Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
VÀO NGÀY 7 THÁNG 5 NĂM 2022
CÁC NGHỆ SĨ HÀI LGBTQ+ HÀNG ĐẦU TỪ KHẮP THẾ GIỚI
ĐÃ QUY TỤ VỀ GREEK THEATRE Ở LOS ANGELES
CHO MỘT ĐÊM TẤU HÀI LỊCH SỬ.
Người nghệ sĩ nào có thể dùng trải nghiệm sống của mình
để thay đổi xã hội theo một cách nào đó,
thì họ chính là những người có khả năng thay đổi thế giới.
ĐỂ BƯỚC VÀO GREEK THEATRE CẦN TỚI 100 NĂM,
NHIỀU THẾ HỆ NGHỆ SĨ HÀI BỀN BỈ,
VÀ VÔ VÀN NHỮNG CÂU CHUYỆN CƯỜI.
Năm 14 tuổi, tôi nói với mẹ là
tôi muốn trở thành nghệ sĩ hài, mẹ tôi đáp:
"Không ấy mày chết luôn đi cho tao nhờ."
Khi gặp một nghệ sĩ hài queer,
tôi nghĩ bạn không hiểu hết được những gian khổ
mà họ đã vượt qua để xuất hiện trên màn hình TV nhà bạn,
trong phim, thậm chí trên Instagram của bạn.
Tôi dở mấy vụ này lắm, nên...
Trông tôi thế nào?
Lúc tôi mới vào nghề,
thực sự không có nhiều nghệ sĩ hài là queer lắm đâu.
Dễ bắt gặp người ta nói về thuốc phiện hơn là về người đồng tính.
Khi tôi mới đi diễn
nếu có người tự nhận là đồng tính thì đa số mọi người sẽ lắc đầu
hoặc phải làm rõ họ có nghe nhầm không.
Tất cả mọi người đều có thể kể về lần bị ai đó mắng là: "Đồ bóng!"
Có lần ai đó hét: "Thằng Do Thái!"
Và tôi đáp: "Ừ?"
Khi mới gia nhập làng hài kịch, tôi chưa công khai...
bốn mươi năm trước mà. Ai dám?
Chuyện đó rất đáng sợ.
Mọi người phải che giấu để bảo vệ sự nghiệp,
rồi phải đưa ra quyết định khó khăn đó.
"Tôi sẽ công khai. Không che giấu nữa."
Kiểu như: "Đủ rồi. Mọi thứ phải thay đổi. Mọi thứ phải tiến bộ lên.
Tiến hành thôi."
Cuộc cách mạng sẽ không được phát sóng.
Đây không phải một phong trào về sở thích tình dục.
Đây là một phong trào về quyền được yêu.
Nếu sau này không được làm tình với phụ nữ nữa thì tôi vẫn là người đồng tính.
Việc chúng ta được nhìn nhận, nên được nhìn nhận
và ta có thể hài hước là chuyện rất quan trọng.
Tôi sẽ không phải là một người đồng tính hạnh phúc thôi.
Có rất nhiều người đi trước chúng tôi. Chúng tôi đã hoạt động lâu rồi.
Một đội ngũ hùng hậu
vượt qua cả thời gian và thời đại.
Chúng tôi đã trải qua một hành trình thật ấn tượng.
Nghệ sĩ hài queer, lịch sử queer, tất cả đều xứng đáng được nhắc đến,
và giờ là thời đại mà mọi người có thể làm như vậy.
Các bạn đã sẵn sàng để làm nên lịch sử chưa?
XUẤT CHÚNG: CUỘC CÁCH MẠNG HÀI KỊCH
STAND OUT - GREEK THEATER LOS ANGELES - NGÀY 7 THÁNG 5 NĂM 2022
Chúng tôi sắp tổ chức
một buổi diễn với 22 nghệ sĩ LGBTQ+.
Chuyện này không thể nào xảy ra vào 20 năm trước.
Thật là tuyệt vời.
Với tôi, làm diễn viên hài độc thoại thời nay tốt hơn nhiều
so với bất kỳ thời điểm nào khác trong lịch sử.
Vì đã từng có một thời gian dài
những người như tôi không được làm chuyện này.
Đồng tính là chuyện mà bạn còn chẳng dám thừa nhận trong cuộc sống riêng.
Hồi tôi là một nghệ sĩ hài trẻ, người ta kỳ thị ghê lắm.
Bạn làm gì, nói chuyện với ai, tiết lộ cho ai, đều phải cẩn thận.
Thời xưa là như thế, đúng không nào?
Vì chuyện đó đe dọa toàn bộ sự nghiệp và cuộc đời bạn.
Này. Người đồng tính cũng chỉ muốn vui vẻ thôi mà.
Bây giờ ta chấp nhận mọi thể loại hài kịch.
Tôi không nghĩ điều này có thể xảy ra khi tôi còn sống.
- Miễn là cô vui. - Vui lắm.
- Tốt. - Ừ. Chúng tôi đều đang phát điên lên đây.
Tất cả chúng tôi tụ họp trong cùng một phòng.
Không thể tin nổi. Thực sự đấy. Rất đặc biệt.
Vào lúc tôi bắt đầu sự nghiệp,
tôi nhớ là sắp tham gia Last Comic Standing.
Tôi mới hỏi: "Tôi có cần lo lắng về việc công khai xu hướng tính dục không?
Mấy câu đùa tôi sắp kể trên truyền hình quốc gia
đều là về việc tôi là người đồng tính."
Họ bảo: "Ừ. Đó là bản chất của cô mà.
Không có lý do gì để giấu cả." Tôi kiểu:
"Tuyệt vời!"
Điều này thực sự là nhờ có những tiền bối đã đi trước.
Cô nàng này đã bị nhiều nước trục xuất
vì cô ấy có sự quan tâm thái quá tới phong trào nữ quyền,
và cô ấy đã làm rất nhiều điều để giúp đỡ phụ nữ, xin chào đón
Robin Tyler!
Đôi khi có người bực tức với trò đùa của tôi.
Không hiểu sao,
tôi chỉ nói thật thôi mà, nhưng hay có người nổi giận lắm.
Tôi nhớ có một anh chàng đứng dậy và mắng tôi thậm tệ.
"Ê... Đùa không hay đâu."
Rồi anh ta nói một câu nhằm xúc phạm tôi.
"Ê, mày thích con gái à?"
Và tôi đáp: "Nếu không thì yêu anh à?"
PHÂN ĐOẠN - ROBIN CẢNH - 1
Bà nhận ra mình là đồng tính khi nào?
Khi bác sĩ sinh tôi ra và... À mà bác sĩ đâu có sinh tôi.
Đúng ra là mẹ sinh tôi ra, bác sĩ vỗ tôi một cái và tôi đánh lại,
thế là tôi biết mình đồng tính.
Tôi công khai khi...
Khi tôi 16 tuổi, năm 1958.
Tôi tự gọi mình là "ô môi thảo nguyên" vì tôi sinh ra ở vùng thảo nguyên Canada.
Tôi từng đọc một bài báo, bài báo đó viết:
"Nếu bạn là nữ và bạn yêu phụ nữ, thì bạn là đồng tính.
Mọi người sẽ bảo rằng điều đó là sai, nhưng bạn thấy đúng. Thì là đúng."
Ký tên: Del Martin và Phyllis Lyon.
Và tôi nghĩ: "Hay quá. Mình là người đồng tính. Mình sẽ bảo mọi người."
Chuyện đó chỉ như biết mình cung Bạch Dương.
Vậy là tôi về nhà và kể với mẹ, bà ấy không vui mừng.
Nhưng nhờ có mẩu văn học đó mà tôi chưa từng thấy có lỗi
hay trốn sau vỏ bọc.
Vỏ bọc là chiếc quan tài đứng.
Nó sẽ chỉ bóp nghẹt bạn mà thôi.
Tôi chuyển đến New York vào năm 1962,
và tôi gặp được một người phụ nữ giống hệt Audrey Hepburn,
Pat Harrison,
và tôi nói: "Em yêu chị và em sẽ cưới chị."
Bạn cặp của chị ấy không thích vụ đó.
Nhưng sự thật là tôi đã ở bên Patty suốt 55 năm.
Patty và tôi đã trở thành bộ đôi hài kịch Harrison và Tyler.
Tôi muốn mọi người biết ngay tại đây là tôi gặp Patty một cách rất bình thường.
Đúng vậy. Tôi lái xe tải, còn chị ấy chất hàng.
Hồi đó chúng tôi rất hay pha trò về chủ đề nữ quyền,
nhưng đồng thời khán giả của chúng tôi đều là người đồng tính.
Khi đó ngày càng có nhiều người công khai hơn,
vì quyền của người đồng tính đang dần trở thành một phong trào.
Vào năm 1969, bạo loạn Stonewall nổ ra.
Gây tiếng vang lớn trong giới đồng tính
vì đây là lần đầu tiên chúng tôi đứng lên bảo vệ chính mình.
Cuộc nổi loạn Stonewall thường được mọi người nhắc đến
như khởi đầu của đấu tranh cho đồng tính.
Stonewall là một quán bar ở Greenwich Village, New York.
Nơi người đồng tính tụ tập.
Cảnh sát ập vào vây bắt nơi đó.
Mọi người quyết định chống trả.
Từ đó sinh ra
một phong trào chính trị với cốt lõi là về việc công khai xu hướng tính dục.
Những người đồng tính phản văn hóa đang muốn có một cuộc cách mạng.
Sự đa dạng tính dục đã và sẽ luôn hiện diện trên đất nước này.
Stonewall là một cột mốc đặc biệt quan trọng
nhưng không phải là khởi đầu.
Đã có những người tự làm nên tên tuổi của mình trước Thế chiến II.
Rae Bourbon là ví dụ hoàn hảo cho điều đó.
Trái với điều nhiều người lầm tưởng,
tên tôi là Rae chứ không phải Mary.
Và nếu mọi người vô tình nghe được lời đồn ác ý nào
thì tôi xin đảm bảo là đồn nhảm cả đấy.
Đã có nhiều tiến bộ đạt được trong thập niên 20 về mặt công nhận.
"ĐỒNG TÍNH DIỄU HÀNH"
Nhưng Suy thoái, rồi Thế chiến II
đã đưa ta vào kỷ nguyên của chủ nghĩa bảo thủ.
Sau Thế chiến II, Nỗi sợ Cộng sản nổi lên,
rồi phong trào bài trừ đồng tính,
cái hồi mà người ta cho rằng đồng tính đe dọa đến an ninh của Hoa Kỳ.
Hầu hết các nghệ sĩ hài độc thoại ở thập niên 50 và 60
là nam giới dị tính.
Và nhiều người trong số họ có miếng hài đặc trưng là
sợ mình có vẻ giống người đồng tính.
Mel Brooks và Carl Reiner đều là các danh hài,
nhưng phần lớn các trò đùa của họ xoay quanh nỗi lo sợ là
họ có thể trông như đồng tính.
Tôi luôn bị cuốn hút khi anh kể chuyện cá nhân
của các nhân vật lịch sử vĩ đại.
Tôi tò mò về Tướng Custer.
Bê đê.
Không, ta đang nói về Tướng Custer. Ông ấy là một vị tướng.
Tôi thấy tận mắt mà, Charlie. Ông ta là bê đê.
Đó là một giai đoạn bị đè nén rất nhiều.
Nhưng sau Stonewall, ta bắt đầu thấy có cả một sự thay đổi về văn hóa,
và tôi nghĩ sự thay đổi về văn hóa đó
được thể hiện qua kiểu hài kịch được sản xuất.
Cơ hội cuối cùng.
Nếu trong 20 phút nữa không ai đăng ký tham dự tiệc nướng xem mắt
thì tôi sẽ hủy tiệc nướng xem mắt.
Harrison và Tyler có một chương trình đêm ngắn mà tôi viết kịch bản.
Tôi sẽ hủy giải đấu cuộn thuốc lá,
rồi tôi sẽ xuống tầng và làm những chuyện khó nói với cái bồn sục.
Họ vô cùng hợp thời,
và họ là một đội cả trong lẫn ngoài màn ảnh,
nhưng họ không công khai trên TV.
Chào buổi sáng, Thiên sứ.
Chào buổi sáng, Đỏ.
Tôi hút thuốc nhé?
Ôi trời. Cứ hút thoải mái.
Ở thời điểm đó, người ta không chấp nhận việc nói rằng mình đồng tính trên sân khấu
trừ khi bạn diễn cho khán giả và cộng đồng toàn là người đồng tính,
ở nơi mà ai cũng biết bạn là người đồng tính
thì sao phải tránh né việc đó.
LÀN SÓNG ĐỒNG TÍNH
Tôi từng diễn ở Khách sạn Fairmont, San Francisco.
Chẳng có gì quá đặc biệt.
Giám đốc kinh doanh hoặc tầng lớp cao cấp,
nhưng tôi bỏ quy định trang phục vào các buổi tối trong tuần,
và bạn sẽ thấy những cô gái đồng tính nhảy ở đó với quần yếm và dép lê.
Và những tròng kính be bé.
Thật là tuyệt vời.
Tôi chưa từng tự cho mình là nghệ sĩ hài độc thoại kinh điển.
Các nhân vật luôn là chủ chốt.
Tôi đến đây thay mặt cộng đồng dị tính
mở rộng vòng tay với cộng đồng đồng tính,
và tôi mang đến chiếc bánh Quiche Hòa bình.
Thú thật với anh, nhiều người ở thành phố Calumet từng nghĩ
bánh quiche làm người ta đồng tính.
Đàn ông đích thực không ăn quiche. Họ chắc chắn không đánh vần được tên bánh.
Tôi nghĩ tôi diễn các nhân vật ngay từ đầu
vì mong muốn tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn.
Ernestine Tomlin của AT&T xin nghe.
Tôi cảm thấy như Ernestine có thể thay đổi thế giới.
Như thể cô ấy sẽ ngăn được sự độc quyền của AT&T,
và mọi chuyện sẽ tốt hơn.
Không có đất nước đó.
Không, chúng tôi lớn hơn nhiều.
Hài kịch thường phản ánh thời cuộc mà ta đang trải qua.
Có lẽ họ đang chỉ đường hoặc nói cho bạn biết
hoặc đang gợi ý về chuyện có thể xảy ra.
Cuối dãy phố có hai cô xinh đẹp sống với nhau
trong căn nhà xanh lá với ba chú chó ở ngoài sân,
và cháu hỏi họ tại sao không có bố ở nhà,
và họ trả lời là bởi vì họ là cặp đồng tính.
Và hôm qua cháu thấy họ hôn tạm biệt trên hiên nhà.
Cháu nghĩ mình sẽ đổi tên từ Edith Ann sang "Đồng Tính".
Nghe dễ thương chứ bộ.
Tôi cũng được tính là đã công khai chỉ với khán giả đồng tính nói chung.
Tôi chưa từng đưa ra tuyên bố hay họp báo hay gì cả,
dù sao lúc đó là thập niên 70.
Năm 1975, họ đề nghị cho tôi lên bìa của Time nếu tôi công khai,
tôi chỉ thấy bị xúc phạm vì họ nghĩ tôi sẽ đánh đổi tính dục hoặc cuộc đời mình
để được lên bìa của Time.
TẠP CHÍ TIME
"TÔI ĐỒNG TÍNH" ĐỘNG LỰC ĐI TÌM SỰ CHẤP NHẬN
Họ thực sự chỉ muốn lên một bài về người đồng tính,
chuyện đó thì cũng được thôi,
nhưng vẫn còn quá sớm để công khai.
QUYỀN CỦA NGƯỜI ĐỒNG TÍNH: SẮP BỊ PHẢN ỨNG DỮ DỘI?
Thế giới khi đó vẫn chưa an toàn.
Giê-su yêu tôi
Anita Bryant từng được biết đến là nhân viên bán nước cam.
Giờ thì khác.
Nhóm của cô ấy vận động hủy bỏ luật mới của hạt Dade
mà sẽ sẽ bảo vệ người đồng tính trong công việc và nhà ở.
Anita Bryant là... một "ca sĩ".
Và Anita Bryant quyết định mình sẽ được sinh lại,
và quyết định phát động chiến dịch tước bỏ quyền của người đồng tính.
Trên cả nước, người ta bắt đầu phản đối quyền của người đồng tính,
Ta đang nói về sự nguy hiểm khi đồng tính trở thành hình mẫu cho con trẻ.
Điều đó sẽ tạo ra các tác động sâu xa lên con em và đất nước ta.
Họ được sinh lại cũng chẳng có sao,
nhưng tại sao lại phải sống y như cũ?
Về mặt sinh học, người đồng tính không sinh đẻ được
nhưng họ sẽ phải nhân bản qua việc thu nạp con cái chúng ta.
Tên tôi là Harvey Milk,
tôi tới để thu nạp các bạn!
Tôi đã chán nghe những người như Anita Bryant
vặn vẹo ngôn từ của Kinh Thánh để phục vụ quan điểm méo mó của họ.
Hài kịch đã trở thành hành động phản kháng.
Nếu có thể làm họ cười,
lúc chọc được họ cười và thả lỏng là bùm,
đã thuyết phục được họ.
Thừa nhận đi, người ghét Anita Bryant hơn cả người đồng tính
là người yêu âm nhạc.
Nhờ Anita Bryant
nên chúng tôi hiểu được phải tổ chức chính trị để chống trả,
và diễn hài là phần quan trọng của phong trào.
ĐÊM CỜ SAO VÌ QUYỀN LỢI NĂM 1977
NĂM 1977, LILY TOMLIN DIỄN CHÍNH TRONG CHƯƠNG TRÌNH VÌ QUYỀN ĐỒNG TÍNH
TẠI NHÀ HÁT HOLLYWOOD BOWL, "ĐÊM CỜ SAO VÌ QUYỀN LỢI".
Cảm ơn.
SỰ KIỆN GÂY QUỸ ĐƯỢC TỔ CHỨC ĐỂ ĐÁP TRẢ...
Cảm ơn rất nhiều.
...CUỘC KÊU GỌI CHỐNG NGƯỜI ĐỒNG TÍNH DO ANITA BRYANT DẪN ĐẦU.
Thật cảm động khi được chào đón nồng nhiệt thế này.
Còn nhớ cái thời mà chúng ta cầm một bình xịt sơn
và tới chỗ cầu cạn để xịt một từ bốn chữ cái không?
Rồi hôm sau quay lại thì thấy người lớn nào đó đã sửa thành "Buick".
Đêm cờ sao được đặt dưới tiêu đề lợi ích nhân quyền,
nhưng về cơ bản nó hướng về người đồng tính.
Dĩ nhiên, hồi đó có ai đồng tính đâu.
Chỉ ngại thôi.
Có rất nhiều khán giả đồng tính,
và tôi muốn đi xem vì muốn được thấy Richard Pryor.
Nhà sản xuất nhờ tôi mời Richard Pryor tham gia chương trình.
Chúng tôi là bạn vì anh ấy có mặt trong chương trình đặc biệt đầu tiên của tôi.
Cũng có thể gọi là bạn đồng điệu trong giới nghệ sĩ hài,
anh ấy là nghệ sĩ tôi vô cùng yêu thích,
và tôi đáp: "Nếu anh muốn kiểu của Richard thì được thôi."
Tôi tới đây
vì nhân quyền và...
Cảm ơn.
Tôi phát hiện thực ra vấn đề là
đừng để bị bắt gặp khi đang ngậm kèn.
Khi Richard xuất hiện, khán giả phát điên.
Và thứ mất dạy chạy nhông nhông ngoài kia bô bô ta đây đồng tính.
"Ờ. Tao thổi kèn đấy.
Tao là thị trưởng cái thành phố này. Tao tin tao có quyền thổi kèn."
Chẳng đứa nào hó hé gì.
Mọi người, theo lối nói chính trị, đã để vấn đề này trôi qua.
Tôi đã từng thổi kèn.
Năm 1952. Thổi kèn của Wilbur Harp.
Phê lắm.
Richard Pryor là điểm sáng rực rỡ to lớn của hài kịch queer,
nhưng ta không được nói về điều đó.
Anh ấy không ngần ngại nói về những người anh ấy yêu quý
và những chuyện anh ấy đã làm,
tôi vẫn thấy thật tuyệt vời khi anh ấy thành thật đến mức đó
vào những năm 60 và 70.
Wilbur điêu luyện lắm, anh ấy sẽ quặp đùi quanh eo bạn.
Bạn sẽ lên đỉnh nhanh hơn.
Và rồi Richard chuyển thẳng từ chuyện đó sang...
Tôi không thấy tay da đen nào ở kia.
Tôi thấy khoảng bốn gã da đen ngồi rải rác
và đã bị mấy người phân tán.
Anh ấy thấy như đang tham dự sự kiện toàn da trắng và không thích thế.
Nhưng mấy người da trắng đang rất vui.
Nói về việc: "Trao quyền cho chúng tôi."
Và anh ấy khiến khán giả ngỡ ngàng.
Khi người da đen bị thiêu ở Watts,
mấy người vẫn lo chuyện của mình ở Hollywood Boulevard.
Chứ có thèm quan tâm gì đâu.
Tôi biết chuyện như thế có thể xảy ra.
Đây là một đêm về quyền của con người.
Và tôi là con người.
Cuối cùng, anh ấy nói: "Hôn cái mông da đen giàu có của tôi đi này", và bỏ đi.
Dĩ nhiên mọi người nháo nhào cả lên.
Tôi bảo: "Chà...
anh ấy đã nói thật ý mình. Điều đó... thật tuyệt."
PRYOR TẤN CÔNG KHÁN GIẢ TẠI BUỔI VÌ QUYỀN NGƯỜI ĐỒNG TÍNH
Nghệ sĩ hài chúng tôi đi đầu trong mọi cuộc chiến.
Người ta nghĩ cứ là đồng tính thì chuyện gì cũng giống nhau.
Không phải vậy đâu.
Có đủ loại người đồng tính.
Có người đồng tính kỳ thị nữ giới,
có người phân biệt chủng tộc và mọi người phải tính đến điều đó.
Hài kịch làm điều đó.
Hài kịch là lớp đường bọc viên thuốc đắng.
Nếu bạn cười,
thì bạn sẽ không đấm vào mặt người đã làm bạn cười.
Bất kỳ nghệ sĩ hài nào sử dụng các tác phẩm của mình để chỉ ra
thành kiến và sự ghét bỏ làm giới hạn và khống chế khả năng của ta
thì họ là nhà hoạt động.
Chưa có người nào công khai trong làng hài.
Patty cứ bảo tôi hãy làm thế, nhưng tôi không biết phải làm sao cho hài.
Tôi không thể học theo ai được, nên tôi phải tự nghĩ ra.
Vị khách tiếp theo vừa có album mới có tên Luôn là Phù dâu, chưa từng là Chú rể.
Xin chào đón Robin Tyler!
Cuối cùng tôi tham gia chương trình Norm Crosby với tư cách là đồng tính nữ.
Tôi là người đầu tiên lên TV.
Kế hoạch chẵn lẻ không thành công ở đây nhỉ?
Chẵn và lẻ. Người đồng tính tới vào thứ Hai, dị tính thì thứ Ba.
Bày vẽ chẵn lẻ để làm gì?
Tôi đang đi bộ với anh chàng đồng tính, Terry. Rất tự hào.
Có một gã tiến tới bảo:
"Tao biết mày là thể loại gì. Mày là đồ đồng tính.
Người ta nên gom lũ đồng tính lại
rồi đày hết ra một cái đảo."
Terry đáp: "Làm rồi mà. Họ gọi đảo đó là Manhattan."
Và rồi tôi đùa rằng Anita Bryant đối với đạo Thiên Chúa...
...cũng như tô màu theo số với mỹ thuật. Nhỉ?
Ngày hôm sau báo viết
nữ đồng tính tự xưng Robin Tyler đối đầu Anita Bryant.
Và... chúng tôi mất hợp đồng với kênh truyền hình đó.
Thật sự rất đau. Ngay khi chúng tôi vừa đạt những thành công
và gặp những chuyện tuyệt vời.
Tôi rất đau lòng.
Vì đó là hành động dũng cảm.
Hôn tạm biệt hôm nay
Và hướng tôi đến ngày mai
Ta đã làm chuyện cần làm...
Điều đó cần sự can đảm và quyết tâm thực sự.
Vì mỗi lời nói là một viên đạn.
Bản thân ta là vũ khí lên nòng, mọi thứ ta nói đều có thể tìm tới một mục tiêu.
Họ không thực sự muốn nghe điều đó.
Đây là hành động mạo hiểm.
Tất cả đều... Đó là lý do chúng tôi đã không công khai hồi thập niên 70 và 80
vì rủi ro đó luôn thường trực.
SANTA MONICA - VÙNG VỊNH KHÔNG CÒN IM LẶNG!
TỰ HÀO ĐỒNG TÍNH BỜ TÂY
Ta sẽ không thể đạt được tiến bộ này nếu ta không phản đối.
Vậy nên tôi biết mình không thể ngừng đấu tranh,
tôi bảo Patty là tôi sẽ không dừng lại
vì hài kịch nói lên được điều mà những cách khác không nói được.
Nếu không quen người đồng tính, bạn sẽ thấy sợ.
Nhưng khi chúng tôi bắt đầu công khai,
họ chợt nhận ra chúng tôi là con trai, anh em họ, các thứ của họ,
và chúng tôi không còn là trò đùa nữa.
HỦY LUẬT CHỐNG KỲ THỊ
Chúng ta không xuất phát từ tình yêu quyền lực.
Chúng ta xuất phát từ sức mạnh của tình yêu,
và điều đó sẽ giúp ta bền bỉ.
Vì chúng ta phải được tự do. Chúng ta sẽ tự do.
Chúng ta chắc chắn sẽ tự do. Vì chúng ta ở khắp mọi nơi!
TA Ở KHẮP NƠI
Bạn phải cải thiện mọi mặt cơ bản trong cuộc sống cho tất cả mọi người
để bất kỳ ai cũng có cơ hội bình đẳng, vững vàng để đạt được gì đó
hoặc hoàn thiện cuộc sống của họ hay gì đó.
Có lẽ đó là cách tôi tiếp cận hài kịch.
Tôi có thể đã có tác động gì đó.
Hồi nhỏ chẳng ai nói về đồng tính và tôi là đồng tính.
Và đây, hai người phụ nữ,
hai nghệ sĩ biểu diễn đường hoàng,
đều đấu tranh vì thay đổi
theo cách của riêng mình
vào những năm 70!
Có một người rất đặc biệt, Jane Wagner,
với tài năng xuất sắc, đã đóng góp cho hoạt động của tôi
nhiều hơn bất kỳ ai tôi biết,
tôi xin chia sẻ vinh dự này với cô ấy.
Nói về việc dũng cảm và sống thật
và nói lên sự thật trước giới quyền lực.
Vào thập niên 70, người đồng tính bắt đầu đấu tranh đòi tiến bộ
và bạn chỉ mong rằng, sau này, nhóm nghệ sĩ hài kế tục có thể tiếp bước.
Tôi rất vui khi được giới thiệu một người vô cùng đặc biệt.
Một phút trước vẫn còn đang thèm chuối
Một phút sau đã muốn húp sò
Thích thì cứ việc công khai Xu hướng tính dục của tôi!
Sandra Bernhard.
Tôi hâm mộ Lily Tomlin
kể từ lúc xem cô ấy diễn trong Laugh-In hồi xưa.
Tôi như được soi sáng.
Ai cũng phải có một điểm tiêu chuẩn.
Bắt buộc.
Mối liên kết giữa chúng tôi và các nghệ sĩ đồng tính khác
vô cùng mạnh mẽ.
Sandra thật là...
Ý tôi là mọi thứ cô ấy làm, tôi chỉ muốn được như cô ấy.
Hài kịch như một quả bom lên tiếng:
"Tôi sẽ xoa dịu và xóa bỏ mọi nỗi sợ của bạn,
và tôi sẽ giải phóng bạn khỏi những gông cùm của chính bạn."
Phải khiến vài người trong các bạn công khai tối nay mới công bằng.
Đa số mọi người biết Sandra Bernhard là ai
vì cô ấy diễn trong phim Vua Hài Kịch,
một bộ phim của Martin Scorsese với Robert De Niro,
và cô ấy trở nên khá nổi tiếng nhờ xuất hiện trong David Letterman.
Mỗi lần cô ấy xuất hiện trên màn ảnh đều là một sự kiện.
- Trước khi ta kết thúc... - Xem tôi sinh không?
Đừng. Chúng tôi không...
Tôi thích ví cách tôi diễn như chương trình tạp kỹ
vì tôi kết hợp mọi yếu tố biểu diễn.
Giống như hồi thập niên 70.
Thời đó có các chương trình tạp kỹ
và chúng là cốt lõi của nền giải trí Hoa Kỳ.
Tôi sẽ có mặt.
Các chương trình truyền hình những năm 1970 giống như kính vạn hoa.
Có các nhân vật, có ca hát và trang phục.
Với lũ trẻ queer của thập niên 70,
đó là thế giới mà chúng muốn sống.
Các chương trình tạp kỹ thực sự chiếm một phần lớn tuổi thơ của tôi.
Tôi mong muốn được diễn như thế.
Tôi yêu Flip Wilson trên một chương trình tạp kỹ.
Và Geraldine thì rất lộng lẫy.
Tôi kiểm hàng anh từ lâu rồi.
Anh ấy không có kiểu: "Tôi là nam mặc đồ nữ đây."
Mà Geraldine khiến bạn cười trong lúc mặc đồ nữ.
Tôi yêu các tiết mục tạp kỹ,
và đã từng viết cho cả triệu người.
Tôi còn tham gia Cuộc thi Sắc đẹp $1,98
và chiến thắng.
Còn tưởng là Kris Kristofferson đấy chứ...
Họ xem các chương trình này
và có lẽ đã thấy bản thân trong một bài hát,
trong một bộ trang phục, hoặc qua một diễn viên nào đó.
Năm mươi năm trước!
Họ là nơi dung dưỡng những người queer kỳ quặc, cả công khai và ngấm ngầm.
Họ tạo nên một hình mẫu khả dĩ cho queer
trong thập niên 60 và 70,
vì cộng đồng này không có sẵn hình mẫu nào ở bên ngoài.
Ngon.
Năm 1984, tôi gặp một người tên là John Boscovich,
và chúng tôi bắt đầu viết hài và làm nhạc,
kết hợp các bài nhạc phổ biến, hài kịch với bình luận,
thế là thành chương trình của tôi: Thiếu Em Tôi Chẳng Là Gì.
Vào hôm đầu làm việc và lần đầu hẹn hò với ông chủ,
anh ấy cho tôi một chuyến tham quan San Francisco mà tôi vốn chưa từng mơ tới.
Sandra Bernhard lồng ghép lời dẫn dắt, câu chuyện, tiếng hát vào sự hào nhoáng.
Phong cách đó đầy sự nhạy cảm của queer
và là một lối diễn hài vô cùng khác biệt.
Chúng tôi xuất phát từ phố Lombard, con phố cong queo nhất thế giới,
và tôi chưa từng thấy thẳng hơn.
Khi đó, chúng tôi chỉ cố gây cười
và làm điều gì đó thông minh, điên rồ
và phá cách.
Thiếu Em Tôi Chẳng Là Gì cũng mang nhiều màu sắc chính trị
vì những năm Ronald Reagan tại chức đã bắt đầu
với nền chính trị cánh hữu tôn giáo, cực kỳ bảo thủ của Đảng Cộng hòa.
Một Hoa Kỳ sùng đạo đã tỉnh giấc,
có lẽ vừa đúng lúc vì lợi ích của đất nước ta.
Mọi thứ đang thay đổi.
Chúng tôi đang trải qua
sự giải phóng về tình dục và xu hướng tính dục, kết hợp cả hai,
và đồng thời bị trừng phạt vì điều đó.
Tôi biết nhiều linh mục đang đứng ở bục giảng kinh
là người dị tính sống bình thường, lúc mới gặp chúng tôi,
họ là đồng tính luyến ái.
Chúng tôi cho họ biết về phúc âm của Chúa Giê-su.
Họ cải đạo. Lối sống đã thay đổi.
Tôi nghĩ: "Tại sao ta muốn đàn áp nhau?
Sao phải tước đoạt của người khác?
Sao sự thất vọng và nỗi tổn thương của ta phải cản trở người khác?"
"SỐ ĐÔNG" ĐỐI ĐẦU VỚI NGƯỜI ĐỒNG TÍNH
Ý tưởng của phong trào giải phóng người đồng tính là:
"Tôi chỉ muốn được thể hiện tính dục của mình theo cách tôi cần."
Chúng tôi như đang có một nền văn hóa đồng tính công khai và tự hào,
nhưng bầu không khí chính trị đối với người đồng tính những năm 1980
thật sự thay đổi lề thói của văn hóa đồng tính.
Đó là một cú đánh vào gáy,
buộc người ta phải tham gia vào chính trị theo một cách hoàn toàn khác.
Từ đường Christopher tới Castro.
Từ đêm ở Stonewall cho tới tuần lễ Judy Garland qua đời.
Từ Little Richard tới Liberace.
Đây là sự thật không thể chối cãi.
Ta đang sống trong thời kỳ bị đàn áp nặng nề.
Đại dịch AIDS bắt đầu hoành hành,
và tôi nghĩ đã có nhiều hoạt động xã hội,
điều luôn xảy ra khi có chính quyền Đảng Cộng hòa,
đang cố giải quyết mọi vấn đề xã hội.
Chuyện này trở thành làn sóng tiếp theo
mà trong đó ta phải tham gia, phải nhảy vào, hết mình.
Có điều này...
Tôn giáo từ xa xưa...
...tôi muốn hỏi
... và bản Hiến pháp đời đầu đó.
Có điều này tôi muốn biết
Có 93% người dân Hoa Kỳ
tin rằng đồng tính không phải là phong cách sống chấp nhận được.
...Anh có câu trả lời
Có thể tìm thấy câu trả lời trong lời Chúa.
Vậy nói tôi nghe...
Thời Reagan rất tệ.
Thời đó thật khó khăn, nhưng Sandra đã rất táo bạo.
Một người phụ nữ hoang dại vạch trần sự đạo đức giả.
Jerry Falwell đã cố chiến đấu với funk,
và bảo chúng ta hãy chống lại funk.
Jerry Falwell sẽ khuất phục trước funk.
Theo dõi điều đó khiến tôi rất vui và thấy thật ấn tượng.
Ông không thể thắng được funk.
Funk đã đấu với phát xít, phân biệt chủng tộc, giới tính và kỳ thị đồng tính.
Không khác gì một lời kêu gọi chiến đấu, khoác lên mình bộ đồ chiến binh
và hô: "Chúng ta sẽ chiến đấu
và bằng cách nào đó ta sẽ thắng."
Tụi bay sẽ funk thôi, lũ khốn bạc nghĩa!
Cô ấy không bị gò bó về mặt tính dục
và thu hút mọi người đến quanh mình.
Tôi gặp rất nhiều người tuyệt vời. Mary Tyler Moore đã tới xem tôi diễn.
Keith Haring và Madonna.
Cô ấy đâu? Madonna ơi?
Madonna? Ra đây!
Trong văn hóa queer, sự xuất hiện của Sandra Bernhard và Madonna
trên David Letterman chia lịch sử làm hai.
- Các cô làm gì? - Thường chúng tôi sẽ ở bar Kava hoặc MK.
- Trên đường đến Cubby... - Hole.
Thề có Chúa, có lẽ tôi đã cháy thành tro.
Tôi kiểu: "Gì thế này?"
Họ nhắc đến Cubbyhole, một quán bar đồng tính nữ ở New York.
Tôi nghĩ đã đến lúc thú nhận và nói thật rồi.
Bất cứ khi nào cô sẵn sàng.
- Nói thật. - Tôi ghét thế này lắm.
Tôi ghét ba cái vụ này lắm.
- Thôi được rồi. Tôi đã ngủ với Sean! - Kìa! Im!
- Nhưng anh ta kém lắm! - Thôi.
Đồ nói dối!
- Nghe này... - Cô giỏi hơn nhiều!
Madonna và Sandra là hai người phụ nữ
đều rất thành đạt và quyền lực, công khai tán tỉnh nhau.
Theo tôi, điều đó tích cực cho cộng đồng queer.
Đó là giai đoạn đen tối,
không có gì tốt lên về mặt chính trị,
nhưng vẫn có những khoảnh khắc như thế này
khi ta có thể thấy điều mà có thể sẽ thành hiện thực.
Tối nay, được cùng có mặt, cùng chia sẻ về tính dục
với niềm vui và mọi người nắm tay nhau.
Đàn ông, phụ nữ, tất cả... Con người.
Tôi chưa từng bị tổn thương bởi thập niên 80.
Tạ ơn Chúa vì điều đó.
Tôi thật may mắn,
vì có rất nhiều người bị.
Yêu các bạn. Cảm ơn đã tới đây tối nay.
Sandra không chỉ diễn hài kịch mà là cả nhạc kịch,
và điều đó đã luôn hấp dẫn tôi.
Khi thấy những người như Sandra Bernhard, tôi nghĩ:
"Chà, mình có thể vừa hát vừa diễn hài, điều này thực sự khiến buổi diễn...
TRIXIE MATTEL NGHỆ SĨ HÀI
...như có thêm một mức độ tài năng nào đó..."
Hài hước có tính chủ quan. Khi bổ sung nhạc cụ,
sẽ có cảm giác: "Tôi không chỉ là một tên hề,
mà là tên hề đội tóc giả."
Mấy người khỏe không?
Tôi thích hài độc thoại,
có điều cái cốt lõi của hài độc thoại là đồng cảm.
Nhưng mà tôi trở nên nổi tiếng và giàu có quá nhanh.
Nên nhóm duy nhất mà tôi đồng cảm được là người giàu.
Còn mấy người nghèo trên kia? Má ơi, không có quen.
Nên bài này...
Vâng, bài này xin dành tặng tất cả những người giàu.
Ôi, người giàu
Những người giàu có xinh đẹp
Khó chịu nhỉ Khi phải đỗ song song con du thuyền?
Ôi
Kìa người giàu...
Cộng đồng queer gần như được xây lên từ mối quan hệ người chỉ dẫn và người học.
Chúng tôi hiểu mình qua những người đã gặp mà đã nuôi dưỡng tinh thần chúng tôi.
Thế là thành cộng đồng.
Gặp được người đẹp vui quá.
Tôi rất vui được gặp anh.
- Nhớ lắm. - Chúa ơi. Ria mép chất thế.
Các nghệ sĩ hài đồng tính rất thân thiết,
chúng tôi, nhìn chung, rất hòa thuận và thương yêu nhau.
Ăn nói không kiêng nể gì trước mặt nhau,
trêu ghẹo nhau, đủ cả.
Nhưng rất thương nhau.
Có tình cảm thắm thiết, có chung cảnh ngộ, có một gia đình.
Scott Thompson.
Hồi còn học đại học, tôi đã xem Scott Thompson của Kids in the Hall
biểu diễn một tiết mục khách mời hài vỡ bụng trên Conan O'Brien.
Anh ấy là đồng tính nam và sống công khai không ngần ngại,
và sẽ nói về tình dục đồng tính.
Scott, anh giới thiệu đi chứ.
Vâng, dĩ nhiên, Conan. Xin giới thiệu với anh, Randy và Ralph.
- Randy và Ralph! - Anh thế nào?
Hoặc đây là Ralph còn...
Tôi bắt họ đội mũ khác nhau để phân biệt.
- Ừ. - Nhưng có lúc họ hư lắm nhé!
Khi tôi còn nhỏ có ba người đàn ông trên truyền hình
công khai là đồng tính, nhưng không được hành động như thế.
Rip Taylor.
Nhìn này. Cặp đôi đũa lệch.
Charles Nelson Reilly.
Triều đại của anh đã hết, Phillip. Phụ nữ giờ vây lấy tôi.
Paul Lynde.
Đúng hay sai? Christopher Columbus thích mặc quần túm và tất dài.
Để thuê một thủy thủ đoàn tận sáu tháng đâu dễ.
Đàn ông đồng tính được chấp nhận miễn là họ... gây cười.
Họ là những người hài hước và táo bạo
nhưng thời đó coi như thế là buồn cười.
Khi tôi quyết định diễn hài, tôi nói: "Tôi sẽ không che giấu."
Khi mới bắt đầu bước vào nghề này và bắt đầu diễn hài,
tôi cứ ngỡ mình sẽ diễn hài độc thoại,
nhưng tôi sớm nhận ra chuyện đó không khả thi.
Lần đầu tôi lên sân khấu trong phần tự do đăng ký hồi thập niên 80,
người nghệ sĩ giới thiệu tôi
đùa với khán giả rằng tôi đã thổi kèn cho anh ta.
Anh ta gọi tôi là thằng bóng rồi mời tôi lên sân khấu.
Khán giả đã được mồi để ghét tôi rồi.
Lần nào chuyện đó cũng xảy ra.
Tôi chỉ vừa công khai.
Nên chuyện đó khiến tôi rất nản.
Nên tôi quyết định tạo ra một nhân vật
như một cách để... lách khỏi quy luật của thế giới bấy giờ.
Kids in the Hall chứa đầy sự nhạy cảm về queer.
Chỉ riêng hành động đàn ông mặc váy và trông đẹp
đã rất tiến bộ rồi.
Cô Francesca Fiore, cô có đánh chồng mình không?
Gì cơ?
Không.
Có thể.
Có! Nhưng không đánh không được.
Scott Thompson dường như còn chẳng nghĩ đến việc
anh ấy không được nói những điều đang nói.
Tôi vừa chia tay người yêu, Zeke.
Tôi nghi anh ấy ngoại tình.
Anh ấy gọi yêu tôi là "Tiếp Theo!".
Với vai Buddy Cole, tôi lấy khuôn mẫu đàn ông đồng tính ẻo lả
và lật ngược lại,
tôi khiến cho nhân vật đó không phải là trò hề,
mà các bạn mới là trò hề.
Giờ đã sở hữu một quán bar đồng tính, tôi không thể sống kín nữa.
Giờ tôi nổi tiếng như ủy viên hội đồng thành phố.
Và tôi nghĩ lý do then chốt khác
khiến Buddy Cole khác biệt so với các nhân vật kiểu này trước đây
đó là anh ấy rất gợi dục.
Đàn ông đồng tính ẻo lả không được nhắc đến tình dục,
còn Buddy Cole, ta biết anh ta có quan hệ tình dục.
Tôi chỉ nghĩ, cuộc đời thay đổi trong chớp mắt,
xã hội cũng có thể như thế.
Hồi cuối thập niên 70,
có một phong trào về việc chấp nhận người đồng tính,
trong xã hội và trên truyền hình.
Trong phim ảnh và văn hóa đại chúng.
Ta có Castro, ta có vũ trường.
Anh bạn trẻ, có một nơi anh có thể tới
Tôi nói này, anh bạn trẻ...
Các nhân vật được ám chỉ là queer
và họ nổi tiếng.
...Rất nhiều cách để có thời gian vui vẻ
Chúng ta ở khắp nơi!
Thật vui khi ở Y...
Và rồi AIDS ập đến.
Một dịch bệnh bí ẩn với tên "bệnh đồng tính"
đã trở thành đại dịch chưa từng thấy trong lịch sử y học nước Mỹ.
Thế là tất cả thụt lùi 30, 40 năm.
Ngay lập tức, gần như chỉ qua một đêm.
NGĂN CHẶN AIDS!
Đàn ông đồng tính thời đó bị coi là gớm ghiếc.
AIDS CHỮA BÊ ĐÊ
Bạn phải nhận ra rằng trong nhiệm kỳ của Reagan,
có một buổi họp báo khi AIDS lần đầu xuất hiện,
và họ đều phá lên cười.
HỌP BÁO NHÀ TRẮNG NĂM 1982
Có ai ở Nhà Trắng biết về đại dịch không, Larry?
Họ gọi nó là "dịch đồng tính".
Không phải. Đây là dịch bệnh nghiêm trọng.
Cứ ba người mắc bệnh sẽ có một người tử vong,
không biết Tổng thống có biết về nó không?
Tôi không mắc. Anh thì sao? Có mắc không?
Anh không mắc bệnh. Tôi mừng khi nghe thấy điều đó, Larry.
Ngài Tổng thống... Nói cách khác, Nhà Trắng đang coi đây là chuyện đùa?
Tôi hoàn toàn ủng hộ việc đùa về bất cứ điều gì hoặc bất cứ nhóm người nào.
Nhưng nếu xuất phát từ sự căm ghét thì không.
41 NGƯỜI ĐỒNG TÍNH BỊ UNG THƯ HIẾM
Đừng có đùa về AIDS khi nhiều người đang chết dần.
HOA KỲ CÔNG BỐ ĐÃ VƯỢT 100.000 CA TỬ VONG DO AIDS
Có một giai đoạn hài kịch cực kỳ chuộng hài kỳ thị đồng tính.
Không tin thì bạn có thể mở Spotify lên
và gõ "Eddie Murphy bê đê".
Lũ bê đê không được ngắm mông tôi lúc tôi trên sân khấu.
EDDIE MURPHY: MÊ SẢNG NĂM 1993
Tưởng tượng bạn là đồng tính hâm mộ Eddie và điều đầu tiên nghe thấy là điều đó xem.
Tôi sợ chết khiếp vì mấy cô gái đi chơi với họ.
Họ đi vũ trường, vui vẻ với đám bạn đồng tính, hôn hít nhau...
rồi đi về, trên môi dính AIDS.
Về nhà với chồng. Năm năm sau,
"Johnson, ông đã bị AIDS." Ông ta la: "AIDS?
Tôi đâu phải đồng tính."
"Vâng, ông không đồng tính."
Sam Kinison xuất hiện ở Dangerfield's,
và ông ta pha trò với những câu kiểu...
Vì vài tên bê đê hành sự với vài con khỉ.
Họ quá nhàn rỗi, lỗ hậu của mình thôi là không đủ.
Vì cái chuyện đó, mà họ muốn chúng ta đeo bao.
Tôi nhớ mình ngồi trong đám đông xem buổi diễn này khi 16 tuổi,
và chẳng ai chạy ra khỏi phòng hô hoán: "Cái quái gì thế này?
Đây đâu phải hài."
Họ cười phá lên, hú hét và phát cuồng.
Khi AIDS bùng phát khắp cả nước như nấm mốc,
có khoảng 20 triệu tên bê đê chạy khắp nơi, hỏi:
"Bệnh này từ đâu ra vậy?
Sao tôi lại mắc?"
Sao lại mắc á? Đơn giản thôi. Để tôi giải thích.
Nếu ngày nào cũng để cây hàng dính phân đi khắp nơi,
thì kiểu gì mà chẳng bị bệnh, hiểu ý tôi không?
Khó khăn lắm. Vì điều đó khiến tôi nghĩ tôi không nên công khai.
Thực ra còn chẳng phải "khi nào công khai" mà là "đừng công khai".
Tôi không công khai khi diễn.
Trong cuộc sống thì có, nhưng giấu khi diễn.
Tôi không có... can đảm.
Vì nghĩ công khai là hết đường diễn.
Tôi làm việc trong một câu lạc bộ gọi là Comedy You ở The Village,
và đột nhiên, một người tên Bob Smith bước lên bục.
Điều đó rất quan trọng vì có rất ít nghệ sĩ hài
công khai đồng tính ở thập niên 80.
Phải nói thế này, tôi đến từ một gia đình rất bảo thủ,
và không dễ để nói cho bố mẹ biết tôi là đồng tính.
Thực ra, tôi đã cẩn thận chọn từ ngữ để thông báo vào lễ Tạ ơn.
Tôi nói: "Mẹ, vui lòng cho đứa đồng tính xin lọ muối."
Bà ấy đưa muối cho bố tôi.
Hồi đó không có người đồng tính nào diễn chính.
Bob Smith là người đầu tiên
công khai đồng tính diễn trong The Tonight Show,
và có một điều mà khi đó tôi không hiểu được là
họ chẳng thể tiến xa hơn thế.
Đại diện, quản lý không biết cách hỗ trợ nghệ sĩ như thế.
Nghệ sĩ đồng tính không có vai, không có chỗ.
Sao không chấp nhận toàn bộ tôi?
Được rồi.
- Có máy quay là không hãm được. - Diễn hay lắm.
- Cảm ơn. - Cảm ơn, Todd.
Mấy năm đầu quen nhau, tôi không biết Todd là đồng tính,
chúng tôi diễn chung nhiều,
và anh ấy công khai theo một cách rất khác so với tôi.
Anh ấy công khai khi đã nổi tiếng và được biết đến là một nghệ sĩ hài
hài hước, nổi tiếng, được yêu mến, được diễn chính.
Từ "Thành phố của Tình Huynh đệ", xin chào đón anh Todd Glass!
Chào mừng Todd Glass, thưa quý vị.
Biểu diễn độc thoại sáng nay là Todd Glass!
Tôi cứ nghĩ sẽ giấu mãi mãi.
Suốt đời.
Rồi tôi bị nhồi máu cơ tim.
Một đêm nọ sau khi diễn ở Largo.
Ở đó có Sarah Silverman & Friends, cùng nhiều nghệ sĩ hài.
Sau buổi diễn, tôi không thở được.
Tôi không biết là bị gì.
Cuối cùng họ gọi cứu thương.
Trong lúc họ cáng tôi lên, tôi hét với Sarah:
"Gọi cho bạn gái tôi!" Vì cô ấy biết tôi là đồng tính.
Nên tôi bảo: "Sarah gọi bạn gái tôi",
dù biết rõ tôi tệ cỡ nào. Giờ này mà còn quan tâm điều đó.
Làm như có người nói: "Anh ta bị đau tim. Hình như là đồng tính nữa."
Rồi ở trong bệnh viện,
bạn... trai của tôi
đến thăm tôi và anh ấy...
Tặng tôi một bông hoa.
Và rồi...
Cử chỉ đó thật ngọt ngào, anh ấy ngắt một bông hoa trên đường tới,
hình như là hoa dại gì đó thôi,
và nhét hoa dưới gối của tôi.
Và tôi thấy...
Điều đó khiến tim tôi tan nát
vì cuộc sống của chúng tôi phải vậy.
Và rồi tôi nghĩ:
"Ngay khi xuất viện, mình sẽ xử lý chuyện này."
Tiếp theo, xin đón chào diễn viên và nghệ sĩ hài, Todd Glass!
Công khai khiến tôi diễn hài hay hơn.
Khi biết chuyện, mọi người nói:
"Thật buồn khi anh phải bịa ra những câu chuyện về bạn gái anh."
Tôi bảo: "Chuyện thật, không bịa. Chỉ thay đổi thôi."
Vì rốt cuộc, mối quan hệ vẫn là một mối quan hệ.
Nên bao năm qua, khi nghệ sĩ hài nói:
"Phụ nữ làm này, phụ nữ làm kia",
tôi kiểu: "Đàn ông cũng thế. Mấy người không hẹn hò với họ thôi."
Các bạn tưởng hai đực rựa yêu nhau và phải ra ngoài lúc 7:30,
thì cả hai sẽ ra xe lúc 7:30 vì phải đi lúc 7:30 hả?
Một thời gian dài, chẳng có ai làm gương.
Chúng tôi phải tự tìm đường.
Tôi rất tự hào về anh. Diễn tốt lắm. Chúc mừng!
Nghệ sĩ hài đồng tính không có hằng hà sa số nghệ sĩ da trắng,
dị tính nổi tiếng để làm kim chỉ nam.
Mọi người thế nào?
Trông anh rạng rỡ lắm. Khỏe chứ?
Tôi vừa về từ Palm Springs.
Palm Springs là một cộng đồng lý tưởng
mà tôi nghĩ thế giới có thể trở thành nếu đồng tính và Đảng Cộng hòa chịu hòa nhau.
Vài năm sau khi đi diễn,
tôi chứng kiến bạn bè là nam giới dị tính tìm được cố vấn
và được những người đi trước giống họ dẫn đường chỉ lối.
Có một khoảnh khắc kỳ lạ khi tôi nhận ra tôi không có ai như thế.
Vì chưa có ai diễn hài độc thoại.
Vì họ che giấu xu hướng tính dục và họ sợ tôi,
và vì nhiều người như tôi đã chết trong dịch AIDS
vì chính phủ đã làm ngơ.
Tôi cảm thấy tôi noi gương rất nhiều nữ nghệ sĩ hài
như Sandra Bernhard và những nữ nghệ sĩ
đang hoạt động và đang nổi lên lúc bấy giờ.
Tôi chẳng thể nghĩ ra được một người nào trong nhiều năm qua
là đàn ông đồng tính biểu diễn hài trước tôi.
Tôi nghĩ phụ nữ queer là nhóm tạo ảnh hưởng.
Tôi là queer.
Tôi muốn được định danh là thế,
điều đó có nghĩa là tôi không quan tâm bạn là ai.
Tôi muốn bạn muốn bản chất của tôi.
Tôi lớn lên ở San Francisco, tôi nghĩ quan điểm làm hài kịch của tôi
thực sự được hình thành bởi sự đa dạng ở San Francisco.
Chúng tôi có truyền thống lâu đời về các anh hùng phản văn hóa,
về nữ quyền,
và về những người kể chuyện đồng tính
và hài kịch queer góp một phần rất quan trọng.
Josie's Juice Joint là nơi hội tụ tất cả các nghệ sĩ hài đồng tính,
cũng như nghệ sĩ giả nữ.
Những người xóa mờ ranh giới giữa drag, nghệ thuật và hài độc thoại như Lypsinka.
Chúng tôi hòa trộn chính trị, hoạt động xã hội, punk rock
và sự đa dạng tính dục của bạn không khiến bạn bị loại khỏi
thành công mang tính đại chúng.
Ở San Francisco, đồng tính vẫn có thể làm ngôi sao.
Năm 1990, tôi đang khá thành công với sự nghiệp hài độc thoại.
Tôi muốn nổi tiếng và tưởng sắp thành công.
Tôi vừa có chương trình TV của riêng mình.
Tên là Gái Mỹ Chính Hiệu, nó rất là... Cảm ơn.
Tôi muốn gọi nó là Chương trình Margaret Cho
vì tôi cực kỳ ích kỷ.
Họ cũng có vài gợi ý riêng. Đông Kết Hợp Tây.
Gái Á Hoang Dại.
G-Á-I Á, gái Á đấy.
Thế là tôi điên lên: "Khốn kiếp. Gọi luôn là Mắt Ti Hí đi."
Nhưng làm việc vào khung tám giờ cho mạng truyền hình
là chuyện hoàn toàn khác.
Tôi mặc bộ này ra ở tiệc thông báo đấy.
Báo tuổi trưởng thành?
Không, báo tôi đồng tính.
Họ không thực sự hiểu. Không phải chỉ vì tôi là người châu Á.
Tôi là nữ. Tôi ngờ nghệch.
Và là queer. Riêng vụ đó thì họ không chấp nhận được.
Họ muốn xem thứ mà họ có thể hiểu,
trái với cô gái ngờ nghệch yêu phụ nữ này.
"Nghe này, có một vấn đề.
Đài truyền hình có vấn đề với cô."
Thế là tôi bị từ chối khỏi các vai trên truyền hình.
ABC NÓI KHÔNG VỚI "GÁI MỸ ĐÍCH THỰC" CỦA CHO
Người đa dạng tính dục trên TV đối mặt với một nan đề
là họ được công khai xu hướng tính dục,
nhưng nghe dặn là: "Đừng lộ quá.
Đồng tính cũng được, nhưng đừng đồng tính quá."
Như luật "Không hỏi, không nói".
Tôi tới đây hôm nay để bàn về một thử thách khó khăn,
một chủ đề được dư luận hết sức quan tâm
và thảo luận công khai lẫn kín đáo.
Chính sách của nước ta với binh lính đồng tính.
Chúng tôi ở đây, chúng tôi là queer...
Trong nước, ta có cảm giác mọi chuyện đang dần tồi tệ hơn,
và ta có cái xúc cảm punk, là phải tự mình ra tay,
như thể có sự thôi thúc phải làm ngay.
Chúng tôi ở đây. Chúng tôi là queer. Ủng hộ nữ quyền. Đừng gây sự với tụi tôi.
Chúng ta không có thời gian chờ tiến bộ từng chút một.
Bạn phải chiến đấu ngay lúc này.
IM LẶNG = CHẾT
Khủng hoảng AIDS biến mọi người thành nhà hoạt động,
những người bình thường với suy nghĩ:
"Mình không thể im lặng nữa."
Vì đây là chuyện sống còn.
Nhóm hoạt động xã hội tôi thích nhất là ACT UP của thập niên 80.
Họ có một khẩu hiệu rất hay: "Im lặng là chết."
Tức là: "Nếu không nói về AIDS, thì ta sẽ chết vì AIDS."
Từ khẩu hiệu đó tôi tự tạo một câu tương tự:
"Im lặng là không tồn tại."
Hài kịch queer thực sự là cách
để chúng tôi sống chung với tổn thương.
Tổn thương dưới dạng kỳ thị đồng tính, phân biệt chủng tộc,
dưới dạng phân biệt giới tính,
tổn thương dưới dạng không được xã hội nói chung công nhận.
Sau khi tôi không trở thành siêu sao truyền hình,
thì quay về với hài độc thoại thực sự là chuyện hiển nhiên.
Tôi muốn tìm khán giả của mình, tìm nhóm người của mình.
Tôi phải tự làm điều đó theo cách của tôi.
Margaret Cho!
Tôi có thể tạo ra các chương trình của riêng tôi
rồi quay và cắt ghép để chiếu trên truyền hình mà không phải
lo lắng về điều tôi nói hay làm. Tôi thích thì làm.
Tôi đã trải qua mọi cung bậc. Tôi hoang mang: "Mình đồng tính?
Mình dị tính?"
Rồi tôi nhận ra tôi chỉ hứng tình thôi.
Lần đầu xem Margaret Cho
là lần đầu tôi thấy có người nói về danh tính queer
mà không xúc phạm.
Tôi rất thích từ "bê đê"
vì bê đê là kiểu tôi mê.
Kiểu như: "Đồng tính tồn tại,
họ có thật và họ thật tuyệt vời."
Tôi kiểu: "Ồ, được đấy. Tôi không biết là được nói kiểu đó."
Chúng tôi chỉ yêu ba điều: vòng ba, Judy Garland và Margaret Cho.
Cô ấy làm những chương trình cho chúng tôi bởi chúng tôi,
và điều đó đã dẫn đến một làn sóng hài kịch thay thế.
Dàn nghệ sĩ hài lóc nhóc kỳ lạ.
Một nhóm nghệ sĩ hài đa dạng hơn,
với ngoại hình và lối kể chuyện rất khác truyền thống.
Tôi nhớ lần đầu nghe Margaret diễn hài độc thoại,
và cô ấy làm mọi thứ mà khi tôi mới bắt đầu người ta bảo là đừng làm.
Vừa thô tục, vừa bỗ bã,
cô ấy chẳng quan tâm.
Rất nhiều người chúng ta thấy lạc lõng trong không gian truyền thống.
Lúc mới vào nghề, nhiều nghệ sĩ bảo tôi: "Đừng nói về tình dục."
Mỗi lần đụng đến chủ đề đó hay việc hẹn hò,
người ta sẽ nhớ đến đối tượng của tôi.
Cho dù không đùa về làm tình cửa sau, thì họ vẫn tự động nghĩ tới,
và họ sẽ thấy ghê.
Ngay khi có cơ hội,
tôi chỉ muốn được nói về những điều mà người ta giấu kín.
Tôi yêu bạn trai tôi. Chúng tôi là tri kỷ.
Anh ấy là người da trắng, nhưng bất kỳ đêm nào
anh ấy đều có chút ADN châu Á trong người.
Đập tay nào!
Ừ! Anh ấy ghét trò đùa này lắm!
Nhưng anh ấy nằm dưới nên phải nhận thôi.
Hồi đó, hài kịch queer thực sự giống niềm an ủi.
Và với tôi, khán giả thực sự cần
có một tiếng nói queer mang lại cho họ hy vọng,
mang lại cho họ niềm vui.
Nó củng cố ý nghĩa cuộc sống.
Như thể cô ấy không thấy tôi.
Tôi xin lỗi.
Tôi là con người khổng lồ nhất thế giới rồi mà.
- Tôi xin lỗi. - Đùa thôi!
Được rồi.
Hoàn hảo.
Đợi đã. Để tôi cất điện thoại.
- Cái quái... - Chết.
- Tôi không muốn để nó trong túi. - Đưa cho tôi.
Chào tất cả.
Tôi luôn biết mình muốn biểu diễn, nhưng không biết bằng cách nào.
Vì tôi vừa cao, vừa ngượng nghịu, vừa đồng tính,
và khi xem những người phụ nữ
như Joan Rivers, Mẹ Mabley, những người mà
vừa dũng cảm, vừa trung thực,
vừa hài hước,
và tôi đã nghĩ: "Mình muốn làm như điều đó."
Tôi muốn làm một nghệ sĩ hài, mà tình cờ là một nữ đồng tính,
tôi luôn cảm thấy tôi là như thế.
Họ đều biết tôi đồng tính,
nhưng tôi không thực sự có câu đùa nào về việc đó.
Tôi yêu lúc mẹ tôi tức. Tuần trước tôi đã trêu mẹ.
Ai muốn chọc tức mẹ mình thì làm theo.
Lần sau chở mẹ bạn, hãy dừng ở quán nhảy thoát y gần đó,
đỗ xe lại, và bảo: "Con đi tí rồi về.
Phải vào rút tiền từ séc."
Như thể bạn nhảy thoát y ở đó ấy!
Tháng trước tôi trêu mẹ tôi như thế ở Atlanta, có người hét:
"Họ trả tiền mặt."
Tôi thấy họ bị ép vào một hình tượng cố định,
chỉ được diễn cho nhóm khán giả đặc thù,
không được ai thuê.
Chào, Suzanne Westenhoefer đây, nữ nghệ sĩ hài đồng tính nổi tiếng.
Lần đầu tôi biểu diễn là tại câu lạc bộ hài ở New York.
Đầu thập niên 90, nếu tự nhiên
bạn bảo tôi là đồng tính, thì sự nghiệp của bạn sẽ chấm dứt.
Nhiều nghệ sĩ hài khác bảo tôi đừng nói về đồng tính nữa.
"Họ không bỏ qua chuyện đó đâu.
Cô đáng lẽ có thể nổi tiếng, giờ họ chẳng gọi cô quay lại đâu."
Hồi đầu tôi diễn hài đồng tính ở CLB dị tính ở New York,
rất nhiều nơi chịu thuê tôi, trừ một nơi.
Tôi không muốn nhắc tên.
Comic Strip!
Ở đó hay lắm, tôi diễn thử cho họ ba lần.
Tôi diễn rất tốt và tay quản lý ngúng nguẩy
đi tới bảo: "Cô diễn rất tốt nhưng chúng tôi không thể thuê cô.
Vì chúng tôi mài giũa nghệ sĩ cho TV,
và tôi không nghĩ đồng tính nữ sẽ được lên truyền hình."
Tôi ý thức được việc điều đó hạn chế tôi.
Tôi nghĩ sự kỳ thị thể hiện nhiều nhất ở những điều
mà có khi tôi còn chẳng biết có tồn tại.
Tôi chẳng được nghe nói về chúng, không như các nghệ sĩ khác.
Tôi đáp: "Trên TV không có đồng tính nữ á?
Thế còn Wimbledon?"
Họ không cho tôi vào thử vai.
Tôi nhớ rõ từng bị hỏi: "Cô là nghệ sĩ hài công khai đồng tính?
Cô chỉ đùa về đồng tính thôi à?"
"Không phải thế, cũng như da đen vậy.
Khi diễn thì da tôi vẫn đen dù nhắc đến hay không."
Cô ta bảo: "Vâng, cảm ơn. Mời cô đi về."
Điều đó đã luôn khiến tôi...
nặng lòng.
Giờ tôi làm bộ như đã không khóc ở đâu đó
và cố giữ cho mascara không chảy,
nhưng điều đó... Đau lắm. Bạn hiểu không?
Vẫn còn sự căm ghét, sự kỳ thị,
còn phải cố nhiều.
Lần sau có người bảo bạn: "Cô chọn làm đồng tính,
và anh chọn làm đồng tính", hãy nói: "Tôi không chọn.
Tôi được chọn."
Khăng khăng rằng mối quan hệ nữ nữ và nam nam
phải có vị thế ngang hàng
là hết sức hoang đường.
Ta phải ngăn chặn mục tiêu ngầm của đồng tính,
nếu không nó sẽ chiếm lấy thị trấn và trường học của chúng ta.
Đồng tính thập niên 90 không quá lộ.
Ta có Đạo luật "Không hỏi, không nói",
và ta có Đạo luật bảo vệ hôn nhân,
định nghĩa hôn nhân là giữa đàn ông và đàn bà.
Nhiều sự chú ý dồn vào trẻ em.
Người đồng tính có xu hướng nhận nuôi,
và nếu họ kết hôn, vì giờ anh nói họ được phép,
điều gì ngăn họ nói vai trò giữa bố và mẹ là ngang hàng.
Điều đó vô đạo đức.
Không lành mạnh và hủy hoại.
Thật điên rồ.
Erik và Lyle Menendez. Một tối nọ, bố mẹ đang xem TV
và ăn kem, họ bắn chết cả hai.
Họ có thể cưới nhau! Họ đã kết hôn trong tù!
Tôi không được phép.
Jerry Sandusky. Ái nhi.
Hắn có nhiều quyền hơn tôi.
Mary Kay Letourneau cưới học sinh của mình đấy
và có con với cậu bé đó.
Điều đó làm tôi phát điên
và vào thời điểm đó, mọi thứ thay đổi.
Khi tôi có con, mọi thứ thay đổi.
Tôi là người mẹ đồng tính công khai.
Nghệ sĩ hài luôn kể về gia đình mình.
Không ai có thể cấm tôi làm tương tự.
Tôi là nữ đồng tính hai con,
và tôi nên kể cho các bạn một chút về điều đó.
Tôi có con với người bạn đời cũ, Wendy.
Được rồi, tên cô ấy không phải thế. Cô ấy không muốn bị nêu tên.
Cô ấy muốn được gọi là Wendy chứ tên cô ấy là Sharon. Thôi...
Con cái bạn sẽ học được thông điệp gì
khi bạn không sống với niềm tự hào
và ca ngợi gia đình mình và gia đình mà bạn đã gây dựng?
Tinh trùng là từ người hiến ẩn danh, đang ngồi ở kia.
Rất cảm ơn anh vì đã đến.
Lũ trẻ đang rất háo hức để gặp anh vào ngày mai. Và...
Khi bắt đầu nói về gia đình và các con,
tôi thực sự đã đánh đổi sự nghiệp để làm thế,
nhưng tôi sẽ không làm khác đi.
Tôi không thể đối mặt với con trai mình
và nói: "Ta không nhắc đến việc đó."
Hoặc: "Ta nên thấy xấu hổ",
hoặc là: "Ta không giống như..."
Tôi không thể.
Tôi ám ảnh với Judy Gold.
Tôi nhớ trong một bản ghi, Judy nói mình có con.
Tôi nghĩ: "Ồ, cô ấy có vợ và một đứa con.
Cô ấy đồng tính nhưng có gia đình."
Và đầu tôi nổ tung.
Và rồi, cô ấy kể những chuyện
gia đình bình thường, không phải "gia đình đồng tính".
Chào mọi người!
Xin chào, các bạn queer!
Tôi yêu tất cả các bạn!
Hài kịch cho mọi người cơ hội
thấy thế giới qua một đôi mắt khác
và một nghệ sĩ hài giỏi sẽ khiến bạn cười, ngẫm nghĩ,
thậm chí có thể... thay đổi ý kiến của bạn.
Khi người ta biết Judy đồng tính, cô ấy không có nhiều chỗ diễn.
Lần tiếp theo tôi thấy cô ấy trên TV là ở vị trí sản xuất của Rosie O'Donnell.
Tôi đã mất một nhân viên. Đến đón con cô đi. Đây này.
Khi làm cho Rosie O'Donnell, tôi nghĩ: "Chương trình này thật phi thường."
Người người xem, luôn lên bìa tạp chí.
Và tôi nhớ mình đã nghĩ: "Giá mà các bạn biết chúng tôi là đồng tính.
Những đứa trẻ đồng tính mê sân khấu này đang diễn cho các bạn."
Khi ký với Warner Brothers để làm chương trình trò chuyện,
tôi bảo tôi là đồng tính,
vì họ đang chi hàng triệu đô
quảng bá chương trình này và tôi chỉ muốn họ biết.
Tôi nói: "Đề phòng các vị bận tâm, tôi muốn các vị biết."
Tôi không tưởng tượng lúc tôi công khai vì hồi đó tôi không hề nghĩ đến.
Chương trình của tôi bắt đầu năm 1996,
đó là trước thời Will and Grace, trước khi Ellen công khai.
Khi Ellen sắp công khai trong vai diễn trên chương trình
tôi nhớ đã nghĩ là cô ấy sẽ phá hủy sự nghiệp của mình.
Tôi bước vào hỏi: "Cô làm thật à?" Cô ấy đáp: "Ừ."
Tôi kiểu: "Chà. Run không? Sợ không?" Cô ấy bảo: "Một chút."
Không hiểu lộ từ đâu,
vì chúng tôi đã thực sự cố dẫn dắt từ từ và tiết lộ
theo cách sẽ khiến mọi người thay đổi ý kiến.
Ta sẽ biết nhân vật đó là người Li-băng và...
- Li-băng? - Phải.
Cô ấy nói cô ấy sẽ diễn là
nhân vật đó công khai quốc tịch Li-băng
và tôi bảo: "Được rồi."
Chúng tôi nói về các câu đùa liên quan đến chuyện đó,
và tôi nói: "Tôi có thể nói tôi thích baba ghanoush và Casey Kasem."
- Tôi rất thích Casey Kasem đấy. - Tiến lên, cô gái.
Hay tôi là người Li-băng.
- Có thể. - Tôi có thể là người Li-băng.
Thật không ngờ.
Đôi khi... kể cũng buồn
vì đôi khi tôi cũng thấy cô giống người Li-băng.
Tôi không muốn để mặc cô ấy ngoài kia mà không giúp đỡ
và tuyên bố không giao thiệp gì với cô ấy.
Có một bài hát của Tori Amos có câu: "Mẹ em xuất hiện trong chiếc váy đáng sợ
và đã đến lượt em đứng nơi tôi đứng.
Mọi người đang nhìn em. Nắm lấy tay tôi."
Và đó là cảm xúc của tôi. "Tôi sẽ không để cô bơ vơ.
Nắm tay tôi nhé? Ta sẽ cùng nhau thực hiện."
Nửa Hollywood là Li-băng.
- Thật à? - Ừ.
Không ai biết!
"ELLEN" GIÚP TRUYỀN HÌNH TIẾN BỘ
Ellen công khai gây thay đổi lớn ở Mỹ.
Đây là người mà ta thấy hàng tuần
trên một bộ phim hài đáng yêu, thú nhận họ là queer.
Susan,
tôi đồng tính.
Sau đó chương trình bị hủy ngay lập tức,
nhưng nó ép mọi người thực sự nghĩ về
cuộc sống riêng tư của người queer
và việc ta đã quen thuộc với Ellen và yêu mến cô ấy,
rồi biết cô ấy là queer.
Có chuyện gì?
Cô ấy đã phá hủy chương trình vì mục đích đồng tính ngầm?
Hay nhà đài này đã bỏ rơi cô ấy?
Vấn đề là, với nhiều người,
nếu tôi nói về vợ tôi, thì tôi đang chia sẻ về cuộc sống.
Còn nếu tôi nói về chồng tôi, thì đột nhiên tôi có mục đích ngầm.
Chúng tôi đều lớn lên với những câu: "Có gì đó sai sai.
Cậu có gì đó không bình thường. Không... cậu cứ sao sao ấy."
Có gì đó không đúng và một ngày nào đó mọi người sẽ hiểu.
ĐÚNG, TÔI ĐỒNG TÍNH
Bạn có để ý thấy một số trong những người quan trọng nhất công khai
trong một đợt rầm rộ như vậy là nghệ sĩ hài nữ chứ?
Có thể nghe người ta nói kiểu:
"Tôi không ưa đồng tính, nhưng tôi thích Ellen."
Và bạn kiểu: "Ờ."
Đó chính là sức mạnh từ việc có thể khiến người khác cười.
"Người này khiến tôi vui vẻ.
Có lẽ họ đồng tính cũng chẳng sao."
Tôi thấy chỉ là nữ dũng cảm hơn nam thôi.
Những màn công khai đình đám nhất
chắc phải là Ellen, Rosie và Wanda.
WANDA SYKES CÔNG KHAI LÀ NGƯỜI ĐỒNG TÍNH VÀ ĐÃ KẾT HÔN
Tôi công khai
vào ngày lễ toàn quốc phản đối Dự luật 8.
- Hai, bốn, sáu, tám! - Chúa trời không kỳ thị!
Người phụ nữ đứng trung tâm ở đầu nói là
trong đám đông có một người
là người ủng hộ mạnh mẽ cộng đồng của chúng ta,
và tôi nhìn quanh nghĩ: "Drew Barrymore ở đây à? Hay ai thế?"
"Pink à? Ai đang ở trong đám đông thế?
Ngoài kia có ai thế?"
Rồi cô ấy nói Wanda Sykes.
Tôi kiểu: "Trời. Họ nghĩ mình là đồng minh.
Họ không... Đúng rồi, họ không biết mình thuộc cộng đồng."
CHUNG TAY GÂY ẢNH HƯỞNG LAS VEGAS, NV - NĂM 2008
Tôi kết hôn vào 25 tháng 10.
Vợ tôi cũng ở đây.
STAND OUT BÌNH ĐẲNG
Và rồi khi tôi quay lại chỗ bạn bè,
Alex ở đó, vợ tôi ở đó,
họ nói: "Cô vừa mới công khai đấy?"
Tôi kiểu: "Ô, hình như là thế thật.
Tôi công khai rồi nhỉ?"
Cảm ơn rất nhiều.
Nghe này, tôi chỉ muốn nói...
Hãy vỗ tay thật to cho tất cả những người mà các bạn thấy hôm nay.
Họ thật là đỉnh.
Có rất nhiều nghệ sĩ biểu diễn như họ,
tôi được như giờ là nhờ họ.
Phụ nữ da màu đầu tiên tôi thấy trên sân khấu cũng đã công khai.
Karen Williams.
Cô ấy rất hài hước
tình cờ là đồng tính và không ngại nói ra:
"Ừ, bạn gái tôi ấy." Và tôi kiểu: "Gì cơ?"
Cô ấy nói trên sâu khấu và tôi nhìn quanh: "Mọi người nghe thấy chứ?"
Đồng tính nữ gọi tên Chúa khi họ đạt cực khoái.
Vẫn là đàn ông được ghi công.
Lớn lên tôi thích nhất là "Mẹ" Jackie Mabley.
Bà ấy là phụ nữ da đen, chẳng có ai như thế trên TV đâu.
Bà ấy đóng một vai, nhưng rất thật
vì bà ấy làm tôi nhớ tới những người dì và bà của mình.
Tôi nhớ hồi nhỏ khi xem
Mẹ Mabley trên những chương trình như Smothers Brothers.
- Mẹ không thích đàn ông lớn tuổi. - Vậy ạ?
Ừ. Nếu thấy tôi khoác tay người đàn ông lớn tuổi
thì tôi đang giữ ông ta cho cảnh sát.
Hồi nhỏ tôi chẳng hề biết là bà ấy công khai đồng tính,
công khai từ hồi bà ấy 20 mấy tuổi hồi thập niên 20.
- Ông Jones, Marcella đây. - Chào anh bạn!
Tôi đã chuẩn bị cá và cơm cho anh.
Tôi cũng đến từ Nam Carolina đấy.
Nếu tôi có thể quay về quá khứ,
tôi sẽ biểu diễn giả trang nữ và cùng Mẹ Mabley tán gái.
Đùa tôi à?
Cách Mẹ vận dùng hài kịch đầy tài tình
với tư cách là một nhà phê bình và phá vỡ động học xã hội vào thời của mình
quả là thiên tài.
Tôi sẽ đi bầu và bỏ phiếu cho bất cứ ai tôi muốn,
và tôi sẽ hất hàm với lũ Klan,
thách bọn chúng chui ra từ sau đống chăn đó
và đối mặt với tôi cho ra dáng đàn ông.
Tôi xem Mẹ Mabley trong Wanda Sykes.
Bà ấy chỉ trích các vấn đề lớn nhỏ
về cuộc sống thường ngày.
Làm đồng tính khó hơn làm người da đen.
Thật đấy. Vì có những chuyện...
Có những chuyện chỉ người đồng tính mới phải làm.
Tôi không phải công khai màu da mình.
Tôi không phải mời bố mẹ ngồi xuống và tâm sự tôi là người da đen.
Tôi không phải làm thế.
"Bố, mẹ, con có chuyện cần nói.
Hy vọng bố mẹ vẫn yêu con.
Con sẽ cứ thế nói đây.
Bố mẹ à...
con là người da đen."
"Cái gì? Nó vừa nói cái gì?"
"Ôi Chúa ơi!"
"Nó nói nó là người da đen? Nó nói thế?"
"Mẹ, con là người da đen." "Ôi lạy Giê-su! Sao lại thế chứ? Chúa ơi!"
"Ôi, đừng là da đen chứ, xin Chúa!"
"Gì cũng được chứ đừng là da đen!"
Cô ấy công khai khiến tôi thấy rất mạnh mẽ.
Đặc biệt khi là người da đen là queer,
tôi nhớ đã tự nhủ: "Mình cũng thấy như vậy."
Nhưng chưa từng nói được thành lời.
DỞ HƠI MỚI KỲ THỊ ĐỒNG TÍNH
Wanda có một chương trình đặc biệt trong đó cô ấy nói về
việc sống chung với vợ là người Pháp,
nhưng cuối cùng phần đó lại miêu tả
cuộc sống gia đình tuyệt vời và ấm lòng giữa hai người phụ nữ.
Giờ tôi ngủ ngáy rồi.
Cái này mới đấy.
Ngủ ngáy. Vợ tôi, trời ạ, Chúa phù hộ cô ấy vì đã chịu đựng chuyện này.
Vì ban đầu tôi chỉ hít thở hơi nặng nề thôi.
Chỉ thở kiểu...
Rồi sớm trở thành...
Sao tôi biết hả?
Vì vợ tôi ghi âm lại.
Cô ấy đang bình thường hóa queer,
và đặc biệt là bình thường hóa tình yêu đồng giới nữ, khác chủng tộc.
NGHỆ SĨ HÀI: "TÔI TỰ HÀO LÀ ĐỒNG TÍNH"
Wanda và các nữ đồng tính tiên phong,
họ giúp tôi có thể nói tôi là đồng tính.
Khi mới đi diễn,
đồng tính nữ làm tôi rất sợ.
Họ khiến tôi sợ mất mật.
Tôi sẽ kiểu:
"Họ muốn làm gì? Sao lại nhìn mình?
Để tôi yên."
Rồi tự dưng tôi hiểu.
Và tôi nhận ra tôi đã cố
tự giảm bớt sự đồng tính của mình,
tự làm mình trở nên dễ mến, nếu không nói là dễ chấp nhận hơn.
Và tôi chẳng phải làm vậy nữa, điều đó cảm giác thật tự do.
Tôi không biết mình đồng tính.
Lớn lên trong thập niên 50 và 60, không ai nói về chuyện này.
Tôi chẳng biết đồng tính là gì.
Tôi đâu biết họ hàng tôi là đồng tính.
Họ còn chẳng phải là kiểu kín, mà là kiểu đồng tính bóng lộ khuôn mẫu.
Giống dì Butchie và bác Twirl vậy.
Việc nghệ sĩ hài queer được lắng nghe, nhìn nhận là rất quan trọng.
Ngoài kia có những đứa trẻ, những người sống ở những nơi họ không được công nhận.
Nên nếu họ thấy chúng tôi cất tiếng nói vì họ là điều tốt.
Điều đó khích lệ họ.
Ở cộng đồng queer, phụ nữ và người da đen
có nhiều cơ hội được diễn chính hơn.
Khi tôi mới chuyển đến Mỹ và còn vô danh,
tôi bắt đầu từ làm việc cho Olivia, nơi tổ chức du thuyền, nghỉ dưỡng cho phụ nữ.
Tôi đã bắt đầu kiếm được tiền ở Mỹ
với vai trò nghệ sĩ hài cho cộng đồng queer.
Hồi thập niên 80, 90 và sang những năm 2000,
các địa điểm và không gian cho queer bắt đầu mọc lên.
Có người gọi đây là "rạp hát oải hương".
Ta có thể thấy những người đa dạng tính dục, da đen, bản dạng giới nữ
công khai biểu diễn.
Khi tôi mới đi diễn, có Kate Clinton,
Karen Williams, Marga Gomez, Lea DeLaria
diễn hài độc thoại tại các địa điểm, lễ hội đồng tính,
hoặc hộp đêm, nơi họ diễn cả chương trình riêng của họ.
Cho những ai chưa biết về lễ hội âm nhạc cho phụ nữ,
thì nó như thế này.
Tại một thời điểm nhất định,
một nhóm đông phụ nữ kéo nhau vào rừng,
rồi chia nhau muỗi, đỉa, khoai tây rán
và trở thành một phụ nữ đồng tính tốt hơn.
Tôi là gái thành phố. Nhé?
Trong rừng có sát nhân cầm rìu. Tôi không muốn vào đó đâu!
Không!
Những nơi đó có cảm giác như thế giới biểu diễn ngầm.
Sẽ có dàn nghệ sĩ đồng tính hoặc tối cho người đồng tính.
Nghệ sĩ hài đồng tính có thể biểu diễn, sống thật và làm mọi thứ
và khán giả thường là người đồng tính.
Anh chàng định giới thiệu tôi
tôi biết anh ấy định nói tôi là đồng tính nữ từ Stonewall
nhưng anh ấy lại giới thiệu tôi là nữ đồng tính từ Stonehenge.
Thôi nào, người dị tính.
Nếu để chúng tôi cưới nhau, thì chúng tôi sẽ thôi cưới mấy người!
Với tôi, không gì nhục nhã hơn một trận bóng ném.
ALEC MAPA NGHỆ SĨ HÀI
Tôi không chơi được bóng gì ngoài bóng lộ đâu.
Khi tôi mới vào nghề, nghệ sĩ đồng tính thường xuyên diễn
trên các du thuyền du lịch cho các công ty đồng tính.
Bạn có thể biết mình sẽ bận vào mùa hè
vì diễu hành tự hào sắp diễn ra, bạn có thể kỳ vọng một số thứ sẽ xảy ra.
Chương trình đầu tiên mà tôi diễn chính
là ở Pulse, Orlando.
Các CLB đồng tính là những nơi chịu thuê tôi.
Họ là những người nói rằng:
"Ta giống nhau. Chúng tôi ủng hộ cô." Điều đó rất có ý nghĩa.
Mọi người chấp nhận và yêu mến bạn, họ chỉ muốn có thời gian vui vẻ
và cười đùa và ủng hộ...
mọi nghệ sĩ đồng tính.
Những nơi đó là một phần rất quan trọng của cộng đồng diễn hài này.
Tôi yêu những chương trình đó vì có nhiều người đồng tính
và họ đến từ những nơi mà họ che giấu bản chất thật của mình,
và họ được hoàn toàn là chính mình.
Sự giải tỏa đó tạo ra những khán giả xem hài tuyệt vời
vì họ vô cùng hạnh phúc khi được làm chính mình.
Tôi thực sự ngỡ ngàng sau đêm diễn đặc biệt Sweet & Salty.
Tôi nhận được nhiều tin nhắn từ các phụ huynh,
họ nói con cái họ dùng chương trình này như chất thử
để xem bố mẹ sẽ phản ứng thế nào,
nếu bố mẹ cười đùa, thì những đứa trẻ sẽ tiết lộ.
"Mẹ,
con đồng tính."
Tôi biết nghe sến, nhưng nụ cười là liều thuốc bổ.
Giúp gắn kết mọi người.
Chúng ta chắc chắn cần nụ cười.
Tôi tin ta nên nhắm đến cao hơn.
PHÁN QUYẾT LỊCH SỬ CHO QUYỀN CỦA NGƯỜI ĐỒNG TÍNH
Hài kịch nên nói những điều mà sẽ đưa ta xích lại gần nhau.
Vẫn tiếp tục chiến đấu vì bình đẳng.
Tôi yêu tất cả các bạn, cảm ơn rất nhiều vì đã tới đây.
Cảm ơn đã mời chúng tôi và chỉ xin cảm ơn rất nhiều.
Trân trọng các bạn.
Những người dám nói thật, có thể sống đúng với bản chất,
thành thật và sống có quan điểm
đang giúp mọi người, đặc biệt khi họ là queer.
- Chào Eddie. Rosie. - Chào.
- Chào, Rosie. - Khỏe chứ? Thấy cô vui quá.
Có rất nhiều người diễn hài độc thoại với nhận thức rõ ràng.
Tôi nhớ Eddie Izzard. Tôi luôn thích cô ấy.
Bạn chứng kiến cô ấy biến đổi và sự tự do mà cô ấy cảm nhận khi được diện váy
và được sống, được là chính mình.
Đây là phần không hào nhoáng.
Nhưng cần thiết.
Đó là điều vẫn luôn khiến tôi sững sờ.
Tốt biết bao, khi mà thế giới vẫn luôn bối rối về bản chất của mọi thứ này
có những người sống đúng sự thật và biết rõ mình là ai
và có thể tự thể hiện điều đó.
Công khai năm 1985,
diễn hài độc thoại năm 1988, diễn trong vẻ ngoài đàn ông
vì nghĩ: "Thêm cái này nữa thì hơi quá."
Nói "máu đặc hơn nước" để nhắc ta yêu thương người thân.
Nhưng trứng sữa còn đặc hơn máu.
Vậy ta phải cung phụng bánh ngọt?
Qua thời gian, tôi thấy mình được chào đón hơn. Tôi đã cố để được thế.
Và tôi nghĩ: "Mình phải cho mọi người biết mình là..."
Hồi đó người ta gọi là đảo trang.
ĐT, chuyển giới. Ngôn ngữ đã thay đổi.
Đưa vào xã hội. Khi đó chúng tôi nằm ngoài xã hội.
Hồi đó mới có LGB, nhưng...
Chưa có chữ T.
Tôi công khai năm 1985
là 30 năm trước.
Trước đó đã có người công khai chuyển giới.
Ý tưởng chuyển giới thực sự chỉ xuất hiện
trên radar của công chúng vào năm 1952 và 1953,
chủ yếu là nhờ người phụ nữ tên là Christine Jorgensen.
CHRISTINE JORGENSEN NGHỆ SĨ TRÌNH DIỄN
Christine Jorgensen là người chuyển giới đầu tiên được biết đến rộng rãi.
Bà ấy là Caitlyn Jenner của thế hệ mình.
Christine Jorgensen bước lên sân khấu và kể vài câu chuyện cười,
hát vài bài, nhảy một chút và một màn thay đồ nhanh.
Bà ấy giống như người nổi tiếng chuyển giới đầu tiên của thời hiện đại,
bà ấy có diễn một tiết mục hài.
Tôi bắt đầu nói về chuyện đó trên sân khấu
nhưng không mặc váy hay thoa son.
Nhà báo viết: "Anh ấy nói thế này, thế kia.
Anh ấy đùa ư?" Tôi nghĩ: "Vậy thì mặc váy."
Nữ có thể nói về phân biệt giới tính.
Vì đàn ông không thể hiểu được.
Thiểu số có thể nói về phân biệt chủng tộc.
Còn tôi, nam da trắng trung lưu, hoàn toàn vô dụng.
Chẳng có gì để khai thác. Không lẽ nói: "Tuổi thơ của tôi...
cũng ổn."
Chỉ có một thứ có ích với tôi, đó là: "May phước, mình là ĐT."
"Ồ, thật đấy à?
Chuyển giới, ĐT, sao cũng được, gọi tên thế nào thì tùy.
Nhưng trông rũ rượi quá." Họ chuyển qua câu đó.
Rồi, tôi chỉ có ít váy thôi, nên mặc xác tôi.
Tôi nghĩ: "Mình nên tút tát lại ngoại hình cho đẹp hơn."
Và điều đó trở thành một thứ mạnh mẽ hơn.
Nói thật về việc chuyển giới
có cả mặt tích cực lẫn tiêu cực.
Tôi nghĩ họ bị tôi làm bất ngờ.
Họ nghĩ: "Phải nghĩ gì về người này?"
Ngày đó, nếu bạn chuyển giới và trang điểm,
họ nghĩ: "Do mê trang điểm."
Ai cũng biết tôi thích gì. Trang điểm không liên quan.
Tôi tình cờ là chuyển giới.
Tôi thích Python. Thích tóc tai, banjo,
lợn ngoài không gian, tận thế và khởi đầu thế giới mới.
Nhưng ở Mỹ thì khác. Những nhà lập quốc đến vào những năm 1600...
Họ xuất phát từ Plymouth và cập bến ở Plymouth.
May mắn thật nhỉ?
"Đây là Plymouth ư?
Ta vừa đi từ Plymouth.
Ta đi vòng tròn rồi. Quay lại thuyền."
Cuối cùng họ tới đây. "À, đây là nơi Chúa đưa ta tới.
Ta có thể thực hành tôn giáo ở đây.
Ta có thể lập gia đình. Ở đây không có ai.
Thứ lỗi.
Ở đây không có ai...
Tuyệt, một vùng hoang vu không bóng... Mấy người kia là ai vậy?"
Khi Eddie Izzard bước lên sân khấu
trong bộ đầm, áo choàng hay gì đó bằng lụa in họa tiết lộng lẫy,
cô ấy đã thay đổi hình tượng người mà ta nghĩ có thể có quan điểm.
Cô ấy đưa những người bị coi rẻ,
và cho họ quyền tự quyết
bằng khiếu hài hước, sức cuốn hút và sự hào nhoáng đến như thế.
Ta biết người đồng tính tồn tại.
Ta hiểu người đồng tính có trên đời,
nhưng ta chỉ mới hiểu người chuyển giới
như một câu đùa thoáng qua trong Night Court hay gì đó thôi.
Xã hội chúng ta luôn coi phụ nữ chuyển giới như đồ vật,
và còn không nghĩ đến chuyển giới nam.
Với tôi, làm người chuyển giới trên sân khấu
rất khác việc chỉ là đồng tính.
Vì tôi từng chỉ là đồng tính trên sân khấu.
Nghệ sĩ sau đây có album hài kịch, Butcher ra mắt ở vị trí số một trên iTunes.
Xin hãy chào đón người đàn ông duy nhất thực sự thích thể thao,
River Butcher!
Nó như là điều mà bạn có thể hoặc không thể nói đến.
Nhưng đáng ra bạn không cần phải nhắc tới điều đó mọi lúc,
vì đó là bản dạng giới của bạn, là cách bạn sống mỗi ngày,
nhưng tôi cũng không muốn sợ nói về điều đó.
Thật vui khi được là người đó trong căn phòng đông đúc.
Giả sử có 50 người,
một người vượt 49 người để tới chỗ bạn
và nói: "Này, đại từ nhân xưng của bạn là gì?"
Không cần biết của 49 người kia, chỉ của tôi à?
Nhìn một bên tóc mai rậm rạp...
và một bên loe ngoe mà vẫn chưa nhận ra à?
Dạo này tôi rất thích xem những gì
mà Solomon Georgio đã làm với giới tính.
Linh hoạt thay đổi. Tôi rất thích điều đó.
Vô cùng hài hước và đầy vui vẻ, ai cũng thích anh ấy.
Solomon Georgio!
Hài kịch đã luôn giúp đỡ tôi trên hành trình tự nhận dạng.
Hồi mới đi diễn, tôi luôn mặc vest.
Không biết vì sao. Tôi chỉ muốn làm một nghệ sĩ trình diễn.
Tôi muốn mở màn bằng việc chân thành xin lỗi mọi người.
Tôi đã cố hết sức để trông chỉn chu,
nhưng lại thành quá đẹp trai.
Tôi đã dùng giọng trầm hơn,
và không cho mình được vắt chéo chân.
Tôi không cho phép mình bộc lộ những phẩm chất nữ tính tôi có.
Hồi đó tôi đã che giấu, và qua hài độc thoại tôi học được
rằng không những không nên làm thế,
mà tôi còn được lợi nếu chấp nhận phương diện đó.
Như các bạn thấy từ bộ đồ này,
năm nay tôi đã rất đồng tính.
Đó là hành trình cá nhân của riêng tôi
và chấp nhận rằng có lẽ tôi thuộc một phổ rộng hơn tôi nghĩ.
Và có lẽ điều tác động mạnh mẽ nhất tới tôi và cách tôi truyền đạt giới tính
đặc biệt với hài, là xem Dress to Kill của Eddie Izzard.
Tôi có thể liên tục nhìn lại buổi diễn đó và rút ra được bài học gì đó,
và hiểu bản thân mình hơn
và sự vô lý của văn hóa mà ta đang sống.
Khi không ai kể câu chuyện của bạn
hoặc người như bạn không được trao cơ hội biểu diễn,
thì sẽ càng khó để bạn tưởng tượng bạn có thể tiếp cận điều đó.
Thế giới quan của bạn sẽ thay đổi
vì xã hội đã cho bạn thấy bạn không thể làm thế.
- Tôi dùng đúng nhân xưng chứ? - Cho tôi?
- Ừ. Nhân xưng. - Tôi là "cô".
Đằng ấy là "họ" hả?
Tôi đang thử dùng nhân xưng "họ".
Tôi không nhất thiết muốn nói về giới và tính dục,
nhưng tôi cảm thấy mình nên nói đến vì ai cũng làm thế,
những người được rất nhiều người theo dõi cũng đang làm thế
và họ đang tấn công một nhóm dân số rất ít ỏi.
Không lâu về trước, khi người lớn hỏi trẻ con:
"Con muốn làm gì khi lớn lên?" thì ý họ là: "Làm nghề gì?"
"Có dương vật là đàn ông? Dạ vâng, thưa cụ."
Nghệ sĩ hài độc thoại luôn tìm đối tượng để chế nhạo.
Hiện tại, đối tượng là người chuyển giới, như Dave Chappelle đã nhận ra.
Hài hước là lưỡi dao sắc bén của sự thật.
Làm gì có chuyện "chỉ đùa thôi".
Ai đùa về kỳ thị chuyển giới là đang nói thật đấy.
KHÔNG CÓ "ĐÙA THÔI". SỨC MẠNH CHÍNH TRỊ VĂN HÓA CỦA HÀI KỊCH
Đánh dấu chung A, B, C.
Đa số những câu đùa và những ý tưởng này,
một mình chúng không gây ra các vụ bạo lực, nhưng tôi thấy các tác hại
khi chương trình hài đặc biệt này chiếu khắp cả nước,
và điều đó chắc đã góp phần vào cách mà mọi người sẽ cư xử trong xã hội
và đối xử với những người khác với họ.
NĂM NAY CÓ SỐ DỰ LUẬT KỲ THỊ CHUYỂN GIỚI KỶ LỤC ĐƯỢC THÔNG QUA BỞI CÁC BANG
Vấn đề với những lời nhận xét cay độc
mà bạn nghe từ các nghệ sĩ hài là đang coi chúng tôi không giống con người.
Họ xoáy vào bộ phận sinh dục của chúng tôi,
nơi chúng tôi đi vệ sinh.
Tôi không quan tâm bạn nghĩ bạn có ý định gì
hay chúng tôi phải diễn giải câu đùa đó ra sao.
Nếu chúng tôi bảo câu đùa đó là kỳ thị chuyển giới, bạn không thể nói: "Đâu có."
BÌNH LUẬN: NGHỆ SĨ HÀI CHUYỂN GIỚI ĐỨNG LÊN VÌ MỘT CỘNG ĐỒNG BỊ NGÓ LƠ
Là nghệ sĩ hài chuyển giới, chúng tôi chắc chắn có...
một trải nghiệm đặc biệt với các rào cản nhất định,
vì các vấn đề chuyển giới đang được truyền thông đưa tin rất nhiều,
nên mọi người rất nóng nảy.
Tôi nhớ những ngày vàng son khi đàn ông mặc đồ phụ nữ thật sự là đàn ông.
Họ không đủ điều kiện tham dự Cúp thế giới cho nữ
vì họ từng là nữ, nhưng họ không muốn là phụ nữ.
Cách để biết ai đang nắm giữ mọi quyền lực trong xã hội
là xem không được chế nhạo ai.
- Đúng chứ? - Ừ.
Ta không thể chế giễu họ.
Nên rõ ràng là họ nắm giữ mọi quyền lực thể chế trong văn hóa của ta.
Vừa là phụ nữ da đen, vừa là người chuyển giới,
khi phải hứng chịu những câu đùa đó,
đọc chúng lên thì dễ hơn
là xem người ta diễn chúng và thấy một phòng đầy người phá lên cười.
"Giới tính là thật.
Phải nhìn từ góc độ của một người phụ nữ.
Hãy nhìn theo cách này. Caitlyn Jenner, tôi gặp rồi. Một người tuyệt vời.
Caitlyn Jenner được bầu là Người phụ nữ của năm
ngay năm đầu làm phụ nữ.
Ấn tượng thật nhỉ?
Thắng mọi cô gái ở Detroit.
Cô ấy giỏi hơn tất cả các cô.
Chưa từng có kinh nguyệt, không phải đặc biệt sao?
Tôi vừa là người da đen vừa chuyển giới,
và đây là hai chủ đề đáng bàn luận,
về sự tương đồng giữa chúng,
nhưng chỉ có thể thực sự hiểu sự tương đồng đó
nếu bạn nhận định mình là cả hai thứ này.
Không phải họ đang pha trò đâu. Mà họ đang dạy mọi người,
và họ nghĩ họ nói gì cũng được vì họ là nghệ sĩ hài,
nhưng nếu bạn không pha trò,
thì bạn là nghệ sĩ hài hay không cũng thế.
Những nghệ sĩ hài này được xem là
"những bộ não tuyệt vời nhất thế hệ họ",
và hàng triệu người lắng nghe họ thì kiểu:
"Ôi Chúa ơi! Họ nói gì cũng hay, cũng đúng."
Điều đó gây nguy hiểm cho chúng ta.
2017 - NĂM NGUY HIỂM NHẤT VỚI NGƯỜI CHUYỂN GIỚI
2018 - NĂM NGƯỜI CHUYỂN GIỚI Ở MỸ CHỊU TẤN CÔNG CHẾT NGƯỜI TỒI TỆ NHẤT
TỘI ÁC CĂM GHÉT NGƯỜI CHUYỂN GIỚI TĂNG VỌT 20% VÀO NĂM 2019
2020 - NĂM CHẾT CHÓC NHẤT ĐẾN NAY VỚI NGƯỜI CHUYỂN GIỚI MỸ
2021 - NĂM CHẾT CHÓC NHẤT VỚI NGƯỜI CHUYỂN GIỚI
Tôi không có nhiều ý kiến với Chappelle
bằng với những người cho ông ta phương tiện lan truyền thông điệp.
Nói những điều như giới là thật.
Tổ chức Y tế Thế giới còn nói giới là xã hội cấu thành.
Nhưng nếu có điều gì sai, thì thật nguy hiểm khi cho nó phương tiện phát tán
vì chắc chắn điều đó chịu trách nhiệm
khi mà bạo lực xảy ra ở đời thật.
BÁO CÁO MỚI GHI RÕ SỐ VỤ NGƯỜI CHUYỂN GIỚI MẤT MẠNG Ở MỸ
Tôi nghĩ chúng ta đang ở giữa một làn sóng phản ứng nguy hiểm
và mọi tội lỗi được đổ cho queer và người chuyển giới.
Tôi tò mò về cách mà hài kịch sẽ giải quyết vấn đề này.
Xin được chào đón nhà xuất khẩu, diễn viên và nghệ sĩ hài
xuất sắc nhất nước Anh, Eddie Izzard!
Đang có nhiều người công khai chuyển giới,
và chúng ta nhận ra có nhiều người hơn ta nghĩ.
Và y như thập niên 80,
có rất nhiều người đồng tính đấy.
Những người khác phản ứng kiểu: "Không." Y như ngày xưa. Họ sợ.
Nỗi sợ điều họ không biết
và đó là lý do vì sao người chuyển giới cần có mặt trên sân khấu,
chọc cho mọi người cười, và sẽ có người nói:
"Tôi rất thích cô ấy."
Tôi biết người Mỹ vẫn tin Chúa
nhưng Chúa không ở đây.
Xin chúc mừng vì vẫn tin có Chúa sau Thế chiến II nhé.
Chết 60 triệu người mà ông ấy không tới giúp. Nhưng...
Người ta nói tôi vô thần.
Không. Tôi có tín ngưỡng. Tôi tin vào chúng ta. Vào nhân loại.
Tôi tin thế giới này có nhiều điều tốt hơn xấu.
Đó là đức tin của tôi.
Một tối tốt lành. Cảm ơn đã đến.
Chính hài kịch đã chuyển sang một giai đoạn mới.
Giờ mọi người muốn nghe thêm về bạn,
và rất nhiều nghệ sĩ hài LGBTQ đã đi theo hướng đó.
Ban đầu tôi tưởng mic bị tắt.
Cố tình đấy.
Ừ. Chính xác.
Năm 2012, tôi đã có một khoảng thời gian...
hơn cả tồi tệ.
Thế là tôi cứ bước lên sân khấu và quyết định...
nói về những thứ đang xảy ra trong cuộc đời tôi
thay vì những thứ vớ vẩn mà tôi diễn trước đây.
Tôi được chẩn đoán ung thư vú hai bên,
rồi cuối cùng tôi phải phẫu thuật cắt cả hai bên vú.
Trước khi tôi làm phẫu thuật,
ngực tôi đã khá phẳng rồi,
và những năm qua tôi cũng nhiều lần tự đùa về độ phẳng của ngực mình,
đến nỗi tôi nghĩ bộ ngực của tôi
đã nghe lỏm được
và chúng kiểu:
"Biết gì không?
Tụi này chán lắm rồi.
Tiễn bả lên đường đi."
Ngày xưa khi xem diễn hài, người ta sẽ kiểu: "Tấu hài đi.
Trình bày thế nào? Câu chốt là gì? Đừng kể chuyện cá nhân."
Nhưng giờ thì rất khác. Vô cùng cá nhân.
Có Hannah Gadsby chia sẻ một vài điều rất riêng tư về cuộc sống.
Hannah Gadsby thực sự mở toang cánh cửa tới một phong cách hài rất khác.
Tôi hạ mình để được nói,
để được xin quyền được nói,
và giờ tôi chỉ đơn giản là không làm thế.
Cho dù là với tôi hay bất kỳ ai đồng điệu với tôi.
Tôi nhận ra tôi đang kể câu chuyện của mình bằng cách rất tiêu cực
và gần như kỳ thị đồng tính.
Tôi biết tôi khác biệt,
và khi lên sân khấu, tôi luôn phải nói về điều đó.
Tôi phải giải câu đố là bản thân tôi
cho khán giả, trước khi họ đủ thoải mái để cười.
Vài bước kiểm tra trước khi diễn.
Tôi đồng tính.
Gì cơ? Ôi!
Ôi không!
Và khi có nhiều kinh nghiệm hơn
thì sự thất vọng ngày một tăng cho tới khi có chương trình như Nanette
và bạn kiểu: "Mặc kệ đời."
NGHỆ THUẬT KHẲNG ĐỊNH TÂM HỒN, PHÁ HỦY HÀI KỊCH CỦA HANNAH GADSBY
Hồi đó, những ngày hoàng kim,
đồng tính nữ có nghĩa khác hẳn so với bây giờ.
Hồi đó, đồng tính không phải là tính dục.
Đồng tính nữ chỉ là những người phụ nữ không cười khi đàn ông đùa.
"Sao cô không cười? Đồng tính à?"
Kinh điển.
Vào thập niên 90, gây cười trước, danh tính sau,
và giờ danh tính được đẩy lên trước, điều đó thú vị hơn nhiều
và cho ta nhiều điều để nói hơn.
Là người Mỹ gốc Á, công khai đồng tính
đầu tiên có chương trình hài đặc biệt trên Netflix làm tôi...
choáng ngợp.
Netflix cho anh ấy chương trình đặc biệt mà không phải tôi?
Là vì anh ấy có múi...
tôi thì có thai.
Có một làn sóng những người như chúng tôi đang tới
và chúng tôi không chỉ giành miếng bánh
mà có thể chiếm trọn sóng.
Chúng tôi có thể chân thật kể câu chuyện của mình.
Khi tôi làm tình,
tôi kêu như bố ai đó thức dậy lúc nửa đêm
và không thèm mở đèn.
Ôi Chúa ơi, không!
Ui da! Chết tiệt!
Chết tiệt!
Chờ đã!
Chúa ơi! Ai để nó ở đó thế?
Tôi đã diễn ở khắp nẻo mà đáng ra tôi không được diễn trên đất Mỹ.
Đã có khán giả bỏ về. Đã có người la ó với tôi sau buổi diễn.
Đã có những người ngồi lại sau buổi diễn và nói: "Cảm ơn.
Thật cảm động khi thấy nghệ sĩ đồng tính hài hước."
Đã có người viết thư cho tôi
và nói họ nhìn điều gì đó theo cách khác.
Điều đó khiến tôi muốn tiếp tục.
Xin một tràng pháo tay cho dàn nghệ sĩ lịch sử, tuyệt vời này nào!
Hài kịch là thứ vẫn đang phấn đấu
và nói: "Không, ta có thể cùng nhau cười nhạo thứ này."
Và tôi thực sự nghĩ nó là công cụ mạnh mẽ để giành bình đẳng.
Người đa dạng tính dục đã dạy nước Mỹ ngừng sợ chúng tôi
bằng cách pha trò cười.
Có rất nhiều người đã mạo hiểm sự nghiệp của mình khi công khai.
Mỗi khi có người công khai trên sân khấu,
cánh cửa đó lại hé ra một chút.
Đó là một thế giới hoàn toàn khác trong hài kịch, trong văn hóa.
Nó không còn bị cấm cửa.
Nó không còn bị che giấu.
Nó đã tiến vào đại chúng. Như lời ám chỉ đã thành văn.
Những điều khủng khiếp vẫn xảy ra, nhưng thêm nhiều người tốt công khai,
và bạn cần phải công khai, phải thành công hơn kỳ vọng.
Nếu làm nghệ sĩ hài, hãy là giỏi nhất.
Nếu làm thủ thư, hãy là thủ thư tốt nhất.
Đó là điều ta phải làm, phụ nữ và người da màu cần phải làm.
Để khi ta trở nên nhàm chán, khi LGBTQ chẳng còn gì hay ho,
thì ta thành công.
Tôi phải có hy vọng lớn lao vào tương lai vì tôi nghĩ nếu thọ 100 tuổi
thì tôi được sống 18 năm nữa.
Nếu muốn sống từng ấy năm,
tôi phải hy vọng được sống sót tử tế.
Có lẽ tôi có thể thọ 110 tuổi.
Đáng ra không nên mang thai.
Nhưng tôi vẫn sẽ đẻ.
Con của Steve Bannon mà.
Một đứa bé quan trọng.
Lớn lên tôi kiểu: "Mình muốn làm Martin Luther King."
Rồi tôi trở thành Martin Luther Queen.
Tôi có nhiều nhân vật mà chưa ai thấy.
Ga-ra của tôi chật ních rương đựng phục trang.
Vợ tôi kiểu: "Ta bỏ chúng đi được không?
Em là phụ nữ trưởng thành rồi mà."
Tôi kiểu: "Đây là trang phục của em!
Trang phục của em đấy!"
James Adomian không đồng tính đâu.
Ai cũng biết. Chỉ là vì công việc thôi.
Có một nơi gọi là Rusty's Bagels.
Là nghệ sĩ biểu diễn thì đến đó
nhưng phải mua bánh vòng, kem phô mai mới được lên sân khấu.
Anh còn muốn thêm gì nữa?
Tôi viết sách rồi bán cho anh nhé?
Lý do phụ nữ queer diễn hài hay hơn là vì
chúng tôi không quan tâm đàn ông nghĩ gì,
chúng tôi không quan tâm.
Biên dịch: Phạm Thị Lan Phương