‎LOẠT PHIM TÀI LIỆU NETFLIX
‎Giờ là sáng sớm ‎trên vùng đồng bằng Botswana.
‎Một nơi nguy hiểm ‎cho những con non và dễ tổn thương.
‎Đám chó con hoang đi lạc ‎đã rúc vào một góc,
‎tìm cách né tránh biến cố.
‎Chúng đang ở rất xa vùng an toàn của bầy
‎và chẳng biết phải làm sao.
‎Duma đã khiến chúng ra nông nỗi này.
‎Nó đã dẫn chúng đi lạc, ‎và giờ chính nó cũng đang hoảng sợ.
‎Venus, chị em của nó, có thể ‎là đứa dẫn lối chúng về nơi an toàn.
‎Trong đời mỗi con vật nhỏ, sẽ có thời điểm ‎chúng cần xác định chỗ đứng trong nhà.
‎Với Venus, đây là lúc nó cần hành động.
‎TÌM CHỖ ĐỨNG
‎Một thành phố cổ có thể không phải nơi ‎dễ tìm ra một đứa bé hoang dã nhất.
‎Từ trên nhìn xuống,
‎những ngôi đền và cung điện cổ kính này ‎có vẻ hoang vắng.
‎Nhưng nhìn kỹ hơn đi.
‎Một đàn những kẻ liều lĩnh ‎đang sống giữa nơi hoang tàn này đấy.
‎Một gia đình khỉ đuôi dài Toque,
‎với những kiểu tóc thú vị.
‎Nhìn chúng sống có vẻ khá vui và vô tư,
‎nhưng gia đình này ‎vô cùng coi trọng tôn ti thứ bậc.
‎Ai ở trên, ai ở dưới, ‎và nhiều quy định khác nữa.
‎Nằm dưới đáy ‎là Amma, đứa bé mồ côi chín tháng tuổi.
‎Cách đây mấy tuần,
‎mẹ nó mất tích, bị cho là đã mất.
‎Và không có mẹ, ‎bé Amma chỉ có một thân một mình.
‎Chẳng có ai âu yếm nó, chải chuốt cho nó,
‎hay chăm sóc nó.
‎Không có sữa mẹ,
‎lúc nào tỉnh, nó cũng đi tìm cái ăn. ‎Việc đó khiến nó mệt nhoài.
‎Mà việc thiếu tình thương ‎và sự bao bọc của mẹ chưa phải tất cả.
‎Khỉ con sẽ thừa hưởng ‎thứ bậc của mẹ chúng,
‎nên là trẻ mồ côi, ‎Amma chẳng được ai đoái hoài.
‎Chẳng ai muốn liên quan gì đến nó.
‎Ngày nào cũng có đứa làm nó nhớ ‎những gì nó đang không được hưởng.
‎Bé Zach là con trai của con cái đầu đàn.
‎Nó được yêu thương và quan tâm hết mực.
‎Nhưng dù có là khỉ cấp cao như Zach,
‎cứ ba khỉ đuôi dài, ‎sẽ có một con không sống nổi.
‎Tìm được chỗ đứng trong đàn khỉ là ‎việc hệ trọng nếu như Amma muốn sống sót.
‎Tháp Rankoth Vehera
‎là một trong những điểm ăn uống ‎ưa thích của đàn khỉ.
‎Đồ cúng tiến sót lại ‎là món ăn vặt quá hợp lý.
‎Không bỏ phí bất cứ thứ gì,
‎con nào con nấy ‎đều nhét thức ăn đầy hai túi má
‎tới mức sắp bục đến nơi.
‎Nhưng dù chúng sống có vẻ yên bình,
‎lúc nào cũng có một con khỉ đuôi dài ‎muốn diễu võ dương oai với những con khác.
‎Và bé Amma là một mục tiêu ngon ăn.
‎Nó cố gắng tự vệ,
‎nhưng không được ai hỗ trợ, ‎nó đành bất lực.
‎Một con non khác lao tới bắt nạt cùng.
‎Giờ nó bị cướp luôn cả bữa trưa.
‎Nó giả chết
‎tới khi nguy hiểm qua đi.
‎Lại một lời gợi nhắc rằng còn lâu nó mới ‎tìm được tình thương nó hằng mong mỏi.
‎BOTSWANA ‎ĐỒNG BẰNG OKAVANGO
‎Ở Nam Phi,
‎đám chó con hoang cũng đang bị tách khỏi ‎phần còn lại của gia đình chúng.
‎Chúng đi lạc đã ba tiếng, ‎và phải sớm tìm được đám chó trưởng thành.
‎Những kẻ địch hùng mạnh đang rình mò.
‎Venus đang cho thấy ‎những kỹ năng già dặn trước tuổi.
‎Nó đã đánh hơi ra ‎Bamba, người trông coi chúng.
‎Nhưng lãnh thổ của bầy chúng lại quá lớn.
‎Nó sẽ phải viện đến cả thị giác ‎lẫn khứu giác mới mong lần ra được Bamba.
‎Lúc đầu, Duma là ‎đứa làm đám chó con bị lạc…‎
‎nên nó nhường Venus phụ trách.
‎Nhiều tiếng tìm kiếm đã qua ‎mà vẫn chẳng thấy tăm hơi gia đình,
‎Điều này làm ‎Venus và nhóm của nó đã mệt lử.
‎Nhưng nghỉ chân ở chỗ này ‎không thật sự lý tưởng.
‎Một con voi có thể ‎dễ dàng xéo lên một con chó con non nớt.
‎Con voi cái đầu đàn cảnh cáo trước.
‎Venus hiểu ý
‎nên dẫn đám chó con ‎rời khỏi vùng nguy hiểm.
‎Một buổi chiều dài đã qua đi
‎và đám chó con không cách nào ‎tìm được đám chó trưởng thành.
‎Coi như cách cuối cùng, ‎Venus quay lại khu thảo nguyên,
‎nơi gặp đám chó lớn lần cuối.
‎Chúng chỉ biết hy vọng ‎nó đã dẫn chúng về đúng chỗ.
‎Và quả vậy.
‎Kỹ năng và sự tự tin của Venus ‎đã giúp bầy chó được đoàn tụ,
‎biến nó thành ngôi sao mới nổi.
‎Tìm chỗ đứng trong thế giới này thường ‎đồng nghĩa với việc phải làm việc nhóm.
‎ANH ‎NORFOLK
‎Nhưng với một số đứa bé, không gì ‎quan trọng hơn việc được là số một.
‎Ẩn mình giữa một cái hồ hẻo lánh,
‎một cặp đôi đang chuẩn bị đón ‎những đứa bé mới sinh chào đời.
‎Một cặp chim chích sậy đang đợi bên ‎một cái tổ có năm quả trứng quý giá.
‎Hai chú chim nhỏ bé, mảnh dẻ này ‎đang bận tối mặt.
‎Chúng thay phiên nhau ấp con non chưa nở
‎trong lúc con còn lại đi kiếm ăn.
‎Giờ đây, sau 11 ngày,
‎chú chim non đầu tiên đã nở.
‎Nó vẫn còn mù ‎và vất vả lắm mới ngóc nổi đầu lên.
‎Cặp đôi chăm chỉ làm việc hăng sai gấp bội ‎để nuôi đứa con đầu lòng lắm nhu cầu.
‎Và trong lúc chúng bỏ tổ lại trơ trọi, ‎một việc kỳ lạ bắt đầu xảy ra.
‎Chú chim non tí non mới một ngày tuổi ‎đang liệng mấy quả trứng khác đi.
‎Với nó, muốn có chỗ đứng ‎trong gia đình này, chỉ có một cách,
‎loại bỏ các đối thủ.
‎Nhưng nó thật ra ‎không phải một con chích sậy.
‎Nó là một con cu cu.
‎Mười một hôm trước, ‎mẹ nó đã lẻn vào cái tổ này,
‎vứt một quả trứng chích đi ‎rồi thay trứng của nó vào,
‎nhưng bề ngoài chúng gần như y hệt.
‎Rồi nó biến mất.
‎Và cặp chim chích bố mẹ cần cù, nhỏ bé
‎không hề biết kẻ giả mạo "mặt dày" này ‎không phải con chúng.
‎Nó đã bước đầu hoàn thành nhiệm vụ của nó,
‎biến mình thành trung tâm của sự chú ý, ‎con chim non độc nhất trong gia đình.
‎Trên hòn đảo ở Sri Lanka,
‎đàn khỉ đuôi dài đông đúc ‎đang tận hưởng thời gian bên gia đình.
‎Chải chuốt là ‎thú tiêu khiển được tất cả ưa thích.
‎Nó khiến chúng khỏe mạnh ‎và giúp chúng xích lại gần nhau hơn.
‎Nhưng có một con đang bị bỏ rơi.
‎Bé Amma mồ côi ‎vẫn đang đơn độc từ sau khi mất mẹ.
‎Cách xa buổi tề tựu gia đình ấm cúng, ‎nó rất dễ gặp nguy hiểm.
‎Chó hoang cũng là ‎những cư dân của đống hoang tàn.
‎Và chúng là ‎mối đe dọa lớn nhất đối với khỉ đuôi dài.
‎Không được ai trông chừng, ‎Amma chẳng hay biết gì xung quanh.
‎Nhưng một con trong đàn ‎đã phát hiện ra nguy hiểm.
‎Chuông báo động vang lên.
‎Trong khi bé Zach ‎đã được mẹ nó bế lên nơi an toàn
‎thì Amma, như thường lệ, ‎vẫn phải tự lo lấy thân.
‎Nó leo lên cây vừa kịp lúc.
‎Nhưng trải nghiệm vừa rồi ‎thật đáng lo ngại.
‎Khi cả đàn tề tựu bên nhau…
‎Amma khao khát được tham gia.
‎Nhưng như thường lệ, nó bị lờ đi.
‎Zach rõ là đứa được quý nhất.
‎Nó lại gần, mong được ai đó để ý.
‎Có vẻ nó đã thành công.
‎Con đực đầu đàn bắt đầu chải chuốt cho nó.
‎Amma ngoan ngoãn nằm xuống, ‎khát khao được con đực nọ để ý tiếp.
‎Nhưng giây phút đó đã qua đi.
‎Nó vẫn chưa được ‎gia đình chấp thuận hơn là bao.
‎Tại vùng Đồng bằng Okavango ở Botswana,
‎bầy chó hoang mới đoàn tụ ‎đang phải hồi sức sau pha hú vía.
‎Đám chó trưởng thành ‎đã đi tìm đám chó con rất lâu,
‎nên giờ chúng đang đói.
‎Tìm cái ăn là ưu tiên hàng đầu của chúng.
‎Còn với đám chó con, ‎ưu tiên số một là nô giỡn.
‎Duma đã tự tin trở lại.
‎Nó chưa từ bỏ hy vọng trở thành thủ lĩnh.
‎Nếu Venus muốn về sau lên lãnh đạo, ‎nó cần chứng minh nó đủ sức lĩnh xướng.
‎Bamba vừa trông thấy ‎một mục tiêu ở ngay bên kia bãi đất trống.
‎Cuộc đi săn bắt đầu.
‎Chó con tuổi này thường không cùng đi săn,
‎mà chúng không cưỡng được, ‎con mồi gần quá.
‎Đám chó trưởng thành ‎lao vào đánh chén ngay.
‎Nhưng chúng nhanh chóng ‎nhường chỗ cho lũ trẻ.
‎Trong gia đình này, ‎chó con luôn được ưu tiên.
‎Giờ ăn không chỉ là dịp để ăn cho đẫy.
‎Đó còn là cơ hội để phô trương sức mạnh.
‎Duma giành giật một khúc xương với Venus,
‎nhưng Venus không chịu nhún nhường.
‎Nó không chịu từ bỏ và ‎giành được riêng cho mình một miếng thịt.
‎Một chiến thắng cho thấy sự khác biệt.
‎Đám chó trưởng thành ‎tranh thủ cơ hội đó đánh chén tiếp.
‎Nhưng Venus chưa sẵn sàng ‎nhường lượt cho chúng.
‎Phấn khích vì sự tự tin mới có được, ‎nó đẩy lùi đám chó trưởng thành.
‎Một nước đi táo bạo.
‎Nó đang cho thấy nó đủ khả năng ‎trở thành thủ lĩnh tương lai của bầy này.
‎Đã thể hiện quan điểm xong, ‎nó dẫn đám chó con đi uống nước.
‎Một con đầu đàn tiềm năng của tương lai.
‎Tìm ra chỗ đứng của mình trong gia đình
‎có thể đơn giản hơn nhiều ‎nếu ta là đứa con duy nhất.
‎Tại Anh, các con vật non trẻ ở hồ nọ ‎đang lớn nhanh như thổi.
‎Nhưng có một con ‎đã lớn bổng lên nhanh hơn đại đa số.
‎Con chim cu cu độc nhất này ‎chẳng phải lo cạnh tranh với anh chị em.
‎Việc được chim chích sậy bố mẹ ‎chỉ chú ý mình nó đã thành công,
‎dù nhà nó có hơi chật chội.
‎Bố mẹ thay thế của nó ‎vẫn chưa nhận ra điều gì bất thường,
‎mà chúng phải gánh ‎một trọng trách liên miên,
‎chu cấp kịp ‎những nhu cầu chả thể thỏa mãn của nó.
‎Chúng không thể ngó lơ ‎những tiếng kêu van nài của nó.
‎Cặp đôi tận tụy này ‎sẵn sàng làm mọi thứ để che chở cho nó.
‎Nhưng khó mà làm tán ô che cho ‎một con chim to gấp năm lần chúng được.
‎Rốt cuộc, nó cũng rỉa lông, ‎sẵn sàng bay khỏi tổ.
‎May thay, nó đã tìm được ‎một bãi đáp mềm mại.
‎Bố mẹ nó ‎dù đã mệt lử vẫn chưa thể nghỉ ngơi.
‎Nó vẫn sẽ xin ăn chực thêm vài tuần nữa.
‎Rồi sau đó, dù mới hai tháng tuổi,
‎nó sẽ phải bay ‎một chuyến hơn 8.046 cây số tới châu Phi,
‎để tự mình đi khắp thế giới rộng lớn.
‎Tại Sri Lanka,
‎chú khỉ đuôi dài mồ côi Amma ‎đang tìm cách hòa nhập, gần gia đình hơn.
‎Chỉ có một mình,
‎ngày nào nó cũng phải chiến đấu ‎để tìm cái ăn và né tránh hiểm nguy,
‎không ngừng mong mỏi một cái âu yếm an ủi ‎từ một thành viên khác trong gia đình.
‎Hôm nay, đàn khỉ ‎đã kéo nhau tới ao huệ tây.
‎Chúng mê nhất là ăn những nụ hoa mọng nước
‎nằm ngay dưới mặt ao.
‎Nhưng chúng phải cẩn thận.
‎Kỳ đà hoa cũng thường xuyên lui tới đây.
‎Và một con khỉ đuôi dài nhỏ ‎sẽ là miếng mồi ngon ăn.
‎Đến con đực trưởng thành này còn dè dặt.
‎Nhưng bé Amma đói meo rồi.
‎Nên quyết định liều một phen.
‎Đàn khỉ, vốn phớt lờ nó bấy lâu, ‎giờ lại đổ dồn hết ánh nhìn về phía nó.
‎Sự dũng cảm của Amma đã cho cả gia đình nó ‎thấy rằng chẳng có gì phải sợ.
‎Thế là nó dẫn lối, chúng đi theo.
‎Nụ hoa huệ tây là món đổi gió đúng lúc ‎thay cho quả và lá cây.
‎Nên bữa tiệc này ‎choán hết tâm trí của gần như cả đàn.
‎Nhưng Amma đã học được ‎cách đề phòng hiểm nguy.
‎Và hiểm nguy đến ngay.
‎Nó cảnh báo các con còn lại.
‎Hết giờ ăn sáng rồi.
‎Sự nhanh trí của Amma
‎đã giúp đại gia đình này ‎lên cây an toàn và trọn vẹn.
‎Bé Zach và bà mẹ cấp cao nhất của nó ‎đã xí được chỗ đẹp nhất…
‎và ai cũng có người để ôm ấp.
‎Chỉ trừ Amma.
‎Nó có thể nhỏ,
‎nhưng nó thật sự "có võ".
‎Chắc chắn nó đã chứng minh ‎mình là thành viên giá trị của gia đình.
‎Một con cái lớn tuổi hơn lại gần nó.
‎Đây rồi, một cái ôm.
‎Rốt cuộc, Amma đã được chấp nhận.
‎Lần đầu tiên kể từ khi mẹ nó biến mất, ‎nó có thể nghỉ ngơi.
‎Quay lại với vòng tay của gia đình nó.
‎Quay lại đúng nơi nó thuộc về.
‎Amma đã tìm được ‎tình thương và hơi ấm nó mong mỏi,
‎nhưng có những đứa bé sinh ra đã đối diện ‎với một thế giới lạnh lẽo, không dễ chịu.
‎Với bé cánh cụt hoàng đế này,
‎nhiệt độ băng giá ‎chỉ là một trong những vấn đề cần đối mặt.
‎Nó còn cả chặng đường dài nếu muốn tồn tại ‎ở vùng quê không đâu khắc nghiệt bằng này.
‎Biên dịch: Ann