Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
1942 BOMBAY
PULISYA
Pulisya ng Bombay ito.
Hinihiling na payapang lumabas ang lahat.
Walang anumang dala.
Kapag may nagtangkang isahan kami,
habambuhay silang mabubulok sa bilangguan.
Lumabas ang lahat nang dahan-dahan at may pag-iingat.
Para ito sa inyong kaligtasan.
Huwag n'yong hahadlangan ang trabaho namin.
Panatilihin ang kapayapaan.
Bayan Ko, Bayan Kong Mahal
- Ano'ng suma ng 25 at 25? - Limampu!
- Kuha n'yo na? Magaling! - Opo!
Mga bata, ito ang asin natin.
1930 SURAT
Bilang pagsunod sa payo ni Mr. Gandhi, mano-mano naming ginawa
ang asing ito sa Kilusang Satyagraha ng Asin.
Pero bakit po sinabi 'yon ni Mr. Gandhi?
Usha, dahil maganda ang tanong mo, may dalawang supot ka.
Mga bata, itinuturing tayong alipin ng mga Briton.
Kaya nagalit si Mr. Gandhi at sinabi niya, "Manigas ang mga Briton."
Kinuha niya ang watawat at sinimulan ang Kilusan ng Asin.
May mga bata rito.
Mabuhay si Mahatma Gandhi!
'Wag n'yong saktan ang guro ko!
Mabuhay si Mahatma Gandhi! Mabuhay si Mahatma Gandhi!
Sir!
'Wag n'yo siyang saktan!
'Wag n'yo pong saktan ang guro ko!
Vande Mataram. Lumuluhod ako sa iyo, Inang Bayan...
- Papa naman! - Hinampas siya ng pulis.
Terorista na siya.
Ma, masasamang tao ang mga Briton.
Sinaktan nila ang guro ko.
- Pati ako. - Halika.
- Tara dito. - Huwag, Pa!
Pa. Papa, pakiusap.
Huwes ang tatay mo.
- Sana naisip mo 'yon! - Papa! Pakiusap.
- Dalhan n'yo na lang ng pagkain. - Pa, buksan mo 'to! Papa!
Papa!
Mga tagak 'yan galing Siberia.
Lumilipad sila rito mula sa Siberia. Tinatawid nila ang tuktok ng Himalayas.
Gusto ko ring lumipad, Pa.
Saan ka kukuha ng pakpak?
Ano naman kung wala kang pakpak?
Maaabot mo na ang buong mundo.
- Radyo? - Oo.
Binili ko galing London, para sa 'yo.
Ngayon, lahat ng balita't kanta sa mundo, lilipad na papunta sa 'yo.
Pakpak.
1942 BOMBAY
Hustisya ang kailangan!
- Hustisya ang kailangan! - Hustisya ang kailangan!
Nagpatupad ng Batas Militar sa Bombay.
Sinagasaan ang anak natin ng dyip ng pulis na Briton.
Gaano katagal pa tayo sisiilin ng mga Briton?
Gaano katagal pa tayo magtitiis sa pagdurusang ito?
Mga Briton, tama na ang kalupitan!
Tama na ang kalupitan!
- Mga Briton, tama na ang kalupitan! - Tama na ang kalupitan!
- Hustisya ang kailangan! - Hustisya ang kailangan!
- Mga Briton, tama na ang kalupitan! - Tama na ang kalupitan!
Balbir!
Nalilimutan ng tao ang responsabilidad niya dahil sa takot.
Ginawa n'yo ngayon ang nararapat.
Dapat na kayong magpasan para sa bayan ng mas mabibigat na responsabilidad.
Pumunta kayo bukas ng umaga sa opisina ng Congress.
- Jai Hind. Mabuhay ang India. - Jai Hind.
- Jai Hind! - Jai Hind!
Buong araw nag-ikot sa Britanya si Prime Minister Winston Churchill.
Saanman pumunta si Churchill, nakakapagpalakas siya ng loob
para lumaban at manalo sa digmaan.
Libo-libo ang nag-abang para makita si Churchill
na gumagawa ng V sign niya nang may tabako sa bibig.
- Si Churchill... -"Lalaban tayo sa dalampasigan."
'Yong talumpati ni Churchill sa parlamento,
ramdam na ramdam pa rin sa buong mundo.
Napapalakas ni Churchill ang loob natin habang nakaupo siya sa Inglatera.
Pinoprotektahan tayo ni Churchill mula sa mga Hapon at Aleman.
Ayan na naman siya, pinupuri na naman si Churchill.
Usha, dalawang minuto lang.
Nandito na ang matagal na nating hinihintay!
Binigyan ako ng gobyerno ng opisyal na kotse para sa posisyon ko.
Huwes lang ako noon. Ngayon, "Sir" Judge na 'ko.
Tingnan mo.
Komportableng makakaupo sa likod ang tatlong tao.
Ano pa'ng hinihintay mo? Sakay na!
Mag-isang bibiyahe sa kotse ni Churchill ang tuta ni Churchill.
Usha!
Lagi akong pinapapili ni Papa.
Ngayon, kung...
Ngayon, kung kampi siya sa mga Briton, paano ako kakampi sa kaniya?
May punto ka.
Pero nasaktan ko si Papa.
Hindi ko alam
na ganito pala kasakit gawin ang nararapat.
Uy.
Hindi ako ganiyan katapang.
Dahil ba sa tapang ko kaya mo 'ko nagustuhan?
Isa 'yon sa mga rason
kung bakit kita nagustuhan.
Bago ko sabihin ang gagawin n'yo,
sabihin n'yo muna ang magagawa n'yo para makamit natin ang kalayaan.
Mr. Balbir, may alahasan ang tatay ko
kaya makakatulong ako sa pangangalap ng pondo.
Nag-aaral ako ng panitikan
kaya makakatulong ako sa pagsulat ng kahit anong materyal.
Nagmemedisina ako. Kakailanganin n'yong lahat ang tulong ko.
Totoo 'yan.
Fahad?
Handa akong mamatay, Mr. Balbir.
Ako rin.
- Gusto mong mamatay kasama ko? - Oo.
- Magpapagalingan tayo sa kamatayan. - Kung gano'n...
- Uy! Maghunos-dili kayo! - Mr. Balbir.
Dahil magkaibigan sina Usha at Fahad,
mag-uunahan pa silang magpapatay sa berdugo.
Magandang laban 'yon.
Mga tagasunod talaga kayo ni Mr. Gandhi.
Hindi tayo puwedeng kumitil ng buhay para sa bayan,
pero maiaalay natin ang atin.
At umabot na ang pananakot ng mga Briton sa puntong
walang nakakaalam kung kailan puputok ang baril
na papatay sa 'yo.
Kung gano'n, dapat na tayong kumilos.
Sa maliit nagsisimula kahit ang pinakamalalaking rebolusyon.
Kunin n'yo ang diyaryo, pamuhatan, at iba pa ng Congress
sa Engineer Printing Press at dalhin n'yo ang mga 'yon sa bodega.
Pagkatapos nating magyabang, paghahatirin lang tayo ni Mr. Kamat.
Gusto nating magsimula ng rebolusyon, at naghahatid tayo ngayon ng mga pampleto.
Ang ganda, ano?
Isa, dalawa, tatlo, apat.
Espiya?
- Hindi! - Hindi.
Taga-Congress kami.
Firdaus, hayaan mo lang sila.
- Tara, sayaw tayo. - Tara.
- Matutuwa kayo.
Ako ang nagsulat ng kantang 'to.
Ginawa ko, kinanta ko, at ni-record ko.
'Di ba?
- Sumunod kayo! - Sumunod kayo!
Iikot mo siya!
Uy, saan ka pupunta?
Ano 'to?
Ito
ang natira sa pangmusika kong istasyon ng radyo.
Rumaragasa ang World War II
at ipinagbawal ng mga Briton ang lahat ng pribadong istasyon.
Kaya kinailangan kong sirain 'to.
Nakalaya na si Ram Manohar Lohia.
Dr. Ram Manohar Lohia dapat.
Walang panama kay Mr. Lohia ang bagong henerasyon.
Bakit, Fahad?
Bakit 'ka mo? Isipin mo na lang.
No'ng sa Amerika o Britanya nag-aaral ang lahat,
bakit sa Alemanya siya kumuha ng doktorado?
Dahil Aleman ang lahat ng intelektuwal.
Sa edad na 24,
binuo niya ang Socialist Party ng Congress mula sa loob ng Congress.
Tinanong mo pa talaga!
Matanda lang siya nang 2 taon.
At...
Kahit anak-mayaman siya, inalay niya ang kabataan niya para sa kalayaan.
'Yon si Dr. Ram Manohar Lohia.
Oo, tama siya.
Sige, pagtawanan n'yo 'ko.
Akala n'yo 'di ko alam.
'Di ka namin pinagtatawanan.
Pero kung umasta ka kasi, parang ikaw lang ang deboto niya sa mundo.
Bayani niya si Mr. Nehru,
pero kahit siya, pinupuna ni Mr. Lohia.
Bulag na deboto ka ng taong ayaw sa bulag na debosyon.
BOMBAY CONGRESS BULLETIN
PANGUNGUNAHAN NI MR. GANDHI ANG PAGDARASAL SA BOMBAY
Pa.
Nagtatalo tayo minsan kapag napag-uusapan ang mga Briton.
Pero sumobra ka na kanina.
'Di lang 'yon basta kotse!
Pinagbuhusan ko ng buhay 'yon.
Bigay 'yon ng mga Briton, pero pinaghirapan ko 'yon.
Para sa pamilya ko!
Alam ng mga Briton ang respeto sa sarili.
Hindi sila gano'n kasama.
Ngayong nabanggit mo na, pag-usapan na natin 'to nang masinsinan.
Kahit ano pa ang ikatwiran mo,
ang totoo, mapang-api at terorista ang mga Briton.
Kinamumuhian ko sila.
Nababaliw na ang lahat dahil sa Gandhi na 'yon.
Sa bansa ka lang ba may responsabilidad?
Wala ka bang responsabilidad sa pamilya mo?
Labing-apat na beses kang nanguna sa 15 taon mong pag-aaral.
Puwede kang maging kahit ano.
Huwag mong sirain ang buhay mo para sa kanila.
Sabihin mo ang totoo.
- Ayaw mo bang maging malaya? - Ayoko.
- Sino'ng magpapatakbo sa bansa? - Tayo. Nang sama-sama.
Mula Khyber hanggang Kanyakumari, Kohima hanggang Kandahar,
sino ang nagbuklod sa 'tin?
Kung hindi mga Briton, sino?
Patatakbuhin ang bansa ng hindi marunong magpalakad?
Kita mo? Kita mo 'yan?
Ganiyan kababa ang tingin mo sa sarili mong bansa?
'Yan ang pagkaalipin.
Ipinagkait ng mga Briton ang kakayahan nating mag-isip.
Kaya mo nasasabing "Kung hindi mga Briton, sino?" Bakit?
Tayong mga mamamayan ng India ang magpapatakbo rito.
Patatalsikin natin silang nag-aakalang pinapatakbo nila ang India.
Kasapi ka ng Congress, ano?
Kaya ganiyan na lang ang lumalabas sa bibig mo...
Oo, kumakawala ang apoy na nag-aalab sa loob ko, pero...
Pero wala akong magawa
dahil sa pagmamahal mo.
Ang pagmamahal mo,
hindi 'yon pagmamahal.
Tanikala ko 'yon, Papa.
Hindi.
Usha.
Sumumpa ka.
Wala kang kinalaman sa mga ginagawa ng Congress.
Sumumpa ka.
Nababahala na 'ko.
Tumingin ka sa mata ko't sumumpa ka.
Sumusumpa akong wala akong kinalaman sa Congress.
At wala kailanman.
Makakahinga na 'ko nang maluwag.
Sige. Gawin mo na ang kailangan mong gawin.
Sige na.
Usha, kung pagbibigyan kang makaharap ang isang tao sa planetang 'to,
sino'ng gusto mong makaharap?
Si Mr. Gandhi, sino pa ba?
Makakaharap na natin si Mr. Gandhi.
Dali na, ngumiti ka na.
Puwede na kayong magtanong kay Bapu.
Puwedeng magtanong, Bapu?
May mga nakita akong pulis sa labas.
Medyo nag-alangan ako no'ng nakita ko sila.
Paano natin lalabanan ang takot sa loob natin?
Napakagandang tanong niyan.
Pero isipin mo na lang,
may katapangan din sa pusong may takot.
Basagin mo ang pader ng takot
at ibukadkad mo ang pakpak ng katapangan.
Dahil katapangan at kagitingan ang pagbukadkad sa pakpak mo.
Kalayaan para sa India ang pagbukadkad sa pakpak mo.
Punuin n'yo ang puso n'yo ng pag-ibig sa bayan
hanggang wala nang puwang para sa iba pang uri ng pag-ibig.
Kailangang magsakripisyo para sa pag-ibig sa bayan.
Kailangan para do'n na magpursige't magwaksi.
Mga kabataang makabayan, may gano'ng determinasyon ba kayo?
- Oo! - Oo!
Mr. Gandhi, may isang paraan lang para masiguro 'yon.
Dapat mong pasumpain ang lahat sa kadalisayan ng puri.
Hindi. Kani-kaniyang desisyon ang pagpiling mamuhay nang ganito.
Kung sino man ang gustong sumumpa, malaya siyang magpasiya.
Diyos ang aking saksi...
- Diyos ang aking saksi... - Diyos ang aking saksi...
- na inaalay ko ang katawan... - na inaalay ko ang katawan...
- kaluluwa... - kaluluwa...
- lahat ng pandama... - lahat ng pandama...
- isip at kalooban ko... - isip at kalooban ko...
...sa aking bayan...
...at sumusumpa ako sa kadalisayan.
- Jai Hind. - Jai Hind.
Sandali lang, Kaushik. Kaushik, sandali lang!
Sandali.
Bakit hindi ka sumumpa kasama ko?
Ano?
Usha, gumawa ka ng malaking desisyon para sa 'ting dalawa
nang mag-isa.
Tapos sisisihin mo 'ko ngayon?
Kasama kita no'ng madali pa ang lahat,
pero ngayong kailangan nang magsakripisyo, umatras ka?
Anong klaseng sakripisyo 'to, Usha?
Sakripisyong kinailangan nating gawin nang magkasama kanina.
Pero ginawa ko 'yon nang mag-isa.
Kaushik, ikaw man ang umiiyak,
puso ko ang nadurog.
Paano naman ang puso ko?
AGOSTO 8, 1942 GOWALIA TANK MAIDAN
Isang makasaysayang sandali
ang mararanasan ng mga pinagpala.
Ang sakripisyo natin ngayon ang magtatakda
kung isisilang ang mga susunod na henerasyon sa tanikala
- o sa lilim ng kalayaan. - Wala si Kaushik?
Ngayon, hinihiling ko sa mga Briton na isuko ang India.
- Isuko ang India! - Isuko ang India!
Ito na ang huling laban natin sa mga Briton
at ibibigay ko ang prinsipyong saligan para sa pakikibakang 'to.
Hanggang kamatayan.
- Hanggang kamatayan! - Hanggang kamatayan!
Inilunsad kanina sa Bombay ni M.K. Gandhi ang tinawag na Kilusang Isuko ang India.
Sa pampublikong pulong bukas,
inaasahang iaanunsiyo ng Congress ang planong pagkilos nito.
Nilinaw ng gobyerno na sa paghiling sa Britanya na isuko ang India
habang kasagsagan ng digmaang pandaigdig,
nagtataksil at nananabotahe ang Congress.
Hintayin mo lang.
Lalaya na ang India bago matapos ang taong 'to.
AGOSTO 9, 1942
Hindi lang bago matapos ang taon. Baka Agosto o Setyembre pa.
O pinakamatagal nang umabot sa Diwali.
Ano sa tingin mo, Kaushik?
Bale...
Ano'ng nangyari?
Ano'ng nangyayari?
Ano'ng nangyayari dito? Sabihin n'yo naman.
Ano'ng nangyayari?
Sabihin n'yo naman.
Ano'ng nangyari?
Sina Mr. Gandhi, Mr. Nehru, Mr. Patel, at Maulana Azad,
naaresto silang lahat.
Gumagamit ng tear gas ang mga pulis.
Pinagbabawalan na ang Congress.
Ano'ng sinasabi niya?
Pinagbabawalan na ang Congress?
- Hoy! - Binababa ng mga pulis ang watawat natin.
Tara, itaas natin ang watawat!
Hanggang kamatayan!
Usha!
Hanggang kamatayan!
Pumunta ka sa Gowalia Tank?
Walang-awa ang mga Briton.
Papatayin ka nila.
May binansagang Kilusang Isuko ang India,
at walang naging tugon do'n ang malaking tapat na populasyon ng India.
Inaresto sa iba't ibang parte ng India ang mga pasimuno at promotor ng Congress.
Dapat iyong...
Masakit ang ulo ko, Pa.
Pinuntahan ko si Balbir sa opisina ng Congress,
pero isinara na 'yon ng mga pulis.
Nagtago na ang lahat.
Pero nakita ko 'to ro'n.
Basahin mo.
Kinulong ang mga batang taga-Brigada Unggoy ni Mr. Gandhi
nang 24 oras nang walang tubig o pagkain.
Mga bata lang sila, Usha.
Talagang sinira na ng mga Briton ang bayan natin.
Puro kasinungalingan ang laman ng mga diyaryo.
Ang nakikita natin, iniisip natin, sinasabi natin...
Kontrolado lahat at hinahayaan nating gawin nila 'yon.
Tama si Fahad.
Sa kanluran ba sumikat ang araw ngayon?
Nagkasundo sina Usha at Fahad.
Iisa ang pangarap namin ni Fahad.
Kalayaan.
Tinakot nila ang mga patnugot ng mga diyaryo.
Pinipigilan nilang lumabas ang mga balita tungkol sa pag-aalsa. Bakit?
Nakakapagpalakas ng loob 'yon.
At gamit na nila ang radyo para magkalat ng kasinungalingan.
Sinusungalngalan tayo ng opyo ng mga Briton.
Nilulunok naman natin 'yon.
Matatapatan ba ng mga pampletang 'to ang kasinungalingan ng mga Briton?
Mailalantad ang kasinungalingan kung kakalat ang katotohanan.
Ang tanong, paano natin ikakalat ang katotohanan?
Paano?
Komunikasyon.
Isipin n'yo.
Bakit tayo natalo no'ng 1857?
Dahil wala tayong paraan para makipag-usap.
Organisado ang hukbo ng mga Briton, habang tayo...
Ni hindi tayo makapagpasa ng mensahe sa isa't isa.
Pero ngayon, may radyo na sa bawat kanto.
Gagawa tayo ng istasyon ng radyo.
Kakausapin natin ang mga kababayan natin.
Kung kayang makipag-usap ni Churchill sa buong mundo habang nasa Inglatera,
bakit hindi natin magawa 'yon?
Magagawa natin 'yon, Usha.
Kahit hindi nakapag-aral, nakakapakinig ng radyo.
- Magandang ideya. - Mamamatay tayo dahil sa inyo!
Bawal nang mag-ere sa radyo.
Ayokong mabitay.
Antara?
Bhaskar?
Sige. Hayaan na natin sila.
Nakakulong na ang mga lider.
Sino ang magsasalita sa radyo para makipag-usap sa mga tao?
Nakakulong ang mga lider natin,
pero may mga record tayo ng mga talumpati nila.
Paano makakatulong 'yon?
Ieere natin ang mga 'yon sa istasyon natin.
At ikakalat natin ang balita ng pag-aalsa
mula sa Congress para marinig ng mga kababayan natin.
Kung magagawa natin 'tong naiisip natin,
mahihikayat natin ang mga bata sa India na tumindig laban sa mga Briton.
Tama.
Isa lang ang magiging layunin ng istasyon.
'Yon ang pagkaisahin ang India at buhayin ang Kilusang Isuko ang India.
Dapat maiparamdam ng istasyon sa mga tao na direkta silang kausap ng Congress.
Tawagin natin 'yong...
Congress Radio.
Pero paano natin gagawin ang istasyon ng radyo na 'to?
Si Engineer Firdaus. Naaalala n'yo ba siya?
Hanggang kamatayan.
'Yong istasyon ko?
Rumaragasa ang World War II, mga hangal.
Lalabag kayo sa batas.
Ipinagbabawal ang mga transmitter.
Kakasuhan kayo ng pagtataksil at ibibigti tayo ng mga Briton.
Mga hangal.
Ibebenta mo ba ang istasyon mo ng radyo?
- Ano'ng pangalan mo? - Jayanti.
Kung ikaw si Jayanti,
ako si Dakilang Lider Mohammed Ali Jinnah.
Pero, Jayanti, may pera ka bang pambili ng istasyon ng radyo?
'Yan ang tanong ko.
Magkano?
Isang kilong ginto.
- Makukuha mo 'yon. - Apat na libong rupee?
May 551 rupee lang tayo makalipas ang siyam na araw.
Kahit ibenta natin lahat, apat na buhay pa bago tayo maka-4,000.
Sinubukan pa nating mangalap.
Ano na'ng gagawin natin?
Kakaiba ang mundong 'to.
Ni hindi ka makapagrebolusyon nang walang pera.
Kailangan na nating isuko
ang pangarap nating istasyon.
Tara na, Fahad.
Ano 'yong nangangamoy sa kuwartong 'to?
Ganito pala ang amoy ng pagkabigo n'yo.
Tita, huwag ngayon. Dismayado ako.
Sige. Pumikit ka.
Tita, huwag nga ngayon.
Ayaw niyang makinig.
Kayong dalawa, pumikit kayo.
Ano ba? Dali na!
Ikaw rin.
Dali na!
Ngayong nakapikit kayo, isipin n'yo ang itsura ng 4,000 rupee.
Ano'ng nakikita n'yo?
- Istasyon. - Istasyon.
Ngayon, dumilat kayo.
Tingnan n'yo.
Nasa 4,000 siguro 'to.
Nakikita n'yo na ba ang istasyon?
Tita, hindi namin puwedeng kunin 'to.
Bakit hindi?
Hindi ko kayang lumaban sa kalye gaya n'yo.
Isipin n'yo na lang na ito ang ambag ko sa laban para sa kalayaan.
Hanggang kamatayan.
Mula ngayon, 'yon na rin ang prinsipyong saligan ko.
Ibebenta ni Engineer ang istasyon.
Bale, ito ang istasyon ng radyo.
Ito ang mikropono, at ito naman ang kable ng antenna.
Isasaksak ang antenna rito.
Malinaw? 'Yan na!
Ngayon, ilipat n'yo ang receiver sa 42.34 na metro kada segundo.
Julie, kung naririnig mo 'ko, may aawitin ako.
At kahit hindi, aawitin ko pa rin 'to.
Gumagana! Gumagana na!
Lakasan mo pa para matunton tayo rito ng mga Briton!
Fahad, gumagana na.
Mabuti't gumagana na.
Pero mahalaga rin ang oras ng pag-ere.
Tuwing 8:30 ng gabi kung kailan nasa bahay na ang lahat.
Tuwing 8:30 ng gabi? Madilim na no'n.
Paano 'yong tatay mo?
Kailangan nating magsimula sa makikilalang kanta.
Gaya ng All India Radio.
Vande Mataram?
Hindi, panapos natin 'yan.
Tulad ng mga programa ng Congress.
Magsimula tayo sa Sare Jahan Se Accha.
Pero wala tayong record no'n dito.
Subukan n'yo sa opisina ng Muslim League.
Opisina ng Muslim League?
Ayokong pumunta ro'n. Magiging isyu 'yon.
Dati akong miyembro no'n, pero umalis na 'ko.
Bakit?
Dahil kalayaan ang gusto ko,
hindi dalawang bansa.
Usha, Usha.
Parang may mali.
Masyadong biglaan 'yong kanta.
Kailangan natin ng tamang buwelo tulad ng...
Sabihin kaya nating Congress Radio 'to?
Hindi. Dapat natin 'tong gawin nang tama.
Tama? Paano ba 'yong tama?
Ito ang Congress Radio.
Umeere sa 42.34 meters.
Mula sa kung saan sa India, hatid sa kung saan sa India.
Tuwing 8:30 ng gabi.
NASIK LALAWIGAN NG BOMBAY
Tigilan mo 'yang radyo.
MOHANDAS KARAMCHAND GANDHI 9/15/1940
HILAGANG KANARA LALAWIGAN NG BOMBAY
Gusto kong sabihin sa mga kabataan...
Anong istasyon 'yon? Ibalik mo, ibalik mo.
Hindi natin papaputukan ang mga kababayan natin.
Para sa mga sundalong walang lakas ng loob...
AJMER LALAWIGAN NG AJMER-MERWARA-KEKRI
...wala akong masasabi.
- Pero kung kaya n'yo... - Ano 'yang programa sa radyo?
Parang bagong istasyon.
...maraming mamumulat na diwa sa India.
BURHANPUR MGA GITNANG LALAWIGAN
Bombahin na tayo ng gobyernong Briton...
Ipaalam n'yo sa buong Burhanpur ang istasyong 'to.
MAULANA AZAD 7/22/1939
Hindi pa handa ang mga Briton na ibigay ang kalayaan natin.
ALL INDIA RADIO NEW DELHI
At ang karapatan...
Tama ka.
Si Maulana Azad 'yon, pangulo ng Congress.
TANGGAPAN NG MILITARY INTELLIGENCE NEW DELHI
May nasagap na rebeldeng istasyon. Sa 42.34 meters.
Hindi namin matunton 'yon.
Kami ang bahala.
AKOLA LALAWIGAN NG BERAR
Isama mo sa ilalathala bukas.
Makinig kayo sa Congress Radio tuwing 8:30 ng gabi.
May nakarinig kaya?
- Usha. - Kumusta, Papa?
Ginabi ka?
Sumali ako sa klase ni Propesor Chitnis sa International Law.
Mabuti 'yan.
Ipagpatuloy mo lang 'yan at magiging huwes ka tulad ko balang-araw.
Ipakilala mo 'ko kay Propesor Chitnis.
Oo naman, Pa.
Binigyan tayo ni Bapu ng saligan bago siya makulong.
Hanggang kamatayan.
- Tita. - Palayain natin ang bansa sa pagkaalipin.
- Tita, hindi ka pa kumakain? - Hindi pa.
Hindi pa 'ko gutom. Mamaya na 'ko kakain.
Sige.
Nagkakasundo ang mga mamamayan ng India na nais nila ng ganap
at nararapat na kalayaan.
Hindi bansa ng mga duwag ang India...
Inakusahan ang Congress ng pagtataksil sa mga Briton.
Pero ang totoo, mga Briton ang traydor...
Magkakaisa tayo kapag kumawala tayo sa tanikala ng sistemang caste,
relihiyon, at wika.
Ituring 'tong panawagang makibaka
kung saan gagantimpalaan ang mga taong handang magsakripisyo,
at mapapabilang sa talunan ang mga uunahin ang sarili.
Alam naming kinamumuhian n'yo ang gobyernong Briton.
Makinig kayo sa programang 'to araw-araw.
Kailangang magkaisa ang lahat ng kabataang nakikibaka...
Walang tatakbo. Tumigil kayo. Manindigan.
Ito ang huling laban ng India para sa kalayaan.
At hindi na 'to mapipigilan.
Hindi na tayo makakapaghintay.
Gusto nating lumaya ngayon na mismo.
Hindi dapat mawala ang tiwala natin sa sarili.
Ipinagmamalaki namin ang sakripisyo n'yo para sa bayan.
Hanggang kamatayan.
- Jai Hind, mga kapatid. - Jai Hind.
Mr. Lohia, nasupil ng mga Briton ang Kilusang Isuko ang India.
Kinulong ang lahat ng lider.
Nandito pa tayo, Alok.
At may iba pang nagsisikap na buhayin ang Kilusang Isuko ang India.
Napundi na.
Palitan n'yo.
Wala nang bombilya.
Sige. Ayos lang.
'Yong Congress Radio.
Malinaw sa pangalan na mga taga-Congress ang nagpapatakbo no'n.
Kailangan silang iugnay sa underground movement natin.
Hindi ko makita ang mukha n'yo.
Magsindi ka ng posporo.
- Heto po. - Mas mabuti.
Ganito.
Ang istasyong 'yon, puwedeng 'yon ang maging
pinakamalakas na sandata natin laban sa mga Briton.
Pasindi ng isa pa.
Mr. Lohia, huli na rin 'yon.
- Wala na ring posporo? - Opo.
Paano tayo maghihimagsikan nang ganito?
Hindi bale na.
Gaano man karaming posporo ang maubos,
hindi maaapula ang nag-aalab na apoy sa loob natin.
Pakilusin na ang lahat ng underground unit sa mga siyudad.
Bubuhayin natin gamit ang Congress Radio ang Kilusang Isuko ang India.
- Jai Hind. - Jai Hind.
VICEROY NG INDIA, NEW DELHI PANG-AATAKE SA MAHISTRADO AT PULIS
KINAILANGANG MAMARIL NG MGA PULIS
INARESTO ANG MGA LIDER
Malinaw ang mga ulat na nasa mesa.
Nasupil natin ang Kilusang Isuko ang India pero binubuhay 'yon ng Congress Radio.
Kasagsagan ngayon ng World War II.
Gusto n'yo bang magkaproblema sa loob ng India?
Hanapin n'yo ang Congress Radio.
Sir.
Ito ang Congress Radio.
Umeere sa 42.34 meters.
Mula sa kung saan sa India...
Binubuo ng libo-libong kawil ang tanikalang gumagapos sa India.
Buwagin ang mga kawil.
Palakasin ang bawat baryo...
Matapos makasagap ng limang broadcast ng Congress Radio,
masasabi nating nasa loob sila ng saklaw ng bilog na 'to.
Bakit hindi pa buong mundo ang bilugan?
Ito na ang pinakakaya ng teknolohiyang paniktik natin.
Hindi sapat.
Subukan n'yo pa.
Ito ang Congress Radio.
Dumarami ang mga underground na pangkat ng Congress sa buong India.
Kapag nagpatuloy pa 'to,
baka maging mapanganib ang sitwasyon.
Brutal na pinagsasamantalahan ang kababaihan natin.
Tama na. Sobra na.
Nagdurusa tayo dahil sa presensiya ng gobyernong 'to sa India.
Kailangan nating liyaban nang matupok 'yon
hanggang wala ni abo no'n na matira sa banal na lupa natin.
Nasa Bombay.
Dapat nating dalasan ang pagkikita para pag-usapan ang International Law.
- Magandang gabi, Sir Chitnis. - Magandang gabi.
- Pasensiya na sa abala, Propesor Chitnis. - Wala 'yon.
Halika.
- Sa susunod uli. - Salamat.
Magandang gabi.
Kasinungalingan, kasinungalingan,
at kasinungalingan pa.
Magtapat ka.
Saan ka pumupunta gabi-gabi?
Kasapi ako ng Congress Underground.
Hinawakan mo 'ko sa ulo't sumumpa ka, tapos nagsinungaling ka sa 'kin.
Hindi ko ginusto, Pa.
Wala kang pakialam kung mamatay o hindi ang tatay mo.
Hagisan na lang ng pagkain.
Doon na siya habambuhay.
Usha?
Tita!
Papa, aalis na 'ko.
Tinanong mo ako noong bata pa 'ko. "Nasaan ang pakpak mo?"
May pakpak ako, Pa.
Pero kinukulong ako ng pagmamahal mo.
At hadlang ang pagmamahal ko sa 'yo sa paglipad ko sa malawak na kalangitan.
"Wala na 'kong ibang magagawa
"kundi wasakin ang hawlang 'to.
"At, Papa,
"totoong sumumpa ako sa 'yo at nagsinungaling ako sa 'yo.
"Pero hindi totoong wala akong pakialam
"kung mamatay ka o hindi.
"Saksi ko ang Diyos.
"Kung maiaalay ko ang buhay ko sa 'yo, hindi ako mag-aalinlangan.
"Kaya huwag kang mag-isip
"o magsalita nang gano'n.
"Ito ang tanging pinagsisisihan ko.
"Alagaan mo si Tita.
"Huwag mo na 'kong hanapin, Pa.
"Kung buhay pa tayo matapos 'to,
"magkikita tayong muli sa malayang India.
"Nagmamahal, Usha.
"Jai Hind."
Ano'ng gagawin ko, Tita?
Hari, ordinaryong tao lang tayo.
Wala tayong alam sa katapangan.
Umalis siya para ipaglaban ang kalayaan ng bayan.
Kung mabuhay siya, makakamtan niya ang kalayaan para sa bansa.
At kung hindi man,
kikilalanin si Usha natin bilang martir.
Hayon ang tindahan.
Sasabihin ba natin 'yong tungkol sa istasyon?
Aralin natin ang sitwasyon.
Pasok na. Dali.
Nakakarating sa lahat ang mensahe ng Congress Underground.
Mr. Lohia?
Oo, ako nga 'to. Hindi ako multo niya.
Ako si Usha.
Walang nakakaalam, pero kami ang nagpapatakbo ng Congress Radio.
Ano?
Pinapatakbo namin 'yon nina Fahad at Kaushik, mga kaibigan ko sa kolehiyo.
- Nasaan sila? - Malapit sa gate.
Fahad, Kaushik!
- Jai Hind, sir. - Jai Hind.
Sir...
Sir, ako po si Fahad Ahmed.
Marami akong narinig... nabasa tungkol sa inyo.
Dakila kayo, sir.
Ang dakilang Manohar Lohia. Pinsan ko siya.
Ako si Ram Manohar Lohia, ordinaryong tao.
Sige, tama na ang biruan. Dederetsuhin ko na kayo.
Ipinagmamalaki ko kayong tatlo.
Ikuwento n'yo sa 'kin ang istasyong 'to.
- Sige na. - Sige.
Pinapatakbo namin ang istasyon sa isang apartment sa Babulnath.
Mula Mangalore hanggang Ajmer,
kumpirmadong umaabot doon ang Congress Radio.
Pero hindi pa 'to sapat.
Gusto nating marinig ang istasyon mula Burma hanggang Balochistan,
at mula Kashmir hanggang Kanyakumari.
Si Kamat ang eksperto natin sa usaping teknikal.
- Kamat. - Opo.
Kailangan natin ng malakas na rectifier
para mapalawak pa ang naaabot ng istasyon.
At isa pa, hindi maganda ang tunog ng broadcast.
Para maayos 'yon, magbo-broadcast tayo gamit ang record sa halip na mikropono,
at dito tayo magre-record.
- Malinaw ba 'to sa lahat? - Oo.
Dapat marinig ang istasyon ng libo-libong tao,
pagkatapos, milyon-milyong tao.
Ngayon, magiging tinig ng bayan ang istasyong 'to.
Mula bukas, tayong lahat na mula sa iba't ibang panig ng bansa,
bubuhayin natin ang Kilusang Isuko ang India.
- Hanggang kamatayan. - Hanggang kamatayan!
Hanggang kamatayan.
Natunton na ng mga Amerikano, sir.
Nasa Bombay ang Congress Radio.
Bunutin n'yo na bago pa lumaki.
Kapag lumala 'to, kakailanganin nating palayain si Gandhi.
Hanapin n'yo.
Wasakin n'yo.
At bitayin n'yo ang mga may pakana.
Pakawalan n'yo 'ko rito.
Mamamatay ako.
Hoy, bilis!
Dalian mo.
Kilos!
Pakawalan n'yo 'ko, sir.
Mr. Haldar.
Simulan na ba natin?
Pakawalan n'yo 'ko, sir.
Wala akong alam.
Sir, paano kung mamatay siya?
Hindi problema ang kamatayan niya.
Ang problema, 'yong mamatay siya nang walang sinasabi.
Sir, pinapatawag kayo ng ACP.
Inspector John Lyre, Crime Branch.
Sa loob ng ilang linggo, mag-isa niyang hinuli ang mga lider ng Bombay Congress.
Si Brigadier Corrigan, Chief ng Military Intelligence, Delhi.
- Sir. - Nasa Bombay ang Congress Radio.
Priyoridad ng Viceroy na mahuli sila.
Makukuha mo ang pinakabagong kagamitang paniktik at pangkomunikasyon.
Nagmamadali tayo.
Sir, mahahanap ko ang istasyong 'yon.
At ang mga traydor.
Ito ang Congress Radio. Umeere sa 42.34 meters.
Mula sa kung saan sa India, hatid sa kung saan sa India.
Tuwing 8:30 ng gabi.
Mga mahal kong kababayan,
ito si Ram Manohar Lohia, nakikipag-usap sa inyo.
Lohia.
Binigyan tayo ni Mr. Gandhi ng saligang...
Ang pasimunong hindi pa natin nahuhuli.
Hanggang kamatayan.
Pakana niya malamang ang Congress Radio.
Ilang libong taon na ang nakalipas...
Ipaskil n'yo sa buong siyudad na pinaghahahanap si Lohia.
May gumawa ng istasyong 'to.
Bahagi na ng buhay natin ang pag-aalsang 'to.
May apat o limang radio engineer lang sa Bombay
na makakagawa ng ganito.
Hulihin natin lahat.
Nanganganib ang Congress Radio.
Ano?
Hinahanap ng pulisya ang radio engineer n'yo.
Bakit ako maniniwala sa 'yo? Sino ka ba?
- Pulis ako. - Ano?
Hindi pare-pareho ang mga rebolusyonaryo.
Sino'ng magliligtas sa mga rebolusyonaryong gaya mo?
Hindi ako naniniwala.
Nasa Alankar Building ang Congress Radio,
pero wala akong pinagsabihan.
Isalba n'yo na ang engineer n'yo.
May mamamatay na ba riyan?
- Buksan mo. - Ano?
Papunta na ang mga pulis. Bilisan natin.
'Yong susi ng kotse.
Alam niyang nandito tayo.
Gaonkar, maghanap ka sa likod.
Tambe, ikaw sa harap.
Tigil!
Sabi nang tumigil ka!
Tigil!
Pigilan n'yo siya!
Pigilan n'yo ang engineer!
Alisin n'yo siya!
Bitaw! Bitawan mo siya!
Bitawan mo 'kong hayop na Indiyano ka!
Ang kapal mong hawakan ako!
Alam na ni Balbir noon pa man na mamamatay siya sa pakikibaka.
Gaya nating lahat.
Hindi nawala sa atin si Balbir.
Nasa puso natin siya bilang martir.
At ipinapangako nating itutuloy natin ang pakikibaka para sa kalayaan.
Hindi kami makahanap ng rectifier para sa istasyon sa kahit saang tindahan.
Pero naikuha tayo ng isang nagpupuslit.
Kaya papapuntahin ko kayo sa kaniya.
Puwedeng may mangyaring masama.
- 'Wag sana kayong matakot. - Hindi, Mr. Lohia.
Kaya namin 'to.
Siya si Daulat Singh.
Alas-diyes ng gabi sa tiyangge ng Haji Khan Dargah.
Kabir Novelty Shop.
Iabot n'yo ang pera at ibibigay niya ang rectifier.
Maging listo kayo.
Mag-ingat kayo.
Jai Hind.
- Jai Hind. - Jai Hind.
PINAGHAHAHANAP RAM MANOHAR LOHIA
Si Daulat Singh.
- Hintayin n'yo 'ko rito. - Mag-ingat ka.
Tara.
- Tigil! Tigil! - Tigil!
Pigilan siya!
Sabihan mo si Mr. Lyre.
Tabi!
Tumabi kayo!
Tabi! Tabi!
Tigil!
Tumabi kayo!
Pulis ako. Akin na ang motor.
Bilis!
Hoy, tumigil ka!
Ano'ng ginagawa mo?
Tabi!
Tumabi kayo!
May daraan!
Hoy!
- Tigil! - Tigil!
Walang aalis hangga't wala si Mr. Lyre.
Susundan ko siya.
Hoy!
Ano'ng nangyayari, kapatid?
Sinabi kong umatras ka, 'di ba?
Umatras kayong lahat!
Hoy! Saan ka pupunta? Tigil!
Papunta na!
- Anak ng... - Hoy!
Tigil.
Walang puwedeng umalis dito.
Nandito ang mga pulis. Hindi biro 'to.
Sir!
Walang aalis nang hindi nakakapkapan.
Hanapan n'yo lahat.
Sabi ko, mag-ingat ka.
Alam mong may pulis do'n.
- Pero kailangan nating gawin 'to. - Pero bakit mo...
Sa tingin mo ba lalaya tayo kapag nalagay ka sa panganib?
Usha, tingnan mo 'ko.
Nanginginig ang kamay ko.
Usha, kinakausap kita. Sumagot ka.
Sabihin mo ang totoo.
Ginagawa mo ba 'to para sa bayan o para sa 'kin?
'Yong namamagitan sa 'tin,
hindi ba 'yon totoo?
Hindi gano'n.
Totoo 'yon.
Pero maliit lang 'yon
kumpara sa kalayaan ng bayan natin.
Kung hindi mo 'ko masasamahan sa landas na 'to, huwag kang sumama.
Pero, Kaushik,
pakiusap, huwag mo 'kong hadlangan.
Fahad.
Makinig ka.
Aalagaan mo si Usha.
Mangako ka. Mangako ka!
Hayaan mo na ang puso. Puwedeng 'yong tumibok o tumigil,
pero 'di tayo puwedeng tumigil sa pakikibaka.
Mga kababayan, ito si Ram Manohar Lohia, nakikipag-usap sa inyo.
Dahil sa mahahalagang turo tungkol sa hindi paggamit ng dahas
ni Mahatma Gandhi, nakabuo tayo ng sandata laban sa...
GURDASPUR LALAWIGAN NG PUNJAB
...kawalang-katarungan at kalupitan.
Payapang magprotesta sa mga pagawaan ng mga produktong banyaga.
Pagbitiwin n'yo ang mga kapatid na nasa gobyerno.
SHIMLA LALAWIGAN NG PUNJAB
Kapatid!
Iwasan ang mga transaksiyong posibleng umabot sa hukuman.
Hayaan ang mga magsasakang mag-imbak ng trigo at iba pang ani.
Ituloy lang natin ang ginagawa natin.
Wala tayong ginagawang masama.
Ginagawa natin 'to para sa kalayaang hinahangad natin.
Tungkulin ng bawat mamamayan ng bansang ito
na gawin ang makakaya niya para matulungan ang bansa niyang makalaya.
Nagkaroon ng malawakang welga sa lungsod ng Peshawar
bilang protesta laban sa pag-aresto sa komite ng Congress at ibang manggagawa.
PESHAWAR LALAWIGAN NG HILAGANG-KANLURANG PRONTERA
...ng Congress sa pamamagitan ng pagbubukas sa mga tindahan...
Lumalaban ang Congress.
Sa pagkakataong 'to, mananalo tayo.
Hanggang kamatayan!
Ang paniniil at pananakot...
CALCUTTA LALAWIGAN NG BENGAL
Lumalaban si Netaji mula sa Germany, at ang Congress naman mula rito.
Malapit nang lumaya ang India.
- Jai Hind! - Jai Hind!
Dapat matapos ang lahat ng 'to.
Tama na. Sobra na.
Palayain natin ang bansa sa pagkaalipin.
Patuloy tayong mag-alsa nang ganito at magpalakas hanggang sa tuluyan nating
mawakasan ang pamumuno ng mga Briton.
Naririnig na ang istasyon natin sa buong India.
Sumisimbolo ang bawat watawat dito sa isang underground unit.
Dapat na nating gamitin ang istasyon para ihanda ang bawat unit.
Hindi na magtatagal bago natin ianunsiyo ang huling laban.
Wala nang makakatalo sa 'tin.
- Jai Hind. - Jai Hind.
Lt. Dhar, sir. British Indian Army.
Lt. Roy, sir. British Indian Army.
Sabi ng tiktik nating pulis, may bago silang radio detection van.
Parang ilong ng aso 'yon makasagap ng signal.
Pero may isang bagay na pabor sa 'tin.
Hindi tayo makakapagtago.
Mahuhuli lang nila tayo habang umeere ang programa.
Teknolohiya ang gamit nila, mata ang gamit natin.
PANUKAT NG LAKAS NG SIGNAL
Tutulungan kayo ni Kamat dito.
Ito ang Congress Radio. Umeere sa 42.34 meters.
Magsisimula tayo sa Malabar Hill.
Mula sa kung saan sa India...
Dapat manindigan ang bawat tapat na kasapi ng Congress
na hindi niya hahayaang masaksihang alipinin ang ating bansa.
Magkusa kayong aktibong makibahagi sa pakikibakang ito.
Kumilos kayo ayon sa paninindigang ito.
Tinatawag tayong mga promotor ng gulo ng gobyernong Briton.
Tara na't magkaisa tayo
at maging mga payapang rebelde para sa pagkamit sa kalayaan.
FORT ROTONDA NG ELPHINSTONE
Pinakikiusapan ko ang mga tao na ayusin ang mga hidwaan
para sama-sama tayong makasulong bilang isang bansa.
Mula sa kung saan sa India, hatid sa kung saan sa India.
Tuwing 8:30 ng gabi.
Mga kasama,
alam n'yong kinakalaban ng gobyernong Briton ang India.
Sa iba't ibang bahagi ng bansa,
gumagamit sila ng puwersa, gaya ng pamumukpok at tear gas.
Bukod pa rito, ang komite ng Congress...
Lumalakas ang signal.
Ito ay dahil ginawa ng Congress ang lahat ng makakaya nito
para makipagnegosasyon sa gobyernong Briton,
pero sarado na ang lahat ng paraan para makipagnegosasyon.
Umalis kayo riyan! Tabi!
Tabi!
Sinabi ni Mr. Gandhi bago siya makulong na ito na ang huling laban natin.
Palalayain natin ang India o mamamatay tayo sa pagtatangka.
- Andar, Gaonkar! - Sir.
Tingnan natin kung paano sila tatakas.
Usha! Papunta na rito ang van!
Patayin mo na.
Ihinto mo ang van!
Nakikita nila tayo.
Tara na.
Babalik tayo sa Babulnath mamayang gabi.
KALSADA NG BABULNATH
Ito ang Congress Radio. Umeere sa 42.34 meters.
Walang signal dito.
Nakahanap sila ng lusot sa 'tin.
Umeere sila mula sa ibang gusali.
Kapag natunton natin ang signal nila,
lilipat ulit sila ng lokasyon kapag nakita nila tayo.
"Lusot."
Gusto ko ang salitang 'yon.
Kailangan din natin ng "lusot" panlaban sa "lusot" nila.
Dapat may gawin tayo para pagkakita nila sa 'tin,
nahuli na natin sila at hindi na sila makakatakas.
May puwede tayong gawin.
- Kumusta, kapatid? - Kumusta, kapatid?
Sumama kayo sa 'min.
Kumusta, kapatid?
May malaking trabaho ako para sa inyo.
Gumawa kayo ng marami hangga't kaya.
- Kami ang bahala. - 3 ft x 1 ft ang sukat.
HINDI PAGGAMIT NG DAHAS SA KAPAYAPAAN AT DIGMAAN
Bilugin mo, siksikin mo, saka mo ihagis.
Mr. Lohia, hindi ba tayo lumalayo sa prinsipyong hindi paggamit ng dahas
na isinusulong ni Mr. Gandhi?
Hindi dahil 'yon ang totoo, 'yon na ang tama.
Ang alam ko lang, tama tayo.
Pero si Mr. Gandhi ang katotohanan.
Hindi tayo puwedeng tumigil hangga't hindi tayo ganap na lumalaya.
Kapag tumigil tayo, parang tinatalikuran na rin natin
ang mga nag-alay ng buhay para ibigay sa 'tin ang sulo ng kalayaan.
Tungkulin nating siguruhing nagliliyab ang sulo.
Mr. Lohia.
Apat na araw nang wala ang van.
Mukhang sumuko na ang mga Briton.
Alanganin ang pagkadakila ng mga Briton, pero dakilang manloloko sila.
Huwag kayong maghintay ng salita ng iba bago kumilos.
Ang rebolusyon ng India ay rebolusyon ng maralita.
Sa malayang India, sasagana ang buhay ng mga manggagawa't magsasaka.
Sir.
Pagwewelga ang pinakamabisang paraan para mapabagsak ang balakid sa kalayaan.
Mahalagang magpatuloy ang pagwewelga hanggang sa makamtan natin ang kalayaan.
Itigil ang van!
Dapat patuloy na magkaisa ang mga Hindu at Muslim.
Ballard Road, nakaharap sa silangan.
I-boycott ang mga produktong Briton.
Kunin n'yo ang pera n'yo sa mga bangko ng gobyerno.
I-boycott ang lahat ng nagsisilbi sa mapaniil na gobyernong ito.
Pag-isipang iwan ang siyudad at lumipat sa kanayunan.
Subukang mag-ipon ng mga pondo.
Tiyaking may mga panghabi sa bahay n'yo,
at sikaping may sarili kayong pagkakakitaan sa mga baryo.
Lumabas na ang tunay na mukha ng gobyernong Briton...
Nandito ang mga pulis!
Ngayon, tayo...
Alam nilang nandito tayo.
- Bilis! - Mr. Kamat, mauna ka na.
Makikilala ka ng mga pulis.
- 'Yong radyo? - Kami na ang bahala. Sige na.
Ano'ng balita?
Sir, natunton namin ang signal sa 79, Ballard Road, Sunshine Building.
79, Ballard Road, Sunshine Building. Pasukin na.
PULISYA
Pulisya ng Bombay ito.
Hinihiling na payapang lumabas ang lahat.
Walang anumang dala.
Kapag may nagtangkang isahan kami,
habambuhay silang mabubulok sa bilangguan.
Fahad, itali mo 'to. Sisilip ako sa labas.
Lumabas ang lahat nang dahan-dahan at may pag-iingat.
Maghahalughog kami sa lahat ng bahay.
Para ito sa inyong kaligtasan.
Huwag n'yong hahadlangan ang trabaho namin.
Panatilihin ang kapayapaan.
Fahad, umalis ka na.
- Ihuhulog ko 'to sa daan sa likod. - Bakit? Ikaw lang ang mag-aalay ng buhay?
Sige, ihulog mo, kukunin ko.
Hindi mo ba narinig 'yong putok?
Tinatanong kita!
Kasi, sir...
- 'Yong kapitbahay ko... - Namatay ba siya?
Pilay kasi siya.
Hayon siya.
Sige. Mag-ingat kayo.
Fahad, tatakbo ako.
Hoy, diyan lang kayo. Atras.
Umatras na kayo.
- Diyan lang kayo. - Fahad, naipit tayo.
Gaano katagal 'to?
- Ano'ng balita? - Sir!
Naghanap kami sa buong gusali. Wala kaming nakita kahit saan.
Paano nangyari 'yon?
Tabi! Umalis kayo sa daan!
Pumasok kayong lahat!
Tara na.
Bilis, Usha.
Dalian natin, Fahad.
Paano tayo nahanap ng mga pulis?
Triangulation.
Dalawa sa halip na isa ang gamit na van ng mga pulis.
Triangulation ang tawag doon.
Ipapaliwanag ko.
Isipin n'yong istasyon natin ang basong 'to,
at ang mga tasang 'to ang dalawang van ng mga pulis.
Papaikutin ko sa Bombay ang mga van na 'to
para hanapin ang istasyon.
At kapag nakalapit na ang mga van
nang kalahating kilometro sa istasyon natin,
masasagap nila ang signal natin at ang direksiyon kung saan 'yon galing.
Guguhit ako ng dalawang linya mula sa van papunta sa direksiyon ng signal.
Kung saan magtatagpo ang mga linya,
'yon ang lokasyon ng istasyon.
Kahit saan pa tayo mag-broadcast,
matutunton tayo ng mga pulis sa lapit na dalawa o tatlong gusali.
Sa loob lang din ng limang minuto.
Masyado nang delikadong mag-broadcast ngayon.
Naghahanda na ang buong bansa para sa huling laban,
at may petsa na rin tayo.
Sa Diwali.
Pero sekreto pa 'yon.
Kailangang sabay-sabay magsimula ang lahat ng underground unit sa bansa.
At maipapasa lang natin ang mensahe kapag umere ang programa.
Masisira ang lahat ng pinaghirapan natin kung ititigil ngayon ang Congress Radio.
Puwede ba tayong gumawa ng isa pang transmitter?
Tama.
Paano kung gumawa tayo ng transmitter na 10 hanggang 15 milya ang layo sa una?
Tama.
At kapag nakalapit na ang mga van sa unang transmitter,
papatayin ang transmitter na 'to at bubuksan ang kabilang transmitter.
Sa sandaling matunton ng mga van ang kabilang transmitter,
tapos na ang broadcast natin.
Tama sila.
Mabagal ang mga van na 'yon.
Magaling!
Ganito ang gagawin natin.
Ililipat natin ng apartment ang kasalukuyang transmitter
at gagawa tayo ng isa pang transmitter.
Sampung araw na lang, Diwali na.
May sampung araw na lang tayo.
Hanggang kamatayan.
Limang araw na silang walang ineere.
Paano kung nalaman nila na may ikalawang van?
Dhar, sabihin mo nga,
ano'ng gagawin mo kung ikaw ang nasa sitwasyon nila?
Isa lang ang paraan para lusutan ang triangulation.
Dalawang transmitter.
Dalawang transmitter?
Oo nga.
Hindi natin kakayaning mag-triangulate ng dalawang transmitter sa isang gabi.
Kung nakaisip na si Lohia ng "lusot" sa "lusot" natin sa "lusot" nila,
siguradong gagawa ang engineer na 'yon ng isa pang transmitter sa kung saan.
Hulihin natin silang lahat.
Parehong araw, parehong oras, sabay-sabay.
Gamit ang Congress Radio, 'yong maliliit na kislap ng kalayaan,
pasiklabin natin ang mga 'yon sa buong India.
Ram manohar lohia
Pangalan - sarojini address - tilak marg ajmer
Mensahe mula kay Mr. Lohia.
Testing.
Ito ang Congress Radio. Testing, testing.
Kailangan lang nating ipakita sa mga tao na handa tayo.
Titindig ang masa kasama natin
at magliliyab ang apoy hanggang maging bulkan ng kalayaan.
- Handa na ba kayong lahat? - Oo!
Mr. Lohia, handa na ang dalawang radyo.
Magaling.
Kamat, Fahad, maghanda na kayong i-record ang talumpati.
Sige.
Paputok!
Magpapaputok ako ng marami sa Diwali.
Mga mahal kong kababayan,
ngayong gabi na ang gabi ng rebolusyon.
Ngayong gabi, tototohanin natin ang saligang ibinigay ni Mr. Gandhi
na "Hanggang kamatayan."
Sisimulan ko ang broadcast sa Sitara Building.
Mag-abang ka't mag-broadcast sa apartment na 'to.
Nasaan na si Engineer?
Pinuntahan niya si Julie.
Julie!
Huwag! Pakawalan n'yo siya!
- Teka! Sandali! - Pakiusap!
- Hindi puwede! - Pakiusap!
Limang oras na lang, eere na tayo.
Ilipat na natin 'yong transmitter bago maibigay ni Engineer ang lokasyon.
Pakibilisan po.
Deretso lang. Deretso lang.
Sir, nakita ko ang lalaking 'yon sa loob ng bintana.
Makikiraan.
Nagpapaputok ang mga bata no'ng nakita ko siya.
Sigurado kang siya 'yon?
Oo, sir. Sigurado. Totoong siya 'yon.
May iba bang puwedeng daanan mula rito?
Usha, Fahad.
Hindi ko 'to kabisado, pero may eskinita sa bungad...
Ano'ng nangyayari?
Nakatakas si Mr. Lohia. Gusto niya kayong makausap.
Nahuli nila si Engineer.
Itinuro niya 'yong bagong transmitter sa Santa Cruz.
Gagantimpalaan ka kung tama ka.
Nandito lang siya kanina.
Sir, wala rito si Lohia.
Ihanda n'yo ang mga detection van.
Ngayong araw,
magwawakas ang Congress Radio.
Siguradong mahuhuli tayo kapag umere tayo ngayon.
Imposibleng makalusot sa triangulation nang isa lang ang transmitter natin.
Hindi.
Eere tayo ngayon kahit ano'ng mangyari.
Hinihintay ng lahat ng unit ang anunsiyo ko.
Sa talumpati ko ngayon, pakikilusin ko silang lahat.
Paralisahin ang India.
Ipapakita natin sa lahat ng kababayan natin
kung paano magkaisa at wasakin ang pundasyon ng imperyong Briton.
Magbo-broadcast kami, Mr. Lohia.
Hindi "kami." Isa lang dapat sa inyo.
Hindi puwedeng manganib ang buhay n'yong dalawa para dito.
May iba pang pagkakataon para maging martir.
Magdesisyon kayo kung sino sa inyo ang gagawa.
At hindi 'to kahilingan. Utos 'to.
Jai Hind.
- Jai Hind. - Jai Hind.
- Tumigil ka! - 'Wag mo 'kong pigilan.
Ako ang magbo-broadcast. Dito ka lang.
Fahad!
Nagka-polio ako no'ng 18 buwan pa lang ako.
Mula noon, 'di na 'ko nakalakad gamit ang dalawang paa.
Lagi kong ramdam na may kulang sa 'kin.
Ngayon, may pagkakataon na 'kong maging kumpleto.
'Wag mo 'tong agawin sa 'kin.
Hindi lang ikaw ang lumalaban para makumpleto.
Babae ako.
Laban palagi ang paglabas ko ng bahay.
Tagasunod ako ni Gandhi,
pero alam mo ba kung ilang beses akong nagsinungaling?
Ilang beses akong nandaya?
Sumumpa ako sa tatay ko at nagsinungaling ako sa kaniya, Fahad.
Ramdam natin pareho na may kulang sa 'tin.
Paano tayo magpapasiya?
Susundin mo ba 'ko?
Hindi ako susuko.
Kung gano'n, sumumpa ka sa kalayaan ng India.
Sumusumpa ako sa kalayaan ng India.
Kita mo 'yong kanyon?
Paunahan tayo.
Pandaraya 'yan, Usha.
Fahad. Fahad, nagkasundo tayo.
- Sumumpa ka. Ikaw ang nandaraya. - Kalokohang usapan 'yon!
Hinahamon mong makipag-unahan ang pilay,
at pinasumpa mo siya para madaya mo siya. Makinig ka!
Pagtataksil 'to.
May pagpipilian ba 'ko?
Mabubuhay ako nang galit ka sa 'kin o nang galit ako sa sarili ko.
Galit mo ang pinili ko, Fahad.
Mapapatawad mo ba 'ko?
Usha!
Kung ako ang papipiliin,
ganiyan din ang gagawin ko.
Hanggang kamatayan!
Hanggang...
Jai Hind, Usha!
Sinabihan ka ni Fahad?
Oo.
Umalis ka na.
Ayoko!
Hindi ako aalis.
Aarestuhin ako ng pulis dito o sa labas.
Nagsasakripisyo ka para sa wala.
Ngayon, pareho tayong
handang magbuwis ng buhay para sa minamahal natin.
Para sa ilan, ang rebolusyon ay pag-ibig,
at sa iba, ang pag-ibig ay rebolusyon.
Ito ang Congress Radio. Umeere sa 42.34 meters.
Mula sa kung saan sa India, hatid sa kung saan sa India.
Mga kababayan, ito si Ram Manohar Lohia, nakikipag-usap sa inyo.
Roy, ano'ng balita?
Ngayong gabi na ang gabi ng rebolusyon.
Walang signal, sir.
Ngayong gabi na masusubok ang India.
Wala.
Ngayong gabi na ang pagsasakripisyo.
Ngayong gabi na ang paglaban natin para sa kalayaan.
Ngayong gabi, tototohanin natin ang "Hanggang kamatayan" ni Mr. Gandhi.
Ngayong gabi, hahadlangan natin ang mga kalsada, riles, at telegrama...
Sabi ni Fahad,
lima hanggang sampung minuto lang tayo makakaere
bago tayo matunton ng mga pulis.
Oo.
Ngayong gabi, iwaksi ninyo ang takot sa puso n'yo.
Ngayong gabi, gawin nating huling laban para sa kalayaan ang pag-aalsang 'to.
Ngayong gabi, magbabago ang tadhana natin at tadhana nila.
Dhar.
Ngayong gabi, pababagsakin natin ang imperyong Briton.
Gaano man katagal ang abutin...
Nanggagaling sa Malabar Hill ang signal.
Sir.
Sa Malabar Hill tayo.
Kahit madapa tayo, muli tayong babangon at lalaban.
Huhugot tayo ng tapang sa hinagpis at pagdurusa ng ating mga kababayan.
Gaya ng nagngangalit na bulkan,
habambuhay na magliliyab sa puso natin ang apoy ng kalayaan.
- Ano'ng balita? - Sir, nahanap namin ang signal.
Kanto ng Kamla Nehru Park, 45 degrees patimog-kanluran sa Ridge Road.
Magaling. Mag-triangulate na tayo.
Kasarinlan, paggalang sa sarili, at pamamahala sa sarili.
At umaalingawngaw ang kahingiang ito...
Iwan nating umeere 'to at umalis na tayo.
Maririnig nila ang anunsiyo nang hindi tayo nahuhuli.
Paano kung dumating ang mga pulis at itigil nila ang broadcast?
Paano mo pipigilan ang mga pulis?
Pipigilan ko sila.
Usha, huwag kang hangal. May baril sila.
Sasaluhin ko ang bala at mamamatay ako.
Pero hindi mapipigilan ang broadcast na 'to hangga't buhay ako.
Heto.
Sitara Building, Gibbs Road.
- Pasukin na. - Sir.
- Gaonkar, Gibbs Road. Bilis. - Sir.
Nahuli na natin sila.
Umalis ka na, Kaushik.
Hindi ako aalis.
Pansamantalang magkakagulo at mawawalan ng sistema sa bansa.
Pero mas mabuti na ang anarkiya kaysa pagkaalipin.
Magsisimula sa siyudad ang anarkiyang 'to bunga ng gutom dahil walang makakarating
na trigo, gulay, at prutas sa kanila.
Putulan ng suplay ang mga siyudad.
Iwan ang siyudad at tumungo sa kanayunan.
KATAAS-TAASANG HUKUMAN NG CALCUTTA
Nandito na ang mga pulis.
Hayon, 'yong antenna ng radyo. Ikaapat na palapag.
Itulak natin 'tong kabinet.
Ianunsiyo mo na, Mr. Lohia.
'Yong mga taong pipiliing hindi sumali sa labang ito para sa kalayaan,
malalim ang iiwan nilang bakas sa kasaysayan.
Naaayon ding isasaalang-alang ang kanilang karuwagan.
Mahalagang maging handa ngayon ang mga tao.
Para matiyak na magtatagumpay ang rebolusyong ito,
kailangang magsakripisyo.
Simbolo ng determinasyon nating magpunyagi ang rebolusyonaryong kilusang ito.
Panahon na para ipakita nating mga tunay na Indiyano tayo!
Tingnan n'yo ro'n.
Panahon na para mamatay nang isang beses kaysa mamatay araw-araw.
Pulis 'to!
Ianunsiyo mo na, Mr. Lohia!
...hangga't 'di tayo handang ialay ang buhay natin,
hindi natin mabubuhay ang ating bayan.
Determinado tayong lumaban, mamatay,
at hindi sumuko.
Ianunsiyo mo na!
Mga kaibigan, kumawala tayo sa tanikala at magsimula ng bagong kasaysayan.
Buksan n'yo ang pinto!
Pigilan ang mga tren, koreo, telegrama, at telepono.
Paralisahin ang India.
- Hanggang kamatayan! - Hanggang kamatayan!
- Jai Hind! - Jai Hind!
- Paralisahin ang India! - Paralisahin ang India!
Buksan n'yo ang pinto!
Mabuhay ang himagsikan!
Churchill, isuko mo na ang India!
Mabuhay ang himagsikan!
- Jai Hind! - Jai Hind!
Dali.
Pigilan n'yo siya. Bilis! Pati 'yong babae!
Pigilan n'yo siya!
Hoy!
Puwede mo 'kong patayin,
pero matatapos ngayong araw ang pagpapatugtog sa awitin namin!
- Vande Mataram! - Vande Mataram!
Arestuhin sila.
- Vande Mataram! - Vande Mataram!
Vande Mataram!
Mabuhay ang himagsikan!
Hanggang kamatayan!
Mabuhay ang himagsikan!
Vande Mataram!
Hindi, Gobernador. Hindi!
Masyado ka nang nagpabaya sa lalawigan ng Bengal.
Heneral.
Antabay lang ang hukbo.
Tapusin n'yo sila!
Mabuhay ang himagsikan!
Magsalita ka. Nasaan si Lohia?
Hanggang kamatayan! Hanggang kamatayan!
Patigilin sila!
Mabuhay ang himagsikan!
Sabihin mo kung nasaan si Lohia at mabubuhay ka!
Pumirma ka.
Hanggang kamatayan!
Jai Hind!
Sira na ang pangarap n'yong kasarinlan ng India.
Durog na durog na.
Isang pangalan lang ang kailangan mong ibigay. Ram Manohar Lohia.
At mabubuhay ka.
Jai Hind!
HINATULAN SI USHA NG APAT NA TAONG PAGKAKAKULONG SA YERAVADA JAIL SA POONA.
Mahal kong Usha,
lagi kong iniisip kung kumusta ang bawat araw mo sa bilangguan.
Kinikilabutan ako tuwing naiisip kong
ang anak ko na minsang nangarap lumipad kasama ng mga tagak na galing Siberia
ay nakapiit ngayon sa isang hawla.
Pero no'ng pinuntahan ako ni Mr. Lohia, napakalma ako ng mga sinabi niya.
Hindi tayo lumalaban sa mga nang-aapi para lang magtagumpay.
Lumalaban tayo dahil mapang-api sila.
Wala nang hihigit pa sa respetong nakuha ko
sa pagiging ama ng anak ko.
Natutuwa akong nagsinungaling ka sa akin.
Patay na ang ama mong alipin ng mga Briton.
Mayroon ka na ngayong bagong ama
na ipinagmamalaking naging anak ka niya.
Ikaw ang kayamanan ko.
Batid kong mahaba ang apat na taon.
Marahil ay binabagabag ka ng tanong na ito.
"Bakit ko tiniis ang gano'n katinding sakit?"
Kapag nakalaya ka na,
posibleng madatnan mong wala nang nakakakilala sa 'yo.
May mga taong hinahangaan, may mga taong minamahal,
at may mga taong natatabunan sa mga pahina ng kasaysayan.
Pero lagi mong tatandaan, Usha,
ang bayaning hindi napapapurihan ay mas matimbang kaysa sa ibang bayani.
Dahil dalisay ang bayaning hindi napapapurihan
at hinding-hindi maitatangging tunay na bayani siya.
Tulad ng kislap na nagpasiklab sa sulo ng himagsikan,
hindi 'yon nanatiling kislap lang, at bagkus ay 'yon ang naging sulo.
Hindi ka lang basta rebolusyonaryo.
Ikaw mismo ang rebolusyon.
Ang pakikibaka mo ang pakpak
na magpapaalpas sa 'tin patungo sa kasarinlan ng India.
Jai Hind!
Vande Mataram!
NAKALAYA SI USHA NOONG 1946. SINALUBONG SIYA NG 20,000 TAO.
ALAY ITO SA MGA DI-KILALANG BAYANING NAMATAY PARA SA KALAYAAN NG INDIA.
NAARESTO SI LOHIA NOONG 1944 AT PINAHIRAPAN SIYA
NG MGA BRITON SA PIITAN NG LAHORE FORT.
PATULOY SIYANG NAKIBAKA PARA SA KASARINLAN NG INDIA MATAPOS MAKALAYA NOONG 1946.
HALAW ANG PELIKULANG ITO SA BUHAY NI USHA MEHTA NA GINAWARAN
NG PADMA VIBHUSHAN NOONG 1998. NAMATAY SIYA NOONG 2000.
HINDI SIYA PUMASOK SA POLITIKA.
Ang pagsasalin ng subtitle ay ginawa ni Dawn Rosello
Mapanlikhang Superbisor Almira Lozada-Balanza