Przeczesuję wzrokiem bezkres oceanu,
by dostrzec super stado liczące 5 tys. delfinków długoszczękich.
Spory ruch przy powierzchni.
Ptaki nurkują do wody.
Spójrzcie tylko!
Niezwykły widok.
Ławica świetlikowatych, głównego pokarmu delfinów długoszczękich.
Tylko gdzie one są?
Nadpływają delfiny!
Zgadza się. Będzie niespodzianka.
Gotowi?
Jestem Bertie. Zajmuję się filmowaniem zwierząt...
Niecodzienny pościg.
...i całkowicie się temu poświęcam.
Nagrywam tu pingwiny.
Przegapiłem.
Było blisko.
Snuję opowieści przyrodnicze w zmieniającym się świecie.
Usłyszałem ogromne pęknięcie!
Oto moje przygody.
BERTIE GREGORY ODKRYWA ŚWIAT
ANGLIA
Opuszczam Anglię i zmierzam w stronę Pacyfiku...
KOSTARYKA
...oddalonego o osiem tys. km od wybrzeża Ameryki Centralnej.
Przemierzanie największej dziczy świata jest dość onieśmielające.
Wody tego oceanu zajmują połowę powierzchni Ziemi.
Jesteśmy na otwartym oceanie!
Wypatruję super stada delfinków długoszczękich.
Występuje ono, gdy wiele stad łączy się przez chwilę
w jedno, ogromne stado, składające się z tysięcy zwierząt.
Uchwycenie tego widoku byłoby spełnieniem marzeń.
Przez obecny stan oceanów coraz trudniej o taki widok,
ale wybraliśmy to konkretne miejsce z uwagi na to,
że delfiny wciąż zbierają się tu w niewiarygodnych ilościach.
Nie wiadomo, dlaczego zwierzęta formują super stada.
Zwykle robią to, gdy pojawia się pożywienie.
Przeszukujemy szelf kontynentalny między Quepos i Panamą.
W tym miejscu tworzy się rów oceaniczny.
Woda na tej głębokości posiada specjalne cechy,
które mogą przyciągać głodne delfiny.
Ponad kilometr pod nami dno nie jest wcale płaskie.
Są tam kaniony, wgłębienia, góry i wulkany.
Przelewają się tamtędy prądy morskie,
przez co część wody wypływa blisko powierzchni,
a wraz z nią pożywienie.
To ogromna, niebieska pustynia skrywająca w sobie oazy.
Ich właśnie szukają delfiny.
Jakże łatwe się to wydaje.
Znajdź jedną z oaz, sfilmuj delfiny i po sprawie.
Ale to tylko pozory.
Nie możemy wracać po zapasy żywności,
więc mamy tylko trzy tygodnie, by zbadać niemal 10 tys. km kwadratowych oceanu.
Jakim cudem znajdziemy delfiny?
Musimy mieć dobry wzrok i wypatrzeć je z daleka.
Mój przewodnik, Nico, ma też inną złotą radę:
wypatruj ptaków.
Można obserwować je, gdy podążają za delfinami w poszukiwaniu pożywienia.
17 DNI DO KOŃCA
W czwartym dniu dopisało nam szczęście!
- Johnny! - Tak?
- Chłopie, ławica! - Gdzie?
Tuż przy dziobie.
Mnóstwo ptaków nurkuje jak szalone.
Pomóc ci?
- Nie. - Dobra.
Czas odpalić motorówkę i wskoczyć do wody.
Woda się spienia, bo tworzy się ławica.
Występuje, gdy drapieżniki, tuńczyki i delfiny,
wypychają ryby w stronę powierzchni, gdzie formują one kulę, spieniając wodę.
Nico i Maiky obmyślają takie miejsce,
w którym mogę się zanurzyć, nie ingerując w zachowanie ławicy,
co jest dla nas priorytetem.
Obym tylko zdołał ją zobaczyć.
Delfinów nie widać, ale za to jest cała masa tuńczyków żółtopłetwych.
Jakbym patrzył przez srebrne i złote szkła kalejdoskopu!
Otaczają one z każdej strony tornado makreli.
Zjedzą je na obiad.
Dzieje się!
Ataki z góry i z dołu.
Każda makrela chce znaleźć się w środku kuli.
To jest ich jedyny sposób na obronę.
A raczej był.
Szukają osłony.
Używają mnie jako żywej tarczy!
Nie chcę psuć planu tuńczykom
lub zderzyć się z którymś z nich.
Ważą około 90 kilogramów.
Trzeba stąd wiać.
Istne szaleństwo. Tyle się działo. Gdy tylko się zanurzyliśmy...
Tu widać jednego tuńczyka na sto tych, które są pod wodą.
- Jesteś cały, Johnny? - Na razie tak.
Delfinki długoszczękie lubią towarzystwo tuńczyków.
Mogą być blisko.
Nie chcemy ich spłoszyć, więc chwilę poczekamy.
Upewnimy się, czy drapieżniki już kierują kulę ku powierzchni.
Nico coś zauważył.
To nie długoszczękie.
Mamy tu gromadkę delfinków plamistych, które mają chrapkę na makrele.
Wskakujemy!
Te delfiny szczelnie otoczą makrele.
Są spokojniejsze niż tuńczyki...
ale dobrze wiedzą, co mają robić.
Działają w grupach...
zaganiając makrele niczym owczarki.
Dzięki temu tuńczyki mają łatwy cel.
Dwoje drapieżników działających razem.
Makrele czeka rzeź.
Im jest ich mniej,
tym trudniej o kryjówkę.
Minęło jakieś 20 minut od pojawienia się delfinów?
I już po wszystkim.
Ciężko będzie zapomnieć dzisiejszy dzień.
Gdy obserwujesz atak drapieżników na lądzie,
zwykle robisz to poprzez zbliżenie na kamerze.
Pod wodą nie jest to możliwe.
Ograniczona widoczność sprawia, że trzeba być blisko.
To uczucie, gdy tuńczyk mojej wielkości przemyka tuż obok,
niemalże tratując mnie po drodze.
Miałem też wrażenie, jakby dźwięki echolokacji delfinów
obijały mi się po brzuchu.
Lepiej być nie mogło.
Trafiliśmy na dobre miejsce.
Są spore szanse na to,
że odnajdziemy tu super stado delfinków długoszczękich.
Na razie jednak pora wracać na statek i przygotować się na jutro.
Nie chcę przez noc zbytnio się stąd oddalić,
ale jesteśmy na otwartym oceanie.
Od dna dzielą nas ponad 3 km,
więc nie zarzucimy tradycyjnej kotwicy.
Na szczęście Theo wie, czego użyć w takiej sytuacji.
Oto dryfkotwa.
Nie oprze się ona o skałę, tylko o prądy morskie.
Problem tkwi w tym,
że nasz statek działa jak ogromny żagiel, więc jeśli w nocy zerwie się wiatr,
może nas zwiać na kraniec świata.
Ten wielki spadochron działa jak kotwica i sprawi,
że nie oddalimy się od naszego miejsca.
Odkładamy poszukiwania,
lecz długoszczękie polują nocą.
Super stado może właśnie przemykać tuż pod naszym statkiem.
16 DNI DO KOŃCA
Wstaliśmy skoro świt.
Dzięki dryfkotwie nie oddaliliśmy się od miejsca wczorajszego starcia.
Kapitan Oscar dostrzegł coś.
Wyślę tam drona.
To na pewno delfiny.
Przybliżmy się, lekko w dół.
Spójrzcie tylko na nie!
Całe mnóstwo delfinków długoszczękich!
To nie jest super stado, ale jeśli 30 takich
stad złączony się w jedno,
zobaczymy ławicę szeroką na ponad półtora kilometra.
Tego właśnie szukamy.
Czas trochę poćwiczyć przed nagraniem właściwego stada.
Mamy tu też młode.
Są tak drobniutkie!
Pływają tuż przy mamie, uważając, by się nie oddalić.
Pewnie nigdy nie widziały lądu.
Myślą, że wody oceanu ciągną się w nieskończoność.
Perspektywa dronu jest obłędna.
Patrząc ze statku...
dobra, widać sporo płetw grzbietowych,
ale jak spojrzysz na nie z góry,
to nie spodziewasz się, że jest ich aż tyle.
Gdy tylko znajdziemy super stado,
ten dron uchwyci jego niewyobrażalne rozmiary.
Zobaczmy teraz, dlaczego w angielskim nazywa się je „wirującymi delfinami”.
Będę do tego potrzebował specjalnego sprzętu.
Kamerę pozwalającą uchwycić wyraźne kadry na wzburzonych wodach.
Trzymaj. Ostrożnie.
- Gotowe? - Tak.
Tash pomaga mi w operowaniu tym sprzętem.
Po lewej widać, jak wirują.
Dron pozwalał nam na ukazanie skali zjawiska.
Troszkę w dół.
Teraz zaś skupimy się na uchwyceniu szczegółów.
Nie wiadomo, gdzie wypłyną,
więc łapię ostrość punktowo, licząc,
że się pojawią.
Nie do końca wiadomo, dlaczego skaczą i wirują.
Według niektórych chcą pozbyć się pasożytów.
Inni mówią, że tak się komunikują, a jeszcze inni,
że dla frajdy.
Ten obrócił się trzykrotnie!
Podobno mogą wykonywać nawet sześć czy siedem obrotów.
Jedno jest pewne – niezależnie od powodu, wirowanie musi być dla nich ważne,
ponieważ uczą się go od najmłodszych lat.
Ale słodki widok!
Jedno młode ciągle ledwo podskakuje.
Mógłbym je nagrywać bez końca, ale to moja ostatnia szansa,
by nauczyć się z nimi pływać.
Muszę więc wejść do wody.
- Teraz? - Tak.
Delfiny nawigują poprzez klekot, a rozmawiają gwiżdżąc.
Ten dźwięk jest przeszywający.
Są też szybkie.
Mogą rozwijać prędkość do ponad 30 km na godzinę.
Ale nawet teraz nie mogę za nimi nadążyć.
Ależ to był niezwykły widok!
Tyle delfinów razem pod wodą.
Ale to stado, liczące kilkaset osobników, jest jedynie ułamkiem tego,
jak duże potrafią być super stada.
Gdzieś w pobliżu jest stado złożone z wielu tysięcy długoszczękich,
a ja bardzo chcę je odszukać.
Wyciągnąłem wnioski z tego krótkiego spotkania.
Filmowanie długoszczękich ze statku jest wykonalne.
Zaś płynięcie z nimi już niekoniecznie.
Zanim spróbuję ponownie, udam się teraz na statek,
by przygotować moją tajną broń.
Największą przeszkodę stanowi nadążanie za delfinami.
Nie pływam tak szybko, więc wspomogę się maszyną.
To skuter podwodny.
Z tyłu ma silną śrubę napędową.
Przymocowałem tu kamerę.
Teraz powinienem dać radę za nimi nadążyć.
Przynajmniej w teorii.
Istnieje też możliwość, że w wyniku jakiejś pomyłki
sprzęt do filmowania wyląduje w skrzyni Davy'ego Jonesa.
To byłby koniec naszej przygody.
Będziemy ostrożni i zobaczymy, co z tego wyjdzie.
Obudził się we mnie dzieciak, który jest podekscytowany,
że zaraz odpali podwodny skuter.
Do dzieła! Najpierw sprawdźmy, czy nic nie przecieka.
Jest w porządku.
Już się z nim oswoiłem.
Teraz czas poczuć się jak James Bond.
Delfiny płyną z prędkością 10 km na godzinę.
Dzięki skuterowi osiągam pięć km.
To i tak trzy razy szybciej niż normalnie.
Odczuwalna różnica.
W porządku?
- Świetnie się bawię. - Daj to.
Dzięki skuterowi czuję się jak jeden z delfinów.
Oby mnie dzięki temu zaakceptowały.
Ważne, że pod wodą panuje teraz spokój.
Myślę, że nam się uda.
Co za dzień! Moje pierwsze pływanie z długoszczękimi o poranku.
Wieczorem odgrywanie scen z Operacji Piorun.
Jesteśmy gotowi.
Jutro trzeba znaleźć super stado delfinków długoszczękich.
15 DNI DO KOŃCA
Nowy dzień niesie ze sobą zwątpienie.
Przez następne cztery dni
na statku Aguila panuje rutyna.
Wczesna pobudka.
Dzień dobry!
Kawa w dłoń.
Popisuje się przed kamerą.
Wejście na pokład.
Obserwacja oceanu.
Przepastnego, pięknego...
i chyba wymarłego oceanu.
Czuwamy tu z szeroko otwartymi oczami
od świtu aż po zmierzch.
Drobne wskazówki zaprowadzą nas do super stada.
Nietypowe falowanie, przypadkowy plusk, wygłodniałe ptactwo.
Tylko jakie mamy szanse?
Płyniemy przez ogromny ocean, który zdaje się być wymarły.
To jest naprawdę
okropnie męczące.
Szczerze mówiąc, zaczynam czuć niepokój.
Przeczesaliśmy ogromny obszar, co zajęło nam sporo czasu.
Trzeba pamiętać, że delfiny też się przemieszczają,
więc mogą być tam, gdzie już ich szukaliśmy,
tylko nam umknęły.
7 DNI DO KOŃCA
Po sprawdzeniu map, obraliśmy kurs na inny podmorski kanion,
gdzie prądy morskie wypychają pożywienie ku powierzchni.
A jednak nie spotkaliśmy tam ani jednego delfina.
Musimy podnieść morale.
Z pomocą przyszły nam delfiny butlonose.
Wykorzystują działanie fali dziobowej, by płynąć równo z nami.
One zyskują energię, a my nadzieję.
Skoro jest tu pożywienie, mogą pojawić się też długoszczękie.
Wpadliśmy na sporą gromadkę delfinów.
- Bertie! - Tak?
- Widzę grindwale. - Grindwale?
- Tak. - Gdzie?
Przy dziobie.
Niemożliwe.
Zaczyna się robić coraz ciekawiej.
Główne stado delfinów na trzeciej,
a przy dziobie dwa grindwale.
Szaleństwo.
Jest ich więcej niż tylko dwa.
Z dronu widać ich co najmniej 30.
Grindwale należą do delfinowatych.
Jednak polują na dużej głębokości, nawet do jednego kilometra.
Niezwykle ciężko jest im znaleźć pożywienie.
Wypływają na powierzchnię, by odpocząć i złapać oddech.
Dzięki temu butlonosy mają szansę nawiązać nowe znajomości.
To niesamowite.
Jakby grały w berka.
Dwa odmienne gatunki
wspólnie się bawią, ale czad!
Chyba nikt wcześniej tego nie sfilmował.
Spójrzcie tylko!
Świetnie się bawią.
Salto w przód!
Niektóre delfiny znęcają się nad morświnami czy wielorybami,
a tu nie ma cienia wrogości.
Jak widać, bawią się w najlepsze.
Grindwale potrafią ważyć tyle co hipopotamy,
a płoszą się przy nurkach.
Muszę więc zachować ostrożność, gdy wejdę do wody.
Podpływamy powoli, na niskich obrotach,
bo są bardzo nieśmiałe.
Trzeba przy nich zachowywać się jak najciszej.
Wślizgnę się delikatnie do wody.
Oby chciały się zaprzyjaźnić.
W porządku?
Obecność butlonosów zadziała na moją korzyść.
Gdy grindwale zobaczą, że tamci mnie tolerują, uspokoją się.
Będę trzymał się blisko i czekał na zapoznanie.
Coś pięknego!
Niektóre zawisły nieruchomo w wodzie, przypominając ogromne sterowce.
Inne wciąż bawią się z delfinami.
Chyba jednak dzieje się tu coś więcej.
Stykają się ze sobą.
To ich sposób na zacieśnianie więzi.
A może to dobrzy kumple, znający się od lat?
Niesamowite, że mogłem być świadkiem tak intymnej chwili.
Wkrótce znów udadzą się do głębin w poszukiwaniu pożywienia.
Tymczasem jeden z grindwali również wydaje się załatwiać ważną sprawę.
Zwierzęcą dietę można poznać, badając ich odchody...
a grindwale zostawiają ich po sobie całkiem sporo.
Przeanalizuję zdobycze i przygotuję się do zanurzenia.
Najwięcej frajdy było,
jak jeden z grindwali zrobił wielką kupę, której nie zdołałem ominąć.
Okazało się, że było w niej pełno tego.
To dziób kałamarnicy.
Z jej otworu gębowego.
Nie ma ich przy powierzchni, bo pływają bliżej dna.
Grindwale nurkują głęboko, zjadają je i wracają, by odetchnąć.
Spokojny ocean i przychylność grindwali pozwoli mi działać zgodnie z planem.
Skuter gotowy. Fajne w nim jest to,
że jest cichy, dzięki czemu nie odstrasza grindwali.
Jeśli plan wypali, sfilmujemy długoszczękie z nowej perspektywy.
Działa lepiej, niż się spodziewałem.
Czuję się jak jeden z nich.
Sądzono, że stado grindwali jest kierowane przez jednego przywódcę.
Wiemy już, że to nieprawda,
ale łączy je silna więź rodzinna, która trzyma ich razem.
Choć jedno z nich wyróżnia się z tłumu – dorosła samica.
Patrzy na mnie i sprawdza, czy nie stanowię zagrożenia.
Czuję się, jakby spoglądała w moją duszę.
Zdaje się, że zdobyłem ich zaufanie.
Czują się na tyle bezpieczne,
że zasypiają na moich oczach.
Są niesamowite.
Pora zostawić ich w spokoju.
- Zadziałało! - Naprawdę?
Czułem się jak grindwal.
Największa samica
podpłynęła bardzo blisko
i zaczęła mnie obczajać, jej oko ruszało się w każdą stronę.
Dzieliliśmy ze sobą wspólną chwilę. Nigdy czegoś podobnego nie widziałem.
Stałem oko w oko ze stworzeniem,
które jest niezwykle inteligentne.
To mogło być ich pierwsze spotkanie z człowiekiem.
Ja nigdy wcześniej nie widziałem grindwala, więc...
Mam nadzieję, że ona miała taką samą frajdę jak ja.
Mieliśmy szczęście spotkać grindwale.
Jednak wciąż nie znaleźliśmy super stada.
6 DNI DO KOŃCA
Zupełnie jakby ocean robił nam na złość.
Przyczepię sobie ten kijek do ciała, żeby nie musieć używać rąk.
Wyskoczcie z wody,
moje delfinki.
To delfin zwyczajny.
Kilka razy dziennie
skacze nam ciśnienie, bo zauważamy delfiny.
I mimo że to fajny widok,
ciągle trafiamy na niewłaściwe.
Delfiny zwyczajne skaczą dużo wyżej,
więc można ocenić z dalekiej odległości,
który to rodzaj delfina.
Delfina zwyczajnego poznasz też po tym,
że ma biały brzuszek,
więc od razu wiesz, że to on.
Co ja tu widzę? Ogromny wyskok, więc to musi być zwyczajny.
Widok każdego gatunku delfina cieszy.
- Ależ plusk. - Koszmar.
O ile nie goni cię termin.
Znowu zwyczajny.
Ten wyskoczył aż pod niebiosa!
Czuję rozczarowanie na widok delfina.
Zwyczajnych jest najwięcej.
Racja, ale naszym celem jest sfilmowanie super stada delfinów długoszczękich.
Niestety kończy nam się czas i pojawia się zwątpienie.
To zaczyna być frustrujące.
Gdzieś tu pływają
tysiące delfinów,
ale ich nie widzimy.
Im bardziej się staramy
znaleźć tę igłę w stogu siana,
tym bardziej obawiam się o to, że nie uda nam się sfilmować
super stada delfinów długoszczękich,
które w teorii powinny tu być.
Ocean nauczył mnie jednak,
że karta może się odwrócić w dowolnej chwili.
DZIEŃ DO KOŃCA
Ostatni dzień.
Wszyscy pełnimy wartę.
Może ten żółw-taksówkarz to też dobry znak.
Co to takiego?
Nurkują między dziesiątą i dziewiątą.
Ptaki polują.
To ostatnia szansa, by znaleźć nasze delfiny.
Spory ruch przy powierzchni.
Ptaki nurkują do wody.
Sule, burzyki i inne rzucają się...
Spójrzcie tylko!
To szaleństwo, co tu się dzieje nad wodą.
Sfilmuj ten widok za tobą,
bo naprawdę warto.
Ostatnie dni były
frustrujące i mimo że jest tu pięknie,
to nudziło nas już wstawanie i gapienie się
na pusty ocean, ciągle czekając,
aż zdarzy się coś szalonego.
Właśnie się tego doczekaliśmy.
Ptaki nurkują do ławicy.
- Gdzie? - O tam.
Ależ cisza.
Nie słychać świstu tuńczyków, ani rozmów delfinów.
Jest tylko ogromna, kulista ławica świetlikowatych.
Żyją one w głębinach,
a wieczorami zwykle wypływają, by żywić się planktonem.
Są wtedy celem delfinków długoszczękich,
będąc głównym punktem ich diety.
Świetlikowate rzadko wypływają ku powierzchni w dzień.
Łuski w wodzie świadczą o tym, że delfiny miały ucztę.
Więc gdzie są teraz?
Spójrz, nadpływają delfiny!
Zgadza się.
Będzie niespodzianka.
Dla mnie to jak muzyka!
Delfiny powróciły.
Nie długoszczękie, a plamiaste.
To jak oglądać sport drużynowy!
Wygrają, jeśli zapobiegną ucieczce rybek.
Wypuszczają bąbelki od spodu.
Unoszące się powietrze straszy świetlikowate,
przez co trzymają się tafli.
Ptaki są im za to wdzięczne.
Pojawiło się młode! Obserwuje mamę i pobiera naukę.
To trochę jak rozbić bank.
Świetlikowate są jednymi z najliczniejszych ryb na Ziemi
i przyciągają sporo drapieżników.
Nadpływa jeden z nich.
Mobula.
Dawniej sądzono, że pożywiają się jedynie planktonem.
Ale gdy trafi się im taka ławica, zmieniają zdanie.
Te łyżkowate płaty łopoczące wokół ich pyska
służą im do zgarniania ryb do otworu gębowego.
No i proszę.
Przybyły naprowadzone pociski rybiego świata.
Tuńczyki żółtopłetwe.
Całe setki!
Mamy tu czwórkę drapieżników
i jedno źródło pożywienia.
Mogłyby zacząć ze sobą walczyć.
A jednak to tylko świetlikowate obrywają.
Koniec. Drapieżniki odpływają.
Roznieśli ławicę w drobny mak.
Zostawiając za sobą galaktykę złożoną z mieniących się łusek.
Przeszukiwanie miejsca, w którym było tak niewielu ludzi,
było bardzo pouczającym doświadczeniem.
Ocean nauczył mnie wielu rzeczy.
Musisz być zarówno cierpliwy, jak i wytrwały.
Co najważniejsze,
musisz umieć przystosować się do przeróżnych okoliczności.
Czuję się szczęściarzem.
Przełowienia, skażenia i rosnące temperatury wód
pogarszają stan każdego oceanu.
Na szczęście to piękne miejsce jeszcze się trzyma.
Jednym z głównych celów wyprawy było sfilmowanie
super stada delfinków długoszczękich, co niestety się nie udało.
Z jakiegoś powodu pochowały się przed nami.
Ale pewnie takie już są uroki przeszukiwania oceanu.
Delfiny gdzieś tu są, ale nie udało nam się ich znaleźć.
Magia oceanu polega na tym,
że nieobecność jednych rzeczy rekompensuje ci innymi.
Już sama świadomość tego, że są tu miejsca tętniące życiem,
w których dochodzi do najbardziej niesamowitych spotkań w przyrodzie,
jest czymś naprawdę wyjątkowym.
AKTUALIZACJA...
Największą niespodzianką była dla nas
ilość tuńczyków żółtopłetwych.
Rybacy twierdzą, że odkąd usunięto stąd
zagraniczne statki-przetwórnie, liczba tuńczyków wróciła tu do normy.
To drobne zwycięstwo pokazuje, co będzie, gdy ograniczymy połowy przemysłowe
i damy naturze się zregenerować.
Dobre wieści dla przyrody i lokalnych rybaków.
Napisy: Piotr Stefanowski