Downloaded from YTS.MX
ΕΝΑ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΤΟΥ NETFLIX
Official YIFY movies site: YTS.MX
"ΜΑΥΡΟΙ ΔΡΑΚΟΙ"
ΜΑΥΡΗ ΛΕΓΕΩΝΑ
"ΜΑΥΡΟΣ ΝΑΡΚΙΣΣΟΣ"
Για μένα, η πιο συναρπαστική περίοδος στην ιστορία του σινεμά
είναι όταν οι ταινίες με τη λέξη "μαύρο" από αυτές…
ΟΙ ΜΑΥΡΟΙ ΠΕΙΡΑΤΕΣ
…έγιναν αυτές.
ΜΑΥΡΟ ΣΑΜΠΟΥΑΝ
ΟΙ ΕΞΙ ΜΑΥΡΟΙ
Η ΜΑΥΡΗ ΓΚΕΣΤΑΠΟ
Ο ΜΑΥΡΟΣ ΤΖΑΚ
Είχα ενθουσιαστεί με τις αφίσες που αντανακλούσαν την πραγματικότητα,
αλλά και επειδή είδα για πρώτη φορά στο σινεμά
μια πληθώρα μαύρων ηθοποιών με αυτοπεποίθηση.
Η Παμ Γκρίερ στο Πιάστε την αν Μπορείτε,
μια ταινία βασισμένη σε κόμικ.
Το The Mack, ένα σύγχρονο φιλμ νουάρ του Μαξ Τζούλιεν.
Το θεατρικό έργο του Τσάρλι Ράσελ, Five on the Black Hand Side,
θα μεταφερόταν στη μεγάλη οθόνη το 1973.
Δεν κόβω τίποτα, εκτός από τις τσίχλες και τις κακουχίες.
Και μόλις ξέμεινα από τσίχλες.
Δεν ήμουν ο μόνος με αυτήν την αντίδραση.
ΤΑ ΠΛΗΘΗ ΣΥΡΡΕΟΥΝ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΑΦΤ
Η Κόλαση στο Χάρλεμ.
Ο Μαύρος Νονός του Χάρλεμ.
ΚΟΦΙ
Αν αυτή η έκρηξη ελευθερίας είχε μια τόσο θερμή υποδοχή,
και η δίψα δεν έφυγε ποτέ,
τότε γιατί σταμάτησαν να βγαίνουν αυτές τις ταινίες;
Οι ταινίες άλλαξαν τον τρόπο που ονειρευόταν η γιαγιά μου.
Είχε γεννηθεί στο Μισισίπι.
Μου είχε πει ότι οι ταινίες μετέτρεψαν τα όνειρά της σε ιστορίες
και ότι η πρώτη ταινία που είχε δει και της προκάλεσε εντύπωση
ήταν ο Δράκουλας.
Ο γοτθικός τρόμος και ο οπερατικός τόνος της ταινίας
τής προκάλεσαν εφιάλτες επί εβδομάδες.
Είμαι ο Δράκουλας.
Κακά πνεύματα; Θεούλη μου! Υπάρχουν κακά πνεύματα εδώ;
Αυτό το μέρος είναι γεμάτο. Και δεν είναι μόνο αυτό.
Τι; Έχει κι άλλα;
Οι Αφροαμερικάνοι στις ταινίες τρόμου
παρουσιάζονταν με έναν απάνθρωπο και ταυτόχρονα σουρεαλιστικό τρόπο.
Ποιοι είναι αυτοί;
Είναι ζόμπι.
Αυτό δείχνει επίσης ότι, πιο συχνά απ' ό,τι ίσως θα έπρεπε,
οι μαύροι στις κλασικές ταινίες παρουσιάζονταν ως καρικατούρες.
Κάποια στιγμή ίσως δείτε μια σκηνή που θα σας κάνει να ντραπείτε,
ακόμα και σε ταινίες μεγάλων σκηνοθετών.
Ανακυκλωμένα στερεότυπα από τον άρχοντα του σασπένς,
από έναν σπουδαίο δραματουργό
και από τον μεγαλύτερο σκηνοθέτη-ηθοποιό μιούζικαλ
συνεχίζουν να μας επηρεάζουν.
Ο Όρσον Γουέλς και ο Λόρενς Ολίβιε, γίγαντες του θεάτρου και του σινεμά,
άπλωσαν με περισσή ευκολία το φούμο στα μούτρα τους
για να παίξουν τον Οθέλλο.
Ένα κλειδωμένο ερμάρι με τρομερά μυστικά.
Όποτε βλέπω τον Μίκι Μάους να φοράει αυτά τα γάντια
ή τον Μπαγκς Μπάνι, σκέφτομαι τα ρατσιστικά βαριετέ του 19ου αιώνα.
Τι να υποθέσουμε; Ότι ντύθηκαν για τη Λέσχη του Χάρβαρντ;
Είδες ποτέ ελέφαντα να πετάει;
Έχω δει αλογόμυγα.
Έχω δει λιβελούλα.
Έχω δει μύγα να πετάει.
Όλα αυτά τα είδα…
Αυτές ήταν μερικές από τις σκηνές
που εισχώρησαν στο υποσυνείδητο της γιαγιάς μου
και έπρεπε να αγωνιστεί για να μην ορίσουν το είναι της,
μαζί με το πώς της φέρονταν ως έγχρωμη γυναίκα στο Μισισίπι.
Είχε τέτοια επίγνωση αυτών των εικόνων που όταν την επισκεπτόμασταν,
δεν μας άφηνε να δούμε την εκπομπή του Άντι Γκρίφιθ.
Μας έλεγε
"Σ' αυτήν την πόλη δεν υπάρχουν μαύροι.
Τι πιστεύετε ότι τους συνέβη;"
Όλα αυτά με δυσκολεύουν να αγαπήσω αυτές τις ταινίες.
Όλη μου τη ζωή βλέπω, σκέφτομαι, και γράφω για ταινίες.
Όμως επιστρέφω σ' αυτές, παρά τα απανωτά κύματα περιφρόνησης.
Η απαξίωση μπορεί να φαίνεται σαν βουνό.
Ίσως αυτός είναι ο πιο απλός τρόπος να το εξηγήσει κανείς.
Αν ήσουν λευκός ηθοποιός,
η επίσημη ένδυση υπονοούσε ετοιμασία για μια έξοδο
με όλες τις απολαύσεις που προσφέρει η ζωή.
Αν ήσουν μαύρος ηθοποιός και φορούσες μαύρο παπιγιόν,
σημαίνει ότι πήγαινες για δουλειά. Ήταν η στολή σου.
Όπως όλοι μας, μου αρέσουν οι όμορφες ενδυμασίες,
ίσως περισσότερο,
όμως ποτέ δεν ήμουν λάτρης των σμόκιν.
Και ίσως ευθύνεται αυτό.
SHOW BOAT (1929) ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΧΑΡΙ Α. ΠΟΛΑΡΝΤ
SHOW BOAT (1936) ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΤΖΕΪΜΣ ΓΟΥΕΪΛ
SHOW BOAT (1951) ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΤΖΟΡΤΖ ΣΙΝΤΝΕΪ
Αντί να βρουν νέους ρόλους για τους μαύρους ηθοποιούς,
τα τετριμμένα κλισέ του Show Boat παρουσίασαν
το ταλέντο των μαύρων μέσω της ανακύκλωσης.
Η επίθεση στις ελπίδες των μαύρων ήταν θεσμική.
Δεν υπήρχαν νέοι ρόλοι για τους μαύρους άντρες
και οι μαύρες γυναίκες υπάγονταν
σε πρότυπα ομορφιάς που δεν μπορούσαν να ανταποκριθούν.
Να τη.
Μου αρέσει πολύ όταν το κάνει αυτό με τα μαλλιά της.
Ο ρόλος δεν γράφτηκε για μαύρο ηθοποιό,
όμως τελικά ήταν ένα ακούσιο σχόλιο
για την πιο επιθυμητή υφή μαλλιών,
ένα ζήτημα που οι μαύρες γυναίκες αντιμετωπίζουν ακόμα.
Όταν ήμουν μικρός στην Ατλάντα,
υπήρχε ένα αυστηρό σύστημα φυλετικού διαχωρισμού.
Δεν μπορούσα να πάω στον κινηματογράφο.
Υπήρχαν μόνο ένας ή δύο κινηματογράφοι για μαύρους.
Οι αίθουσες ήταν πολύ μικρές και δεν έδειχναν τις καινούριες ταινίες.
Αν τις έδειχναν, τις έδειχναν δύο με τρία χρόνια αργότερα.
Οπότε μιλάμε για ένα πολύ αυστηρό σύστημα φυλετικού διαχωρισμού.
Κάθε Σάββατο πήγαινα στον κινηματογράφο.
Βλέπαμε γουέστερν σε συνέχειες
με ηθοποιούς όπως ο Λας Λερού, ο Τζιν Ότρι, ο Ρόι Ρότζερς
ή σειρές επιστημονικής φαντασίας όπως ο Μπακ Ρότζερς.
Μου άρεσαν πολύ τα γουέστερν.
Για κάποιον λόγο, τα λάτρευα.
Ο Τζιν Ότρι, ο Τζόνι Μακ Μπράουν και ο Ρόι Ρότζερς
έπαιζαν σε σειρές με καουμπόηδες.
Πήγαινα στο Los Angeles Theatre. Ήταν ένα τεράστιο σινεμά, όπως παλιά,
που διατηρούνταν σε καλή κατάσταση.
Οπότε άραζα εκεί, συνήθως ήμουν μόνος μου.
Είχα ολόκληρο το σινεμά για πάρτη μου.
Έβλεπα ταινίες γουέστερν του Τζον Φορντ.
Και σταδιακά άρχισαν να μου αρέσουν.
Είχα δει πολύ καλές ταινίες.
Πήγαινα στον κινηματογράφο με τον πατέρα μου
και πάντα βλέπαμε τις ταινίες που άρεσαν σ' αυτόν.
Ταινίες με ηθοποιούς όπως ο Τζον Γουέιν και ο Στιβ ΜακΚουίν.
Είχαμε δει το Σάρκα και Μαστίγιο,
γιατί θυμάμαι όταν ο Σίντνεϊ Πουατιέ τη χαστούκισε.
ΣΑΡΚΑ ΚΑΙ ΜΑΣΤΙΓΙΟ (1957)
Όταν επέστρεψε το πλάνο, αυτή κρατούσε το πρόσωπό της.
Ρώτησα "Τι έγινε;" Η μαμά μού είπε "Τη χαστούκισε".
"Τι; Σοβαρά;"
"Δεν το έδειξαν. Τη χαστούκισε".
Αν είσαι σινεφίλ,
θα πας να δεις ταινίες που θέλεις να δεις.
Και μόλις φτάσεις στα μισά της ταινίας, συνειδητοποιείς ότι
δεν υπάρχουν μαύροι στην ταινία.
Απλώς τρως το ποπ κορν σου και σκέφτεσαι
"Ιδέα μου είναι ή δεν υπάρχουν μαύροι σ' αυτήν την ταινία;"
"Όχι, δεν υπάρχουν μαύροι". "Εντάξει".
Θέλουμε να δούμε τον εαυτό μας…
…κατά κάποιον τρόπο.
Ναι, γιατί όπως είπα πριν, όταν ήμουν πολύ μικρός,
οι μαύροι… Είχαμε τον Στέπιν Φέτσιτ…
Τι ψάχνεις;
ΣΤΕΠΙΝ ΦΕΤΣΙΤ ΗΘΟΠΟΙΟΣ
Πού έμαθες να κουρεύεις;
…τον Γουίλι Μπεστ,
τον Αλφάλφα, τον Μπάκγουιτ, τον Στάιμι…
Ήθελα να γίνω σαν αυτούς!
Γεια σου, Μπάκγουιτ.
Δεν ήξερα μαύρο που έπαιζε με λευκούς,
πόσο μάλλον να κάνει παρέα μαζί τους και να πηγαίνει στα σπίτια τους
ή να έρχονται αυτοί για να παίξουν.
Βλέπαμε το Our Gang και σκεφτόμασταν "Πού στο κέρατο μένουν;"
Υπήρχαν φυλετικές διακρίσεις
και από τότε που μπορούσα να μιλήσω, να περπατήσω, να δω, να καταλάβω,
υπήρχαν διαχωρισμοί.
Αλλά όταν πήγαινα σινεμά… Οι ταινίες εξάπτουν τη φαντασία.
Γυρνούσα στο σπίτι και ήθελα να γίνω ο πειρατής που μόλις είχα δει.
Όμως…
Ήθελα να δω μαύρους καουμπόι.
Έχουμε πολλές ιστορίες να πούμε.
Θέλουμε να δούμε περισσότερους μαύρους σε όλες τις εκφάνσεις μας.
Πιστεύω ότι η γενιά μου μοιράζεται αυτήν την απογοήτευση.
Θέλουμε να μας δούμε ως παιδιά ή σε ταινίες επιστημονικής φαντασίας.
Πιστεύω ότι οι ταινίες
κεντρίζουν το ενδιαφέρον όπως τα όνειρα.
Ενώ απολάμβανα τις ταινίες που έβλεπα,
προέβαλα την επιθυμία μου
να δω τον εαυτό μου στη μεγάλη οθόνη.
Όταν ήμουν μικρή, στις ταινίες έβλεπα ανθρώπους που δεν μου έμοιαζαν.
Ποτέ δεν πίστευα ότι θα γινόμουν ηθοποιός.
Μέχρι που είδα την Ντόροθι Ντάντριτζ και τον Μπελαφόντε στο Κάρμεν Τζόουνς.
Και όταν τους είδα, σκέφτηκα…
"Ίσως μπορώ να γίνω κι εγώ ηθοποιός".
Η Ντάντριτζ έπαιξε σε τρεις ταινίες
με κάποιον που θα γινόταν σταρ παντού,
εκτός από εκεί που είχε τα προσόντα, τον κινηματογράφο.
Ήταν ο Χάρι Μπελαφόντε.
Η Ντάντριτζ είχε εφάμιλλο ταλέντο με τον Μπελαφόντε.
Μόνο ο ρατσισμός θα μπορούσε να αναγκάσει κάποιον
να αρνηθεί το ταλέντο τους.
Γι' αυτό δεν συμπρωταγωνίστησαν σε περισσότερες ταινίες.
Η εκπαίδευσή του ως ηθοποιός ευθύνεται για την επιτυχία του ως τραγουδιστής.
Έφερε τη χάρη ενός αφηγητή στη μουσική του.
Η επιβλητική παρουσία του, με τον αθλητικό σωματότυπό του
και τον συναισθηματισμό των χαρακτήρων του,
σήμανε την άφιξή του στη μεγάλη οθόνη.
Αγωνίστηκε εναντίον ενός συστήματος που δεν ήξερε πώς να τον χρησιμοποιήσει.
Τον φοβόντουσαν τόσο πολύ
και έβαλαν άλλον να τραγουδήσει στην Κάρμεν Τζόουνς.
ΚΑΡΜΕΝ ΤΖΟΟΥΝΣ (1954) ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΟΤΟ ΠΡΕΜΙΝΓΚΕΡ
Οπότε το 1959,
έγινε παραγωγός σε μια ταινία με σκηνοθέτη τον Ρόμπερτ Γουάιζ,
τον Εντ Μπέγκλεϊ, αμφότεροι κέρδισαν Όσκαρ λίγο μετά,
τον σεναριογράφο Έιμπ Πολόνσκι,
και το Modern Jazz Quartet.
Οι Λύκοι Μεταξύ τους ήταν κάτι απίστευτο για την εποχή του
και το γεγονός ότι μου δόθηκε η ευκαιρία
να κάνω μια τέτοια ταινία
σήμαινε πολλά για μένα.
ΟΙ ΛΥΚΟΙ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ (1959) ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΡΟΜΠΕΡΤ ΓΟΥΑΪΖ
Γεια, μωρό μου. Τι λέει;
Ο Μπάκο θέλει να σε κεράσει ποτό.
Εγώ θα σου πάρω καινούργιο αμάξι.
Οι Λύκοι Μεταξύ τους ήταν μια αξέχαστη ταινία.
Ήταν το τελευταίο φιλμ νουάρ
που απεικόνισε τις φυλετικές διακρίσεις με ειλικρίνεια,
πράγμα που σημαίνει ότι αγνοήθηκε.
Ο Μπελαφόντε είχε κι άλλες ευκαιρίες,
αλλά τα έργα που του προσέφεραν δεν τον ενδιέφεραν.
Ο Σίντνεϊ Πουατιέ, μέχρι τότε,
ήταν ο πιο δημοφιλής μαύρος σε ολόκληρο το σύμπαν,
επειδή ήταν ο Σίντνεϊ Πουατιέ.
Δεν ήταν ο Σίντνεϊ Πουατιέ σε ένα μαύρο περιβάλλον,
σε μια μαύρη περίσταση.
Ήταν ο Πουατιέ που έπαιζε τον μαύρο σε μια ταινία μόνο με λευκούς.
Το πρώτο που αναρωτήθηκα ήταν "Πώς βρέθηκε ένας μαύρος,
που εμφανίστηκε από το πουθενά,
μαζί με επτά ναζίστριες καλόγριες;"
Απέρριψα τον ρόλο.
Και ο Σίντνεϊ δέχτηκε να παίξει τον ρόλο.
Νικητής είναι ο Σίντνεϊ Πουατιέ.
ΣΙΝΤΝΕΪ ΠΟΥΑΤΙΕ ΟΣΚΑΡ Α' ΑΝΔΡΙΚΟΥ ΡΟΛΟΥ
Αντί να υποταχθεί σε ρόλους
που δεν απεικόνιζαν τους μαύρους με ουσιαστικό τρόπο
ή και καθόλου,
ο Μπελαφόντε αποσύρθηκε από το σινεμά από το 1959 έως το 1970.
Αυτή η απόφαση τον έκανε τον Μοχάμεντ Αλί του κινηματογράφου.
Εξαναγκάστηκε να αποσυρθεί από την αρένα στην οποία ανήκε.
Δεν έχω μετανιώσει για καμία ταινία που απέρριψα.
Δεν ήταν της αρεσκείας μου.
Δεν νιώθω δυσαρέσκεια.
Χαίρομαι που άλλοι είχαν μία ευκαιρία και την πήραν, αλλά η πρώτη μου σκέψη…
Πρώτα απ' όλα, είμαι καλλιτέχνης.
Είμαι ηθοποιός.
Πήγα στην ίδια σχολή με τον Μπράντο, τον Γουόλτερ Ματάου,
τον Ροντ Στάιγκερ, τον Τόνι Κέρτις,
με έναν διευθυντή που δεν χάριζε κάστανα.
Θα κάνω μόνο ό,τι νομίζω ότι αξίζει να κάνω.
Όμως ευτυχώς έκανα μεγάλη καριέρα
παγκοσμίως,
επειδή είχα την αποδοχή του κόσμου
και λόγω της παρουσίας μου
κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί
ότι αυτό το πράγμα στον ορίζοντα που λέγεται Μπελαφόντε
δεν σηκώνει μύγα στο σπαθί του.
Όποτε ήρθε κάποιος και μου έδωσε τελεσίγραφο,
είπα "Άντε γαμήσου. Θα πάω στο Παρίσι.
Αν θέλω, μπορώ να μείνω εκεί, επειδή έχω έναν προορισμό
που απαντάει στην άρνησή σου για το τι μπορώ να πετύχω".
Εγώ είμαι.
Ο ΚΟΣΜΟΣ, Η ΣΑΡΚΑ ΚΑΙ Ο ΔΙΑΒΟΛΟΣ (1959)
Ήρθα.
Η αποφασιστικότητα του Μπελαφόντε τον έβγαλε εκτός πλάνου.
Όμως τα αιτήματα των μαύρων για αποζημιώσεις και κοινωνικά δικαιώματα
δεν μεταφέρθηκαν στις ταινίες.
Θα πω μια φράση του Λάνγκστον Χιουζ που ενέπνευσε μια ταινία
"Τι συμβαίνει όταν ένα όνειρο αναβάλλεται;
Ξεραίνεται σαν μια σταφίδα στον ήλιο;
Ίσως γέρνει σαν ένα βαρύ φορτίο.
Ή μήπως εκρήγνυται;"
Μας χτύπησαν και μας χτυπούν ακόμα
και αποφασίσαμε να κάνουμε κάτι γι' αυτό!
Η χρόνια κακομεταχείριση των έγχρωμων
σημάδεψε τον 20ο αιώνα ως τον αιώνα της εξέγερσης.
Η δεκαετία του '60 σημαδεύτηκε από εξεγέρσεις σχεδόν κάθε χρόνο,
όπως το 1965 στο Λος Άντζελες.
Όλοι περιμέναμε τις ταραχές στο Γουάτς.
Ήταν ξεκάθαρο ότι θα σημειωνόταν μια έκρηξη.
Η αστυνομία σκότωνε κόσμο και τρομοκρατούσε την κοινότητα.
Αν έβγαινα έξω το βράδυ, ήξερα ότι η αστυνομία θα με σταματούσε.
Είναι σαν οι ζωές μας
να μην είχαν αξία.
Μέχρι το 1968, η Αμερική βρισκόταν σε ελεύθερη πτώση.
Είχαν σημειωθεί πάνω από 20 εξεγέρσεις, οι μισές συνέβησαν το 1967.
Αυτό συνέβη και στην πόλη μου.
Ο νόμος και η τάξη καταλύθηκαν στο Ντιτρόιτ του Μίσιγκαν.
Βλέπουμε πλάνα από το Λίνγουντ.
Οι φλόγες και ο θυμός συνέχισαν να καίνε σε βαθμό που κανείς δεν περίμενε.
Η εξέγερση πέρασε και στις ταινίες.
Στον ανεξάρτητο κινηματογράφο.
Εκεί οι μαύροι δεν υπήρχαν
μόνο στις παρυφές του βλέμματος των λευκών.
Εκεί υπήρχε χώρος για παραπάνω από έναν μαύρο στην οθόνη.
Και αυτά τα δύο μαύρα ταλέντα
έδωσαν ερμηνείες εφάμιλλες των μεγαλύτερων σταρ,
χωρίς να λάβουν τη δέουσα αναγνώριση.
Τι κάνεις εδώ με έναν τύπο σαν εμένα;
Υποτιμάς τον εαυτό σου, έτσι;
Σε έναν πιο δίκαιο κόσμο,
η ένταση που προκάλεσαν ο Ιβάν Ντίξον και η Άμπεϊ Λίνκολν
στο Nothing But a Man
θα ήταν ο καταλύτης για αναγνώριση και μεγαλύτερες καριέρες.
Ο Ντέιβις, ο ταλαντούχος τραγουδιστής, ηθοποιός και σόουμαν,
ήταν σίγουρα ικανός.
Έδωσε μια βελούδινη ερμηνεία ως ο ασταθής εγωιστής μουσικός
στην ταινία Ο Τραγουδιστής με τη Χρυσή Τρομπέτα.
Έπαιξε μαζί με τη Σίσιλι Τάισον, την Tζάνετ Ντιμπουά
και τον Μόργκαν Φρίμαν σε ρόλο κομπάρσου.
Ο Φρίμαν θα περίμενε άλλα 20 χρόνια για να παίξει έναν ρόλο
όπου θα μπορούσε να μιλήσει.
Ο χαρακτήρας του Ντέιβις περιμένει μέχρι την τελευταία πράξη
για να ζητήσει συγγνώμη για όλα όσα έχει προκαλέσει.
Λοιπόν, έκανα λάθος. Εντάξει;
Έπρεπε να περιμένω να δω τι παίζει και να την αφήσω να σου σπάσει το κεφάλι.
Γλυκιά μου, το μόνο που είδα
ήταν τα χέρια της πάνω σ' εκείνο εκεί…
Άνταμ.
Ο Βαν Πιμπλς εισήγαγε τους μαύρους χωρίς αυτολύπηση
και έδωσε νέα πνοή στον κόσμο του ποιοτικού σινεμά.
Τα στούντιο ήταν παγιδευμένα στην πατριαρχική ανάγκη τους
να διαμορφώσουν και όχι να αντανακλάσουν την κουλτούρα.
Τα πτώματα των μιούζικαλ για όλες τις ηλικίες,
όπως αυτή…
η υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας.
Όμως τα καλύτερα νέα του 1968 ήταν η μεταμόρφωση του Πουατιέ
από ηθοποιό δεύτερων ρόλων που θυσιάζεται για τους λευκούς
σε παγκόσμιο κυρίαρχο.
Το Μάντεψε Ποιος θα Έρθει το Βράδυ και η Ιστορία Ενός Εγκλήματος
προτάθηκαν για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας και σημείωσαν παγκόσμια επιτυχία.
Οι λευκοί συμπρωταγωνιστές του τον παρακολουθούσαν αποσβολωμένοι.
Μη με παρεξηγείτε.
Αγαπώ την κόρη σας και θα έκανα τα πάντα
για να την κάνω ευτυχισμένη όπως όταν τη γνώρισα.
Όμως χωρίς την έγκρισή σας, δεν υπάρχει κανένα νόημα.
Όπως έγραψε ο Μαρκ Χάρις στο βιβλίο Ταινίες Μιας Επανάστασης
"Ο Πουατιέ είναι το μεγαλύτερο αστέρι στην Αμερική.
Όμως είναι και ένα παράδειγμα της αντίδρασης της βιομηχανίας του σινεμά
στην επιτυχία ενός έγχρωμου.
Κανείς δεν πιστεύει ότι η επιτυχία του Σίντνεϊ Πουατιέ
μπορεί να μετουσιωθεί σε κάποιον άλλον μαύρο ηθοποιό".
Εκείνη την εποχή, αν ένας μαύρος μιλούσε με έναν λευκό,
η ταινία θεωρούνταν αυστηρά για ενήλικες.
ΠΡΟΚΛΗΘΗΚΕ ΣΚΑΝΔΑΛΟ
ΟΤΑΝ Η ΠΕΤΟΥΛΑ ΚΛΑΡΚ ΑΓΓΙΞΕ ΤΟΝ ΧΑΡΙ ΜΠΕΛΑΦΟΝΤΕ
Για τα ΜΜΕ, η επιτυχία των μαύρων
είναι σαν να βρίσκει κανείς 100 δολάρια στο μετρό,
συμβαίνει μόνο μία φορά.
Όταν χτίστηκαν ολόκληρες ταινίες πάνω στον Έλβις Πρίσλεϊ
ή πάνω στους Beatles,
που οι πρώτες τους κυκλοφορίες στις ΗΠΑ ήταν σε μαύρη δισκογραφική,
γιατί δεν κάλεσε κανείς αυτές τις πρωτοπόρες γυναίκες
για να παίξουν σε ταινίες;
Η ΔΟΥΚΙΣΣΑ
ΜΠEΤΙ ΝΤΕΪΒΙΣ
Δεν θα αργούσε η μέρα, ή μάλλον η νύχτα στην προκειμένη,
για να αναγνωριστεί το μαύρο ταλέντο στον ανεξάρτητο κινηματογράφο.
Ο σκηνοθέτης Τζορτζ Ρομέρο δημιούργησε έναν νέο ήρωα δράσης,
βάζοντας ένα όπλο στο χέρι του Ντουέιν Τζόουνς, ενός μαύρου ηθοποιού,
σε μια από τις επιδραστικότερες ταινίες όλων των εποχών.
Νομίζω ότι πρέπει να ηρεμήσεις.
Φώναξα "Τζόνι, βοήθησέ με!"
Ο Ρομέρο δεν ακολουθεί την παράδοση και δεν αναφέρει το χρώμα του ήρωα,
επειδή ο ρόλος δεν ήταν γραμμένος για μαύρο ηθοποιό.
Θα επιστρέψω για να ενισχύσω τα παράθυρα και τις πόρτες.
Για την ώρα είσαι ασφαλής, εντάξει;
Εντάξει;
Θέλεις να έχεις τον μαύρο δίπλα σου.
Θα σε βοηθήσει να διαφύγεις.
Αν πεθάνει, θα πεθάνεις κι εσύ.
Ξέρουμε πώς να διαφεύγουμε.
Ξέρουμε να διαφεύγουμε από τα ζόμπι.
Ξέρουμε πώς να διαφεύγουμε από τα θανατηφόρα φυτά,
από οποιονδήποτε κίνδυνο, γιατί είμαστε συνηθισμένοι…
Ξέρουμε πώς να κάνουμε στην άκρη.
Ξέρουμε να κάνουμε στην άκρη και να διαφεύγουμε από τον κίνδυνο.
Η απεικόνιση των ζωντανών νεκρών που ψάχνουν για θύματα
και τα σανιδωμένα παράθυρα
μού θύμισαν τα πλάνα από τις εξεγέρσεις.
Δεν υπάρχει άλλη ταινία με τόσες αλληγορίες και συμβολισμούς,
εσκεμμένους και ακούσιους, όπως Η Νύχτα των Ζωντανών Νεκρών.
Ρίξε του στο κεφάλι, ανάμεσα στα μάτια.
Ο Τζόουνς δολοφονήθηκε αφότου είχε σώσει λευκούς
και οι επαναστάτες Αφροαμερικανοί αγκάλιασαν την ταινία.
Ήταν το αποτέλεσμα της ανάμειξης στη ζωή των λευκών.
Ήταν μια άποψη που άκουσα από τα αγόρια των αδελφών μου.
Ωραία βολή!
Είναι νεκρός. Πάμε να τον πάρουμε. Άλλος ένας για τη φωτιά.
Το τέλος της ταινίας είναι ανατριχιαστικό.
Τον πετάνε σε έναν σωρό από πτώματα.
Έχω πολύ θλιβερά νέα για όλους.
Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ δολοφονήθηκε απόψε
στο Μέμφις του Τενεσί.
Τη χρονιά της δολοφονίας του δρα Μάρτιν Λούθερ Κινγκ
και λίγα χρόνια μετά τις δολοφονίες των Μέντγκαρ Έβερς και Μάλκολμ Χ,
η ταινία είχε μεγαλύτερες επιπτώσεις
απ' ό,τι φανταζόταν ο σεναριογράφος.
Η επιτυχία της ταινίας θα έπρεπε
να αυξήσει το ενδιαφέρον για τους μαύρους ηθοποιούς.
Τη χρονιά που ο Πίτερ Σέλερς υποδύθηκε έναν άνδρα ινδικής καταγωγής
στη χολιγουντιανή σάτιρα Το Πάρτι,
το 1968 ο Γιουλ Μπρίνερ υποδύθηκε τον Πάντσο Βίγια,
και, δυστυχώς, ο Γούντι Στράουντ υποδύθηκε έναν Απάτσι.
Οι σκηνοθέτες στην Αμερική είναι σχεδόν πάντα λευκοί άντρες,
ακόμα και όταν οι ταινίες ασχολούνται με τη ζωή των μαύρων.
Οι μαύροι σκηνοθέτες αποκλείονται,
αν και οι μαύροι αποτελούν το 30% των συνολικών θεατών.
Ο συνεργάτης μου, ο Γουίλιαμ Γκριβς, μόλις τελείωσε
το Take One and Take Two, την πρώτη του ταινία.
Είναι στο στάδιο του μοντάζ.
Γεια σας, απλώς θέλω να το ξεκαθαρίσω.
Υπήρξαν αρκετοί μαύροι σκηνοθέτες που γύρισαν ταινίες στη δεκαετία του '40,
όπως ο Πάουελ Λίντσεϊ, ο Όσκαρ Μισό και ο Μπιλ Αλεξάντερ.
Δεν είχαν πρόσβαση στο Χόλιγουντ και οι ταινίες τους προβάλλονταν
στις μαύρες κοινότητες ανά τη χώρα.
Ένας μύθος που επανερχόταν συνεχώς
από το 1968 ως το 1978,
όταν μια χούφτα μαύροι σκηνοθέτες κάθισαν πίσω από την κάμερα,
ήταν ότι αυτή ήταν η πρώτη φορά που είχαν τέτοιες ευκαιρίες.
Βασικά, κυρίως λόγω ανάγκης,
οι Αφροαμερικανοί έγραφαν και σκηνοθετούσαν
την εποχή που τα στούντιο δεν ενθάρρυναν τους σκηνοθέτες-σεναριογράφους.
Ο μαύρος Τύπος στήριξε τις αίθουσες και τις ταινίες,
ακόμα κι αν το Χόλιγουντ τις αγνοούσε.
Ξεκίνησε την εποχή του βωβού κινηματογράφου.
Ο Όσκαρ Μισό ήταν σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός.
Οι ταινίες του παίζονταν σε σινεμά μαύρων, πολλά δεν ήταν σε καλή κατάσταση
επειδή δεν υπήρχε συνεχής ροή μαύρων ταινιών,
παρά τα πλήθη των μαύρων που συνέρρεαν.
Πολλά στούντιο δεν ήθελαν να προσβάλλουν τη Γερμανία
και να χάσουν χρήματα
μέχρι που τους έδιωξαν οι Ναζί το 1942.
Όμως δεν ήθελαν τα λεφτά των Αφροαμερικανών.
Πολλά από τα μαύρα σινεμά ήταν κτίρια
που μετατράπηκαν σε κινηματογράφους.
Με πολύ μικρά μπάτζετ, ο Μισό και άλλοι σκηνοθέτες,
ακόμα και λευκοί, δημιούργησαν πρωτότυπο υλικό
και διασκεύασαν δημοφιλή βιβλία χωρίς να έχουν να πληρώσουν.
Οι συγγραφείς δέχτηκαν,
γιατί ήθελαν τα βιβλία τους να γίνουν ταινίες.
Ο Αστέρ συχνά έπαιζε τον ρόλο του αφέντη
σε σκηνές που χόρευε κλακέτες μπροστά σε μαύρους ηθοποιούς.
Τα στούντιο προωθούσαν μια μυθολογία για τους Αφροαμερικανούς,
όμως η σκηνοθέτρια Αλίς Γκι-Μπλασέ αποφάσισε να κάνει κάτι διαφορετικό.
Το 1912 σκηνοθέτησε το A Fool and His Money,
την πρώτη ταινία με αμιγώς αφροαμερικανικό καστ.
Επέδειξε μια παιχνιδιάρικη διαύγεια που δεν μείωνε τους ηθοποιούς.
Ήταν αρκετά επιτυχημένη σκηνοθέτης και τα στούντιο τη ζητούσαν,
όμως σκέφτηκε την τέχνη της
και αρνήθηκε την ευκαιρία να γυρίσει την πρώτη ταινία με τον Ταρζάν.
ΤΑΡΖΑΝ
Οι μαύροι σκηνοθέτες της εποχής ήταν λάτρεις του κινηματογράφου
και θεωρούνται πρωτοπόροι του ανεξάρτητου κινηματογράφου.
Τότε ο "ανεξάρτητος κινηματογράφος" δεν περιελάμβανε κουλ παρίες,
η επιτυχία των οποίων σήμαινε πρόσβαση σε αστρονομικά ποσά.
Οι αίθουσες δεν έπαιζαν τις ταινίες τους, επειδή ήταν ιδιοκτησία των στούντιο.
Έπρεπε να βρουν τρόπους για να φέρουν το προϊόν τους στο κοινό.
Ο Μισό και οι συνοδοιπόροι του,
γύριζαν δράματα, κωμωδίες, μιούζικαλ και αστυνομικές ταινίες.
Συχνά μια ταινία περιείχε πολλά διαφορετικά είδη,
λόγω περιορισμένων πόρων, σε πλήρη αντίθεση με τις φιλοδοξίες τους.
Στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του κινηματογράφου,
τα στούντιο δεν ήθελαν τα χρήματα των μαύρων
και οι μαύροι επιχειρηματίες δημιούργησαν, όπως πάντα,
μια εκ των πραγμάτων υπόγεια οικονομία και κουλτούρα.
Αν και η αναγνώριση ήρθε πολύ αργότερα,
ο Γουίλιαμ Γκριβς χρησιμοποίησε το μέσο
με τρόπο που πλέον θεωρείται πρωτοποριακός.
Σταμάτησε την ηθοποιία
λόγω των απλοϊκών ρόλων που του προσέφεραν…
Θεία Χάτι, όλα κινούνται γρήγορα στον πόλεμο.
Ακόμα και οι θρησκευτικές τελετές επιταχύνθηκαν.
…και ξεκίνησε μια πρωτοποριακή παραγωγή,
το Συμβιοψυχωταξίπλασμα.
Όχι, είπα "Μη με αγγίζεις, σε παρακαλώ". Μη με αγγίξεις ποτέ ξανά.
Οι φιλοδοξίες της ταινίας
ήταν τόσο μεγάλες όσο και ο τίτλος της.
Η ταινία παίζει με τον χρόνο με κάθε δυνατό τρόπο.
Ο σκηνοθέτης, ο Μπιλ Γκριβς,
είναι τόσο βυθισμένος στην ταινία, που δεν έχει ξεκάθαρη αντίληψη.
Αν τον ρωτήσετε "Τι θέμα έχει η ταινία;",
θα σας δώσει μια απάντηση ακόμα πιο αόριστη από την ερώτηση.
Νομίζω ότι ήταν κάπως διχασμένος. Ήθελε η σκηνή να πάει καλά.
Ήθελε να εμπνευστούν οι ηθοποιοί του.
Νομίζω ότι τον έσπρωχναν και προς τις δύο κατευθύνσεις.
Αυτή είναι η θεωρία μου.
Επί δεκαετίες, ο κόσμος δυσκολευόταν πολύ
να περιγράψει το Συμβιοψυχωταξίπλασμα.
Πλέον η ταινία θεωρείται ξεχωριστό είδος,
μια πρωτοποριακή φαρσοκωμωδία και κοινωνική σάτιρα.
Ο σκηνοθέτης Ζιλ Ντασέν, που ήταν, ας μου επιτραπεί η έκφραση,
στη μαύρη λίστα, γύρισε ένα θρίλερ με φυλετικές αποχρώσεις.
Έγραψε την Εκτέλεση εν Ψυχρώ με μαύρους πρωταγωνιστές.
Ο Ντασέν, η Ντι και ο Μέιφιλντ ήταν οξυδερκείς και ειλικρινείς
και μετέφεραν το κλίμα μετά τον θάνατο του δρα Κινγκ σε μια ταινία είδους.
Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ δολοφονήθηκε το 1968.
Η μητέρα μου τα παράτησε όλα και πήγε στην κηδεία του.
Δεν τον γνώριζε,
αλλά τα παράτησε όλα, έβαλε τα καλά της, και έφυγε.
Σκεφτήκαμε "Είναι τόσο σημαντικό;"
Ήταν ένας σημαντικός άνθρωπος.
Αυτό που έκανε ήταν σημαντικό. Αυτά που έλεγε ήταν σημαντικά.
Είμαστε σημαντικοί.
Οι φωνές μας, τα όνειρά μας, οι φιλοδοξίες μας,
όλα αυτά είναι σημαντικά.
Θεωρούμε αυτές τις αλήθειες αυταπόδεικτες.
Η Εκτέλεση εν Ψυχρώ απεικονίζει την αγωνία
και την οργή μιας κοινωνίας που απελπισμένα ψάχνει για απαντήσεις,
μέσα από μια ταινία είδους.
Την επομένη της δολοφονίας
πήραμε το αεροπλάνο από την Ατλάντα για το Μέμφις
και συμμετείχαμε στη διαδήλωση των οδοκαθαριστών.
Είχαμε φέρει πλακάτ "Είμαι άνθρωπος" από το σπίτι.
ΕΙΜΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΣ
Σε μια παραλλαγή των ταινιών με ληστείες,
μια ομάδα επαναστατών προετοιμάζει μια ληστεία
στο Κλίβελαντ στον απόηχο της δολοφονίας του δρα Κινγκ.
Ένα βασικό μέλος της ομάδας
βρίσκεται σε αδιέξοδο, λόγω του χάους μετά τη δολοφονία
και παθαίνει κρίση συνείδησης.
Δεν έχω νιώσει χειρότερα στη ζωή μου.
Η Εκτέλεση εν Ψυχρώ είναι μια διασκευή μιας ταινίας του Τζον Φορντ του 1935
και ξεκινάει έναν κύκλο ριμέικ για τις ανησυχίες των μαύρων.
Αυτό είναι το ριμέικ του Πληροφοριοδότη;
Είχα δει τον Πληροφοριοδότη, οπότε ήξερα περί τίνος πρόκειται.
Σε αυτές τις ομάδες πάντα υπάρχουν υποψίες
ότι κάποια μέλη ίσως είναι αστυνομικοί.
Αν είσαι σε πάρτι με τσιγαριλίκια
και κάποιος δεν καπνίζει,
σκέφτεσαι "Είναι μπάτσος". Καταλαβαίνετε;
Ή όταν κάποιο μέλος της ομάδας φέρεται περίεργα,
όταν είστε όλοι επαναστάτες,
όταν είστε μέλη μιας επαναστατικής ομάδας,
πάντα υπάρχει κάποιος ύποπτος.
Και αυτό ήταν το θέμα αυτής της ταινίας.
Ο συνθέτης του σάουντρακ, ο Μπούκερ Τ. Τζόουνς, είχε γράψει
ότι η Εκτέλεση εν Ψυχρώ ήταν η πρώτη ταινία blaxploitation.
Σε μία άλλη ήπειρο, από μία άλλη κουλτούρα,
γυρίστηκε μια ταινία στην Ιταλία.
Και όπως πολλές ταινίες που άλλαξαν το μέσο,
ήταν από ένα είδος που θεωρούνταν δευτερεύον.
Ήταν ένα σπαγγέτι γουέστερν.
Λίγο αργότερα στην ταινία,
με αυτήν τη σκηνή ο σκηνοθέτης ήθελε
να διαλύσει τις προσδοκίες των θεατών.
Ο Χένρι Φόντα ως ψυχρός εκτελεστής είχε βαρύ αντίκτυπο.
Ήταν ο ηθικός γνώμονας της Αμερικής.
Ο Άιζακ Χέιζ ήθελε να γράψει μια επιτυχία
και εμπνεύστηκε από τον διεστραμμένο ρόλο του Φόντα,
ενός γίγαντα της λευκής αξιοπρέπειας,
μαζί με τον Τζον Γουέιν, τον Τζίμι Στιούαρτ και τη Σίρλεϊ Τεμπλ.
Ο Χέιζ εμπνεύστηκε και δημιούργησε αυτό το κομμάτι.
Τα κλιματιστικά στα στούντιο της Stax δεν λειτουργούσαν
και ο Χέιζ πήγαινε να δει αυτήν την ταινία.
Την είχε δει τουλάχιστον δέκα φορές.
Ο ρόλος του Γούντι Στρόουντ έπεισε τον Χέιζ
ότι μπορεί να γίνει σταρ του σινεμά
σε ένα είδος όπως το γουέστερν όπου οι μαύροι ήταν πάντα λιγοστοί.
Το Κάποτε στη Δύση ώθησε τον Χέιζ να γράψει αυτό το κομμάτι
για το άλμπουμ Hot Buttered Soul.
Ο Γκόρντον Παρκς διασκεύασε το ημι-αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα
Οι Δρόμοι της Βίας το 1969.
Ήταν η πρώτη ταινία Αφροαμερικανού που χρηματοδοτήθηκε από κάποιο στούντιο.
Η Warner Bros. έβγαλε χρήματα από τον πρώην φωτογράφο.
Έγραψε το σενάριο, σκηνοθέτησε, και συνέθεσε το σάουντρακ.
Μου είχε πει ότι ο μόνος λόγος που δεν πρωταγωνίστησε
ήταν λόγω του ύψους του.
Η ταινία ακολουθεί τον 12χρονο Νιουτ κατά τη διάρκεια ενός καλοκαιριού.
Υπάρχει μια σκηνή στην ταινία που μένει χαραγμένη στη μνήμη.
Τρέξε, Τακ!
Μια σκηνή τόσο ισχυρή, τόσο αληθινή, αλλά και τόσο σουρεαλιστική,
που δεν εκτιμήθηκε τόσο αρχικά.
Σταμάτα! Θα πυροβολήσω!
Δεν έπρεπε να το κάνεις αυτό.
Αυτά παθαίνουν οι εγκληματίες.
Είναι μια σκηνή που όλοι γνωρίζουμε, αλλά δεν περιμέναμε να δούμε σε ταινία.
Ο Παρκς είχε πει ότι έβαλε όσα περισσότερα μπορούσε στην ταινία,
όπως αυτήν την υπέροχη σκηνή που διεκδικεί το γουέστερν για τους μαύρους,
επειδή δεν γνώριζε
αν θα μπορούσε να γυρίσει άλλη ταινία.
Το 1969, μεταφερθήκαμε από το υπερρεαλιστικό στο εξωπραγματικό.
Η τρέλα της εποχής μετουσιώθηκε
σε μια κωμωδία του Ρόμπερτ Ντάουνι με θέμα την επανάσταση.
Ήταν η σάτιρα Πάτνεϊ Σουόπ.
Δεν μπορείτε να φάτε ένα κλιματιστικό.
Ένας μαύρος, ο Πάτνεϊ Σουόπ,
γίνεται ξαφνικά διευθυντής διαφημιστικής…
Θα τα πας περίφημα.
…και αναβαθμίζει τον τρόπο που λειτουργεί η εταιρία.
Έχω την αίσθηση ότι υπάρχουν πολλά ανεκμετάλλευτα ταλέντα.
Δεν το έκανα!
Τι κάνεις; Βλέπεις αν έχει πυρετό;
Αφεντικό, μη με απολύσεις. Έχω γυναίκα, τρία παιδιά και ένα πόνι.
Στην κωμωδία μπορείς να πεις όλα όσα δεν λέγονται τόσο εύκολα.
Αυτό έπρεπε να κάνουν οι μαύροι για να επιβιώσουν.
Για να περάσεις το μήνυμά σου, πρέπει να τους κάνεις να γελάσουν.
Ο Ντάουνι είδε μια ευκαιρία.
Ότι μπορούμε να τα πούμε έξω από τα δόντια.
Δεν θέλω να πω τη λέξη "ιδιοφυΐα", αλλά ήταν κάτι πολύ κοντά σ' αυτό.
Η ερμηνεία του Άρνολντ Τζόνσον δεν ικανοποίησε τον Ντάουνι,
οπότε ντουμπλάρισε ο ίδιος τη φωνή του μαύρου πρωταγωνιστή…
Αλήθεια και Ψυχή!
-Άλφα ψι, μωρό μου. -Έτσι μπράβο!
…μια κίνηση που σίγουρα επηρέασε τον γιο του στην Τροπική Καταιγίδα.
Προσπαθώ να "ανέβω" λίγο, αλλά μου είναι… δύσκολο.
-Φαίνεσαι καλά. -Τι να κάνω;
Ο ΚΑΒΑΛΑΡΗΣ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ
Το 1969 ήταν μια σημαντική χρονιά για το μαύρο σινεμά.
Οι ιστορίες έγιναν σκληρές και ρεαλιστικές
όσο αφορά τη μαύρη ιστορία.
Ήταν μία από τις πρώτες ταινίες που ασχολήθηκαν με ωμό τρόπο
με τη σκλαβιά.
Ήταν Η Νύχτα των Σκλάβων,
όπου η πρωταγωνίστρια Ντιόν Γουόρικ
τραγούδησε για ένα άλλο είδος πόνου
απ' ό,τι μας είχε συνηθίσει ως τότε.
Ο Όσι Ντέιβις προσπαθεί να παραμείνει λογικός
σε ένα παράλογο σύστημα.
Χίλια διακόσια. Κάποιος άλλος;
Ο καταπνιγμένος θυμός του Ντέιβις δεν κρύβει την απελπισία του.
Βασικά, τη γιγαντώνει.
Η αναταραχή συνεχίζεται όταν ο Ρούπερτ Κρος γίνεται
ο πρώτος μαύρος που προτείνεται για Όσκαρ Β' Ανδρικού Ρόλου.
για τους Αλήτες.
Πώς ξεκινάει αυτό το πράγμα;
Η φυσική άνεση του Κρος απελευθέρωσε τον ΜακΚουίν από τον ναρκισσισμό του.
Δείχνει σεβασμό προς τον Κρος
και μας επιτρέπει να τον τιμήσουμε κι εμείς.
Δέκα χρόνια νωρίτερα, ο Κρος είχε εμφανιστεί στις Σκιές,
το φυλετικό δράμα του Τζον Κασσαβέτη, το οποίο ήταν μια ανεξάρτητη παραγωγή.
Ξέρετε αυτό με το κουνέλι και το δέντρο;
Όχι, δεν το ξέρω.
Το κουνέλι πέφτει από ένα δέντρο και λέει
"Το σεξ είναι μόνο για τα πουλιά".
Ο Μαρκ Ράιντελ
γνώριζε τον Κρος από το Actors Studio και του έδωσε τον ρόλο.
Ο Ρούπερτ Κρος είχε ύψος 1,95
και ήξερα ότι ήταν τέλειος για να παίξει μαζί με τον Στιβ.
Πήγαμε στο σπίτι του Στιβ ΜακΚουίν
και είδαμε πάνω από δέκα γκαράζ
με κάθε είδους αμάξια, με Ferrari και Aston Martin,
και αγωνιστικές μηχανές.
Ήταν ένα τεράστιο σπίτι με αυλή. Ζούσε μέσα στη χλιδή.
Ο Ρούπερτ δεν είχε ξαναδεί κάτι τέτοιο
και, το ομολογώ, ούτε κι εγώ πριν γνωρίσω τον Στιβ.
Ζούσα καλύτερα από τον Ρούπερτ,
που δεν είχε λεφτά και ήταν ακόμα ένας νέος ηθοποιός.
Μπήκαμε στο σπίτι, ο Ρούπερτ γνώρισε τον Στιβ,
ο Στιβ κοιτούσε αυτόν τον γίγαντα και καθίσαμε στη βιβλιοθήκη.
Ο Στιβ άρχισε να μιλάει για το τάε κβον ντο.
Ήταν εξπέρ στις πολεμικές τέχνες
και έδειχνε στον Ρούπερτ κάποιες κινήσεις.
"Είσαι εκτός ισορροπίας" είπε ο Ρούπερτ από την καρέκλα του.
Ο Στιβ τον κοίταξε και του είπε "Αλήθεια;"
"Ναι, είσαι εκτός ισορροπίας".
"Η στάση σου είναι λάθος". Ο Στιβ του είπε "Δείξε μου".
Τότε ο Ρούπερτ σηκώθηκε πάνω
για να αναμετρηθούν και σε δύο δευτερόλεπτα
ο Στιβ βρέθηκε στον αέρα
και προσγειώθηκε… στο διπλανό δωμάτιο.
Τότε σκέφτηκα "Η ταινία τελείωσε.
Ο Ρούπερτ δεν θα παίξει".
Όμως ο Στιβ ενθουσιάστηκε
που ο Ρούπερτ δεν τον φοβήθηκε.
Μεταξύ των πρωτοπόρων καλλιτεχνών του καλλιτεχνικού χώρου του Λος Άντζελες,
ονόματα όπως ο Τζακ Νίκολσον και ο σεναριογράφος Ρόμπερτ Τάουν
θαύμαζαν το ταλέντο του Ρούπερτ Κρος.
Ο Τζιμ Μπράουν και ο Ρούπερτ Κρος παρουσίαζαν μια νέα μαύρη αρρενωπότητα.
Ο Μπράουν ήταν ταυτόχρονα ευγενικός και ανυπόμονος,
ενώ ο Κρος γέλαγε με θράσος.
Για μένα, ο Μοχάμεντ Αλί ήταν ο δεύτερος διάσημος μαύρος
που ήταν δημοφιλής και με τους λευκούς
και η δική του εκδοχή ευγένειας και θράσους
καταγράφηκε το 1970 στο ντοκιμαντέρ Κάσιους Κλέι.
Πλήρωνε δικηγόρους για να μην μπει φυλακή και διατροφή στην πρώτη του σύζυγο,
υποστήριζε την σύζυγο και το παιδί του.
Αυτό το ντοκιμαντέρ κατέγραψε τον Αλί σε ένα σταυροδρόμι για το ποιος ήταν
και ποιος θα γινόταν.
Είναι σημαντικό γιατί δείχνει τον αυτοέλεγχο
στην καρδιά του μαύρου σινεμά.
Ένας άλλος διάσημος μαύρος που δεν κρυβόταν από τη δημοσιότητα
ήταν ο Τζακ Τζόνσον, του οποίου οι αγώνες απεικονίστηκαν
στην ταινία Η Μεγάλη Λευκή Ελπίδα
όπου ο Τζέιμς Ερλ Τζόουνς έγινε ο δεύτερος μαύρος
υποψήφιος για Όσκαρ Α' Ανδρικού Ρόλου.
Η ΜΕΓΑΛΗ ΛΕΥΚΗ ΕΛΠΙΔΑ (1970) ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΜΑΡΤΙΝ ΡΙΤ
Ο Τζέιμς Ερλ Τζόουνς έπαιξε τον ρόλο του μαύρου εραστή
για μία από τις λίγες φορές στην καριέρα του.
-Όχι! Εγώ… -Ντυθείτε, δις Μπάχμαν.
-Πάμε στο τμήμα. -Τζέικ!
Μη φοβάσαι, ντύσου.
Η διαφυλετική σεξουαλικότητα της ταινίας
προκάλεσε έντονη ανησυχία το 1970.
Η Μεγάλη Λευκή Ελπίδα μάς υπενθύμισε
ότι αυτές οι σχέσεις πάντα προϋπήρχαν.
Ένας καταξιωμένος σκηνοθέτης απελπίστηκε.
Ο Γουίλιαμ Γουάιλερ απεικόνισε την κοινωνική αλλαγή
σε ταινίες όπως Τα Καλύτερα Χρόνια της Ζωής μας.
Με τον Συλλέκτη, ο Γουάιλερ δημιούργησε ένα υπόδειγμα για ταινίες με στάλκερ.
Η τελευταία του ταινία λεγόταν Δεν Aγοράζεται η Σιωπή,
όμως δεν κατάφερε να δημιουργήσει ένα επίκαιρο δράμα
λόγω του ακραίου φετιχισμού του με τη μαύρη γυναικεία σάρκα.
-Θέλεις να πας σε δικηγόρους; -Καλέ μου, με πονάς.
Θέλεις δικηγόρους! Λες να μην προειδοποιήσουν έναν λευκό;
Έχω δει πολλές ηλίθιες, αλλά εσένα σου αξίζει το χρυσό μετάλλιο.
Αφότου σκηνοθέτησε το ντοκιμαντέρ King: A Filmed Record,
ο Σίντνεϊ Λουμέτ στράφηκε σε μια νέα πρόκληση.
Ο Γκορ Βιντάλ διασκεύασε ένα θεατρικό του Τένεσι Ουίλιαμς
με θέμα το χρώμα και το σεξ
με τον Τζέιμς Κόμπερν, τον Ρόμπερτ Χουκς και τη Λιν Ρεντγκρέιβ.
Το προκλητικό αποτέλεσμα ήταν Ο Τελευταίος Κληρονόμος
που κρίθηκε "ακατάλληλο"
επειδή ένας μαύρος έχει σεξουαλικές επαφές με μια λευκή.
Ο φούρνος χάλασε,
η οροφή στάζει, το καζανάκι τρέχει όλη μέρα,
κι εσύ είσαι πολύ γλυκούλης.
Η ικανότητα της Νταϊάνα Σαντς να γοητεύσει ήταν εμφανής στο The Landlord του 1970
και αυτή η ιστορία της αναταραχής που προκαλείται από έναν προνομιούχο λευκό
που αναβαθμίζει μια μαύρη γειτονιά συνέχισε την τάση
όπου ένας μαύρος σεναριογράφος διασκευάζει ένα μυθιστόρημα
ενός μαύρου συγγραφέα, του Κρίστιν Χάντερ.
Η γήινη ομορφιά αυτής της ηθοποιού δημιουργήθηκε για την οθόνη.
Η Σαντς χρειαζόταν μόνο ένα γέλιο και ένα χαμόγελο
για να πει όσα οι άλλοι λένε με σελίδες διαλόγου.
Η Νταϊάνα Σαντς ήταν η τέλεια θεία, γιατί ήξερε πώς να γίνει ένα μεγάλο παιδί.
Ήταν ένας πολύ γενναιόδωρος άνθρωπος
και χαιρόσουν να βρίσκεσαι δίπλα της.
Το 1970, το έργο του Τσέστερ Χάιμς μεταφέρθηκε επιτέλους στην οθόνη.
Στο σκηνοθετικό του ντεμπούτο,
ο Όσι Ντέιβις ανατρέπει τον μύθο του συναισθηματικού μαύρου εραστή
χρησιμοποιώντας μια σκηνή από το βιβλίο του Χάιμς.
Στο βιβλίο του, ο Χάιμς προσθέτει μια δόση πικρίας
στην ιστορία μιας μαύρης που παρασύρει έναν λευκό αστυνομικό
στον σεξουαλικό εξευτελισμό του.
Έλα, μωρό μου.
Σε παρακαλώ.
Η ταινία προκάλεσε ρίγη χαράς
σε όσους είχαν απαυδήσει με τον εξευτελισμό των μαύρων,
με τον Ντέιβις να ανατρέπει τις προσδοκίες των θεατών.
Σταμάτα, στο όνομα του νόμου!
Η διασκευή του Ντέιβις στο έργο του Χάιμς με τους μπάτσους-εκδικητές
ήταν ένας αφροκεντρικός μύθος που εισήγαγε την έννοια της υψηλής μόδας.
Το σάουντρακ συνέθεσε ο Γκαλτ ΜακΝτέρμοντ.
Οι καλοντυμένοι ντετέκτιβ
που υποδύθηκαν ο Γκοντφρέι Κέιμπριτζ και ο Ρέιμοντ Σεν Ζακ
ήταν μέλη μιας ομάδας μαύρων ηθοποιών που συγκέντρωσε ο Ντέιβις.
-Τι είναι; -Κοίτα αυτό.
Θεέ μου, τα μπλε πουκάμισα που φορούσε,
το κοστούμι που φορούσε,
το περιποιημένο μουστάκι του, ο τύπος ήταν πεντακάθαρος.
Είδες τον λευκό. Τον αναγνώρισες;
Δεν ξέρω, υπαστυνόμε. Ίσως ναι, ίσως όχι.
Όλοι μου φαίνονται ίδιοι.
Ως ηθοποιός του θεάτρου, ο Ντέιβις ήξερε ότι το κοινό θα χαιρόταν
με την επιτυχία αυτών των μαύρων ηθοποιών.
Ήθελε το κοινό να βιώσει αυτήν την εμπειρία.
Οι Δύο Ντετέκτιβ του Χάρλεμ είναι μια ταινία φαντασίας.
Είναι ένα παραμύθι.
Αλλά το σπουδαίο είναι
ότι ο Όσι Ντέιβις χρησιμοποιεί το Χάρλεμ
με τρόπο που δεν νομίζω ότι είχαμε ξαναδεί.
Η ταινία είναι αυθεντική.
Το Χάρλεμ πρωταγωνιστεί.
Είναι μια φαντασίωση που διαδραματίζεται στην πραγματικότητα του Χάρλεμ.
Ο Ντέιβις πήρε το μάντρα των μαύρων επαναστατών
και το έκανε τραγούδι.
Αρκετά μαύρο για μένα
Μια μέρα η μαύρη περηφάνια θα γιορτάζεται
από το σύνολο της κοινωνίας και όχι ως μια απαίτηση για αλλαγή.
Όμως αυτό το τραγούδι ήταν μια απαίτηση για αλλαγή.
Αρκετά μαύρο για μένα
Είναι μια επαναλαμβανόμενη ατάκα
και είναι φανταστική.
Είμαι αρκετά μαύρος για σας;
Ο Κάλβιν Λόκχαρτ χρησιμοποιεί τη φράση στο κήρυγμά του
και μετά την επαναλαμβάνει ο Γκόντφρεϊ Κέιμπριτζ.
Είναι αρκετά μαύρο για σένα;
Μεταμορφώνεται. Έχει πολλαπλές έννοιες.
Είναι αρκετά μαύρο για σένα;
Δεν είναι, αλλά θα γίνει.
Και αυτό ισχύει ακόμα.
Ο Ντέιβις ήθελε
να κάνει τον συνθέτη μέρος της αφήγησης
και συμπεριέλαβε τον ΜακΝτέρμοντ,
όπως ο Μέλβιν βαν Πιμπλς επικοινώνησε μέσω της μουσικής
τη φύση της εμπειρίας του να είσαι μαύρος.
Το Watermelon Man είναι μια σάτιρα
όπου ένας φιλελεύθερος λευκός ξυπνά ένα πρωί και είναι μαύρος.
Δείχνοντας τη φρίκη του να είσαι μαύρος για τους λευκούς,
ο Γκόντφρεϊ Κέιμπριτζ αλλάζει τον τόνο και από κωμωδία…
Τζεφ! Είναι ένας μαύρος στο ντους!
…ο χαρακτήρας του μεταμορφώνεται
όταν οι λευκοί τον αγκαλιάζουν.
Ο Βαν Πιμπλς ήθελε το κοινό να νιώσει αυτήν την εξέλιξη.
Όταν παντρευτήκαμε, δεν ήξερα ότι ήμασταν διαφυλετικό ζευγάρι.
-Δεν μου το είπες. -Κι εγώ τώρα το έμαθα.
Ο Βαν Πιμπλς έστησε μια παιχνιδιάρικη πλοκή
συνδυάζοντας πολλά μικρά σκετς σε μια ταινία μεγάλου μήκους
και δημιούργησε μια ταινία
για τη δύναμη της μαύρης επίγνωσης και της μαύρης υπευθυνότητας.
Πού νομίζεις ότι πας;
-Θα φάω με τον Κλαρκ Ντάνγουντι. -Αποκλείεται.
Στον καιρό της πανδημίας, το Watermelon Man παραμένει επίκαιρο,
καθώς οι λευκοί καταλαβαίνουν τον λιγοστό χρόνο ζωής που απομένει
από τη στιγμή που θα βγεις έξω,
κάτι που οι Αφροαμερικανοί γνώριζαν από πολύ παλιά.
Όπως ο Γκόρντον Παρκς στους Δρόμους της Βίας,
ο Βαν Πιμπλς συνέθεσε τη μουσική για το ντεμπούτο του.
Ο πατέρας μου έπρεπε να πάρει έγκριση από το στούντιο
για να παιχτεί η ταινία στον κινηματογράφο.
Θα έκαναν μια προβολή για τα υψηλόβαθμα στελέχη του στούντιο.
Ήταν όλοι λευκοί,
και υπήρχε ένας αδερφός, ο Γουίλι, που καθάριζε την αίθουσα.
Ο μπαμπάς μου έδωσε λεφτά στον Γουίλι
και του είπε "Πες ότι η ταινία σου αρέσει".
Όταν προέβαλαν το Watermelon Man,
ο Γουίλι φώναζε "Για κοίτα!"
"Είναι πολύ αστείο".
Τον είδαν και σκέφτηκαν "Αρέσει στον Γουίλι".
Και ο Γουίλι έλεγε "Η ταινία είναι πολύ καλή".
"Γουίλι, σου αρέσει;"
"Ναι, πολύ. Πότε βγαίνει στους κινηματογράφους;"
Η ταινία απέκτησε διανομή χάρη σε ένα μόνο άτομο.
Τους ξεγέλασε με μια κίνηση φυλετικού ζίου ζίτσου.
Το 1971, ο Γκόρντον Παρκς γύρισε τη δεύτερή του ταινία
και ενσωμάτωσε τη μουσική ακόμα πιο βαθιά,
αλλάζοντας την παράδοση των ευρωπαϊκών σάουντρακ.
Ο Παρκς πέτυχε τον στόχο του χάρη στον Άιζακ Χέιζ.
ΣΑΦΤ
Ο Σαφτ δεν ήταν απλώς ντεμπούτο. Ήταν μια εξαγγελία.
Ο Ξέγνοιαστος Καβαλάρης ούρλιαξε
"Ζούμε στο '60".
Ο Σαφτ έδωσε έναν φάνκι τόνο και έναν αστικό αέρα που ανακοίνωσε
ότι ήρθε η δεκαετία του '70,
όπου ένας ντετέκτιβ δεν κοιμόταν με τα ρούχα
ούτε και κρυβόταν.
Ο νεοτερισμός της κάμερας που ακολουθεί έναν μαύρο
με δερμάτινο παλτό στο Μανχάταν.
Ένας ντετέκτιβ ντυμένος σαν να ήταν
ένας επαναστάτης, αλλά και ο ίδιος ο Παρκς,
καθώς το κοινό ενθουσιάζεται με τον ρυθμό των κρουστών.
Η κάμερα δεν τον κατασκοπεύει.
Τον κοιτάζει κατάματα.
Η ιστορία του κινηματογράφου άλλαξε για πάντα,
από ένα στούντιο που ήταν γνωστό
για ταινίες που παρουσίαζαν μια ιδανική Αμερική
όπου όλοι είχαν ίσια μαλλιά και γαλάζια μάτια.
Κανείς δεν είχε αποκαλέσει έναν αδερφό "μηχανή του σεξ".
Είσαι καλά;
Μωρό μου, είσαι καλά;
Νιώθω σαν να είμαι μια μηχανή.
Αυτό δεν είναι καλό.
Η ΤΑΙΝΙΑ ΕΙΝΑΙ ΑΦΙΕΡΩΜΕΝΗ ΣΤΟΥΣ ΑΔΕΡΦΟΥΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΑΠΑΥΔΗΣΕΙ
Το 1971, ο Βαν Πιμπλς γύρισε μια ταινία
για τον αδιάκοπο τρόμο που βιώνουν οι Αφροαμερικάνοι,
το Sweet Sweetback's Baadasssss Song.
Ο τίτλος έκανε την ταινία μέρος της επανάστασης
που δεν θα μεταδιδόταν στην TV.
Τα δίκτυα δεν θα μετέδιδαν ποτέ μια ταινία με αυτόν τον τίτλο
ή την εκρηκτική πλοκή που τον ακολουθούσε.
Τι είναι;
Ήταν η εποχή πριν το πορνό γίνει αναπόφευκτο
και η μαύρη σεξουαλικότητα ήταν ακόμα ένα αστείο.
Η ταινία τόλμησε και μετέτρεψε το μαύρο σεξ σε θέαμα,
αρνούμενη να αποστρέψει το βλέμμα.
Είναι ένα τέχνασμα του Βαν Πιμπλς
για να καταλάβει το κοινό πώς είναι να σε βλέπουν ως αντικείμενο.
ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟ ΓΙΑ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ
Η λέξη "γαμάτος" στον αγγλικό τίτλο, αυτομάτως σήμανε τον χαρακτηρισμό
της ταινίας ως "ακατάλληλη για ανηλίκους",
όπως και τελικά συνέβη.
Ο Μέλβιν βαν Πιμπλς χρησιμοποίησε προς όφελός του
κάθε μέσο της ελευθεριάζουσας κινηματογραφικής κουλτούρας.
Γούσταρε την ιδέα του να είσαι ένας μαύρος
με γένια που καπνίζει πούρο.
Μια διηνεκής κίνηση με νόημα
όπως το μειδίαμα του Έλβις Πρίσλεϊ ή τα νύχια της Megan Thee Stallion.
Τότε οι ακατάλληλες ταινίες για κάτω των 18 είχαν ένα Χ
και το πορνό μεταφερόταν από τα παρακμιακά σινεμά
στα προάστια.
Ο Καουμπόι του Μεσονυχτίου ήταν πρώτη ταινία με Χ
που πήρε Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας.
Δεν ξανασυνέβη.
Το Κουρδιστό Πορτοκάλι του Κιούμπρικ πήρε κι αυτό Χ.
Και ο Μάρλον Μπράντο με τον Μπερνάρντο Μπερτολούτσι
θα προτείνονταν για Όσκαρ για το Τελευταίο Τανγκό στο Παρίσι.
Υπήρξε και η "ακατάλληλη" μαύρη ταινία κοινωνικής κριτικής, το Lialeh,
με το σάουντρακ του Μπερνάρντ Πέρντι.
Ακόμα και αν η ταινία κρινόταν "κατάλληλη για όλες τις ηλικίες",
κανείς δεν έχει δικαίωμα να αποφασίσει όσο αφορά το μαύρο πεπρωμένο.
Όταν ασπάστηκε το Χ, ο Βαν Πιμπλς άνοιξε τον ασκό του Αιόλου.
Λέγεται ότι ζήτησε να μπει το Χ,
επειδή ήταν το μόνο σύμβολο χωρίς πνευματικά δικαιώματα,
οπότε όλοι μπορούσαν να το χρησιμοποιήσουν.
Στη συνέχεια βγήκαν ταινίες με διπλά και τριπλά Χ.
Δεν έχετε δει ποτέ ταινίες με διπλά R ή τριπλά PG-13.
Και το Sweetback ξεκινά με κάποιον που τρέχει,
αλλά δεν είναι καθόλου αστείο.
Ο ήρωας τρέχει για να σωθεί. Μένει ζωντανός ακριβώς επειδή κινείται.
Κινείται πάντα προς τα εμπρός.
Ο Βαν Πιμπλς επέλεξε μουσικούς όχι μόνο για τη μουσική τους.
Οι Earth, Wind & Fire ήταν συνωμότες στο κόλπο του.
Είχε μια γραμματέα που την είχα ερωτευτεί. Όλοι είχαν ερωτευτεί την Πρισίλα.
Είχε μαλλί άφρο σαν φωτοστέφανο. Έλεγα "Θεέ μου, η Πρισίλα".
"Τι φοράει;"
"Τι θα φορέσει σήμερα η Πρισίλα;"
Όμως το αγόρι της Πρισίλα ήταν λίγο κτητικό.
Αυτή ήθελε να παίξει στην ταινία και της είπε "Όχι".
Όμως ήταν σε ένα νέο συγκρότημα, τους Earth, Wind & Fire.
Της είπε "Δεν μπορείς να παίξεις, όμως θέλω να γράψω τη μουσική".
Και η συνεισφορά τους προστέθηκε στην παράνοια της ταινίας.
Σε αντίθεση με το μετέπειτα γλυκό R&B
των Earth, Wind & Fire όπως τους ξέρουμε,
το σάουντρακ της ταινίας ήταν μια δυσαρμονική πρωτοποριακή τζαζ
πάνω σε ένα χαλί κρουστών που σφυροκοπούν.
Αυτή η μουσική μάς υπενθυμίζει
ότι μπαίνουμε σε έναν κόσμο που οι ταινίες απέρριπταν.
Η ταινία συνδυάζει διάφορα είδη
χάρη στα γρήγορα αντανακλαστικά του Βαν Πιμπλς.
Τρέξε, Σουίτμπακ!
Τρέξε, καριόλη!
Σκότωσαν την αδερφή σου! Αλλά εμένα δεν θα με σκοτώσουν!
Τρέξε, Σουίτμπακ!
Τρέξε, καριόλη!
Σκότωσαν τη μάνα σου!
Σκότωσαν τον πατέρα σου Δεν θα με σκοτώσουν!
Ο μπαμπάς μου ήθελε να μιλήσω στον κόσμο στο λόμπι.
Μου έλεγε "Τι νομίζεις;" Και του έλεγα.
"Δεν με νοιάζει η γνώμη σου. Πες μου αργότερα.
Μίλα στον κόσμο στο λόμπι και πες μου αν τους άρεσε,
πώς έμαθαν για την ταινία και τι σκέφτονται".
Έπρεπε να έρθει ένας δημιουργός και πωλητής όπως ο Μέλβιν
για να γίνει ο συνθέτης ένας δημιουργικός συνεργάτης
και όχι ένας απλός υπάλληλος.
Ο σκηνοθέτης επένδυσε στο μέλλον της ταινίας.
Ο Μέλβιν είδε το μέλλον και έδωσε μια νέα κατεύθυνση στον κινηματογράφο.
Χρησιμοποίησε ως διαφήμιση την ιστορία της πώλησης της ταινίας.
Αλλιώς θα είχε μια μαύρη ταινία που δεν θα τραβούσε την προσοχή.
Το σάουντρακ κυκλοφόρησε πριν την ταινία,
δημιουργώντας έτσι δωρεάν διαφήμιση για την ταινία.
Ήταν ένας καλλιτέχνης-επιχειρηματίας.
Αν κανείς δεν έβλεπε την ταινία, δεν ήταν τέχνη.
Ο Γκόρντον Παρκς άλλαξε το προφίλ του μαύρου πρωταγωνιστή.
Ο Σουίτμπακ, ο Σαφτ και ο Μοχάμεντ Αλί
σήμαναν μια νέα εποχή όπου οι μαύροι δεν ζητούσαν πλέον την άδεια κανενός.
Ήταν δυναμικοί και αποφασιστικοί
και καθόλου υποτακτικοί.
Ήταν χαλαροί και κουλ και δεν έσκυβαν πλέον το κεφάλι.
Είχαν μια ειρωνική απόσταση που ανάγκαζε τον θεατή να σκεφτεί
παρά να του τα εξηγήσουν όλα.
Άκου τι σου λέω, φίλε. Ήρθα εδώ για να σε βοηθήσω.
Είμαι άγγελος του Θεού.
Ο Χάρι Μπελαφόντε έφερε μια μεταξένια ένταση
στην επιστροφή του με το The Angel Levine, ένα πειραματικό δράμα όπου ήταν παραγωγός.
Η υπαρξιακή κωμωδία σήμανε το τέλος της αυτοεξορίας του
και έδωσε μια νέα τροπή στο δίλημμα του Ραλφ Έλισον
όταν έγραφε τον Αόρατο Άνθρωπο.
"Τι έκανα για να είμαι τόσο μαύρος, θλιμμένος και θεόσταλτος;"
Είμαι άγγελος.
Ήρθες να με πάρεις;
Όχι.
Ήρθα να σου δώσω ζωή.
Ένας άλλος θεϊκός απεσταλμένος από την Καινή Διαθήκη
ήταν ο Σίντνεϊ Πουατιέ ως αδελφός Ιωάννης.
Στην ταινία, ο Πουατιέ υποδύεται έναν ξένο
που βρίσκεται σε μια εμπόλεμη ζώνη. Δεν επικροτεί ούτε κατακρίνει,
είναι ένας άγγελος του θανάτου ανάμεσα στο παρελθόν και στο παρόν.
Αυτός ο μύθος αντικατοπτρίζει τα δεινά του ίδιου του Πουατιέ.
Μετά το Τζόνσον και Τζόουνς, ο Όσι Ντέιβις
γύρισε ένα δράμα που ασχολήθηκε με τις σχέσεις μεταξύ μαύρων γυναικών
που ζουν στο ίδιο σπίτι.
Κύριε, αν αγοράσω το σπίτι για τη μαμά μου,
δεν θα σου ζητήσω τίποτα άλλο. Αμήν.
Η νεαρή πρωταγωνίστρια αγωνίζεται για το μέλλον της και για να ακουστεί,
ένα θέμα πιο κοντά στην πραγματικότητα από την προηγούμενη ταινία του.
Ο σκηνοθέτης Ουσμάν Σεμπένε κάποτε είχε πει ότι
ανάμεσα στις οικογένειες του Σάουντερ και του Black Girl
υπάρχει ένα ολόκληρο σύμπαν και ότι ήθελε να γυρίσει τέτοιες ταινίες.
Το κινηματογραφικό σύμπαν που είδε, τον ενέπνευσε και σε όλη του την καριέρα
δραματοποίησε τον αντίκτυπο της απουσίας της μαύρης αρρενωπότητας.
Υπάρχει μια άποψη που ισχυρίζεται
ότι το 1939 ήταν η καλύτερη χρονιά στην ιστορία του κινηματογράφου.
Το 1939 σίγουρα επιβεβαίωσε τη θέση της Αμερικής
ως δημιουργού μύθων.
Οι ταινίες όπως το Όσα Παίρνει ο Άνεμος δεν θα με συγκινήσουν ποτέ.
Οι διευθυντές των στούντιο δημιούργησαν μια μυθολογία
που τους επέτρεψε να φύγουν όσο πιο μακριά γινόταν από τις ρίζες τους.
Δημιούργησαν μια Αμερική που άγγιζε τα όρια της ύβρεως,
μια Αμερική που ενώ δεν υπήρξε ποτέ,
όλοι ακόμα πιστεύουν ότι ήταν αληθινή.
Όλος ο κόσμος πιστεύει ότι όντως υπήρξε.
Το 1939, τα στούντιο κυκλοφόρησαν ταινίες
που θεωρούσαν λόγιες και ηθικές
για ένα κοινό που αρνούνταν να δει τη σκληρή αλήθεια.
Το ξέρω, Χακ, είμαι σκλάβος της.
Όμως συχνά αναρωτιέμαι αν είναι σωστό.
Είναι άλλο ένα βήμα προς μια πολιτιστική αποικιοκρατία.
Οι λευκοί παρουσιάζουν καλύτερα την κουλτούρα των Λατινοαμερικανών,
των ιθαγενών του Ειρηνικού…
Η δεσποινίδα Ντόροθι Μαρτς
θα μιμηθεί τον Μπιλ Ρόμπινσον, τον Βασιλιά του Χάρλεμ.
…των μαύρων.
Μια γροθιά στο στομάχι με τη μορφή κομπλιμέντου.
Όμως το σημαντικότερο ήταν ότι το 1939
εδραιώθηκε ένας κεντρικός και ψευδής μύθος για τη θέση των μαύρων στην κοινωνία.
Σταματάμε!
-Ποιος λέει ότι σταματάμε; -Εγώ το λέω.
Εγώ είμαι ο επιστάτης. Εγώ θα πω πότε σταματάμε στην Τάρα.
Σταματάμε!
Και οι δύο ταινίες ήταν διασκευές βιβλίων.
Μέχρι το 1925, η ταινία με τα περισσότερα κέρδη
ήταν Η Γέννηση ενός Έθνους του Ντ. Γ. Γκρίφιθ.
Το Όσα Παίρνει ο Άνεμος σημείωσε ακόμα μεγαλύτερη επιτυχία
και μέχρι το 1965 ήταν η ταινία με τα περισσότερα κέρδη
για να ανακτήσει το στέμμα το 1971.
Το 1972 θα έπρεπε να ήταν η χρονιά που θα άνθιζε η καριέρα του Ρούπερτ Κρος.
Οι θαυμαστές του, ο Τζακ Νίκολσον και ο σκηνοθέτης Χαλ Άσμπι,
είχαν γράψει έναν ρόλο για τον Κρος για Το Τελευταίο Απόσπασμα.
Όμως ο Κρος διαγνώστηκε με λευχαιμία πριν ξεκινήσουν τα γυρίσματα.
Ο σκηνοθέτης καθυστέρησε όσο μπορούσε τα γυρίσματα,
όμως ο Κρος πέθανε πριν ξεκινήσουν.
Σε ένα άρθρο του στο Esquire,
ο Άσμπι κατέγραψε το χιούμορ και τη χάρη του Κρος μπροστά στον θάνατο.
Η φράση "διαβρωτικός λυρισμός" περιγράφει
το στιλ του Άσμπι που είχε εμπνευστεί από τον Κρος.
44α ΒΡΑΒΕΙΑ ΟΣΚΑΡ (1972)
Η ερμηνεία του Άιζακ Χέιζ στα βραβεία Όσκαρ του 1972,
όταν έγινε ο πρώτος μαύρος με Όσκαρ Καλύτερου Τραγουδιού,
έδειξε το μεγαλείο του Hot Buttered Soul σε όλον τον πλανήτη.
Είχα ενθουσιαστεί όταν τον είδα
να μεταμορφώνει τις αλυσίδες των σκλάβων σε αξεσουάρ ενός σούπερ σταρ.
Ένιωσα σαν να έπεσε ένας κομήτης στη Γη.
Ήταν μια αλλαγή στην ατμόσφαιρα
που ανακοίνωνε ότι τίποτα δεν θα έμενε πλέον το ίδιο.
Ήταν ένα συναρπαστικό μείγμα
που θα έκανε τον μαύρο κινηματογράφο πιο ελκυστικό
από τις ταινίες του κυρίαρχου ρεύματος.
Ο καταλύτης ήταν ο ηρωισμός.
Άκου καλά, κατσαρίδα, πάμε άλλη μία από την αρχή.
Αντίθετα από τους λευκούς
που ήταν επιφανειακά δυστυχισμένοι,
οι μαύροι ηθοποιοί υποδύονταν τους αντιήρωες με μια αυτοπεποίθηση
που μεταμορφωνόταν σε ηρωισμό.
Πρέπει να επιστρέψεις.
Μίλαγες μόνο για αγάπη και αδελφοσύνη.
Δεν άλλαξες τίποτα ουσιαστικό
και τα λόγια δεν έγιναν πράξη. Όμως δεν μπορούμε να επιστρέψουμε,
γιατί ποτέ δεν συμμετείχαμε.
Μετά το Σαφτ γυρίστηκαν πολλά φτηνά ριμέικ διαφόρων φιλμ νουάρ.
Το Hit Man βασίστηκε στο Συλλάβετε τον Κάρτερ.
Είσαι σούπερ σταρ, μωρό μου.
Η Δροσερή Πνοή ήταν ριμέικ της Ζούγκλας της Ασφάλτου
και έδειξε τη ζωή στην πόλη
καλύτερα από ότι μπορούσε να φανταστεί όλη η νουβέλ βαγκ.
Οι πρωταγωνιστές μπαίνουν στο πλάνο
με μια άνεση που δεν είχαμε δει σε ταινίες ευρείας κυκλοφορίας.
Λυπάμαι που το λέω,
αλλά είμαι και πολύ κούκλος ο καριόλης.
Ναι!
Αυτή η χρονιά αιχμής του μαύρου κινηματογράφου
άλλαξε τις ταινίες για πάντα.
Δύο μαύρες ήταν υποψήφιες για Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου.
Η Νταϊάνα Ρος στην παρθενική της εμφάνιση και η θεϊκή Σίσιλι Τάισον με το Σάουντερ…
Η εποχή του θερισμού αργεί, κύριε Πέρκιν.
Μέχρι τότε, θα επιστρέψει ο Νέιθαν.
Αν δεν έχει επιστρέψει, θα θερίσουμε εγώ και τα παιδιά.
Δεν είχα την ευκαιρία να γνωρίσω τη δεσποινίδα Σίσιλι Τάισον.
Μου θυμίζει τη γιαγιά μου.
Προσωποποίησε την κομψότητα και τον βασιλικό αέρα…
Ο τρόπος που μιλούσε και κινούνταν.
Όχι.
Θα φτιάξω τούρτα για να την πάει στον μπαμπά ο Ντέιβιντ Λι .
Χαιρόμουν να βλέπω τη Σίσιλι. Μεγάλωσα βλέποντας τη Σίσιλι Τάισον.
Χαιρόμουν να βλέπω εμάς στην οθόνη.
Αυτές οι ταινίες αφορούσαν εμάς.
Γιε μου, μη συνηθίσεις αυτό το μέρος,
γιατί όπου κι αν πας, εγώ θα σ' αγαπώ.
Ο συμπρωταγωνιστής της, ο Πολ Γουίνφιλντ, προτάθηκε κι αυτός για Όσκαρ.
Όταν ήμουν μικρός, δεν μου άρεσαν οι ταινίες όπου είμαστε θύματα
και ανήμποροι. Δεν ήθελα να μας βλέπω έτσι.
Ξαναείδα το Σάουντερ πρόσφατα και το εκτίμησα περισσότερο.
Ανακάλυψα λεπτομέρειες που δεν θυμόμουν.
Η Νταϊάνα Ρος προτάθηκε για Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου
για την ερμηνεία της στην ταινία για τη ζωή της Μπίλι Χόλιντεϊ
Η Κυρία Τραγουδάει τα Μπλουζ, μια παραγωγή της Motown.
Η ΚΥΡΙΑ ΤΡΑΓΟΥΔΑΕΙ ΤΑ ΜΠΛΟΥΖ (1972)
Δεν ήταν μια ταινία για το τι σημαίνει να είσαι μαύρος.
Αφορούσε το ταλέντο.
Ήταν τα κοστούμια του Μπομπ Μάκι, το γκλάμουρ της Νταϊάνα Ρος,
και, φυσικά, η συμμετοχή του Μπίλι Ντι Γουίλιαμς.
Ο Φρανκ Γιαμπλάνς διηύθυνε την Paramount.
Είδε ένα πρώτο μοντάζ της ταινίας και είπε στον Μπέρι Γκόρντι
ότι δεν θα ξόδευαν άλλα λεφτά.
Και ο Μπέρι Γκόρντι είπε στον Φρανκ
"Δεν τελειώσαμε. Έχουμε πολλά να προσθέσουμε".
Και ο Φρανκ είπε…
Δεν θα σας πω αυτολεξεί τι του είπε ο Φρανκ,
του είπε ότι ήταν σαν να ήθελε να του μεταδώσει τη βλεννόρροια.
Επειδή πρώτη φορά είχαν ξοδέψει τόσα χρήματα
για μια "μαύρη ταινία".
Τον ρώτησε "Φρανκ, τι μπορώ να κάνω;"
και ο Φρανκ του απάντησε "Δώσε μου δύο εκατομμύρια δολάρια".
Και τα έδωσε.
Η Κυρία Τραγουδάει τα Μπλουζ ήταν μία από τις πρώτες ταινίες
που αποτύπωσαν το μαύρο γκλάμουρ στη μεγάλη οθόνη.
Βλέπω την Νταϊάνα Ρος και σκέφτομαι τη μόδα
και πόσες φορές με έχει εμπνεύσει
για επίσημες εκδηλώσεις ή για φωτογραφίσεις
ή για διαφορετικούς χαρακτήρες που θέλω να παίξω.
Βλέπεις τα νύχια της, τα μαλλιά της, το όλο σύνολο,
και σκέφτεσαι "Θεέ μου!"
Είναι και πολύ καλή ηθοποιός.
Και ο συμπρωταγωνιστής της Ρος,
ο αρρενωπός Μπίλι Ντι Γουίλιαμς, προσωποποιεί ένα μαύρο πρότυπο.
Όταν πρωτοεμφανίστηκε ο Μπίλι Ντι Γουίλιαμς,
όλες οι γυναίκες στο Χόλιγουντ ούρλιαξαν…
Αναφώνησα "Θεέ μου!
Τι στο… Τι συμβαίνει εδώ;"
Όταν κατέβηκα από τις σκάλες, ερωτεύτηκα τον εαυτό μου.
Σκέφτηκα "Θεέ μου!"
Ερωτεύτηκα τον εαυτό μου.
Θέλεις να πέσει το χέρι μου;
Όταν τη ρώτησα αν θέλει να πέσει το χέρι μου,
δεν μπορούσα να κρατηθώ.
Γελούσα συνέχεια επειδή είχα ειδικό φωτισμό.
Ήταν όπως στις παλιές ταινίες.
Ήμουν έτοιμος να βάλω τα γέλια.
Έπρεπε να συγκρατηθώ.
Ήταν πολύ αστείο για μένα, γιατί ήταν κάτι
που δεν είχε ξανασυμβεί
στην καριέρα μου στον κινηματογράφο.
Το 1972 ήταν σημαδιακή χρονιά για το μαύρο σινεμά.
Ο Λόνι Έλντερ ήταν υποψήφιος για το Όσκαρ Σεναρίου με το Σάουντερ,
όμως το 1972 ήταν η πρώτη φορά
όπου μια μαύρη γυναίκα προτάθηκε για Όσκαρ Σεναρίου.
Η Σουζάν ντε Πας συνέγραψε το Η Κυρία Τραγουδάει τα Μπλουζ.
Ήταν ένα μοναδικό επίτευγμα, μέχρι την υποψηφιότητα της Ντι Ρις το 2017
για το Mudbound: Δάκρυα στον Μισισιπί.
Ήταν η δεύτερη μαύρη γυναίκα που προτάθηκε για Όσκαρ σεναρίου.
Ο κος Γκόρντι μού έδωσε το σενάριο και είπε
"Διάβασέ το και πες μου".
Με έλουσε κρύος ιδρώτας
επειδή ένιωσα ότι ήταν πολύ στερεοτυπικό.
Η διαφορά στην αντίληψη για το ποιοι είμαστε
σε αντίθεση με το ποιοι μπορούμε να γίνουμε.
Άρχισα να δουλεύω με τον Σίντνεϊ Φιούρι. Η Κρις Κλαρκ ήρθε μετά.
Ήταν καλλιτέχνης στη δισκογραφική και πολύ έξυπνη.
Αυτή κι εγώ γίναμε ομάδα.
Τότε φυτεύτηκε ο σπόρος
για την πιο σημαντική ιστορία της εποχής.
Η συνεισφορά των γυναικών επιτέλους εκτιμάται.
Εκτός από τα βραβεία που κέρδισαν, οι ταινίες του 1972 ήταν γεμάτες δράση.
ΟΙ ΔΥΟ ΣΥΝΕΝΟΧΟΙ (1972)
Όπως το γουέστερν Οι Δύο Συνένοχοι σε σκηνοθεσία Σίντνεϊ Πουατιέ,
με πρωταγωνιστές τον ίδιο και τον Χάρι Μπελαφόντε.
Ο Μπελαφόντε είχε ελπίδες που δεν εκπληρώθηκαν ποτέ.
Το μεγάλο πλήγμα ήταν ότι η μαύρη κοινότητα δεν μας στήριξε.
Αυτή η στάση με έκανε να νιώσω προδομένος.
Αναρωτήθηκα "Γιατί η μαύρη κοινότητα δεν υποστήριξε την ταινία
όπως οι λευκοί στήριξαν τους Δύο Ληστές;
Ήταν η εκδοχή μας για το ίδιο πράγμα".
Μετά κατάλαβα ότι είχα πολλούς αντιπάλους,
την αντίληψη των μαύρων για τον εαυτό μας
και την αντίληψη του κόσμου για τους μαύρους.
Ο Φρεντ Γουίλιαμσον πρωταγωνίστησε στο γουέστερν
Αυτοί που δεν Σκύβουν το Κεφάλι τη Σκλαβιά.
Ο αγγλικός τίτλος ήταν ακόμα και τότε εξωφρενικός.
Παρεμπιπτόντως, τον έχουν πλέον αλλάξει.
Η ταινία λέγεται πλέον Ο Θρύλος του Μαύρου Τσάρλι.
Το θράσος της αφίσας,
με την παραλλαγή στην αισθητική της νταγκεροτυπίας, τα είπε όλα.
"Κάποιος να προειδοποιήσει τη Δύση. Ο Τσάρλι δεν τρέχει πια".
Η λέξη μαύρος προστέθηκε επιτέλους στις ταινίες τρόμου
με τον Γουίλιαμ Μάρσαλ να υποδύεται τον τραγικό βρικόλακα Μπλάκουλα.
Η δουλεία έχει και τα καλά της.
"Τα καλά της";
Βρίσκετε κάτι καλό στη βαρβαρότητα;
Πάντα πίστευα ότι το καλό με τον θεσμικό ρατσισμό,
οι μαύροι δεν ήταν ποτέ πρωταγωνιστές σε ταινίες τρόμου,
είναι η κατανόηση από την πλευρά των μαύρων
ότι καμία υπερφυσική δύναμη και κανένας δαίμονας
δεν είναι πιο τερατώδης από τη δουλεία
ή το πείραμα Τασκίγκι
ή τη δολοφονία του Έμετ Τιλ, ενός αθώου μαύρου έφηβου
που ήταν το θύμα των τεράτων που ο κινηματογράφος φοβόταν
όταν δεν τα ωραιοποιούσε.
Με τον μαύρο Τύπο να πιέζει τα θεσμικά ΜΜΕ
να καλύψουν τον θάνατο του Έμετ Τιλ
και με ταινίες που μιλούσαν για τις φρικαλεότητες
της σκλαβιάς και της κρατικής καταστολής,
οι μαύροι περίμεναν μια ταινία για τον θάνατο του Έμετ Τιλ
και το χάος που ακολούθησε.
Το ότι δεν γυρίστηκε ποτέ, δείχνει ποιος είχε την εξουσία στο Χόλιγουντ.
Θυμάμαι ότι αυτό που με ξύπνησε
ήταν η φωτογραφία του Έμετ Τιλ στο περιοδικό Jet.
Την επόμενη μέρα κάτι είχε αλλάξει μέσα μου.
Ακόμα θυμάμαι τις φωτογραφίες με τον Έμετ Τιλ.
Από τότε κατάλαβα πώς ένιωθε η μητέρα του.
Ήμουν ακόμα μικρός
όταν είδα το άψυχο σώμα του Έμετ Τιλ στο Jet
και αυτό είχε μεγάλο αντίκτυπο.
Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε τον πόνο και τη δυστυχία
και να μη νιώθουμε τίποτα.
Ή να προχωράμε στο επόμενο συμβάν, γιατί ξέρουμε ότι θα ξανασυμβεί.
Όμως γίνεται όλο και πιο προσωπικό. Πλησιάζει όλο και πιο πολύ…
στην απανθρωπιά του ανθρώπου προς τον πλησίον του.
Αυτή η συνεχής φρίκη περιγράφτηκε
στο άλμπουμ What's Going On του Μάρβιν Γκέι.
Η ερμηνεία αυτών των τραγουδιών διαμαρτυρίας γοήτευε,
χωρίς να γίνεται στομφώδης,
Ο Γκέι κυκλοφόρησε άλλο ένα επικό άλμπουμ το 1972.
Ήταν ένα σάουντρακ
που του επέτρεψε να επιστρέψει στις τζαζ ρίζες του.
ΜΙΣΤΕΡ Τ, Ο ΤΥΧΟΔΙΩΚΤΗΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΥΟΡΚΗΣ ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΙΒΑΝ ΝΤΙΞΟΝ
Το What's Going On ενέπνευσε πολλά σάουντρακ μαύρων ταινιών,
τις πιο ειλικρινείς επαναστατικές πράξεις της μαύρης κουλτούρας,
οπότε ο Μάρβιν Γκέι ακολούθησε αυτόν τον δρόμο.
Περιέγραψε την κατάσταση των Αφροαμερικανών
με το σάουντρακ του Μίστερ Τ, ο Τυχοδιώκτης της Νέας Υόρκης,
μια συνέχεια του What's Going On.
Η κινηματογραφική του μουσική
συνέχισε να σχολιάζει τις απώλειες της καταπίεσης
όπως στα προηγούμενα έργα του.
SUPER FLY (1972) ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΓΚΟΡΝΤΟΝ ΠΑΡΚΣ
Όμως το κορυφαίο από όλα αυτά τα σάουντρακ
προήλθε από έναν καλλιτέχνη που επηρέασε
τη μετάβαση του Γκέι από την παλιομοδίτικη σόουλ.
Οι αγώνες των Αφροαμερικανών
περιγράφτηκαν με ένα γλυκό φαλσέτο.
Δεν είμαι καθαρός; Είμαι μια μηχανή Πολύ κουλ, πολύ κακός
Κάνω νταραβέρια, με λένε Σούπερ Φλάι
Η καβάτζα μου…
Η λυρική περιγραφή των κοινωνικών συνθηκών
και η επιμονή του να μην παραδοθεί στην αδράνεια
χαρακτηρίζουν την καριέρα του Κέρτις Μέιφιλντ.
Τη δεκαετία του '70, ο Μέιφιλντ κυκλοφόρησε 20 δίσκους,
μεταξύ των οποίων πέντε σάουντρακ.
Με τη σκληρή οικειότητά του και τα αιχμηρά τραγούδια του
δημιούργησε ένα πρότυπο
με το σάουντρακ του Super Fly να αποτελεί παράδειγμα για τους συναδέλφους του.
Όπως ο Μέλβιν βαν Πιμπλς, ο Μέιφιλντ
κυκλοφόρησε το σάουντρακ του Super Fly
πριν η ταινία βγει στις αίθουσες.
Επειδή σημείωσε άμεση επιτυχία,
το σάουντρακ του Super Fly λειτούργησε ως μια πρόσκληση για την ταινία.
Ο Τζον Κάλεϊ, ο διευθυντής της Warner Bros.,
μου είπε ότι το Super Fly ξεκίνησε την τάση
όπου το σάουντρακ δημιουργεί ντόρο για την ταινία
πριν αυτή βγει στις αίθουσες.
Οι υφές της μουσικής του Μέιφιλντ
δραματοποιούν και σχολιάζουν τη ζωή του πρωταγωνιστή,
όπως και ο ρεαλισμός των πλάνων
του διευθυντή φωτογραφίας Τζέιμς Σινιορέλι.
Μία από τις καλύτερες σκηνές κυνηγητού, χωρίς κασκαντέρ,
αποτυπώθηκε στα αντισυμβατικά πλάνα του Σινιορέλι.
Έπρεπε να ξεφύγει. Κυνηγούσε τον Τζίμι.
Καθόμασταν και ο Ρον μου είπε "Μπορώ να πηδήξω τον φράχτη".
Αυτό ήταν όλο. Δεν κάναμε πρόβα.
Η σκηνή γυρίστηκε με μία μόνο λήψη.
Ήταν ένας συνδυασμός των δύο αισθητικών.
Η μία ήταν η αισθητική του ντοκιμαντέρ
του Λίκοκ, του Πένεμπεϊκερ, των αδερφών Μέιζελ,
του Μπομπ Έλφστρομ κι εμένα.
Αυτό που κάναμε επηρέασε και τις ταινίες μεγάλου μήκους,
ειδικά όταν το περιβάλλον γινόταν μέρος της ταινίας.
Η αυτοσχεδιαστική προσέγγιση του Σινιορέλι
εφαρμόστηκε και σε άλλες σκηνές,
όπως αυτή η σκηνή με τη Σίλα Φρέιζερ και τον Ρον Ο'Νιλ,
μια ειλικρινής ματιά στον μαύρο ερωτισμό.
Σε βλέπω και νιώθω πώς είναι εκεί έξω.
Καταλαβαίνω πώς νιώθεις
και ξέρω ότι καπνίζεις χόρτο να μην τρελαθείς τελείως.
Δεν θα μπω στα προσωπικά σου.
Θέλω μόνο να μοιραστούμε το βάρος σου.
Τους είπα "Όταν φύγουν οι σαπουνάδες,
πρέπει να σταματήσουμε, γιατί δεν θέλω να με δουν γυμνή".
Δεν ξέρω τι σκεφτόμουν. Ήταν δύσκολο να μη με δουν γυμνή.
Δεν ήξερα ότι στην πρεμιέρα της ταινίας
θα έβλεπα τη σκηνή σε αργή κίνηση.
Η Τζούντιθ Κριστ κάποτε είχε πει ότι ήταν
η πιο καλόγουστη ερωτική σκηνή όλων των εποχών.
Ο Ρίτσαρντ Ράουντρι με βοήθησε με την οντισιόν.
Μου είπε "Να μπεις μέσα σαν να είναι ήδη δικός σου ο ρόλος".
Του είπα "Εντάξει".
Οπότε μπήκα μέσα και έβαλα τα πόδια μου πάνω στο γραφείο
του Σιγκ Σορ και του είπα
"Να το ξέρεις, δεν θα δεις άλλη. Ο ρόλος είναι δικός μου".
Ο Γκόρντον είπε "Τα κατάφερες!"
Όταν μου είπε ότι πήρα τον ρόλο, είχα εκστασιαστεί.
Όμως μετά τηλεφώνησε και μου ζήτησε συγγνώμη.
Μου είπε "Λυπάμαι, αλλά ο Σιγκ Σορ ψάχνει κάτι άλλο.
Θέλει μια γυναίκα με καμπύλες".
Ήταν τόσο αποκαρδιωτικό που τα άλλαξα όλα…
Άλλαξα και τα δύο τηλέφωνα που είχα
για να μην ξαναμιλήσω με κανέναν.
Τρεις μήνες αργότερα, με πλησίασε ένας τύπος και μου είπε
"Είμαι παραγωγός". Του λέω "Μπράβο σου".
Με ρώτησε πώς με λένε και του είπα το όνομά μου.
Μου λέει "Θεέ μου!
Σε ψάχνουμε εδώ και τρεις μήνες
και δεν σε βρίσκουμε". Του λέω "Ποιοι είστε;"
Μου λέει "Είμαι παραγωγός σε μια ταινία που λέγεται Super Fly".
Γύρισα σπίτι και το τηλέφωνο χτυπούσε ασταμάτητα.
Ο Τζον Κάλεϊ μού είπε ότι το Super Fly,
μια ανεξάρτητη παραγωγή που η Warner Bros. αγόρασε για 150.000 δολάρια,
ήταν ψίχουλα ακόμα και το 1972,
είχε ακαθάριστα έσοδα 30 εκατομμυρίων δολαρίων.
Πάρα πολλοί λευκοί είδαν το Super Fly.
Μόνο έτσι βγάζεις 20 εκατομμύρια δολάρια.
Στη Βοστόνη παιζόταν 17 εβδομάδες.
Στη Βοστόνη ξεμείναμε από μαύρους μέσα σε τρεις εβδομάδες.
Οι χρήστες κοκαΐνης την αποκαλούν Super Fly.
Είναι η ιστορία ενός εμπόρου ναρκωτικών στη Νέα Υόρκη.
Στο Φορτ Γουόρθ, ο Ρ. Λ. Λίβινγκστον από την οργάνωση Καλύτερα Πρότυπα
εξέφρασε αντιρρήσεις για την ταινία.
Δεν ξέρω τι μπορείτε να κάνετε, αλλά σας το υπενθυμίζω
επειδή είστε το δημοτικό συμβούλιο,
είστε το τμήμα επίλυσης προβλημάτων,
και ελπίζω να καταφέρουμε κάτι χωρίς να χρειαστεί οι πολίτες
να μποϊκοτάρουν αυτά τα σκουπίδια.
Βλέπεις τον ρόλο σου στο Super Fly ως κάτι θετικό ή κάτι αρνητικό;
Τον βλέπω ως κάτι θετικό, αλλιώς δεν θα έπαιζα στην ταινία.
Όταν γυρίσαμε την ταινία,
παρουσιάσαμε τα πράγματα όπως είναι στην πραγματικότητα
και ελπίζουμε να μας κρίνουν πάνω σε αυτήν τη βάση.
Όμως απ' ό,τι παρατηρώ,
οι επικριτές της ταινίας είναι κάποιοι…
που ανήκουν σε μια σφαίρα
που δεν έχει καμία σχέση με την ταινία.
Χρησιμοποιούν τη μαύρη κοινότητα για να κάνουν ταινίες.
Δεν θέλουμε λευκούς παραγωγούς σε μαύρες ταινίες
που εκμεταλλεύονται την κοινότητα των μαύρων.
Οι μαύροι κομπάρσοι από το Όουκλαντ και το Μπέρκλεϊ
παίρνουν μόνο δέκα δολάρια τη μέρα αντί για πενήντα.
Όλοι αυτοί οι καλλιτέχνες, τους οποίους γνωρίζω προσωπικά,
είναι υπεύθυνοι άνθρωποι
που ανησυχούν για το τι συμβαίνει στις κοινότητες των μαύρων.
Φυσικά δεν μπορούμε να γυρίσουμε μια ταινία μόνοι μας.
Η δημιουργία μιας ταινίας εμπεριέχει και άλλα στοιχεία,
το πιο σημαντικό από αυτά είναι τα τεράστια χρηματικά ποσά.
Ο Τζιμ Μπράουν και ο Φρεντ Γουίλιαμσον, πρώην παίκτες του αμερικανικού φούτμπολ,
γύρισαν δύο ταινίες εκείνη τη χρονιά
με τίτλους που είναι συνώνυμοι της πλοκής που περιγράφουν.
Το Μεγάλο Κόλπο του Σαφτ ήταν ένα σίκουελ
άκρως κατάλληλο για πρώην αθλητές που έγιναν ηθοποιοί.
Αυτές οι ταινίες στιγματίστηκαν με την ταμπέλα "blaxploitation",
έναν όρο που προσέφερε αναγνώριση, αλλά και απόρριψη ταυτόχρονα.
Αν και αυτές οι ταινίες μίλησαν στην ψυχή της κοινωνίας
και της λαϊκής κουλτούρας, σπάνια καλύπτονταν από τα θεσμικά ΜΜΕ,
εκτός αν επρόκειτο να προκληθεί πανικός.
Η λέξη "blaxploitation" μού θυμίζει την εμπορευματοποίηση των μαύρων.
"Πώς πακετάρουμε και πουλάμε τους μαύρους;"
Οι λευκοί σεναριογράφοι και παραγωγοί κατά κάποιον τρόπο μας εκμεταλλεύτηκαν
και μετά πούλησαν το προϊόν πίσω στη μαύρη κοινότητα
και έβγαλαν πολλά λεφτά από τη μαύρη κοινότητα,
σε αντίθεση μ' εμάς.
Δεν είναι εκμετάλλευση αυτό;
Αν και ο όρος blaxploitation προκαλούσε αρνητικές αντιδράσεις,
οι ταινίες ήταν δημοφιλείς και πολύ κερδοφόρες.
ΟΙ ΜΑΥΡΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ "ΠΑΝΕ ΤΑΜΕΙΟ"
Κάποιες ταινίες που θεωρούνται κλασικές έχουν λευκούς βαριεστημένους ήρωες
που γίνονται αντιήρωες από αντίδραση στη βαρεμάρα
και τελικά εκνευρίζουν τους θεατές.
Τα μαύρα αστέρια, αυτός θα έπρεπε να είναι τίτλος ταινίας,
έκαναν τους θεατές συμμέτοχους στην εξέλιξή τους.
Η ομορφιά των μαύρων πρωταγωνιστών είχε ένα απαράμιλλο στιλ.
Στη σκηνή των πέντε οικογενειών από τον Νονό,
ο Φράνσις Κόπολα δείχνει την απερισκεψία των χαρακτήρων
και προφανώς δεν ασπάζεται τις ρατσιστικές τους απόψεις.
Στην πόλη μου, τη διακίνηση την κάνουν οι έγχρωμοι.
Ούτως ή άλλως είναι ζώα, ας χάσουν την ψυχή τους.
Ακόμα και αν οι προθέσεις της ταινίας ήταν καλές,
είναι λυπηρό να ακούς αυτά τα λόγια.
Όμως πολλές μαύρες ταινίες ασχολήθηκαν
με τη μάστιγα των ναρκωτικών.
Όχι! Μα τον Θεό!
ΚΟΛΑΣΗ ΣΤΟ ΧΑΡΛΕΜ (1973) ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΛΑΡΙ ΚΟΕΝ
Οι μαύρες ταινίες δημιούργησαν μια πρωτόγνωρη τάξη πολεμιστών.
Οι μαύροι θεατές δεν χρειαζόταν να βρουν ένα βαθύτερο νόημα
που εξηγούσε γιατί οι μαύροι αιωρούνταν στο περιθώριο.
Πλέον ήταν σε πρώτο πλάνο όπως τους άρμοζε.
Και σε μια εποχή όπου ο Μποντ ήταν ο μόνος ήρωας ταινιών δράσης,
το 1973 είδαμε τον 007 του Ρότζερ Μουρ
να αναμετριέται με τον πρώτο,
και μέχρι σήμερα μοναδικό μαύρο κακό που υποδύθηκε ο Γιάφετ Κότο,
στον συνεχώς μεταβαλλόμενο κόσμο όπου ζούσε ο Μποντ.
Αποκαλύφθηκες.
Οι μαύρες ταινίες απεικόνιζαν τα διλήμματα της πόλης
το έγκλημα και τον πόλεμο κατά των ναρκωτικών.
Μόνο σε αυτές τις ταινίες οι μαύροι πρωταγωνιστές αντιστέκονταν.
Οι μπάτσοι δεν θα τους βοηθούσαν.
Συχνά ήταν αδιάφοροι και διεφθαρμένοι.
Ο Τζιμ Μπράουν υποδύθηκε ξανά τον Σλότερ στη Σφαγή στη Λέσχη του Χόλιγουντ
με μουσική υπόκρουση από το σκληρό φανκ
του σάουντρακ του Τζέιμς Μπράουν.
Στο Hit!, ο Μπίλι Ντι Γουίλιαμς είναι πράκτορας της CIA
και στρατολογεί μια ομάδα τραυματιών
στη μάχη του εναντίον των εμπόρων ναρκωτικών.
Τα ναρκωτικά σκότωσαν την κόρη του.
Τι θα κερδίσεις αν με σκοτώσεις;
Είμαι ένας εργάτης.
Ο ρόλος απαιτούσε μια νοοτροπία
όπου ο πρωταγωνιστής θα χρησιμοποιούσε όλα τα μέσα
για να εκπληρώσει την αποστολή του.
Έχει πολύ ενδιαφέρον.
Και, κατά κάποιον τρόπο, τα μικρά μαύρα αγόρια σαν εμένα
δεν είχαν ποτέ αυτήν την ευκαιρία.
Ο Σίντνεϊ ήθελε να παίξω αυτόν τον ρόλο, με θεωρούσε ως τον καταλληλότερο,
οπότε προσπάθησα να κάνω ό,τι καλύτερο μπορούσα.
Ήταν μια ευκαιρία
να δείξω μια πλευρά μου που το κοινό δεν είχε συνηθίσει.
Νομίζω ότι αυτό δείχνει την ευαισθησία του χαρακτήρα.
Κάνει τον χαρακτήρα κάτι παραπάνω από ένα αδίστακτο άτομο.
Στον Μυστικό Πόλεμο, μια ομάδα μαύρων βετεράνων του Βιετνάμ
αντεπιτίθεται στους εμπόρους ναρκωτικών.
Η ταινία είχε αρκετές σκηνές με πρωτότυπα πλάνα
που αντιγράφτηκαν από μεταγενέστερες ταινίες.
Όπως το New Jack City.
Ο Άντζελο Μπανταλαμέντι είχε υπογράψει το σάουντρακ της ταινίας.
Έχεις φωτιά;
Αυτή η σκηνή τύπου ΜακΓκάιβερ με το αεροζόλ,
που ίσως συμβολίζει την περιβαλλοντική καταστροφή,
αντιγράφηκε από αμέτρητες ταινίες δράσης.
Αμέτρητοι θεατές όλων των χρωμάτων
ένιωσαν την αδρεναλίνη των ηθοποιών,
πολλοί από τους οποίους προέρχονταν από τον χώρο του θεάτρου.
Δεύτερος επιλαχών, ο Πρίτι Τόνι!
Όπως ο Ντικ Άντονι Γουίλιαμς στο The Mack,
που παίζει σαν γκάνγκστερ της δεκαετίας του '30.
Οι αυτοσχεδιασμοί του είχαν σκοπό να παρουσιάσουν
μια εκδοχή του Έντουαρντ Ρόμπινσον
ανανεωμένη με ατάκες από τα παιδικά του χρόνια.
Την επόμενη φορά που θα ακούσεις τους μεγάλους να μιλάνε,
βούλωσέ το. Κατάλαβες;
Ο αντίλαλος αυτής της υπερφίαλης αρρενωπότητας
θα αντηχούσε μεταγενέστερα σε ατάκες που μάλλον γράφτηκαν για μαύρους,
ενώ τις εκστομίζουν λευκοί.
-Θες να τον πυροβολήσω; -Σκατά.
Αν με πυροβολήσεις στο όνειρό σου, ξύπνα και ζήτα συγγνώμη.
Στον Μαύρο Νονό, ο Έντουαρντ Τζ. Ρόμπινσον συνειδητοποίησε κάτι σημαντικό.
Δεν με κοιτάνε. Δεν βλέπουν τα μούτρα μου, τη μύτη μου, το κουτσό μου πόδι.
Βλέπουν μόνο ότι είμαι μαύρος.
Ο Σάμι Ντέιβις Τζούνιορ ενέπνευσε τον Κοέν να γράψει τον Μαύρο Νονό,
όμως τελικά δεν έπαιξε στην ταινία,
όπου πρωταγωνιστής ήταν ο Φρεντ Γουίλιαμσον.
Όταν ρωτήθηκε για τη διαφορά ύψους μεταξύ των Γουίλιαμσον και Ντέιβις,
ο διευθυντής του στούντιο το σκέφτηκε και είπε
"Ο Φρεντ κουτσαίνει".
Το ντοκιμαντέρ του 1973 από τη συναυλία Save the Children,
το οποίο γυρίστηκε στη συγκέντρωση Operation PUSH,
στην οποία εμφανίστηκαν ο Τζέσε Τζάκσον και οι Jackson 5,
η Νάνσι Γουίλσον και η Ζουλέμα,
έσμιξε τη μουσική με τις προοδευτικές ιδέες.
Ήταν ένα τεράστιο εγχείρημα.
Ξεκινήσαμε με τους καλλιτέχνες της Motown. Πρώτα κλείσαμε τον Μάρβιν Γκέι,
τους Temptations,
τους Gladys Knight & the Pips
και μετά όλοι ήθελαν να συμμετάσχουν.
Ο Κλάρενς είχε δισκογραφική και έκλεισε τον Μπιλ Γουίδερς, τη Νάνσι Γουίλσον
και τον Σάμι Ντέιβις Τζούνιορ.
Ο Κουίνσι Τζόουνς έκλεισε τη Ρομπέρτα Φλακ
και την ομάδα των μουσικών που θα έπαιζαν στην εκδήλωση.
Έτσι δημιουργήθηκε μια εκπληκτική συγκέντρωση
με τους καλύτερους μουσικούς της εποχής.
Ήταν μεγάλο. Ήταν τεράστιο.
Σημείωσε μεγάλη επιτυχία,
γιατί όλοι βρίσκονταν στο απόγειο της καριέρας τους.
Το επίπεδο των καλλιτεχνών ήταν πολύ υψηλό. Ήταν τρελό.
Οι μαύρες γυναίκες ήταν αποφασισμένες να αναγνωριστούν
όπως και οι μαύροι άντρες.
Δεν ήταν πια υποτακτικές κούκλες,
αλλά πολεμούσαν εναντίον ενός τάγματος κασκαντέρ.
Ήταν το τελευταίο σύνορο για τις γυναίκες
και εδραίωσαν ένα νέο είδος ηρωισμού
που δεν τις παρουσίαζε ως θύματα.
Πιο παλιά, οι ταινίες συχνά μπέρδευαν τη μαύρη θηλυκότητα
με έναν ρομαντικό μαζοχισμό.
Το κοινό της εποχής παρακολούθησε κάτι εντελώς καινούριο.
Οι μαύρες ταινίες είναι… Είναι μια εξέλιξη.
Δεν είναι κάτι που θα έρθει αμέσως
και όλα θα γίνουν αυτόματα, δεν λειτουργεί έτσι.
Θέλει τον χρόνο του. Η πρόοδος πρέπει να είναι αργή
για να είναι μόνιμη και ωφέλιμη,
οπότε θα πάρει λίγο καιρό.
Υπάρχουν πάρα πολλοί στόχοι που δεν έχουν επιτευχθεί ακόμα
για τους μαύρους ηθοποιούς.
Είναι κάτι καινούριο για μένα. Είμαι μια νέα ηθοποιός,
μόλις ξεκίνησα αυτήν τη δουλειά,
και έχω ακόμα πολύ δρόμο μπροστά μου.
Πρέπει να αποκτήσω πείρα
πριν αποκαλέσω τον εαυτό μου ηθοποιό.
Ο Λόρενς Ολίβιε κάποτε είπε
"Όταν είσαι νέος, ντρέπεσαι να παίξεις έναν ήρωα.
Τον απορρίπτεις. Μόνο όταν μεγαλώσεις,
καταλαβαίνεις την ομορφιά του ηρωισμού".
Οι μαύροι ηθοποιοί ασπάστηκαν την ομορφιά του ηρωισμού,
λόγω της δίψας του κοινού για ήρωες.
Η Αμερική, μέσα στην αβεβαιότητα, αγκάλιασε τους μαύρους ήρωες
που συνοδεύονταν στην οθόνη από δυναμικές και πανηγυρικές μουσικές.
Όπως θα θυμάστε, ο Σαφτ έσωσε την MGM από τη χρεοκοπία.
Και το πιο πρόσφατο μέλος αυτής της ομάδας,
που έδωσε ένα νέο νόημα στη λέξη επιτυχία ήταν η Παμ Γκρίερ.
Από το 1970 έως το 1973, εμφανίστηκε σε επτά ταινίες,
με όλο και περισσότερο χρόνο συμμετοχής.
Ένα άρθρο του 1975 στο περιοδικό Esquire
αναφερόταν στα ανερχόμενα αστέρια,
όπως ο Στίβεν Σπίλμπεργκ με τα Σαγόνια του Καρχαρία,
ο Τζορτζ Λούκας που προετοίμαζε τον Πόλεμο των Άστρων,
και η Παμ Γκρίερ που ήταν, το παραθέτω αυτολεξεί,
"Μια από τις τρεις ηθοποιούς που φέρνει κέρδη.
Οι άλλες δύο λέγονται Μπάρμπρα και Λάιζα".
Η Γκρίερ είπε "Είμαι η μόνη γυναίκα στις ταινίες που δεν είναι θύμα.
Ο ρόλος της ημίτρελης γυναίκας-πάνθηρα χρειάζεται αποφασιστικότητα",
όπως αναφέρει το άρθρο.
Το 1973 είχε παίξει στο Μπλάκουλα, ο Εξορκιστής…
Με μια τόσο όμορφη ξεναγό
φοβάμαι ότι δεν θα απολαύσω τα έργα τέχνης.
Κοίτα να δεις.
…και στο Μαύρη Μαμά, Λευκή Μαμά.
Μπορείς να το βάλεις στον κώλο σου. Πάμε τώρα!
Στην Κόφι απέδειξε ότι είναι σταρ του σινεμά.
Η Τόνι Μόρισον μού είχε πει ότι ήταν απαξιωτικό
να αποκαλείς τους χαρακτήρες της Γκρίερ "γαμάτους".
Την απαξιώνει ως ηθοποιό.
Πίστευε ότι η ερμηνεία της Γκρίερ
ενσάρκωσε την ηθική πολυπλοκότητα των μαύρων γυναικών.
Έπρεπε να κρατήσει τις ισορροπίες
όταν πήρε τον νόμο στα χέρια της
για να πάρει εκδίκηση για τον θάνατο της αδερφής της.
Παρουσιάζει τις μαύρες γυναίκες
ως προστάτες και τροφούς ταυτόχρονα.
-Έλα τώρα. -Χάουι, τι κάνεις;
Γύρνα στο κρεβάτι.
Κόφι, μωρό μου. Κατάλαβέ με. Νόμιζα ότι ήσουν νεκρή.
Όμως, συχνά, στο τέλος μένουν μόνες
και προχωρούν μέχρι να ενσωματωθούν στην κοινότητα.
Όπως ένας αρχάγγελος,
σώζει τον λαό της από την καταστροφή
που πάντα παραμονεύει για τους Αφροαμερικανούς.
Η ταινία δίνει στην Γκρίερ μια στιγμή ανάπαυλας
σε ένα πλάνο βγαλμένο από καρτ ποστάλ.
Το 1973 είδαμε και χαμένες ευκαιρίες
όπως Ο Σαφτ στην Αφρική και μαύρες ταινίες δράσης
όπως η διασκευή του Five on the Black Hand Side
με τον νεαρό Γκλιν Τέρμαν.
Πώς νιώθω τώρα;
Νιώθω σαν να έχει περάσει μια ολόκληρη ζωή.
Αυτό που συνέβη τότε ήταν εκπληκτικό.
Συνεργάστηκα με υπέροχους και εμβληματικούς ηθοποιούς,
καταλαβαίνετε.
Και είναι…
Έχει γραφτεί στην ιστορία…
Τότε δεν πίστευα ότι θα καταφέρω κάτι σημαντικό.
Απλώς έπρεπε
να επιβιώσω.
Ήμουν νέος.
Προσπαθούσα να βρω δουλειά.
Προσπαθούσα να εδραιωθώ
και να αφήσω το στίγμα μου στη δουλειά.
Είχε βγει και μια ταινία που ήταν η απάντηση σε έναν γρίφο.
Τι θα γινόταν αν γύριζαν μια ταινία
ο πρωταγωνιστής και ο μοντέρ μιας απαίσιας πολεμικής κωμικής σειράς;
Ο Ιβάν Ντίξον, που έφυγε από τη σειρά, και ο Μάικλ Καν, ο μοντέρ της σειράς,
γνωρίστηκαν στον Τυχοδιώκτη της Νέας Υόρκης.
Όμως ο Ντίξον ήθελε να διασκευάσει
το The Spook Who Sat by the Door, το σατιρικό μυθιστόρημα του Σαμ Γκρίνλι,
στο οποίο η CIA στρατολογεί έναν μαύρο
που οργανώνει μια επανάσταση με τις τακτικές που του έμαθαν.
Οι δυσκολίες που αντιμετώπισε ο Ντίξον θα μπορούσε να γίνουν ταινία.
Όταν είχε ήδη γυρίσει τη μισή ταινία,
με σκηνές δράσης για να δελεάσει τα στούντιο,
η United Artists του έδωσε τα χρήματα για να ολοκληρώσει την ταινία.
Σύμφωνα με τον Ντίξον, το στούντιο φοβήθηκε
ότι η ταινία θα προκαλούσε εξεγέρσεις και μηνύσεις
αντί να κάνει πάταγο στα ταμεία.
Περιελάμβανε μια ατάκα που θα έπρεπε να γραφτεί στην ιστορία
όπως η "προσφορά που δεν μπορεί να αρνηθεί".
Να θυμάστε,
ένας μαύρος με σφουγγαρίστρα ή σκούπα στο χέρι
μπορεί να μπει οπουδήποτε σ' αυτήν τη χώρα.
Ένας χαμογελαστός μαύρος
είναι αόρατος.
Η ατάκα έκανε πάταγο όταν είδα την ταινία στο Ντιτρόιτ το 1973
και συνεχίζει να εμπνέει πολλές δεκαετίες αργότερα.
Έτσι θα ονομάσω το τελευταίο μου άλμπουμ.
Χρησιμοποίησε
τον συμβολικό μαύρο στη CIA για πολιτικούς λόγους.
-Θα μιλήσουμε… -Ναι.
…ανοιχτά. Γάμα το.
Τον έστρεψε εναντίον τους.
Ο Ντίξον μού είπε ότι όταν σταμάτησε να παίζεται η ταινία,
η United Artists του αποκάλυψε
ότι οι μυστικές υπηρεσίες κατέγραφαν τους θεατές,
οπότε στο Λάνγκλεϊ υπάρχει μια φωτογραφία μου με τους φίλους μου.
Η ταινία προκάλεσε αναταραχή
και ο Ντίξον πίστευε ότι η καριέρα του είχε τελειώσει.
Μια ταινία για την επανάσταση αντιμετωπίστηκε
σαν να ήταν η ίδια η πράξη.
Μην τα παρατήσεις
μέχρι να κερδίσεις
ή να πεθάνεις.
Η ταινία "πάντρεψε" τα κατασκοπικά θρίλερ
με μια μαύρη οπτική
και ανάγκασε το κοινό να επανεξετάσει τα όρια αυτού του είδους ταινιών.
Η ταινία Γκάντζα & Χες είναι ποιητική, ρεαλιστική και σκληρή
με σταθερή συναισθηματική ρευστότητα.
ΓΚΑΝΤΖΑ & ΧΕΣ (1973) ΜΠΙΛ ΓΚΑΝ
Ο Ντουέιν Τζόουνς,
ο σφαγέας των ζόμπι στη Νύχτα των Ζωντανών Νεκρών,
εδώ υποδύεται το τέρας που προσπαθεί να κρατήσει την ψυχή του ζωντανή.
Το όνειρο μεταμορφώνεται σε μια αιματηρή πραγματικότητα,
μια αλληγορία για τη ζωή του Μπιλ Γκαν, συμπρωταγωνιστή και σκηνοθέτη της ταινίας.
Ο Γκαν βίωσε τον αληθινό τρόμο
όταν η ταινία κυκλοφόρησε σε διαφορετικές εκδοχές,
με την κάθε νέα εκδοχή χειρότερη από την προηγούμενη,
μετατρέποντας την τέχνη του σε κάτι τερατώδες.
ΑΙΜΑΤΟΒΑΜΜΕΝΟ ΖΕΥΓΑΡΙ
Ο Γκαν πάλεψε για να καταξιωθεί
ακόμα και μετά το Stop!, το σκηνοθετικό ντεμπούτο του.
Ο Ισμαήλ Ριντ γράφει
"Η Warner Bros. εκνευρίστηκε με το Stop! και δεν το προώθησε.
Επίσης ανάγκασε τον Γκαν να επιστρέψει την αμοιβή του".
Το 1974 ήταν άλλη μία σημαδιακή χρονιά για τον μαύρο κινηματογράφο.
Η Νταϊάν Κάρολ υποδύθηκε
μια αποφασισμένη μητέρα έξι παιδιών στην Κλοντίν.
-Αυτός ο αριθμός έχει αποσυνδεθεί. -Έχει αποσυνδεθεί;
Η ομορφιά της Νταϊάν Κάρολ πλαισιωνόταν από έναν πυρήνα ηρεμίας
και αυτό της επέτρεψε να απαλλαγεί από την πολιτισμένη γοητεία της.
Φράνσις, μην το κάνεις αυτό! Θα πάθεις ηλεκτροπληξία!
Η ηρωίδα της ταινίας, η Κλοντίν, πάλεψε με τις κοινωνικές υπηρεσίες
στους δρόμους του Σικάγο για τα παιδιά της.
Και κέρδισε, τα παιδιά της κατάφεραν να επιβιώσουν
και η Κάρολ ήταν υποψήφια για Όσκαρ Α' Γυναικείου Ρόλου.
Η ταινία επωφελήθηκε και από το σάουντρακ του Κέρτις Μέιφιλντ.
Τα τραγούδια ήταν από τη σκοπιά των χαρακτήρων
και τραγουδήθηκαν από την Γκλάντις Νάιτ και το συγκρότημά της.
Ένα συγκεκριμένο τραγούδι
περιγράφει έναν αιώνιο φόβο που κατατρέχει τους έγχρωμους.
Το να είμαι αόρατη
Γι' αυτό θα γραφτώ στην ιστορία
Ένα κορίτσι χωρίς όνομα
Μου προσέφεραν ρόλο στην Κλοντίν
για να παίξω δίπλα στην Νταϊάνα Σαντς.
Όμως μετά πέθανε.
Οπότε έκαναν αναδιανομή των ρόλων και επέλεξαν άλλους ηθοποιούς.
Θέλω να πω ότι…
Είχα κάνει οντισιόν
για τον δεύτερο μικρότερο γιο της,
όμως τελικά έδωσαν τον ρόλο σε κάποιον άλλο.
Έκαναν αναδιανομή.
Μία ενδιαφέρουσα ταινία καμουφλαρισμένη σαν ταινία δράσης
ήταν οι Τρεις Σκληροί στον Ίσιο Δρόμο, με τον Τζιμ Μπράουν,
τον Φρεντ Γουίλιαμσον
και τον Τζιμ Κέλι με το άφρο μαλλί του.
Τρεις οι πόλεις, τρεις κι εμείς.
Μια νεοναζιστική οργάνωση
έχει φτιάξει ένα δηλητήριο που σκοτώνει μόνο μαύρους
μέσω της παροχής νερού στο Λος Άντζελες, στο Ντιτρόιτ και στην Ουάσινγκτον,
αν και η ταινία γυρίστηκε στο Λος Άντζελες.
Ήταν ό,τι πιο αστείο είχα δει στη ζωή μου,
μέχρι που ο πατέρας μού μίλησε για το πείραμα Τασκίγκι,
και ξαφνικά η ταινία ήταν ένας διαλογισμός για τη δικαιολογημένη παράνοια.
Πιστεύω ότι ο επιστημονικός όρος είναι "Αφροαμερικανός".
Το 1974 κυκλοφόρησε και μια ταινία με έναν σπαρακτικό επίλογο
στην καριέρα της Νταϊάνα Σαντς.
Το Honeybaby, Honeybaby ήταν ένα κοκτέιλ με μια δόση κατασκοπείας,
μια πρέζα μελοδράματος και λίγο από κωμωδία χαρακτήρων,
μια ταινία με τόση ανασφάλεια που περιγράφει την πλοκή της στο κοινό.
Γεια, τι κάνετε;
Με λένε Τζέι Έρικ Μπελ και μόλις γύρισα από τη Βηρυτό
όπου γυρίσαμε την ταινία Honeybaby, Honeybaby.
Το 1974 έσβησε μαζί με τη Σαντς.
Πριν πεθάνει, είχε παίξει και στο Willie Dynamite
με πρωταγωνιστή τον Ρόσκο Όρμαν που έγινε γνωστός με έναν άλλο ρόλο.
Όταν τελείωσε το γύρισμα, αστειευόμουν ότι ο Γουίλι
θα συναντούσε ένα μεγάλο κίτρινο πτηνό στον δρόμο.
ΡΟΣΚΟ ΟΡΜΑΝ ΗΘΟΠΟΙΟΣ
Ήταν αλήθεια.
Την ίδια χρονιά με το Willie Dynamite έπαιξα τον Γκόρντον στο Σουσάμι Άνοιξε.
WILLIE DYNAMITE (1974) ΓΚΙΛΜΠΕΡΤ ΜΟΟΥΖΕΣ
Θες δουλειά;
Έβλεπες στα μάτια του Όρμαν
ότι ήθελε να συνεργαστεί με μια ηθοποιό
της οποίας η σκληρή λάμψη θα ταίριαζε με την ψυχρή του αντίληψη.
Είχα την τύχη να συνεργαστώ
με μία από τις σπουδαιότερες ηθοποιούς.
Η Νταϊάνα ήταν καταρτισμένη και πολύ μορφωμένη
όσο αφορά την υποκριτική τέχνη και…
Ήταν φίλη με τη Λορέιν Χάνσμπερι
και τον Σίντνεϊ, τη Ρούμπι, τον Όσι, με όλους τους.
Ήταν όλοι τους μέντορές μου.
Στη σκηνή με τα σκαλιά του δικαστηρίου
χορεύει σαν τον Μπαρίσνικοφ.
Φορούσα ψηλοτάκουνα παπούτσια πλατφόρμες…
Αν το έκανα τώρα, θα πάθαινα κάταγμα.
Το 1974, ο Γκόρντον Παρκς Τζούνιορ
γύρισε και το Τομασίν και Μπούσροντ,
ένα αφροκεντρικό και βουκολικό γουέστερν
που έδειξε τους Μπόνι και Κλάιντ στη μαύρη εκδοχή τους
με δύο από τους πιο όμορφους ανθρώπους στη Δύση,
τη Βονέτα ΜακΓκι και τον Μαξ Τζούλιεν.
Οι σκηνές τους ήταν μια αντανάκλαση
της χημείας που είχαν στη ζωή.
Πώς είστε, κε Μπούσροντ;
Όλα καλά, Τομασίν. Απλώς δεν περίμενα να σε ξαναδώ.
Εδώ είμαι.
Είσαι όμορφη.
Είσαι πολύ όμορφη.
Το νωχελικό σάουντρακ υπέγραψε ο Άρθουρ Λι
και το σενάριο ο Μαξ Τζούλιεν.
Περάσαμε καλά στην ταινία.
Ο Μαξ Τζούλιεν ήταν ωραίος τύπος,
ήταν πολύ πρωτοποριακός και τολμηρός.
Έγραψε το σενάριο και ήταν παραγωγός στην ταινία.
Αυτός έκανε κουμάντο.
Οπότε από όλες τις ταινίες
που βγήκαν από την "εκμετάλλευση των μαύρων",
ο Μαξ ήταν ένας από τους λίγους μαύρους που έλεγχαν το προϊόν τους.
Ένα πράγμα μόνο ξέρω. Ο Μαξ και η Βονέτα ήταν επαναστατικοί.
Ο Μαξ έλεγε "Αυτό δεν θα το ανεχτώ".
Δεν σήκωνε μύγα στο σπαθί του.
Έλεγε "Θα το κάνουμε μόνοι μας".
Στη διασκευή του αυτοβιογραφικού βιβλίου The Education of Sonny Carson,
ο πρωταγωνιστής αντιμετωπίζει ακραία πρότυπα μαύρης αρρενωπότητας,
σε μια ταινία που ισορροπεί μεταξύ στυγνότητας και λυρισμού.
Ο σκηνοθέτης Μάικλ Κάμπους, που είχε γυρίσει το The Mack,
παρουσιάζει έναν μαύρο ήρωα
εγκλωβισμένο στον φαύλο κύκλο της φυλακής,
γεγονός που σχεδόν τον πνίγει.
Για να αποδείξει την αξία του, ο Σόνι πάει από τη μία φυλή στην άλλη.
Μία από τις πιο σκληρές σκηνές δείχνει τη μύηση του Σόνι
στις τάξεις μιας συμμορίας.
Αν πας με τους Λόρδους, θα έχεις να κάνεις μαζί μας.
Η ερμηνεία του Κλάντον δείχνει την κατανόησή του
για τα τραύματα του Σόνι από μια ζωή βουτηγμένη στη βία.
Ως άνθρωπος ήταν το άκρως αντίθετο από τον ρόλο.
Ήταν ηθοποιός.
Καταλαβαίνετε. Μπορούσαν να…
Του μιλήσουν όπως έκανα κι εγώ.
Αν του έλεγαν "Έλα εδώ και μίλα μας".
Αν η δεκαετία από το 1968 ως το 1978 προσέφερε ευκαιρίες στους ηθοποιούς,
δεν υπάρχει καλύτερο παράδειγμα από τη μεταμόρφωση του Σίντνεϊ Πουατιέ
που έπαιξε ένα στέλεχος επιχειρήσεων στο Uptown Saturday Night.
Όλα καλά, μωρό μου;
Μια χαρά.
Λατρεύω τον Σίντνεϊ όταν παίζει σε κωμωδίες.
Κύριοι.
Είναι απίστευτα αστείος.
Και μου αρέσει που η ταινία είναι μια αναπαράσταση μιας μαύρης ζωής
που είναι φυσιολογική.
Η ερμηνεία του Πουατιέ ήταν φοβερή.
Προσποιούνταν ότι νιώθει άβολα με κουστούμι,
σε πλήρη αντίθεση με το πώς τον είχαμε συνηθίσει.
Το κοινό ενθουσιάστηκε με το γεγονός ότι σατίριζε το στιλ του
και ότι είχε επανέλθει στο προσκήνιο με άλλη μία επιτυχία.
Αν ο Πουατιέ είχε υπερβεί τον εαυτό του,
τότε όλα μπορούσαν να συμβούν.
Η μεγαλύτερη παρακαταθήκη της εποχής,
μιας περιόδου πίεσης και επανεκτίμησης
που καταγράφηκε στις ταινίες,
είναι η χαρά των μαύρων καλλιτεχνών μπροστά στην κάμερα.
Καταγράφηκαν περισσότεροι ρόλοι μαύρων σε ταινίες
απ' ό,τι σε όλη τη δεκαετία του '30.
Οι ηθοποιοί μάς συστήνονταν από πολλές γωνίες
υπό τους ήχους των σάουντρακ της εποχής.
Η αφοσίωση που απαιτούσαν αυτές οι ταινίες
ήταν εφάμιλλη των μιούζικαλ λίγο πριν ξεκινήσουν να χορεύουν
και όλοι περιμένουν ανυπόμονα.
Οι ταινίες αυτής της δεκαετίας έστρεψαν την προσοχή
σε νέα ταλέντα, αλλά και σε βετεράνους ηθοποιούς
που το Χόλιγουντ θεωρούσε ξοφλημένους.
Όπως ο Κλίβον Λιτλ…
Πού είναι οι λευκές γυναίκες;
…του οποίου το μπρίο ήταν υπεύθυνο για την επιτυχία
του Μπότες, Σπιρούνια και Καυτές Σέλες.
Τι περίμενες;
Να σου πουν "Καλώς τον";
Ο Λιτλ δεν έπαιξε άλλον πρωταγωνιστικό ρόλο
για να δείξει τις ικανότητές του
σε αντίθεση με τον Τζιν Γουάιλντερ.
THAT'S THE WAY OF THE WORLD (1975) ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΣΙΓΚ ΣΟΡ
Ένα κύμα μουσικών ενδορφινών χαρακτήριζε
το σάουντρακ με τις περισσότερες πωλήσεις της εποχής,
σε σκηνοθεσία του παραγωγού του Super Fly.
Είναι ένα μιούζικαλ τόσο χαλαρό, που η μπάντα δεν τραγουδάει καν.
Πολλοί ισχυρίζονται ότι η ορχηστρική μουσική της ταινίας αρκεί.
Τα σπιρίτσουαλ τραγούδια όπως το "That's the Way of the World"
το επιβεβαιώνουν.
Η πρώτη ταινία από μεγάλο στούντιο για τη σκλαβιά
ήταν η διασκευή του Mandingo
που παρουσίασε τη σκλαβιά σε όλο το απάνθρωπο φάσμα της.
Το δημοφιλές μυθιστόρημα
διασκευάστηκε από τον Νόρμαν Γουέξλερ,
με ένα καστ που περιελάμβανε τον Τζέιμς Μέισον και την προφορά του…
Πέσε κάτω.
Εντάξει.
…που είναι λιγότερο εξωφρενική από τον αισχρό ρατσισμό του.
Η εμμονή της ταινίας με τη μαύρη σεξουαλικότητα
γελοιοποιεί τον φόβο των λευκών
και ενέπνευσε το φωτογραφικό έργο του Ρόμπερτ Μέιπλθορπ.
Τελικά ο μαύρος Ιησούς αναστήθηκε κι αυτός.
Οι μαύρες ταινίες συνέχισαν τη διαδρομή από το ένα είδος στο άλλο
με τις Πονηρές Ιστορίες του Χάρλεμ,
μια ταινία κινουμένων σχεδίων με τον Μπάρι Γουάιτ,
τον Τσαρλς Γκορντόν και τον Φίλιπ Μάικλ Τόμας,
που αργότερα θα πρωταγωνιστούσε στους Σκληρούς του Μαϊάμι.
Με τον ωμό αγγλικό τίτλο του, αυτό το πείραμα του Μπάκσι
ήταν ένα σχόλιο για τα φυλετικά στερεότυπα.
Παρωδούσε τον Αδερφό Κούνελο και κορόιδευε τον Krazy Kat.
Κάθε βράδυ, ο Μάλκομ παραμένει ψύχραιμος.
Εννοιολογικά, οι Πονηρές Ιστορίες του Χάρλεμ
σκανδάλισαν και ψυχαγώγησαν, όπως ήταν ο σκοπός τους.
Αυτό το φορτίο είναι πολύ βαρύ.
Καλώς ή κακώς, δεν ξαναβγήκε κάτι όμοιο του.
Οι τυχαίες και απότομες εισβολές της αστυνομίας
συνεχίστηκαν στη μεγάλη οθόνη.
Η ζωή ενός νεαρού μαύρου
που χάθηκε από τις σφαίρες ενός αστυνομικού,
σε μια εποχή που αυτά τα συμβάντα σπάνια δραματοποιούνταν,
άγγιξε τις καρδιές των μαύρων θεατών.
Η χυμένη πορτοκαλάδα σ' αυτήν τη σκηνή,
υποκαθιστά το αίμα του θύματος
και ακόμα μου προκαλεί ανατριχίλα.
Κόρνμπρεντ!
Είναι τα πρωτότυπα Παιδιά της Γειτονιάς.
Είναι μια τραγική ιστορία.
Και τα Παιδιά της Γειτονιάς είναι μια τραγική ιστορία.
Οι δύο ταινίες έχουν 20 χρόνια διαφορά.
Δεν μπαίνουμε στις δημόσιες συγκοινωνίες χωρίς εισιτήριο.
Από το Σαφτ και τους αθλητές που έγιναν ηθοποιοί,
η δράση μεταφέρθηκε στην πραγματική ζωή.
Οι Οργισμένοι Νέοι ήταν μια μαύρη εκδοχή του Αμέρικαν Γκράφιτι
που παρουσίαζε τα σκαμπανεβάσματα της ενηλικίωσης.
Το σάουντρακ αποτελούνταν από τραγούδια της Motown.
Αυτά τα τραγούδια άκουγαν οι χαρακτήρες το 1964,
όταν διαδραματίζεται η ταινία.
Οι μαύροι θεατές μέθυσαν από το άρωμα της νοσταλγίας
που απέπνεε η ταινία.
Η μουσική της Motown.
Ήταν η μουσική υπόκρουση στις ζωές των μαύρων
στις ταινίες.
Ήταν μια ωραία αλλαγή.
Μία από τις πρώτες σκηνές
είναι όταν κυνηγάνε το λεωφορείο.
Ακριβώς έτσι μεγάλωσα στο Μανχάταν.
Αυτό κάναμε. Αυτό κάναμε με την παρέα μου.
Πηδούσαμε πάνω στα λεωφορεία στην 7η Λεωφόρο.
Δεν θα το ξεχάσω ποτέ.
Όμως όταν ανεβαίναμε στα λεωφορεία στην 7η Λεωφόρο,
η 7η Λεωφόρος τότε ήταν πλακόστρωτη και κρατιόμασταν γερά για να μην πέσουμε.
Θα ήθελα ένα χοτ ντογκ.
Οι κωμικές, αλλά και οι τραγικές σκηνές του Τέρμαν
είναι ένα βασικό συστατικό των Οργισμένων Νέων
και εξισορροπούν την ταινία.
-Έχετε λίγη κέτσαπ; -Όχι, δεν έχουμε.
-Δεν έχετε κέτσαπ; -Σωστά.
Τότε μπορώ να έχω λίγο τουρσί;
Δεν έχουμε.
-Δεν έχετε τουρσί; -Όχι.
-Τι έχετε; -Μουστάρδα.
-Μουστάρδα; -Ναι.
Τόσο μεγάλο μαγαζί και έχετε μόνο μουστάρδα;
-Σωστά. -Σας αρέσει η μουστάρδα;
Ναι, μου αρέσει.
Τότε να φάτε εσείς το χοτ ντογκ.
Σε όλη την καριέρα μου
υπήρχαν κάποιες στιγμές που είπα "Ναι, αυτό είναι… Ναι!"
Μου τηλεφώνησαν από το πουθενά.
Δεν ήταν ο ατζέντης μου. Με κάλεσαν από μία ξένη χώρα.
"Γκλιν, σε ψάχνει ο Ίνγκμαρ Μπέργκμαν".
Είπα "Δεν έχω όρεξη για αστεία. Στο σπίτι μου δεν έχω ηλεκτρικό.
Τα παιδιά μου πεινάνε. Τρώμε πατάτες".
Και έκλεισα το τηλέφωνο.
Με ξανακάλεσαν "Όχι, αλήθεια, Γκλιν".
Με έψαχνε. Είχε δει τους Οργισμένους Νέους
και μου είπε ότι από τότε ήξερε ότι ήθελε να παίξω στην ταινία του.
Οπότε από μια κατάσταση απόλυτης απελπισίας ξαφνικά βίωσα
στιγμές ευφορίας.
Είναι ένα συναίσθημα…
Είναι ένα απίστευτο συναίσθημα.
ΤΟ ΙΝΔΑΛΜΑ ΜΑΧΟΓΚΑΝΙ (1975)
Είσαι εξωφρενική, το ξέρεις;
Η Νταϊάνα Ρος και ο Μπίλι Ντι Γουίλιαμς απέδειξαν ότι το γκλάμουρ
είχε ακόμα πέραση το 1975 με το μελόδραμα Το Ίνδαλμα Μαχόγκανι.
Θέλει λίγη λάμψη. Δείξε τους τη γοητεία σου.
Πάντα πίστευα ότι οι μαύροι άντρες κάποια στιγμή πρέπει να…
Ίσως υπάρχει λόγος. Μάλλον υπάρχουν προφανείς λόγοι.
Πάντα νιώθουν ότι πρέπει να δείξουν τη δύναμή τους.
Η ευαισθησία είναι κάτι υπέροχο.
Είναι ένα εργαλείο όταν υποδύεσαι κάποιον.
Κι εμένα μου έλειψες.
Όμως έτσι είμαι εγώ.
Δεν φοβάμαι να δείξω…
να εκφράσω τα συναισθήματά μου
για κάτι που θεωρώ σημαντικό.
Παίξε το, Σαμ.
TRAIN RIDE TO HOLLYWOOD (1975) ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΤΣΑΡΛΣ ΡΟΝΤΟ
Τα μέλη του ποπ-σόουλ γκρουπ Bloodstone
είχαν επενδύσει τα λεφτά τους
στο συγκινητικό και παράξενο μιούζικαλ
Train Ride to Hollywood, που παρωδούσε τα κινηματογραφικά κλισέ
της δεκαετίας του '40.
Ο Ρίτσαρντ Πράιορ είχε το χάρισμα της ωμής κριτικής.
Στο άλμπουμ του Bicentennial Nigger που κυκλοφόρησε το 1976
σχολίασε τη Μεγάλη Έξοδο,
μια πολύχρωμη ταινία επιστημονικής φαντασίας του 1976.
Πήγα να δω τη Μεγάλη Έξοδο.
Η ταινία διαδραματίζεται στο μέλλον.
Δεν έχει μαύρους.
Σκέφτηκα "Οι λευκοί θέλουν να μας αφανίσουν".
Γι' αυτό πρέπει να γυρίζουμε ταινίες, για να μας βλέπουν.
Ο κόσμος δεν θέλει… Παρακαλώ να με συγχωρέσετε.
Ο κόσμος δεν θέλει να προσβάλει τους λευκούς.
Θέλουν να έχουν τους λευκούς με το μέρος τους,
για να μπορούν να δημιουργούν αυτές τις ταινίες.
ΚΙΝΓΚ ΚΟΝΓΚ ΡΟΚΙ
Το 1976,
αφότου οι μαύρες ταινίες είχαν δώσει νέα πνοή στον ηρωισμό,
το Χόλιγουντ ανακάλυψε ξανά την αξία του ήρωα.
Χαμογέλα, κάθαρμα…
Το Κεντρί και Τα Σαγόνια του Καρχαρία
είχαν λευκούς ήρωες και σημείωσαν μεγάλη επιτυχία.
Και οι δύο ταινίες δημιουργήθηκαν από τους παραγωγούς του Willie Dynamite.
Η πλοκή του Κεντριού έμοιαζε πολύ με αυτήν της Μεγάλης Απάτης.
Στο τέλος του 1976,
ο Ρόκι Μπαλμπόα, ένας ήρωας βγαλμένος από μαύρες ταινίες,
αντιμετώπισε ένα αντίγραφο του Μοχάμεντ Αλί.
Αν και ο Ρόκι δεν κέρδισε,
πήρε το Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας και έσπασε τα ταμεία.
Μοιάζει με μεγάλη σημαία.
Ο μαύρος πρωταθλητής βαρέων βαρών
ήταν μια καρικατούρα της περσόνας του Αλί μέσα στο ρινγκ.
Ο Αλί χρησιμοποιούσε το χιούμορ ως όπλο
εναντίον των αντιπάλων του στο ρινγκ. Δεν ήταν καραγκιόζης.
Ο Αλί ήξερε ότι μπορούσε να αστειευτεί
γιατί οι ικανότητές του στο ρινγκ ήταν τέτοιες που άντεχε στα χτυπήματα,
κάτι που επιτάχυνε την εμφάνιση της νόσου του Πάρκινσον.
Ο Σταλόνε οικειοποιήθηκε την κουλτούρα των μαύρων.
Ιδέες όπως το να προπονείται με τα κρέατα
ή να ανεβαίνει τα σκαλιά του μουσείου όπως ο Τζο Φρέιζερ,
όπως αναφέρεται στο βιβλίο Ghosts of Manila.
Ο Καρλ Γουέδερς ως Απόλο Κριντ
έπρεπε να αγωνίζεται σκυφτός για να φτάσει το ύψος του Σταλόνε.
Πήγα σε χειροπρακτικό όταν είδα πόσο πολύ έσκυβε
για να τον πετύχουν οι γροθιές του Ρόκι.
Το 1976, η ιδέα των μιούζικαλ ως μέσο για να τραβήξουν την προσοχή του κοινού
αγκαλιάστηκε από τα μεγάλα στούντιο.
Στον Ρυθμό των Τροχών, ο συνθέτης Νόρμαν Γουίτφιλντ εμπνεύστηκε από το Σαφτ
και έγραψε ένα σάουντρακ με σκληρή φανκ για μια κοινωνική ταινία.
Και πέτυχε.
SPARKLE (1976) ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΣΑΜ Ο'ΣΤΙΝ
Το τραγούδι "Something He Can Feel"
ήταν ο φόρος τιμής του Κέρτις Μέιφιλντ στη Motown.
Ο Μέιφιλντ το έγραψε για την ταινία Sparkle,
μια ταινία για τη μαύρη σόου μπίζνες…
Είμαι πολύ νέα για να σου πω Από πού προέρχομαι
…που θα έπρεπε να σημάνει την άφιξη της Λονέτ ΜακΚι
και την αναγνώριση για την Αϊρίν Κάρα και τον Φίλιπ Μάικλ Τόμας.
Ο Τζόελ Σουμάχερ, ο σεναριογράφος του Sparkle,
ήθελε να σκηνοθετήσει την ταινία και να υπνωτίσει το κοινό.
Εντυπωσίασε τους λίγους που την είδαν,
αλλά τελικά δεν τη σκηνοθέτησε αυτός.
Η ταινία Δαίμονες με Μοτοσικλέτες μάγεψε τους θεατές με μια ιστορία
από τα πρωταθλήματα μαύρων
που λειτούργησε ως αλληγορία για την προσπάθεια
των μαύρων να ψυχαγωγήσουν το κοινό.
Οι παίκτες έκαναν επίδειξη πριν φτάσουν στο γήπεδο
για να παίξουν μπέιζμπολ.
Τη λάτρεψα. Ήθελα να παίξω τον Μπίνγκο,
γιατί είχε πολλή πλάκα σαν χαρακτήρας.
Ο τύπος θα μας δώσει 200 δολάρια.
Αν τα διαιρέσουμε με το 11, μιλάμε…
για πολλά λεφτά!
Ο Μπίνγκο είναι όπως ο Γουίλιαμς.
Είναι σωματώδης. Έχει δίψα για ζωή.
Λέει πολλά ψέματα.
BROTHERS (1977) ΑΡΘΟΥΡ ΜΠΑΡΟΝ
Ποιος είναι;
Μια πολύ σέξι κυρία.
Η ταινία Brothers του 1977 ήταν μια παράξενη και σπάνια προσπάθεια
για ένα μαύρο πολιτικό μελόδραμα.
Το στοιχειωμένο σάουντρακ του Taj Mahal
"έντυνε" το ειδύλλιο του Μπέρνι Κέισι και της Βονέτα ΜακΓκι
που εμπνεύστηκαν από τον Τζορτζ Τζάκσον και την Άντζελα Ντέιβις.
Όμως η ταινία απλώς θαύμαζε την ομορφιά τους.
Πριν η Marvel και η DC γυρίσουν ταινίες
βασισμένες στα σύμπαντά τους, ένας υπερήρωας των δρόμων
ο Αμπάρ: Ο Πρώτος Μαύρος Σούπερμαν βγήκε στη μεγάλη οθόνη.
Η ταινία τιμά τους πύργους του Γουάτς
και τη θέση τους στον κόσμο των μαύρων.
Ανοίξτε πυρ!
Και σε μια πρώιμη εκδοχή του σάμπλινγκ,
η ταινία βασίστηκε στην ιστορία του Κάπτεν Αμέρικα.
Ως μαύρη φυλή, πρέπει να οργανωθούμε
από κάθε άποψη.
Μπορώ να κάνω τα πάντα πλην του φόνου.
Μπορώ να σε κάνω άφθαρτο.
Αυτός ο κύκλος μαύρων ταινιών έκλεινε,
καθώς οι μαύρες ταινίες αυτού του είδους
μειώνονταν με γεωμετρική πρόοδο.
Στη δεκαετία του '70 δεν υπήρχε χώρος για βιογραφικές ταινίες
για τη ζωή ενός αληθινού μποξέρ
υπό τους ήχους ενός τραγουδιού που αρχικά προκάλεσε χάχανα.
Πιστεύω ότι τα παιδιά είναι το μέλλον μας
Διδάξτε τα καλά και αφήστε τα να ηγηθούν
Δείξτε τους την ομορφιά Που έχουν μέσα τους
Η διασκευή της Χιούστον έκανε πάταγο
και μεταμόρφωσε το τραγούδι σε έναν ύμνο ενδυνάμωσης.
Η επόμενη γενιά αγκάλιασε το "The Greatest Love of All".
Οι ηθοποιοί είχαν υιοθετήσει τους λεονταρισμούς του Αλί,
όμως η εικόνα του Αλί άλλαξε για πάντα
με το "The Greatest Love of All".
Πριν από τη δεκαετία από το 1968 ως το 1978,
τα στούντιο δεν έδιναν σημασία στα σάουντρακ,
γιατί δεν σημείωναν μεγάλες πωλήσεις
και κυκλοφορούσαν μετά την κυκλοφορία των ταινιών.
Οι μαύρες ταινίες του '70 τα άλλαξαν όλα.
Τα σάουντρακ δεν ήταν πλέον μουσικά χαλιά, αλλά εκρήξεις σκέψης και ήχου.
Η τόλμη τους μεταμόρφωσε τα σάουντρακ και τη μουσική γενικά.
Η μουσική για τον κινηματογράφο έγινε ξαφνικά εμπορική.
Τα μαύρα σάουντρακ πολλαπλασιάστηκαν
με συνθέσεις και ερμηνείες από καλλιτέχνες της τζαζ και του R&B,
από μουσικούς που έσμιξαν την κλασική με τη σύγχρονη μουσική.
Ο έμπειρος ντράμερ Μπερνάρντ Πέρντι
παρουσίασε τον αληθινό ορισμό του φανκ
στη μαύρη "ακατάλληλη" ταινία Lialeh,
όπου τον βλέπουμε να παίζει τη μουσική που συνέθεσε.
Τα σάουντρακ τράβηξαν την προσοχή των στούντιο
λόγω της μεγάλης επιτυχίας αυτών των μαύρων σάουντρακ.
Η ΚΥΡΙΑ ΤΡΑΓΟΥΔΑΕΙ ΤΑ ΜΠΛΟΥΖ
ΚΛΟΝΤΙΝ
Ο Ρόμπερτ Στίγκγουντ ετοίμαζε μια ταινία
για την επιρροή της ντίσκο στη λευκή μεσαία τάξη.
Η ντίσκο είναι μαύρη μουσική.
Ο Στίγκγουντ είχε και μια δισκογραφική,
οπότε χρησιμοποίησε τους Bee Gees, τα μεγαλύτερα αστέρια του,
για να πουλήσουν την ταινία
και για να ξεπεράσει το κοινό τον φόβο του για έναν μαύρο πλανήτη.
Πολύ σύντομα, τα σάουντρακ κυριάρχησαν στα τσαρτ,
χάρη στον δρόμο που χάραξαν οι μαύρες ταινίες.
Είναι ένα από τα πολλά επιτεύγματα των μαύρων ταινιών της εποχής.
ΠΥΡΕΤΟΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟΒΡΑΔΟ
Το 1977 τα πιο ελκυστικά στοιχεία των μαύρων ταινιών,
η είσοδος, η αυτοπεποίθηση, το μουσικό θέμα που ανακοινώνει τον σταρ,
εμφανίστηκαν σε μια ταινία του Χόλιγουντ.
ΠΥΡΕΤΟΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟΒΡΑΔΟ (1977) ΤΖΟΝ ΜΠΑΝΤΑΜ
ΣΑΦΤ (1971) ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΓΚΟΡΝΤΟΝ ΠΑΡΚΣ
Καταλήγουμε στο ότι κάθε γενιά έχει τον δικό της Έλβις ή Έμινεμ.
Ο Τζον Τραβόλτα ήταν άλλη μια νότα στη συμφωνία της μαγκιάς,
μια υπόλευκη εκδοχή του μαύρου κουλ,
το επόμενο καλύτερο πράγμα.
Ο Τραβόλτα, ως Τόνι Μανέρο,
δεν ήταν ο πρώτος με μαύρα στοιχεία στο στιλ του,
όμως τα απαλλοτρίωσε με την απαράμιλλη ικανότητά του.
Η ένταση και η πρόθεσή του
δημιούργησαν ένα πολιτισμικό φαινόμενο,
το μεγαλύτερο όλων.
Μέχρι το 1978, ο Ρίτσαρντ Πράιορ είχε εμφανιστεί σε 20 ταινίες.
Με εξαίρεση ελάχιστους ρόλους,
τα σταντ απ και το Wattstax, δεν εκμεταλλεύτηκαν το ταλέντο του.
Θέλετε ένα ραδιόφωνο;
Το ντουλάπι μου έσπασε πριν έξι μήνες
και η εταιρία δεν έκανε τίποτα.
Τώρα βάζω το δάχτυλό μου σε μια τρυπίτσα.
Κόπηκα πριν δύο εβδομάδες και δεν έχει επουλωθεί ακόμα.
Το 1978 έπαιξε έναν πολύ απαιτητικό ρόλο.
Έπαιξε έναν καταθλιπτικό και ευέξαπτο εργάτη στη Θανάσιμη Απειλή,
έναν ρόλο που ήταν και ο αγαπημένος του.
Είσαι χωριάτης και μεγάλος μαλάκας, το ξέρεις;
Απολύεσαι. Βαρέθηκα τις μαλακίες σου.
Θα σε σκοτώσω! Το καταλαβαίνεις;
Η ατμόσφαιρα στην ταινία ήταν τόσο εκρηκτική,
που τα γυρίσματα θα μπορούσαν να γίνουν ντοκιμαντέρ.
Την επόμενη χρονιά
ο Πράιορ θα απελευθερωνόταν από τα δεσμά του
με τον πιο σύνθετο ρόλο της καριέρας του. Έπαιξε τον εαυτό του.
Δεν θέλω να ξαναδώ την αστυνομία στη ζωή μου.
Στο σπίτι μου.
Ο Πράιορ ελέγχει την παράσταση σαν ένας ντράμερ της τζαζ
στην ταινία Live in Concert,
ήταν ο Τόνι Γουίλιαμς των κωμικών.
Όμως τα στούντιο έφτιαχναν ταινίες
όπως Ο Μάγος του Οζ που χαράμιζαν το ταλέντο του.
Είναι ψεύτικος!
Μόνο ένα πράγμα μπορούσε να σώσει τις μαύρες ταινίες από τη λήθη.
Ο μάγος λείπει! Δεν είναι εδώ!
Πάω να βρω τον μάγο.
Θα με βοηθήσει να πάω σπίτι μου.
Πολύ ωραία.
Ήταν ένα μιούζικαλ-υπερπαραγωγή από έναν σπουδαίο σκηνοθέτη,
μαζί με το ντεμπούτο ενός καλλιτέχνη που θα γινόταν
το μεγαλύτερο φαινόμενο της επόμενης δεκαετίας
και με έναν προϋπολογισμό ίσο με όσα ξοδεύτηκαν
για όλες τις μαύρες ταινίες του 1968.
Ήταν μια καλή ιδέα στη θεωρία, όχι όμως και στην πράξη.
Ο σκηνοθέτης ήταν κάποιος
που είχε γυρίσει σκληρές ταινίες όπως το Σέρπικο και η Σκυλίσια Μέρα.
Η Ρος ήταν 20 χρόνια μεγαλύτερη από την ηρωίδα
και ο εξπρεσιονισμός
και η γκόσπελ ευαισθησία της θεατρικής παράστασης
αντικαταστάθηκαν από εκατοντάδες κομπάρσους
με κοστούμια που είχαν ακόμα τις ετικέτες με τις τιμές.
Ο Μάγος του Οζ λέγεται ότι κόστισε από 25 έως 40 εκατομμύρια δολάρια,
όσα ήταν τα κέρδη του Super Fly.
Δεν είχε την αποδοχή και την επιτυχία
των άλλων μαύρων ταινιών.
Τα κέρδη αντιστοιχούσαν στο ένα τρίτο των δαπανών.
Πήρε κακές κριτικές
και δεν σημείωσε επιτυχία στα ταμεία.
Ο Μάγος του Οζ ήταν ζημιογόνος.
Τόσο πολύ που έδωσε στο Χόλιγουντ την αφορμή που έψαχνε
για να αποσυρθεί από τις μαύρες ταινίες
και έδωσε στα στελέχη την ευκαιρία να πουν
"Οι μαύροι δεν θέλουν ταινίες με μαύρους".
Ή κάτι που άκουσα από ένα στέλεχος
"Οι μαύροι δεν βλέπουν ιστορικά δράματα με μαύρους".
Το 1978,
οι λευκοί σταρ του σινεμά ξαναπήραν τη σκυτάλη του ήρωα,
μετά την εμμονή τους με ρόλους βασανισμένων αντιηρώων.
Ο σίγουρος και αποφασισμένος αρχετυπικός ήρωας…
Ο Μπαρτ Ρέινολντς είναι ο Χούπερ
και ο Χούπερ είναι πραγματικός ήρωας.
…τελικά εμπέδωσε το μάθημα
που οι μαύρες ταινίες είχαν παραδώσει.
Ο μεγαλύτερος μύθος που προωθούσαν οι ταινίες,
πριν ακόμα από την εποχή του Ντ. Γ. Γκρίφιθ,
είναι ότι θέλουμε να σωθούμε.
Όμως αυτό είναι ένα βολικό ψέμα,
σαν ένα τσίζμπεργκερ με τσίλι, ανθυγιεινό, αλλά πολύ νόστιμο.
Ο Γουόρεν Μπίτι από ληστής τραπεζών, ανελήφθη στους ουρανούς.
Το Ας Περιμένει ο Παράδεισος είναι το κλείσιμο ενός κύκλου,
γιατί το ριμέικ του Αόρατου Κυρίου Τζόρνταν
ξεκίνησε από έναν μαύρο συνεργάτη
του Φράνσις Φορντ Κόπολα.
Το σενάριο είχε πλάκα. Είναι ένας λευκός που πεθαίνει
και επιστρέφει ως ο Μπιλ Κόσμπι,
αλλά όλοι τον βλέπουν ως λευκό.
Δεν ξέρω γιατί δεν γυρίστηκε ποτέ.
Ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο χρησιμοποίησε το ταλέντο του
για να παίξει έναν εκδικητή.
Ο Κλιντ Ίστγουντ άρχισε να κάνει παρέα με πιθήκους.
Και ο πύραυλος που εκτοξεύτηκε από την πλανήτη Κρύπτον το 1938
εναπόθεσε το περιεχόμενό του στη μεγάλη οθόνη.
Ο ΣΦΑΓΕΑΣ ΤΩΝ ΠΡΟΒΑΤΩΝ (1978) ΤΣΑΡΛΣ ΜΠΕΡΝΕΤ
Όμως το 1978 προβλήθηκε η ταινία της δεκαετίας,
ένα έργο τέχνης που παιζόταν από το τέλος της προηγούμενης χρονιάς.
Ο σκηνοθέτης χρειάστηκε μια δεκαετία για να την τελειώσει,
αν και επρόκειτο για τη διπλωματική του εργασία.
Η μουσική καθόριζε τους χαρακτήρες και το περιβάλλον
και ο σκηνοθέτης είχε πλήρη έλεγχο του μέσου.
Πολλοί άλλοι σκηνοθέτες θα τον μιμούνταν.
SIDEWALK STORIES (1989) ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: ΤΣΑΡΛΣ ΛΕΪΝ
ΤΖΟΡΤΖ ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ (2000) ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΓΚΟΡΝΤΟΝ ΓΚΡΙΝ
ΣΠΙΤΙ ΓΙΑ ΠΑΡΤΙ (1990) ΡΕΤΖΙΝΑΛΝΤ ΧΑΝΤΛΙΝ
Το "This Bitter Earth" της Ντίνα Ουάσινγκτον
αποπνέει έναν λεπτό πόνο.
Ο Μάρτιν Σκορσέζε απότισε φόρο τιμής στη σκηνή πολλά χρόνια μετά.
Μεγάλωσα μαζί με αυτούς τους ανθρώπους και τους θαύμαζα,
αυτούς τους πατεράδες που…
Σε αντίθεση με τις ταινίες,
όπου όλοι εκπορνεύονται ή παρατάνε την οικογένειά τους
και αφήνουν τη μητέρα μόνη της,
αυτοί οι πατεράδες δούλευαν σκληρά
και ήθελα να τους μοιάσω. Μεγάλωσα σε μια κοινότητα
όπου τους σεβόμουν όλους, γιατί ήξερα ποιοι πραγματικά ήταν
και αυτούς τους ανθρώπους δεν τους είχα δει ποτέ σε ταινίες.
Ανήκαν στην εργατική τάξη. Το Γουάτς ήταν ένα ενδιαφέρον μέρος.
Όταν πρωτοπήγα στο UCLA
κάθε τέλος τριμήνου προέβαλαν ταινίες στην αίθουσα Royce Hall.
Και έδειχναν τις καλύτερες ταινίες…
από το τμήμα κινηματογράφου.
Και παρακολουθούσα ένα μάθημα με…
Τον Μπάζιλ Ράιτ. Ήταν σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ.
Είχε γυρίσει Το Τραγούδι της Κεϋλάνης. Ήμουν πολύ τυχερός.
Και θυμάμαι ότι πήγαινα στις προβολές στο Royce Hall
και δεν καταλάβαινα τι συνέβαινε. Δεν ταυτιζόμουν…
Ήταν η εποχή των παιδιών των λουλουδιών.
Όλοι έτρεχαν γυμνοί στο Τοπάνγκα Κάνιον
και τα αγόρια κάπνιζαν χόρτο, όλη αυτή η φάση,
και όλοι ανακάλυπταν τον εαυτό τους και τη σεξουαλικότητά τους.
Όμως αυτά δεν αφορούσαν την κοινότητά μου.
Ο Σφαγέας των Προβάτων έδειξε τις δυνατότητες
ενός ποιητή που βρήκε την ομορφιά στη γειτονιά του.
Και, φυσικά, ο Τύπος αγνόησε την ταινία.
Δεν υπήρχε κάποιο βασικό νόημα,
αν και πολλοί έκαναν καριέρα με το να αντιγράψουν την ταινία.
Το μαύρο σινεμά αφέθηκε στη μοίρα του.
Όμως δεν πέθανε.
Σε κάθε δεκαετία μετά το 1978 βλέπουμε την άνοδο και την πτώση
μαύρων σκηνοθετών που δεν τα παρατάνε.
Αν το παρελθόν δεν μας διδάσκει τίποτα,
θα γυρίζουμε ακόμα ριμέικ του Σαφτ;
Μιλάμε για την περηφάνια που βγήκε από την περίοδο,
όμως η γιαγιά μου πάντα έλεγε "Άσε την περηφάνια, είναι παγίδα.
Σημαίνει ότι θες να δουν το στήθος σου φουσκωμένο.
Είναι εγωιστικό.
Αντ' αυτού, απόλαυσε αυτό που κάνεις. Αυτό σου ανήκει.
Αυτό είναι κάτι που θέλεις να μοιραστείς".
Αυτό μου έδωσαν οι ταινίες.
Η χαρά των δημιουργών και των συντελεστών
μεταδόθηκε σ' εμένα και σε άλλους.
Είναι κάτι ζωντανό.
Γι' αυτούς που δεν είναι εδώ.
Εκτός από αποθήκες ελπίδας, ήταν και εμπειρικές αποδείξεις
ότι υπήρχαμε, ότι υπάρχουμε,
ότι δημιουργούμε πολιτισμό,
ότι η κοινότητά μας είναι βιώσιμη,
ότι είμαστε σημαντικοί,
ότι έχουμε φωνές και ότι θα μας ακούσουν.
Ένας ηθοποιός συμβόλισε όλα τα σκαμπανεβάσματα της περιόδου.
Το πρώην νούμερο ένα αστέρι πέρασε στην ανυπαρξία
και στο τέλος έμεινε ο τελευταίος επιζών.
Ο Σίντνεϊ Πουατιέ,
άλλαξε πολλές φορές πορεία χωρίς να επιβραδύνει.
Τήρησε το συμβόλαιό του με το μαύρο κοινό ως το τέλος.
ΟΙ ΔΥΟ ΣΥΝΕΝΟΧΟΙ (1972) ΣΙΝΤΝΕΪ ΠΟΥΑΤΙΕ
Από το 1968 ως το 1978 σκηνοθέτησε και πρωταγωνίστησε σε πέντε ταινίες…
Πιστεύω στη Βίβλο.
…όπου όλοι οι πρωταγωνιστές παρίσταναν ότι είναι κάτι που δεν ήταν.
Σε εμπιστευτήκαμε! Γιατί το έκανες σ' εμάς;
Γιατί όχι, αδερφέ;
Μία από τις λίγες φορές που μιλήσαμε τον ρώτησα γι' αυτό,
όμως πάντα αρνούνταν να δώσει συνέντευξη.
Όταν του είπα ότι και οι πέντε ταινίες του πραγματεύονται την εξαπάτηση…
Άνοιξε τα μάτια.
…αυτός γέλασε και μου είπε
"Νεαρέ, πάω ήδη σε ψυχολόγο. Δεν χρειάζομαι άλλον".
Είσαι ικανός να πετύχεις πολλά θαρραλέα κατορθώματα.
Θαρραλέα κατορθώματα.
Μπορείς να κερδίσεις κάθε αντίπαλο. Θα γίνεις πρωταθλητής.
-Αλήθεια; -Ναι!
Το να είσαι μαύρος στην Αμερική σημαίνει ότι θυμάσαι
ότι οι άλλοι δεν βλέπουν αυτό που νομίζεις ότι είσαι
και πρέπει να βρεις τη χρυσή τομή μεταξύ των δύο αντιλήψεων.
Πιστεύω ότι η γιαγιά μου θα συμφωνούσε.
Υποτιτλισμός: Νίκος Τζερμπίνος