Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
7 MAYIS 2022'DE
DÜNYANIN EN BÜYÜK LGBTİ+ KOMEDYENLERİ
TARİHİ BİR KOMEDİ GECESİ İÇİN
LOS ANGELES'TA GREEK THEATRE'DA BULUŞTU.
Yaşanmış deneyimlerini alıp
sosyal değişim için kullanabilen sanatçılar,
dünyayı değiştirme yeteneğine sahip olanlardır.
GREEK THEATRE'A GELEBİLMEK İÇİN
100 YIL, NESİLLERCE ADANMIŞ KOMEDYEN VE SAYISIZ ŞAKA GEREKTİ.
14 yaşındayken anneme komedyen olmak istediğimi söylediğimde dedi ki
"Belki de ölsen daha iyi olur."
Kuir stand-up komedyenlerin
televizyonunuza, filmlerinize, hatta Instagram sayfanıza çıkmak için
ne zorluklar çektiğini
anlamıyorsunuz bence.
Bu işte kötüyüm, ondan...
İyi miyim?
Başladığımda
pek kuir komedyen yoktu.
Uyuşturucuları duyma ihtimalin geyliği duyma ihtimalinden daha yüksekti.
Başladığımda
gey olmaktan bahsedersen çoğu insan başını sağa sola sallar
ya da duyduğuna inanamazdı.
Herkes size birinin "İbne!" diye bağırdığı bir hikâye anlatabilir.
Biri "Yahudi!" demişti,
"Evet?" dedim.
40 yıl önce komediye başladığımda
saklıyordum. Bu ne ya?
İnsanlar için korkutucuydu.
Kariyerleri için saklamaları gerekti ve sonra o zor kararı vermeleri gerekti.
"Açıklıyorum. Artık gizlemeyeceğim."
"Yeter artık. Bir şeyler değişmeli. İşler gelişmeli.
Aşalım şunu" diyorduk.
Devrim televizyonda yayınlanmayacak.
Bu, cinsel tercihlerle ilgili bir hareket değil.
Sevme hakkıyla ilgili bir hareket.
Bir daha bir kadınla seks yapmasaydım yine lezbiyen olurdum.
Görünebileceğimiz, görünmemiz gerektiği,
komik olabileceğimiz fikri çok önemliydi.
Mutlu bir lezbiyen olmazdım.
Bizden önce gelen bir sürü insan var. Bayağıdır bu işteyiz.
Zamanı ve çağı aşan
çok büyük bir ekip.
Bizimki öyle bir yolculuktu ki.
Kuir komedyenler, kuir tarihi, bunların hepsi konuşulmalı
ve artık insanlar bunu yapabiliyor.
Tarih yazmaya hazır mısınız?
STAND OUT - THE GREEK THEATRE LOS ANGELES - 7 MAYIS 2022
Bu gösteride
22 LGBTQ+ sanatçı olacak.
Bu 20 yıl önce olamazdı.
İnanılmaz bir şey.
Şu anda stand-up komedyeni olmam için
tarihteki en iyi zamandayız.
Çünkü çok uzun bir süre
benim gibiler oyunun parçası olamadılar.
Gey olmak, özel hayatında itiraf etmekten korkman gereken bir şeydi.
Ben genç bir komedyenken çok fazla homofobi vardı.
Ne yaptığına, kiminle konuştuğuna ve kimin bildiğine dikkat etmeliydin.
O zamanlar öyleydi, tamam mı?
Kariyerin, hayatın tehlikeye girerdi.
Selam. Geyler sadece eğlenmek istiyor.
Artık her tür komedi kabul görüyor.
Ömrümde bunu görebileceğimi düşünmemiştim.
- Mutlu olduğun sürece. - Çok mutluyum.
- Güzel. - Evet. Hepimiz çıldırıyoruz.
Hepimiz aynı odadayız.
Çılgınca. Evet. Gerçekten öyle. Çok özel.
Ben işe başladığımda
Last Comic Standing'e çıkacaktım.
"Bilinmesini dert etmem gerekiyor mu?
Ulusal televizyonda yapacağım şaka
eş cinsel olmamla ilgili" dedim.
"Evet. Sen busun" dediler.
"Saklamana gerek yok."
Ben de "Çok iyi!" dedim.
Bunun sebebi benden önce gelen onca insan.
Bu kızın feminist harekete
aşırı ilgisi yüzünden kovulduğu ülkeler oldu.
Kadınlara yardım etmek için çok şey yaptı. Alkışlarla
Robin Tyler!
Bazen insanlar şakalarıma kızıyor.
Niye bilmiyorum
çünkü gerçeği söylüyorum ama çoğu zaman kızıyorlar.
Bir keresinde bir adam kalkıp bana çok pis davrandı.
"Bana bak. Söylediklerin hoşuma gitmedi."
Sonra beni üzmesi gereken tek şeyi söyledi.
"Sen lezbiyen misin?"
Ben de dedim ki "Sen öbürü müsün?"
SAHNE - ROBIN ÇEKİM - 1
Ne zaman fark ettin?
Doktor beni doğurduğunda... O doğurmadı gerçi.
Annem doğurdu, doktor bana vurdu, ben de ona vurdum
ve lezbiyen olduğumu anladım.
1958'de 16 yaşımdayken
eş cinsel olduğumu insanlara söyledim.
Kanada çayırlarından olduğum için kendime "küçük çayır lezbiyeni" derdim.
Küçük bir yazı okudum ve şöyle diyordu,
"Bir kadınsan ve başka bir kadını seviyorsan lezbiyensin.
Yanıldığın söylenebilir ama sana doğru geliyorsa doğrudur."
İmza, Del Martin ve Phyllis Lyon.
Dedim ki "Harika. Ben lezbiyenim. Herkese söyleyeceğim."
Koç burcu olduğumu öğrenmek gibi sandım.
Eve gittim ve anneme söyledim ama iyi karşılamadı.
Ama sadece bir yazı yüzünden hiç suçlu hissetmedim,
hiç saklamadım.
Saklamak tabutta yaşamak gibidir.
Boğularak ölürsün sadece.
1962'de New York'a taşındım
ve Audrey Hepburn'e benzeyen bir kadınla tanıştım.
Pat Harrison.
"Sana aşığım ve seninle evleneceğim" dedim.
Partneri pek iyi karşılamadı.
Ama gerçek şu ki 55 yıl Patty'yleydim.
Patty ve ben Harrison ve Tyler komedi ekibi olduk.
Patty'yle çok sıra dışı bir şekilde tanıştık.
Evet, kamyonu ben sürüyordum, o da yüklüyordu.
O günlerde feminist şakalar yapıyorduk
ama seyircilerimiz de gey ve lezbiyendi.
Lezbiyen ve gey hakları bir hareket hâline geldiği için
o zamanlar daha fazla insan saklamamaya başlamıştı.
1969'da Stonewall oldu.
Eş cinsel dünyasında çok yankı buldu
çünkü ilk defa haklarımız için savaşıyorduk.
Stonewall ayaklanmaları halk arasında
gey militanlığının başlangıcı kabul edilir.
Stonewall, New York'ta Greenwich Köyü'nde bir bardı.
Popüler gey mekânı.
Polis mekâna baskına geldi.
İnsanlar karşı koydu.
Siyasi bir hareket başlattı ve amacı saklamadan yaşamaktı.
Genç, karşı kültür mensubu geyler devrim yapmak istiyordu.
Kuirlik bu ülkede hep vardı ve hep olacak.
Stonewall olağanüstü önemli bir mihenk taşı
ama orada başlamadı.
II. Dünya Savaşı'ndan önce isim yapmış insanlar vardı.
Bence Rae Bourbon bunun mükemmel bir örneği.
Şimdi, aksi yöndeki söylentilere rağmen
benim adım Rae, Mary değil.
Duymuş olabileceğiniz kötü bir dedikodu varsa
sizi temin ederim, saçmalıktır o.
20'lerde görünürlük açısından çok ilerleme kaydedildi.
"NONOŞLAR YÜRÜYÜŞTE"
Ama Büyük Buhran ve ardından II. Dünya Savaşı
bizi muhafazakârlık çağına soktu.
II. Dünya Savaşı'ndan sonra Kızıl Korku'yla beraber
Lavanta Korkusu vardı.
Geylerin Amerikan güvenliğine tehdit oluşturduğu düşünülüyordu.
1950'ler ve 60'lardaki stand-up'çıların çoğu
heteroseksüel erkeklerdi.
Ve bu komedyenlerin çoğu için komedilerinin tanımlayıcı özelliği
gey görünme korkusuydu.
Mel Brooks ve Carl Reiner harika komedyenler
ama şakalarının çok büyük kısmı gey görünme ihtimalinden
korku ve endişe üstüne.
Büyük tarihî figürler hakkında
bize özel şeyler anlatman çok ilgi çekici.
Mesela General Custer.
Bir ibne.
Hayır, General Custer'ı diyoruz. Generaldi o.
Oradaydım Charlie. O bir ibne.
Çok baskıcı bir dönemdi.
Ama Stonewall sonrası dönemde kültürel bir değişim başlıyor
ve bence bu kültürel değişim
üretilen komedi türlerine yansıdı.
Son şansınız.
20 dakika içinde kimse tanışma barbeküsüne kaydolmazsa
tanışma barbeküsünü iptal edeceğim.
Harrison ve Tyler'ın bir programı vardı, orada yazardım.
Sigara sarma turnuvasını iptal edeceğim
ve aşağı inip jakuziye pis şeyler yapacağım.
Çok modernlerdi.
Ekranda ve dışında bir takımlardı
ama televizyonda değillerdi.
Günaydın Melek.
Günaydın Kırmızı.
Sigara sorun olur mu?
Yok ya, hiç sorun değil.
O zamanlar sahnede gey olduğunu söylemek pek kabul görmezdi.
Tabii, herkesin senin gey olduğunu bildiği bir yerde
gey seyirci ve topluluğuna oynuyorsan farklı.
O zaman söyleyebilirdin.
LEZBİYEN DALGASI
San Francisco'daki Fairmont Oteli'nde çıkardım.
Tam yolun ortasında.
İş adamları ya da üst kesim insanlar gelirdi
ama hafta içi kıyafet kurallarını kaldırtırdım,
tulum ve parmak arası terlikle dans eden lezbiyenler olurdu.
Bir de küçük gözlükler.
Harikaydı.
Kendimi hiç klasik stand-up'çı olarak görmedim.
Olayım hep karakterlerdi.
Hetero topluluğu adına buradayım.
Eş cinsel topluluğuna el uzatıyorum
ve Barış Kişi getirdim.
Calumet Şehri'ndeki çoğumuz kişin eş cinselliğe
sebep olduğunu düşünürdük.
Gerçek erkekler kiş yemez. Nasıl yazıldığını bilmedikleri kesin.
Sanırım en baştan beri karakter yapma sebebim
daha iyi bir dünya yaratma arzusuydu.
Ben AT&T'den Bayan Ernestine Tomlin.
Ernestine dünyayı değiştirebilir sanmıştım.
AT&T'nin tekel olmasını engeller ve hayat daha iyi olur gibi.
Hayır, ülke değil.
Hayır, çok daha büyüğüz.
Çoğu zaman, komedi yaşadıklarımızı yansıtır.
Ve belki de aslında olabilecek olanı
size gösteriyorlar, ipucu veriyorlar.
Aşağıda bahçede üç köpek olan yeşil evde
iki hoş hanımefendi yaşıyor.
Neden evlerinde baba olmadığını sordum.
Lezbiyen olduklarındanmış.
Ve dün verandada vedalaşırken öpüştüklerini gördüm.
Sanırım ismimi Edith Ann'den Lezbiyen'e olarak değiştireceğim.
Kulağa tatlı geliyor.
Genel gey seyirci arasında yönelimim bir nebze biliniyordu.
Hiç açıklama yapmadım, basın toplantısı falan yapmadım
ve 70'lerdi zaten.
Bana 1975'te açıklamam için Time'ın kapağını teklif ettiler
ve Time'ın kapağında olmak için cinselliğimi vereceğimi düşündüler diye
hakaret algıladım bunu.
"EŞ CİNSELİM" GEYLERİN KABUL GÖRME SAVAŞI
Eş cinseller hakkında bir makale yapmak istiyorlardı.
Bu dert değil
ama açıklamam için erkendi.
EŞ CİNSEL HAKLARI: KARŞI GÖRÜŞ MÜ VAR?
Dünya hâlâ o kadar rahat değildi.
İsa beni seviyor
Anita Bryant, bir zamanlar portakal suyu satıcısıydı.
Artık değil.
Grubu, eş cinselleri iş ve konutta koruyan yeni bir Dade County yasasıyla savaşıyor.
Anita Bryant lafta bir şarkıcıydı.
Anita Bryant yeniden doğduğuna karar verdi
ve eş cinsellerin haklarını yok etmek için kampanya yapmaya karar verdi.
Ve ülkede her yerde eş cinsel haklarına düşmanlık başladı.
Eş cinsellerin çocuklarımıza rol model olma tehlikesini konuşuyoruz.
Çocuklarımız ve ulusumuz üzerinde geniş etkileri olacak.
Yeniden doğması umurumda değil
ama neden kendileri olarak geri dönüyorlar?
Eş cinseller biyolojik olarak üreyemez
ama çocuklarımızı alarak üremek zorundalar.
Benim adım Harvey Milk
ve sizi çağırıyorum!
Anita Bryants'ı dinlemekten bıktım.
İncil'in dilini kendi bozuk bakış açılarına göre çarpıtıyorlar.
Komedi, bir direnişe dönüştü.
Onları güldürerek
ve güldükleri anda rahatlamalarıyla
yanına çekersin.
Geylerden Anita Bryant'a göre daha çok nefret edenler
müzik severlerdir.
Anita Bryant yoluyla
savaşmak için politik olarak örgütlenmemiz gerektiğini anladık.
Mizah da hareketin önemli bir parçasıydı.
HAKLAR İÇİN YILDIZLI BİR GECE 1977
1977'DE HOLLYWOOD BOWL'DA LILY TOMLIN, GEY HAKLARI İÇİN
BİR ETKİNLİKTE ANA SANATÇIYDI.
Teşekkürler.
YARDIM ETKİNLİĞİ, ANITA BRYANT'IN YÖNETTİĞİ...
Hepinize teşekkürler.
...EŞ CİNSEL KARŞITI SAVAŞA TEPKİYDİ.
Bu kadar sıcak karşılanmak çok güzel.
Eskiden bir sprey boya alıp viyadüğe gidip
altı harfli kelimeler yazardık, hatırlar mısınız?
Sonra bir yetişkin onu "diktir" olarak değiştirirdi.
Yıldızlı Gece, insan hakları etkinliği adı altında yapılmıştı
ama temelde gey odaklıydı.
Tabii o zamanlar kimse gey değildi.
Sadece utangaçlardı.
Dev bir gey seyirci vardı
ve gitmek istedim çünkü Richard Pryor'ı görmek istedim.
Yapımcı benden Richard Pryor'ı programa getirmemi istedi.
İlk gösterilerime çıktığından beri onunla arkadaştık.
Komedi açısından bir nevi ruh dostuyduk
ve en sevdiğim komedyenlerdendi.
Dedim ki "Richard'ı isterseniz Richard'ı alırsınız."
Ben buraya...
...insan hakları için geldim ve...
Teşekkürler.
Asıl meselenin ağzında penisle
yakalanmamak olduğunu öğrendim.
Richard çıktığında seyirciler çıldırdı.
Ve bir göt buraya gelip kendini gey ilan etti.
"Sik yalıyorum.
Ve bu şehrin belediye başkanıyım. Sik yalamaya hakkım var."
Kimse bir bok yapmadı.
Siyasette dendiği gibi herkes meseleyi es geçti.
Sik yalamışlığım var.
1952'de. Wilbur Harp'ın sikiydi.
Çok güzeldi.
Richard Pryor kuir komedinin parlak ışıklarından biri
ama bunu konuşamıyoruz.
Sevdiği insanları ve yaptığı şeyleri
anlatırken hiç kendini tutmazdı
ve 70'lerde, 80'lerde bu kadar dürüst olması
benim için hâlâ şaşırtıcı.
Wilbur çok iyiydi ve kalçalarını senin beline koyardı.
Çabuk gelmeni sağlardı.
Ondan sonra Richard, konu değiştirdi.
Burada hiç zenci görmüyorum.
Dört zenci falan görüyorum.
Serpiştirilmiş.
Beyaz etkinliğindeymiş gibi hissetti ve bu hoşuna gitmedi.
Ama siz beyazlar çok eğleniyorsunuz.
"Bize hak verin" falan.
Seyirciye saldırmaya başladı.
Watts'ta zenciler yanarken
siz Hollywood Bulvarı'nda istediğinizi yapıyordunuz.
Takmıyordunuz.
Böyle bir şey olabileceğini biliyordum.
Bu akşam insan hakları gecesi.
Ben de bir insanım.
Sonunda "Zengin siyah kıçımı öpebilirsiniz" dedi ve gitti.
Ve tabii ki olay oldu.
Dedim ki
"Fikrini söyledi. Güzel bence."
PRYOR, SEYİRCİYE SALDIRDI
Komedyen olarak her mücadelede ön saflardayız.
İnsanlar sırf geysiniz diye aynısınız sanıyor.
Öyle değil.
Her tür gey vardır.
Gey kadın düşmanları var.
Gey ırkçılar var ve insanlar bunu dikkat almalı.
Komedi de bunu yapar.
Komedi, ilacı kaplayan şekerdir.
Gülüyorsan
seni güldüren kişinin suratına yumruk atamazsın.
İmkanlarımızı sınırlayan ve kontrol eden bağnazlığı
ve nefreti dile getirmek için işini kullanan her komedyen
aktivisttir.
Komedide daha önce kimse açık yaşamıyordu.
Patty hep yap diyordu ama nasıl komik yaparım bilemedim.
Taklit edebileceğim kimse yoktu, o yüzden uydurmak zorunda kaldım.
Yeni Always a Bridesmaid, Never a Groom albümüyle karşınızda
Robin Tyler!
Norm Crosby Show'da lezbiyenliğim bilinirken çıktım.
TV'ye ilk çıkan bendim.
Tek-çift planı burada pek yaramıyor galiba.
Tek ve çift. Geyler pazartesi, heteroseksüeller salı.
Amacı ne?
Gey bir adamla yürüyordum. Terry. Gururlu biri.
Bir adam ona dedi ki
"Ne olduğunu biliyorum. Şu homolardansın.
Bence siz homoları toplayıp
bir adaya koysunlar."
"Yaptılar tatlım. Adı Manhattan" dedi.
Sonra bir şaka yaptım. "Sayılarla boyama, sanat için neyse...
Hristiyanlık için Anita Bryant odur.
Ertesi gün gazetede
"Lezbiyen Robin Tyler, Anita Bryant'a karşı" yazdılar.
Sonrasında televizyon kanalıyla sözleşmemizi kaybettik.
Çok zordu. Tam önemli anlar
ve harika olaylar yaşıyorduk.
Üzdü.
Çünkü cesurcaydı.
Bugüne veda et
Ve beni yarına götür
Yapmamız gerekeni yaptık
Gerçekten cesaret ve adanmışlık gerektiriyordu.
Çünkü her kelime bir mermidir.
Sen dolu bir silahsın ve söylediğin her şey bir hedef bulabilir.
Bunu duymak istemediler.
Bu bir riskti.
Bu yüzden 70'lerde ve 80'lerde sakladık
çünkü bu risk hep vardı.
ARTIK SESSİZ KALMAYACAĞIZ!
BATI ONUR YÜRÜYÜŞÜ
İleri gideceksen geri itilmeden olmaz.
Mücadeleyi bırakamayacağımı biliyordum
ve Patty'ye pes etmeyeceğimi söyledim
çünkü insanlar başka türlü duyamadıklarını komedide duyabilirdi.
Geyleri bilmiyorsanız korkabilirsiniz.
Saklamamaya başladığımız anda
birden insanlar oğullarında, kuzenlerinde falan bunu gördü
ve olay onlara geldi.
YASA VETO EDİLDİ
Güce olan sevgiyle burada değiliz,
sevginin gücüyle buradayız
ve bu bizi ayakta tutacak.
Çünkü özgür olmalıyız. Özgür olacağız.
Özgür olacağız çünkü her yerdeyiz!
HER YERDEYİZ
Hayattaki her temel konuda insanlar için durumu iyileştirmelisiniz,
böylece herkesin hedefleri için ya da tatmin edici yaşamak için
kısmen stabil ve eşit şansı olsun.
Benim komediye yaklaşımım bu.
Etkisi olmuş olabilir.
Gey kelimesi söylenmeyen zamanda geydim.
Ve karşımda iki kadın vardı,
bu iki onurlu sanatçı,
ikisi de 70'lerde farklı yollarla
değişim için
savaşıyordu!
Jane Wagner diye çok özel biri var.
Tüm insanlar arasında parlak yeteneğiyle bana en çok dokunan insan o.
Bu onuru onunla paylaşıyorum.
İşte cesur ve kendine karşı dürüst olmak ve lafını esirgememek.
70'lerde geyler ileri adım atmaya başlıyordu
ve sonraki komedyenler de o yolu takip etsin diye umuyorsun.
Çok özel birini sunacağım için çok mutluyum.
Bir an Chiquita muz istiyorum
Bir an yengeçli Louis soslu salata
Hadi kimliğimi açıklayın!
Sandra Bernhard.
Laugh-In'de ilk gördüğümden beri Lily Tomlin'in hayranıydım.
Gözlerimi açtı.
Hepimizin mihenk taşları olur.
Önemlidir bu.
Diğer gey sanatçılarla olan bağımız
oldukça güçlü.
Ve Sandra...
Yaptığı her şeyde onun gibi olmak istedim.
Komedi, "Seni sakinleştireceğim
ve tüm korkularını çözüp seni yaşadığın baskıdan
kurtaracağım" diyen merhemdir.
Bence bu gece bazılarınızı açık etmeliyiz.
Çoğu kişi Sandra Bernhard'ın kim olduğunu biliyordu
çünkü Komediler Kralı filmindeydi.
Robert De Niro'nun oynadığı bir Scorcese filmi.
David Letterman'a katılımlarıyla daha da ünlü oldu.
Ne zaman çıksa olay oluyordu.
- Bitirmeden önce... - Doğumumu yapayım mı?
Dur. Hayır, doğumunu...
Gösterimi, varyete olarak görüyorum
çünkü sahnenin her türü var.
70'lerden bir anı gibi.
O zamanlar varyeteler vardı
ve bu Amerikan eğlencesinin özü gibiydi.
Orada olurum.
1970'lerin varyeteleri kaleydoskop gibiydi.
Karakterler, müzikal kısımlar ve kostümler olurdu.
70'lerin genç kuir çocukları için
"Yaşamak istediğim dünya bu" gibiydi.
Çocukken varyeteler hayatımın büyük bir parçasıydı.
"İstediğim şey bu" diyordum.
Flip Wilson'ı çok severdim. Bir varyetedeydi.
Geraldine çok göz alıcıydı.
Senin fişini keseli çok oldu.
Elbiseli bir adam değildi sadece.
Geraldine, komikti ve ayrıca drag kostümüyleydi.
Varyetelere hayranımdır
ve tonla farklı insan için yazdım.
$1,98 Beauty Contest'e katıldım
ve kazandım.
Kris Kristofferson sandım onu.
Bu gösterileri izlediler
ve belki de kendilerini bir şarkıda gördüler,
kendilerini bir kostümde ya da oyuncuda gördüler.
50 yıl önce!
Hem açık hem örtük çılgın kuir insanların yuvasıydı.
60'lı ve 70'li yıllarda kuirler için bir olasılık modeli yaratıyorlardı
çünkü dış dünyada böyle bir şeyleri yoktu.
Leziz.
1984'te John Boscovich adında biriyle tanıştım,
yazmaya ve şarkılar üzerinde çalışmaya başladık.
Popüler müzik, komedi ve yorumu birleştirdik.
Programım Without You I'm Nothing böyle oldu.
İşteki ilk gün ve patronla ilk randevum.
Ve beni hayal edemeyeceğim bir San Francisco turuna çıkarıyor.
Sandra Bernhard anlatıyı, hikâyeleri, şarkıları ve cazibeyi birleştirdi.
Kuir bir duyarlılıkla doluydu
ve komedi yapmanın tamamen farklı bir yoluydu.
Dünyanın en dolambaçlı sokağı Lombard'dan başlıyoruz
ve daha hetero hissetmemiştim.
Sadece komik olmaya,
zekice, çılgınca ve ezber bozan bir şey yapmaya çabalıyorduk.
Without You I'm Nothing çok politikti de
çünkü Ronald Reagan yılları
çok muhafazakâr Cumhuriyetçi, dindar sağ siyasetle başladı.
Dindar Amerika uyanıyor,
belki de ülkemizin iyiliği için tam da doğru vakitte.
İşler değişiyordu.
Cinsel özgürleşmeyi
ve gey özgürlüğünü yaşıyorduk ve ikisi hem bir araya geliyor
hem de cezalandırılıyordu.
Başta bize geldiklerinde
eş cinsel olan ve şimdi normal hayatlar süren,
heteroseksüel rahipler var.
Onları İsa'nın müjdesiyle tanıştırdık.
Yeniden doğdular. Yaşamları değişti.
"Niye birbirimizi bastırmak istiyoruz?
Niye birbirimize köstek olmak istiyoruz?
Hayal kırıklıklarımız ve travmalarımız niye diğer insanlara engel oluyor?" dedim.
"ÇOĞUNLUK", EŞ CİNSELLERE KARŞI
Gey özgürlük hareketinin fikri şöyledir,
"Cinselliğimi istediğim gibi ifade edebilmek istiyorum."
Yüksek sesli ve gururlu bir gey kültürümüz var
ama 1980'lerde geyler için siyasi iklim
gey kültürünün gidişatını değiştirdi.
İnsanların tamamen farklı bir şekilde
politik olmalarını gerektiren bir tokattı.
Christopher Caddesi'nden Castro'ya.
Stonewall'daki geceden Judy Garland'ın öldüğü haftaya.
Küçük Richard'dan Liberace'ye.
İnkar edilemez bir ritim var.
Çok baskıcı zamanlarda yaşıyoruz.
AIDS salgını başlamıştı
ve çok fazla aktivizm vardı.
Bu da her zaman sosyal sorunları ezmeye çalışan
Cumhuriyetçi bir yönetimden çıkar.
Bu da kendini gösterip
tam gaz ilerlemenin yeni dalgasını başlattı.
Bir şey var
O eski din...
Sana sormak istediğim
...ve o eski anayasa.
Bilmek istediğim bir şey var
Amerikalıların yüzde 93'ü
eş cinselliğin kabul edilebilir olmadığına inanıyor.
Cevaplar sende
Cevaplar Tanrı'nın sözlerinde bulunabilir.
Söylesene
Reagan berbattı.
Zordu ama Sandra çok cesurdu.
İkiyüzlülüğü parmakla gösteren deli bir kadın.
Jerry Falwell ritimle savaşmaya çalışıyor
ve bize ritimle savaşmamızı söylüyor.
Jerry Falwell ritme kendini bırakacak.
İzlemesi çok eğlenceliydi ve etkileyiciydi.
Ritimle savaşamazsın.
Çünkü ritim faşizmle, ırkçılıkla, cinsiyetçilikle, homofobiyle savaşır.
Savaş narası gibiydi, savaşçı kıyafetlerini giyip
"Bununla savaşacağız
ve bir şekilde aşacağız" demekti.
Ritmi göreceksiniz nankör götler!
Cinsellikte çok aşırıydı
ve insanları kendine çekiyordu.
Süper insanlarla tanıştım. Mary Tyler Moore programıma geldi.
Keith Haring ve Madonna.
Nerede o? Madonna?
Madonna? Dışarı çık!
Kuir kültüründe, Sandra Bernhard ve Madonna'nın David Letterman'a
çıkması bir milattır.
- Ne yaparsın? - Genelde Kava Bar ya da MK'de oluruz.
- Son durak da Cubby... - Hole.
Yemin ederim, aklım çıktı.
"Ne oluyor?" dedim.
New York'ta bir lezbiyen barı olan Cubbyhole'dan bahsettiler.
Bence itiraf edip açık olma zamanı.
Tatlım, ne zaman hazırsan.
- Açık olalım. - Hiç sevmem bunları.
Böyle şeyleri hiç sevmem.
- Tamam, evet. Sean'la yattım! - Pekâlâ! Sus!
- Ve korkunçtu! - Pekâlâ.
Yalancı!
- Bak... - Sen çok daha iyiydin.
Madonna ve Sandra, birbirleriyle
açıkça flört eden çok başarılı ve güçlü iki kadındı.
Bence kuir topluluğu için çok olumluydu.
Bunlar karanlık zamanlardı ve işler politik olarak iyiye gitmiyordu
ama belki gelecekte olabilecek şeyi
görebildiğimiz böyle anlar oluyordu.
Bu gece birlikte olmak, cinsiyet hakkında keyifli bir şekilde
konuşmak ve insanların el ele tutuşması...
Erkekler, kadınlar, hepsi.
80'ler bende travma yaratmadı.
Çok şükür travma yaşamadım.
Ben şanslı biriyim
çünkü çok insan yaşadı.
Sizi seviyorum. Geldiğiniz için sağ olun.
Sandra komedyen olduğu kadar tiyatrocu ve müzisyendi de.
Her zaman ilgimi çeken şey buydu.
Sandra Bernhard gibilerini görünce hissim şuydu,
"Vay be, stand-up'ıma müzik katabilirmişim" ve...
KOMEDYEN
Şimdi yeni bir yetenek katmanı katıp...
Komedi çok subjektif. Enstrümanı ekleyince "En azından tam soytarı değilim" diyorsun.
"Peruklu soytarıyım."
Nasılsınız götler?
Stand-up'ı çok seviyorum
ama stand-up'ta kendini görebilmelisindir.
Ve ben o kadar hızlı ünlü ve zengin oldum ki
bir tek zenginlerde kendimden bir şey bulabiliyorum.
Şuradaki fakirler mi? Sizi tanımıyorum bile.
Bu şarkı...
Evet, bu şarkı tüm zenginler için.
Hey zenginler
Güzel zenginler
Teknenizi iki sıra park etmek Korkunç değil mi?
Hey zenginler
Kuirliğin dünyası usta çırak ilişkisiyle yürür.
Kim olduğumuzu, tanıştığımız ve ruhumuzu besleyen insanlarla öğreniriz.
Birliktir bu.
- Seni görmek güzel. - Seni gördüğüme çok sevindim.
- Seni özledim. - Tanrım. Bıyığın çok iyi.
Gey komedyenlerin bir dostluğu vardır
ve genelde çok iyi anlaşırız, birbirimizi çok severiz.
Evet, birbirimizin yüzüne bok atarız,
laf sokuşuruz ama birbirimizi severiz.
Bir dostluk var, bir topluluk var, bir aile var.
Scott Thompson.
Üniversitedeyken Kids in the Hall'dan Scott Thompson'ın
Conan O'Brien'da çıktığını gördüm ve inanılmazdı.
Utanmadan açıktı ve gey bir erkekti ve gey seksinden konuşuyordu.
Scott, bence bizi tanıştırmalısın.
Evet, tabii ki Conan. Evet, Randy ve Ralph'le tanıştırayım.
- Randy ve Ralph! - Nasılsın?
Yoksa bu Ralph'ti ve...
Karışmasın diye farklı şapka taktırıyorum.
- Evet. - Ama bazen yaramazlık yapıyorlar!
Ben gençken televizyonda üç tane adam vardı
ve hepsi bariz geydi ama gey olmalarına izin yoktu.
Rip Taylor.
Şuna bakın. Uyumsuz çift.
Charles Nelson Reilly.
Hükümdarlığın sona erdi Phillip. Kadınlar bana doğru dönüyor.
Paul Lynde.
Doğru mu, yanlış mı? Kristof Kolomb, bluz ve uzun çorap giymeyi severdi.
Altı aylığına mürettebat bulmak zor.
Gey erkekler gülünç oldukları sürece kabul edilirdi.
Abartılı, komik adamlardı
ama o günlerde bu bir mizah nesnesiydi.
Komedi yapmaya karar verdiğimde "Saklamayacağım" dedim.
Bu işe ilk girdiğimde ve komediye başladığımda
stand-up yapmayı düşünmüştüm
ama bunun mümkün olmadığını erkenden fark ettim.
80'lerde açık mikrofon yapmak için ilk kez sahneye çıktığımda
beni sunan komedyen
seyircilere ona oral seks yaptığımı söyledi.
Bana resmen "ibne" dedi ve beni sahneye çıkardı.
Seyirciler benden nefret etmeye hazırdı.
Ve her seferinde oldu bu.
Ve saklamayı yeni bırakmıştım. Bu gerçekten çok zordu.
Bu yüzden dünyanın o zamanki hâlinden
kaçınabilmek için karakterler yaratmaya karar verdim.
The Kids in the Hall'ın tamamında bir kuir anlayışı vardı.
Mesela erkeklerin elbise giyip güzel görünmeleri
ezber bozan bir şeydi.
Bayan Francesca Fiore, kocanızı döver misiniz?
Ne?
Hayır.
Olabilir.
Evet! Ama ona vurmamak zor.
Scott Thompson söylediği şeyleri söylemesine izin olmadığını
aklından bile geçirmiyor gibiydi.
Sevgilim Zeke'ten yeni ayrıldım.
Sanırım beni aldatıyordu.
Bana lakabı "Sıradaki!"ydi.
Buddy Cole karakteriyle efemine gey erkek klişesini alıp
değiştirdim
ve şakada kurban olmamasını sağladım,
kurban sizdiniz.
Artık gey barım olduğu için bundan sonra saklayamam.
Belediye meclis üyesi kadar dikkat çekiyorum.
Ve bence Buddy Cole'un daha önceki
bu tür karakterlerden farklı olmasının diğer bir ana nedeni de
açıkça cinsel olması.
O efemine adam hep ezikti
ve Buddy Cole'un sikiştiğini anlıyordun.
Düşündüm ki hayat bir anda değişebilir,
toplum da bir anda değişebilir.
70'lerin sonlarında
toplumda ve televizyonda eş cinselleri kucaklamak için
bir hareket vardı.
Filmlerde, popüler kültürde.
Castro var, disko var.
Genç adam, gidebileceğin bir yer var
Dedim ki genç adam...
İnsanlar kuir olarak biliniyordu
ve popülerlerdi.
İyi vakit geçirmenin birçok yolu
Her yerdeyiz!
Kalmak güzeldir Y...
Sonra AIDS vurdu.
"Gey vebası" denen gizemli bir hastalık,
Amerikan tıp tarihinde benzeri görülmemiş bir salgın hâline geldi.
30, 40 yıl geriye gittik.
Anında, neredeyse bir gecede.
AIDS'İ DURDURUN!
O günlerde eş cinsel erkekler tiksinç sayılırdı.
AIDS İBNE İYİLEŞTİRİR
Reagan yönetimi sırasında AIDS ilk ortaya çıktığında
bir basın toplantısı oldu ve hepsi kahkaha atmaya başladı.
Bunu unutmamak lazım.
BEYAZ SARAY BRİFİNGİ
Beyaz Saray'da bu salgını bilen var mı Larry?
"Gey vebası" deniyor.
Hayır, gerçekten. Çok ciddi bir şey.
Yakalanan her üç kişiden biri öldü
ve acaba Başkan bundan haberdar mı?
Bende yok. Sende var mı?
Sende yokmuş. Bunu duyduğuma sevindim Larry.
Başkan, yani Beyaz Saray bunu bir şaka olarak mı görüyor?
Her şey, her grup ve herkes hakkında şaka yapabilme taraftarıyım.
Ama nefret dolu bir yerden geliyorsa olmaz.
41 GEYDE ENDER KANSER
Bu kadar insan ölürken AIDS şakası yapılmaz.
AIDS'TEN ÖLENLER ABD'DE 100.000'İ AŞTI
Komedinin homofobiyi bayağı kabul ettiği bir dönem vardı.
İnanmıyorsanız Spotify'ınızı açın
ve "Eddie Murphy ibneler" yazın.
Ben sahnedeyken ibnelerin kıçıma bakma izni yok.
Eddie Murphy'nin gey hayranısınız ve ilk duyduğunuz şey bu. Hayal edin.
Korkuyorum çünkü kızlar onlarla takılıyor.
Bir gün kulüpte gey arkadaşlarıyla eğlenirlerken onları öpüp
dudakta AIDS'le dönebilirler.
Kocalarına dönerler. Beş yıl sonra
"Sizde AIDS var", "AIDS mi?
Homoseksüel değilim ki."
"Tabii, değilsinizdir."
Sam Kinison, Dangerfield's'a geldi
ve şöyle bir şaka yaptı.
Birkaç ibne maymun sikti diye.
Öyle sıkıldılar ki kendi götleri yetmedi.
Bu bok yüzünden lastik takmamızı istiyorlar.
Kalabalıkta 16 yaşında bir çocuk olarak izlediğimi hatırlıyorum.
Ve insanlar "Bu ne lan?" Bu komedi değil" deyip
çıkmıyorlardı.
Kahkahaya boğuldular, kendilerini kaybettiler.
AIDS ülkenin her yerine küf gibi yayıldığında
20 milyon ibne etrafta gezip diyor ki
"Nereden geliyor olabilir bu?
Nasıl bana bulaşır?"
Nasıl mı? Çok basit. Anlatayım.
Her gün sikinde bokla geziyorsan
bir şey bulaşmaması imkânsız, anladın mı?
Zordu. Zordu çünkü saklamam gerektiğini hissettirdi.
Hatta ne zaman açıkça yaşarım değil, hiçbir zaman olmaz diyordum.
Sahnede saklıyordum.
Dışarıda saklamıyordum.
Cesaret edemedim.
Kariyerim biter sandım.
Comedy You in The Village adlı bir kulüpte çalışıyordum
ve sahneye Bob Smith diye biri çıktı.
Önemliydi çünkü 80'lerde çok az açık şekilde gey komedyen vardı.
Çok muhafazakâr bir aileden geliyorum
ve aileme gey olduğumu söylemek kolay değildi.
Hatta Şükran Günü'nde dikkatli yazılmış duyurumu yaptım.
"Anne, sosu bir homoseksüele uzatır mısın?" dedim.
Babama verdi.
Ana sanatçı olan gey erkek yoktu.
Bob Smith, The Tonight Show'da
ilk kez açıkça gey olup stand-up yapan kişiydi
ve o noktada gerçekten anlamadığım şey,
bundan öteye gidebilecekleri bir yer yoktu.
Ajanslar, menajerler. Bilemiyorlardı.
Rol gelmiyordu. Yerleri yoktu.
Neden her şeyimi almıyorsun?
Tamam.
- Kamera varken tutamıyorum. - Harikaydın.
- Sağ ol. - Sağ ol Todd.
Onu tanıdığım yıllar boyunca Todd'un gey olduğunu bilmiyordum
ve beraber çok iş yaptık.
Sonra benden çok farklı bir şekilde açıkladı.
Çok sevilen, komik, ünlü, yıldız
bir stand-up komedyeni olarak tanınırken yaptı.
Karşınızda Kardeşlik Şehri'nden Bay Todd Glass!
Karşınızda Todd Glass.
Bugünkü monologda Bay Todd Glass!
Hep saklarım diye düşündüm.
Hep.
Ve kalp krizi geçirdim.
Gece gösteri sonrası Largo'da.
Sarah Silverman ve arkadaşları vardı. Çok komedyen vardı.
Gösteriden sonra nefesimi toplayamadım.
Ne olduğunu bilmiyordum.
Sonunda ambulans çağırdılar.
Beni ambulansa koyarlarken Sarah'ya
"Kız arkadaşımı ara!" diye bağırdım.
Öyle dedim çünkü gey olduğumu biliyordu.
"Sarah, kız arkadaşımı ara" dedim.
Acınasılığının farkındaydım. Şu an derdin bu mu?
Sanki "Sanırım adam kalp krizi geçiriyor, bir de galiba gey" diyecekler.
Hastanedeyken
erkek arkadaşım
beni görmeye geldi ve...
Bana bir çiçek getirdi.
Sonra...
Yaptığı çok sevimliydi ve gelirken yerden kopardığı
ot gibi bir şeydi galiba
ve yastığımın altına soktu.
Ve ben...
Hayatımızın böyle olması
kalbimi parçaladı.
Sonra şöyle düşündüm,
"Buradan çıkar çıkmaz bunu çözeceğim."
Sırada, karşınızda oyuncu ve komedyen Todd Glass!
Saklamamak, stand-up'ımın kalitesini çok artırdı.
Saklamayı bıraktığımda
"Kız arkadaşınla ilgili hikâye uydurman üzücüymüş" dediler.
"Hikâyeleri uydurmadım. Sadece değiştirdim" dedim.
Çünkü ilişkiler, günün sonunda sadece ilişkidir.
Bu yüzden yıllarca komedyenlerin "Kadınlar şöyle yapar" dediğini izlerken
"Erkekler de yapıyor. Siz bilmiyorsunuz" diyordum.
İki erkek sevgiliyken 19.30'da çıkacakları zaman
sizce ikisi de o saatte arabada oluyor mu?
Çok uzun süre bir örneğimiz yoktu.
Yolumuzu kendimiz buluyorduk.
Seninle gurur duyuyorum. Çok iyiydin. Tebrikler!
Gey komedyenlerin hetero beyaz erkeklerden farklı olarak
Kuzey Yıldızı gibi takip edeceği örnekleri yoktu.
Guy, nasılsın?
Harika görünüyorsun. Nasılsın?
Palm Springs'ten yeni döndüm.
Palm Springs, geyler ve Cumhuriyetçilerin
işbirliği yapsa dünyanın nasıl olacağını gösteren ütopik bir topluluk.
Stand-up'a girdiğimde
heteroseksüel arkadaşlarımın onlardan önce gelmiş kişilerden
akıl hocalığı ve rehberlik almalarını izledim.
Benim öyle bir şeyim olmadığını fark ettim. Garipti.
Yoklar çünkü stand-up'a başlamadılar.
Yoklar çünkü saklıyorlar ve benden korkuyorlar.
Ve yoklar çünkü bir bölümü AIDS'ten öldü
çünkü devlet bunu takmadı.
O zamanlarda sahneye çıkan ve yükselen
Sandra Bernhard gibi bir sürü kadın komedyeni
örnek aldım sanırım.
Son bilmem kaç yılda benden önce başka bir gey erkeğin
gösteri yaptığını izlediğime tek bir örnek düşünemiyorum.
Bence ilhamı kuir kadınlardan aldık.
Ben kuirim.
Kendimi böyle tanımlıyorum.
Bana göre bunun anlamı şu, kim olduğunuz umurumda değil.
Beni istemenizi istiyorum.
San Francisco'da büyüdüm ve bir komedyen olarak bakış açımı
San Francisco'nun çeşitliliği şekillendirdi bence.
Köklü bir karşı kültür kahraman geleneğimiz vardı.
Köklü bir feminizm, köklü bir gey hikâye anlatıcı geleneğimiz vardı.
Kuir komedi de bunun büyük bir parçasıydı.
Gey komedyenlerin hepsi Josie's Juice Joint'taydı.
Bayağı drag de olurdu.
Sanat, stand-up ve drag arasındaki çizgiyi bulanıklaştıran Lypsinka gibiler.
Siyaset, aktivizm, punk rock'ı birleştiriyorduk
ve kuirliğin ana akım başarıya ulaşmanı
engellemiyordu.
San Francisco'da hem gey hem yıldız olabiliyordun.
1990'da stand-up komedi kariyerim çok iyi gidiyordu.
Umarım ünlü olurum. Galiba o yoldayım.
Artık televizyon programım var.
Adı All American Girl ve çok... Teşekkürler.
Margaret Cho Show olmasını istedim
çünkü fena egoist biriyim.
Birkaç şey önerdiler. East Meets West.
Wok on the Wild Side.
W-o-k, wok yani.
Öfke nöbeti geçirip dedim ki "Siktir git. 'Çekikler' olacak."
Ama saat sekizde televizyonda olmak
çok farklı bir şey.
- İlan partimde bunu sıktım. - Bİr şey mi satıyorsun?
Hayır, lezbiyenlik ilanı.
Gerçekten anlamadılar. Sadece Asyalılığım değildi.
Kadındım. Kabaydım.
Tuhaftım. Kaçamadıkları kuirlik.
Kadınlardan hoşlanan bu kaba kadının aksine
anlayabilecekleri bir şey istiyorlardı.
"Bak, bir sorun var.
Kanalın seninle bir sorunu var."
Bu yüzden televizyondaki varlığım cidden kabul görmedi.
ABC, CHO'NUN PROGRAMINA HAYIR DİYOR
Televizyondaki kuir insanlar garip bir ikilemde kalıyordu.
Saklamamalarına izin veriliyordu
ama "Çok da abartma" deniyordu.
"Gey olman harika ama fazla gey olma."
Saklama yasası gibi.
Bugün buraya zorlu bir durumu konuşmaya geldim.
Bu durum kamuda bolca konuşuluyor, kamu ve bireysel tartışma konusu oldu.
Ülkemizin ordudaki eş cinsellere karşı politikası.
Buradayız, kuiriz...
Ülkede işlerin kötü olduğu ve daha da kötüye gittiği hissi vardı.
Aynı zamanda bir punk, kendi yap yaklaşımı vardı.
Harekete geçme aciliyeti hissi.
Buradayız. Kuiriz! Feministiz. Bize bulaşmayın.
Kademeli ilerleme için zamanımız yok.
Şu an savaşmalısın.
SESSİZLİK = ÖLÜM
AIDS krizi, sessiz insanları aktiviste çevirdi.
"Artık sessiz kalamam" dediler.
Çünkü ölüm kalım meselesiydi.
Sanırım en sevdiğim aktivist grup 80'lerden ACT UP'tı.
Harika bir sloganları vardı, "Sessizlik ölüme eşittir."
"AIDS'ten bahsetmezsek AIDS'ten ölürüz" anlamında.
Benim sloganım da buna benziyor.
"Sessizlik, var olmamaktır."
Kuir komedi, bizim travmayla
baş etme şeklimizdi.
Homofobi formunda travma, ırkçılık formunda travma,
cinsiyetçilik formunda travma,
toplum tarafından kabul görmeme formunda travma.
Televizyon yıldızı olamamam,
stand-up komedisine dönmeme iten doğal bir adımdı.
Seyircimi bulmak istedim. Grubumu bulmak istedim.
Kendi tarzımda yapmalıydım.
Margaret Cho!
Kendi komedi şovlarımı yaratıp
onları çekebildim ve dediklerimi, yaptıklarımı takmadan
televizyona verebildim. İstediğimi yapıyordum.
Böyle bir dönem yaşadım. "Eş cinsel miyim?
Heteroseksüel miyim?"
Meğerse sadece yolluymuşum.
Cho'yu ilk izlediğimde
ilk kez birinin herhangi bir kuir kimliğini hakaret etmeden
konuştuğunu gördüm.
"İbne" kelimesini seviyorum
çünkü benim erkek tipimi anlatıyor.
Diyordu ki "Geyler var,
gayet gerçekler ve bence harikalar."
"Peki. Bunu yapabiliyor muyduk?" diye karşılamıştım.
Sadece üç şeyi seviyoruz. Göt, Judy Garland ve Margaret Cho.
Gösterileri bizim içindi ve bizim tarafımızdan yapılmıştı.
Alternatif komedide ani artışa sebep oldu.
Tuhaf, farklı insanlarla gösteriler.
Daha önce gördüğün komedyenler gibi
konuşmayan ve görünmeyen daha çeşitli bir grup.
Margaret'ı ilk kez stand-up yaparken dinlediğimi hatırlıyorum.
Ben stand-up'a başladığımda yapma denen her şeyi yapıyordu.
Müstehcendi, dobraydı.
Takmıyordu.
Çoğumuz geleneksel mekanlara ait olmadığımızı hissediyorduk.
Ben başladığımda bir sürü başka komedyen bana "Seksten konuşma" demişti.
Ne zaman seksten, hatta flörtten bahsetsen
kendi seks yapışını hatırlatırsın.
Anal seksle ilgili bir şaka olmasa da kafaları oraya gidiyor
ve iğreniyorlar.
Fırsatı bulduğum anda konuşmak istediğim
tek şey insanların perde arkasında saklamak istedikleri şeylerdi.
Erkek arkadaşımı çok seviyorum. Ruh eşim.
Beyaz ama her gece
vücudunda biraz Asyalı DNA'sı oluyor.
Çak!
Evet! Bu şakadan nefret ediyor!
Ama o altta, ondan katlanmak zorunda.
O zamanlar kuir komedisi bir nevi teselli gibiydi.
Seyircilere umut veren, onları neşelendiren
bir kuir sesin olması
benim için çok önemli.
Onay hissi yaratıyor.
Sanki beni görmedi.
Özür dilerim.
Ben dünyadaki en devasa insanım ben sadece.
- Üzgünüm. - Şaka yapıyorum.
Tamam.
Harika.
Durun. Kaldıracağım.
- Ne... - Sıçayım.
- Cebimde olmasın. - Tamam, ver.
Selam millet.
Hep sahnede olmak istedim ama nasıl olacak bilmiyordum.
Çok uzun boylu, tuhaf ve geydim.
Joan Rivers, Moms Mabley gibi
cesur, dürüst
ve komik kadınlara
baktığımda
"Yapmak istediğim şey bu" dedim.
Komedyenliğimle lezbiyenliğimi ayırmak istedim
ve düşüncem hep böyleydi.
Gey olduğum bilinirdi
ama lezbiyen olmakla ilgili şakam yoktu.
Annemi kızdırmaya bayılırım. Hatta geçen yaptım.
Annenizi kızdırmak isterseniz bunu yapın.
Annenizle arabadayken striptiz kulübünde durun,
arabayı park edin ve "Hemen geleceğim.
Çekimi almam lazım" deyin.
Striptizciymişsiniz gibi!
Bir ay önce Atlanta'da bu şakayı yaptığımda biri "Nakit alıyoruz" dedi.
İnsanları nasıl sıkıştırdıklarını,
belirli kitleye çalışabilmelerini,
işe alınmadıklarını gördüm.
Selam, ben ünlü lezbiyen komedyen Suzanne Westenhoefer.
Çıktığım ilk kulüpler New York'taki komedi kulüpleriydi.
90'ların başında kalkıp da
lezbiyen ya da gey olduğunu söylersen kariyerin biterdi.
Diğer komedyenler bana gey şeylerini anlatma, derdi.
"Bununla bir yere varamazsın.
Büyük olabilirsin ve artık seni asla geri istemeyecekler."
Hetero kulüplerde gey komedisi yaptım.
Beni çıkartmayan bir kulüp vardı.
Adını söylemek istemiyorum.
Comic Strip.
Harikaydı. Onlar için üç kez seçmelere katıldım.
Çok iyi iş çıkardım ve solucan müdürleri
gelip dedi ki "Çok iyiydin ama seni kullanamayız
çünkü insanlarımızı TV'ye hazırlıyoruz
ve televizyonda asla lezbiyen olacağını sanmıyorum."
Beni sınırladığının farkındaydım.
Bence homofobinin etkisi belki varlığını bile bilmediğim şeylerin
bana verilmemesiydi.
Başka komedyenlere verildiği gibi bana verilmiyordu.
"Televizyonda lezbiyen yok mu?
Peki Wimbledon?" dedim.
Seçmelere sokmazlardı.
Bir keresinde "Açıkça eş cinsel bir komedyen misin?
Tek konun o mu?" dediler.
"Hayır ama siyahi olmak gibi.
Hakkında konuşmasan da sahnede siyahisindir" dedim.
"Tamam, teşekkürler. Çıkarın onu buradan" dedi.
Ve bu insanın tadını
hep kaçırırdı.
Şimdi anlatırken bir yerde ağlayıp
maskaram akmasın diye uğraşmamışım gibi oldu
ama öyleydi. Acı vericiydi.
Hâlâ nefret, bağnazlık, yapılacak çok iş vardı.
Bir dahaki sefere biri "Lezbiyen olmayı seçtin
ve gey olmayı seçtin" dediğinde "Hayır, ben seçmedim" deyin.
"Seçildim" deyin.
Erkek-erkek ya da kadın-kadın ilişkilerin aynı statüde olması gerektiğinde
ısrar etmek saçmalığın daniskası.
Şehrimizi, okullarımızı ele geçirecek olan
eş cinsel baskısını durdurmalıyız.
Gey 90'lar o kadar da gey değildi.
Sorma, Söyleme Yasası vardı.
Evliliğin Korunması Yasası vardı.
Evliliği kadın ve erkek arasında diye tanımlıyordu.
Konu genelde çocuklar.
Geylerin evlat edinmesi için itiş var
ve evlenirlerse, artık evlenebiliyorsak
kadın ve erkeklerin ebeveynlikte farkı yok demeye engel ne?
Ahlaksızca.
Sağlıksız ve yıkıcı.
Deliceydi.
Erik ve Lyle Menendez. Bir akşam anne babaları
TV izleyip dondurma yerken onları vuruyorlar.
Onlar evlenebiliyor! Hapiste evlendiler!
Ben evlenemiyorum.
Jerry Sandusky. Pedofili.
Benden daha çok hakkı vardı.
Mary Kay Letourneau öğrencisiyle evleniyor
ve çocuğunu doğuruyor.
Deli oluyordum
ve o noktada her şey değişti.
Çocuğumun olması son damlaydı.
Gey ebeveyn olduğumu açıkladım.
Her komedyen ailesini anlatır.
Kimse bana sen anlatamazsın diyemez.
İki çocuklu bir lezbiyenim
ve size biraz bundan bahsetmeliyim.
Eski partnerim Wendy'yle oldular.
Pekâlâ, adı bu değil. Kimliğinin açıklanmasını istemiyor.
Ona Wendy dememi istiyor. Gerçek adı Sharon. Neyse...
Ailen ve yarattığın aile konusunda
gururla, övünçle dolaşmadığın zaman
çocuklarına nasıl bir mesajdır bu?
Anonim sperm donörü kullandık. Şurada.
Geldiğin için sağ ol.
Çocuklar yarın seninle görüşmeye can atıyor. Ve...
Ailemi, çocuklarımı anlatmaya başladığımda kariyerimi riske atarak yaptım bunu
ama öbür türlüsünü yapamazdım.
Oğlumun yüzüne bakıp da
"Bundan bahsetme",
"Kendimizden utanmalıyız" ya da "Biz farklıyız" diyemezdim.
Yapamazdım.
Judy Gold'a takıntılıyım.
Judy, kayıtlarından birinde anneliği anlatıyordu.
Dedim ki "Karısı ve çocuğu var.
Lezbiyen ama ailesi var."
Kafam uçtu resmen.
Ve normal aile şeyleriydi,
"gey aile şeyleri" değil.
Herkese merhaba!
Merhaba kuirlerim!
Hepinizi seviyorum!
Komedi insanlara dünyayı başkasının gözünden görme fırsatı verir.
Başarılı bir komedyen sizi hem güldürür hem de düşündürür
ve hatta fikrinizi değiştirebilir.
Judy, lezbiyen olduğu bilinirken pek bir yere gidemezdi.
Onu sonra TV'de gördüğüm yer Rosie O'Donnell Show'un yapımcılığıydı.
Personel kaybettim. Gel, oğlunu al. İşte.
Rosie O'Donnell Show'da çalışırken "Bu program bir fenomen" diyordum.
Herkes izliyordu. Bütün dergilerde kapakta.
"Gey olduğumuzu bir bilseniz" diye düşündüğümü hatırlıyorum.
"Hepimiz size gösteri yapan gey tiyatro kulübü çocuklarıyız."
Warner Bros.'la tolkşovum için anlaştığımda
gey olduğumu söyledim
çünkü program için
milyonlar harcıyorlardı ve bilmelerini istedim.
Dedim ki "Umurunuzdaysa diye garantiye söyleyeyim."
Açılacağımı sanmıyordum çünkü bunu hayal edemezdim.
Programım 1996'da başladı
ve bu Will and Grace öncesi, Ellen'ın açılması öncesiydi.
Ellen'ın programa karakteri olarak çıkacağı zaman
kariyerini mahvedeceğini düşündüğümü hatırlıyorum.
Kuliste "Bunu yapacak mısın?" dedim, "Evet" dedi.
"Vay be. Gergin misin? Korkuyor musun?" dedim, "Biraz" dedi.
Nasıl sızdı bilmiyorum
çünkü bunu insanların fikirlerini değiştireceği şekilde
yavaşça ilerleyip gösterecektik.
Karakterin Lübnanlı olduğunu öğreniyoruz ve...
- Lübnanlı mı? - Evet.
Karakterin Lübnanlı olduğunu açıkladığı bir şaka yapacaktı,
"Tamam" dedim.
Yapılabilecek şakalardan bahsediyorduk
ve "Babagannuş ve Casey Kasem'i severim diyebilirim" dedim.
- Casey Kasem'in büyük hayranıyım. Bak. - Yürü kızım.
Belki Lübnanlıyımdır.
- Olabilirsin. - Olabilirim.
Bunu bilmiyordum.
Bazen buna üzülüyorum
çünkü Lübnanlı olduğunu bazen hissediyorum.
Arkasında durmadan ve onunla bir alakam yokmuş gibi
onu yalnız bırakmak istemedim.
Bir Tori Amos şarkısı var. Sözleri şöyle, "Annen pis bir elbiseyle geldi
ve benim durduğum yerde durma sırası şimdi sende.
Herkes sana bakıyor. Elimi tut."
Bu konuda hissim buydu. "Seni orada bırakmayacağım.
Elimi tut, tamam mı? Birlikte yapacağız."
Hollywood'un yarısı öyle.
- Öyle mi? - Evet.
İnsanlar bilmiyor!
"ELLEN" TV'Yİ İLERİ TAŞIDI
Ellen'ın açılması ABD'de büyük değişimdi.
Her hafta tatlı bir dizide gördüğümüz biri
kuirliği konusunda dürüsttü.
Susan,
ben lezbiyenim.
Ondan sonra program hemen iptal edildi
ama insanları, bir kuir bireyin
iç dünyasını düşünmeye zorladı
ve Ellen'ı tanıyıp sevdikten sonra eş cinsel olduğunu öğrendik.
Ne oldu?
Bir gey gündemi öne sürerek kendi şovunu yok mu etti?
Yoksa bu kanal onu terk mi etti?
Sorun şu ki birçok kişiye göre
karımdan bahsederken kendi hayatımdan bahsediyorumdur.
Kocamdan bahsedersem bir anda gündem kovalıyorumdur.
Hepimiz "Bir sorun var" diye büyüdük.
"Normal değilsin. Bir terslik var" diye.
Terslik falan yok ve insanlar bir gün bunu anlayacak.
EVET, BEN EŞ CİNSELİM
Büyük dalgalarla yönelimini açıklayan komedyenlerin
lezbiyen komedyenler olduğunu fark ettin mi?
İnsanlar "Eş cinselleri sevmem
ama Ellen'ı severim" falan diyordu.
Sen de "Peki" diyorsun.
Birini güldürmenin gücü bu.
"Bu kişi beni iyi hissettiriyor. Belki eş cinsel olması kötü değildir."
Bence kadınlar erkeklerden cesur.
Bence en büyük açıklamalar
Ellen, Rosie ve Wanda'ydı.
WANDA SYKES GEY VE EVLİ OLDUĞUNU AÇIKLADI
İlk açıldığımda
evliliği kadın erkeğe sınırlayan yasaya protesto günüydü.
- İki, dört, altı, sekiz! - Tanrı ayrımcılık yapmaz!
Galiba merkezin başındaki kadındı.
Seyirci arasında biri olduğunu,
toplulukları için güçlü bir müttefik olduğunu söyledi.
Ben de "Drew Barrymore mu burada? Kim bu?" diye etrafa bakıyordum.
"Pink mi? Kim burada?
Başka kim var?"
Sonra "Wanda Sykes" dedi.
"Sıçayım, beni müttefik sanıyorlar" dedim.
"Doğru, topluluğun parçası olduğumu bilmiyorlar."
25 Ekim'de evlendim.
Karım burada.
KENDİNİZİ GÖSTERİN EŞİTLİK
Sonra arkadaşlarıma döndüğümde
karım Alex oradaydı, "Az önce açıldın" dediler.
"Öyle yaptım galiba. Gerçekten söyledim yani" dedim.
Çok teşekkürler.
Şunu söylemek istiyorum.
Bu akşam burada izlediğiniz herkes için büyük bir alkış.
Of yani.
Buradaki birçok sanatçı sayesinde
ben buralara gelebildim.
Sahnede gördüğüm ilk siyahi kadın yönelimini saklamıyordu.
Karen Williams.
Sadece komikti ve aynı zamanda geydi.
Rahatça "Mesela kız arkadaşım" diyordu, ben de "Ne?" oluyordum.
Sahnede söyledi, etrafa baktım, "Herkes duydu mu?"
Orgazm olurken İsa'ya seslenen lezbiyenler.
Yine övgüyü bir erkek alıyor.
Büyürken en sevdiğim, Jackie "Moms" Mabley'di.
Siyahi bir kadındı ve bunu televizyonda görmezdiniz.
O bir karakterdi ama gerçekti
çünkü bana teyzelerimi ve büyükannemi hatırlatıyordu.
Çocukken Moms Mabley'i
Smothers Brothers Show'da falan izlediğimi hatırlıyorum.
- Anne yaşlı erkek sevmez. - Öyle mi?
Sevmem. Kollarımda yaşlı bir erkek görürsen
polis için tutuyorumdur.
Çocukken onun bilinen bir lezbiyen olduğunu,
1920'lerde 20'li yaşlarında açıldığını bilmiyordum.
- Bay Jones, bu Marcella. - Selam koca oğlan!
Balık ve pirincin hazır.
Ben de Güney Carolina'lıyım.
Zamanda geriye gidebilseydim
Moms Mabley'yle drag giyip kadın kovalardım.
Of yani.
Moms'ın komediyi zekice
eleştiri ve dönemin sosyal dinamiğini sarsmaya kullanması
bir deha örneğiydi.
Oy vereceğim ve istediğim kişiye vereceğim.
Ku Klux Klan'a nanik yapacağım.
Onları çarşafları atıp erkek gibi benimle
yüzleşmeye çağırıyorum.
Wanda Sykes'ta Moms Mabley'yi görüyorum.
Gündelik hayattaki büyük ve küçük sorunları
ele alıyor.
Gey olmak siyahi olmaktan daha zor.
Öyle çünkü bazı şeyler...
Geyken yapmam gereken siyahiyken yapmam gerekmeyen şeyler var.
Siyahiliğimi açıklamadım.
Ailemi oturtup onlara siyahiliğimi anlatmam gerekmedi.
Oturtmam gerekmedi.
"Anne, baba, size bir şey söylemeliyim.
Umarım sevginiz azalmaz.
Söylüyorum.
Anne, baba,
ben siyahiyim."
"Ne? Ne dedi o?
Tanrı aşkına!
Siyahi demedi, değil mi?"
"Anne ben siyahiyim.", "İsa aşkına! Siyahi olmasın! Tanrım!
Siyah olmasın Tanrı'm!
Siyahi dışında her şey olur!"
Açıldığını görmek güç verdi.
Özellikle de siyahi bir kuir olarak.
"Ben de böyle hissediyorum" demiştim.
Kelimelere dökememiştim.
HOMOFOBİ EZİKLİKTİR
Wanda'nın Fransız karısıyla yaşamını anlattığı
bir gösterisi vardı
ama iki kadın arasındaki ev hayatının
iç ısıtan ve harika bir temsiliydi.
Artık horluyorum.
Bu farklı. Evet.
Horlamak. Buna katlandığı için Tanrı karımı kutsasın.
Çünkü önce derin nefes almakla başladı.
Şöyle.
Ve bir anda şuna döndü.
Nasıl biliyorum?
Çünkü karım kaydediyor.
Kuirliği normalleştiriyordu.
Özellikle de farklı ırklı, aynı cinsiyetten kadın sevgisini.
KOMEDYEN: "GEY OLMAKTAN GURURLUYUM"
Wanda ve lezbiyen öncüler
gey olduğumu söyleyebilmemi sağladılar.
Başladığımda
lezbiyenler beni korkuturdu.
Aşırı korkuturlardı.
Böyle olurdum.
"Ne istiyorlar? Neden bana bakıyorlar?
Beni rahat bırakın" falan.
Sonra anladım.
Kendi eş cinselliğimi ne kadar sık azaltmaya, kabul edilebilir olmasa da
makul göstermeye çalıştığımı fark ettim.
Bunu bir daha yapmak zorunda değilim ve bu çok özgürleştirici.
Gey olduğumu bilmiyordum.
50'li ve 60'lı yıllarda kimse gey olmaktan bahsetmezdi.
Gey nedir bilmiyordum.
Ailemde gey olduğunu bilmiyordum.
Belirsiz geyler bile değillerdi. Basmakalıp uçuk geylerdi.
Erkek Teyze ve Oynak Amca gibi.
Kuir komedyenlerin görülmesi, duyulması çok önemli.
Görülmedikleri yerlerde yaşayan çocuklar, insanlar var,
o yüzden onlar adına konuştuğumuzu görmek güzel.
Bu onları cesaretlendiriyor.
Kuir alanlarda kadınların ana sanatçı olması
siyahilere göre çok daha olası.
ABD'ye ilk taşındığımda ve hiç tanınmıyorken
kadınlara gemi turları, tatil köyü falan ayarlayan Olivia'da çalıştım.
Amerika'da kuir alanlarda çalışan bir komedyen olarak
para kazanmaya başlayabilmiştim.
80'lerde, 90'larda ve 2000'lere doğru
kuir mekanları ve ortamları ortaya çıkmaya başladı.
Buna Lavanta Devri diyen var.
Kuir, siyahi, kendini kadın olarak tanımlayan insanlar
açıkça gösteri yapıyordu.
Başladığımda Kate Clinton,
Karen Williams, Marga Gomez, Lea DeLaria gey etkinliklerinde
ve festivallerinde stand-up yapıyordu.
Kendi şovlarını yaptıkları kabareler vardı.
Kadın müzik festivalinin ne olduğunu bilmeyenler için anlatıyorum.
Belli bir zaman diliminde
kalabalık kadın grupları ormanda buluşup sivrisinek, sülük ve cips paylaşıp
daha iyi lezbiyen oluyorlar.
Ben şehir kızıyım, tamam mı?
Ormanda baltalı katiller var. Orada olmak istemiyorum!
Hayır!
Yeraltı sahnesi gibiydi.
Bir gey kadrosu ya da bir gey gecesi olurdu.
Gey komedyenler açıkça gösteri yapabiliyordu
ve tabii, genelde seyirci de geydi.
Adam beni şöyle tanıtacaktı.
Beni Stonewall lezbiyeni olarak tanıtmak istiyordu
ama Stonehenge lezbiyeni olarak tanıttı.
Hadi heterolar.
Birbirimizle evlendirseniz sizinle evlenmezdik!
Bana göre softbol oynamaktan daha aşağılayıcı bir şey olamaz.
ALEC MAPA KOMEDYEN
Çünkü iyi bir brunch düzenlerim ama topu iyi atamam.
İşe başladığımda gey sanatçıların gey şirketlerinin
tur gemilerinde olması çok yaygındı.
Yazın yoğun geçeceğini biliyordun
çünkü Onur Günü yaklaşıyordu ve belli şeyler olmasını beklerdin.
Ana sanatçı olduğum ilk gösterim
Pulse, Orlando'daydı.
Bana iş yaptıran yerler oradalardı, gey kulüpleriydi.
"Sen bizdensin. Seni desteklemek istiyoruz" diyen
o insanlardı ve bu benim için çok önemliydi.
İnsanlar seni kabul ederdi ve severdi. Sadece iyi vakit geçirip gülmek
ve gey sanatçıları desteklemek istiyorlardı.
NEW YORK
O yerler bu komedi topluluğunun çok önemli parçaları.
O gösterileri çok severim çünkü çok gey insan oluyor
ve açıkça yaşamadıkları veya saklandıkları yerlerden geliyorlar
ama burada tamamen kendileri olabiliyorlar.
Bu rahatlamayla harika bir komedi seyircisi oluyor
çünkü kendileri gibi olabildiklerinden çok mutlular.
Gösterim Sweet and Salty yayınlandıktan sonra şaşıp kalmıştım.
Ailelerden bir sürü mesaj alıyordum.
Çocukları benim gösterimi verecekleri tepkiyi görmek için
turnusol olarak kullanıyormuş
ve gülüyorlarsa çocukları onlara açılıyormuş.
"Anne,
ben geyim."
Kulağa klişe geliyor ama gülmek ilaçtır.
İnsanlarla bağ kurmanı sağlar.
Buna kesinlikle ihtiyacımız var.
Bence yukarıyı hedeflemeliyiz.
EŞ CİNSEL HAKLARI İÇİN TARİHİ KARAR
Komedi bizi ilerletmek için bir şeyler söylemeli.
Hâlâ eşitlik için savaşmaya devam etmeli.
Hepinizi çok seviyorum ve geldiğiniz için çok sağ olun.
Bizi ağırladığınız için sağ olun ve çok teşekkür ederim.
Size minnettarım.
Gerçeklerini anlatan, kendileri gibi, dürüst olan
ve hayata bakışlarını paylaşan insanlar
bir iyilik yapıyor, özellikle de kuirlerse.
- Selam Eddie. Rosie. - Selam.
- Selam Rosie. - Nasılsın?
İşi tam çözmüş şekilde stand-up yapan çok insan var.
Mesela Eddie Izzard. Hep severdim.
Onun dönüşümünü, giyiminde hissettiği özgürlüğü
ve kendi oluşunu görüyorsun.
Göz alıcı kısım bu değil.
Ama bu da lazım.
Aklımı uçuran bir şey bu.
Neyin ne anlama geldiği konusunda kafaların karıştığı bir dünyada
insanların gerçeklerini, kimliklerini koruması
ve ifade edebilmeleri çok faydalı.
85'te açıldım
ve sonra 88'de stand-up'a başladım ve erkek modundaydım
çünkü "Bir de bunu yapamam" demiştim.
"Kan sudan yoğundur" lafı akrabalarına iyi davran der.
Ama muhallebi kandan yoğundur.
Yani tatlılara iyi mi davranalım?
Zaman geçtikçe iyi gittiğini hissettim. Bunun için uğraştım.
Ve dedim ki "İnsanlara söylemem lazım."
O zamanlar TV denirdi.
TV, trans. Dil yıllar içinde değişti.
Ve bunu topluma kazandırmak. Toplumun dışındaydık.
Sanırım o zaman LGB'ydi ama...
T yoktu.
85'te açıldım.
37 yıl önce.
Önceden bilinen translar vardı.
Transseksüellik kavramı, 1952 ve 1953'te
halkın gözünün önünde belirdi.
Bunun ana sebebi Christine Jorgensen adlı kadındı.
CHRISTINE JORGENSEN SANATÇI
Christine Jorgensen ilk büyük transseksüel ünlüydü.
Kendi neslinin Caitlyn Jenner'ıydı.
Christine Jorgensen sahneye çıkıp birkaç şaka yapar,
şarkı söyler, biraz dans eder, hızlıca kıyafet değiştirirdi.
Yani modern zamandaki ilk trans ünlünün
bir tür komedi gösterisi var.
Sahnede bunu konuşmaya başladım
ama elbise giymeden, ruj sürmeden.
Gazeteciler diyordu ki "Adam şöyle böyle diyor. Ne yani?
Şaka mı bu?" Ben de "Elbise giyeyim" dedim.
Kadınsan seksizmi konuşabilirsin çünkü erkekler konuşamaz.
Azınlıksan ırkçılığı konuşabilirsin.
Ben orta sınıf beyaz erkeğim. Hiçbir boka yaramaz.
Malzeme yok. Şey diyemezsin. "Çocukken durumumuz
iyiydi."
İşime yarayacak bir şey varsa o da çok şükür bir travestiyim.
"Öyle misin?
Trans, TV, artık nasıl tanımlıyorsanız.
Ama berbat görünüyorsun." Bir de bunu derlerdi.
Peki. Sadece birkaç elbisem var, susun.
Ben de şöyle dedim, "Görüntüme çalışayım, o iyi olsun."
Ve eskisinden daha güçlü oldu.
Trans olmamı saklamamamın
olumlu ve olumsuz etkileri oldu.
Galiba beni görünce biraz şaşıyorlardı.
"Hakkında ne düşüneceğiz?"
Ayrıca transsan ve o günlerde makyaj yapıyorsan
"Olay makyajmış" diyorlardı.
Şakalarımı bilen bilir. Alakası yok.
Sadece transım.
Şakalarım Phyton'dır, saç kesimidir, banjodur,
uzayda domuzlardır, dünyanın sonu ve başlangıcıdır.
Ama Amerika'da durum farklıydı. Kurucu Babalar'ın geldiği yıl 16...
Plymouth'tan çıkıp Plymouth'a vardılar. Ne büyük şans.
"Plymouth mı?
Plymouth'tan geliyoruz.
Daire çizdik. Teknelere dönelim."
Sonunda vardılar. "Tanrımız bizi buraya getirdi.
Dinimizi burada yaşayabiliriz.
Aile kurabiliriz. Burada kimse yok.
Pardon.
Burada kimse...
Evet, hiçbir insanın olmadığı... Bunlar kim lan?"
Eddie Izzard sahneye
o muhteşem ipek baskılı elbiseyle veya o an ne giyiyorsa onunla çıktığında
kimin bir bakış açısı olabileceğine dair düşüncemizi değiştirdi.
Sadece nesne olan insanları aldı
ve onlara öyle bir zekâyla, cazibeyle
ve göz alıcılıkla ses verdi ki.
Geylerin varlığını biliyorduk.
Bir yerlerde geyler olduğunu anlıyorduk
ama trans insanları
Night Court'ta sadece bir şakadan falan anlıyorduk.
Biz toplum olarak trans kadınları hep birer obje olarak gördük
ve trans erkekleri düşünmüyoruz.
Trans olmak benim için
sahnede gey olmaktan çok farklı.
Çünkü eskiden sadece geydim.
Sıradaki sanatçımızın ilk komedi albümü Butcher, iTunes'a bir numaradan girdi.
Karşınızda burada sporu gerçekten seven tek erkek olan
River Butcher!
Konuşmayı tercih edebilirsin de etmeyebilirsin de.
Bunu sürekli konuşman gerekmemeli
çünkü bu senin cinsel kimliğin ve dünyayı yaşayışın
ama konuşmaktan korkmak da istemiyorum.
Kalabalıkta bu adam olmak harika.
Diyelim ki 50 kişi var
ve biri 49 kişiyi atlayarak geçiyor
ve "Senin zamirlerin ne?" diyor.
Diğer 49'u değil de sadece bu adam mı?
Bu güçlü favori ve çok çabalayan öbür favori
neden kafanı karıştırıyor?
Bugünkülerden Solomon Georgio'nun toplumsal cinsiyete yaklaşımı harikadır.
Girip çıkıyor sürekli. Çok iyi.
Çok eğlenceli ve neşeli. İnsanlar buna bayılıyor.
Solomon Georgio!
Komedi, kimlik yolculuğumda bana hep yardımcı oldu.
Başladığımda hep takım giyerdim.
Neden bilmiyorum. Şovmen olmak istiyordum.
Herkesten içtenlikle özür dileyerek başlamak istedim.
İyi görünmek için çabaladım
ama harika oldum.
Kesinlikle daha kalın sesle konuşuyordum ve bacak bacak üstüne atmazdım.
Feminen özelliklerimin tadını çıkarmama izin vermezdim.
Onları sakladım ve stand-up'la öğrendim ki
bunu yapmamam gerekmesinin üstüne
hatta kendimi kabullenmek bana faydalı.
Kıyafetten anlayabileceğiniz gibi bu yıl agresif bir şekilde geydim.
Bence bu benim toplumsal cinsiyet yolculuğumdu
ve sandığımdan daha geniş bir yelpazeye ait olabileceğimi kabullenmekti.
Toplumsal cinsiyet ifademi özellikle komedide en çok etkileyen şey,
Eddie Izzard'ın Dress to Kill'i.
Sürekli o şova tekrar bakıp kendimi anlamaya
ve yaşadığımız kültürün absürtlüğüne dair bir şeyler bulabilirim.
Hikâyelerin anlatılmadığında
ya da senin gibi insanlara gösteri yapma fırsatı verilmediğinde
buna erişimin olmasını hayal etmeni zorlaştırıyor.
Dünyaya bakışını değiştiriyor çünkü toplum sana olmaz diyor.
- Zamirler doğru mu? - Benimki mi?
- Evet. Zamirler. Tamam. - She/her.
Sen "they" misin?
Deniyorum. "They" olmaya çalışıyorum, evet.
Toplumsal cinsiyet ve cinsiyet hakkında konuşmak istemiyorum
ama yapmalıyım gibi geliyor çünkü diğer herkes yapıyor.
Bir de devasa platformları olan insanlar bunun hakkında konuşup
bu çok küçük nüfusa saldırıyor.
"Büyüyünce ne olmak istersin?" dendiğinde
mesleğin sorulduğu zaman çok eski değil.
"Penis eşittir erkek mi? Peki bunak."
Stand-up komedide hep dalga geçecek birini ararlar.
Şu anda Dave Chappelle'e bakarsak translara geçtiler.
Mizah, gerçeğin keskin tarafıdır.
Sadece şaka diye bir şey yoktur.
Yani biri homofobik şaka yapıyorsa ciddidir.
"SADECE ŞAKA" YOKTUR KOMEDİNİN SİYASİ VE KÜLTÜREL GÜCÜ
A, B, C, ortak kare.
Bu şakaların ve fikirlerin çoğunu
şiddettin tek suçlusu olarak görmüyorum ama bir komedi gösterisi
ülke çapında gösteriliyorsa zararını görebiliyorum
ve bu kesinlikle insanların dünyaya karışınca farklı kişilere
nasıl davranacağını etkileyebilir.
EYALETLER, EN ÇOK TRANS KARŞITI YASA KABUL ETTİĞİ YIL YOLUNDA
Komedyenlerden duyduğumuz bu incitici yorumların sorunu
bizi insanlıktan çıkartmalarıdır.
Cinsel organlarımıza, tuvalete nereye gittiğimize takıklar.
Niyetlerinin ne olduğu ya da esprilerini nasıl yorumlamamız
gerektiği umurumda değil.
Transfobik diyorsak "Hayır, değil" diyemezsin.
TRANS KOMEDYENLER GÖZ ARDI EDİLENLER İÇİN SAVAŞIYOR
Trans komedyenler olarak belli zorluklar karşısında
kesinlikle şeyler yaşıyoruz
çünkü transgender sorunları artık haberlere çok çıkıyor
ve insanlar kızışmış hâlde.
Kadın kılığındaki erkeklerin gerçek erkek olduğu güzel günleri özledim.
Kadınlar Dünya Kupası'na katılamazlar
çünkü eskiden kadındılar ama şimdi kadın olmak istemiyorlar.
Toplumda tüm gücün kimde olduğunu kiminle dalga geçemediğinle
anlayabilirsin.
- Değil mi? - Evet.
Onlarla dalga geçemezsin.
Kültürümüzdeki tüm kurumsal güç onlarda, çok bariz bu.
Siyahi ve trans bir kadın olmak
ve bu şakaların alıcı tarafındayken
izleyip bir salon dolusu insanın güldüğünü görmektense okuması daha kolay.
"Cinsiyet bir olgudur.
Bir kadının gözünden bakmalısınız.
Şöyle düşünün. Caitlyn Jenner'la tanıştım. Harika biri.
Caitlyn Jenner, kadın olarak ilk yılında
Yılın Kadını seçildi.
Şu işe bak.
Detroit'teki tüm karıları geçti.
Hepinizinden daha üstün.
Hiç regl bile olmadı. Nasıl olay?
Ben hem siyahi hem de transım.
İkisini, aralarındaki parallellikleri konuşmak
değerli bir şey
ama bu parallellikleri sadece
ikisiyle de kendini tanımlıyorsan anlayabilirsin.
Aslında şaka yapmıyorlar. İnsanlara ders veriyorlar.
Komedyenler diye söyledikleri şeyler sorun değil sanıyorlar
ama şaka yapmıyorsan
komedyen olup olmaman önemli değil.
Bu komedyenler
nesillerinin en büyük beyinleri olarak görülüyor
ve onları dinleyen milyonlarca insan da
"Tanrım! Söyledikleri her şey çok zekice."
Bizim için tehlikeli.
2017'DE TRANS ÖLÜMLERİ ÇOK FAZLA
TRANS AMERİKALILARIN EN ÇOK ÖLDÜRÜLDÜĞÜ YIL 2018
TRANSSEKSÜEL KARŞITI NEFRET SUÇLARI 2019'DA YÜZDE 20 ARTTI
2020 TRANS AMERİKALILAR İÇİN EN ÖLÜMCÜL YIL
2021 ARTIK TRANSLAR İÇİN EN ÖLÜMCÜL YIL
Benim sorunum Chappelle'den çok
onun fikirlerine platform verenler.
"Cinsiyet olgudur" demek.
Dünya Sağlık Örgütü bile cinsiyete sosyal yapı diyor.
Ama bir şey olgusal olarak doğru değilse ona platform vermek tehlikelidir
çünkü gerçek dünyada şiddet olunca tabii ki bunun bir sorumluluğu oluyor.
YENİ RAPOR 2022'DE ABD'DE TRANS ÖLÜMLERİNİ ANLATIYOR
Bence kuir ve trans olan her şeyi günah keçisi ilan etmenin
ve çok tehlikeli bir ters tepkinin ortasındayız.
Ve komedinin bundan nasıl söz edeceğini merak ediyorum.
Şimdi karşınızda İngiltere'nin en büyük ihraçlarından
oyuncu ve komedyen Eddie Izzard!
İnsanlar trans olduğunu açıklıyor
ve düşündüğünüzden çok daha fazla trans varmış.
80'lerde de
bir sürü gey insan vardı.
Diğer insanlar da "Hayır" diyor. Aynı şey. Korkuyorlar.
Bilinmeyenden korkmak bu.
Bu yüzden transların sahneye çıkması, insanları güldürmesi
ve birinin "Onu çok sevdim" demesi
çok önemli.
ABD'de hâlâ Tanrı'ya inanıyorsunuz. Orada değil çocuklar.
Ama II. Dünya Savaşı'ndan sonra hâlâ inandığınız için tebrikler.
60 milyon öldü ve gelip yardım etmedi ama...
Bana ateist denebilir.
Hayır. İnancım var. Bize inanıyorum. İnsanlığa.
Kötü niyetten çok iyi niyet olduğuna inanıyorum.
Benim inancım bu.
İyi geceler. Sağ olun.
Komedi farklı bir döneme girdi.
İnsanlar artık seni öğrenmek istiyor
ve birçok LGBTQ komedyen o yolda gitti.
Başta mikrofonum kapalıydı.
Kasıtlıydı o.
Evet. Aynen.
2012 benim için
zordan da öteydi.
Ben de sahneye çıktım ve eskiden konuştuğum saçmalıklardansa
hayatımda olan şeyleri
anlatmaya karar verdim.
Bana bilateral meme kanseri teşhisi kondu
ve çift mastektomi oldum.
Çift mastektomi olmadan önce
zaten oldukça düz göğüslüydüm
ve memelerimin küçüklüğü hakkında yıllar boyu o kadar espri yaptım ki
belki de memelerim
beni duydu...
...ve dediler ki
"Biliyor musun?
Bıktık bundan.
Öldürelim şunu."
Eskiden komedyenleri izlerdin ve "Hadi şaka yap" derdin.
"Olay ne? Şaka nerede? Hikâyeni bilmek istemiyoruz."
Şimdi çok farklı. Çok kişisel.
Mesela Hannah Gadsby hayatıyla ilgili çok özel şeyler paylaştı.
Tamamen farklı bir komedi tarzının kapısını açtı.
Konuşmak için kendimi yerdim,
konuşma izni almak için
ve artık bunu yapmayacağım.
Ne kendime ne de bende kendini bulanlara.
Hikâyemi çok toksik ve neredeyse homofobik şekilde
anlattığımı fark ettim.
Farklı olduğumu biliyordum
ve sahnedeyken hep bunu konuşmak zorundaydım.
Seyircim gülmek için kendilerini
rahat hissetsinler diye ben bilmecesini çözmeliydim.
Aradan çıkaralım millet.
Ben lezbiyenim.
Ne? Oha!
Olamaz!
Tecrübe kazandıkça
can sıkıntısı artıyor, sonra Nanette gibi bir şov yapıp
"Sikerler" diyorsun.
HANNAH GADSBY'NİN KOMEDİ YIKICI, RUH ONAYLAYAN SANATI
O zamanlar, güzel eski günlerde
lezbiyenin anlamı bugünkünden farklıydı.
Lezbiyenlik cinsiyetle ilgili değildi.
Lezbiyen, bir erkeğe gülmeyen her kadındı.
"Niye gülmedin? Nesin sen, bir tür lezbiyen mi?"
Klasik.
90'larda önce şakalar, sonra kimlikti.
Şimdi kimlik önde. Bence bu çok daha heyecan verici
ve çok daha verimli.
Netflix gösterisi olan
ilk Asyalı-Amerikalı gey erkek olmak
büyük bir şey.
Netflix ona gösteri verdi ama bana vermiyor mu?
Karın kası var diye.
Ve ben hamileyim.
Bizden oluşan büyük bir dalga geliyor
ve pastadan ufak bir parça almıyoruz,
egemenliği ele geçirebiliriz.
Hikâyelerimizi anlatabiliriz. Özgün olabiliriz.
Ben sikilirken
birinin gecenin bir yarısı uyanıp ışıkları açmayan
babası gibi ses çıkarıyorum.
Tanrım, hayır!
Ah! Kahretsin!
Sıçayım!
Bekle!
Tanrım! Onu oraya kim koydu?
Amerika'da çıkmamam gereken birçok yerde çıktım.
Salondan ayrılanlar oldu. Gösteriden sonra bana bağıranlar oldu.
Gösteriden sonra bana "Sağ ol. Gey bir sanatçının komik olmasını
izlemek anlamlıydı" diyenler oldu.
Sonradan bana fikirlerinin değiştiğini yazanlar da oldu.
O yüzden bırakasım yok.
Bu inanılmaz, tarihî kadro için ses verir misiniz?
Komedi, konuya dalan ve "Hayır, buna gülebiliriz" diyen
o şey hâlâ.
Ve bence eşitlik için güçlü bir araç.
Kuir insanlar şakalarla Amerika'ya bizden korkmamayı öğretti.
Kimliklerini açıklayıp kariyerini riske atan çok insan var.
Sahnede bunu yapan herkes,
o kapıyı biraz daha araladı.
Tamamen farklı bir dünya. Komedide, kültürde.
Yasak bir şey değil.
Gizli bir şey değil.
Ana akım. Alt metin, metne dönüştü sanki.
Yine berbat şeyler var ama daha fazla pozitif insan var.
Kendini ortaya koyup senden bekleneni aşmalısın.
Komedyen olacaksan en iyi komedyen ol.
Kütüphaneci olacaksan en iyisi ol.
Yapmamız gereken bu. Kadınlar, siyahiler de bunu yapmalı.
Sıkıcı olduğunda, LGBTQ sıkıcı olduğunda
başarmışızdır.
Gelecek için çok umudum var galiba çünkü 100 yaşına kadar yaşarsam
18 yıl daha yaşamış olurum.
O kadar zaman yaşamak istiyorsam
yeterli şekilde hayatta kalma konusunda umutluyum herhâlde.
Belki 110'umu görürüm.
Bu lanet bebeği doğurmamalıyım
ama doğuracağım.
Steve Bannon'ın bebeği.
Yani önemli bir bebek.
Çocukken "Martin Luther King olmak istiyorum" diyordum.
Sonra onun yerine Martin Luther Queen oldum.
Kimsenin görmediği çok karakterim var.
Tüm garajım kostüm sandıklarıyla dolu.
Karım, "Bunlardan kurtulabilir miyiz?
Artık yetişkin bir kadınsın sen" diyor.
Ben de diyorum ki "Onlar benim kostümlerim!
Bunlar benim kostümlerim!"
Bu arada James Adomian gey değil.
Bunu herkes biliyor. Bu bir kariyer seçimiydi.
Rusty's Bagels diye bir yer vardı.
Sanatçı olarak oraya gidince
sahneye çıkmadan önce oradan simit ve peynir almadan olmazdı.
Daha ne kadar istiyorsun?
Bir kitap yazıp sana satayım mı?
Kuir kadınların harika komedyenler olma sebebi
erkeklerin düşüncelerini takmamamız.
Umurumuzda değil.
Alt yazı çevirmeni: Mustafa Kılıç