Mér fannst hann í fyrstu vera indæll.
Hann virtist nokkuð feiminn.
Ein mínúta, 30 sekúndur.
Hann sagði: "Má ég leggja hönd á hnéð þitt?"
Ég sagði: "Allt í lagi." Mér fannst sætt af honum að spyrja.
Geimskot eftir 17, 16, 15...
Hann sagðist sjaldan gera þetta,
en segir: "Viltu hitta mig í morgunmat á morgun?"
Við snæddum morgunmat, og eftir það...
segir hann: "Má ég bjóða þér í hádegismat?" og við gerðum það.
Skot eftir 10, 9, 8...
Þá spurði hann: "Viltu kvöldmat?"
Svo man ég að eitt kvöld sagði hann...
"Viltu koma upp á herbergi að horfa á eldflaugamyndbönd
Fimm, fjórir, þrír, tveir...
Og ég var alveg: "Ókei, ég skal koma aftur."
Við fórum upp á herbergi og hann sýndi mér bara eldflaugavídeó.
Elon Musk er ríkasti maður allra tíma.
En segist ekki eiga hús.
Hann er svolítið frábrugðinn öðrum.
Hann er holdgervingur stórhuga og áhættusækni.
Með nokkrum fingrapotum geta markaðir heimsins risið og fallið.
Elon Musk skapar glundroða með einu tísti.
-Þetta er skrítið. -Dró úr trausti.
Hann er að hanna flögu sem sett verður í heila okkar.
Nú er hann að smíða flugar til að flytja 100 manns til Mars.
Völd hans og auður...
vaxa sífellt.
Enginn hér á jörðu gerir meira til að breyta heiminum.
-Komdu hingað. -Hví vilijið þið tala við mig?
Þú ert maðurinn, vinur. Þú ert maðurinn.
ÞETTA ER SAGA ELONS MUSK
Hann gerir hluti sem ekkert ríki getur gert. Það er tilkomumikið.
-Þú ert mamma Elons. -Já.
-Og helsti stuðningsmaður. -Já.
Fyrrum eiginkonur, fjölskylda, vinir, óvinir.
Hann er stórhættulegur. Algerlega ábyrgðarlaus með öllu.
Það er ekki eins gaman að vera ég og þú heldur. Ég vil varla vera ég.
ÆTTI AÐ FAGNA AFREKUM HANS?
Það er svolítið skrítið að rétta einkafélagi þetta allt.
En ég er þá víst bara gamaldags.
EÐA ÓTTAST VÖLD HANS
-"Óstöðugur, óábyrgur..." -Þannig er ég bara.
Ókei.
-Allt í góðu. -Í lagi.
-Sleppur þetta? -Já, ljómandi, takk.
Ég var vísindalúði í miðskóla.
Ég hitti ekki marga. Menn, eða kannski strákar,
voru hræddir við mig eða eitthvað, en ég hitti ekki marga.
Ég vildi bara hitta þá sem væru eins góðir og ég í stærðfræði og vísindum.
Og það var enginn...
Fyrrverandi maðurinn minn var það.
Hann sló mér við í stærðfræði og vísindum, sárt að segja,
en það varð mögulega til þess að Elon varð snillingur.
Einn samstarfsfélagi var ráðgjafi hjá fyrsta sprotafyrirtæki Elons,
sem hét Zip2.
Elon var ósáttur við að verkfræðingur sem vann að samningum,
kynni ekki nógu vel á tæknina, þannig að hann rak hann.
Ég mætti daginn eftir og hann grillaði mig aðeins.
"Þekkirðu viðfangsefnið?" og ég svara: "Já, það er svona."
Þá sagði hann: "Flott, þú ert ráðinn."
Vegir hans eru órannsakanlegir.
Þú ert að hlusta á KRX og það er annar fallegur dagur í San José.
Í árdaga internetsins...
var Zip2 flott fyrirtæki.
Við Elon sátum gegnt hvor öðrum.
Þeir voru að finna upp vöruna jafnóðum.
Zip2, kalifornískt fyrirtæki sem býður upp á upplýsingar á netinu...
um borgir um land allt,
jafnt um matsölustaði og hvernig á að rata.
Þú getur ímyndað þér möguleikana.
Stofnandinn heitir Elon Musk.
Hvað varstu gamall þegar þú stofnaðir fyrirtækið?
23ja ára.
Ég man okkar fyrsta fund.
Hann sýndi mér hvað hann hafði gert.
Það var eins og Gulu síðurnar á netinu, með kortum og slíku.
Hann segir við mig: "Er þetta ekki svalt?" Ég svara: "Jú, mjög."
Ég horfi á hann, hann horfir á mig.
Ég hugsa hvort þetta sé fyrisláttur.
Eru þeir að sjá hvort ég fái hugmyndir?
Hann vegur fólk og metur.
Ég sé hann oft stara á þau. Það getur verið ógnandi.
Svo hitti ég bróður hans, Kimbal.
Zip2 einblínir á upplýsingar um fyrirtæki...
Kimbal var miklu alþýðlegri.
1995. Bræðurnir Elon og Kimbal vilja teljast athafnamenn,
og reyna að koma á legg einu af þeim þúsundum sprotafyrirtækja
sem einkenna tæknigullæðið í Kísildal.
Þeir búa á skrifstofunni og skulda yfir 100.000 dali í námslán,
en eru í leit að fólki
sem vilja fjármagna fyrirtækið þeirra.
Hvað ertu búinn að fjárfesta í...?
Fyrirtækjum Elons?
Ég veit ekki. Sennilega í kringum 100 milljónir dala.
Um það bil 100 milljónir, já.
Þegar ég hitti Elon var hann að kynna Zip2. Ég man það vel.
Þeir Kimbal voru nýkomnir í Kísildal.
Höfðu verið í nokkra mánuði.
Ég hugsaði að þeir væru klárir og með passlegt sjálfstraust
Þessi passlega blanda milli sjálfstrausts og hógværðar.
Og nógu klárir til að svara spurningnum lipurlega.
Fyrstu vikuna mína...
sé ég tvo gaura búna á því á sófa.
Annar var Elon og hinn starfsnemi.
Þeir höfðu unnið alla nóttina.
Það var víst ansi algengt hjá Elon.
Við unnum alltaf frameftir á skrifstofunni.
Svo sofnaði hann undir borðinu,
koddinn var eðlisfræðibók.
Elon er óvenjulegur.
Hann veit um það bil allt um allt.
Frá þriggja ára aldri var ég viss um að hann væri snillingur.
Við skiptumst á skoðunum og hann beitti skynsamlegum rökum.
Hvernig gerir maður það með svo litla lífsreynslu?
Ég vildi að hann færi í leikskóla.
Þau sögðu: "Hann sleppur á tveimur dögum,
en hann ætti að bíða í eitt ár.
Annars gæti hann átt erfitt félagslega."
Ég svaraði: "Þið skiljið ekki...
Sonur minn er snillingur sem verður að tala við aðra en mig."
Þau ranghvolfdu augum...
því allar mæður telja börn sín snillinga!
Við unnum náið saman.
Í góðu skapi var frábær og skemmtilegur gaur að hanga með.
En ég man eitt skipti, um kl. 9 að kvöldi,
þá gekk Elon umn skrifstofuna til að sjá hverjir voru á básunum sínum.
Fáir voru þar, enda klukkan níu að kvöldi.
Hvað varð sótrauður í framan af reiði,
yfir því að allir væru farnir heim klukkan níu að kvöldi.
Hann vann sjö daga vikunnar, öllum stundum.
Á þeim tíma átti hann samt unnustu.
Elon hitti Justine í háskólanum.
Þau voru bæði í áfanga í afbrigðasálfræði.
Þau eru bæði kappsöm og á meðan Justine fékk 97 stig á prófinu,
fékk Elon 98. Þau hafa verið saman í sex ár.
Það var sannkölluð rússíbanareið hjá Elon að vinna hörðum höndum,
og sjá áhrifin sem það hafði á sambandið.
Þú verður að sætta þið við að ef þú ert að hitta hann,
færðu bara lítinn hluta af honum.
Því að 95% af andlegri orku hans fer í að leysa sín verkefni.
Hann fær aldrei frí frá þeim.
Þú þarft að verja gríðarlegum tíma í vinnu.
Engin svið í Kísildal bjóða upp á átta tíma vinnudag.
Hæ. Þetta er Elon Musk.
Klukkan er sjö að morgni.
Elon Musk bíður spenntur...
eftir afrakstri erfiðisins í Kísildal.
Hann talaði sífellt um formúlubílinn frá McLaren.
Hann kostaði milljón, hraðasti bíll heims. Bara 64 slíkir gerðir.
Ég spurði: "Hví kaupir þú ekki bara McLaren F1?"
Viku síðar sló hann til.
Ég trúi ekki að hann sé kominn. Þetta er geggjað, maður.
Fyrir þremur árum fór ég í sturtu á KFUM og svaf á skrifstofunni.
Og nú, auðsjáanlega, á ég milljón dala bíl.
Og talsvert af lífsins lystisemdum.
Gjörið svo vel. Hraðskreiðasti bíll í öllum heimi.
Ég gæti keypt mér Bahama-eyju,
og breytt í mitt eigið óðal.
Ég vil miklu frekar byggja upp og stofna nýtt fyrirtæki.
Þegar við vorum keypt...
hugsuðum við mörg um hvað ætti fyrir Elon að liggja.
Hann yrði annað hvort ríkastur í heimi,
eða skítblankur. En ekkert þar á milli.
Elon setur nær allt sitt í næsta verkefni.
Þetta er hraðbanki. Við ætlum að bylta bankabransanum.
Hann varð forstjóri banka
sem brátt yrði metinn á milljarða dala.
En honum var bolað úr starfi meðan hann var í brúðkaupsferð.
Hann hélt eignarhlutum sínum en hafði engin völd í fyrirtækinu.
Slíkt hefur áhrif. Þér finnst þú svikinn.
Sem táningur átti Elon ekki marga vini, en las sér til óbóta.
Allar nætur... Ég kom honum ekki á fætur.
Hann las mikið af vísindaskáldskap.
Hann las þar til hann sá að ég var vöknuð.
Þá fór hann að sofa.
Þá þurfti ég að klæða hann hálfsofandi og koma í skólann.
Hver eru helstu vandamál sem mannkyn stendur frammi fyrir?
Stærsta vandamálið hér á jörð er sjálfbær orka.
Hitt er að teygja líf út fyrir jörðina,
svo líf verði á mörgum hnöttum.
Mannkyn þarf ævintýri, að brjóta undir sig ný svæði.
Aðallega svo við þurrkumst ekki út
En líka út af hlutum eins og smástirnum, farsóttum og stríði.
Ef eitthvað slíkt gerist,
er gott að tryggja okkur með siðmenningu á mörgum hnöttum.
í upphafi aldar sótti ég reglulega fundi Mars-félagsins.
Þar var minnst á fjársöfnun.
Leikstjórinn James Cameron er sjálfur Mars-óður,
og var að íhuga að gera mynd um Mars.
Einhverjum datt í huga að fá Cameron til að trekkja að.
Ég sendi út boðskort og þau gengu ekki vel.
JAMES CAMERON 5. MAÍ, 2001
Eitt svar barst frá manni að nafni Elon Musk sem enginn kannaðist við.
Hann borgaði 5.000 dali fyrir að sitja hjá Jim Cameron.
Hann kippti mér til hliðar,
og sagði: "Mig vantar aðstoð við eitt verkefni,
að slaka litlu gróðurhúsi niður á yfirborð Mars,
til að fylgjast með gríðrinum vaxa."
Mér fannst þetta svolítið bratt, en vel úthugsað.
40 fet, tvö og hálft...
Hann var að reyna að hrista upp í fólki.
Neil, við sjáum þig koma niður stigann.
Hans sýn var að merklegir hlutir gerast ekki af sjálfum sér.
Þetta er lítið skref fyrir einn mann...
Eftir að sigra í geimkapphlaupinu, hægðist um hjá NASA.
Vélar eru ræstar og flugtak hjá Proton-flauginni með Beseda,
hluta af framlagi Rússa til Alþjóðlegu geimstöðvarinnar.
Á meðan þróuðu aðrar þjóðir eigin eldflaugatækni,
og skutu á loft gervihnöttum og vistum fyrir geimstöðina.
Með skipulagningu ferðar til Mars
trúir Musk líka að hann geti grætt á viðskiptatækifærum...
sem eru að skapast í geimnum, og komið Bandaríkjunum í gang á ný.
Ef þú vilt skjóta upp gervihnetti...
geturðu notast við rússneska eða kínverska eldflaug...
evrópska eða indverska eldflaug. En enginn flaug frá Bandaríkjunum.
Engin flugu Bandarískum eldflaugum,
heldur leituðu erlendis,
því ekkert í Bandaríkjunum var samkeppnishæft í kostnaði.
Ef Elon ætlar út í geim,
þarf hann að sannfæra fólk frá NASA til að hjálpa sér.
Þegar Elon ræddi fyrst við mig,
um að koma mannkyni á aðra hnetti..
Þá... Þú notar þetta varla,
en þetta var það sem ég hugsaði fyrst...
Ég skal gefa þér eitt til að nota á bandinu.
Ég náði ekki nafninu hans. Heyrðist hann segja "Ian Musk".
Og ég hafði ekki hugmynd um hvað þetta PayPal var.
Þetta var bara skrítið nafn.
Hann var að skoða rússneska eldflaug til að gera tilraunir á Mars.
Ég var gaurinn sem átti að geta hjálpað honum við það.
Elon, Jim og annar verkfræðingur, að nafni Mike Griffin,
flugu til Rússlands til að kaupa ódýrar eldflaugar.
Venjuleg Delta-flaug kostaði um 80-100 milljónir.
Þú gast farið til Rússlands og fengið svipaða flaug á tvær milljónir.
Við komum inn á hernaðarsvæði.
Gaddavír, öryggisgæsla og byssur.
Loks komum við þar sem allir biðu,
líka aðalhönnuðurinn.
Eins og gerist í Evrópu fengum við drykki áður en viðræður hófust.
Smá vodka og glösum lyft.
Skáluðum fyrir Rússum og Bandaríkjamönnum,
og skáluðum fyrir Elon og internetinu.
Elon segir þá yfirhönnuðinum,
frá þessari fjölhnattahugmynd.
Þar er Elon hátt á þrítugsaldri
og enginn þekkir hann. Hann er eins og hann hafi komið inn af götunni.
Það finnst þeim móðgun.
Hönnuðurinn var reiður.
Hann greip frammí fyrir Elon og byrjaði á sinni rússnesku.
"Þetta er stríðsvél,
ekki leikfang fyrir krakka frá Kísildal,
þetta er ekkert netrugl, heldur líf og dauði.
Svo hrækti hann á koæi
Elon segir þá "Ég held hann hafi hrækt á þig." Það var rétt.
Við komumst í gegnum það, og fórum með Delta-vél til New York.
Við Mike sátum aftast. pöntuðum viskí og dreyptum á.
Við horfðum á Elon. Hann sat 3-4 röðum fyrir ofan okkur.
Hann er á fullu að vinna í tölvunni.
Mike hnippir í mig og segir:
"Hvað heldurðu að þessi takmarkaði snillingur sé að gera hér?"
Elon snýr sér við og horfir á okkur,
í eitt af fáum skiptum sem hann horfir í augu fólks,
og segir: "Farið báðir í rassgat."
Hann segir svo: "Við smíðum þessa eldflaug sjálfir."
Og bætir við: "Ég er með Excel-skjal."
Við kíkjum á það og það er magnað.
Hann segir: "Smíðum þetta heima."
Og við Mike segjum bara ókei.
Hann myndi prófa að drekka það.
Ég og John Garvey vildum smíða stærustu áhugamannaeldflaugina.
Vá!
Við kölluðum hana Big Freaking Rocket, eða BFR.
John sagði að internet-auðkýfingur ætlaði að koma við,
og skoða BFR. "Mætti hann koma á sunnudaginn?"
Og ég bara: "Já, það er í lagi."
Tveir, einn.
Hann var áhugaverður.
Hann spurði strax ákveðinna spurninga,
eins og: "Er þetta 13.000 punda hreyfill?"
"Er það stór vél?" Ég svara: "Stærsta áhugamannavélin."
En, höfum við unnið að stærri vél?
Já, 650.000 punda vél hjá TRW
Hann spyr hvort við gætum byggt þannig vél.
Hann sagði við mig og aðra,
"Ef þið eruð með, stofnum við félag."
Ég vildi vera með og skrifaði fyrstur undir.
Þannig varð ég starfsmaður nr. 1 hjá SpaceX.
Ég sendio Elon póst og spurði hvort eldflaugafyrirtæki væri næst.
Ég var til í það.
Segðu nafnið þitt, stafaðu það, og hvað gerirðu?
Elon Musk, E-L-O-N M-U-S-K,
forstjóri Space Exploration Technologies, eða SpaceX.
Við fengum engan úr bransanum,
því allir vinir mínir það hugsuðu:
"Ekki séns að ég komi. Ykkur mun mistakast."
Við lærum svo takmarkað með sjónaukum.
Við þurfum að fara þangað út og leita svara.
Ég hitti hann fyrst á samkomu eldflaugaáhugafólks.
Síðar kom hann heim til mín.
Ég sendi fjölskylduna mína í bíó!
Við töluðum lengi saman.
Meira en tvo tíma. Þegar þau komu aftur var hann enn hjá okkur.
Þetta er sennilega sniðugt.
Að fara heim til fólks og skoða heimilið.
Þú hefur betri heildarmynd ef þú veist hvernig fólk býr.
EBay borgar milljarð fyrir PayPal,
forrit til að borga á netinu.
Mánuði eftir stofnun SpaceX,
skilar salan á PayPal Elon 250 milljónum dala.
Elon tilkynnir tæknifólkinu sínu það strax.
Þau hafa nú rúmt ár til að verða fyrsta fyrirtækið í einkaeigu,
til að senda eldflaug á sporbaug um jörðu.
SpaceX flyst á Kwajalein, litla eyju í Kyrrahafi.
Þar var ekkert rafmagn, ekkert vatn eða frárennsli.
Við þurftum að taka allt með okkur.
Aðdrættir voru agalegir.
Það að koma fljótandi súrefni í hitabeltið var afrek eitt og sér.
Það var svo rakt. Ég er ekki byggður fyrir slíkt.
Það var vinna, svo vinna og kannski líka vinna!
Allt er rekið á tímaáætlun.
Það var mjög erfitt.
Kwajalein var það eina hjá okkur þá,
en það var svo ekki lokastaðurinn.
Þegar Falcon var skotið á loft,
hafði Elon áhyggjur af peningunum sem hann eyddi.
Hefjið skotferli eftir 60 sekúndur.
Við höldum áfram.
Við nálguðumst skotdaginn.
og svo ertu allt í einu í stjórnstöðinni,
og þetta er að fara að gerast.
30 sekúndur
Elon var stressaður eins og við öll.
20 sekúndur.
Síðustu sekúndurnar er maður að farast úr stressi.
Gerðu það, taktu á loft!
Tíu, níu, átta, sjö, sex,
fimm, fjórir, þrír,
tveir, einn, núll.
Plús einn, plús tveir, plús þrír, plús fjórir,
plús fimm, plús sex, plús sjö, plús átta, plús níu, plús tíu.
Þetta er skotstöð. Falcon er nú á lofti.
Hún gekk bara í um 28 sekúndur áður en drapst á vélinni.
Fyrsta stig. Við misstum þetta.
Elon var vonsvikinn.
Fyrir skemmstu flaug Falcon á leið út í geim frá lítilli eyju í Kyrrahafi.
En skömmu eftir flugtak bilaði eldflaugin.
Reiður út af mistökunum,
skellti Elon skömminni á Jeremy Hollman, einn af tæknimönnum.
Við fjölmiðla sagði Elon að tæknifólk hefðu klúðrað.
Það var í raun ekki þeirra sök.
Það var mér að kenna að velja ál.
Greining leiddi í ljós,
að sjávarselta hafi olllið tæringu í álhlutum.
En Elon haggaðist ekki.
Elon vildi ekki draga til baka að þetta væri Jeremy að kenna.
Ég talaði við Elon, og hann sagði...
að það væri ekki hægt að snúa við. "Við horfum bara fram á veginn."
Þannig að hann hætti hjá okkur.
Á fundum einsettum við okkur að mistakast ekki aftur.
Hann vann með okkur að bæta flaugina.
Að ná öllu úr henni sem hægt var.
Hann var tæknilega sterkur, þó hann væri nýr í eldflugabransanum.
Ég tók eftir að ef fólk var neikvætt,
breyttist það fyrir næsta fund.
Hann sagði að fyrirtæki væri samsett út vigrum og hver manneskja sé vigur.
Þau þurfa að benda í þá átt sem stefnt er að.
Skrifræði, skrifstofupólitík, vondur andi, allt eru það vigrar.
Hann vilti að allt starfsfólkið, allir vigrarnir,
beindust í rétta átt, beint áfram.
Metnað Elons fyrir SpaceX má lesa úr ættarsögu hans,
sérstaklega hvað varðar afa hans, Joshua Haldeman.
Pabbi minn var ævintýragjarn.
Eitt sinn var hann að keyra í Saskatchewan,
þegar hann sá flugvél til sölu úti á akri.
Honum leist vel á og skipti á vélinni og bílnum.
Hann gerðist flugmaður og flaug um allt Kanada og Ameríku.
Afi Elons missti allt sitt í Kreppunni miklu.
Því endurhugsaði hann allt,
og varð einn af helstu framámönnum í tæknihyggjuhreyfingunni.
Jörðin er í hættu á að tortímast.
Tæknihyggja nálgast heiminn með vísindin í forgrunni.
Tæknisinnar vildu losna við stjórnmálamenn.
Í þeirra stað áttu vísindamenn og verkfræðingar að stýra málum.
Þeir gengu í gráum einkennisbúningum.
Og breyttu jafnvel nöfum sínum í tölur, líkt og 1X1809.
Umfram allt einsettu tæknisinar sér að beita vísindum,
til að leysa vandamál sem steðjuðu að mannkyni.
Til að halda samkeppnihæfi þurfa Bandaríkin ódýra orku.
Hér er vandinn, Ameríka er háð olíu.
Við verðum að snúa okkur að endurnýtanlegum orkugjöfum.
Annars klárum við orkulindir og mannkynið mun rústast.
Árið 2004 lagði Elon Musk 6 milljónir dala,
til lítils rafbílafyrirtækis að nafni Tesla, og tók við stjórn.
Erum við að breyta heiminum?
Til að breyta heiminum þurfum við að smíða marga bíla.
Við munum ekki hætta fyrr en allir bílar ganga fyrir rafmagni.
Þetta er bara upphafið að upphafinu.
Fyrsta daginn minn var allt hér tómt.
Þau voru með eina verkfærakistu og við keyptum skrifborð í IKEA.
Við fórum í Dell að kaupa tölvur.
Við gengum frá netsnúrum og máluðum veggi um helgina.
Þeir voru með Lotus Elise,
og bretti af lithium-rafhlöðum nýkomnum frá Kóreu.
Þeir ætluðu sér að taka þessar rafhlöður...
og setja í bílinn. "Við ætlum að stofna bílafyrirtæki."
Öll ný bílafyrirtæki síðan Ford hafa farið á hausinn.
Rosen Motors, DeLorean,
Fisker... Hvert á eftir öðru.
Mikill peningur og tími hafði farið í fyrirtækin,
áður en allt fór í skrúfuna.
Svona hljómar kraminn bifreið.
Elon Musk rekur nú tvö fyrirtæki,
sem framleiða óreyndar og tilraunakenndar vörur.
Þetta er rafbíllinn Tesla og við erum hér með Elon Musk.
Hann opnar fyrir þér. Hér er snertiskjár sem þú ýtir á...
Þetta er of flókið fyrir mig!
Í júlí 2006 setti Tesla út fyrsta rafbílinn sinn, Roadster.
Þetta var í raun eini almenni rafbíllinn í Bandaríkjunum.
Ég var fyrst skrifstofustjóri.
Ég sá um svo til allt hjá fyrirtækinu,
sem laut ekki að verkfræði.
Við vorum sprotafyrirtæki, og eyddum engu í neitt.
En við ætluðum að koma Roadster á markað.
Ég fór á afhjúpunina á Santa Monica.
Hún fór fram í flugskýli.
Kokteilveisla með bílum að keyra innandyra.
Hringinn í kringum fólkið, hljóðlaust, án útblásturs.
Það var... ekki laust við spennu í loftinu.
Ég var allt í einu kominn í spjall með litlum hópi...
þar var Arnold Schwarzenegger. Slíkt hendir mig sjaldan.
Hann er um 4 sek upp í 100.
-Látum vaða. -Af stað.
Nýliði með enga reynslu er nú kominn í hlaupið.
Útblásturslaus sportbíll sem fer upp á móti Ferrari...
og Porsche og sigrar.
Mjög gott.
Allir voru mjög bjartsýnir.
Fólk keypti bíla. Það kom á óvart.
Ég þekkti ekki svo marga sem kaupa bara bíla,
sem eru ekki tilbúnir, á 109.000 dali.
Ég kolféll og keypti Roadster.
Ég var víst kúnni númer 17.
Bak við tjöldin var enn óleyst...
hvernig kæla mætti rafhlöðurnar svo þær hitnuðu ekki of mikið.
Svo finn ég bara lyktina. Maður þekkir þessa lykt.
Við kældum rafhlöðurnar með klakapokum.
En það var eins og við værum að gefa fyrirheit sem...
voru mögulega óraunhæf.
En Elon kunni að dansa í kringum það.
-109.000 dalir? Selt! -Það er selt!
Okkar bíll er tvöfalt sparneytnari en Prius.
Prius er bensínhákur miðað við okkar bíla.
Eins og að setja hárþurrku í samband.
-Er það ekki? -jú.
Að geta sannfært fólk eins og mig um að allir bílar verði rafknúnir,
svo kyrfilega að ég trúi frá innstu hjartarótum,
að það sé óumflýjanleg framtíðarsýn, er fágæt kúnst.
Pantanir bárust fyrir mörg hundruð Roadster-bílum.
Hann er heitur þessi.
Elon fékk milljónir frá viðskiptavinum.
En vegna framleiðsluörðugleika liðu mánuðirnir,
en bílarnir voru ekki tilbúnir.
Nú fossa fjármunir úr fyrirtækin.
Ef Roadster kemur fyrirtækinu ekki á flot fyrir mars er allt búið.
Við þurfum að fá tekjur innan sex til níu mánaða,
annars erum við í skítnum.
Þú veist að hver mánuður bókstaflega...
kostar okkur tugi milljóna dala. Við þurfum að skilja það.
Ég fór niður í sýningarsal til að taka hvern bíl fyrir í einu.
Ég vildi sjá stöðuna á hverjum bíl og vita hvað tefur.
Til að bjarga fyrirtækinu var hann kominn á gólfið.
Lykillinn datt í sundur.
Hann sökkti sér ofan í allt.
Hver skrambinn!
Flestir bílarnir eru gallaðir.
Við erum hér með heilan her af bílum.
Mér sýnist við geta afhent fjóra bíla í sölu.
Það er skelfing.
Nú er hér vandamál,
þar sem viðskiptavinir eru að missa trúna.
Það er ekki hægt að tefja endalaust áður en þau fara að hugsa...
"Er þetta fyrirtæki að fara að afhenda mér bíl?"
Hann talaði við undirverktaka og birgja.
Hann hringdi á nóttunni.
Ég er alltaf ínáanlegur. Klukkan 3 aðfararnótt sunnudags. Skiptir engu.
Tesla-tíminn var ekki hápunktur fjölskyldulífsins hjá mér.
Þetta voru langir vinnudagar.
Það var ekki fyrr en Zach og Doreen fundu gallann að við sáum,
að íhlutirnir voru lélegir. Þá varð ég reiður.
Ég vil fá nöfn.
Þarna var Elon undir mikilli pressu.
Hvernig segirðu duglegasta manni í heimi,
að þú getir ekki gert eitthvað?
Ef einhver er alltaf í veseni og veldur alltaf vanda...
verða þau ekki langlíf í starfi.
Það er ekki í boði að vinna hér ósáttur.
Ef fólk finnur ekki gleði er best að skijla.
Einmitt.
Ég tala frá eigin reynslu.
Árið 2002 misstu Elon og Justine
frumburð sinn, Nevada, aðeins tíu vikna að aldri.
Með hjálp gervifrjóvgunar eignuðust þau tvíbura og svo þríbura.
Allt í einu var forstjóri SpaceX og formaður Tesla, fimm barna faðir.
Nú þegar þú átt börn,
keyrir það þig frekar áfram í fyrirtækjunum tveimur?
Eiginlega ekki...
Mín keyrsla hefur ekkert breyst í grundvallaratriðum,
fyrir hvorugt fyrirtæki.
Ég hef minni tíma fyrir vinnu,
því ég vil vera með börnunum mínum, svo...
Það heldur aftur af mér hér í vinnunni.
En það er í lagi. Mér er sama.
Allt í sóma.
Hann greinir á milli í hausnum á sér.
Fólk er alltaf að tala við hann.
Alltaf að segja honum hvað er í gangi.
Þegar þú ert gift Elon, eða að hitta hann, sérðu hann sjaldan.
Það er erfitt fyrir hann að vera í sambandi.
Við erum í pararáðgjöf.
Hann er bara svo þreyttur á álaginu,
og óvissunni. Næsta dag...
mætti ég til sálfræðingsins.
Þar biðu mín skilaboð um að hann væri að sækja um skilnað.
Þannig komst ég að því.
Eitt af eftirminnilegri augnablikum lífins, tvímælalaust.
Ég var svo ung þegar við kynntumst, 22ja ára. svo ég hafði ekki...
Það var bara skóli og smá leiklist.
Nokkrum vikum eftir beiðina um skilnað hélt Elon til Lundúna.
Þar hitti hann leikkonu að nafni Talulah Riley á næturklúbbi.
Ég man að ég hugsaði: "En ótrúlegur maður.
Ég þekki engan hans líka."
Ég var að hugsa um hann og sendi honum póst.
Ég sagðist hafa tíma eftir töku.
Ég bókaði flug til LA, þar sem ég hafði aldrei komið.
"Ég er á leið í frí og vil hitta þig."
Hann vildi bjóða mér og redda öllu,
en ég sagðist myndu sjá um það.
En hann sagði: "Ég vil ekki að þú farir heim. Ég vil giftast þér."
Svo baðst hann afsökunar á að eiga ekki hring.
En hann sagði að þetta vildi hann gera.
Þannig að við handsöluðum þetta og ég sagði "Já".
Pabbi sagði mömmu, eftir þeirra fyrsta stefnumót,
að hann myndi kvænast henni.
Ég hugsaði því að eftir tíu daga...
Þá væri þannig sem ástin virkaði...
Gerðu þetta, pabbi.
Ég flutti strax inn með börnunum.
Veruleikinn skall strax á manni.
-Hvaða leikur er þetta? -Tókstu þetta af bróður þínum?
Ég vil vita hvaða leikur þetta er.
Ég var að meina þetta! Einhver tók dót af einhverjum.
Tölfræðilega er líklegt að eitt af fimm,
sé ósátt á hverjum tímapunkti.
Út af mínu uppeldi var ég ekki að stressa mig mikið á neinu.
En heimilislífið tók verulega á.
Við einblíndum á fyrirtækin og börnin. Ekkert annað komst að.
Árið 2010, eftir 30 ár, verður geimskutlunni...
lagt varanlega.
SpaceX gæti fengið samning upp á milljarða dala,
ef þau geta tekið við skyldum geimskutlunnar.
Tæknimenn SpaceX hafa dvalið á Kyrrahafseyju
í nær tvö ár og aðeins reynt eitt skot, sem misheppnaðist.
Þetta er stjórnstöð SpaceX.
Flaugin snýr aftur og reynir á ný.
Niðurtalning að skoti er hafin. 90 sekúndur.
Fyrsta skotið var glatað því að hreyfillinn minn brann yfir.
-60 sekúndur -Ræsið hreyflana.
Í öðru skotinu var ég enn í skammarkróknum hjá Elon.
Síðasta skot klikkaði og það má ekki gerast aftur.
30 sekúndur.
Fólk ætti ekki að bregðast við með ótta.
En hann getur valdið fólki ugg. Ég sé það.
Það er gott að hafa þykkan skráp.
-Sex, fimm, fjórir... -Rásferli eitt hafið.
...þrír, tveir, einn.
Falcon er farinn frá turninum.
Merlin-hreyfillinn virkaði vel.
Guði sé fjandans lof.
Ég var: "Já. Það tókst!"
Ég sat alltaf við hlið Elons. Við stóðum upp og föðmuðumst.
Álagið var farið. Og við vorum alveg: "Þetta tókst."
Nú er það aðskilnaður.
-Aðskilnaður. -Aðskilnaði náð.
Fyrsta stigið flaug vel. svo kom aðskilnaðurinn.
Á öðru stigi byrjar allt að hreyfast.
Flaugin fer að hristast og hreyfillinn hendist til.
Þetta er eins og að halda á vínglasi. Í hverju skrefi...
sullast vínið til og að lokum sullast það svo hátt...
í tönkunum að þeir brunnu og hreyfillinn með.
Við snerumst og misstum stjórn.
Flaugin fór nokkur þúsund kílómetra og hrapaði aftur í sjóinn.
Ekki mér að kenna, en það skiptir engu.
Annað klúður var hræðilegt fyrir fyrirtækið.
Það munaði svo litlu.
Elon hafði efni á þremur eldflaugum.
Við sögðum honum að róa sig.q
Við myndum finna vandann og laga.
Við gerðum mistök og lögum þau aftur.
Níu, átta, sjö...
Ári seinna erum við komin með nýjan hreyfil.
Miklu betri hreyfil.
Allt annað var þéttara eftir hin skotin.
Elon sagði að hann hefði þrjú tækifæri og allir kynnu að telja!
Þrjú skipti og svo búið.
Þú leggur svo hart að þér, svo lengi...
Það tekur virkilega á...
Við lögðum allt í það og svo brást það.
Þrjár misheppnaðar tilraunir draga úr manni mátt.
Færum okkur yfir í umhverfisvæna bíla.
Tesla segir að það sé frekar kalt. Hver vinnur kappaksturinn?
Jesús minn...
Áfram nú! Bless!
Upp í hundrað á 3,9 sekúndum.
Tveimur árum eftir afhjúpunina,
hefur Roadster breyst úr frumgerð í bíl fyrir almennan markað.
Tesla áætlaði 25 milljónir dala í að þróa Roadster.
Nú standa útgjöldin í 140 milljónum.
Þessi misreikningur þýðir...
að fyrirtækið getur ekki afhent bílana á umsömdu verði.
400 tilvonandi viðskiptavinir hafa þegar greitt fulla útborgun.
Nú eru þeir beðnir um 6.000 dali í viðbót.
Ég get ekki tjáð raunirnar...
sem ég hef gengið í gegnum til að ná hingað.
Glersamlokur hvern dag.
Ég vildi að við þyrftum ekki að hækka verðið. Það er glatað.
Ég get ekki borið Tesla aleinn.
Ég hef ekki fjármagnið í það.
Við trúðum á þig, en nú kemur þú...
hækkar verðið og segir ekkert.
Við fréttum þetta eftir krókaleiðum,
og okkur sárnar að hafa ekkert heyrt.
Við getum ekki selt bíla undir kostnaðarverði.
Það var talsverð reiði í salnum.
Þetta tók á.
Þú fattar ekki þegar þú snappar.
Þá ertu orðinn bilaður.
Þá er allt sjáfsmat alvarlega skert.
Bilaðasta fólkið trúir ekki að það sé bilað.
Nú brýtur á Tesla þar sem margir hafa afpantað,
rafknúnu sportbílana.
Bíllinn kom út árið 2008.
Starfsfólkið stóð sig frábærlega,
og náði afköstum upp úr engu.
Þá tilkynnti Elon opinberlega
að við myndum fá til okkar alvöru fólk úr bílaiðnaðinum.
Leiktíminn var liðinn.
Ég var álitinn meira vandamál en lausn.
Mér fannst það persónuleg aðför.
Mér fannst ég ekki njóta sannmælis og sneri mér að öðru.
Elon ákvað að ég væri þessi gaur.
Ég sagði Elon í viðtölum: "Sjáðu nafnið.
Það er stafað Z-E-E-V.
Zero-emission electric vehicle (útblásturslaust raf-farartæki).
"Þetta eru forlögin!"
Fyrirtækið var að tapa miklum fjárhæðum
Ef bíllinn kæmist ekki á markað, færi fyrirtækið á hliðina.
Ég var því hreyfiafl til breytinga.
Ég hitti alla stjórnendur,
sem ég áleit að ættu ekki samleið með okkur og rak þá.
Elon stóð frammi fyrir gjaldþroti eins og afi hans forðum.
Hann fór því að vinna að því að auka framleiðni starfsfólks.
Maður þarf að vera svolítið geggjaður að vinna hjá Tesla.
Þú þarft að helga þig verkefninu,
meira en sjálfum þér.
Við Elon vorum á sama stað.
Ég var sannfærður um verkefnið og hann líka.
Fyrirtæki er bara hópur fólks,
sem kemur saman til að skapa vöru eða þjónustu.
Er vinnan sem fólk innir af hendi...
að skila sér í betri vöru eða þjónustu?
Ef svo er ekki, má stöðva þá vinnu.
Elon getur verið mjög krefjandi.
Ég hef séð Elon reka fólk í tugatali.
Hann biður þig ekki um neitt,
sem hann leggur ekki sjálfur á sig.
Þess vegna lagði ég mig alla fram í hvert skipti.
Ég var að drekka úr brunaslöngunni alla daga í mörg ár.
Þannig fannst mér að það ætti að vera.
Mér finnst leitt að hafa misst af þessum árum með dóttur minni.
Ég hafði ekki eins mikið samband við fjölskylduna og ég hefði viljað.
Ég veit ekki hvernig hann fer að þessu.
Orkan í honum er alveg ótrúleg.
Hann getur átt við þetta endalaust.
Fæst okkar eru fær um það.
Ég sá að ég gat ekki skilið milli vinnu og heimilislífs. Ég þurfti frí.
Svo sat ég með honum í herbergi...
og sagði honum að þriggja ára sonur minn kallaði mig pabba.
Ég þurfti frí.
Leggið ykkur fram hverja vökustund.
Ef einhver vinnur 50 tíma, en þið 100,
komið þið tvöfalt meiru í verk á ársgrundvelli en hitt fyrirtækið.
Hann reyndi að forðast gjaldþrot.
Á hverjum degi sagði Elon: "Á morgun og svo ekki meir."
Hann var hæddur í fjölmiðlum.
Það var nokkuð sem hét "Tesla Dauðavaktin",
sem var vefsíða sem taldi niður dagana...
þangað til Tesla færi á hausinn.
Rafbílaframleiðandinn Tesla sagði upp 24% starfsfólks.
Hann glímdi við næturótta.
Ég var í fastasvefni þegar hann hrökk upp með andfælum.
Hann reyndi að klifra upp eða sleppa frá einhverju.
Hann hafði lagt allt sitt í félögin.
Hann sagði að ég mætti fara. "Þetta verður mjög erfið vegferð...
Þú þarft ekki að upplifa hana."
Þessi sífelldu mistök í fyrirtækjum hans...
Talandi um að éta gler og stara í hyldýpið...
Eldflaugarnar sprungu.
Þetta hlóðst allt upp.
Almenningur hefur áhyggjur af stöðunni á mörkuðum,
og í efnahagslífinu, og ég deili þeim áhyggjum.
Það var fjármálakreppan.
Heldur þú starfi þínu? Getur næsti forseti snúið stöðunni við?
Niðursveiflan verður lengri en við héldum.
Allt er á hverfanda hveli. Stórir bílaframleiðendur eru gjaldþrota.
Ekki góður tími til að sækja fjárfestingar
fyrir bílaframleiðanda í taprekstri.
Aðalatriðið með nýja tækni...
Það tekur alltaf tíma að bæta hana.
Við Elon vorum að reyna að afla 100 milljóna dala.
Þegar þú kemur upp að anda, ertu laminn í hausinn.
Svo versnar það verulega.
Neikvæðnin kallar fram ótta, óvissu og efasemdir.
Stundum, þegar fyrirtæki er mitt á milli rekstrarhæfis og skýjaborga,
getur skynjun skipt miklu máli.
Það getur snúist gegn þér.
Stærsti fjárfestirinn er orðinn andvígur.
Þá er kannski ekki skrifað undir pappíra.
Svo verður það enn erfiðara þegar fyrirtækið
er að verða peningalaust.
Við áttum ekki fé til að endast út 2008.
Þá segist fjárfestirinn ekki ætla að setja meira fé í reksturinn.
Þar gerði Elon nokkuð sem ég hef aldrei séð athafnamann gera.
Fór í neikvætt eigið fé.
Hann fékk lán hjá vinum og eyddi hverjum eyri af eigin fé.
Hann sagði fólkinu hjá Tesla: "Ég set sjálfur 40 milljónir í reksturinn."
Hann átti ekki hús, ekki neitt. Allt fór í þetta.
Það sem gerðist var að óttinn breyttist í græðgi.
Allir hinir innri fjárfestarnir, líka við,
fjárfestum allt sem við áttum.
Við vorum ekki hugrökk, heldur festum okkur í hugrekki Elons.
Hluti af því er sjálfsöryggið.
Það sem Kimbal bróðir hans kallar eins konar ónæmi fyrir áhættu.
Þetta er frekar að sýn hans er svo skýr,
að hann getur ekki ímyndað sér að hún rætist ekki.
Elon boðaði til fundar.
Það sagði hann: "Takið ykkur saman í andlitinu.
Við eigum eina eldflaug enn. Hún fer upp eftir sex vikur."
Eftir þriðja skotið héldum við að allt væri búið.
En svo fengum við fjórða sénsinn.
SpaceX á nóg af íhlutum...
til að reyna fjórðu og síðustu tilraun til að ná á sporbaug.
-Ég var úrvinda. -20 sekúndur
En hann peppaði okkur upp fyrir að hætta ekki, heldur halda áfram,
og setja allt í þessa síðustu flaug.
Tveir, einn, núll.
Við erum á flugi.
-Aðskilnaður. -Staðfestur!
Við breyttum ekki miklu.
Aðallega hugbúnaði.
-Níu mínútur, 30 sekúndur. -Annað stig aðskilnaðar.
Þetta var allt sem þurfti. Flaugin komst á sporbaug.
Þar með er Falcon fyrsta eldflaugin í einkaeigu,
sem kemst frá jörðu upp á sporbaug.
Þetta var magnað.
Við heyrum í bakgrunninum
þar sem Elon Musk ávarpar starfsfólk SpaceX.
Einn af bestu dögum ævi minnar.
Og draumur er að rætast fyrir mörg ykkar hér hjá SpaceX.
Þetta er alveg ótrúlegt.
NASA hafði samband. Við erum komin með 1,5 milljarða samning.
Ég gat varla haldið á símanum.
Ég bullaði bara: "Ég elska ykkur!"
-Þau björguðu þér. -Svo sannarlega.
Fjárhagslega og jafnvel tilfininngalega.
Þetta kom sér allavegana afar vel.
Partíið var allhresst. Ég man ekki hvernig það endaði.
Það var það fyrsta sem gekk vel.
Elon var bara svo glaður.
Það var yndislegt að sjá hann uppskera svona.
Elon fór frá því að vera skotspónn yfir í að vera dáðue.
Frægð á mjög illa við hann.
Þetta er Kyrrðarhafsstöð. Örninn er lentur.
Þeir voru innblásturinn er það ekki?
Jú.
Og að þeir séu að gagnrýna þig...
Það er erfitt.
Við Neil, og Jim Lovell höfum komist að þeirri niðustöðu,
að þetta sé uppkast að för til einskis.
Má ég gera smá hlé?
Þýðandi: Þorgils Jónsson Iyuno