Wyścigi fascynowały mnie, odkąd pamiętam.
Opowiem wam historię, w którą trudno uwierzyć.
W świecie zaciekłej rywalizacji, polityki, pieniędzy i władzy
na najwyższym stopniu globalnego motorsportu
mały, niedofinansowany zespół wykrzesał wszelkie pokłady determinacji,
by pokonać największe marki świata wyścigów.
Oto historia zespołu Brawn GP.
Jak nisko mogą spaść?
Spadek na giełdzie dalej trwa.
Nadmierne ograniczenie podaży kredytu sprowadziło Formułę 1 na ziemię.
Gospodarka była w kiepskim stanie.
Gigant samochodowy, Honda, wycofuje się z Formuły 1.
Dlaczego mówi się, że byliście jednofuntowym zespołem F1?
Dałem dyrektorowi Hondy jednego funta, by przypieczętować umowę.
Nie mieliśmy żadnego planu B.
Ten samochód musi pojechać w Melbourne.
Nawet w takim stanie.
Kazali ci się nie rozbić?
Jenson Button ma wygraną w kieszeni.
Nawet w Hollywood by tego nie wymyślili.
Nie uwierzyłbym.
Cholerni z nas szczęściarze.
Faktycznie nimi byliśmy.
Jenson Button przekracza linię mety i mija flagę w szachownicę.
Niewielu kierowców ma taką okazję.
Po raz pierwszy od pięciu lat
Rubens Barrichello zwycięża w wyścigu Formuły 1.
Ten sezon należy do mnie.
Zdobędę mistrzostwo.
Co powiedziałeś kierowcom?
By się nie zderzyli.
Ludzie w niego wierzyli,
bo wyglądał niewinnie, nikogo by nie skrzywdził.
Jednak za kulisami to taki zabójca z uśmiechem.
Jak wy wszyscy.
Zbudowaliście bestię.
Posunęli się za daleko.
Wszystkie zespoły uważały, że zrobiono coś niezgodnego z przepisami.
Nagle zespół, który wszyscy chcieli ratować, zabija nas.
Formułę 1 ogarnął chaos.
Największy kryzys motorsportu od 60 lat.
...czy auto jest legalne.
To był początek wojny.
Nadal jest na nim krew.
To fragment twojego samochodu.
Szli na noże. Chcieli nas dopaść.
Problem w tym, że zabrakło im odwagi.
Dosłownie płoniesz, Rubens.
Kompletna rozpacz na pit wall Browna.
Teraz chodzi o przetrwanie.
Reszta nas dogoniła.
Zaczęły się uwalniać emocje.
Chciałbym wsiąść do samolotu i wrócić już do domu.
Każdy w F1 chce wygrywać. Nie jesteśmy przyjaciółmi.
Jenson Button, P14.
Co się stało?
Miałem wrażenie, że cały świat ogląda moją porażkę.
Idealny przepis na przegraną. Cholera jasna.
Minęła północ. Kopciuszek zniknął.
Najlepsi na świecie walczą o tyle.
Jeden z najlepszych sezonów w historii Formuły 1.
Nie poddawaj się do skutku.
Gdybyśmy się poddali, nie opowiadalibyśmy tej historii.
BRAWN: NIEZWYKŁA HISTORIA FORMUŁY 1
CZĘŚĆ PIERWSZA
4 marca 1986 roku.
Wielką Brytanię wciąż spowija ponura zima.
Aerodynamik, Ross Brawn, pracuje w tunelu aerodynamicznym Cranfield Aeronautics.
Wszyscy aerodynamicy Formuły 1 zawsze szukają większego docisku.
Formuła 1 jest wyjątkowym połączeniem technologii i sportu.
Gdy raz tego spróbujesz, wciągnie cię to na zawsze.
Ludzie w F1 ścigają się we wszystkim.
Gdzie jest Michael Schumacher?
Utknął w tłumie. Ma zjechać teraz.
To technologia.
Inżynieria, strategia.
Niesamowita jazda Michaela Schumachera.
Świetna robota, Michael.
Jesteś wspaniały, Ross!
W Ferrari spędziłem niewiarygodny czas.
Sześć razy zdobyliśmy mistrzostwo konstruktorów.
Michael pięć razy został mistrzem świata.
Nic nie mogło tego przebić.
Dekada w Ferrari była idealna.
Szef Zespołu Brawn GP
Postanowiłem zrobić sobie rok przerwy.
To był historyczny okres w Ferrari.
Gdy odchodził, pogodziłem się z tym, bo powiedział, że chce łowić ryby.
Prezes Ferrari
Gdyby powiedział, że chce przejść do innego zespołu,
to złamałoby mi serce.
Możesz opowiedzieć o Hondzie?
Prezes Brawn GP
Byłeś prezesem.
Brakowało nam doświadczenia w Formule 1.
Wcześniej pracowałem w korporacjach.
Wiem, jak działają.
W pewnym sensie mieliśmy za dużo pieniędzy.
Pracowaliśmy nad wieloma rzeczami jednocześnie, co było rozpraszające
i nie zapewniało nam rezultatów na torze.
Potrzebowaliśmy świetnego dyrektora technicznego.
A tych w Formule 1 jest niewielu.
Dzwoniłem do Rossa raz w miesiącu.
Nick był nieustępliwy.
To były przyjacielskie pogawędki. Przypominał mi o swoim istnieniu.
Ferrari chciało, żebym wrócił
do poprzedniej roli, a to mnie nie interesowało.
Nick i Honda oferowali mi kolejny krok w mojej karierze.
Jako szefa zespołu zarządzającego całością.
Ross Brawn, najlepszy dyrektor techniczny ostatnich lat,
został szefem zespołu Honda.
Witaj w zespole.
Dziękuję. Miło mi.
To było ważne wydarzenie.
W ogóle w Formule 1.
Pamiętam wizytę w Brackley.
Mieliśmy tam fabrykę. Usiedliśmy na podłodze.
Kierowca Brawn GP
Ogłoszono, że Ross dołączy do zespołu.
Sama jego obecność wzbudziła w zespole nadzieję
ze względu na jego osiągnięcia.
GRAND PRIX BELGII
W 2005 roku jesteś w Ferrari.
Odchodzisz, szukając nowych możliwości.
Twój były dyrektor techniczny...
Kierowca Brawn GP
...Ross Brawn, przechodzi z Ferrari do Hondy.
Wszyscy w F1 znali osiągnięcia Rossa.
Więc z pewnością byłem szczęśliwy.
Rozmawiałeś z nim?
Życzyłeś mu powodzenia w Hondzie?
Miałeś...?
Honda złożyła mu bardzo dobrą ofertę.
Mądrze zrobili, sprowadzając go do siebie.
Ross jest uprzejmym człowiekiem, można się z nim dogadać...
Szef Zespołu Red Bull
...ale walczy zaciekle.
Taki zabójca z uśmiechem.
Jak wy wszyscy.
Ross był uważany za taktycznego geniusza.
Wspaniale zarządzał ludźmi.
Prezes Formula One Group
Był w tym dobry.
Ludzie w niego wierzyli,
bo wyglądał niewinnie, nikogo by nie skrzywdził,
i dlatego ludzie...
całkowicie mu ufali.
Nadchodzi jakieś „ale”.
Nie, ale może „większość”.
Co masz na myśli?
Większość ludzi mu ufała.
Ross podjął ogromne ryzyko,
opuszczając wygodne środowisko Ferrari, żeby spróbować czegoś nowego.
A Honda nie była małym zespołem.
Mieli jeden z największych budżetów w F1, ale nie odnosili sukcesów.
Taki olbrzym, którego trzeba zbudzić.
Chodziło o ambicję?
Uważasz, że chciał...
Udowodnić, że może wygrywać z innym zespołem. Tak.
Pierwsze, co powiedział Ross
o bolidzie z 2008 roku to: „Koniec bredni.
Tym gównem niczego nie wygramy”.
Inżynier Wyścigowy Rubensa Barrichello
Tamtego roku, gdy samochód już się ścigał,
w ogóle go nie rozwijaliśmy.
Miały wejść w życie nowe przepisy
i przesunięcie wszystkich środków w tę stronę było ważne,
by wykorzystać okazję.
To była strategiczna decyzja, którą tylko my podjęliśmy.
Co kilka lat w F1 zmieniają się przepisy.
Większość ma na celu poprawę bezpieczeństwa,
żeby samochody nie jeździły coraz szybciej.
Te zmiany podcinają skrzydła projektantom,
a zespoły w zasadzie zaczynają od zera.
Projektując auta wedle nowych przepisów, zespoły widzą problemy lub możliwości.
Bolidy Formuły 1 to szczyt wyścigów motorsportu.
To najszybsze samochody na świecie, bo sprawnie wytwarzają docisk,
dzięki czemu zyskują przyczepność i niesamowite prędkości w zakrętach.
Nowe przepisy z 2009 roku ograniczyły aerodynamikę bolidu,
powodując mniejszy docisk,
czyli przepływ powietrza, który dociska je do ziemi.
Chciano zbliżyć do siebie zespoły i zwiększyć liczbę manewrów wyprzedzania.
Na ważnym spotkaniu dotyczącym nowego bolidu
młody japoński aerodynamik
podniósł rękę i powiedział, że ma pomysł
na zapewnienie z tyłu samochodu większego docisku,
niż zakładają to przepisy.
To przeciwieństwo tego filmu Między słowami.
Szef Działu Aerodynamiki Brawn GP
Bo to kryło się w słowach.
Znaleźli coś, czego my tak nie zinterpretowaliśmy.
Słowo po słowie, linia po linii i myślisz: „Czemu tego nie robimy?”.
Celem przepisów jest zmniejszenie docisku.
Dyfuzor to bardzo ważna część w aerodynamice.
Aerodynamik Hondy
Czym jest dyfuzor?
To część auta między tylnymi kołami, równoległa do ziemi.
Pod samochodem starasz się zmniejszyć ciśnienie,
co ma za zadanie przyciągnąć samochód do ziemi.
Wymiary były określone, ale nie wystarczająco dokładnie.
Była możliwość wprowadzenia drugiego dyfuzora
i połączenia ich.
Tak powstał podwójny dyfuzor.
Luka, dzięki której można było obejść przepisy.
Podwójny dyfuzor zapewniał większy docisk,
niż zakładano według przepisów, i tym samym większą przyczepność,
która pozwalała na większą prędkość w zakrętach.
Większa prędkość w zakrętach oznaczała większą szybkość na prostych.
Nadeszło olśnienie.
„Chwila, chyba na coś wpadł”.
To była nowa szansa.
Z czasem coraz bardziej uświadamialiśmy sobie potencjał.
Jakakolwiek przewaga w Formule 1 jest tymczasowa,
ale trafiliśmy na tę okazję
i byliśmy na drodze do zaspokojenia naszych ambicji.
Nie wiedzieliśmy, co zaraz się wydarzy.
Kto to był?
Jak nisko mogą spaść?
Spadek na giełdzie dalej trwa.
Finansowi giganci, Merrill Lynch i Lehman Brothers,
zamykają się pod ciężarem kryzysu.
W tym roku straty wynoszą rekordowe 3,7 biliona $.
Zupełnie jakby miał upaść kapitalizm.
Lehman Brothers zbankrutował.
Wtedy w Hondzie zatrzymały się zamówienia na samochody.
Dyrektor Zarządzający Honda Motorsports
Trzeba było zamknąć linię produkcyjną.
28 LISTOPADA 2008
Mieliśmy się spotkać z jednym z dyrektorów Hondy.
Oshima-sanem.
Pracowałem z nim od kilku lat.
Nie wiedzieliśmy, że przyjechał.
Witamy na Heathrow
Myśleliśmy,
że będzie trzeba na czymś oszczędzić.
Weszliśmy do małej sali, gdzie czekał Oshima-san.
Był przygnębiony, co mnie zmartwiło.
Co powiedział?
Nie chodziło o to, co powiedział, ale o fakt, że płakał.
Przekazał nam, że Honda się wycofuje.
Że to koniec.
Gdy rynek się wali...
nie ma potrzeby angażować się w sporty motorowe,
więc nasz zarząd zdecydował o wycofaniu się z F1.
Powiedział: „Przekaż pracownikom, że to koniec”.
„Powyłączajcie światła”.
Czy był taki moment, na korytarzu,
gdy spojrzeliście na siebie...
Gdy Ross powiedział do Nicka: „Co do cholery?”.
I tak samo Nick do Rossa?
Z pewnością było: „Tego się nie spodziewaliśmy”.
Mieliśmy natłok myśli, bo zostaliśmy postawieni...
Sam myślałem: „Co możemy zrobić?”.
Nie byliśmy przygotowani na zastawioną zasadzkę.
To był fakt dokonany.
Zaprosili nas do większej sali narad
na spotkanie z prawnikami i specjalistami od HR.
Taki pluton egzekucyjny.
Nie widzieli innej możliwości
niż zamknięcie zespołu i zwolnienie wszystkich.
Chcieli wycofać się z Formuły 1 i zająć się swoimi sprawami.
Przyjęliśmy postawę obronną
i postawiliśmy sprawę jasno, że nie wycofają się ot tak.
Nie ma mowy.
Ogrom tego, o czym mówimy...
Tego nie można po prostu wyłączyć.
Nie mieściło się w głowie, że uważali to za możliwe.
To było wbrew zasadom.
Wbrew prawu.
W zasadzie nie mieli pola manewru.
Zyskaliśmy trochę czasu.
Żeby zastanowić się, co możemy zrobić.
Według prawa Honda musiała dać zespołowi trzymiesięczne wypowiedzenie
z perspektywą bezrobocia na koniec.
Ale Ross i Nick przekonali ich, żeby sprzedać zespół.
Ta opcja nie tylko była tańsza niż zwolnienie całej ekipy
i spłacenie ich umów,
ale również ocaliłaby 700 stanowisk pracy.
Poprosiliśmy o miesiąc, by znaleźć kupca.
Wróciliśmy do Brackley...
i przekazaliśmy wieści.
Honda postanowiła wycofać się z Formuły 1.
- Cholera... - Nie wezmą udziału w sezonie 2009.
To znaczy, że wszyscy możemy stracić pracę.
Co czułeś, gdy musiałeś powiedzieć wszystkim,
że dostają wypowiedzenia?
Jak to przyjęli?
Byli w szoku. Wiedzieli, że gospodarka jest w kiepskim stanie,
ale to był szok dla wszystkich.
Powiedziałam: „Nie mogą”.
Menedżerka Komunikacji Brawn GP
„Nie mogą się wycofać”.
Chodziło o moją posadę, ale też o 500 innych osób...
Główny Inżynier Wyścigowy Brawn GP
...które nie wiedziały, jak zapłacą rachunki.
Nadchodziły Święta.
Panował kryzys finansowy.
Nie najlepsza chwila, by stracić pracę...
Główny Mechanik Brawn GP
...i szukać nowej.
Miałem na wpół skończony dom i żonę w zaawansowanej ciąży.
Trzeba było się zmierzyć z wieloma emocjami.
Wpływ tej decyzji był ogromny.
Ukazywała i urzeczywistniała
powagę kryzysu finansowego.
Wzrost cen oraz znikome sukcesy oznaczają, że jeśli nie dojdzie do sprzedaży,
zespół przestanie istnieć, a pracę straci 800 Brytyjczyków.
5 GRUDNIA 2008
Cześć, Jenson.
Co powiesz dziś ludziom?
Richard Goddard, manager Jensona, zadzwonił i powiedział:
„Chyba w tym roku nie wystartujemy.
Znalazłbyś miejsce dla Jensona?”.
Powiedziałem, że mamy komplet.
„Północ minęła i Kopciuszek zniknął”.
Byłem w szoku.
Po ostatnich dwóch latach było mi ciężko.
Powiedział: „Nie widzę żadnego wyjścia”.
Twój kontrakt się kończy, nie wiesz, czy zespół będzie istniał
i gdzie będziesz jeździł.
A od 14 lat byłeś w Formule 1.
To koniec twojej kariery?
Żona uważała, że zwariowałem.
Tak samo przyjaciele.
Bo wciąż uważałem, że będę miał pracę.
Zastanawiałem się: „Powinienem tam polecieć?”.
Ross powiedział, bym nie przyjeżdżał. Że to zły moment.
To był ciężki czas.
Zostali bez miejsca w zespole na tyle późno,
że nie mogli znaleźć innego.
Wiedzieliśmy, że jeśli przetrwamy, od razu mamy dwóch kierowców
i że nigdzie nie uciekną.
Rozmawiałem z Rossem, Richardem i innymi.
Są pewne dobre strony.
Ale najważniejsze, żebyśmy mieli pozytywne nastawienie.
Tak, wszyscy tak czujemy.
Właśnie. Jesteśmy zespołem.
Pamiętam, że przemówiliśmy do pracowników.
Jeśli teraz się poddamy, nie będzie czego sprzedać.
Mamy dwie możliwości:
odejść z podkulonymi ogonami
lub walczyć.
- Będziemy walczyć? - Tak!
Wszyscy byliśmy zagrożeni...
Operator Maszyn Brawn GP
...ale mieliśmy działać dalej.
Pracowaliśmy na nasze kariery.
Na naszą przyszłość.
Wysiłek, jaki trzeba było wtedy włożyć, był ogromny.
Przez te kilka następnych miesięcy musieliśmy dawać z siebie wszystko,
żebyśmy mieli najlepsze szanse.
Nikt nie mógł odpuścić. Potrzebowaliśmy poświęcenia.
Wpływ na wszystkich miał fakt,
że niewiele osób odeszło.
Niewielu wybrało ucieczkę.
Każdy myślał sobie:
„Ross nadal tu jest.
Więc jest dobrze”.
Rok 2008 poświęciliśmy...
Strateg Wyścigowy Brawn GP
...by upewnić się, że w 2009 będziemy silni.
Nie mogliśmy się zatrzymać.
Ten samochód musi pojechać w Melbourne.
Nawet jeśli będziemy w takim stanie i pojedziemy jeden wyścig.
Musimy to zrobić.
Nastawienie ludzi przy tych przeciwnościach było niesamowite.
Podtrzymywali zespół. Dzięki temu mieliśmy coś na sezon 2009.
Dalej tu pracujemy.
Honda będzie płacić pracownikom przez kolejne trzy miesiące.
W tym czasie
mamy nadzieję znaleźć kogoś, kto przejmie zespół.
12 TYGODNI DO PIERWSZEGO WYŚCIGU
Gonił was czas.
Pierwszy wyścig miał się odbyć 29 marca.
Abyście mogli przetrwać, ktoś musi w was zainwestować.
Ross zajął się stroną techniczną.
Znalezienie inwestorów należało do mnie.
Gdy dzieje się coś takiego...
świat jest pełen ludzi szukających okazji.
Każdy chciał być tego częścią.
Posiadanie własnego zespołu to coś niezwykłego.
Były osoby,
które po sprawdzeniu, wydawały się podejrzane.
Dwie trafiły do więzienia.
Byliśmy w środku ogromnego kryzysu finansowego.
Więc nie brakowało oportunistów.
Każdy chętny chciał od Hondy pieniędzy za przejęcie.
Dlatego chcieli to zwyczajnie zamknąć.
Wiedzieli, że nikt nie będzie chciał się w to tak angażować.
Ale ktoś się znalazł.
W pewnym sensie.
Z braku innych możliwości wpadłem na pomysł wykupu firmy przez kierownictwo.
Dla Hondy jako organizacji
pomysł takiego wykupu zamiast przez podmiot trzeci...
Dyrektorka Prawna Brawn GP
...nie był standardowy,
więc niełatwo było ich przekonać, że jest taka opcja.
To zrozumiałe, że oni postrzegali to
jako kosztowną porażkę.
W końcu nie odnosiliśmy sukcesów.
Ale to była jedyna opcja.
Albo to, albo zespół kończy pracę.
Myślę, że kluczem był Ross.
Bardzo ufam Rossowi.
Jeśli on w tym uczestniczy, mogę mu sprzedać zespół.
Czuli odpowiedzialność wobec mnie.
Wobec pracowników.
Wiedzieli, że to bardziej godne wyjście
niż zamknięcie zespołu.
Omówiłem to z żoną.
Powiedziała: „Zabezpiecz finansowo dom, a dalej rób, co chcesz”.
SZEŚĆ TYGODNI DO PIERWSZEGO WYŚCIGU
Zespół Hondy zmienia się przed nowym sezonem.
Obawiano się, że zostanie zamknięty.
Wysoko postawiony pracownik twierdzi,
że za kilka tygodni będą na polach startowych.
W pewnym sensie przekonałeś Hondę, by zmienili zdanie i to rozważyli.
Wydaliby sto milionów na zamknięcie firmy.
Powiedzieliśmy im, by nie płacili za coś, co zniknie.
„Jeśli pozwolicie nam wykupić zespół
i dacie 90 milionów, które miały pójść na koszty zamknięcia,
poprowadzimy firmę w okrojonym zakresie.
Przejmiemy odpowiedzialność za pracowników.
Pościgamy się chociaż przez rok”.
Dlaczego mówi się, że byliście jednofuntowym zespołem F1?
Gdy dobiliśmy targu, dałem dyrektorowi Hondy jednego funta,
by przypieczętować umowę.
Wiem, że nadal go ma.
- Wciąż masz tego funta? - Tak.
- Masz go przy sobie? - Tak.
- Chcesz zobaczyć? - Pewnie.
Chcę zobaczyć funta, za którego kupiono zespół.
Zawsze mam go przy sobie.
Myśleliście o tym, jak nazwiecie zespół?
Sporo o tym dyskutowaliśmy.
To był mój wkład marketingowy.
- Nazwa? - Zgadza się.
Byłem tym zawstydzony, ale reszcie się podobało.
Pomysł się przyjął
i przyznaję, że mi to schlebiało. Byłem zaszczycony, że nosi moje nazwisko.
Gdy dowiedziałam się, że zespół ma nosić nasze nazwisko,
moją pierwszą reakcją było: „Jest inna opcja?”.
Żona Rossa Brawna
Myślałam o tym, że bolidu nie testowano.
Nie wiadomo, czy jest bezpieczny.
Czy jest szybki.
A miał mieć wasze nazwisko.
Jakby znajomy przykleił swoje nazwisko na bolidzie
i powiedział: „Oto zespół wyścigowy”.
To takie proste?
Najwyraźniej.
Ross jest teraz właścicielem zespołu.
Szefem.
Kimś równym.
Tak, zaskoczyło mnie to.
Myślałeś, że coś z nich będzie?
Ross jest osobą,
której jednym z atutów
jest świetne planowanie.
Co trzeba zrobić w tym roku, następnym...
W Formule 1 nie osiągniesz sukcesu w 12 miesięcy,
nawet w 24, chyba że masz pomoc.
Za kulisami wiele się dzieje.
Każdy z obecnych na tej scenie pomógł nam utrzymać zespół
i zarówno ja, Ross, jak i 700 naszych pracowników jesteśmy im wdzięczni.
To pierwszy raz, od kiedy jestem w Formule 1,
gdy widziałem, jak wszystkie zespoły się łączą,
by pomóc mniejszemu
i dać Rossowi możliwość odbudowy lub sprzedaży.
Jednak dużym problemem było to,
jaki silnik wybierze.
To niemały problem.
- Ogromny. - Zgadza się.
Początkowo zwróciliśmy się do Hondy: „Rozumiemy, że chcecie się wycofać,
ale czy możecie sprzedać nam silnik?”.
Otrzymaliśmy krótkie „nie”.
Jesteśmy pewni, że dawny zespół Hondy może mieć przyszłość.
Wszyscy chcieli, żebyśmy przetrwali, ale nie mieliśmy silnika.
Ferrari i Mercedes zapewniali nas,
że nam pomogą,
ale nie wiedzieliśmy, czy silnik Ferrari
lub Mercedesa będzie w ogóle pasował.
Nie pokonasz Ferrari z ich silnikiem,
bo w trakcie rywalizacji twój silnik nagle słabnie.
Mercedes-Benz miał 25-letnią historię z McLarenem.
Oni mieli wyłączne prawa do silników Mercedesa,
chyba że uzgodnią inaczej.
Martin Whitmarsh przewodził Związkowi Zespołów Formuły 1, FOTA.
Przekonał Norberta Hauga i zarząd Mercedesa, by stwierdzili:
„Trzeba pomóc im przetrwać.
Dajmy im ten silnik”.
Powiedział: „Trochę boję się zadać to pytanie,
ale mój zarząd martwi się, że splajtujecie i nie zapłacicie.
Jaką gwarancje możemy dostać?”.
Zapłaćcie z góry,
- a damy wam silniki. - Tak.
To nie było tak...
Szef Mercedes Motorsport
...ale grzecznie prosiłem, by zapłacili jak najszybciej.
Czy sam dałbyś sobie silnik?
Chcę wierzyć, że tak.
Ale póki nie staniesz przed wyborem,
nie wiesz na pewno.
Gdy dostaliśmy silnik,
udział w pierwszym wyścigu stał jeszcze pod znakiem zapytania.
Nawet rozważanie tego, w tym okresie w roku,
to koszmar.
Stały przed nami ogromne wyzwania,
ale w całym zespole panowała pozytywna energia.
Tyle przeszliśmy. Teraz mamy szansę.
Nie zmarnujemy jej.
To połączyło ludzi, panowała wspaniała atmosfera.
Monter Elementów Kompozytowych
Czuć było, że należy się do wyjątkowego zespołu,
który może na sobie polegać, by zrobić to, co konieczne.
W zasadzie zrobili sklejkę.
Dostali silnik i skrzynię biegów i wcisnęli to do bolidu.
Przez sześć dni
trzy zmiany ludzi pracowały 24 godziny na dobę.
Tak.
Chyba dokonali tego jako pierwsi.
Dyrektor Sportowy Brawn GP
Zainstalowali silnik w aucie, które stworzono pod innego producenta.
To niesamowite.
1 MARCA 2009
PIERWSZE PRZEDSEZONOWE TESTY
Jeszcze zanim uruchomiliśmy auto,
inni testowali swoje na torach.
Wiedzieliśmy o tym.
Mieliśmy symulacje i prognozy
pokazujące prawdopodobne czasy okrążeń.
Nie rozumieliśmy, gdzie popełniliśmy błąd.
Nasze symulacje wskazywały, że będziemy sekundę, półtorej szybsi
niż to, co inni osiągali na torze w Barcelonie.
Byliśmy bardzo sceptyczni
wobec wyliczeń zrobionych w fabryce.
„Na pewno gdzieś się pomyliliście”.
Jakbyśmy mogli być dwie sekundy szybsi od reszty.
Oni stwierdzili: „Sprawdziliśmy wyliczenia.
Wciąż jesteśmy szybsi o dwie sekundy”.
- „Naprawdę?” - To obiegło fabrykę.
Albo porządnie nawaliliśmy,
albo mamy tu coś wyjątkowego.
TRZY TYGODNIE DO PIERWSZEGO WYŚCIGU
Wzięliśmy bolid na próby na Silverstone.
Pewnie to wyglądało jak kompletna amatorszczyzna.
Zupełnie jak kemping.
Zanim bolid dołączył do testów z pozostałymi zespołami,
musieli go sprawdzić, by upewnić się, że nic nie odpadnie,
a bolid działa tak, jak powinien.
Zapalił. Wyjechałem.
Widząc uśmiechy na twarzach...
To była miła chwila, bo gdy wyjechał na tor...
Inżynier Wyścigowy Jensona Buttona
...to wszystko stało się rzeczywiste.
Nie dowiedzieliśmy się niczego na temat osiągów.
Ale działał, gdy jeździliśmy w kółko.
Na razie nieźle.
Zapakowaliśmy bolid i wysłaliśmy na testy do Barcelony.
Podczas pierwszego testu zobaczyliśmy podwójny dyfuzor w Toyocie
i w Williamsie.
Gdy w końcu pokazano auto Rossa na Silverstone,
ze zdjęć, które widzieliśmy...
Skąd mieliście zdjęcia?
Wyciekły.
Było widać podwójny dyfuzor.
DRUGIE PRZEDSEZONOWE TESTY
Nie przejmowali się nami.
Czemu mieliby to robić?
Nasz bolid miał niedopasowany silnik, a wcześniej nie byliśmy konkurencyjni,
choć mieliśmy sześć miesięcy, a nie tygodni.
Nie byliśmy dla nikogo zagrożeniem.
Gdy Honda się wycofała, Ross Brawn i Nick Fry powiedzieli:
„Założymy firmę i ocalimy zespół”.
Przechodzisz z Ferrari do Hondy, która zmienia się
w niezależny zespół...
który nie ma funduszy
ani sponsorów.
Ale nie przyjechałeś na próby.
Nie.
Dlaczego?
Bo nie miałem wtedy jeszcze kontraktu.
Jensona zawsze uważaliśmy za dogadanego.
Rubens był w opcji.
Nie miał kontraktu.
To nie ma zabrzmieć obraźliwie,
ale był jak wygodne kapcie.
Pracowałem z nim wcześniej i wiedziałem, jak myśli.
Że mogę na nim polegać.
Ale było jeszcze dwóch, trzech kierowców
szukających angażu, którzy mieli dużych sponsorów.
Mogli wnieść do zespołu ogromne pieniądze.
Ale przekonałem pozostałych,
że Rubens będzie dobrą inwestycją.
Inne zespoły przeprowadziły sześć dni testów.
Pamiętam, jak Ross powiedział mi:
„Uważaj”.
Nie mieliśmy wielu części.
Jenson wyjechał, zrobił parę okrążeń, zjechał i powiedział:
„Balans jest kiepski”, to i tamto.
Na co my: „Dobrze,
ale wykręciłeś drugi najszybszy czas testów,
choć nie byliśmy gotowi na czas”.
A ja: „Co takiego?”.
Gdy zaczął ustawiać bolid, był jeszcze szybszy.
Było jasne, że auto jest wyjątkowe.
W końcu nawet mechanicy zaczęli stawiać zakłady.
Od razu byli dość szybcy.
Wszyscy, w tym ja, byliśmy pewni, że...
W końcu Ross Brawn przejął zespół w ostatniej chwili.
Kierowca Ferrari
Nie mieli pieniędzy, potrzebowali sponsorów.
To jest chwila, by pokazać konkurencyjność samochodu,
więc pewnie zdjęli trochę ciężaru, żeby bolid był szybszy.
Nieuchronnie testy są związane z promocją.
Niektóre zespoły szukają funduszy...
Dyrektor Zarządzający McLarena
...i tak ustawiają auto, by wykonać jedno szybkie okrążenie.
Jest to oczywiście ważne w przypadku kwalifikacji,
ale nie ma znaczenia w wyścigu.
Mogą być tak konkurencyjni?
Było późno, nie mieli pieniędzy.
Ale wyglądało, że to najlepiej stworzony bolid w ramach tych przepisów.
Gdy Ross dołączył do zespołu,
zostawił aktualny bolid i skupił się na następnym.
Auto z pełnym zbiornikiem było szybsze niż pozostałe bez paliwa.
W końcu myślisz: „Oni są naprawdę szybcy”.
Owszem, szukają sponsorów, ale tempo samochodu i jazda po torze
wyglądały coraz lepiej.
Gdy zobaczyłeś, jacy są szybcy...
Powiedziałem: „Słuchajcie, szanuję Rossa i jego umiejętności,
ale stworzenie tak konkurencyjnego bolidu w tak krótkim czasie
wydaje się podejrzane”.
Może świetnie zinterpretowali przepisy.
Udało im się znaleźć najlepsze rozwiązania
lub coś, czego przepisy w pełni nie określały.
Damy przedstawienie w Melbourne?
Myślę, że może być trudno.
Nie, przejdziemy do Q2.
Tak.
Ten pierwszy wyścig...
był początkiem Brawn GP?
Tak. Wtedy tak naprawdę zaczęła się historia.
Pojawiliśmy się znikąd. Nie spodziewano się nas tam.
W ten weekend zróbcie swoje. Bądźcie spokojni.
Mamy niezłe szanse.
Straciliśmy sporo z zimowych testów,
ale wszyscy byli w pozytywnych nastrojach i byli pewni zespołu.
Czuliśmy się jak w rodzinie.
Doświadczenia tej zimy zbliżyły nas do siebie.
Zgodnie z tradycją
nowy zespół ląduje na samym końcu alei serwisowej.
Ferrari, Red Bull i pozostali mieli większe ciężarówki, więcej miejsca,
ogromne motorhome’y, którymi mogli się pochwalić.
Naprawdę odczuwaliśmy to,
że musimy przebijać się z samego dołu.
To doświadczenie otworzyło nam oczy,
bo podczas wyścigu mieliśmy dosłownie o połowę mniej ludzi.
Zamiast 20 ludzi z Hondy martwiących się o silnik
mieliśmy jednego, który kazał nam go nie przegrzewać.
I tyle.
Uważano nas za słabeuszy
i trudno opisać emocje, które temu towarzyszą.
Zbudowaliśmy bolid z niczego.
Trzeba było przyciąć nadwozie i wcisnąć silnik.
To nie miało prawa się udać.
A dotarliśmy do Melbourne.
By przetrwać, potrzebni są inwestorzy.
Jednym z nich, którego logo znalazło się na bolidzie, był Richard Branson.
To nie Richard się do mnie odezwał. Skądże.
Lubił rywalizację.
Chciał mieć własny zespół.
Nie chciał być tylko sponsorem.
Richard złożył propozycję Hondzie dość późno.
I w dodatku nie tak atrakcyjną, jak wykup przez kierownictwo.
Wydaje mi się, że Brawn chciał być właścicielem zespołu.
Założyciel Virgin Group
My mieliśmy być sponsorem.
Potrzebowaliśmy pieniędzy.
Najwidoczniej widział w tym biznesową okazję.
Powiedział, że za kilka milionów będziemy jakby sponsorem tytularnym.
Niczego w zasadzie nie podpisaliśmy.
Uzgodniliśmy, że zrobimy to w Australii.
Przygotowaliśmy naklejki „Poleć Virgin Atlantic”.
Podobała mi się myśl, że razem z Rossem startujemy jako najsłabsi
stawiający wyzwanie gigantom.
Masz najładniejsze asystentki.
- Nieźle sobie radzimy. - Owszem.
Całkiem nieźle.
Gdy Richard pojawił się w padoku, nastał chaos.
Był wspaniały. Zorganizował konferencję.
Cała uwaga skupiała się na nim.
Wiele zyskał
za skromny pakiet sponsorski, który wykupił.
Ale każdy myślał, że to jego zespół.
Brawn GP wydaje się bardzo szybki.
To teraz część Virgin, więc powinien być niczym odrzutowiec.
Miał świetne wyczucie czasu.
- Zbawca. - Potem... Tak, ocalił nas.
Nie do końca o taki wizerunek nam chodziło,
ale wtedy pozwoliło nam przyciągnąć pieniądze.
Przed wyścigiem w niedzielę bolidy przejeżdżają mierzone okrążenia w sobotę,
walcząc o pozycję startową w wyścigu.
KWALIFIKACJE
Najszybszy samochód startuje z przodu, z pole position.
Najwolniejszy z końca stawki.
Przydadzą ci się słuchawki.
Dobra.
Nowy sezon, nowe przepisy i kto wie,
może zobaczymy nowy porządek w walce o pole position.
Wtedy, jak to mówią, kończy się wciskanie kitu.
To, przez co przeszliśmy i co mieliśmy teraz do dyspozycji,
zobowiązywało nas, by dać z siebie wszystko.
Byłem bardzo szczęśliwy, że mogę prowadzić ten bolid,
ale czułem presję.
Niewiele przejechaliśmy tym autem
i musieliśmy o nie dbać przed wyścigiem.
Kazali ci się nie rozbić?
Startujecie w pierwszym wyścigu, w Melbourne.
A oni mówią: „Jedźcie szybko,
ale się nie rozbijcie”.
Wygrajcie, ale się nie rozbijcie.
Nie rozbijcie się, bo nie mamy zapasowych części.
To dotyczyło też treningów.
Ale kierowcy wyścigowi
nie umieją jeździć spokojnie.
Albo ciśniesz na maksa, albo jesteś nigdzie.
My cisnęliśmy.
Jenson Button jest na prostej. Zna czasy innych.
Brawo, P1.
Tak!
Jenson Button na pole position,
a Rubens Barrichello obok niego.
Po testach wiedzieliśmy, że bolid jest szybki, ale nie jak bardzo.
Wszyscy pogrywają z poziomami paliwa, zużyciem opon, trybami silnika.
W Melbourne zakwalifikowaliśmy się, mając więcej paliwa niż pozostali.
Dobra robota.
To była wzruszająca chwila.
Nie mówię tego ot tak.
To było niezwykłe
widzieć ten samochód na początku stawki.
Gdzie dziewczyny, Richard?
Nie wiem.
To pierwszy raz od 39 lat,
gdy nowy zespół zdobywa pierwsze pole position sezonu. Niesamowite.
Cholerni z nas szczęściarze.
Faktycznie nimi byliśmy.
To dla nas wyjątkowa chwila. Zwłaszcza dla nas, przez tę ciężką zimę.
Ciągłe wzloty i upadki.
Jednego dnia się ścigamy, a drugiego okazuje się, że nie.
To jeszcze nie koniec. Jutro wyścig.
Rubens, opisz karuzelę emocji, jakich doświadczyłeś.
Niedawno nie wiedziałeś, czy masz miejsce, a dziś jesteś w pierwszym rzędzie.
Tak. Jestem wdzięczny za te chwile.
To świetna historia dla F1 i z pewnością dla nas.
Nasi konkurenci byli zbici z tropu.
Wiedzieliśmy, że bolid wzbudzał zainteresowanie.
Nazywasz to „zainteresowaniem”?
Tak, dokładnie.
Ktoś z Ferrari przyszedł z latarką...
Pierwszy Mechanik Rubensa Barrichello
...położył się, by obejrzeć spód auta i podwójny dyfuzor.
Ross podszedł do niego, wziął go za sprzączkę od paska,
podniósł z ziemi
i powiedział coś po włosku. Tyleśmy go widzieli.
- Poważnie? - Tak.
Pojawił się niedźwiedź.
Tak.
Złapał go za pasek!
Tak, podniósł go z ziemi za pasek
i przypomniał, że nie tak tu postępujemy.
Nie kładziemy się na podłodze i nie zaglądamy pod spód.
- Pod spódniczkę. - Właśnie.
Dobrze powiedziane.
Czułeś, że oprotestują bolid?
Tak.
WYŚCIG 1 – GRAND PRIX AUSTRALII 29 MARCA 2009
Patrz na tę dziurę.
Spójrz.
Kierowcy byli podekscytowani.
Wiedzieli, że po raz pierwszy od dawna
mają do dyspozycji dobre auto. Dało się to wyczuć.
Rubens.
Dasz wiarę, że jesteś na początku stawki?
Chcę w to wierzyć.
Jest wielu ludzi...
Teraz, gdy mam dobry bolid, ten sezon należy do mnie.
Zdobędę mistrzostwo.
Zdradzisz, co powiedziałeś kierowcom?
By się nie zderzyli.
Byłam przy Jensonie, gdy wygrał w 2006 roku,
i było widać, ile to dla niego znaczyło.
I jak bolesne było to, że nie wygrał żadnego wyścigu w 2007 i 2008.
Więc wiedzieliśmy, że to szansa.
Jenson, dasz radę?
Tak.
Nie ma wątpliwości, że dla Jensona Buttona...
Dziennikarz i Były Kierowca F1
...to była niespełniona obietnica.
Gdy się dobrze zakwalifikujesz, w dniu wyścigu odczuwasz presję.
A zrobiliśmy jeden test,
więc zaufanie do niezawodności auta i pakietu
oraz nasze zrozumienie go nie były pełne.
Wygrana wyścigu to zupełnie coś innego.
Byłem zdenerwowany przed wyścigiem.
W głowie przelatywały mi obrazy z ostatnich lat,
jak ciężko było.
Przez co przeszliśmy jako zespół.
A nagle prowadzę auto, które wydaje się być idealne.
W tym sezonie w pierwszym rzędzie mamy
Jensona Buttona i Rubensa Barrichello.
W historii sportu tylko jeden zespół w swoim debiutanckim wyścigu
był w stanie zdobyć pole position i wygrać wyścig.
Niewielu kierowców ma taką okazję i nie chciałem tego zaprzepaścić.
Dziesięć sekund.
Zaczynamy sezon 2009 w Melbourne!
Jenson Button wyrywa się do przodu. Vettel też.
Massa od zewnętrznej.
Rosberg jest trzeci.
Ale Button szybko odjeżdża.
Spojrzałem w lusterko, a tam kompletny chaos.
Od razu miałem strefę buforową.
Jesteś drugi.
Gasną światła.
I ruszyli w Melbourne, w sezonie 2009!
Jenson Button z przodu! Słaby start Rubensa Barrichello.
Nie był dobry.
W pierwszym zakręcie byłeś dziesiąty, ale potem dałeś czadu.
Słaby start Rubensa Barrichello.
W pierwszym zakręcie zamieszanie.
Ross Brawn musi przemyśleć strategię,
bo to wcale nie wygląda najlepiej.
Masz uszkodzenia z lewej strony.
Najlepiej zostać na torze.
Wiesz, że masz dobre auto. Wiesz, że tracisz czas.
A ciąży na tobie presja, by wygrać, bo masz dobry bolid.
Czasami to powoduje utratę koncentracji.
Stracił przyczepność tyłu i kawałek przedniego skrzydła.
Ale przebija się do przodu.
Walczyłem, by być na podium.
Jenson Button startował tu z pierwszego pola w 2006 r.,
ale nie udało mu się wygrać.
Wtedy skończył dziesiąty.
Ale dziś idzie dobrze.
Wykręca najszybsze okrążenia na przemian z Vettelem.
Balans hamulców taki jak w kwalifikacjach.
Przez cały wyścig zespół przekazywał mi informacje o samochodzie.
Button ustanowił najszybsze okrążenie wyścigu.
Czy to wpływ Rossa Brawna, wspaniałego stratega?
Jako zespół wiedzieliśmy, że Jenson ma szanse wygrać.
Inne zespoły miały problemy.
McLaren zupełnie sknocił samochód
i szło im okropnie.
Podobnie Ferrari.
Wiem, że jakakolwiek przewaga w Formule 1 jest tymczasowa.
Możesz popełnić tylko jeden błąd i rzadko jest pole do jego poprawy.
Barrichello w alei serwisowej. Zakładają nowe skrzydło.
W tamtej chwili nie byliśmy zgranym zespołem.
Długi postój. Wlewają sporo paliwa.
Nie mieliśmy czasu przećwiczyć pit stopów.
Facet od paliwa nigdy wcześniej się tym nie zajmował.
Daj spokój!
O rany. To nie poszło ani szybko, ani łatwo.
Na pierwszym pit stopie straciłem sześć sekund, na drugim siedem.
To byłby koszmar, gdyby to nas pozbawiło tego, na co liczyliśmy.
Końcówka wyścigu.
Nie wydaje się, by Jenson
był szybki na tych oponach.
Za mną był Robert Kubica w BMW
i Sebastian Vettel w Red Bullu.
I byli szybsi ode mnie.
Całkiem sporo.
Przewaga Buttona nad Vettelem to tylko 1,5 sekundy.
To będzie wyścig do samej linii.
Button w Brawnie, Vettel w Red Bullu, Kubica w BMW.
Kubica jest na twardych oponach. Może być zagrożeniem.
Zawsze powtarzałem:
„Szczęście to przygotowanie czekające na okazję”.
Barrichello i Rosberg jadą koło w koło,
wypadają na szybki fragment toru.
Barrichello szybko odjeżdża.
Gdy te okazje się pojawiają, jeśli nie ty, to ktoś inny je wykorzysta.
Rubens Barrichello czwarty.
Kubica trzeci, Vettel drugi, a Button wciąż pierwszy.
Ale spójrzmy na tę różnicę. Ledwie półtorej sekundy.
Jenson musi cisnąć jak szalony.
Kubica jedzie jak natchniony.
To decydująca walka w tym wyścigu.
- Kłopoty. - Zderzyli się.
Problemy Kubicy i Vettela.
Nie tak to powinno wyglądać.
Jenson Button ma wygraną w kieszeni.
Barrichello na drugim miejscu, dublet dla Browna.
Jenson Button przekracza linię mety i mija flagę w szachownicę.
Jenson Button znów wygrywa.
Dublet. Button przed Barrichello. Co za wynik!
Tak!
Brawo. Świetna robota. Wspaniały wynik, Jenson.
Nigdy nie czułem tego wcześniej z członkami zespołu.
Tej więzi.
Świetna robota, Jenson. Fantastyczna. Brawo, zasłużyłeś.
W tamtej chwili pomyślałem: „Udało nam się.
Dotarliśmy tu i pokonaliśmy gigantów”.
Wysiadasz z samochodu, a zespół szaleje, co?
Tak, dokładnie.
Jesteśmy zwycięzcami
w samochodzie, który o mały włos nie powstał,
więc to było coś niezwykłego.
Teraz ostatni garaż był najlepszy.
Niczym bajka.
Nie wierzę, że nam się udało.
Przez to, co się wcześniej wydarzyło,
emocje wzięły górę.
Ross płakał, siedząc na pit wall.
Po tym, co przeszli nasi pracownicy, to niesamowite.
Nie mogę tego opisać słowami.
To, że pokazał tyle emocji,
znaczyło, że się spisaliśmy.
Bolidy zjeżdżają.
Ludzie szaleją.
Słyszysz oklaski.
To było piękne, bo wszyscy wiedzieli, przez co przeszliśmy.
Ten długi okres napięć i presji.
Dzielili z nami tę radość,
bo to był sukces Formuły 1.
Jedna z najlepszych chwil w mojej karierze.
Czysta magia.
Chodziło o to, co się wydarzyło.
O całą ciężką pracę.
Uważałem, że nasz zespół pracował ciężej niż inni,
bo walczyliśmy o przetrwanie.
- Wygrali wyścig. - Tak.
Przyjechali do Australii i wygrali.
- Tak. - Samochody zjeżdżają z toru.
Inne zespoły klaszczą.
- Tak, ale... - Ich zespół płacze. Są szczęśliwi.
Dokonali niemożliwego.
Włożyli silnik Mercedesa do auta.
Mają podwójny dyfuzor...
Tworzysz listę, a ja mówię, że posunęli się za daleko.
Nagle...
zespół, który wszyscy chcieli ratować, zabija nas.
Darzyliśmy Brawn GP dużą dozą życzliwości
i wszyscy się dorzucili, by pomóc im przetrwać.
No i Ross ma wizerunek takiego dużego misia do przytulania,
który nie zrobiłby nic niedozwolonego.
Jednak za kulisami jest zabójczym,
najbardziej bezwzględnym rywalem, jakiego mieliśmy.
Sprzedałby babcię, by dostać to, czego chce.
Złożyliśmy protest, bo chcieliśmy wyjaśnić,
jakie stanowisko ma FIA.
Cała nowa koncepcja tych przepisów
jest torpedowana przez ten podwójny tylny dyfuzor.
Noże już zostały wyjęte czy...?
Zostały zaostrzone.
Najlepszym sposobem, by szybko stać się znienawidzonym, to zacząć wygrywać.
Byliśmy już na innym etapie.
Minął czas pomagania.
Teraz nie chcą, byśmy ich pokonali.
„Fajnie, że tu jesteście, ale nie zawstydzajcie nas”.
W sezonie 2009 to było ewidentne.
Od pierwszego wyścigu.
Duża przewaga tego bolidu z silnikiem Mercedesa.
Zespołu bez długiej tradycji,
z szefem zespołu, który wcześniej nigdy nim nie był.
Od razu są konkurencyjni.
Wszystkie zespoły uważały, że zrobiono coś niezgodnego z przepisami.
FIA twierdziło, że auto jest w porządku.
Tak.
Ale reszta twierdziła, że oszukują?
Tak.
Napisy: Karolina Gruszczyńska