<ΤΟ ΠΑΘΟΣ ΤΟΥ ΝΤΟΝΤΕΝ ΜΠΟΥΦΑΝ>
- Καλημέρα Βιολέτ. - Καλημέρα κύριε.
Είδες την Εζενί;
Είναι στον λαχανόκηπο, διαλέγει λαχανικά με τον Λουί.
Είναι έτοιμο το μπάνιο μου;
Ένα καζάνι ακόμα και θα είναι έτοιμο.
Ευχαριστώ.
Βιολέτ;
Ευχαριστώ.
Εζενί, τι νόστιμη που είναι.
Ποια είσαι εσύ, νεαρή μου;
Η Πολίν, η ανιψιά μου. Πρέπει να την κρατήσω εγώ σήμερα.
- Παρακαλώ, κάτσε. - Σας ευχαριστώ, κύριε.
Σε συμβουλεύω να τη φας με το κουτάλι, θα δεις τη διαφορά.
Βιολέτ, θα έρθεις, σε παρακαλώ; Τελείωσες;
Ανάλαβέ το εσύ, ευχαριστώ.
Το μοσχαρίσιο καρέ, παρακαλώ.
Ναι.
Ευχαριστώ.
Όταν τελειώσεις, κοίτα τις καραβίδες, σε παρακαλώ.
Το νερό βράζει.
Ορίστε, κοίτα, τώρα βάζουμε τα ψάρια.
Θέλεις να με βοηθήσεις;
Έτσι, εμπρός.
Μπορείς να το βάλεις εκεί.
Θα φτιάξω τα κενέλ ψαριού.
Μπορώ να έχω την κρέμα γάλακτος;
Ευχαριστώ.
Έτσι.
Βγάλτε το μοσχαρίσιο καρέ, παρακαλώ.
Τα λαχανικά, Βιολέτ.
Ευχαριστώ.
Τα λειριά πετεινού.
Βιολέτ, σούρωσε το βούτυρο, σε παρακαλώ.
Μάλιστα, κύριε.
Ευχαριστώ.
Πολίν, έλα εδώ.
Μύρισε.
Ωραία δεν μυρίζει;
- Ναι. - Ορίστε, δοκίμασε.
Συγκράτησε καλά αυτή τη γεύση.
Θα πρέπει να τη συγκρίνουμε μ' εκείνη, μετά τη διαύγαση.
Την ξέρεις αυτή τη σάλτσα;
Όχι.
Καταλαβαίνεις τι έχει;
Παϊδάκια.
Καπνιστό λαρδί.
Κόκκινες πιπεριές.
Μανιτάρια.
Μάραθο.
Ντομάτες.
Πορτοκάλι.
Λίγο κρασί.
Ναι, κρασί φλαμπέ.
Μαϊντανό, θυμάρι.
Δάφνη.
Κύμινο.
Κεδροκούκουτσα.
Γαρίφαλο.
Συνέχισε.
Αυτά είναι όλα, νομίζω.
Και πάπρικα, κονιάκ.
Και για να μειώσουμε την οξύτητα του κρασιού, προσθέτουμε...
ζελέ φραγκοστάφυλου. Ορίστε,
ξέρεις να φτιάχνεις σάλτσα μπουργκινιόν. Μπράβο.
Καταπληκτική, η μικρή.
Ναι.
Πάρε, Βιολέτ.
Το κρασί, σε παρακαλώ.
Πρόσεχε.
Να, κάνεις ένα πηγαδάκι.
Και καταβρέχεις...
τον αφρό απ' τα ασπράδια του ζωμού
για να μαζέψεις τα λίπη και τα περιττά.
Έτσι θα πάρεις έναν πολύ διαυγή ζωμό.
Πάρε.
Δοκίμασε.
Είναι διαφορετικό από πριν;
Ναι.
- Η γεύση είναι λιγότερο έντονη. - Με τη διαύγαση,
ό,τι χάνεις σε γεύση, το κερδίζεις σε «χρώμα».
Μέχρι πριν λίγο η γεύση ήταν πιο έντονη.
Τώρα πιο απαλή.
Εγώ θα έλεγα να τον περιμένουμε.
Άλλωστε, ο Ραμπάζ κάνει μια καλή πράξη,
βοηθώντας αυτή τη νεαρή μητέρα να ξεγεννήσει.
Εσείς τι λέτε, Μαγκότ;
Κι εσείς, Μπομπουά;
Συμφωνώ μαζί σας, Γκριμό.
Χάρη στο κρασί ο άνθρωπος είναι το μόνο ζώο που πίνει χωρίς να διψά.
Το κρασί είναι το πνευματικό μέρος του γεύματος.
Το κρέας, τα λαχανικά, το υλικό μέρος.
Χειρότερο από το να πεινάς, είναι να μην ξέρεις πότε θα φας.
Έφτασε ο Ραμπάζ.
Χίλια συγγνώμη φίλοι μου. Έπρεπε να πάω σπίτι να αλλάξω.
Ένα όμορφο κοριτσάκι ήρθε σήμερα στον κόσμο.
Όσο σας περιμέναμε, με δυσκολία αντιστεκόμασταν...
στο κονσομέ.
Σχεδόν αμέσως, το νεογέννητο ρίχτηκε λαίμαργα...
στο στήθος της μητέρας του, για το πρώτο του γεύμα.
Μου άνοιξε την όρεξη.
Αυτό το κονσομέ είναι σκέτη γλύκα.
Ορίστε.
Τι άριστη εκφραστικότητα.
Πουλινί-Μονρασέ, φίλε μου.
Ευχαριστώ.
Δεν αισθάνεσαι καλά Εζενί;
Καλά...
Καλά είμαι, θα... Θα περάσει.
Οφείλουμε το βολ-ο-βαν στον Αντονέν Καρέμ. (1784-1833)
Πρώτος αυτός γέμισε μια σφολιάτα...
που είχε φουσκώσει στο φούρνο.
Την πιστεύετε αυτή την ιστορία;
Δεν είμαστε ιστορικοί.
Μας αρέσει όμως μια καλή ιστορία. Έστω και επινοημένη.
Τι εξαιρετικό πεπρωμένο...
γι' αυτό το φτωχό παιδί που παράτησαν στον δρόμο, στα οκτώ του.
Από το θάνατό του, πολλοί βασιλιάδες έχασαν τον θρόνο τους. Ο Καρέμ...
Βασιλιάς της κουζίνας λόγω ιδιοφυΐας έμεινε ακλόνητος.
Και κανένα αντίπαλο δέος δεν έχει επιβληθεί.
Φαντάζομαι αυτό το παιδί, μ' έναν μπόγο στον αδύναμο ώμο του,
ο πατέρας του τον εγκαταλείπει στο Παρίσι, στη φωτιά της Επανάστασης.
Να κλαίει ακούγοντάς τον να του λέει να μην...
γυρίσει σπίτι, όπου δεν υπάρχει αρκετό φαγητό...
για εκείνον και τα 14 αδέρφια και αδερφές του.
Και, απίστευτο, δεν ξαναείδε ποτέ την οικογένειά του,
παρόλο που ποτέ δεν έφυγε από το Παρίσι, μετά την εγκατάλειψή του.
[Καλκάνι]
Περίμενε, σιγά σιγά.
Να το πιάσω κι εγώ απ' την άλλη.
Ήταν καλό το βολ-ο-βαν;
Το καλύτερο πράγμα που έχω φάει ποτέ μου.
Τέλειωσε το βολ-ο-βαν σου.
Σ' αρέσει;
Ναι.
Η σάρκα του ψαριού είναι πολύ τρυφερή.
Κλο Βουζό.
- Μπράβο Ραμπάζ. - Άριστος.
Αυτός ο Ραμπάζ...
«Ο Θεός δημιούργησε μόνο το νερό, ο άνθρωπος έφτιαξε το κρασί».
Είναι καλό.
Επιτρέψτε μου να σας αφηγηθώ μιαν ωραία ιστορία για το Κλο Βουζό.
Το 1364, ο Πάπας Ουρβανός Ε',
ήθελε η παπική αυλή, να εγκαταλείψει την Αβινιόν,
για να επιστρέψει στη Ρώμη...
Θεέ μου.
Ναι, Γκριμό, τα λόγια πρέπει να περιμένουν,
με την άφιξη μιας γαλοπούλας με τρούφα.
Αν και αυτό είναι απλώς ένα μοσχαρίσιο καρέ α λα Σουαζί.
Ο Πετράρχης έγραψε πως οι καρδινάλιοι...
δεν ήθελαν να φύγουν από την Αβινιόν.
Πίστευαν ότι θα περιέπιπταν σε δυστυχία χωρίς...
τα κρασιά της Βουργουνδίας.
Η αντίσταση ήταν τέτοια...
που ο πάπας έπρεπε να απειλήσει με αφορισμό τον ηγούμενο του Σιτό,
τον Ζαν ντε Μπισιέρ,
αν δεν σταματούσε να προμηθεύει...
την Αβινιόν με το Κλο Βουζό.
Με τον θάνατο του Ουρβανού Ε',
ο διάδοχός του, Γρηγόριος ΙΑ',
έσπευσε να άρει την απειλή του αφορισμού,
για να παραλαμβάνει εκ νέου, Κλο Βουζό στην Αυλή του.
Βιολέτ.
Πάρε.
- Εντυπωσιακό. - Εξαίσιο.
- Έχει παγωτό μέσα. - Είναι θαύμα.
Θαύμα, πάει πολύ. Απλώς, επιστημονικό δεδομένο.
Μα ναι,
- η μαρέγκα το μονώνει. - Πραγματικά;
Το παγωτό παραμένει παγωμένο.
Όντως; Δεν το ήξερα αυτό.
Ένας φυσικός, Αμερικανός,
διαπίστωσε αυτό το γεγονός, (Μπ. Τόμσον-Ράμφορντ 1753-1814)
έδωσε την ιδέα στον Μπαλζάκ να δημιουργήσει αυτό το επιδόρπιο.
Μάλιστα.
Μπαλζάκ, ο σεφ του Γκραντ Οτέλ. (1867)
Ναι, ναι.
- Αυτός ήταν που δημιούργησε... - Απολύτως.
- Πώς λέγεται; - Νορβηγική ομελέτα.
Σύμφωνοι.
Άρα, τελικά, πρόκειται για ένα επιστημονικό επιδόρπιο.
Κατά κάποιον τρόπο.
Πώς το λένε;
Είναι μια νορβηγική ομελέτα.
Γιατί «νορβηγική»;
Δεν ξέρω.
Εζενί...
Εζενί, ευχαριστώ!
- Ήταν απολύτως υπέροχο. - Ευχαριστώ.
Μας λείπετε στο τραπέζι.
Γιατί δεν κάθεστε ποτέ μαζί μας στο τραπέζι;
Ντοντέν, κανόνισε να καθίσει η Εζενί μαζί μας στο τραπέζι.
Από την Εζενί πρέπει να το ζητήσετε.
- Δύσκολο, δεν γίνεται. - Είμαι σίγουρος ότι γίνεται.
Η παρουσία σας θα έδινε χαρά σε όλους μας.
Για να κάνω καλά αυτό που πρέπει να κάνω, πρέπει να είμαι εδώ,
στην κουζίνα μου.
Όχι, στο τραπέζι...
Ήδη συνομιλώ μαζί σας μέσω του τι τρώτε.
Και δεν τρώτε κάτι που δεν τρώω κι εγώ.
Το καλκάνι, για παράδειγμα.
Το «τρώω» από τότε που μας το έφεραν, το πρωί...
το κάπνισα.
Το γύρισα, το χάιδεψα κάθε στιγμή της παρουσίας του εδώ στην κουζίνα.
Ξέρω απ' έξω...
το χρώμα του, την υφή του,
ακόμα και τη γεύση του, χωρίς να το έχω δοκιμάσει.
Δεν γεύεστε τίποτα περισσότερο σ' αυτό το καλκάνι απ' ό,τι εγώ.
Τώρα, κύριοι, σας παρακαλώ να περάσετε στο σαλόνι.
Η Βιολέτ θα σας σερβίρει τα λικέρ.
Είστε καλλιτέχνις. Ευχαριστώ.
Σας έχω μια μικρή έκπληξη, εξαιρετική.
Ήταν θαύμα.
Βιολέτ.
Λένε ότι είσαι καλλιτέχνιδα. Είναι αλήθεια;
Λένε ανοησίες.
Την αλήθεια λένε.
Αυτός είναι καλλιτέχνης.
Ποιος είναι;
Τον λένε Αντονέν Καρέμ.
Γιατί δεν φοράνε τον ίδιο σκούφο;
Για τον Καρέμ, ο σκούφος του μάγειρα την εποχή του,
θύμιζε έναν άντρα που σηκώθηκε απ' το κρεβάτι,
γι' αυτό τον άλλαξε,
γλιστρώντας μέσα, ένα τσέρκι από χαρτόνι.
Κι αυτό το σχέδιο δείχνει τον τρόπο που το φορούσε, στο πλάι.
Τι τρέχει;
Από πότε μαγειρεύετε στον πύργο, εδώ;
Από...
έχει πολύ καιρό.
Ο κύριος Ντοντέν σας έμαθε να μαγειρεύετε;
Όχι. Μαγείρευα και πριν τον γνωρίσω.
Ποιος σας έμαθε να μαγειρεύετε τότε;
Οι γονείς μου. Ο πατέρας μου ήταν μεγάλος ζαχαροπλάστης στο Παρίσι.
Διάσημος, μάλιστα.
Αλλά κυρίως έμαθα από τη μητέρα μου,
εκείνος... δεν είχε υπομονή.
Πού είναι οι γονείς σου;
Έχουν πεθάνει, εδώ και χρόνια.
Τι ένιωσες στην πρώτη μπουκιά...
της νορβηγικής ομελέτας;
- Κόντεψα να κλάψω. - Γιατί;
Δεν ξέρω.
Έχεις κλάψει ποτέ τρώγοντας κάτι;
Όχι.
Τι πιστεύεις πως έγινε;
Δεν ξέρω.
Το ξέρατε;
Ο Ογκίστ Εσκοφιέ (1846-1935) και κάποιος Σεζάρ Ριτς (1850-1918)
πρόκειται να ανοίξουν αυτό που λένε «παλάτι» στο Μόντε Κάρλο.
Το πρώτο ξενοδοχείο που θα προσφέρει...
υψηλή γαστρονομία στους πελάτες του.
Ο Εσκοφιέ θα μπορούσε να χάσει την ψυχή του,
σε ένα τόσο μεγάλο μέρος, σωστά;
Αντιθέτως.
Είναι το κατάλληλο για έναν άντρα σαν αυτόν.
Είμαστε οι κληρονόμοι του Καρέμ,
αλλά ο Εσκοφιέ μας κάνει να ονειρευόμαστε το μέλλον.
Δεδομένου ότι είναι μόλις 38 ετών.
Και μόνο 13 χρόνια χωρίζουν τον θάνατο του Καρέμ,
από τη γέννηση του Ογκίστ Εσκοφιέ.
Κύριοι.
Κύριε. Ο κύριός μου, ο πρίγκιπας της Ευρασίας,
με έστειλε για να σας καλέσω σε δείπνο, με τη συνοδεία σας.
Με συγχωρείτε, αλλά σε ποιον θέλετε να μιλήσετε;
Άλλοι τέσσερις κύριοι παρίστανται εδώ.
Θα ήθελα να απευθυνθώ στον κ. Ντοντέν,
τον Ναπολέοντα της μαγειρικής τέχνης.
- Πώς γνωρίζετε ότι είμαι εγώ; - Δεν είστε εσείς;
Ναι, ναι, ναι. Παρακαλώ, συνεχίστε.
Συγγνώμη.
Έλεγα:
Ο κύριός μου, πρίγκιπας της Ευρασίας,
περνώντας από την περιοχή,
με έστειλε να σας παρακαλέσω...
να δειπνήσετε μαζί, και με τη συντροφιά σας.
Η Υψηλότητά του έστειλε τον Αρχιμάγειρά του,
ο όποιος θα συνεργαστεί με τον σεφ που προσέλαβε το ξενοδοχείο,
κατόπιν αιτήματός του, για να σας περιποιηθεί.
Δεν υπάρχει περίπτωση να δεχτεί.
Παρακαλώ μεταβιβάστε στην Αυτού Υψηλότητα,
πως αποδέχομαι την πρόσκλησή του.
Και τον ευχαριστώ θερμά.
Θεωρήστε αυτούς τους τέσσερις κυρίους ως συνοδεία μου.
Σας ευχαριστώ εκ μέρους του πρίγκιπα.
Αύριο, θα σας αποσταλεί η επίσημη πρόσκληση.
Κύριοι, σας εύχομαι καλό βράδυ.
Ο Ναπολέων...
Ήμασταν σίγουροι ότι δεν θα δεχόσασταν.
Δεν μπορούσα να αρνηθώ αυτήν την πρόσκληση.
Μου ανακοινώθηκε πριν λίγες μέρες, με το αίτημα να την αποδεχτώ.
Ποια είναι η γνώμη σας για την Πολίν;
Έχει αυτό το κάτι.
Ναι, είναι προφανές, έχει χάρισμα στα θέματα της μαγειρικής.
Όταν δοκίμασε τη νορβηγική ομελέτα,
νόμιζα ότι θα την έπαιρναν τα κλάματα.
Μπορεί να έχεις το τέλειο αφτί στα τρία σου,
στα πέντε χρόνια να αποκρυπτογραφείς μια παρτιτούρα...
πρίμα βίστα, όπως ο Μότσαρτ,
αλλά δεν μπορείς να γίνεις γαστρονόμος πριν τα 40.
Θα ήταν κρίμα να μην την βοηθήσουμε...
να προοδεύσει ως ένα πολύτιμο δώρο προς τους συνανθρώπους μας.
- Βλέπω ότι το επιθυμείτε. - Εσείς όχι;
Από ό,τι φαίνεται, λιγότερο από εσάς.
Αύριο, θα συνοδεύσω την Πολίν και θα μιλήσω με τους γονείς της.
Ευχαριστώ.
Αν μου επιτρέπετε, θα ήθελα να μιλήσω εγώ στους γονείς της, αντί για σας.
Αν το θέλετε.
Τη βλέπω, σε λίγο, να επινοεί ένα εξαιρετικό πιάτο για εμάς.
Η ανακάλυψη ενός νέου πιάτου...
κάνει την ανθρωπότητα πιο ευτυχισμένη,
από την ανακάλυψη ενός αστεριού.
Εζενί.
Μπορώ να χτυπήσω την πόρτα σας απόψε;
Από πότε προειδοποιείτε πριν χτυπήσετε την πόρτα μου;
Χτυπήστε,
και θα δείτε αν είναι ανοιχτή ή όχι.
Θα σας ζητούσα να μην την κλειδώσετε.
Θα το διαπιστώσετε.
Σας το ξαναζητώ, Εζενί. Ας παντρευτούμε.
Πόσες φορές ακόμη θα μου κάνετε αυτή την πρόταση;
Αν παντρευτώ, αμφιβάλλω αν θα μπορώ να κρατώ την πόρτα μου κλειστή.
Περνάμε περισσότερο χρόνο μαζί από πολλούς συζύγους,
μελετώντας τα κείμενα, τις συνταγές, φτιάχνοντας, τρώγοντάς τα.
Με κάνετε να γελάω με τα ευφυολογήματά σας.
Λοιπόν, δεν είμαστε μια χαρά κι έτσι;
Υπάρχουν πολλά ευφυολογήματα κατά του γάμου.
Αυτό μπορεί να σας αρέσει:
«Ο γάμος είναι ένα δείπνο που ξεκινά με το επιδόρπιο».
Τι απαίσιο!
Ο Αδάμ και η Εύα ασφαλώς ξεκίνησαν με το επιδόρπιο.
Ναι.
Όλα ξεκίνησαν με κάτι που έφαγαν.
Άρα η απάντηση σας είναι όχι.
Την Παρασκευή, θα ήθελα να αγοράσω...
λίγο μοσχαρίσιο κρέας από το κτήμα σας.
Ναι.
Παρασκευή, σας θυμίζω ότι έχετε το ραντεβού με τον τραπεζίτη σας.
Και όντας ο συμβολαιογράφος σας, θα του εμπιστευτώ...
μερικούς από τους τίτλους ιδιοκτησίας σας,
να τους βάλει στο χρηματοκιβώτιο.
Καλώς. Για το κρέας, θα ειδοποιήσω τον Αντονέν.
Θα σας περιμένει στους στάβλους.
Θα έρθω κι εγώ να δω αυτά τα όμορφα ζώα.
Αν δεν μου τύχει κάτι, θα έρθω κι εγώ.
Γεια σου, αγάπη μου.
Γεια σου.
- Γεια σας. Είστε καλά; - Σας ευχαριστώ που τη φέρατε σπίτι.
- Ευχαρίστησή μου. - Καλοσύνη σας.
Χαίρετε.
- Τι κάνετε, καλά; - Πολύ καλά, ευχαριστώ.
Μόνο έξι;
Το τηγάνι είναι μικρό, θα τα ετοιμάσουμε λίγα-λίγα.
Τσιχλόνια.
Η Εζενί αγοράζει καμιά φορά από την αγορά.
Αλλά ποτέ δεν είναι τόσο νόστιμα όσο εδώ.
Ο φίλος μας ο Ογκιστέν τα ταΐζει λευκό κεχρί.
Μόλις γίνουν γεμιστές μπαλίτσες,
τα μαδάμε χωρίς να τα ξεντεριάζουμε, κι ορίστε.
Κοντεύουμε, κοντεύουμε.
Με την άδειά σας, θα εκπαιδεύσω την Πολίν.
Το θέλει και ο κ. Ντοντέν. Έχει τα φόντα...
να γίνει σπουδαία μαγείρισσα.
Είναι μεγάλη τιμή.
- Παιδί είναι ακόμα. - Η καλύτερη ηλικία για να μάθει.
Η Πολίν μου περιέγραψε...
τον λαχανόκηπο σας. Είναι θαύμα.
Σκεφτείτε το με την ησυχία σας,
η κουζίνα μου θα είναι πάντα ανοιχτή για εκείνη.
Τι είναι αυτό;
Χάλκινα ραβδιά, με επίστεψη ψευδαργύρου.
Βάλαμε παντού.
Κάθε εφτά μέτρα.
Εντυπωσιακό.
Σε τι χρησιμεύουν;
Για τη δημιουργία ηλεκτρικού ρεύματος, υπογείως.
Δυναμώνει τα φυτά και οι συγκομιδή είναι καλύτερη.
- Πραγματικά; - Ναι.
Τον πρώτο χρόνο, πειραματιστήκαμε...
στο ένα μισό του λαχανόκηπου,
δεν βάλαμε στο άλλο.
Η διαφορά είναι... εμφανής.
Συγγνώμη.
Ευχαριστώ, Ογκιστέν.
Ευχαριστώ.
- Ογκιστέν. - Στον Ογκιστέν.
- Ευχαριστώ. - Και τα επόμενα;
- Έρχομαι. - Ευχαριστώ.
Βιολέτ, είδες την Εζενί;
Δεν βγήκε από το δωμάτιό της καθώς γύρισε από της Πολίν.
- Ήρθατε. - Είστε καλά;
Ναι.
Σας άκουσα που μπήκατε,
Πήγαινα να ετοιμάσω το δείπνο σας.
Πώς ήταν τα τσιχλόνια;
Η Βιολέτ μου είπε πως μείνατε στο δωμάτιό σας.
Ναι, δεν είναι τίποτα.
- Και πώς πήγε με τους γονείς της Πολίν; - Πολύ καλά.
Δέχονται την πρότασή μας;
Όχι, όχι...
αλλά... δεν είναι και αντίθετοι.
Το σκέφτονται.
Εζενί, ανησυχώ.
Δεν θα ήταν καλύτερα να σας εξέταζε ο γιατρός Ραμπάζ;
Όχι, θα ήταν χάσιμο χρόνου.
Μην το θεωρήσετε επιδεικτικό,
αλλά επιτρέψτε στον αρχιμάγειρά μου,
να σας διαβάσει το ταπεινό γεύμα,
που έχει την τιμή να σας σερβίρει.
Προσφέρει πάντα χαρά η ακρόαση ενός μενού.
Μας δίνει μια εικόνα της δομής του γεύματος,
και των προθέσεων του σεφ.
Ανακοινώστε το, κύριε αξιωματούχε.
Το μενού θα αποτελείται από τρία σερβιρίσματα.
Για το πρώτο, οι σούπες θα είναι:
μία βελουτέ από περιστέρι,
μια από ορτύκια με κουλί βασίλισσας, μια από καραβίδες.
Και άλλη μία με γεμιστές γλώσσες.
Το πιάτο στο μέσον του τραπεζιού: αγριόχοιρος γάλακτος.
Ανοιχτός. Βασιλικό πατέ.
Τερίνα φασιανού με τρούφες τέλους καλοκαιριού.
Τα ορεκτικά θα είναι:
πέρδικες, με εκλεκτά βότανα, στη σούβλα...
και σως ζαμπόν.
Πιτσούνια τρυγονιού.
Γεμιστός ποταμίσιος λούτσος.
Η κύρια εντράδα θα είναι:
δύο κοτόπουλα, γεμιστά α λα κρεμ.
Κουνέλι με ραγού ζαμπόν, αλά Σεν-γκαράζ.
Και τα κρασιά για τα πρώτα...
θα είναι: μετά τις σούπες, ξηρό Σέρι της Χερέθ,
και τα λευκά: Καρμπονιό,
ντε Λανγκόν, Μορσό και Πουϊγί.
Τα κόκκινα: της Σενέτ, της Τορέν και του Σεντ-Εστέφ.
Και καθώς,
θα εμφανίζονται τα δεύτερα,
θα σερβίρουμε Μαλβαζία από την Κύπρο και Μαδέρα.
Τα δεύτερα θα έρθουν διαδοχικά.
Πριν από τα τέσσερα πιάτα με κρέας:
Παχύχελο από τη λίμνη της Γενεύης, αλά βεστάλ,
και πέστροφες με λαχανικά σε φύλλο.
Τα κρέατα θα είναι: γαλοπούλα στιφάδο,
σπαλομπριζόλα αλά ολαντέζ,
μοσχαρίσια στηθοπλευρά αλά ποντίφικας,
συνοδευόμενα από γλυκάδια με τον ίδιο τρόπο,
και κενέλ από το ίδιο κομμάτι.
Επίσης αρνίσιο μπούτι γεμιστό, κομμένο σε λεπτές φέτες.
Θα υπάρχουν τρεις σως:
πικάντικη, του φτωχού, σως Σελέστ.
Και τρεις σαλάτες: χόρτα, πορτοκάλια, ελιές.
Και τα ζεστά ενδιάμεσα,
για να τονιστούν τα ψητά και οι σαλάτες...
Η γενναιοδωρία του πρίγκιπα κατέληξε σε δοκιμασία.
Το γεύμα κράτησε πάνω από οκτώ ώρες.
Για τον πρίγκιπα, έναν γευσιγνώστη δεν πρέπει να τον πτοεί κανένα μενού,
ακόμα κι αν τον κρατά στο τραπέζι μια μέρα και μια νύχτα.
Κάποια στιγμή, στην έναρξη των τρίτων,
το στομάχι μου κόντεψε να παραδώσει τα όπλα.
Όμως η δυσφορία σταμάτησε και μπόρεσα να συνεχίσω μέχρι το τέλος.
Και ο Ντοντέν;
Πώς το βρήκε; Δεν έχουμε μιλήσει ακόμα γι' αυτό.
Συνοψίζοντας, ο Ντοντέν θεώρησε το γεύμα του πρίγκιπα,
ως ένα πηχτό ανακάτεμα,
άφθονο και πλούσιο, αλλά χωρίς σαφήνεια.
Χωρίς ν' αναπνέει, χωρίς λογική,
κατά τα ειωθότα, αλλά χωρίς κανόνες.
Παρέλαση χωρίς σχηματισμό.
Σημαδεύτηκε από σφάλματα στη διαδοχή των γεύσεων...
και των υφών.
Τι είπε για τα επιδόρπια;
Δεν του άρεσε το ότι εκείνα με αμύγδαλο,
τα οποία απαιτούν τόση προσοχή ήρθαν μετά το παγωτό,
που παραλύει τις αισθήσεις και πριν από τα τυριά,
κι εκείνα παγωμένα,
αφήνοντας ένα μέτριο άρωμα στο στόμα.
Πιο συγκεκριμένα είπε:
«Αφήνει στο στόμα ένα άρωμα χυδαίας αλοιφής».
Τι ήταν άψογο;
Τα κρασιά. Αν και η διαδοχή τους δεν ήταν.
Τα πούρα, τα ηδύποτα, τα αποστάγματα,
ήταν άμεμπτα.
Αλλά όταν επέστρεψε χθες,
δείπνησε πριν πάει για ύπνο;
Δεν ήθελε να κοιμηθεί με την ανάμνηση αυτού του γεύματος.
Του σέρβιρα λίγο κονσομέ με ένα αυγό ποσέ,
και μερικά κλωναράκια εστραγκόν.
Στήθος γαλοπούλας σε ζελέ κρασιού,
με σπαράγγια φρικασέ.
Βούτηξε λίγη φρυγανιά στο κρασί, μετά ένα...
φλιτζάνι τίλιο με μέλι και πήγε για ύπνο.
Αυτά.
Και τι κάνει αυτή τη στιγμή;
Μελετάει...
ένα μενού.
- Για να καλέσει τον πρίγκιπα; - Ναι.
Εζενί, θα σας ήμασταν ευγνώμονες αν...
μπορούσατε να μας πείτε τι σκοπεύει...
να προσφέρει στον πρίγκιπα.
- Θα θέλατε; - Ναι, ασφαλώς.
Καλώς.
Πάρτε.
Γεια σου, Ογκιστέν.
Γεια σας, Εζενί.
Θα είναι βραστό.
Είστε σίγουρη;
Είπε βραστό;
Ναι, θέλει να σερβίρει βραστό στον πρίγκιπα.
Ναι.
Επιλέγουμε...
το πιο φρέσκο και με λιγότερο αίμα κρέας.
Να έχει λίπος.
Το άνω μέρος του κιλότου είναι εξαιρετικό κομμάτι,
για την καλή αναλογία λιπαρού και άπαχου.
Δεν το ξεπλένουμε για να κρατήσει τους χυμούς του.
Το δένουμε με σπάγκο αφού το ξεψαχνίσουμε,
για να μην χάσει το σχήμα του,
και το βάζουμε στο τσουκάλι με μια πίντα νερό ανά κιλό κρέας.
Δεν το καταλαβαίνω.
Εζενί;
Φίλοι μου!
Φίλοι μου, μήπως είδατε την Εζενί;
Πέρασε, πριν λίγο, αλλά έφυγε.
Μπομπουά,
όταν ξεπροβοδίσατε τον τραπεζίτη μας, τη συναντήσατε;
Όχι.
Ραμπάζ!
Εζενί, τι έχετε;
- Είστε καλά; - Ναι.
Με πήρε ο ύπνος.
Μην κουνιέστε, μην κουνιέστε.
- Τι συμβαίνει; - Τίποτα...
Τι πάθατε;
- Εζενί; - Δεν ξέρω, με πήρε ο ύπνος.
- Αποκοιμηθήκατε; - Ναι.
Εδώ είναι οι φίλοι μας.
Ναι, ελάτε.
Προσοχή.
Ελάτε, θα σας πάω εγώ. Στηριχτείτε πάνω μου.
Τίποτα το σοβαρό.
Αλλά δεν κληρονομήσατε γερή κράση από τους προγόνους σας.
Θα σας φέρω τα φάρμακα αργότερα.
- Πώς αισθάνεστε; - Απολύτως καλά.
- Δεν θα μείνω στο κρεβάτι. - Πρέπει.
- Ακούστε... - Να είστε λογική, μείνετε στο κρεβάτι.
Στη δουλειά μου, με παραδέχονται ως αρκετά ικανό,
και είμαι φίλος.
Έχετέ μου εμπιστοσύνη. Θα θέλατε;
Ναι.
Σας ευχαριστώ.
Ξεκουραστείτε.
Να αποχαιρετίσω τον καλό μας γιατρό κι επιστρέφω αμέσως.
Νοστιμότατος ο ζωμός σας.
Θα με κάνει να θέλω να με σερβίρουν στο δωμάτιό μου.
Για όσο θέλετε.
- Χαρά μου να ετοιμάζω για σας... - Έχετε καλύτερα πράγματα να κάνετε.
Μπορεί να τον φτιάξει η Βιολέτ.
Η Βιολέτ;
Μετά βίας ξέρει πώς να βράζει νερό.
Παρά το χαμόγελό σας, μου φαίνεστε…
σοβαρός.
Σε μεγάλη περίσκεψη μάλιστα.
Ναι.
Πού είναι τα ευφυολογήματά σας που μ' αρέσουν τόσο...
Τι συμβαίνει;
Όταν...
Όταν σας βρήκα στον λαχανόκηπο,
πίστεψα πως...
Πίστεψα πως θα...
πέθαινα κι εγώ.
Αισθάνομαι να σφύζω από ζωή.
Είμαι τόσο ευτυχισμένη.
Και ευγνώμων.
Θα ήθελα...
λίγο ακόμα απ' τον ζωμό σας,
αν δεν αντενδείκνυται από τον καλό Δρ Ραμπάζ.
Βεβαίως.
Μπορείτε να στείλετε πρόσκληση...
στον πρίγκιπα. όποτε θέλετε.
Είμαι σε φόρμα και έτοιμη. Εκτός κι αν δεν είστε εσείς.
Έχω μια καλύτερη ιδέα.
Βιολέτ;
Ευχαριστώ.
Ίσως να το θυμόσαστε.
Πέρυσι,
απέκτησα τρεις φιάλες σε μια δημοπρασία στο Λονδίνο.
Είναι ένα Κλο ντ' Αμπονέ,
από τον οίκο Κριγκ, του 1837.
Το οποίο πέρασε σχεδόν πενήντα χρόνια στον βυθό του ωκεανού,
μετά το ναυάγιο του καραβιού που μετέφερε...
2.000 μπουκάλια σαμπάνιας στην Αμερική.
Όλα είναι ακόμα στη θέση τους.
Ευχαριστώ.
Θα μου επιτρέψετε να σας κοιτώ όσο τρώτε;
Ναι, αν το θέλετε.
Ένας Κινέζος ποιητής του 11ου αιώνα,
υπάκουε σε έναν κανόνα όλη του τη ζωή.
Δούλευε έναν ολόκληρο χρόνο και τον επόμενο,
τον αφιέρωνε στη γυναίκα του.
Έπρεπε να είχα ακολουθήσει το παράδειγμά του.
Σε αυτό που μόλις είπατε,
υπάρχουν πολλές αταίριαστες λέξεις.
Παραδείγματος χάριν, δεν είστε ούτε ποιητής ούτε Κινέζος.
Δεν είμαι ποιητής.
Ο «Ναπολέων της γαστρονομίας»,
ο «πρίγκιπας», ο «βασιλιάς»...
Και άλλοι τόσοι προσδιορισμοί, αλλά όχι «ποιητής».
Ας πούμε...
όχι ακόμα.
Μετά υπάρχει η λέξη «γυναίκα».
Το προσπαθώ.
Θα σας δω αργότερα.
Τα δόντια...
Τα δόντια, ναι,
κόβουν την τροφή.
Και αδένες κάθε είδους,
μέσα στο στόμα, τη διαβρέχουν.
Και η γλώσσα τη γυρνά για να την ανακατέψει,
και την πιέζει στον ουρανίσκο για να...
απελευθερώσει τους χυμούς, ώστε να απολαύσουμε τη γεύση.
Έτσι, συγκεντρώνει την τροφή στο κέντρο του στόματος,
μετά το οποίο...
στηριζόμενη στην κάτω γνάθο,
ανασηκώνεται στη μέση,
ώστε να διαμορφώσει την κλίση, στη βάση της,
για τη μεταφορά της τροφής στο πίσω μέρος του στόματος,
όπου παραλαμβάνεται από τον φάρυγγα, ο οποίος,
συστελλόμενος με τη σειρά του,
την αναγκάζει να εισέλθει στον οισοφάγο,
του οποίου η περισταλτική κίνηση...
την οδηγεί στο στομάχι. Αλλά...
Αλλά εσείς Εζενί, αυτή τη λειτουργία,
την τελείτε θεσπέσια.
Θαυμάσιο.
Πρόσεξέ με.
Θα βάλεις το πιάτο, μπροστά στην Εζενί, έτσι.
Μάλιστα, κύριε.
Μπορείς να το πας.
Προσέξτε, ο κύριος μού είπε να σας το παρουσιάσω έτσι.
Ξέρω, εντάξει.
Φίλοι μου!
Αγαπητοί φίλοι και φίλες...
Η Εζενί και εγώ... αποφασίσαμε...
να ενωθούμε στο φθινόπωρο της ζωής μας.
Όχι, όχι φθινόπωρο.
Μην τα βάζετε με την Πολίν.
Φυσικά, δεν ξέρεις τίποτα για το φθινόπωρο, καθησύχασέ με.
Είμαστε στο φθινόπωρο της ζωής μας,
και το λέω χωρίς να μελαγχολώ.
Θα παντρευτούμε πριν το τέλος του φθινοπώρου.
Μπράβο!
Το φθινόπωρο, χρυσό και βροχερό,
είναι εποχή σοφίας και καλών συμβουλών.
Είναι επίσης καλή εποχή για τη γαστρονομία.
Ένα φθινοπωρινό Ρόδο είναι σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο... εκλεκτότερο.
Το φθινόπωρο,
ο τρύγος φέρνει τον δροσερό αέρα, το κυνήγι, την ευθυμία.
Βγαίνουν τα κάστανα, οι αγκινάρες, το Σασλά (λευκό κρασί), τα αχλάδια.
Ενώ μας αφήνουν τα ορτύκια, ο συκοφάγος, η ορτυκομάνα,
βλέπουμε τη φάσσα, την μπεκάτσα, την πάπια,
που φτάνουν από τα πέρατα του κόσμου για να μας εξάψουν την όρεξη.
Η παλίρροια, από την πλευρά της, ανακουφίζεται από τον πανικό,
που τις προκαλούσε η ζέστη του καλοκαιριού.
Η Νορμανδία ζει τον πυρετό του τρύγου.
Τα μήλα ρενέτα στολίζουν και ποικίλουν τα επιδόρπια μας.
Το φθινόπωρο, αρχίζουμε να δειπνούμε στο φως των κεριών,
περνάμε περισσότερη ώρα στο τραπέζι,
με ευχαρίστηση και κέφι.
Οι αγριόπαπιες και οι χήνες μεταναστεύουν από Βορρά προς Νότο.
Το φθινόπωρο μεταβαίνουμε από το αθώο, λιτό καλοκαίρι,
στις πιο στιβαρές απολαύσεις του χειμώνα.
Εζενί, ας ενωθούμε το φθινόπωρο,
για να υποδεχτούμε μαζί τον χειμώνα και τις χαρές του.
Μπράβο!
Οι καλεσμένοι έμειναν ευχαριστημένοι, νομίζω.
Είμαστε τυχεροί που έχουμε συντροφιά μας τόσο καλούς ανθρώπους.
«Είμαστε στο φθινόπωρο της ζωής μας», λέτε.
Να μιλάτε για τον εαυτό σας.
Νιώθω σαν να είμαι στην καρδιά του καλοκαιριού.
Και όταν φύγω, θα είναι ακόμα καλοκαίρι.
Το αγαπώ το καλοκαίρι.
Εσείς όχι;
Λατρεύω όλες τις εποχές.
Τις πρώτες σταγόνες της βροχής, τις πρώτες νιφάδες του χιονιού.
Την πρώτη καμινάδα που ανάβει, τα πρώτα μπουμπούκια.
Όλα αυτά που πρωτοέρχονται κάθε χρόνο, με συνεπαίρνουν.
Αλλά το καλοκαίρι, ο ήλιος...
Λατρεύω αυτή την κάψα, τη χρειάζομαι αυτή την κάψα...
στο κορμί μου.
Είναι σαν τη χόβολη που σκαλίζω κάθε μέρα.
Καταλαβαίνω.
Μα ελάτε, αυτό είναι και δικό σας δωμάτιο τώρα.
Λοιπόν... ορίστε.
«Μενού του γεύματος προς την Αυτού...
Βασιλική Υψηλότητα, διάδοχο της Ευρασίας.»
Εδέσματα πριν από τη σούπα.
Σούπα της Εζενί Σιατάν.
Κροκέτες τυριού Μπριγιά-Σαβαρέν.
Βραστό του Ντοντέν.
Πουρέ με σως κρεμμυδιού.
Επιδόρπια.
Λευκά κρασιά από τις πλαγιές του Ντεζαλέ και Σατό-Γκριγιέ.
Κόκκινα κρασιά από το Σατονέφ-ντι-Παπ και το Σεγκιρέ ντε Σαμπόλ.
Αυτά.
- Αυτό είναι όλο; - Ναι.
Είναι...
Είναι λίγο, πώς να το θέσω;
Διστάζω ανάμεσα στη λέξη...
«ριψοκίνδυνο»,
και... «τολμηρό».
Επιλέξτε το «τολμηρό».
Ένα μενού τόσο πενιχρό που δεν θα έφτανε καν,
για το πρώτο σερβίρισμα, από τα συνηθισμένα του πρίγκιπα.
Και μετά...
αυτό το βραστό...
Ξέρω τι σκέφτεστε.
Αυτή η λεξούλα ηχεί λαϊκή,
ταπεινή και μυρίζει ξύγκι,
Μα το βραστό είναι πώς να το πω;
Τόσο γαλλικό.
Έχει διατρέξει τους αιώνες και τάισε καλά τις γαλλικές οικογένειες.
Γι' αυτό θέτω στον εαυτό μου την πρόκληση,
να καταπλήξω τον πρίγκιπα, με ένα βραστό δικής μου σύνθεσης.
Με τη βοήθειά σας, ασφαλώς.
Ευχαριστώ.
Δεν με τρομάζει.
Εσάς;
Με βλέπετε να διστάζω;
- Ναι. - Γιατί να φοβάμαι;
Εζενί;
- Αγκαλιάστε με. - Εζενί!
Τι έχετε; Βιολέτ!
Θα συμφωνήσετε μαζί μου, αγαπητέ συνάδελφε,
ότι η ιατρική δεν είναι ακριβής επιστήμη.
Είναι γελοίο, ήρθατε να μας δώσετε τον ορισμό της ιατρικής;
Ωστόσο, είναι χρήσιμο να κατανοούμε πως υπάρχουν πράγματα,
που αγνοούμε στο τρέχον στάδιο της επιστήμης μας.
Άρα, δεν ξέρουμε από τι πάσχει η Εζενί.
Δεν ξέρετε τίποτα!
Δεν ξέρουμε, όχι.
Δεν ξέρουμε καν αν είναι σοβαρό ή όχι,
ούτε πώς μπορεί να εξελιχθεί.
Είναι πολύ πιθανό να μην εξελιχθεί.
Οι αδιαθεσίες θα μπορούσαν να εξαφανιστούν όπως εμφανίστηκαν.
Ας το ελπίσουμε.
Ναι. Όλα αυτά...
- Πώς αισθάνεστε; - Καλά.
Όχι, λυπάμαι, αλλά δεν είστε καλά.
Πριν λίγες ώρες, καταρρεύσατε στην αγκαλιά μου.
Ανησυχώ, καταλαβαίνετε;
Συγγνώμη που σας τρόμαξα, αλλά...
ούτε μια ώρα μετά, ήμουν καλά.
Σας ευχαριστώ που κάνατε τόσο δρόμο για να έρθετε...
να πείτε στον Δρ Ραμπάζ τη γνώμη ενός συναδέλφου.
Θα συμφωνείτε και οι δύο πως είμαι απολύτως καλά.
Ντρέπομαι μάλιστα πάρα πολύ...
ξέροντας ότι ήρθατε ως εδώ για να...
βρείτε έναν άνθρωπο σε πλήρη φόρμα.
- Πείτε κάτι. - Τι άλλο να πούμε;
Θα...
Αυτές οι στιγμές είναι οι καλύτερες της ημέρας.
Ευχαριστώ.
Ξέρω ότι ανησύχησα αδικαιολόγητα.
Τώρα,
βλέπω με ανακούφιση πως δεν έχετε τίποτα.
Μερικές από τις νύχτες μου τις γνωρίζετε...
γιατί τις μοιράζεστε μαζί μου.
Αλλά οι υπόλοιπες...
θέλετε να μάθετε πώς μοιάζουν;
Ναι, περισσότερο από οτιδήποτε άλλο.
Πολλές νύχτες η πόρτα μου παραμένει ανοιχτή για σας.
Όχι όσες θα επιθυμούσα.
Είναι και πολλές που είναι κλειδωμένη.
Πάρα πολλές.
Είναι επίσης πολλές οι νύχτες που...
πλαγιασμένη στο κρεβάτι μου, σας φαντάζομαι...
να κάνετε τη διαδρομή από το δωμάτιό σας στο δικό μου.
Αθόρυβα.
Και κάθε φορά, καρδιοχτυπώντας.
Το παράδοξο συνέβη δύο φορές.
Τι εννοείται;
Σας οραματίστηκα να βγαίνετε από το δωμάτιό σας αθόρυβα...
Σας βλέπω να ανεβαίνετε τη σκάλα, μετά να στρίβετε δεξιά,
να περπατάτε μέχρι το τέλος του διαδρόμου.
Έπειτα, ανεβαίνετε τη σκάλα υπηρεσίας...
για να φτάσετε στον όροφό μου, κάνετε μερικά βήματα ακόμη,
μέχρι να σταθείτε μπρος στην πόρτα μου.
Και τέλος, να βάζετε το χέρι σας στο χερούλι της πόρτας.
Δύο φορές...
μόνο...
όλα αυτά τα χρόνια,
τη στιγμή που σας φανταζόμουν να ανοίγετε την πόρτα...
άνοιξε εκείνη, στην πραγματικότητα.
Βιολέτ;
Η Εζενί...
Μπορείς να πας... Θα πας να δεις;
Δεν θέλετε να φάτε κάτι;
Μπορώ να ετοιμάσω κάτι απλό.
Ευχαριστώ, δεν πειράζει.
Δεν έχετε φάει δυο μέρες τώρα, δεν είναι λογικό, κύριε.
Μπορείς να πεις στον Λουί...
να πάρει αυτά τα πράγματα;
Δεν σε χρειάζομαι άλλο.
Πριν λίγο καιρό είδα ένα παράξενο όνειρο.
Ονειρεύτηκα πως ήμουν ο πρώτος μάγειρας της ανθρωπότητας.
Εννοείτε ο καλύτερος...
ή ο πρώτος-πρώτος μάγειρας;
Έτσι ακριβώς το είπα και στην Εζενί.
Και συνειδητοποιώ τώρα...
ότι δεν πρέπει να κατάλαβε καλά τι εννοούσα.
Ανοησία μου, έπρεπε να είμαι σαφής...
Πιο προσεκτικός, να φροντίσω να μην υπάρχει παρεξήγηση.
Είμαι σίγουρος ότι αντιλήφθηκε επακριβώς τι θέλατε να της πείτε.
Για να μπορεί να δημιουργήσει τα πιάτα,
όπως τα συλλαμβάνετε,
η Εζενί χρειαζόταν εξαιρετικές διαισθητικές ικανότητες.
Ταυτόχρονα με μια αψεγάδιαστη επίγνωση,
του ανθρώπου που είστε.
Ας το προτείνουμε στον Ντοντέν. Και βλέπουμε.
Ναι.
Δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα.
Έχω πεποίθηση σε αυτή τη λίστα των μαγειρισσών.
Θα έχει και ο Ντοντέν;
Κάτι στο οποίο δεν αναφερθήκαμε αρκετά:
η Εζενί ήταν μια πανέμορφη γυναίκα.
Το ζήτημα είναι: ποιος θα το πει στον Ντοντέν;
Όπως και να έχει, δεν θα είμαι εγώ.
Ίσως έχω μια ιδέα.
Ξέρουμε τι τρώει ο Ντοντέν για πρωινό.
Εζενί.
Τι συμβαίνει;
Τι γίνεται εδώ;
Βιολέτ;
Ποια είστε εσείς;
Ποιος σας επέτρεψε να φορέσετε αυτή την ποδιά;
Κύριε.
Βγάλτε την αμέσως.
Βγάλτε την!
Πηγαίνετε.
Φύγετε! Φύγετε!
Γιατί το... Τι σ' έπιασε, Βιολέτ;
Ζητούμε συγγνώμη.
Δική μου ιδέα μου ήταν, ανόητη.
Ας μην το συζητάμε άλλο.
Καταρτίσαμε έναν κατάλογο μαγ...
Όχι!
Κύριε;
- Κύριοι. - Κυρία, κύριε.
Συγχωρέστε μας που ερχόμαστε έτσι απρόσμενα.
Καμία ενόχληση, κυρία μου. Παρακαλώ καθίστε.
Τι κάνει η Πολίν;
Ακριβώς γι' αυτό το θέμα ερχόμαστε να σας δούμε.
Είναι πολύ δυστυχισμένη.
Από τότε που έφυγε η Εζενί,
μας ρωτάει αν τη θέλετε ακόμα για μαθητευόμενη.
Χωρίς εξειδικευμένη μαγείρισσα...
Θα είναι αδύνατο, λυπάμαι.
Το αντιλαμβανόμαστε και της το έχουμε εξηγήσει ήδη, αλλά...
δείχνει να μην μπορεί να ξεχάσει την πρότασή σας.
Είναι υπεράνω ??των δυνάμεών μου.
Καταλαβαίνουμε. Πολύ καλά...
Σας ευχαριστούμε που μας ακούσατε.
Η Πολίν...
παρά το νεαρό της ηλικίας της,
είναι προικισμένη με μια θέληση που μας συγκλονίζει.
Δεν είναι ένα καπρίτσιο της, αλλά αποφασιστικότητα.
Με συγχωρείτε που σας το ζητώ, αλλά...
μπορείτε να της μιλήσετε ο ίδιος, να της εξηγήσετε...
πως δεν μπορείτε να την κρατήσετε ως μαθητευόμενη;
Φυσικά.
- Θα της μιλήσω. - Σας ευχαριστώ.
Σας ευχαριστώ πολύ. Κύριοι, κύριε Ντοντέν.
Ορίστε ο κατάλογος με τις υποψήφιες μαγείρισσες...
που συντάξαμε όλοι μαζί.
Πάρτε τα φιλέτα της γλώσσας, αφαιρέστε το δέρμα.
Κόψτε τα φιλέτα σε πολλά ίσα κομμάτια. Να είναι έτοιμα.
Να έχετε λιώσει το βούτυρο σε ένα αρκετά βαθύ τηγάνι.
Πασπαλίστε λίγο ψιλό αλάτι.
Τα βυθίζετε στο λιωμένο βούτυρο.
Για το σερβίρισμα,
βάλτε τα στη φωτιά,
και όταν σφίξουν από τη μία πλευρά, γυρίστε τα.
Όταν είναι έτοιμα, στραγγίξτε τα και βάλτε τα στο πιάτο.
Καρυκεύστε τα με ένα ωραίο βούτυρο αλά μετρ ντ' οτέλ,
όπου θα έχετε προσθέσει πυκνή βελουτέ,
αφού την τονίσετε με λίγο λεμόνι.
Καλώς, κύριε.
Ωραία, ευχαριστώ, δεσποινίς μου. Μπορείτε να φύγετε.
Εντάξει κύριε.
Παρακαλώ.
Ευχαριστώ.
Τέλεια ψημένο.
- Ορίστε το μοσχάρι φρικαντό. - Ευχαριστώ.
Αυτή η πολυσύνθετη σούπα...
έχει μια γοητεία που μερικές φορές...
μοιάζει λίγο παλιομοδίτικη.
Η γεύση της θα πρέπει να είναι ενιαία,
αλλά κάθε συστατικό της...
να διατηρεί την προσωπική και φυσική του γεύση.
Εν γένει θα πρέπει να θυμίζει το ξεδίπλωμα μιας σονάτας,
όπου κάθε θέμα διατηρεί τη δική του ζωή και γεύση.
Μέσα στο αμάλγαμα της δύναμης και της αρμονίας του συνόλου.
Ορίστε η συνταγή, διαβάστε την προσεκτικά σας παρακαλώ.
Η Εζενί ήξερε πώς να φτιάξει αυτή τη σούπα;
Ναι, φυσικά, και πολύ καλά μάλιστα.
Έχει το όνομά της άλλωστε.
Δεν θα μπορέσω να φτιάξω αυτή τη σούπα, λυπάμαι.
Αλλά αν νομίζετε ότι θα μπορούσα να τη μάθω από σας,
δεν έχετε παρά να μου το πείτε.
Αντίο, κύριε.
Πώς πάει το κρεμμύδι; Δείξε μου.
Εντάξει, κατέβασέ το απ' τη φωτιά και τσιγάρισε τα μανιτάρια.
Αλάτι, πιπέρι, ναι;
Προσθέτεις το λαρδί και το βούτυρο.
Έρχομαι.
Το ζυμάρι θα κάνει τη γάστρα αεροστεγή.
Και δεν θα αφήσει να φύγουν τα αρώματα.
Όταν ψηθεί,
θα σφραγίσει ερμητικά τη γάστρα,
θα τη βγάλουμε από το φούρνο,
και θα το μαγειρέψουμε σε πολύ χαμηλή φωτιά.
Πολίν, ξύπνα.
Άντε, κουράγιο, να φτιάξουμε βραστό οι δυο μας.
Πολίν, σήκω.
Μπορείς να το βάλεις στη φωτιά.
Έτσι.
Εμπρός.
Δοκίμασε μεδούλι.
Λοιπόν;
Νόστιμο;
Δεν σου αρέσει.
Φυσιολογικό, είσαι πολύ μικρή.
Το μεδούλι,
είναι σύνθετο πράγμα.
Πρέπει να είσαι καλλιεργημένος, να έχεις μνήμες,
για να διαμορφωθεί η γεύση.
Έτσι πρέπει να είναι το μεδούλι, να θυμάσαι αυτή τη γεύση.
- Μάλιστα κύριε. - Ωραία.
Ορίστε.
Την τρυπητή.
Ευχαριστώ.
Βρέξε τα χείλη σου μόνο.
Είναι καλό.
Μου φαίνεται ότι κάνει το κρέας ακόμα καλύτερο.
Σαμπόλ-Μιζινί.
Έχει τα πάντα: καταγωγή, κομψότητα, αγνότητα.
Με το που το βάζεις στο στόμα σου,
νιώθεις το εξαιρετικό μπουκέτο του.
Το κασμίρι των κρασιών της Βουργουνδίας,
η χάρη ενσαρκωμένη.
Και το αγαπημένο κρασί της Εζενί.
Αυτό που φτιάξαμε είναι πολύ καλό,
αλλά δεν παύει να μου δίνει...
την εντύπωση ενός σκαριφήματος.
Είκοσι χρόνια.
Πάνω από είκοσι χρόνια δουλεύαμε μαζί.
Κάθε μέρα να μαγειρεύουμε.
Διάβαζα μια συνταγή και έκανε θαύματα πάνω απ' τη φωτιά.
Μου λείπει.
Όταν μου μιλούσε,
την άκουγα με τόση προσήλωση,
που κοίταζα το στόμα και τα μάτια της.
Τώρα,
τελείωσε.
Στιγμή δεν την ξεχνώ.
Συγγνώμη για την ενόχληση.
Θα επιστρέψω αργότερα.
Γκριμό, Γκριμό!
- Αλήθεια όμως, δεν παίρνει αναβολή. - Τότε περάστε μέσα.
Γευμάτιζα με έναν γνωστό μου και...
μετά από ένα κονσομέ αλά μυελό οξυρρύγχου...
εκθαμβωτικό,
μας έβγαλαν αυτά τα πιάτα.
Έτρεξα, για να σας φέρω να δοκιμάσετε.
Φαγκρί;
Τέλειο μαγείρεμα, χαμηλή φωτιά, αργά,
για να μην βλάψει το ψάρι.
Γλυκάδια ροδισμένα στο βούτυρο...
με φουά γκρα;
Πρωτάκουστο.
Δεν τα είχα συνδυάσει ποτέ πριν.
Μορχέλες (μανιτάρια).
Είναι άνοιξη.
Μαγειρεμένα σε λίγη κρέμα με...
μια μικρή νότα καφέ που τους ταιριάζει.
Η συμφωνία των γλυκαδιών και της σελινόριζας είναι...
συγκρατημένη, σιωπηλή, όχι εκρηκτική και εκμαυλιστική.
Αγγούρι, σκόπιμα ωμό για την τονικότητα του.
Και η οξύτητα του λεμονιού φέρνει φρεσκάδα στην όλη δομή.
Μαζί με το ψάρι, αφηγείται μια διαφορετική ιστορία.
Τα γλυκάδια λειτουργούν ως καρύκευμα του ψαριού,
που διατηρεί τη φυσική του γεύση,
μαζί με τα τέλεια μαγειρεμένα λαχανικά.
Ένα ωραίο αντάμωμα στεριάς και θάλασσας,
που υμνεί την ομορφιά του τόπου.
Γκριμό, είναι αξιοθαύμαστο.
Ονομάζεται Αντέλ Πιντού.
Πάμε να τη δούμε.
- Τη βρήκαμε; - Έτσι πιστεύω.
Πολίν, τι κάνεις; Έλα, σε περιμένουμε.
Βιάσου.
Οι καλεσμένοι έμειναν ευχαριστημένοι, νομίζω.
Ναι.
Είμαστε τυχεροί που έχουμε συντροφιά μας τόσο καλούς ανθρώπους.
«Είμαστε στο φθινόπωρο της ζωής μας», λέτε.
- Ναι. - Να μιλάτε για τον εαυτό σας.
Νιώθω να είμαι στην καρδιά του καλοκαιριού.
Και όταν φύγω, θα είναι ακόμα καλοκαίρι.
Αγαπώ το καλοκαίρι.
Εσείς όχι;
Λατρεύω όλες τις εποχές.
Τις πρώτες σταγόνες της βροχής,
τις πρώτες νιφάδες του χιονιού.
Την πρώτη καμινάδα που ανάβει, τα πρώτα μπουμπούκια.
Όλα αυτά που πρωτοέρχονται κάθε χρόνο, με συνεπαίρνουν.
Αλλά το καλοκαίρι, ο ήλιος...
Μου αρέσει να νιώθω αυτή την κάψα στο κορμί μου.
Σαν τη χόβολη που σκαλίζω κάθε μέρα.
Καταλαβαίνω.
Για πάνω από είκοσι χρόνια που ζούμε κάτω από την ίδια στέγη,
πώς καταφέρνετε να έχετε αυτή τη συνέπεια,
αυτή την επιμονή απέναντί ??μου;
Ο Άγιος Αυγουστίνος είπε... ότι ευτυχία,
είναι να συνεχίζουμε να ποθούμε αυτό που ήδη έχουμε,
αλλά εσάς, δεν σας είχα ποτέ.
Μπορώ να σας ρωτήσω κάτι;
Είναι πολύ σημαντικό για μένα.
Είμαι η μαγείρισσά σας ή...
η γυναίκα σας;
Η μαγείρισσά μου.
Ευχαριστώ.
ΣΤΟΝ ΓΙΕ ΚΕ
Απόδοση/Προσαρμογή Chrisskg