Stap een wereld in die net buiten je waarneming ligt.
Een wereld vol bijzondere dieren…
…met verborgen krachten en superzintuigen.
Als je denkt dat je de natuur kent…
…denk dan nog eens goed na.
INGESPROKEN DOOR BENEDICT CUMBERBATCH
In de jungle van Costa Rica val je soms alleen op…
…door snel te zijn…
…en te bewegen met stijl.
Van alle bijzondere dieren hier…
…met al hun onverwachte manieren van aandacht trekken…
…is deze witkeel manakin…
…de grootste uitslover van allemaal.
Zijn paringsdans moet je zien om het te geloven.
Hij bereidt zijn podium maandenlang voor.
Een uitblinker eist perfectie. Geen blaadje mag scheef liggen.
Wat een probleem kan zijn in een oerwoud.
Dat is beter. Eindelijk is het showtime.
Een verwarrende routine van rondhuppen…
…vreemd geklik en rare toetergeluiden.
Als het er raar uitziet komt dat omdat het alleen voor haar bedoeld is.
Vrouwtjes manakins kunnen visuele informatie…
…vier keer sneller verwerken dan mensen.
Maar nu kunnen ultra high speed camera’s het optreden herhalen…
…vanuit haar perspectief.
Springend over zijn podium klikt de manakin zijn vleugels samen…
…en creëert een geweldig gekraak.
Wat 275 meter verderop hoorbaar is.
Terwijl hij dit optreden herhaalt, spot het vrouwtje met UV-versterkt zicht…
…zijn verenkleed.
En de zorgvuldig samengestelde neutrale achtergrond…
…vergroot haar kijkplezier.
Eindigend met een zwaai…
…de ongelofelijke omgekeerde kraak en salto.
Hij maakt het af door zijn vleugelpunten te spreiden en heel snel te fladderen…
…wat voor haar klinkt als een onweerstaanbaar gespin.
Helemaal verleid.
Ze doet samen met hem nog een laatste dans op het podium.
Wat betreft de strijd om een partner…
…heeft elk dier te maken met eigen regels.
Maar alleen degenen met de meest betoverende superkrachten…
…winnen de ultieme prijs.
HET PARINGSSPEL
De perfecte partner verschijnt zelden uit het niets.
Sterker nog, een partner vinden is een van de grootste uitdagingen voor dieren.
Dus de duivelsroggen in de Golf van Californië…
…vergoten hun kansen met een bijzondere kracht.
De kracht van geluid.
Ze springen bijna twee meter en creëren geluidsgolven.
En twee keer zo snel als een kogel…
…verspreidt het geluid zich over de oceaan.
Meer dan vier kilometer verderop pikken andere duivelsroggen het op…
…met hun speciale gehoororganen met hypergevoelige haren.
De aantallen groeien…
…tot ze met duizenden samen zijn.
Bij deze spectaculaire samenkomsten heeft elke rog de kans een paar te vormen.
Maar nu begint de strijd om het paren pas echt.
Mannetjes roggen jagen op vrouwtjes en strijden met elkaar om de eerste plek.
Al die activiteit trekt ook problemen aan.
Voor het eerst zijn orka's gefilmd terwijl ze duivelsroggen vangen.
Hun samenkomst maakt de roggen tot een makkelijk doelwit.
De kans om zich voort te planten…
…is het waard om voor te sterven.
Als de strijd om te paren losbarst…
…is er superkracht nodig…
…en geheime krachten…
…om rivalen op afstand te houden.
Twee ton blubber stuurt een schokgolf…
…van 160 km per uur door het zand.
Met ongelofelijke seismische gevoeligheid…
…herkent de mannetjes zeeolifant een rivaal die zijn move maakt.
Een van de luidste dierengeluiden…
…een typisch geblaat brult over het strand…
…om de concurrentie eraan te herinneren wie de baas is.
Aan de Californische kust staat het zwaargewicht bekend…
…als de strandmeester.
Hij heeft gestreden om met meer dan 100 vrouwtjes te paren.
Maar zijn harem bewaken op een van de luidruchtigste plekken op aarde…
…is een heel gedoe.
Het is haast onmogelijk om zijn rivalen te horen aankomen…
…tot wel 60 uitdagers per dag, uit alle hoeken en gaten.
Maar dankzij zijn geweldige gave om trillingen te voelen…
…zoals een spin in een web…
…kan hij een gebied van zes tennisbanen in de gaten houden…
…vanuit zijn centrale positie.
Zijn waarschuwing is meestal genoeg om zijn rivalen af te schrikken.
Maar af en toe verschijnt er een echte tegenstander.
Even groot, even sterk…
…en net zo vastbesloten om te paren.
De strandmeester heeft geen andere keus…
…dan om op te staan en te vechten.
Vijf cm dik littekenweefsel beschermt tegen de klappen.
Maar deze bloedige gevechten eisen hun tol.
En na twee jaar en meer dan 300 gevechten…
…is de strandmeester klaar.
Tijd voor een nieuw zwaargewicht om zijn titel over te nemen.
Verslagen, uitgeput…
…zal de oude strandmeester geen volgend paringsseizoen meemaken.
Maar hij kan in vrede rusten.
Tijdens zijn regeerperiode kreeg hij meer dan 100 jongen…
…en veroverde zijn plek tussen een elite van één procent van mannetjes…
…die ooit kunnen paren.
Soms lijkt het vinden van een partner nog onwaarschijnlijker.
Geworteld op hun plek kunnen planten geen partner zoeken.
Daarom gebruiken ze hun aantrekkingskracht op slinkse wijze.
De fluweelboon is een klimplant met een missie.
Het moet zijn kans op reproductie vergroten via een bestuiver.
De meeste planten doen dit door mooie, kleurige bloemen…
…maar de fluweelboon doet het een beetje anders.
Tussen alle mooie bloemen in de Costa Ricaanse jungle…
…verslaat de fluweelboon de concurrentie door 's nachts te bloeien…
…en de diensten van een heel speciale koerier te gebruiken.
Sommige dieren kunnen door de donkere jungle hun weg vinden.
Een vleermuis met lange tong zendt een aantal ultrasonische klikjes uit…
…die terugkaatsen op zijn hypergevoelige oren.
Het maakt zo een gedetailleerde mentale plattegrond van het bos.
En verrassend genoeg reflecteren de bloembladeren van de fluweelboon…
…de klikjes zo effectief dat ze niet te missen zijn.
En onweerstaanbaar.
De vleermuis kan de fluweelboon makkelijker opspeuren dan welke plant ook…
…en scoort tien keer meer nectar…
…opgezogen met een super absorberende tong, langer dan zijn lichaam.
Wanneer hij vertrekt…
…splijt een uniek explosief systeem…
…de bloembladeren open en vuurt stuifmeelkorrels af…
…die zich aan de vleermuis hechten…
…terwijl hij naar de volgende snoepwinkel vliegt.
En omdat vleermuizen het verschil zien tussen oude en nieuwe bloemen…
…weet hij zeker dat hij elke keer nectar krijgt…
…en dat hij het stuifmeel aflevert bij verse, vruchtbare bloemen.
Soms loont het om hulp te vragen om succesvol te zijn bij het paren.
En bij Kenia's Lake Victoria zijn zelfs mensen essentieel geworden…
…voor de griezelige romantische plannen van dit diertje.
Niet groter dan een rijstkorrel probeert de mannetjes vampierspin…
…wanhopig de aandacht te trekken met zijn paringsritueel.
Maar de vrouwtjes van deze soort houden van nogal kinky dingen.
En op dit moment is ze niet echt geïnteresseerd.
Hij kan alleen paren…
…als hij het zoete parfum van menselijk bloed draagt.
Maar zijn hoektanden zijn niet gemaakt voor menselijk vlees.
Dus een andere zuiger moet het vieze werk voor hem doen.
Een mug is er veel beter in.
Met supergevoelige voelsprieten komen ze af op de koolzuur in onze adem…
…en onze lichaamswarmte.
Dan zet de mug een zeer geavanceerd bloedafname middel in.
Zes speciale mondstukken die de menselijke leiding doorboren en aftappen.
Zodra een mug vier keer zijn gewicht in bloed heeft gedronken…
…kan de spin toeslaan.
Met grote, naar voren gerichte ogen met bewegende lenzen…
…detecteert de spin de kleur en de vorm van een mug vol bloed.
Dan, op verende poten…
…komt hij dichterbij.
Het enige wat erger is dan een vampierspin…
…is een springende vampierspin.
Of maak daar maar een giftige springende vampierspin van.
Een snel zenuwgif schakelt zijn slachtoffer meteen uit.
Dan zuigt hij hem leeg.
En dat is nog maar het begin van zijn bloedige moordtocht.
Want hoe meer hij drinkt…
…hoe sexier hij ruikt.
Nu…
…is hij klaar voor romantiek.
En nu de zoete geur van bloed uit zijn poriën sijpelt…
…kan niemand hem weerstaan.
Weinig dieren doen vreemdere dingen voor liefde…
…maar sommigen zijn nog veel geniepiger.
Een van de geniepigste leeft in de rotsachtige wateren van Zuid-Australië.
Een inktvis is dan wel een kei in camouflage…
…hij kan zich niet voor altijd verstoppen.
De mannetjes worden maar twee jaar oud…
…hebben maar één seizoen om te paren…
…en hebben veel concurrentie.
Elf mannetjes strijden om elk vrouwtje.
Velen van hen zijn twee keer zo groot…
…en vertonen oorlogskleuren.
Uitgezonden met een hogere resolutie dan een 4K televisie…
…lichten honderdduizenden kleur veranderende cellen op.
Het is een hint die een mannetje van 25 cm meteen snapt…
…want anders wordt het vechten.
Grote mannetjes die vechten…
…riskeren serieuze verwondingen.
Gevechten kunnen tot 20 minuten doorgaan…
…en eindigen meestal wanneer er één ontsnapt in een wolk van inkt…
…waarna de winnaar zijn prijs kan bewaken…
…een kleiner, lichter vrouwtje.
Met uniek gevormde pupillen die kleuren versterken…
…en 360 graden zien…
…kan hij andere mannetjes in de gaten houden die dichterbij komen.
Maar dit kleine mannetje weet hoe hij onder de radar moet blijven.
Tijd om een onverwachte identiteit aan te nemen.
Lichtbruine kleur…
…tentakels ingetrokken…
…en meer op een vrouwtje lijken.
Hij moet oppassen, of hij krijgt klappen van de grote man…
…omdat hij toenadering zoekt.
Maar zijn verkleedpartij werkt zo goed…
…dat hij ermee wegkomt.
Het vrouwtje weet precies wat de sneaky imitator aan het doen is.
En ze vindt het leuk.
Geniepige mannetjes zijn zelfs succesvoller met paren…
…dan grotere rivalen.
Tegen de tijd dat de grote man het doorheeft is het te laat.
De kleine na-aper is al weg. Maar zijn daad gedaan.
Een rolverwisseling kan de beste manier zijn om te winnen.
En het kan helpen in de eenzame zoektocht naar liefde.
Deze vrouwelijke bruine beer is maar een paar weken per lente vruchtbaar.
Ze heeft nog geen mannetje gezien…
…en als ze niet snel paart zal het niet meer gebeuren dit jaar.
In de wildernis van British Columbia…
…is er weinig kans om de ware Jacob tegen te komen.
Maar dit vrouwtje kent een plek met mysterieuze aantrekkingskracht.
Verstopt diep in het bos…
…staat een magische boom.
Hij ziet eruit als alle anderen…
…maar deze Pacific zilverspar…
…heeft bijzondere eigenschappen en is een hotspot voor mannetjes beren.
Ze komen er al meer dan 100 jaar.
Ze wrijven hun geur langs de boom met hun rug…
…hun voorkant en hun poten.
Ze laten geheime geur-boodschappen achter…
…over hun leeftijd, gezondheid en sociale status.
En omdat de geuren in plakkerige hars blijven hangen…
…verspreid het zich gedurende een maand langzaam in de atmosfeer.
Mannetjes beren gebruiken de wrijf-boom om de hiërarchie te bepalen.
Maar dit is iets zeer zeldzaams.
Het vrouwtje heeft ontdekt dat de boom ook als een boom-dating app werkt.
Een plek om haar "op zoek naar liefde" status te delen…
…met geïnteresseerde mannetjes.
Nu ze haar eigen Timber-profiel heeft geüpload hoeft ze alleen nog…
…te wachten op de magie van de boom.
De sappen beginnen haar specifieke parfum te verspreiden.
Uren worden dagen…
…en niemand komt langs. Totdat eindelijk…
…een mannetje.
Zodra hij lucht krijgt van een beschikbaar vrouwtje…
…moet hij haar vinden.
En met een reukzin zeven keer sterker dan van een speurhond…
…volgt hij haar verleidelijke geur…
…helemaal tot aan het strand.
Hij is nog maar net op tijd…
…maar in elk geval weten ze al dat ze de juiste chemie hebben.
Allemaal dankzij de mysterieuze kracht van een matchmaking boom.
Onder de oppervlakte…
…verder naar het zuiden…
…gebruikt een ander dier de kracht van bomen voor het paringsspel.
Deze magicicada…
…voedt zich via boomwortels in de Noord-Amerikaanse bossen van Virginia…
…sinds meer dan 16 jaar.
Wanneer hij de sapstromen in de lente opmerkt voor het 17e seizoen…
…weet hij dat het tijd is om naar boven te komen.
Dit rekenwonder heeft zijn beste kansen om te paren berekend.
Toch zijn er geen garanties.
Traag en sappig.
Cicaden zijn een makkelijk doelwit.
Zelfs voor het meest trage roofdier.
Maar opnieuw werken de cijfers in hun voordeel.
Elke cicade populatie synchroniseert hun leven…
…met een specifiek schema van 17 jaar.
Een cyclus met een onvoorspelbaar priemgetal…
…wat het bijna onmogelijk maakt voor roofdieren…
…om op hun prooi te kunnen rekenen.
Met miljoenen tegelijk komen ze tevoorschijn…
…en dit is de grootste opkomst ook bekend als Brood X.
Ze moeten zich snel voortplanten. Over zes weken zijn ze allen dood.
Het grootste speed dating event van Amerika gaat bijna van start.
Maar eerst, een ongelofelijke transformatie.
Tegen zonsopgang…
…zijn nimfen volwassen geworden…
…klaar om een partner te vinden.
Het wrijven van speciale organen aan de zijkant maakt een zoemend geluid…
…wat door hun holle lichamen versterkt wordt.
De lokroep verspreidt zich zo luid als een rockconcert.
Maar niet alle reacties zijn even welkom.
Een zombie cicade…
…bezaaid met poederachtige sporen van een schimmel genaamd Massospora.
De enige vijand die de 17-jarige code van de periodieke cicaden kraakt.
Deze beschimmelde rover eet zijn slachtoffers van binnenuit…
…terwijl ze hun hersenen overspoelen met geest-controlerende chemicaliën…
…die ze dwingen te paren.
Geïnfecteerde mannetjes doen zelfs de verleidelijke vrouwtjes na…
…om anderen te verleiden tot paren.
En zo verspreidt de besmetting zich.
De schimmel houdt zijn slachtoffers in leven…
…zodat ze zoveel mogelijk andere cicaden besmetten…
…en de sporen ver verspreiden.
14 dagen later…
…sterven de zombie cicaden.
Maar de sporen zullen 17 jaar sluimeren…
…klaar om de volgende generatie pech-cicaden te infecteren.
Maar met miljoenen die paren…
…en vrouwtjes die elk 400 eitjes in de boombast leggen…
…zijn de periodieke cicaden altijd verzekerd van voortplanting.
Sommige dieren moeten voor het paringsspel een lange adem hebben.
Op een koraalrif in Zuidoost-Azië…
…gebruikt een wezen mysterieuze verleidingskrachten…
…om haar partner betoverd te houden.
Vrouwtjes harlekijngarnalen kunnen maar korte tijd paren…
…nadat ze vervellen.
En dat gebeurt maar om de drie weken.
Ze moet zich voorbereiden.
En haar beste kans op gezond nageslacht is om zoveel mogelijk te eten.
Omdat ze traag zijn en vol proteïne zitten zijn zeesterren haar favoriete prooi.
Maar het is lastig om bij de zachte onderkant te komen.
Ze zijn tien keer groter dan zij en moeilijk te beheersen in haar eentje.
Gelukkig is hulp nooit ver weg.
Haar trouwe partner.
Ze beïnvloedt hem met een onzichtbaar chemisch goedje.
Het mannetje pikt het feromonen spoor op…
…met de hypergevoelige haartjes op zijn voelsprieten.
Niet in staat haar te weerstaan…
…is hij er altijd wanneer ze hem nodig heeft.
Nu de zeester omgedraaid is…
…is er meer dan genoeg om te eten tot het tijd is om te paren.
Dankzij haar geweldige aantrekkingskracht blijft haar partner in de buurt.
En wacht geduldig 20 dagen, tot zij zich eindelijk…
…terugtrekt in haar schuilplaats om zich uit te kleden.
Ze komt uit haar oude schulp tevoorschijn…
…met een zachte huid…
…nog mooier dan daarvoor.
Maar nu heeft ze slechts een paar uur om te paren…
…voor haar buitenkant weer hard wordt.
Dus om haar partner te verleiden…
…sproeit ze nog meer lokmiddel uit…
…dit keer met extra lustopwekkende eigenschappen…
…waarmee ze van haar onderdanige garnaal een wellustig mannetje maakt…
…die nog maar aan één ding denkt.
Voor het eerst gefilmd, paren ze.
Het duurt maar enkele seconden.
Dan gaat ze terug naar haar oude trucjes om hem bij zich te houden.
Dus een paar weken later…
…wanneer haar duizenden eitjes uitkomen…
…is hij er, aan haar zijde…
…wanneer hun kroost de omhelzing van hun moeder verlaten…
…om hun kansen te verkennen in de diepe blauwe zee.
Onze wereld is vol wonderlijke dieren…
…met bizarre manieren om het paringsspel te winnen.
Maar slechts enkelen lukt het de liefde te laten duren.
Withand gibbon relaties kunnen decennialang duren.
Maar als de realiteit van het gezinsleven doordringt…
…moet je er alles aan doen om de relatie spannend te houden.
De aandacht van de moeder is gericht op de opvoeding van hun jongen.
Haar partner moet het huis beschermen.
Een huis wat bestaat uit honderd hectare Thais oerwoud.
Het is een te groot gebied om te bewaken.
Dus hij gebruikt een geavanceerder bestrijdingsmiddel.
Zingen is zijn superkracht.
Hoe luider en melodischer de roep, hoe sterker de gibbon.
Geluid verplaatst het best in koele lucht…
…en door in het vroege licht te zingen…
…weet hij zeker dat rivalen hem duidelijk horen in zijn territorium.
Maar al snel…
…stijgt vochtigheid op uit de bomen door de hete zon.
Waardoor luchtstromen ontstaan die zijn geroep doorbreken…
…en het effect verminderen.
Tegen die tijd is hij meestal klaar.
Maar vandaag niet.
Fruitbomen middenin hun territorium…
…hebben rivalen aangetrokken.
Als papa hun huis niet kan verdedigen…
…raakt hij zijn partner kwijt aan een mannetje die het wel kan…
…en kan zijn nageslacht zelfs gedood worden.
Tijd voor de vader om in actie te komen en zijn kracht te tonen.
Met lange armen, haakvormige handen en een draaiend schouderblad…
…haalt hij een snelheid van 56 km per uur.
Met zijn geweldige snelheid en kracht…
…intimideert hij zijn rivalen.
Genoeg om ze weg te jagen…
…en zijn partner te laten zien dat hij de sterkste is.
De volgende ochtend is het mannetje op en zingt zoals altijd.
Maar dit keer doet zij mee…
…om hem te laten weten dat hij haar koning is.
En om het hele oerwoud te laten weten dat zij een sterke band hebben.
In de strijd om hun genen door te geven…
…zetten dieren ongelofelijke kunsten in om een partner te vinden.
Spectaculaire verschijningen om hun concurrentie te verslaan.
Tenslotte…
…als het op een gedeelde toekomst aankomt…
…is alleen de krachtigste partner goed genoeg.
Dacht je de natuur te kennen?
Denk dan nog eens goed na.
Ondertiteld door: Mirjam Linschooten