We zoeken hamerhaaien maar kregen een verrassing.
Zie je het, Hugh? -Ja.
Een tijgerhaai is opgedaagd.
De eerste regel is altijd achteromkijken.
Tijger.
Dat heeft de haaien opgejut.
Nu schieten ze in het rond.
Ik voel de adrenaline in mijn lijf.
Ben je klaar?
Ik ben Bertie. Dieren filmen is wat ik doe.
Zo'n achtervolging zie je niet elke dag.
En ik neem het heel serieus.
Ik probeer pinguïns te filmen.
En ik heb het gemist.
Dat was wel heel dicht.
Ik vertel verhalen over het dierenrijk in een snel veranderende wereld.
Dat klonk als een grote breuk.
Dit zijn mijn avonturen.
Ik reis van mijn thuis in Engeland naar een haaienparadijs…
…voor de kust van Costa Rica.
Onze volgende stop ligt ongeveer 550 km naar het westen.
Een klein puntje in het midden van de Stille Oceaan: de Cocoseilanden.
Ik vind het spannend want ik wil er al heel lang naartoe.
De plek met de meeste haaien.
Na 36 uur op zee komen we eindelijk aan.
Cocos is een haaienmagneet en trekt 14 verschillende soorten aan.
De mooiste show wordt door de hamerhaaien verzorgd.
Ze komen samen in megagrote scholen.
Doordat de aantallen haaien en roggen enorm sterk dalen…
…70 procent werd in slechts 50 jaar tijd uitgeroeid…
…is Cocos een van de laatste plaatsen waar je er nog zo veel vindt.
Haaien racen net zoals ik tegen de klok.
Aangezien Cocos een zeereservaat is, heb ik slechts 12 dagen…
…om een gigantische school hamerhaaien te vinden in een van de gevaarlijkste…
…duikplekken ter wereld.
Dit wordt lastig maar ik hou van een uitdaging.
Iedereen klaar? Daar gaan we.
Ik gebruik graag de drone om de grond te verkennen op nieuwe plekken.
Dat is geweldig.
Cocos is de top van een gigantische onderwatervulkaan…
…die twee miljoen jaar geleden uitbarstte.
En die klippen reiken tot meer dan drie kilometer onder het donkere water.
Wanneer woeste stromen op de rotswanden botsen…
…stuwen ze voedsel omhoog waardoor Cocos onweerstaanbaar is voor haaien…
…maar een nachtmerrie voor duikers.
Voor ik duik, heb ik een plan nodig.
Dit is de volgende weken ons thuis.
Sharkwater.
Het is een schip van 40 meter uitgerust voor onderzoek naar haaien…
…met aan boord ons voedsel, onze uitrusting en medische apparatuur…
…om onze filmcrew, duikers en wetenschappers in leven te houden.
We zijn ver van huis. Ze is dus onze levenslijn.
Ik heb een geweldig team om me bij deze missie te helpen.
We zijn hier om haaien te filmen. Hugh maakt al 30 jaar films onder water.
Zijn taak is de duikers in leven houden.
Verdwaalde duikers. Soms worden ze meegevoerd.
De stromen zijn hier hevig.
Christiano is al meer dan twee decennia een legendarische veiligheidsduiker.
Duik nooit in je eentje. Als we klaar zijn, komen we samen naar boven.
We zijn hier alleen. Als er een ongeval gebeurt, zitten we in grote problemen.
Hugh vertelt alleen maar slecht nieuws.
Nee, we moeten verstandig zijn.
We nemen volwassenen mee omdat ze voor ons zorgen.
We moeten er ook voor zorgen dat ons materiaal perfect in orde is.
Er is geen ruimte voor fouten in deze gevaarlijke wateren.
We beginnen met een basis duikfles die snel samen te stellen is…
…en ik heb een speciaal masker waardoor je me altijd kunt zien en horen.
Klaar om te gaan.
Sharkwater ligt hier aangemeerd in deze beschutte baai.
We varen naar de top van een berg onder water op 2 kilometer van het vasteland.
Ik noem het Seamount. Het staat bekend als een hotspot voor hamerhaaien.
Laten we kijken of we haaien vinden.
Je ziet de stroom pompen. Ik gebruik amper mijn benen.
En we varen mee.
Die stroom heeft me goed vast.
Ik ga maar één richting uit. Ik zwem hier niet tegenin.
Scherpe rotsen, puntige zee-egels. Het is een mijnenveld onder water.
En ik word heen en weer gesleurd.
Als ik tegen de klippen bots, zal mijn wetsuit scheuren.
Ik wil ook het zeeleven niet raken.
Ik heb geen controle over de richting die ik uitga…
…en wat mijn camera doet. Als die kapotgaat, zit ik in problemen.
Ik kan worden meegesleurd. Volgende halte: de Filipijnen.
Als ik op slechts 15 m van de boot boven kom, kan het veiligheidsteam me niet zien.
Ik zal weg zijn.
Het was een echte openbaring.
We hebben een andere aanpak nodig.
Die stroom was onmogelijk voor onze eerste duik.
We verlaten Seamount en varen naar de andere kant van het eiland.
Die watervallen zijn prachtig.
Daarom kwamen de piraten naar Cocos voor vers water en om hun schatten te begraven.
Er is een klip aan deze kant van het eiland.
Het is een klifrand die bijna drie kilometer diep reikt tot de zeebodem.
Hier worden we beter beschermd tegen de stromen.
Het is hier momenteel veel rustiger.
Maar er gebeurt iets heel vreemds.
Het lijkt op een vreemde warmtewaas uit de woestijn.
Het is moeilijk te geloven dat ik in dezelfde oceaan ben.
Ik kan vandaag mijn camera niet scherpstellen.
Maar het ligt gelukkig niet aan mij maar aan de thermocline.
Het gebeurt doordat zeestromingen diep onder het water botsen…
…met Cocos, waarbij koud water omhoog wordt gestuwd…
…waar het botst met warmer water dat dit glinsterend effect veroorzaakt.
Het is de extreemste die ik ooit gezien heb.
Het kan misschien de haaien naar boven drijven.
Kijk, onze eerste hamerhaai.
Dat is waanzinnig.
Ik ben al sinds mijn kinderjaren gefascineerd door hen.
Ze zijn zo vreemd.
Ze zien eruit als aliens.
Het ziet er cool uit om de haaien door de thermocline en waas te filmen.
Ik kan het niet echt goed zien. Het is te vervormd.
Het lijkt erop dat de thermocline weg is.
Maar de hamerhaaien hebben ook een verdwijntruc gedaan.
Het zijn net geesten.
Het heeft ons een verleidelijke voorsmaak gegeven van wat we mogelijk zullen zien.
Zo cool om bij ze te zwemmen.
En het is niet eng. Wel indrukwekkend.
We moeten blijven zoeken.
Twee locaties. Beperkte resultaten.
We hebben nog tijd, maar momenteel werkt niks.
We verplaatsen ons opnieuw en blijven verder zoeken.
Zelfs de drone helpt niet. De haaien zwemmen gewoon te diep.
Een jeukende neus helpt ook niet.
Soms ben ik met beide handen bezig…
Dank je wel.
…en heb ik extra hulp nodig.
Er zat een vlieg op mijn neus.
Wacht even, we hebben hier misschien iets.
Ik moet een betere positie vinden.
Dat is een bultrug.
Ik zie een kalf. Ik zie een moeder met kalf.
Het is zo schattig. Zo klein.
Er zwemmen dolfijnen voor hen.
Vrouwtje bultrug met kalf, dolfijnen voor haar neus.
Dat is geweldig.
Je wordt zo gemakkelijk afgeleid.
Het is dag 5 en bijna de helft van onze tijd hier zit erop.
We hebben nauwelijks hamerhaaien gezien, laat staan grote aantallen.
Er is nog een manier om haaien te vinden bij Cocos.
Telkens als ik ging duiken, zocht ik een bijzondere, kleine vis…
…die een teken kan zijn van haaien in de buurt.
Ze reinigen de haaien, ze pikken hun parasieten weg om ze gezond te houden.
Als we die vis vinden, vinden we misschien de haaien.
Laten we eens kijken over deze kleine kam.
Daar zijn ze.
Ik zie de mooie, kleine, gele vissen.
Ze hebben een wasstraat boven het rif geopend.
Die is maar een paar meter groot en er komen verschillende soorten langs…
…om de parasieten te verwijderen.
Dat is een Regenboogstekelmakreel.
Het is geweldig om te zien hoe voorzichtig ze zijn.
Hallo, wil je me wassen?
Check deze jongens.
Dat zijn Galapagoshaaien. En ze zijn stevig.
Ik zie er vier of vijf… zes, zeven.
Hoi makker.
Ze hebben meer oog voor mij dan dat ze gewassen willen worden.
Ze zijn moedig en nieuwsgierig, ze bekijken ons goed.
Ze doen hun ding.
Geweldige dieren.
Kijk, hamerhaai.
Je kunt die zo herkennen.
Het is ongelooflijk, eindelijk, om die goed te bekijken in helder water.
Ze worden de geschulpte hamerhaai genoemd. De voorkant van de hamer is niet plat.
Ze hebben afgeronde schelpenvormen.
Die geweldige hamervorm helpt hen om hun zintuigen te spreiden.
Het zet hun ogen verder uit elkaar zodat ze 360-graden zicht hebben.
Het is een van de tien soorten hamerhaaien in de wereld.
We blijven hier wachten en zien of ze dichterbij komen.
Op het laatste moment draaien ze weg.
Hamerhaaien hebben een extra zintuig, een echte superkracht…
…omdat ze elektriciteit kunnen aanvoelen.
Alle haaien kunnen dat,
maar hamerhaaien lijken bijzonder gevoelig omdat…
…die brede kop de elektrosensoren verspreid.
Telkens als we een spier verroeren, een arm spannen, of ons hart klopt…
…dan geeft het een elektrisch veld af dat ze detecteren.
Er is een hamerhaai op het zand daar.
Zo kunnen ze gemakkelijk prooien opsporen in de duisternis.
Het is moeilijk voor ons want het wordt een uitdaging om in hun buurt te komen.
Het lijkt erop dat de hamerhaaien de wasstraat hebben ingeruild voor de zee.
De stroming is te doen…
Daar zijn ze.
Dat is zo cool.
Dit is waanzinnig.
Ze worden grootoogtonijn genoemd.
Het is niet moeilijk om te raden waarom ze zo genoemd worden.
Die enorme ogen. Dat is zo omdat ze 's nachts eten.
Ze jagen 's nachts in hun eentje op kleine vissen.
Overdag komen ze samen in scholen ter bescherming tegen hun normale roofdieren.
Het beschermt hen niet tegen de mens, het gevaarlijkste roofdier op de planeet.
Het zijn er zo veel.
Nu ik er zo veel samen zie, is het alsof ik een tijdmachine neem…
…en ontdek hoe onze oceanen vroeger waren.
Daar komen ze.
Dit bewijst dat beschermde gebieden werken.
Hamerhaai.
Telkens als er een haai komt, gebruiken de grootogen hun ruwe huid als krabpaal.
Geen idee waarom de haaien niet omdraaien en de grootogen opeten. Ze zwemmen weg.
Die grootogen hebben nu roet in het eten gegooid maar de wasstraat is zeker…
…een goede plek om rond te hangen. De hamerhaaien dagen hier uiteindelijk op.
Hoewel ze gevoelig zijn, zullen we heel geduldig moeten zijn.
De volgende drie dagen blijven we duiken.
Maar de hamerhaaien zijn net geesten.
Het moment dat ze recht op je afkomen en denkt dat je ze hebt en zegt: 'Yes.'…
…dan draaien ze om en vertrekken en… 'O, kom op.'
We kunnen het niet ontrafelen.
Op dag 9 gebeurt er iets dat onze missie onderbreekt.
Onze regisseur merkt een haai op met een hele slechte reputatie.
Het type dat hier iemand enkele jaren geleden heeft gedood.
We moeten uit het water, hergroeperen en een nieuw veiligheidsplan bedenken.
We kwamen net naar boven en plots waren er twee grote tijgerhaaien.
Het is vreemd…
…dat ze bij dat eiland zwommen aan het oppervlak tegen de klippen.
Ik monteer de drone om te proberen ontdekken wat er gebeurt.
Tijgerhaaien zijn de dodelijkste soort in Cocos.
Enkel de grote witte haai is nog gevaarlijker voor mensen.
Ik wil uitzoeken wat ze doen zodat we hier veilig kunnen blijven duiken.
Daar is onze tijgerhaai.
Hij zwemt rustig in dat kanaal tussen het kleine eilandje Manuelita en Cocoseiland.
Zijn rugvin doorbreekt het oppervlak. Dat is geweldig.
Als ze zo aan het oppervlak zwemmen, kunnen we veilig onder hen duiken…
…en zien wat ze van plan zijn.
Het ziet er nu dreigend en nukkig uit.
Ik ben wat zenuwachtig om in het water te gaan met een tijgerhaai.
Dat is het geluid van een gent-kuiken dat gevoederd wordt. Hij klinkt gelukkig.
Op deze klif zie je kleine witte pluizige ballen, kleine gent-kuikens.
Nu zie je de ouders die de hele dag op zee gejaagd hebben en hen nu komen voederen.
Wanneer ze de kans krijgen, eten tijgerhaaien zeevogels.
Ze patrouilleren zelfs onder nestgebieden.
Is dat hetgeen er aan de hand is?
Ik wil aan de voet van deze klif het water in.
Ik heb hier een boot gelegd om ons op te pikken als de stroming ons wegvoert…
…en een reddingsboot als we in de problemen komen met de tijgerhaaien.
We moeten er snel in en wegduiken van de oppervlakte…
…waar de tijgers ons kunnen aanzien als voedsel.
Daar gaan we.
Oppervlakte aan Bertie. Communicatiecheck.
Zubin, ik hoor je. Kun je mij horen?
Bertie, ik hoor je luid en duidelijk.
Begrepen. Ik praat straks met je.
De eerste regel bij het zoeken naar tijgerhaaien is altijd achteromkijken.
Ze besluipen je graag.
Daarom draai ik rond, kijk over mijn schouder.
Laten we hier even wachten.
Het is een beetje griezelig. Grote…daar. Tijgerhaai…
Grote kunnen wel vijf meter lang zijn.
Heel intimiderend. Het zijn grote, krachtige roofdieren.
Ze kunnen 1.000 kilogram wegen.
Ze zijn zo groot.
Kijk naar die strepen. Zo komen ze aan hun naam.
Tijgerhaaien eten zowat alles.
Vis, schildpadden, walviskarkassen.
Er zijn zelfs al nummerplaten aangetroffen in de magen van deze tijgerhaaien.
Tijgerhaai.
Die haaien wachten waarschijnlijk aan de voet van de klif totdat…
…vogels, kuikens of volwassen, op het wateroppervlak landen en dan boem.
Die fout zal de vogel geen twee keer maken.
Die tijgerhaaien zijn te slim.
Dat is de derde die we zien en ze doen allemaal hetzelfde.
Er zwemmen hier twee tijgerhaaien.
Ik zie hoe ze zich gedragen.
Als we in dit kanaal duiken, moeten we diep blijven…
…weg van het wateroppervlak zodat we niet verward worden met een gent.
Zoals we met de drone zagen, patrouilleren ze aan het wateroppervlak in de branding.
Ik zou daar nu geen gent willen zijn.
We hebben leren denken als tijgerhaaien om niet in gevaar te komen.
Als we als hamerhaaien kunnen denken, zouden we een reuzeschool kunnen vinden.
Ik ontmoet iemand die al kan denken zoals een hamerhaai zodat hij ze kan helpen.
Cocos is een beschermd reservaat maar als ze deze veiligheidszone verlaten…
…worden ze uitgeroeid door vissersboten.
Al 15 jaar lang tagt Randall Arauz ze om ze in de Stille Oceaan te volgen.
Hij wil ze beschermen, waar ze ook gaan.
Randall, wat is het plan?
Het plan is een tag te bevestigen op een haai.
Dit haakt vast in de haai. En dan komt het los.
Hopelijk zwemt de haai weg met de tag bevestigd.
Heb je een bepaalde tactiek om de haaien te besluipen?
Je moet op zoek naar de wasstraat. Onthoud dat hamerhaaien schichtig zijn.
Elke plotse beweging schrikt hen af.
Wacht tot ze binnenkomen. Wanneer ze in…
…de wasstraat gewassen worden, dan kunnen we schieten.
Randall en zijn team hebben bijna 200 hamerhaaien getagd.
Hij volgt ze via een netwerk ontvangers, zoals deze…
…verspreid over het oostelijke tropische deel van de Stille Oceaan.
Ik volg hem bij zijn poging om nog eentje aan zijn lijst toe te voegen.
Er is geen tijd te verliezen.
Die haai heeft een haak in zijn bek.
Dat bewijst dat haaien voorbij de grenzen van het beschermde gebied zwerven.
Daar komen ze in contact met vistuig.
Gedurende de laatste 20 jaar is de helft van de populatie bij Cocos verdwenen.
Wereldwijd zijn geschulpte hamerhaaien met uitsterven bedreigd.
Ze worden van de aardbodem gevist.
Jaarlijks doden we meer dan 100 miljoen haaien…
…om haaienvinnensoep te maken.
Als we zo doorgaan, zullen haaiensoorten uitsterven.
Deze ecosystemen onder water hebben haaien nodig om te gedijen.
De haaien, de toproofdieren houden alles in balans.
Nu ik Randall aan het werk zie, besef ik dat dit misschien hun laatste kans is.
Werkelijk magisch.
Elke tag is een stap dichter bij het redden van deze geweldige dieren.
Het is van vitaal belang dat vissersboten verboden worden tot de haaiensnelweg.
Ik ben zo enthousiast dat ik bijna zonder lucht zit.
Ik ga maar beter naar de oppervlakte.
Randall weet wat je moet doen om dicht bij de hamerhaaien te geraken.
Hij controleert zijn ademhaling om zo weinig mogelijk bellen en lawaai te maken.
Hij beweegt langzaam en voorzichtig.
Hij is bijna onzichtbaar zodat hij de hypergevoelige haaien niet afschrikt.
Met de duikuitrusting kunnen…
…we ons nog zo goed verborgen houden…
…maar we blijven zo veel bellen maken, dus hebben we misschien een ander plan nodig.
Tot nu hebben we de duikuitrusting gebruikt waarmee we snel klaar zijn…
…en het is veilig waardoor het onze eerste keuze is.
We hebben ook deze meegebracht: rebreathers.
Het duurt langer om ze klaar te maken, en als je het verkeerd doet…
…kan het gevaarlijk worden.
Het voordeel is dat ze geen bellen produceren.
We moeten hierop overschakelen als we in de buurt van de haaien willen komen.
Iedereen is stil deze ochtend.
Als je de opstelling van normale duikuitrusting verknalt…
…zijn de gevolgen niet zo erg. Bij rebreathers zijn de gevolgen ernstig.
We hebben veel checklists om zeker te zijn dat we het goed doen.
We moeten het serieuzer nemen.
Zoals ik al zei, neemt iedereen het deze ochtend echt serieus.
Onze beste kans is terugkeren naar de wasstraat.
Zuurstof geanalyseerd. -Ja.
Eerst nog een paar laatste controles.
Computer, elektronica. Resterende opnametijd…
Vier uur.
De rotsen daar lijken een goede schuilplaats, dus ik verschuil me daar…
…wacht rustig af en zie of hamerhaaien naar ons komen.
Met normale duikuitrusting krijg je hier niet voldoende tijd beneden.
Je moet een snel kiekje nemen.
Ze zijn moeilijk in te stellen maar ze zijn zo goed om te filmen.
Ik kan hier uren stilzitten… in sluipmodus.
Overal zie ik wel iets gebeuren.
Er is een koraaljuffertje met hilarische kleine lippen.
Het lijkt alsof het lippenstift op heeft en aan de algen knabbelt.
Ik denk dat het spel begonnen is.
We moeten echt stil zijn. Hij komt onze kant uit.
Dat was waanzinnig. Die rebreathers zijn een echte doorbraak.
Nu beweeg ik niet, zonder bellen. De twee zaken die me vroeger verraadden.
Nu zien ze ons bijna niet.
Voor 't eerst ben ik dichtbij genoeg om te zien hoe ze bewegen, hoe ze zich gedragen.
Hij vertraagde en rolde op zijn zij en toonde zijn buik.
Het leek op een hond die vraagt om gekrabd te worden.
En de kleine koraalvlinders komen gehaast uit het rif en beginnen te knabbelen.
Dat vrouwtje had een groot litteken net boven de borstvin.
Dat komt door het paren.
De mannetjes komen en tijdens het paren, bijten ze in de borstvin.
Dat is een goed teken.
Vermoedelijk komen hamerhaaien samen in deze scholen om een partner te vinden.
Die littekens zijn een teken dat er hier waarschijnlijk grote bijeenkomsten zijn.
Ik heb ze nog niet gezien.
Ze zijn daar ergens in de schemering.
Er rest ons nog maar één dag om te slagen.
Ik moet de haaien kunnen zien.
Het is onze laatste dag in Cocos.
Onze laatste kans om te zien of die reuzescholen nog bestaan.
Zoals gewoonlijk zal Cocos het ons niet gemakkelijk maken.
Kijk daarboven.
Er zwemt een enorme school echte bonito boven ons hoofd.
Het is alsof je kijkt naar een grote zwerm vogels die overvliegt.
Dat heeft de haaien opgejut.
Daarnet zwommen ze rustig rond, maar nu schieten ze in het rond.
Ik voel de adrenaline in mijn lijf.
Ik vraag me af of ze de hamerhaaien afschrikken.
Kom op. Geduld.
Laat het weer rustig worden.
Dat is zo episch.
Er zijn er te veel om te tellen. Ze zwemmen in het rond.
Die reuzescholen bestaan nog steeds.
Dat maakt Cocoseiland bijzonder.
Er zijn niet veel plekken meer op de planeet waar je zo veel haaien samen ziet.
Maar ik wil tussen de school zwemmen en zien wat er gebeurt.
De stroming wordt sterker.
Daar gaan we. 'To infinity and beyond.'
Ze laten me toe.
Nu zie ik dat het een grote dansvloer is.
Aan de buitenkant zie je mannetjes, kleinere mannetjes, naar binnen schieten…
…om de grote vrouwtjes mee te lokken om te paren.
Dit is het begin van de volgende generatie.
Ik stel me dit uitzicht al jaren voor.
Ik had nooit gedacht dat ik het ooit echt zou meemaken.
Het is een levenslange ambitie die vervuld wordt.
Als we niet stoppen met vissen op hen en hen beschermen…
…zodra ze de veilige wateren van Cocos verlaten, zullen de geesten van de oceaan…
…verdwijnen…
…voor altijd.
We weten waar haaien naartoe migreren bij Cocos en dat ze worden geviseerd…
…door visvloten wanneer ze de beschermde zones verlaten.
Het goede nieuws is dat die zones binnenkort worden uitgebreid.
Het is misschien wel te laat voor de haai die Randall getagd heeft in deze film.
Sinds oktober 2020 zwom de haai rond Cocos.
In december is het signaal verdwenen.
Ondertiteld door: Jonathan Petyt