W ODCINKU PRZEDSTAWIONY JEST OBRAZ DAWNEGO TRAKTOWANIA
ABORYGENÓW I MIESZKAŃCÓW WYSP CIEŚNINY TORRESA.
DLA NIEKTÓRYCH WIDZÓW MOGĄ TO BYĆ TREŚCI WRAŻLIWE.
POPRZEDNIO...
Gazza, nie sądzisz, że jeden z nas...?
Co? Zrobił to?
Chrzań się.
A więc... jest pani w ciąży.
Jewgienij, oficjele...
Nikt tego nie chce.
Tu Centrum Planowania Rodziny Mt. Lawley. Niestety nie możemy odebrać...
Wyrwałyśmy się z biura.
Ja nie.
Myślę o tym, co kombinuje Wayne.
Z jego uporem i głupotą, zgadnij.
Teraz muszę znaleźć tego Malezyjczyka od Boba.
Zna kogoś w obozie dla uchodźców. Bob dał mu nasze pieniądze.
To kłamca. Oszust.
To twoje marzenie. Nie moje.
- To o czym marzysz? - Nie wiem.
Bowie. Muzyka.
- Wujek Adam mnie ostrzegł. - Co?
Że się im pokłonisz.
Żeby mieć pracę. Żebyśmy mieli dach nad głową.
- To nam zrobili. - Czas na ciebie, stary.
Nie mówiłeś jej jeszcze, co?
- Słuchaj, George. - Kurwa.
Radio 95 FM. Najlepsze na Zachodzie. Nigdy nie brzmieliśmy lepiej.
Północnoamerykańskie Centrum Obrony mówi, że ta jankeska stacja kosmiczna Skylab
spada na Ziemię. Ale nikt nie wie, gdzie to cholerstwo wyląduje.
SKYLAB OFICJALNY CEL
Ty tak mówisz, Pete. Ale mamy na linii młodą damę z Perth,
która twierdzi, że wie, gdzie dokładnie spadnie Skylab.
Tilly! Słuchasz tego?
Tilly, to gdzie uderzy?
- Perth, Mal... - Jestem Pete. Mal to on.
- To nasze imiona. - Perth, Pete. Za jakiś tydzień.
Tilly?
NASA i ludzie z Canberry
raczej nie wiedzą, gdzie spadnie Skylab. A ty niby wiesz?
Pracowałam nad tym z wykładowcą. Zastosowaliśmy regresję liniową.
Wyniki dają 95% przedział ufności co do tego, że wyląduje w okolicy Perth.
Tilly?
Szczątki Skylaba spadną na obszar o rozmiarze 160 km na 1600 km.
No dobrze, Tilly, ale czy ty aby nie jesteś trochę panikarą?
Bo mówię, że za tydzień nie będzie waszych słuchaczy?
Oj, Tilly! Ale mrocznie i ponuro z rana.
Nie, to tylko... nauka, Mal.
- Jestem Pete. - Wiem.
Wygląda na to, że straciliśmy Tilly...
Hej, jak tam jesteś, to weź prysznic. Mamy szkołę.
Dzięki, młoda badaczko. Ludzie, bez paniki.
Oj, skarbie. Byłaś świetna, oni...
To idioci. Aroganccy, głupi faceci.
Cóż, jest ich trochę.
No chodź, zbieraj się, podrzucę cię do szkoły.
Wiesz co? Jak się nam poszczęści,
może przejedziemy jakiegoś porannego DJ-a po drodze.
Słyszałaś to? Tilly, to było wariactwo!
Nie! Szkoła! Już!
- Fale. Ja. Surfowanie. Na razie! - Nie!
Ale są zawody, w których chcę startować. Muszę trenować.
Mówiłam ci. Rzucasz szkołę tylko dla studiów albo pracy. Kropka.
Zrobimy tak.
Może się pozbieraj?
Wypróbujemy dziś opcję z pracą.
OSTATNIE DNI ERY KOSMOSU
Prawie tak dobra jak Poppy.
- Kiedy miała rolki. - Spadaj!
Dobrze ci idzie.
Dzięki.
Nie daj nikomu wmówić ci, że jest inaczej, OK?
Rocco wie, że zabierasz jego córkę na bal?
Nie sądzę, żeby Rocco wiedział, co robią Poppy albo Rose.
Nie obchodzi go to.
Zacznie, jak jakiś czarny dzieciak pojawi się na parkiecie z jego córką.
Słuchaj, też muszę poćwiczyć.
„To dla mnie zaszczyt, że zostałam zaproszona na antenę.
„Mieszkam w Scarborough od 20 lat i słucham tej stacji.
„Nadmorskie przedmieście, Scarborough, było...”.
Ale nie musisz tego robić.
To nic takiego.
Tylko gadanie o tym, jak zostałam nauczycielką.
Nawet nie muszę pokazywać twarzy.
Możesz pójść ze mną.
Serio?
A czy oni naprawdę chcą wiedzieć, przez co przeszłaś? Czy jak, babciu?
Musisz im powiedzieć prawdę.
Nie daj nikomu wmówić ci, że jest inaczej. Okej?
Odpuść. Nie można zmienić przeszłości.
Tak.
Ale mama uważa, że nie powinniśmy o niej zapominać.
Mogłaś nam powiedzieć prawdę o Bobie.
Wydawał się w porządku.
- Mógł być... - Co to za tarcza na moim prześcieradle?
Co?
Ja? Nie.
To dziwne.
A świątynia?
Dobrze się czujesz?
- Binh się spóźni do szkoły. - Gdzie on jest?
Ale wszystko dobrze?
Nie wiem.
Myślałam, że może tym razem ze znajomym Boba i wszystkimi pieniędzmi...
Że coś zyskamy.
Kogoś.
Spóźnisz się.
Jak duże to jest? To Skylab?
Trudno znaleźć coś, z czym można go porównać.
Ale taki, jaki był, gdy go wystrzelono, jaki jest teraz na orbicie,
i jaki będzie, gdy wypadnie z tej orbity,
uderzy w atmosferę ziemską...
Powiedziałeś już przełożonemu,
więc czemu nas trzymasz w zamknięciu?
Bo kazał mi się tym zająć, żeby wiedziała tylko nasza trójka.
Nie możemy pozwolić, żeby ktoś jeszcze to zobaczył.
Za pięć dni nas tu nie będzie.
Nasza historia zaczyna się w 1973. Początki Skylaba...
- Tak? W czym mogę pomóc? - Jewgienij, otwórz, proszę.
Swietłana opuściła już trzy próby.
- Chciałabym się z nią zobaczyć. - To niemożliwe, nadal jest chora.
Teraz śpi.
Mam pod opieką 75 dziewczyn, a poświęcam cały czas Swietłanie!
Przepraszam, ale nic nie poradzę.
Miss Adelaide?
Znowu się upijemy. Będziesz flirtować. Ja się będę uśmiechał.
To... wszystko naprawi? Nie?
Powiedz Swietłanie, że jak przegapi dziś pokaz w sukniach balowych,
będzie zdyskwalifikowana!
Nie możecie tego zrobić. Reprezentuje Związek Radziecki.
Możemy i to zrobimy!
A twoje flirtowanie jest odrażające.
Co teraz robimy?
Poprosimy Micka o pomoc?
Zna krawcową, która może pomóc.
Ukryć to.
Biznes Micka polega na sprzedawaniu takich nowin. Nie może wiedzieć.
On już wie.
- Powiedziałaś mu! Dlaczego? - Jewgienij, w porządku. Możemy mu ufać.
Daj mi do niego zadzwonić, co?
Jaki mamy wybór?
Miło widzieć, że wstałeś.
Z nowości: twoja starsza córka zamknęła się w łazience,
a ja nie mam czasu na nią czekać,
bo się spóźnię do pracy.
Zresztą to nieważne, bo za tydzień wszystko się skończy.
Życie, wszechświat, wszystko.
Na to wychodzi. Zapytaj Tilly.
- Tilly, szybciej. Spóźnisz się. - Dostałeś tajemniczą paczkę.
Masz cichą wielbicielkę?
A ta idzie dziś ze mną do pracy.
- Chodź. - Pokaż im, Mia.
TONY, GEORGE ZMARŁ WCZORAJ. TO TWÓJ SPADEK.
Tilly.
Tilly, otwórz drzwi.
Co ty robisz?
A jak myślisz?
- To najbezpieczniejsze miejsce w domu. - Tilly.
Ściany i rury.
- Kochanie. - Naprawdę.
Gdy cyklon Tracy uderzył w Darwin, w takim miejscu ludzie przeżyli.
Tilly, masz szkołę.
Nikt tego nie bierze na poważnie.
Musimy być gotowi. Dostaniemy ostrzeżenie tylko kilka godzin przed.
Posłuchaj mnie, młoda damo...
Pozabijamy się tu, zanim trafi w nas Skylab.
Chodź ze mną.
Mam pomysł.
Chodź.
Tędy, dotrzymaj mi kroku.
To...
nasz schron.
- Co to? Myślisz, że nas przejrzał? - Nie, nie jest dość bystry.
Tadam.
Wiesz, że możesz dostać za to trzy lata ciężkich robót?
Jesteś pewna, że tego chcesz?
Nie.
Ale nie chcę kolejnej tury zwolnień.
Dlatego musimy tam wejść i dowiedzieć się, co on knuje.
Dlaczego próbuje nas blokować, gdy chcemy to rozwiązać.
Mam już dość bycia Aniołem Śmierci.
Dziewczyny!
Patrz.
Otwieraj.
Stary mandat za szybką jazdę.
Ostrzeżenie od fiskusa.
List z groźbami od byłej.
Wayne robi interesy za granicą?
Wayne? On myśli, że Sydney to inny kraj.
Japonia? Może. Nigdy o tym nie wspominał.
Wiesz co, to wygląda jak umowa.
Znasz jakichś tłumaczy japońskiego?
Dzięki, tato.
Robimy, co trzeba. Żebyśmy byli bezpieczni.
Gdzie się tego nauczyłeś?
Tu i tam.
Jak byłeś w wojsku?
A czy to ważne?
Myślisz, że dość głęboko?
Tato?
Co? Nie. Kop dalej.
Mówię ci. Sandy przygotuje Swietłanę na dziś wieczór.
- Ale czy dochowa tajemnicy? - Tak, możesz jej zaufać.
Mówiłeś, że jest Wietnamką?
Z południa?
Przeciwną komunistom?
Spędziłem tam tylko dwa lata. Nie obchodziło mnie, kim byli,
dopóki nie byli przeciwko mnie.
Nie może pójść źle.
Jak to będzie dla Swietłany po powrocie? Będzie samotną matką.
A co ci do tego?
Państwo pomogło w opiece nad moim chłopcem. Swietłanie też pomoże.
Nie martw się.
Ukryjemy twoje dziecko.
Jest tu pani od kilku lat?
W Australii.
Z Wietnamu pani po prostu...
wyjechała.
Zapłaciliśmy komuś tyle, ile trzeba było, żeby nas upchnął na łodzi.
Ale tak, opuściliśmy kraj.
Ludzie tutaj... Oni nie mają pojęcia, jak jest w naszych krajach.
Bo skąd?
Są wolni.
Widzisz, kolego, wasze sajgonki są świetne. Najlepsze.
Ale nasze malezyjskie roti?
No cóż!
A nasz ryż...
lepszy na drugi dzień.
Nigdy nie moglibyśmy konkurować z waszym ryżem.
Wiesz, komu by bardzo smakowało wasze roti?
Twojemu synowi, wiem.
Nie mam wieści. Nic nie ma.
Bob dał ci nasze pieniądze, żebyś go znalazł.
Bob nie żyje.
Hej, spróbuj roti, proszę. Niewielu gościom gotuje właściciel.
Nie prowadziłeś restauracji w Wietnamie.
Te ręce bardziej pasują do tablicy, biurka.
Profesor inżynierii. Hanoi.
A teraz sprzedajesz „dimmies” Australijczykom.
Wybacz, bez urazy. Stwierdzam fakt.
Byłem dziennikarzem w Malezji.
Tam to nie najlepszy zawód.
Ale obiecywanie więcej, niż możesz zrobić, jest tutaj dobrym biznesem?
I tak znaleźliśmy się tutaj.
Inny świat. Inne życie.
- Wszystko się zmienia. - Ale mojego syna wciąż nie ma.
To może się zmienić. Bob dał ci szansę.
- Pięć tysięcy dolarów nam ją dało. - I dało ci też roti.
Ale żadnych gwarancji.
Zrobiliśmy wszystko, co mogliśmy.
Wasze pieniądze nie są w mojej kieszeni. Są dla innych.
A teraz czekamy.
Dzisiaj Vana nie ma...
a jutro, kto wie?
Ale ty...
musisz zająć się swoim życiem.
Zająć się swoją rodziną.
A nie się zadręczać.
I więcej tu nie przychodź, kolego.
Judy?
Hiroshi. Judy.
Najlepszy barman w Perth. Poznaj najlepszą dyrektor.
ZASILACZE DOULL
Dziękuję za przyjście.
Sake?
Sambuca.
Pewnie nie jesteś tu z powodu paliwa Fran?
Robię, co mogę, by edukować ją w kwestii prawdziwych drinków.
Gdzie to jest?
To umowa.
Umowa w sprawie czego?
Umowa sprzedaży.
Sprzedaży czego?
Wygląda na to, że firmy.
Jak go stać na kupno firmy?
Zasilacze Doull ledwo się trzymają.
Sprzedaje Zasilacze Doull.
Chyba jednak się napiję.
Jesteś z północy czy z południa?
Z północy.
Ale musieliśmy uciekać na południe, a potem tutaj.
Nikomu nie mów!
Cześć!
Jak ma na imię?
- Anna. - Anna.
- Powiedz, skąd masz taki wózek? - Z Boans. Trzecie piętro.
Jak przyjdzie pora, to pójdę do Boans na trzecie piętro.
Będziesz z powrotem w ZSRR.
Nie.
Będę w Boans na trzecim piętrze.
Pomożesz mi uciec.
ZSRR
RYBA I FRYTKI
Dziś rano.
Makijaż.
Poważnie? Teraz?
To będzie część mojej muzyki.
Mojego występu. Wszyscy artyści tak teraz robią.
Twojej muzyki? Występu?
Tato.
Masz się dużo uczyć, pamiętaj.
Ale ciężko pracuję, żeby... zostać muzykiem.
Jak Bowie.
Ambicje są ważne, synu.
Ale pamiętaj, co mówił Mick Jagger:
„Nie zawsze ma się to, co się chce”.
Chcemy tylko, żebyś był szczęśliwy, zdrowy,
bezpieczny i zabezpieczony. To wszystko.
Dobra praca, kariera, medycyna ci to dadzą.
Nie chcę tego dla ciebie.
I chcę, żeby mój jedyny syn opiekował się rodzicami,
gdy się zestarzeją.
Van żyje.
Słyszałem mamę.
- Nie jestem jedyny, tato. - Nie, Binh...
jesteś.
Matty, to nie zajmie długo. Będzie gotowe przed ósmą?
- Proszę. - Przygotowałem ci kilka haseł,
więc mów o swojej edukacji, od podstawówki do liceum,
o tym, jak dostałaś się na studia nauczycielskie,
od kogo miałaś wsparcie.
Dobrze...
Zadbaj o to, by się uśmiechać. Poprawia ton.
Ma być krótko i miło. Z naciskiem na „miło”.
Czyli nie dawać zawiadomienia o eksmisji, rozumiem!
Scotty!
- Gavvo. - Siemasz!
- Dobrze wyglądasz. Ten garniak. - Dzięki.
Ty to pewnie Eileen.
Liczę, że będziesz tak fajna, jak pan Bertrude, który tu był.
Przezabawny człowiek. Usiądź, proszę.
No dobrze.
- Tak? - W porządku.
Dobra.
- To noc Dallas. - Świetnie, Pete.
Bawcie się dobrze i do usłyszenia jutro.
Radio 95 FM. Najlepsze na Zachodzie. Nigdy nie brzmieliśmy lepiej.
Podgłośnij, zaraz będzie Eileen.
Dziś, w ramach obchodów 150-lecia,
witamy kolejną bohaterkę nauczania.
PHO Z KURCZAKIEM Z WOŁOWINĄ
To jedna z nas, jest też wykwalifikowaną aborygeńską nauczycielką.
Powitajcie, proszę, Eileen Wilberforce.
Dzięki.
Dziękuję, Gavinie.
Scott Williamson mówił mi, że jesteś świadectwem tego,
jak daleko zaszli Aborygeni w ostatnich 150 latach.
Powiedz mi, Eileen, ile z tych lat nazywasz Scarborough domem?
Mieszkam w Scarborough od 20 lat.
Jesteś praktycznie jedną z nas!
No więc?
Ostatnio mi powiedziano, że...
że nie powinnam zapominać o przeszłości.
Nie zapomniałam. Tylko o niej nie mówiłam.
Tak wydawało się łatwiej.
Ale dociera do mnie, że milczenie nie pomaga...
nikomu.
Nie sugerowałem niczego.
Mimo że mieszkam w Scarborough od ponad 20 lat...
Jestem kobietą z ludu Binjareb z grupy Noongar.
Urodziłam się w miasteczku na południe stąd.
Może znasz je z waszych podręczników do historii.
Bitwa pod Pinjarrą w 1834 roku.
Pozwól, że ci powiem...
że to nie była bitwa, to była masakra.
To mocne słowo.
Stirling i jego wesoła banda zabili około 80 aborygeńskich mężczyzn,
kobiet i dzieci.
I wiesz co?
Tylko jeden z ludzi Stirlinga zginął.
Siostry mojego pradziadka były wtedy dziećmi.
Je też zamordowano.
Przykro mi. Ja... Nigdy o tym nie słyszałem.
No cóż...
Przez pokolenia nie zrobiono dla nas zbyt wiele.
Eileen, ale zobacz, jesteś... nauczycielką.
Tak.
Ale w tym stanie jest nas tylko parę.
A to niedobrze, prawda, panie Simmonds?
To chce pan usłyszeć moją historię czy nie?
Proszę.
Widzisz, Gavinie...
Przez pokolenia nie zrobiono zbyt wiele dla naszego ludu.
Kiedy byłam dzieckiem...
mama brudziła mnie i moją siostrę czarnym popiołem
za każdym razem, gdy władze robiły naloty na obozy, szukając jasnoskórych dzieci,
żeby je ucywilizować i zniewolić.
Mogli z nami zrobić wszystko.
Nie byliśmy obywatelami.
W ich oczach i według ich prawa byliśmy tylko florą i fauną.
Ale to nie powstrzymało mojego ojca od walki za swój kraj.
W czasie pierwszej wojny światowej był równy innym żołnierzom.
Ale w swoim kraju nie mógł nawet iść z kolegami do pubu na piwo.
Dopiero 12 lat temu otrzymaliśmy obywatelstwo.
Niestety dla mojego taty było już za późno.
A takie traktowanie miało miejsce w całej Australii.
Kiedy byłam młodą żoną...
mieszkałam na ziemiach męża.
Piękna pustynia w Południowej Australii.
Dopóki nie zapędzono nas do misji Yalata...
oddalonej o kilkaset kilometrów...
żeby zrobić miejsce dla rządów Wielkiej Brytanii i Australii
na przeprowadzenie prób jądrowych.
Może znasz to miejsce.
Maralinga.
Chociaż może nie, bo to było po cichu. Wszystko ściśle tajne.
Rząd zaprzecza, że to w ogóle się odbyło...
ale te testy trwały ponad dziesięć lat.
Lud mojego męża wciąż żył na tym terenie,
nie wiedząc, co się dzieje.
W 1954 roku mój mąż wyszedł ich poszukać, wiesz...
- Tony. - ...sprowadzić ich w bezpieczne miejsce.
A ja czekałam...
i czekałam, aż wróci do domu.
Nigdy nie wrócił.
Podobnie jak inni z ludu Anangu, zginął od tych bomb.
A ja nie mogłam tam być bez niego. Było zbyt ciężko, więc...
wróciłam na swoje ziemie
z ośmioletnią córką i nienarodzonym synem.
Zakasałam rękawy i wzięłam się do roboty.
I zostawiłam przeszłość w przeszłości.
Zbudowałam życie na nowo.
Dla mnie. Dla nich.
I tak, to ciężka praca, ale zostałam nauczycielką.
Ale...
moje milczenie wiele mnie kosztowało.
Moja córka... Widzę, że się na mnie o to złości.
Całe życie próbuje przerwać moje milczenie.
A mój syn nie odzywa się do mnie od roku.
Jest teraz wśród ludzi swojego ojca. Wrócił do Maralinga
i próbuje nadać sens pozostałemu tam pustkowiu.
A ja zdaję sobie sprawę z tego...
że można żyć i mówić otwarcie.
Na niektóre sprawy jest już za późno...
ale teraz czuję się...
Czuję się moorditj, świetnie.
Bo w końcu o tym powiedziałam.
Więc tak.
Sam zdecyduj, czy moja historia to dobry przykład tego,
jak daleko zaszli Aborygeni w ostatnich 150 latach.
Eileen Wilberforce...
naprawdę bardzo ci dziękuję.
Idziesz?
Co z tym robisz?
Popatrz na pismo.
To Gazza nią rzucił.
Co?
Nie bądź głupi. Nigdy by tego nie zrobił.
A jednak.
Nie rozumiem. Dlaczego?
Przecież... jest dla ciebie jak rodzina.
Dla nas.
Co z tym zrobimy?
Nie my.
Ty.
To twoja walka. Już od jakiegoś czasu.
Nie potrzebujesz mnie do tego. Nie zdołam tego robić, jak ty.
Jesteś wspaniała.
Co za kutas.
Eileen...
Tak, mówiła tak ładnie. Nie miałam pojęcia.
Byłem tam.
W okopach...
jakieś pięć kilometrów od tych bomb.
Czekałem na błysk.
W Maralinga?
Byłem jeszcze dzieciakiem.
Stałem we własnych szczynach.
We własnym strachu.
Mogłem widzieć... własne kości.
Mój własny szkielet w ciemności.
Czemu mi nie powiedziałeś?
Od lat próbuję o tym zapomnieć.
Od cholernych dziesiątek lat.
Ale nie potrafię.
O tym, co nam się przydarzyło.
Co stało się Aborygenom...
rodzinie Eileen.
Chyba znalazłeś swoją walkę.
PRODUCENCI SKŁADAJĄ WYRAZY SZACUNKU
ABORYGENOM I MIESZKAŃCOM WYSP CIEŚNINY TORRESA
JAKO POSIADACZOM ZIEM, NA KTÓRYCH NAKRĘCONO TEN SERIAL,
ORAZ ODDAJĄ HOŁD ICH STARSZYŹNIE.
Napisy: Kamila Midor