Ik ben opgegroeid op een boerderij in Modesto.
Zoals de meeste jongeren in de Valley was ik erg geïnteresseerd in cruising.
Ik bracht het merendeel van mijn jeugd door op de straten van de stad.
Als ik zo doorging, zou ik zakken op school.
Mijn moeder maakte zich zorgen.
'Er komt niks van hem terecht.'
Mijn vader zei altijd: Hij is een laatbloeier.
Maak je geen zorgen. Hij is een laatbloeier.
Ik reed in auto's, veel te snel. Dat vond ik te gek.
Ik hield van de sensatie.
Ik wilde monteur worden en in auto's racen.
Toen ik op school zat, had ik een kleine auto.
Hij was maar zo groot. Ik reed een keer mijn oprit op, een landweg…
…toen er ineens iemand opdook.
Die ging wel 145 km/u. Ik zag hem niet aankomen.
Ik hoorde getoeter…
…en alles werd zwart.
Hij raakte me zijdelings.
Mijn auto rolde zeven, acht keer en krulde om een boom.
Het eerste wat ik daarna hoorde…
…was de verpleegster die zei: Je hebt al je armen en benen nog.
Ik vroeg: Hoe bedoelt u?
Iedereen zei steeds: Je had dood moeten zijn.
Jongere overleeft crash
Toen besloot ik dat er misschien een reden was dat ik er nog was.
2. Op de rodeostier.
Mijn vader wilde dat ik het kantoorartikelenbedrijf in ging.
Dat was opgezet om door mij overgenomen te worden, maar ik wilde niet.
Ik zal nooit een baan nemen waarin ik elke dag hetzelfde doe.
Dat was misschien wel onze grootste onenigheid ooit.
Ik zei: Ik ga wel naar school. Studeren, bedoel ik.
Dit was tijdens de Vietnam-oorlog.
Ik kon alleen maar naar een junior college.
Ik volgde veel lessen in sociale wetenschappen…
…psychologie en antropologie, daar ging ik helemaal in op.
Ik zei: Dit is geweldig. Top.
Een van de verplichte boeken was De held met de duizend gezichten.
Ik vond het idee over hoe je een maatschappij opbouwt heel interessant.
Dat werd gedaan door verhalen, mythologieën, helden.
4 De vroegste helden
Ik ontdekte film pas in mijn voorlaatste studiejaar.
Ik kwam op de USC terecht.
Ik zag ineens allerlei films die ik nog nooit had gezien.
Het was echt een openbaring. Een nieuwe wereld.
Je was alleen maar bezig met film en genoot van elke seconde.
Ik wist meteen dat dit voor mij was. Dit was het.
Ik wist niet wat een filmmaker was, of een producent of regisseur.
Ik wist alleen dat ik films wilde maken, wat dat ook zou inhouden.
In mijn eerste semester maakte ik studentenfilms.
Ik veroverde de filmafdeling.
We ontmoetten elkaar in de jaren 60 toen hij THX 1138 uitbracht.
Dat was zijn korte film, tijdens een filmfestival.
George won de eerste prijs.
THX 1138 4EB. Dit is de Autoriteit. Je stopt waar je bent.
Ik zei iets van: Ik zal nooit zo'n goede film maken.
Wat we met elkaar gemeen hadden, was dat we films maakten voor het publiek…
…meer dan voor onszelf.
Al mijn vrienden waren mensen die dol waren op films.
Voor hen ging het niet om geld verdienen. Ze wilden gewoon films maken.
Lucas is van school af en werkt met Francis Ford Coppola…
…die zelf onlangs is afgestudeerd van de filmschool aan de UCLA.
Coppola regisseert The Rain People…
…zijn derde professionele film voor Warner Bros.
Lucas maakt een film over hoe hij een film maakt.
Het idee is dat je iets echt graag moet willen.
Dan houdt niets je tegen.
Kun je ons iets vertellen over je jonge assistent George Lucas?
Hij is niet mijn assistent, maar een partner.
George won een prijs om naar Warner Bros. te komen en dit proces te observeren.
We maakten Finian's Rainbow en ik zag een joch met een baard…
…rondkijken. Ik vroeg wie het was. Hij zei: Hij observeert jou.
Voor Finian's Rainbow waren wij twee de enigen die jonger waren dan 50…
…en de enige twee die film gestudeerd hadden.
Er was een verwantschap. We waren jong en sterk tegen de gevestigde orde.
Dus in '69 gingen we naar San Francisco.
Francis en ik vonden allebei dat we daar thuishoorden.
Er zijn hier weinig zalen met een vriendelijke pooltafel.
Klopt. We hopen dat dat om 3.00 uur...
…zowel een hulp als troost is wanneer we hiernaast een film maken.
We hadden mix- en montageapparatuur gekocht.
We bouwden er een kleine studio.
We zouden alles zelf doen.
Ik kon een echte film maken van mijn studentenfilm.
Eén Coppola-productie werd gefilmd…
…in een garage op de luchthaven van San Francisco.
Een sciencefictionverhaal, geschreven en geregisseerd door George Lucas.
Lucas en zijn vrouw doen de montage zelf.
Hoewel Warner Bros. de film zou financieren en uitbrengen…
…heeft Lucas volledige creatieve controle.
Voor mijn film heb ik alle vrijheid om te zeggen wat ik wil.
Goed, slecht of onverschillig: ik mag het zeggen.
THX is ongeneeslijk en wordt in hechtenis gehouden.
Warner Bros. kwam niet langs om te kijken wat ik aan het doen was.
Ze hadden het script misschien niet eens gelezen.
Toen we de cut lieten zien, zeiden ze: Mijn god, wat is dit?
Evacuatie. Alle magna-medewerkers…
Het bestuur vond het niets.
Ze knipten er vijf minuten uit, waar hele goede dingen tussen zaten.
Er is niks ergers dan de frustratie van iemand die niet snapt wat je doet…
…en er iets anders van wil maken.
Door onze meningsverschillen…
…met Warner Bros. over de uiteindelijke versie van THX…
…verloren we veel projecten die we met hen zouden doen.
Ons gezamenlijke bedrijf, American Zoetrope, ging failliet.
Francis begon toen aan The Godfather.
Hij zei: Genoeg pretentieuze scifi en rare films. Doe een comedy.
Bewijs dat je een comedy kunt maken.
Ik ontmoette George voor het eerst bij een auditie voor een film…
…met een rare titel, American Graffiti. Ik moest het woord 'graffiti' opzoeken.
Ik wist niet wat het was, en George had iets…
…wat ik als acteur raadselachtig vond.
Hij spreekt geen acteursjargon en is een tikje cryptisch.
Hij praat over sfeer, een wereld.
Er vonden zes audities plaats in ongeveer zes maanden…
…voordat wij werden gekozen.
Daar grapte ik een keer met hem over.
Hij zei: Ja, het duurde net zo lang om de auto's te kiezen.
Tijdens het filmen van American Graffiti stond ik versteld…
…van de vrijheid die hij de acteurs gaf, maar ook zijn wereldopbouw.
Die term had ik destijds nooit gebruikt.
De auto's waren net zo belangrijk voor hem.
Veel ervan komt uit mijn eigen ervaring.
Cruisen bestond toen niet meer.
Ik wilde de intieme aard van de relatie tussen mens en machine vastleggen.
Cruisen was een uniek Amerikaans paringsritueel.
Wat zei je?
Wacht. Wat zei je daar?
Wat zei je?
Het sloeg ergens in het onderbewuste duidelijk aan bij kijkers.
Het was een groot moment voor mij. Ik zei: Oké, nu ben ik regisseur.
Nu kan ik op mijn eigen manier creatief zijn.
We waren een keer bij Mel's Diner…
…en ik zei tegen George: Wat ga je hierna doen, denk je?
Hij zei: Ik hou van sciencefiction.
Ik wil de vorderingen die Kubrick heeft gemaakt…
…toepassen op films als Buck Rogers of Flash Gordon, een soort filmreeks.
Gecombineerd met effecten zoals in 2001, maar met supersnelle schepen.
Dat zei hij dus.
Meer had ik niet.
Ik zocht een verhaal en dacht ineens aan mythologie.
Het idee dat de maatschappij helden schept om te bewonderen.
Ik zag het als een mechanisme, als universele werkelijkheid.
Zoiets wilde ik dus doen, maar dan een moderne versie ervan.
Ik moest eerst een treatment schrijven.
Ik ben niet de beste schrijver ooit.
Ik bracht het voorstel naar wat studio's, die het vol verwarring afwezen.
Robots en Wookiees.
Ze konden het niet lezen en begrijpen waar het over ging.
Sciencefiction boekte nooit veel succes in bioscopen.
Ook was het gericht op jongeren…
…waarover de studio's zeiden: Dat doet Disney. Dat kunnen wij niet.
Ik dacht dat ik de film nooit van de grond zou krijgen.
Ik herschreef 'm. Ik ging naar elke studio in de stad en iedereen wees hem af.
Ik werd nogal wanhopig.
Maar als ik eenmaal besluit iets te doen, laat ik me door niets tegenhouden.
Ik wist dat ik hem moest verkopen.
Een foto zegt meer dan duizend woorden.
Ik huurde Ralph McQuarrie in als illustrator voor mijn personages.
Toen hij me zijn werk liet zien, zei ik: Dat is precies wat ik wil.
Ik heb hier 100 ideeën. Doe deze scène, en die, en die.
Zijn illustraties inspireerden me voor het script en sleepten me erdoorheen.
De film zou een visueel prachtige ervaring worden...
…naast een verhaal.
Het zou een wilde achtbaanrit worden.
Vol met dingen die het publiek versteld zouden doen staan.
De nieuwe baas van Fox, Alan Ladd Jr., vond American Graffiti geweldig.
Ik vond het een topfilm.
Ik wilde George graag spreken over zijn ideeën.
Ik liet hem de tekeningen zien en hij zei: Waar gaat het over?
Dus ik: Het is een soort ruimte-opera met een ouderwetse sfeer.
Een reuzenhond vliegt met de held mee en het is heel moeilijk te snappen.
Uit gesprekken met George merkte ik dat hij hier zo'n gevoel voor had.
Hij wist precies wat hij wilde.
Het was zo uniek. Dus ik zei: Oké. Laten we een deal maken.
Ons budget voor special effects was twee miljoen.
Daar krijg je nu nog geen shot voor.
Fox wilde als geldschieter aanvankelijk geen special-effectsbedrijf opzetten…
…dat specifiek voor Star Wars zou zijn.
Het opzetten van ILM heeft mij dus een half miljoen gekost.
Ik heb het zelf betaald met geld van American Graffiti.
Zo gaat dat. Als je één echt goede gast binnenhaalt…
…brengt hij de rest mee.
Het was een organisme…
…dat groeide.
We bedachten namen, en de meeste waren heel slecht.
Maar ik dacht: we zitten in een magazijn.
Heel industrieel dus, en we gebruikten magie en licht om dingen te maken.
Het kwam ineens in me op.
Ik zei: Ik noem het Industrial Light and Magic.
ILM.
Ik ging naar Engeland en Tunesië om de film op te nemen.
Actie.
Ik moet rusten voor ik bezwijk.
Ik bevries zowat.
Ik was in slechte conditie in Tunesië.
Alles ging mis.
De hele set waaide 's nachts omver en we moesten de dag erna filmen.
We hadden niks. Geen sets.
Het was het een na het ander.
Er waren problemen en veel zorgen van met name de geldschieters…
…vanwege de kosten. Die bleven maar toenemen.
Mensen vragen me: Wat is het geheim van filmmaken?
'Doorzettingsvermogen.'
Dat is de enige manier om het te beschrijven.
Als je het opgeeft of wankelt, dan lukt het niet.
Je moet blijven doorzetten in onmogelijke omstandigheden.
Toen ik naar huis vloog, ging ik dus als eerste langs bij ILM.
Toen ik terugkwam, hadden we nog geen jaar meer over voor de special effects.
Ze hadden een miljoen uitgegeven.
Ze hadden maar iets van drie shots.
George was heel boos.
Je kon het gewoon voelen, ook al was George er niet eens.
Hij was niet blij, maar ik weet niet of dat door mij kwam of door de situatie.
De studio zat achter hem aan. Hij voelde zich vast niet best.
Ik moest op een dag naar montage voor een stuk film of iets.
Om daar te komen, moest je door de screeningzaal.
Ik vloog vol energie door die screeningzaal.
Daar stonden George en Dykstra schreeuwend te ruziën.
Ik rende er middenin.
Ik weet niet eens waar het over ging.
We wilden John Dykstra ontslaan.
Hij had al dat geld en al die tijd besteed en er gebeurde niks.
Het was één grote bende. Er was geen productieschema.
Er was geen plan voor hoe ze alles zouden doen.
Dat was heel verontrustend.
We waren bedolven onder het bouwen van de apparatuur…
…en de miniaturen, 18 uur per dag.
Dat we het niet allemaal af hadden…
…en de shots niet hadden, was niet mijn grootste zorg.
Op weg terug, van LA naar San Francisco, dacht ik: dit gaat niet werken.
Dit is een zooitje en je krijgt nooit meer werk.
Ik had hevige pijn in mijn borst.
Ze brachten me naar het ziekenhuis omdat het een hartaanval kon zijn.
Ze vroegen of ik onder druk had gestaan.
Ja, dus. Ze zeiden: Dan is het waarschijnlijk dat.
Neem een aspirientje en bel ons morgenvroeg.
Het was geen hartaanval.
Het bleek angina of iets te zijn.
Maar iedereen was natuurlijk in paniek.
Wat als ik was overleden? Niemand wist wat de film was.
Die lag in miljoenen stukjes.
Niemand wist wat ik echt deed.
Ik was hun vierde editor.
Veel werk in het montageproces was dus al gedaan…
…toen ik aankwam, en ik was diep onder de indruk.
Maar bijna elke cut moest nog aangepast worden.
Ik raapte mijn moed bij elkaar en zei: George, ik moet je iets vertellen.
Ik heb nog nooit aan zo'n groot project gewerkt.
Hij zei: Geen zorgen. Dat geldt voor iedereen.
Ik heb hier een naar gevoel over.
Draai het schip om. -Je hebt gelijk.
Omkeren. Chewie, gebruik de noodaandrijving.
Het was frustrerend om zonder effecten te monteren.
Waar was ik aan begonnen?
Hoe moest ik dit ooit afkrijgen?
George besloot op een gegeven moment de mening te vragen…
…van enkele collega's: Brian De Palma, Martin Scorsese en Steven Spielberg.
Ik zag Star Wars voor het eerst onbewerkt.
Daar zijn we dan. Ruimtehaven Mos Eisley.
Nergens vind je een smeriger broeinest van uitschot en gespuis.
Zeggen dat de film nog niet klaar was, is nog zacht uitgedrukt.
Terug naar het schip.
Waar ga je heen? Kom terug.
Hij had nog geen effecten.
Help me, Obi-Wan Kenobi.
Je bent mijn enige hoop.
Er waren veel discussies over context…
…want er zaten maar een paar shots met effecten in.
Waar zijn we?
Wie zijn we?
Wie zijn zij?
Hebben we hen nodig?
Wat is dit voor beestenboel van verbeelding…
…die je ons laat zien en laat afkraken?
Ik had aan de film gewerkt en zelfs ik kon het verhaal nauwelijks volgen.
Het was veel onbewerkter dan die versies normaal zijn.
De helft van de film was praktisch…
…een WO II-documentaire, want meer had George niet.
Dit is het.
We moeten het nu kunnen zien.
Blijf uitkijken naar die fighters.
Ik en Alan Ladd Jr., de baas van Fox…
…waren misschien wel de enigen die de film in die versie goed vonden.
Maar als R2 en C-3PO ontsnappen…
…en hun vaartuig wordt gelanceerd en je ziet hoe het…
…van het platform de ruimte in schiet…
Dat shot alleen al had moeten laten zien wat voor film dit zou worden…
…met hulp van ILM. Maar dat zat er in die eerste versie nog niet in.
Toen ik zei dat er geen andere bedrijven voor visuele effecten waren…
…bedoelde ik dat over de hele wereld. Die waren er niet.
Ik had dus geen keus.
Ik zat op de rodeostier en moest volhouden.
Uiteindelijk werd het echt een kwestie van doorwerken.
Voor hem was het meer berusting dan een beslissing…
…dat het proces zou slagen.
Telkens als we een scène filmden met motion control…
…had je panning en kanteling en een boom en rail enzovoorts.
Elk shot was dus heel moeizaam.
We beseften dat we duizenden elementen moesten filmen.
Er waren niet genoeg uren in de dag om alles te filmen.
Daarom filmt Ken de kanonnen.
Dennis filmt de shots met de X-wings.
Ik ramde de camera in het model en dan moesten zij het komen maken.
Dit was geen perfecte wereld.
Werken met al die stukjes film.
Het leek wel foto-masochisme.
Ik was eerlijk gezegd heel bezorgd…
…over hoe we dit allemaal gingen bijhouden.
Een geavanceerd prototype geeft altijd problemen…
…maar voor George was het ondoorgrondelijk.
We hadden heel exotische apparatuur en deden dingen die nooit gedaan waren.
John Dykstra was cruciaal in het ontwerpen en zorgen dat het werkte.
Maar onze tijd en ons geld raakte op.
Ik zei: Al hang je het aan een stok en film je het met wat sterren eromheen.
We moeten dit afkrijgen.
Meerdere mensen werden ingezet om ons efficiënter en gestructureerder te maken.
George Mather.
Hij deed hard zijn best om de boel te organiseren.
Hij deed wat hij kon en we gingen met tegenzin akkoord met sommige dingen.
Maar Rose was degene die alles bij elkaar hield.
Toen ik aankwam voor mijn sollicitatiegesprek, was het nogal…
Ik wil het woord niet zeggen, maar het zag er niet uit.
Ze hadden geen fijn meubilair.
Het leek wel een vuilnisbelt.
Laten we eerlijk zijn. Er zat een man naast me…
…een assistent, met z'n voeten op tafel. Ik vroeg de receptionist:
Hoe werkt het hier? Is George Lucas aardig?
Vertel eens over deze film. Het is scifi.
Ze kwam heel truttig over.
Toen deed Dykstra de deur open. Hij zei: Kom binnen voor het gesprek.
Die jongeman stond op en liep mee.
Die jongeman was natuurlijk George Lucas.
Hij keek me aan en stelde twee vragen.
Ken je steno en kun je maandag beginnen?
Ik had American Graffiti gezien, dus ik was al verkocht.
Wat die gast ook wil doen, ik doe mee.
George was net terug uit Engeland, dus hij was vaak aan het monteren.
Hij kwam twee dagen per week langs.
Ik moest hem volgen en aantekeningen maken.
Iemand moest overal met hem meegaan…
…en alles noteren wat hij tegen elke afdeling zei.
Maar ik volgde meestal Dykstra.
Hij is zo'n boeiend, charismatisch mens.
Hij was zo losjes en zo grappig.
Maar als George er was, was het ineens heel zakelijk.
Ik voelde die kilte tussen hen.
Er was totaal geen organisatie.
Ik heb geen idee hoe ze wisten wat ze wanneer moesten filmen.
Er moest een volwassene bij komen die zei: Luister, dit moet gedaan worden.
George Mather zorgde voor orde, wat George Lucas veel vertrouwen gaf.
Mather en ik noteerden elk detail dat gedaan moest worden.
Dat kwam op een kalender te staan en toen verliep alles heel soepel.
We hadden een groot boek met storyboards.
Ik typte elke dag de aantekeningen van de dailies.
Die knipte hij uit en dan plakte hij ze in dat boek.
Zodra het systeem af was, nam ik George een paar keer mee…
…om het proces met hem te doorlopen. Ik zei: We beginnen met dit shot.
Dit heeft twee of drie elementen.
Ik filmde dan het eerste element en liet dat in tien minuten ontwikkelen.
Dan zette ik het op de Moviola en zei: Is dit wat? Wil je het aanpassen?
En dan zei hij: Misschien kan er iets meer van dit in of zo…
…en dan filmde ik er nog een. En toen vond hij het goed.
Dus ik: Dan doen we het volgende model en dan brengen we ze samen.
Nu kon George de twee elementen zien die ik zojuist had gefilmd.
Dat deed ik een paar keer voor hem.
We onderwezen hem, in feite.
Hij zag dat ons werk zou kunnen slagen…
…omdat het product zo veel interessanter en verbeeldingrijker was dan het zou zijn…
…als we het op de vrolijke, goedkope manier hadden gedaan.
Veel shots hadden gedaan kunnen worden met oudere processen en technieken.
Maar John kwam met elegantie.
Als je daarin meeging, had je een systeem dat elk mogelijk shot zou kunnen maken.
Voor ons was het een les in het samenbrengen van de technologie…
…en het begrijpen van de visie van George.
Voor elk shot gaven de storyboards ons een idee…
…en op basis daarvan moest ik uitzoeken wat we eerst zouden filmen.
Waar ik echt zenuwachtig voor was, was het allereerste shot.
Als dat shot niet de aandacht trok en de kijker over zou halen…
…om deze film te kijken, hadden we een probleem.
Het beste effect is er een dat onzichtbare hints geeft, zoals omvang…
…en focus, zodat het niet van de werkelijkheid te onderscheiden is.
Dan kwam George langs en zei: De Star Destroyer moet er enorm uitzien.
We kunnen een model maken en dat met ladders en andere dingen schaal geven.
Dan zei ik: George, we hebben al een Star Destroyer van zo lang.
Ik wil een test doen.
Laat je beste mannen aan de onderkant hiervan werken en geef het veel detail.
Maak daarna een Rebellen-Blockade Runner…
…zo groot als een sigaret. Die zetten we op een stuk draad…
…die uitsteekt op de voorkant van het schip, zodat het groter lijkt.
Het was belangrijk dat we de camera heel dicht bij de modellen kregen.
De camera hing aan een arm.
Ik draaide een Star Destroyer om en hing hem loodrecht…
…zodat de lens een halve centimeter van het model af stond…
…en het soms zelfs raakte.
Ik filmde het dus eigenlijk op z'n kop.
De volgende dag stond iedereen versteld.
Zo van…
Dat gevoel dat je kreeg in het eerste shot met de Star Destroyer…
…was precies wat George wilde.
En dit is een van de redenen waarom dat werkt.
Het hele schip is in focus, van het deel dicht bij de camera…
…tot het deel het verst ervanaf.
Dat is een essentieel onderdeel in het creëren van schaal.
Het model had deurtjes en raampjes.
Dingen op menselijke schaal, waardoor je ziet hoe groot het is.
Met dergelijke verborgen hints en weten hoe je ze gebruikt…
…wordt het kunst in plaats van gewoon mechaniek.
Het is een raadsel.
Het is in feite magie.
We maken magie met dit zeer naargeestige proces.
Er kwam zo'n creatieve groep uit voort.
Samen problemen oplossen, binnen elk team op elke afdeling.
We wisten dat we elkaar moesten helpen en steunen om het werk gedaan te krijgen.
Het draait om de film...
…het verhaal en je ego mag dat niet in de weg staan.
Veel problemen werden opgelost in de koffieruimte.
Mensen kwamen aanzetten met een probleem en vroegen: Kun jij me helpen?
We waren een familie.
Ik vond het fijn dat George ook laat bleef en me hielp met alledaagse taken.
Soms zaten we om 21.00 uur nog aan storyboards te werken.
Hij was het meest in zijn nopjes…
…als hij in het atelier onderdelen op een schip kon lijmen.
Dat vond hij echt geweldig.
We lagen achter, dus het duurde heel lang om zoveel shots op te nemen.
Hij was goed in compromissen sluiten.
'We kunnen dit shot hier gebruiken. Dit shot kan omgekeerd worden…
…zodat het lijkt alsof hij de andere kant op gaat.'
We begonnen grote sprongen te maken.
Het ging allemaal sneller.
Het was niet altijd makkelijk.
Om met visuele effecten te werken, moet je wel gek zijn. Een beetje prettig gestoord.
Omdat we niet wisten wat het zou worden…
…was alles geoorloofd. We bouwden het en filmden het.
Het was altijd dolle pret.
Zelfs als het loodzwaar was.
Het sterrenveld was hol vanbinnen.
Je kon er comfortabel in slapen.
Iemand zei ineens: Laat dat kussen niet tegen de lamp liggen.
Die dingen worden heet.
Het was een gekkenhuis.
We hadden veel feestjes. Ik mixte drankjes met droogijs erin…
…dat dan borrelde, tot ik leerde dat droogijs gewoon vergif was.
George zei altijd: Geef ze genoeg pizza en bier, dan doen ze alles.
Het was net een studentenhuis.
De studio noemde ons de Country Club.
Ja, we lagen in een hottub en hadden een waterglijbaan…
…en ja, we waren onvolwassen.
Maar niemand werkte harder of bleef later.
We waren baanbrekend.
Het was echt heel leuk, tot het eind in zicht kwam.
Toen kwam de druk erop.
Deze zomer in jouw sterrenstelsel.
We werkten keihard om de film op tijd af te krijgen.
De première kwam eraan en mensen raakten gestrest.
De geluidsafdeling wil je werk nu, want die moet het geluid erin zetten.
Joe ontwierp de storyboards opnieuw en gaf ons andere shots.
We filmden als gekken en liepen elkaar voor de voeten.
Ken.
Om alles maar af te krijgen.
De modellen, de verlichting, en die zo snel mogelijk filmen.
Het was een kwestie van geloof.
Niemand wist of we het zouden halen of niet.
Iedereen had hoop.
Maar ik stond onder enorme druk.
De crew ook.
Bij het doorlopen van de fasen was hij gefrustreerd.
Het kwam niet samen zoals hij wilde.
Hij was teleurgesteld in sommige shots.
Niet iedereens werk werd goedgekeurd.
Hij was niet…
Niet hyperkritisch, maar het was wel zijn film.
Hij zou de schuld krijgen.
Ik ben een perfectionist.
Als iets niet goed is, zit me dat heel erg dwars vanbinnen.
Soms ook naar buiten toe, maar vooral vanbinnen.
Mijn indruk van George was dat hij…
…buitengewoon verbeeldingsrijk was en ook buitengewoon praktisch.
Mensen zijn meestal een van die twee dingen, niet allebei.
Ik heb leren leven met het feit dat niet alles kan zijn zoals je wilt.
Je moet gewoon je best doen en dan verdergaan.
George was altijd ontevreden over de wezens…
…die ze hem voor de Cantina-scène hadden gegeven.
Daar werden nieuwe opnamen voor gepland.
We hadden de Cantina-scène in Engeland gefilmd…
…en het moest er zwermen van de aliens.
Die gaven ze me wel, maar niet genoeg.
Het was een budgetprobleem. Er was gewoon niet veel geld…
…dus het leek alsof ze in Engeland…
…naar de kostuumafdeling waren gegaan voor wat Beatrix Potter-achtige dingen.
We hadden zoveel mogelijk gefilmd, maar toen zei ik:
Ik haal ze wel op als ik thuiskom.
George huurde mij en John Berg in, en nog wat werkloze stop-motionanimators…
…met de opdracht: Maak in zes weken zoveel ruimte-aliens als je kunt.
Ze maakten tekeningen en ik koos nog 12 monsters.
Ron Cobb tekende er ook een paar en die ontwerpen boetseerden we ook.
Daarna gingen we naar een studio aan La Brea Avenue.
Daar liet George ons onze eigen maskers dragen.
De kostuumafdeling verkleedde ons en zo ging dat ongeveer.
Ik mocht Phil Tippett en Jon Berg graag. Ze vormden een goed team.
We werden vrienden.
George kwam eens per week langs om de voortgang te bekijken.
Op een dag zag hij ergens op een rek…
…een stop-motionpersonage dat ik als twintiger had gemaakt.
Hij vroeg: Doen jullie stop-motionanimatie?
Hij liet ons het schaakspel zien en de montage…
…die hij al had, zonder personages erin.
330. Take twee.
George wilde het schaakspel eerst…
…met mensen in maskers voor een blauw scherm filmen.
Maar Futureworld was net uitgekomen…
…en daar zat een scène in met acteurs op een schaakbord.
Paard naar pion.
George vond dat ze hem vóór waren geweest.
Wat hij deed zou niet origineel meer zijn.
Als hij dus stop-motion zou gebruiken, zou dat iets anders zijn.
Hij zei tegen mij en Jon Berg:
Kunnen jullie in twee weken tien stop-motion-aliens maken?
Ik zei: Daarom zijn we hier.
Het voordeel van ILM was dat we jongens hadden…
…die van de straat kwamen en dus alles konden doen.
Helemaal aan het eind van het schema.
Toen Jon Berg en ik daar een deal over gingen sluiten met George…
…had Dykstra een grote ronde tafel, met George aan het ene uiteinde…
…en Dykstra met een replica van een Western .44.
Tijdens de loononderhandeling zat hij daarmee te spelen.
Hij had het zelf niet door.
Maar wij dachten: is dat te veel? We doen het wel gratis.
We hadden een kartonnen doos vol met figuurtjes.
We brachten ze naar de set en vroegen George wat hij wilde.
Hij zei: Ik weet het niet.
Wat als deze gele gast eruit springt en de groene hem oppakt…
…en dan neersmijt en de rest toekijkt?
Dus wij: Oké, doen we.
We filmden 's avonds, drie nachten lang geloof ik.
We waren net kinderen met speelgoed.
Dat was ons enige stop-motionwerk.
Iedereen was blij met het resultaat.
Wees voorzichtig, R2.
Dat was een eerlijke zet. Erover schreeuwen helpt niet.
Laat hem maar. Je wil een Wookiee niet boos maken.
George gaf iedereen altijd veel creatieve vrijheid…
…en hij was heel geduldig. Als je een vraag had…
…en iets je niet logisch leek, legde hij uit waarom hij dat wilde.
Als hij langskwam, gebruikte ik zoveel mogelijk van zijn tijd.
Ik weet nog dat hij aan de tekentafel zat met de eindscène van de film…
…de aanval op de Death Star.
George is geen tekenaar.
Hij kan lijnen trekken, maar hij is geen tekenaar.
Het was indrukwekkend hoe hij het idee…
…van hoe hij die aanval wilde laten zien wist over te brengen.
Het laatste gevecht was bijzonder belangrijk voor hem…
…omdat de studio dat eruit dreigde te halen.
Ze maakten zich zorgen over de kosten…
…en dachten: ze komen aan bij de Death Star…
…en redden de prinses. Dat is het. Verhaal uit.
Maar George was vastberaden over zijn eindgevecht.
Films zijn kinetisch. Het draait om beweging.
Vergeet de acteurs en het verhaal. Alles draait om beweging.
De achtervolging. Achtervolgingen waren de beginvormen van film.
Die moeten net als alles in een film opgebouwd worden.
Je hebt een begin, midden en eind, met meerdere gebeurtenissen ertussenin.
Aan het eind van de film was het idee…
…een realistisch luchtgevecht in de ruimte.
Ze vielen een ondoordringbaar fort aan…
…de Death Star, en dankzij Lukes vaardigheden als piloot…
…konden ze die enorme kolos uitschakelen.
De reden voor die inkepingen in de Death Star…
…was dat dat de enige manier was om een gevoel van snelheid te creëren.
We hadden op motors door geulen in de woestijn gereden en merkten…
…dat je in die geulen langs dingen scheurt.
Dat leek heel snel te gaan.
George wilde iets stadsachtigs…
…alsof je op supersnelheid in een schip door Manhattan vliegt.
Maar dan op veel grotere schaal.
Voor iets wat eruit moet zien alsof je 65 km hebt afgelegd…
…moest het 30 cm per 1,5 kilometer worden. Dat is een hele opgave.
Dat betekende enorm veel detail op elk stuk oppervlak.
Het oppervlak van de Death Star was mijn eerste project voor twee maanden.
Ik besefte al snel waarom de andere modelbouwers het niet wilden doen.
Ze kregen burn-outs.
Je zat de hele dag op je knieën op schuimpads…
…rond te kruipen op dat oppervlak van 4,5 bij 12 meter.
We bouwden zes mallen voor dat enorme Death Star-oppervlak.
Die moesten we kunnen opbreken en in andere posities kunnen plaatsen.
Dan zou je niet zien hoeveel er herhaald was.
Het aantal mogelijke combinaties was astronomisch.
Aan het eind van het model…
…moesten we laten zien dat het door blijft gaan.
We fotografeerden een deel van de geul op de Death Star…
…en lijmden dat op een stuk masoniet.
Ik schilderde er de details op.
Om het levendiger te laten lijken…
…moesten we er duizenden raampjes met reflectieve tape op zetten…
…gemaakt van glasparels die het licht reflecteren.
Daar waren er tienduizenden van.
Dat was mijn werk.
Zo van…
Op een gegeven moment kwam Marcia Lucas, de vrouw van George destijds…
…naar de Death Star kijken.
Ze keek door de camera, wij verlichtten hem…
…en ze zei: De ramen moeten kleiner zijn.
Mijn god. Ze moesten maar half zo groot zijn.
De nadering zal moeilijk worden.
Je moet recht door deze geul manoeuvreren en tot hier over het oppervlak vliegen.
Het doelgebied is maar twee meter breed.
Het is een kleine thermische uitlaat vlak onder de hoofduitlaat.
Toen we de geul moesten filmen…
…nam George het met ons door en daar ging hij.
Het leek alsof hij niks zag…
…omdat hij zo in zijn hoofd zat, maar je zag in zijn ogen…
…wat hij al als eindproduct zag.
We gingen erin op.
We waren dol op het verhaal en hij maakte ons enthousiast.
'Dat is de scène. Ga hem maken.' En daar gingen we.
Dat ding is enorm.
Het is zover.
Daar gaan we.
We rekenden uit dat we met 30 km/u langs 't Death Star-model moesten vliegen.
We legden het vlak op het parkeerterrein en konden de camera…
…alleen met een motorvoertuig snel genoeg laten bewegen.
Filmmaken in guerrillastijl, de camera achter op de wagen.
Richard klom erop, we reden langs 't model en activeerden de explosies.
Die zit. -Nee.
Hij ging er niet in. Hij raakte het oppervlak.
Er waren geen regels.
Als het maar werkte. We zochten het uit en maakten er iets geweldigs van.
R2, die stabilisator is weer afgebroken. Probeer hem vast te maken.
Een onmogelijk schema, een onmogelijk budget…
…en dingen proberen die nog nooit gedaan waren.
Wij waren de Rebellenalliantie.
Kijk uit.
Je bent veilig. We blazen hem op en gaan naar huis.
Uiteindelijk heeft iedereen geleverd.
Hé. Ik wist dat je terug zou komen.
De film was klaar. Hoera.
Ik kon het niet geloven.
Op de laatste avond had ILM zijn wrap party.
Iedereen om ons heen vierde feest.
En een stel slimmere gasten dan ik kocht 20th Century-aandelen.
We wisten niet waar we aan werkten.
Het was gewoon maar een baan, vijf of zes dagen per week.
We wisten het niet echt tot de film uitkwam.
We werkten aan de mix tot op de dag van de release.
Daarna gingen we naar Hamburger Hamlet…
…aan Hollywood Boulevard, tegenover Grauman's Chinese Theater.
Ze zeiden: Goh, daar is iets aan de hand.
Het is vast een première of iets.
Pas toen we naar buiten gingen, zagen we dat het Star Wars was.
Het was een hele menigte. De straat was afgesloten.
Het is zover.
Het uiteindelijke totaalproduct op een groot scherm met geluid…
…was echt van: Wauw.
Je zag de vreugde van de mensen die eraan gewerkt hadden.
We hadden sommige dingen wat overdreven…
…en daar kwamen we mee weg, omdat dit een primeur was.
We werden uitgenodigd voor de première en iedereen stond versteld.
Mijn ouders waren er dol op.
Dat luchthartige was heel aantrekkelijk.
Ze hadden het getroffen met ons als visueel effectenteam…
…want er was niemand in de hele sector die had kunnen doen wat wij deden.
Bedankt.
Al die mensen hadden stuk voor stuk keihard gewerkt.
Iedereen droeg zijn steentje bij en hielp elkaar. Dat waardeerde ik.
Maar Star Wars had gedurende de hele productie onder druk gestaan.
Schema's, geld, sets.
Ik wilde het op mijn manier hebben en had er niet de tijd of het geld voor.
Hij zei altijd dingen als: Als ik kon toveren…
…zou ik elektroden in mijn hoofd stoppen en daarin de film maken.
Hij zei altijd dat hij maar 25%…
…van zijn ideeën voor Star Wars op het scherm had gekregen.
Dat vond ik natuurlijk schokkend…
…want voor mij leek het 100%, maar niet voor George.
Hij kon door de magie heen zien.
Ik zie alle plakband en elastiekjes die de boel bijeenhouden.
Maar zo worden films gemaakt.
Niet perfect, maar zo goed mogelijk gezien de omstandigheden.
Ik dacht: we kunnen vast een betere manier bedenken om dit te doen.
Misschien moet ik die zien te vinden.
Vertaling: Sylvy Notermans