Rum à?
Không sao.
Mẹ xin lỗi, Rum.
Không sao đâu mẹ.
DỰA TRÊN TIỂU THUYẾT CỦA RATIH KUMALA
CÔ GÁI KRETEK
Bố, bố sao vậy?
Bố ơi!
Bố!
Tegar. Gọi bác sĩ đi.
Bố ơi.
Anh không biết, Jeng.
Xin hãy tin anh.
Chính Djagad đã đưa tên chú Idroes vào danh sách.
Đặt cái bàn ở đằng kia đi.
Cô ơi.
- Cô dọn phòng cho bọn trẻ nhé. - Vâng.
KUDUS, NĂM 1973
Mình à.
Chỉ còn mỗi phòng anh chưa dọn thôi đấy.
Anh vẫn còn việc phải làm.
Có tốn thời gian mấy đâu.
Phải dọn sạch bàn làm việc của anh thì mới đóng hành lý được chứ.
Tegar, Karim.
Đừng chơi ở đó. Thôi nào.
Gọi bọn trẻ giúp tôi với.
Dù có cố gắng giấu kín thế nào,
tôi vẫn luôn thấy tội lỗi.
THƯ MỜI
Tôi không thể lừa dối bản thân nữa.
Tôi phải nói với ai đó về toàn bộ những gì đã thật sự xảy ra.
Lá thư này sẽ là bằng chứng.
Và nó có thể khiến tôi vào tù.
Hoặc tệ hơn nữa
là chết.
THÀNH PHỐ M, NĂM 1973
KHO THUỐC LÁ
Cảm ơn anh đã đến.
Đây là việc hệ trọng
với Dasiyah.
Việc làm ăn thế nào rồi, anh Soeraja?
Vẫn ổn cả chứ?
Tôi muốn nhờ anh
đưa cái này cho Dasiyah.
Đây là của cô ấy.
Thì ra anh vẫn lớn mật như vậy.
Bất chấp việc anh dính líu với đảng đó
đã khiến Dasiyah bị bắt, còn bố cô ấy bị sát hại.
Tôi không hề liên can.
Tên anh không có trong danh sách
là vì có người muốn bảo vệ anh đấy.
Chú Djagad có thể bảo vệ anh
nghĩa là chú ấy có thể đã thêm tên của chú Idroes vào danh sách.
Tôi…
Anh đã thỏa thuận với chú Djagad.
Anh còn cưới con gái chú ấy để củng cố địa vị của bản thân trong gia đình đó.
Anh giỏi lắm.
Hãy đưa cái này cho Dasiyah.
Đây là bằng chứng
để cô ấy có thể lấy hết mọi thứ mà tôi có.
Anh cũng biết là
dù có cái này đi nữa
thì với Dasiyah và gia đình cô ấy, anh vẫn sẽ luôn là kẻ phản bội nhỉ.
Mãi mãi là như thế.
Thì ra con vẫn chưa quên được quá khứ của mình.
Vậy đó là sự thật sao?
Người vô tội đã phải chết là do bố sao?
Là do chúng ta, Raja à. Chúng ta.
Không phải.
Cũng nhờ con thân thiết với đảng,
bố mới có cơ hội làm chuyện đó.
Kể cả bây giờ, bố thấy con cũng đâu dám khẳng định anh Idroes vô tội.
Dù lẽ ra người bị bắt đi là con mới đúng.
Con có thể thay đổi điều đó.
Ngay bây giờ.
Dù cho con phải mất tất cả,
và bố…
sẽ phải gánh chịu hậu quả.
Thôi nào.
Ta là người một nhà mà, Raja.
Con nên tập trung vào cuộc sống mới ở Jakarta đi.
Đấy là quả ngọt từ mọi nỗ lực và sự chăm chỉ của con.
Muốn có thành công
thì hy sinh là cần thiết.
Nhưng nếu con vẫn muốn dây dưa với quá khứ của mình,
người phải chịu khổ nhiều nhất
là những người còn lại của nhà Idroes.
Djagad nói đúng.
Anh là người khiến chú Idroes bị giết.
Tha thứ cho anh đi, Jeng.
Mẹ?
Mẹ sẽ gọi bác sĩ.
Bạn trai con ngủ rồi, Rum.
Mẹ này!
Không phải bạn trai con đâu.
Sao cậu ấy biết mẹ thích ăn kẹo gừng?
Anh ấy nói lần đầu gặp mẹ,
mẹ đã đòi ăn kẹo gừng.
Hai đứa gặp nhau ở đâu?
Ở Bảo tàng Kretek, mẹ ạ.
Anh ấy đến đó để tìm hiểu thêm về kretek.
Sao mặt cậu ấy trông quen thế nhỉ?
Cô ạ.
Xin lỗi, cháu lỡ ngủ quên.
Xin lỗi vì chuyện hôm trước nhé.
Trí nhớ của tôi không còn tốt như trước nữa.
Không sao đâu ạ.
Vậy tôi có thể giúp gì cho cậu?
Cháu muốn gặp một người…
là Jeng Yah.
Lâu lắm rồi mới nghe thấy cái tên đó.
Và cũng đã đến lúc
mẹ kể cho con nghe về Jeng Yah rồi.
Là mẹ ruột của con.
Khi bà con qua đời,
hai chị em mẹ chỉ có thể dựa vào nhau mà sống.
THÀNH PHỐ M, NĂM 1973
DJAGAD RAJA CHÍNH THỨC MỞ BÁN Ở JAKARTA
Dasiyah đã chịu khổ rất nhiều lúc bị giam giữ.
Chị ấy luôn che giấu nỗi buồn của mình.
Nhưng mẹ biết.
Mẹ chỉ có thể động viên chị ấy
để chị ấy có thể sống tiếp.
Đến lúc quên anh ấy rồi, chị hai à.
Chị quên rồi mà.
Nếu chị thật sự đã quên,
chị cũng nên học cách mở lòng với một người khác chứ.
- Chào Rukayah! - Anh Seno!
Chào em, Rukayah!
Cái gì thế?
Rau củ ấy mà.
Nhiều quá.
Anh sẽ ở lại ăn tối chứ?
Được chứ.
Dù sao anh cũng mua nhiều quá rồi, nên ở lại ăn tối cũng được.
Được, em sẽ chuẩn bị.
Anh ngồi chơi với chị Yah nhé?
Cảm ơn anh Seno.
Anh vẫn luôn tốt với chúng tôi quá.
Tôi biết là
làm vậy rất nguy hiểm cho anh.
Thật ra,
anh muốn được em cho phép để có thể làm được nhiều hơn thế này.
Từ nhỏ, tôi luôn được dạy rằng
đừng bao giờ xem những thứ mình có là điều hiển nhiên.
Tôi cần có việc làm.
Em có thể đến xưởng của bố anh làm đấy, Yah.
Để điều chế hương vị.
Tôi muốn làm việc khác.
Tôi không thể điều chế hương vị nữa.
Vả lại,
xưởng nhà anh mà thuê người như tôi thì quá nguy hiểm.
Về chuyện đó thì
anh biết cách lo liệu.
Dasiyah, hãy coi đây là món quà để anh tỏ chút lòng thành.
Anh này.
Nó ở trong túi đồ. Của anh à?
À. Đúng rồi.
Anh để quên nó trong đó. Cảm ơn em.
Vâng.
Dasiyah, em đừng lo gì hết.
Anh sẽ lo liệu mọi thứ cho.
Seno đã thuyết phục được bố mình
bí mật thuê Yah làm người điều chế hương vị.
Người ngoài chỉ biết là
hương vị của Boekit Klapa là do Eko điều chế.
- Rukayah. - Anh Seno.
Đây là Eko.
- Tôi là Eko. - Rukayah.
Tôi là Eko.
- Chào Rukayah. - Xin lỗi.
Seno mang đến đó tất cả nguyên liệu
và thiết bị cần thiết cho việc điều chế hương vị.
Chị thấy sao?
Nguyên liệu sẽ được đặt ở đó.
- Tôi nên để cái này ở đâu? - Đây ạ.
Tôi lên trước nhé.
Lúc nào chị ấy cũng làm đến quên giờ giấc.
Chị ấy luôn cố gắng để tạo ra các công thức hương vị mới.
Nhưng chị ấy bảo tất cả đều thất bại.
Bận rộn cũng tốt, để đầu óc chị ấy không nghĩ ngợi vẩn vơ.
Nhưng như thế vẫn chưa đủ.
Anh xin lỗi
nếu làm em thấy phiền.
Anh hút được không?
Là Kretek Gadis à?
Ngọt lắm.
Đàn ông hay nói thuốc lá tự cuốn có vị ngọt
cũng vì nó đã chạm vào môi của người phụ nữ.
Hình như vị của nó khác trước rồi.
Có thể tôi mất đi tay nghề rồi.
Em không mất gì cả, Dasiyah.
Em vẫn như vậy, hệt như lần đầu anh gặp em.
Nếu em nguyện ý làm vợ anh,
anh sẽ là người đàn ông hạnh phúc nhất trên đời.
Hãy cho phép anh được bảo vệ em khỏi những nỗi đau trong quá khứ.
- Có ai phản đối không? - Không.
Đám cưới của dì con với Seno được tổ chức riêng tư.
Gia đình Seno thậm chí còn không đến.
Xuất thân là lính,
Seno không được cưới dì của con.
Một người từng có tên trong danh sách truy bắt.
Nhưng Seno không quan tâm.
- Cảm ơn Rukayah. - Không có gì ạ.
Dù lý do là gì, dì con đã chọn lấy anh Seno.
Lòng mẹ nhẹ nhõm khi thấy chị mình cố gắng sống tiếp.
Với mẹ, đó là điều quan trọng nhất.
Nhưng không lâu sau đó,
Seno được cử đi bình định cuộc nổi dậy ở Irian Jaya.
Thật ra đến giờ mẹ vẫn tự hỏi…
Em bảo trọng nhé.
Tại sao anh ấy lại phải rời đi
chỉ vài tháng sau đám cưới?
Đây có phải tư gia của Đại úy Seno Aji không ạ?
Đúng ạ.
Chúng tôi được lệnh mang đồ đạc của anh ấy đến.
Xin hãy nhận.
GIẤY CHỨNG TỬ
SENO AJI, LỰC LƯỢNG VŨ TRANG QUỐC GIA INDONESIA
Hai tuần sau đó,
mẹ và chị ấy nhận được tin Seno đã hy sinh trong khi làm nhiệm vụ.
Tư trang của anh ấy được gửi về nhà.
Mẹ và chị đã vô cùng đau đớn.
Chị Yah?
Một tháng sau,
chị ấy phát hiện mình đã có thai.
Sao vậy chị?
Rặn tiếp đi, chị hai.
- Chị hai! - Cảm ơn trời đất.
Chị hai!
Ngày mà con sinh ra
chính là ngày hạnh phúc nhất đời đối với hai chị em mẹ.
Con…
đã mang nụ cười trở lại trên gương mặt mẹ con.
Bà ấy thương con nhiều lắm, Rum à.
Tôi sực nhận ra
lý do tại sao trông cậu rất quen.
Nụ cười của cậu làm tôi nhớ đến người bạn thời thơ ấu
cũng thích kẹo gừng như tôi.
Dì của con vừa về được nhà
và có được tự do cho mình.
Thế mà vào đúng thời khắc thoát khỏi cảnh giam cầm,
chị ấy chợt nhận ra
tâm hồn đầy nhiệt huyết của mình bị đóng băng mất rồi.
Tôi biết chuyện này thật quá sức chịu đựng, Rum à.
Ngồi xuống chút không?
Hay cô muốn về nhà?
Tôi có thể đi lấy xe
rồi ta làm một chuyến
đến Bali nhé?
Hay Ý? Pháp?
- Đủ rồi, Bas. - Rome?
Đủ rồi, Bas. Đi thế này là đủ rồi.
Tôi chỉ muốn cô vui lên thôi mà, Rum.
Nhưng buồn cười thật nhỉ?
Mấy ngày trước, chúng ta còn chưa quen biết gì nhau.
Vậy mà bây giờ chỉ có mỗi anh hiểu tôi.
À…
Tôi hiểu mà.
Cô muốn biết chân tướng của việc đã xảy ra.
Nhưng mặt khác,
đến khi biết được sự thật rồi,
cô lại sợ đối mặt với nó.
Tôi nói sai gì rồi sao?
Chào buổi sáng, chú Eko.
Arum!
- Mời vào. - Chào chú.
Ayu!
Nhà có khách đấy, pha trà đi nhé.
Này, cháu muốn ăn sáng luôn không?
Không cần đâu, đừng lo cho bọn cháu.
Bộ sưu tập của chú ấn tượng quá.
Sở thích của tôi đấy.
Tôi trưng bày thế này để dễ nhìn.
Từ nhỏ, Arum đã thích ngắm bộ sưu tập của tôi rồi.
Chẳng bù với mẹ nó.
Cháu à, sao thế?
À…
Mỗi lần cháu ghé chơi,
chú đều tự nhủ phải chuẩn bị tinh thần cho chuyện này.
Thật không ngờ
lại là bây giờ.
Cô Dasiyah đã chỉ dạy cho chú mọi thứ.
Ban đầu, chú là trợ lý cho cô ấy.
THÀNH PHỐ M, NĂM 1974
Cô ấy đã cố hết sức để đảm bảo
con mình được chu cấp đầy đủ.
Eko à.
Giúp tôi trộn cái này nhé.
Vâng ạ.
Sau khi Seno qua đời,
ông Tira cũng sa thải cô ấy.
Chị hai, nhìn này.
Cuối cùng, cô ấy thuyết phục chú mở doanh nghiệp riêng.
Đừng thêm nhiều quá.
Rốt cuộc
chú còn thành chủ của một nhà máy kretek cơ.
Chú có nhà máy kretek ạ?
Bảo nhà máy thì chưa đúng lắm.
Chỉ là một cơ sở nhỏ thôi.
Là Kembang Setaman đó.
Chú không có nhân viên.
Nhưng nếu có ai đặt hàng như bây giờ chẳng hạn,
chú sẽ gọi họ đến.
- Bà ơi. - Nhà có khách ạ.
Điều quan trọng là
mọi người kiếm đủ tiền để sống.
Tất cả đều nhờ dì của cháu.
Vậy tính ra thì cô Dasiyah là đối tác làm ăn của Kembang Setaman?
Tôi cũng luôn muốn thế.
Nhưng cô ấy toàn từ chối thôi.
Cô ấy nói
từ những trải nghiệm trước kia của cô ấy,
cô ấy không tham gia vào việc làm ăn ở đây sẽ tốt hơn.
Nên điều duy nhất tôi có thể làm
là gửi một phần lợi nhuận cho gia đình cô ấy.
Tôi nghĩ…
Ý kiến của tôi thôi nhé.
Hương vị của điếu kretek
luôn có thể cho ta biết ai là người điều chế nó.
Điếu này là của Dasiyah.
Để tôi cho cậu xem cái này.
Đợi chút.
Đây.
Đây là công thức của hương vị mà cô Dasiyah đã truyền dạy cho tôi.
Tôi làm theo, sát đến từng chi tiết nhỏ.
Nhìn này, chữ ký của cô ấy đấy. Thấy chưa?
Chú đã bao giờ đổi công thức chưa?
Sao tôi phải đổi công thức của Kretek Gadis chứ?
Nó hoàn hảo vậy rồi mà.
Vậy nghĩa là công thức của Kretek Kembang Setaman
cũng giống như Kretek Gadis?
Cháu muốn thử.
Pur à.
Cảm ơn bà.
Bà vẫn luôn là một người vợ tốt.
Tôi xin lỗi, tôi…
đã không thể làm một người chồng tốt hơn với bà.
Mình à.
Ông đã hy sinh mọi thứ vì gia đình này rồi.
Vì tôi.
Vì con chúng ta.
Mình cũng biết thế mà.
Bas à.
Lần trước chúng ta tạm biệt mà không ai vui vẻ gì.
Lần này tôi muốn chúng ta chia tay trong êm đẹp.
Sao cô lại nói thế?
Ta có thể gặp lại nhau mà, Rum.
Ý tôi không phải như thế.
Nói sao đây nhỉ?
Tôi sẽ sớm quay lại.
Và tôi hứa mọi chuyện sẽ ổn thôi.
Được rồi.
Alô? Chuẩn bị trực thăng được không?
Nhân vật chính đây rồi.
Còn quay lại làm gì?
- Sao không ở đó luôn đi? - Tegar.
Đủ rồi.
- Đây. - Cảm ơn, Bas.
Anh đang thèm một điếu.
Có lẽ anh hơi thiên vị,
nhưng thuốc lá hiệu DR vẫn là ngon nhất.
Không có nó, chắc anh điên mất.
Tất nhiên rồi.
Bởi vậy chúng ta vẫn là số một đấy.
Điếu đó không phải DR đâu.
Đó là điếu kretek của bố và Jeng Yah.
Tên nó là Kretek Gadis.
Muốn kiểm tra thì bảo tàng có thông tin về nó đấy.
Nó được làm trước khi bố và ông ngoại mình tạo ra DR.
Này.
Còn ai biết nữa?
- Chỉ có em và… - Còn ai biết nữa?
- Chỉ có em và gia đình Jeng Yah! - Em chắc chứ?
Tegar.
- Tegar. - Im đi! Anh đang suy nghĩ!
Được rồi, nghe này.
Bas.
Này.
Gọi luật sư của mình đi, tên anh ấy là gì nhỉ? Anh Bambang.
Gọi Bambang ngay.
Kể anh ấy nghe mọi thứ em vừa nói đi.
Để anh ấy lo vụ này.
- Anh nói thật hả? - Ừ. Anh ấy sẽ xử lý được.
Tegar.
Bố và ông ngoại lấy đi công thức này đã là sai trái rồi.
Giờ anh lại muốn gọi luật sư để xử lý vụ này à?
Rim.
Vậy em định nói sao với các cổ đông?
Được rồi, thế em muốn vào cuộc họp và nói:
"Thưa quý vị, tôi xin được phép đại diện cho DR
đưa ra một thông báo đặc biệt. Hóa ra,
công thức của chúng tôi là đồ ăn cắp!" Như thế à?
- Tại nó mà bố của Jeng Yah bị giết đấy. - Anh mặc kệ.
- Chứ em nghĩ mình đang bán cái gì? - Liên quan đến mạng người đấy!
- Anh đang hỏi em… - Bố đang tìm bà ấy!
Ta đang bán gì hả? Thảm cầu nguyện à?
Đủ rồi! Bố đang ở trong đó!
Có lẽ chuyện này có liên quan đến những gì ta đã nghe trong kia.
Bố nói mớ…
Bố cứ liên tục nhắc đến tên ông.
Bố cứ nói đã có người phải chết vì mình.
Và nếu những gì Lebas nói là sự thật,
điều chúng ta nên làm tiếp theo
là ưu tiên cho lợi ích của Jeng Yah
và gia đình bà ấy.
Mẹ đồng ý.
Đã đến lúc tất cả các con
sửa chữa sai lầm của ông ngoại rồi.
Con đồng ý với mẹ.
Vì danh tiếng của ông, cứ để con lo liệu vụ này.
Không ai được phép làm ô uế thanh danh của ông.
- Còn về công ty… - Anh bị sao vậy?
- Em im đi được không? - Tegar!
Mẹ là người hiểu rõ ông ngoại con nhất đấy.
Không sao đâu mẹ.
Bấy lâu nay mẹ vẫn luôn nhắm mắt làm ngơ.
Nhưng giờ đây mẹ đã nhận ra
chúng ta phải chịu hậu quả
cho những gì chúng ta đã làm ra.
Mẹ chỉ nhờ các con một việc thôi.
Hãy giúp bố các con toại nguyện.
Chỉ vậy thôi.
Bas à.
Vào gặp bố con đi.
Bố muốn nói chuyện với con đấy.
Dạ.
Bọn con sẽ lo liệu mọi thứ, mẹ à.
Bọn con sẽ sửa chữa mọi lỗi lầm.
Con đã tìm ra mấy trang nhật ký của bố.
Của cả Jeng Yah nữa.
Con cũng đọc được thông tin về…
Kretek Gadis.
Và cả…
hành trình tạo ra Kretek DR của bố
cho đến khi Jeng Yah xuất hiện tại hôn lễ của bố.
Và đó là lần cuối bố gặp Jeng Yah.
Thật ra,
lần cuối bố gặp Jeng Yah là sau đó nữa.
THÀNH PHỐ M, NĂM 1975
Khi nhà mình đi từ Jakarta đến Kudus,
tàu hỏa có chạy qua Thành phố M.
Lúc đó con và hai anh của con vẫn còn nhỏ, Bas à.
Khi bố đã mất hết hy vọng được gặp lại cô ấy…
Ngồi ngay ngắn vào.
…Jeng Yah lại xuất hiện ngay trước mặt bố.
Con lớn rồi mà, đâu còn nhỏ nữa.
Qua với mẹ đi con.
Anh đi gọi điện thoại bàn công việc nhé.
Vâng.
- Cô trông bọn trẻ giúp tôi nhé. - Vâng.
Jeng Yah!
Jeng Yah. Đợi đã.
Đợi đã.
Làm ơn lần này hãy nghe anh nói.
Tha lỗi cho anh.
Anh…
Làm ơn. Thôi mà.
Bình tĩnh lại.
Dasiyah, bình tĩnh lại đi em!
Anh xin lỗi.
Mọi chuyện xảy ra với em
đều là lỗi của anh.
Anh đã để cho Djagad hãm hại gia đình em.
Không biết em có đọc được lá thư
mà anh kẹp vào nhật ký của em rồi đưa cho Seno chưa.
Anh có giải thích mọi chuyện trong đó rồi.
Djagad ganh ghét với bố em.
Ông ta muốn lấy đi mọi thứ mà bố em có.
Djagad là người đã ghi tên bố em
vào danh sách truy bắt.
Phải chi em biết được nỗi lòng anh suốt thời gian qua.
Lẽ ra anh phải chọn em.
Lẽ ra anh phải sát cánh bên em.
Chứ không phải Seno.
Seno qua đời rồi.
Anh không biết phải làm gì thì mới được yêu em.
Anh không biết thế nào là đúng
và thế nào là sai.
Anh chỉ muốn ta ở bên nhau thôi.
Em vẫn luôn ở đây.
Em chưa từng đi đâu cả.
Lúc nào anh cũng có thể về với em,
nếu đó là điều anh thật sự muốn.
Hãy cho phép anh sửa chữa tất cả.
Anh sẽ chọn em.
Hãy đón nhận anh lần nữa nhé?
Tuần sau, gặp anh ở ga tàu này.
Anh sẽ về nhà.
Anh hứa nhé?
Anh hứa.
Tuần sau đó,
bố quay lại ga tàu đó.
Bố đến đó để bắt đầu cuộc đời mới.
Nhưng cô ấy đã không xuất hiện.
Bố đã đợi mãi.
Nhưng cô ấy không bao giờ đến.
Bố đã ở Thành phố M vài ngày
để tìm Jeng Yah.
Bố đã tìm hỏi mọi người quen.
Nhưng không có tin gì.
Sau khi ông ngoại con qua đời…
THÀNH PHỐ M, NĂM 1979
…bố mới nhận ra mình cứ mải miết tìm Jeng Yah…
Cảm ơn anh.
…mà quên mất lời hứa
sẽ sửa chữa mọi lỗi lầm.
Vậy nên…
Nói chuyện riêng chút nhé?
…bố đã tìm kiếm tất cả nhân viên của chú Idroes…
Quà của tôi đây.
…và đảm bảo…
- Thưa anh… - Cho anh và gia đình.
- Nhưng… - Cầm đi.
…họ và gia đình có thể sống thoải mái.
- Cảm ơn anh. - Không có gì.
JAKARTA, NĂM 1980
Và chúng tôi đã làm mới thương hiệu
bằng cách đổi logo cũ sang logo mới.
Chúng tôi hy vọng có thể phát triển hơn nữa trong tương lai.
Xin hết, thưa quý vị.
Đây là logo cũ, đây là logo mới.
Đây là thiết kế chi tiết.
Bố đã thay đổi thiết kế bao bì
với hy vọng Jeng Yah sẽ nhìn thấy nó.
DASIYAH VÀ RAJA
HÂN HẠNH MỜI BẠN ĐẾN DỰ TIỆC CƯỚI CỦA CHÚNG TÔI
Bố biết rằng
bố đã làm rất nhiều việc
khiến con thất vọng, Bas ạ.
Bố muốn con biết là…
Chưa bao giờ, dù chỉ một lần,
bố thấy tự hào về chúng.
Thứ lỗi cho bố, Lebas.
Bố à.
Con không tìm thấy Jeng Yah.
Nhưng con đã gặp con gái của cô ấy.
Hả?
Con hãy kể hết cho bố nghe đi.
Arum.
Mẹ.
Thứ này là của Dasiyah.
Có thể nó sẽ giúp làm sáng tỏ mọi chuyện.
Đây là nhà ông ngoại của cô đó, Rum.
Ông Idroes.
Hồi tôi còn nhỏ,
bố tôi thường đi từ Jakarta để đến thăm và chăm nom ngôi nhà này.
Nào.
Arum.
Đây là anh Tegar.
Kia là anh Karim.
Đây là bố tôi, Raja.
Bố ơi,
đây là Arum.
Arum.
Thay mặt gia đình tôi,
tôi muốn nói lời xin lỗi
vì…
tất cả những gì tôi đã làm
ảnh hưởng đến cháu và gia đình cháu.
Tôi hứa
tôi sẽ sửa chữa mọi lỗi lầm.
Cảm ơn, chú Raja.
Nhưng mà…
người chú nên xin lỗi không phải là cháu đâu.
Tôi đã hy vọng
Rukayah sẽ đến đây.
Để tôi có thể trực tiếp xin lỗi cô ấy.
Nhưng tôi hiểu mà.
Tôi phải đích thân đến tìm cô ấy mới đúng.
Và tôi biết,
một lời xin lỗi là không đủ.
Nhưng…
điều khó khăn nhất là
nhìn thấy con cái mình phải chịu khổ
vì lỗi lầm của bố mẹ chúng.
Chú Raja.
Cháu muốn nói với chú một chuyện
về Jeng Yah.
Ngày hai người gặp nhau ở ga tàu.
Mẹ ruột của cháu về thẳng nhà.
THÀNH PHỐ M, NĂM 1975
Theo lời của Rukayah,
Dasiyah tìm thấy cuốn sổ này cùng với lá thư của chú trong đó.
Và đã đưa ra quyết định cuối cùng là ở bên chú.
Nhưng Rukayah không đồng ý.
Vì nghĩ rằng chú sẽ không chấp nhận cháu,
con gái của anh Seno.
Nhưng Dasiyah lại tin rằng
chú sẽ chấp nhận thôi.
Rukayah, xin hãy nghe chị nói.
Arum sẽ ở lại đây.
Sau đó
một ngày trước buổi hẹn với chú,
đã có chuyện xảy ra.
Bác sĩ nói
những năm tháng bị giam cầm đã làm cơ thể Dasiyah yếu đi.
Nên nó không thể chống lại chứng viêm nhiễm.
Không thể làm gì để cứu chữa nữa.
Hãy hứa với chị
em sẽ chăm sóc Arum.
Một tuần sau, Dasiyah qua đời.
Những người duy nhất biết chuyện này là Rukayah và Eko.
Và họ chưa từng nói cho ai biết.
Cảm ơn cháu, Rum à.
Xin cháu hãy dẫn tôi đến chỗ cô ấy.
Chúng ta đều có thời điểm tuyệt vọng.
Người ta gọi đó là vết thương lòng,
còn tôi gọi nó là
bài học.
DASIYAH CON GÁI CỦA IDROES MOERIA
Đó là điều mà tôi gìn giữ làm nếp sống cho mình
mà không thấy hổ thẹn.
Có lẽ chỉ khi ta biết cách hoàn toàn đón nhận nó
như một phần của chính mình,
ta mới có thể nhìn về phía trước.
Vì tôi tin rằng
phía trước tôi
có những điều tốt đẹp hơn
đang chờ đợi.
- Xin chia buồn. - Cảm ơn.
THÀNH KÍNH PHÂN ƯU
Lebas.
Tôi đã gọi cho bệnh viện thì họ nói bác sĩ Arum nghỉ phép.
Thật sao? Anh đã gọi đến bệnh viện à?
Chuyện là thế này, Bas.
Tôi muốn tìm hiểu về gia đình của bố tôi.
Được rồi.
Tôi còn tưởng chúng ta sẽ không gặp lại nữa.
Anh sợ đến thế cơ à?
Nhưng ta ở đây rồi mà nhỉ?
Ừ.
Nhưng nghĩ lại thì có phải
Lebas muốn trốn khỏi Jakarta không nhỉ?
- Tôi không chạy trốn nhé. - Vậy thì là gì?
Tôi sẽ bắt đầu một hành trình mới.
Bố tôi đã nói đừng đợi tới lúc mọi thứ quá muộn màng.
Anh đến đây bằng gì?
Bằng xe hơi.
Đằng kia.
Này.
- Xe hơi đằng kia. - Anh gửi xe về nhà đi.
Gửi về á?
Tôi không biết đi xe máy.
Tôi có bảo anh chở tôi đâu.
Sao chưa gì đã leo lên rồi? Để tôi de xe ra đã chứ.
Xuống đi.
Kéo phụ tôi nào.
Được rồi.
Biên dịch: Đào Viết Bội Quỳnh