Το 2005 περίπου
ήμουν με τη μητέρα μου στη Λέσχη Palm Beach.
Μας έκανε καλή μέρα, παίξαμε γκολφ.
Και μετά ανεβήκαμε στη βεράντα για φαγητό.
Μας πήγαν στο τραπέζι μας και υπήρχε μόνο ένα ζευγάρι ακόμα.
Ο Μπέρνι Μέιντοφ και η σύζυγός του η Ρουθ.
Η μητέρα μου τους είδε αμέσως.
"Να ο Μπέρνι".
Πήγε και τους χαιρέτησε, έπιασαν κουβέντα, με σύστησε.
"Ο Τζεφ ο γιος μου. Έχει λογαριασμό σε εσάς".
Και έσφιξα το χέρι του Μέιντοφ.
Τον κοιτούσα με δέος.
Ήταν ο θεός του Παλμ Μπιτς.
Ήταν ο θεός των οικονομικών.
Γυρίσαμε στο τραπέζι μας
και η μητέρα μου είπε, με το χαρακτηριστικό της ύφος,
"Εξαιρετικός άνθρωπος!"
Και μετά πρόσθεσε
"Αν και κάτι με ενοχλεί.
Δεν σε κοιτάει ποτέ στα μάτια".
Η μητέρα μου το εντόπισε πρώτη.
Απλώς δεν έκανε τη σύνδεση.
Αυτός ο θεός ήταν δαίμονας, ο διάβολος.
ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008
Συνελήφθη ο Μπέρνι Μέιντοφ,
ιδρυτής της Bernie Madoff Investment Securities,
ηλικίας 70 ετών, μεγάλη μορφή της Γουόλ Στριτ.
Ο Μπέρνι Μέιντοφ, 70 ετών, συνελήφθη απ' το FBI.
Η πρώην εμβληματική μορφή της Γουόλ Στριτ
κατηγορείται και ομολόγησε ότι κατέστρεψε ζωές, αγαθοεργίες και υπολήψεις
στη Γουόλ Στριτ και στον κόσμο.
Δημόσιος διασυρμός και σπρωξίματα.
Μη σπρώχνεις.
Ο κόσμος νομίζει ότι ξέρει τι συνέβη.
Νομίζει ότι αφορά έναν άνθρωπο,
αλλά, αν εστιάσεις εις βάθος, αφορά πολλούς περισσότερους.
Ο Μπέρνι Μέιντοφ διεύθυνε τη μεγαλύτερη εγκληματική οργάνωση της Γουόλ Στριτ.
Ήταν οικονομικός κοινωνιοπαθής, κατά συρροή οικονομικός δολοφόνος.
Ήταν πρότυπο για εμένα.
Τον συμπαθούσα και τον εμπιστευόμουν.
Και τελικά είναι ένα τέρας που ζει μες στο ψέμα.
Εμπιστοσύνη. Προδοσία. Η προσωποποίηση του κακού.
Σε έναν αιώνα από τώρα θα θυμούνται τι συνέβη.
Μιλάμε για 64 δισεκατομμύρια δολάρια.
Όταν βλέπεις τόσα πολλά μηδενικά, δεν το χωράει ο νους.
Έπρεπε να περάσεις μέσα απ' τον καθρέφτη σε μια εναλλακτική πραγματικότητα
όπου τίποτα δεν ήταν αληθινό.
Όλα ήταν ψεύτικα, τα λεφτά εξανεμίστηκαν.
Εξαφανίστηκαν.
Άλλο να χάνεις τις οικονομίες σου,
αλλά το να χάνεις και το σπίτι σου είναι απαίσιο.
Πώς μπόρεσε να ξεγελάσει τόσους πολλούς για τόσο καιρό;
Μπορούσε να αποτραπεί αυτό που συνέβη,
αλλά πάρα πολλοί το επέτρεψαν εξαιτίας της απληστίας.
Το θέμα είναι οι μεγάλες τράπεζες, οι ρυθμιστικές αρχές.
Πρόκειται για ένα ολόκληρο σύμπαν
που απέτυχε ολοκληρωτικά.
Όταν επενδύεις δισεκατομμύρια, ελέγχεις τα πάντα.
Ο Θεός ο ίδιος να σου στείλει βιογραφικό, ελέγχεις τι συστατικές του.
Κύριε Μέιντοφ,
ομολογήσατε ότι επάγγελμά σας ήταν το ψέμα.
-Αληθεύει; -Ναι.
Κανείς δεν ξέρει γιατί το έκανε ο Μπέρνι Μέιντοφ.
Είχε μια πολύ επιτυχημένη επιχείρηση, την οποία ζήλευαν όλοι στη Γουόλ Στριτ.
Όλοι αναρωτιούνται γιατί ο Μπέρνι Μέιντοφ διέπραξε τη μεγαλύτερη απάτη στην ιστορία.
Στη βιομηχανία αυτήν τα φαινόμενα απατούν.
Έτσι στέκεται η βιομηχανία αυτή. Γιατί…
Πρέπει να συνειδητοποιήσετε κάτι.
Όλοι στη βιομηχανία αυτή έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό, είναι άπληστοι.
ΜΕΪΝΤΟΦ: ΤΟ ΤΕΡΑΣ ΤΗΣ ΓΟΥΟΛ ΣΤΡΙΤ
Σήμερα ξεκινάμε το δελτίο μας
με την κρίση που θεωρείται η χειρότερη της σύγχρονης εποχής.
Σίγουρα είναι η μεγαλύτερη οικονομική καταστροφή των τελευταίων δεκαετιών.
Το 2008 ισοπεδώθηκε η οικονομία.
ΑΝΤΡΙΟΥ ΡΟΣ ΣΟΡΚΙΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ
Ήταν ένας Αρμαγεδδών.
Κρίση στη Γουόλ Στριτ.
Σύγχυση λόγω προβληματικών στεγαστικών δανείων.
Οι δανειομεσίτες πουλούσαν στεγαστικά σε ανθρώπους χωρίς οικονομική δυνατότητα.
ΤΖΙΜ ΚΑΜΠΕΛ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
Η Γουόλ Στριτ ήξερε ότι δεν είχαν αξία, αλλά τα πουλούσε στους πελάτες
και στη συνέχεια έσκασαν.
Οι κατασχέσεις σε εθνικό επίπεδο εκτοξεύτηκαν κατά 87%.
Η αξία ακινήτων σε εθνικό επίπεδο
θα μειωθεί φέτος κατά μισό τρισεκατομμύριο δολάρια.
Είναι αδιανόητο, όλοι χάνουν το σπίτι τους.
Το χρηματιστήριο καταρρέει.
Κάθε μέρα η κατάσταση χειροτερεύει.
Ο δείκτης Dow Jones υποχώρησε 450 μονάδες.
Πέσαμε στις 730 μονάδες.
Πρωτοφανές νούμερο.
Στο Τόκιο ανησυχούν για μεταδοτική ύφεση.
Όλες οι τράπεζες κατέρρεαν.
Η Lehman Brothers ανακοίνωσε ότι θα κηρύξει πτώχευση.
Η οικονομική κρίση προκαλεί πανικό.
Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την προοπτική της παγκόσμιας κατάρρευσης.
Επρόκειτο για το καταστροφικό γεγονός του αιώνα,
το οποίο διέλυε όλο το σύστημα.
Και μετά υπήρχε κι ο Μπέρνι.
Περνάμε στη μεγαλύτερη πυραμίδα Πόντσι στη ιστορία της Γουόλ Στριτ.
Ισχυρισμοί κατά του Μπέρνι Μέιντοφ, καθώς αποκαλύφθηκε
ότι τα 50 δισεκατομμύρια δολάρια που οι επενδυτές νόμιζαν ότι είχαν
έγιναν καπνός.
Πώς νιώθετε;
Ο Μπέρνι Μέιντοφ συνελήφθη την Πέμπτη, 11 Δεκεμβρίου 2008.
Την Παρασκευή το FBI εμφανίζεται στα γραφεία του Μέιντοφ.
ΚΙΘ ΚΕΛΙ ΕΙΔΙΚΟΣ ΠΡΑΚΤΟΡΑΣ FBI
Στο πολυτελές κτίριο Lipstick, στην ανατολική πλευρά της Νέας Υόρκης.
Μπήκαμε στο λόμπι του κτιρίου Lipstick, το σκηνικό θύμιζε την ταινία Φρανκενστάιν.
ΣΤΙΒΕΝ Ν. ΓΚΑΡΦΙΝΚΕΛ ΕΙΔΙΚΟΣ ΠΡΑΚΤΟΡΑΣ FBI
Οι θυμωμένοι κάτοικοι με τις τσουγκράνες και τους πυρσούς
θέλουν να ανέβουν για να σκοτώσουν το τέρας.
Μπαίνουν οι πράκτορες του FBI με τα ειδικά μπουφάν τους.
Είμαι ο πρώτος πράκτορας που ανοίγει την πόρτα.
Όλοι οι υπάλληλοι είχαν περιοριστεί στον 19ο όροφο.
Επικρατούσε χάος.
Κάποιοι υπάλληλοι κλαίνε,
προσπαθούν να καταλάβουν τι συμβαίνει.
Το FBI ηγούνταν της ποινικής έρευνας, αλλά επίσης συμμετείχαν η Εφορία,
η Επιθεώρηση Εργασίας, Ορκωτοί Λογιστές, η Υπηρεσία Προστασίας Επενδυτών.
Διακόπτουν την πρόσβαση των υπαλλήλων.
Ξαφνιάστηκα γιατί έμοιαζε με νομότυπη επιχείρηση.
Υπολογιστές παντού, ρολόγια με διαφορετικές ζώνες ώρας.
Θύμιζε νομότυπη επενδυτική εταιρεία.
Καθώς διεξάγουμε την έρευνα,
μπαίνω στο γραφείο του Μπέρνι
και αρχίζω και αντιλαμβάνομαι ποιος είναι και περί τίνος πρόκειται.
Αριστερά υπάρχουν κάδρα του Λίχτενσταϊν,
όλα με θέμα τον ταύρο.
Για εμένα ο ταύρος δεν συμβόλιζε την αγορά-ταύρο.
Σήμαινε "παπάρια".
Και πίσω από το γραφείο του υπάρχει ένα έργο μοντέρνας τέχνης,
μια τεράστια βίδα.
Πιστεύω ότι η βίδα έλεγε σε όλον τον κόσμο "Άντε πηδηχτείτε".
Σφραγίσαμε τα γραφεία, συλλάβαμε τον Μπέρνι Μέιντοφ
και ξέρουμε ότι λείπουν λεφτά.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν ότι δεν ξέραμε πώς είχε συμβεί.
Υπήρχαν ένα σωρό υπάλληλοι,
δεν ξέραμε ποιος ήταν ένοχος και ποιος αθώος.
Θέλαμε να μάθουμε πόσοι έπεσαν θύματα, πόσα λεφτά είχαν κλαπεί,
ποια ήταν η κλίμακα της απάτης.
Και θέλαμε να μάθουμε ποιος άλλος είχε συνεργαστεί μαζί του,
ποιοι ήταν οι παίκτες, ποιος ήταν ο ρόλος του καθένα,
πού είναι τα χρήματα, ποιος ωφελήθηκε απ' την απάτη.
Διότι δεν υπάρχει περίπτωση
να στήσεις μία πυραμίδα Πόντσι ύψους 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων
χωρίς να το ξέρει κανένας άλλος.
Ως προς τον Μπέρνι Μέιντοφ δύσκολα μπορείς να αντιληφθείς
πού τελείωνε η αλήθεια και πού άρχιζαν τα ψέματα.
Ακούστε, δεν καμαρώνω γι' αυτό που έκανα.
ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΤΟΥ ΜΠΕΡΝΙ ΜΕΪΝΤΟΦ
Έχω αφιερώσει πολλές ώρες αναλύοντας για ποιον λόγο το έκανα.
Ένα θέμα που έχω είναι ότι θέλω να τους ικανοποιώ όλους.
Όταν μπήκα στον χώρο, οι άνθρωποι μου έδειξαν εμπιστοσύνη.
Τους έβγαλα πολλά λεφτά.
Και όλοι στον χώρο με θεωρούσαν ένα φοβερό σαξές στόρι.
Και ήμουν.
Συμφωνείτε με την πρώτη πρόταση στη σελίδα επτά;
9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2017
Περιγράφει την επιχείρησή σας;
"Όταν ο Μέιντοφ ίδρυσε μια μικρή επιχείρηση το 1960,
είχε περίπου δώδεκα πελάτες, όλοι φίλοι και συγγενείς".
Ναι.
Ας το πιάσουμε απ' την αρχή.
Ο Μπέρνι Μέιντοφ είναι απόγονος Εβραίων μεταναστών.
Οι παππούδες του ήρθαν από τη Ρωσία και την Πολωνία.
ΕΡΙΝ ΑΡΒΕΛΟΥΝΤ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
Μεγάλωσε στο Λόρελτον του Κουίνς,
λίγο έξω από τη Νέα Υόρκη.
ΠΑΤΡΙΚΟ ΤΟΥ ΜΠΕΡΝΙ ΜΕΪΝΤΟΦ
Χρειαζόμαστε το ιστορικό πλαίσιο της παιδικής του ηλικίας.
ΝΤΑΪΑΝΑ ΜΠ. ΧΕΝΡΙΚΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
ΑΝΕΡΓΟΣ ΚΑΝΩ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΔΟΥΛΕΙΑ
Οι ΗΠΑ και το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου είχαν ζήσει
την πιο απαίσια ύφεση τη δεκαετία του '30.
Και μετά τον πόλεμο τη δεκαετία του '40.
Μιάμιση δεκαετία ταραχών και οδύνης.
Έτσι, τη δεκαετία του '50 όλοι διψάνε για γαλήνη, ειρήνη, κανονικότητα.
Αυτή η δίψα μετατράπηκε
στην κουλτούρα κομφορμισμού των αμερικανικών προαστίων.
Οι Αμερικανοί μετατρέπονται σε μια νεόπλουτη μεσαία τάξη.
Υπό την υπόσχεση σχεδόν απεριόριστης δυνατότητας κατανάλωσης.
Και ο πατέρας του Μπέρνι κατάφερε να φέρει την οικογένεια
σε ένα μεσοαστικό Κουίνς.
Οι γονείς του Μπέρνι λέγονταν Ραλφ και Σίλβια.
Η μητέρα του ήταν νοικοκυρά. Ο πατέρας του έκανε διάφορες δουλειές.
Ο Μπέρνι είναι ένα καθημερινό παιδί που πηγαίνει σε δημόσιο σχολείο.
Ήταν περίεργο παιδί. Και μάλιστα μου είπαν μια ιστορία.
Δεν μπορούσε να πείσει ένα κορίτσι να παίξει μαζί του.
Τελικά της πρόσφερε 25 σεντς και αυτή τελικά βγήκε κι έπαιξε μαζί του.
Ο Μπέρνι έμαθε από πολύ μικρός πώς να πείθει τους ανθρώπους με λεφτά.
Στο λύκειο ήταν ναυαγοσώστης.
Θεωρεί τον εαυτό του, όχι μόνο κάποιον που προσφέρει,
αλλά και που προστατεύει, που σε αυτόν βασίζονται όλοι.
Πουλούσε ποτιστικά γκαζόν ως δεύτερη δουλειά.
Ήθελε να βγάλει λεφτά.
Ήταν αποφασισμένος να πετύχει.
Ο Μπέρνι γνώρισε τη μέλλουσα σύζυγό του Ρουθ Άλπερν
σε πάρτι στο υπόγειο ενός φίλου.
Είναι της μόδας τα σοσόνια και η φούστα poodle.
Ήταν το εφηβικό ειδύλλιο.
Η Ρουθ ήταν πολύ έξυπνη.
Όταν αποφοίτησε από το λύκειο, πήγε στο κολέγιο,
ασυνήθιστο για τις γυναίκες τότε.
Ήταν όμορφη και κομψή.
Ήταν από πιο ευκατάστατη οικογένεια.
Ο πατέρας της ο Σαούλ Άλπερν είχε καλή λογιστική εταιρεία στη Νέα Υόρκη.
Ήταν κελεπούρι.
Ο πατέρας της δεν πίστευε ότι της ταίριαζε ο Μπέρνι.
Μπορούσε να είχε βρει κάποιον καλύτερο, αυτός ο πιτσιρικάς δεν θα κατάφερνε πολλά.
Ο μπαμπάς του Μπέρνι τον ήθελε δικηγόρο και ο Μπέρνι κατάφερε να μπει στη νομική.
Έμεινε έναν χρόνο και μετά δεν άντεξε ούτε στιγμή.
Ο Μπέρνι Μέιντοφ ζούσε στη σκιά της αποτυχίας.
Την οικογένειά του επισκίαζε η αποτυχία. Ο πατέρας του είχε διάφορες επιχειρήσεις.
Και όλες έκλειναν για κάποιον λόγο.
Δεσμεύτηκε το σπίτι τους λόγω οφειλών στο δημόσιο.
Κάποια στιγμή η μητέρα του πήγε να δουλέψει στην τράπεζα αίματος,
για να βοηθήσει την οικογένεια.
Μια επιτυχημένη οικογένεια των προαστίων δεν λειτουργεί ακριβώς έτσι.
Και ο Μέιντοφ διαποτίστηκε
από μια αδιαπραγμάτευτη ανάγκη να πετύχει,
για να μην αποτύχει όπως ο πατέρας του.
Όλοι έχουμε τη δυνατότητα να ζήσουμε καλύτερα από ό,τι τώρα.
Ήθελε τη γρήγορη και φανταχτερή επιτυχία της Γουόλ Στριτ.
Γουόλ Στριτ, η οικονομική καρδιά της χώρας.
Κόμβος των αμερικανικών επιχειρήσεων και βιομηχανιών.
Εκείνη την εποχή στη Γουόλ Στριτ μετρούσαν το γρήγορο και το φανταχτερό.
Ήταν η δεκαετία του '60, η εποχή της μουσικής go-go.
Υψηλό ρίσκο, υψηλές αποδόσεις.
Νεαροί χρηματιστές, νεαροί διαχειριστές κατακλύζουν τη μεταπολεμική αγορά.
Με την επενδυτική τραπεζική βιομηχανία
μπορούμε να επενδύσουμε τις οικονομίες, να τονώσουμε τα εργοστάσιά μας
και να συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε καλύτερα επίπεδα αγαθών και υπηρεσιών.
Έχουμε το προνόμιο να εγγυόμαστε το μέλλον της Αμερικής.
Εβδομάδες αφού παντρεύτηκαν ο Μπέρνι κι η Ρουθ,
αυτός αποφάσισε να κατασκηνώσει
σε ένα μικρό γραφειάκι στη λογιστική εταιρεία του πατέρα της.
Ξεκίνησε με 5.000 δολάρια
και ίδρυσε την Bernard L. Madoff Investment Securities ή BLMIS το 1960.
Και συμμετείχε και η Ρουθ.
Βοηθούσε στα διοικητικά και διαχειριζόταν το βιβλιάριο επιταγών.
Ο Μπέρνι εξαρχής θεωρούσε τον εαυτό του το καλό παιδί,
που θα τα έβαζε με το σύστημα και θα το νικούσε εκ των έσω.
Ο Μπέρνι άρχισε τις εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές.
Εκείνη την εποχή το χρηματιστήριο για τους εύπορους Αμερικανούς
ήταν το Χρηματιστήριο Νέας Υόρκης.
Υπήρχε, όμως, μια τεράστια αγορά, άγνωστη στους περισσότερους επενδυτές,
που δεν φιλοξενούνταν σε κτίριο, η εξωχρηματιστηριακή αγορά.
Αποτελούνταν από μια ομάδα χρηματιστών και επενδυτών με τηλέφωνο.
Και τίποτε άλλο.
Η αγορά αυτή ήταν ένας σκουπιδοτενεκές, αν μου επιτρέπετε,
από εταιρείες ελάχιστα αξιόπιστες ή πολύ μικρές εταιρείες
ή ύποπτες εταιρείες, που συναλλάσσονταν με "ροζ χαρτιά",
εξωχρηματιστηριακά, εκτός χρηματιστηρίου Νέας Υόρκης.
Ο Μπέρνι βρισκόταν σε θέση να αγοράζει ή να πουλάει
από έναν ολοένα και μεγαλύτερο κατάλογο εξωχρηματιστηριακών τίτλων.
Και κανείς δεν ήξερε το ποσό που χρεωνόταν για αυτούς τους τίτλους.
Τότε δεν υπήρχαν υπολογιστές, ούτε ίντερνετ, δεν είχαμε εφαρμογές.
Πραγματικά σήκωνες το τηλέφωνο κι έπαιρνες τον Μπομπ στη Βοστόνη.
Του έλεγες "Έχω 100 μετοχές". Σου απαντούσε ότι θα τις αγόραζε.
Συμφωνούσατε στην τιμή μέσω τηλεφώνου και μετά ταχυδρομούσες τους τίτλους.
Ήταν η Άγρια Δύση της Γουόλ Στριτ.
Τα ρίσκα ήταν τεράστια. Τα πιθανά κέρδη ήταν τεράστια.
Μόνο αν είχες ατσάλινα νεύρα και κρύο αίμα στις φλέβες
μπορούσες να λειτουργείς σε αυτήν την αγορά κάθε μέρα.
Ο Μπέρνι τα είχε.
Ήταν πολύ επιτυχημένη επιχείρηση, αναπτύχθηκε γρήγορα.
Παράλληλα, όμως,
είχε μια πολύ μικρή δραστηριότητα επενδυτικής συμβουλευτικής.
Ο Μπέρνι σκέφτηκε ότι, εκτός από τα εξωχρηματιστηριακά,
μπορούσε να διαχειρίζεται χρήματα άλλων ως σύμβουλος επενδύσεων.
Να διαχειρίζεται τα χρήματα των άλλων, να επενδύει για λογαριασμό τους
και να προσπαθεί να τους φέρει κέρδη.
Αλλά πληρώνεται με αμοιβή, όχι με προμήθεια.
Είναι πολύ πιο επικερδές από το να πληρώνεται με προμήθεια.
Και τελικά ο πεθερός του, ο Σαούλ Άλπερν,
είχε πολλούς πελάτες τους οποίους άρχισε να στέλνει στον γαμπρό του.
Ο Μπέρνι κατέληξε με 20 ή 24 άτομα που ήθελε να επενδύσουν μαζί του.
Η μορφή που πήρε εξαρχής η επενδυτική συμβουλευτική του Μέιντοφ
ήταν αρκετά ασυνήθιστη, και θα έλεγα επίσης αρκετά παράτυπη.
Ο Σαούλ Άλπερν,
αντί να αναθέσει στον Μπέρνι να φτιάξει ξεχωριστούς λογαριασμούς,
αποφάσισε να διευκολύνει τον γαμπρό του.
Αυτός συγκέντρωνε όλα τα χρήματα
και μετά τα έδινε στον Μπέρνι για να τα επενδύσει.
Και όταν αργότερα ο Μπέρνι γνωστοποιούσε τα κέρδη,
ο Σαούλ κατένειμε τα κέρδη στους επενδυτές.
Ένας σωστός νομικός θα του είχε πει ότι απαγορεύεται.
Διότι επρόκειτο για μη ελεγχόμενα αμοιβαία κεφάλαια.
Αν διαχειρίζεσαι 20 λογαριασμούς,
πρέπει να εγγραφείς στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
Αλλά ο Μέιντοφ δεν εγγράφεται ως σύμβουλος επενδύσεων.
Εξαρχής λοιπόν
παρατηρείται αυτή η διχοτόμηση που σηματοδοτεί την υπόλοιπη καριέρα του.
Είχε μια νόμιμη επιχείρηση στην εξωχρηματιστηριακή αγορά.
Και παράλληλα είχε μια ιδιωτική συμβουλευτική επενδυτική δραστηριότητα,
την οποία ήξεραν ελάχιστοι,
την οποία δεν διεύθυνε σύμφωνα με τους κανονισμούς.
Είναι αποφασισμένος
να πετύχει στη Γουόλ Στριτ από το πουθενά, απ' το τίποτα,
να αποφύγει την αποτυχία που είδε να ταλαιπωρεί τους γονείς του
και να φτάσει στην κορφή.
Στην ανεπίσημη επενδυτική συμβουλευτική
ο Μπέρνι επένδυσε τις αποταμιεύσεις των πελατών του
σε μετοχές τεράστιου κινδύνου.
Έβγαζε λεφτά, έπαιρνε ρίσκα,
έπαιρνε πολύ μεγάλα ρίσκα.
Ώσπου ήρθε ο Μάιος του 1962.
Τεράστια χιονοστιβάδα πωλήσεων σήμερα, οι τιμές των μετοχών έκαναν βουτιές
και χάθηκαν πάνω από 20 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η μεγαλύτερη πτώση από το 1929.
Ξαφνικά η αγορά είχε πέσει κατακόρυφα.
Και τα πρώτα χρεόγραφα που εξανεμίζονται είναι οι τίτλοι υψηλού ρίσκου
που είχε αγοράσει ο Μπέρνι για τους πελάτες του.
Εξαφανίστηκαν σχεδόν αμέσως.
Οι πελάτες θεωρητικά έχασαν τα λεφτά τους.
Η συνολική επένδυση ήταν 30.000 δολάρια.
Ένιωσα υπεύθυνος γιατί είχαν κάνει την επένδυση που τους είχα προτείνει.
Αντί, όμως, να παραδεχτεί
ότι είχε πάρει ένα αδιανόητο ρίσκο και ότι είχε χάσει τα λεφτά τους,
αποφασίζει να το καλύψει.
Στράφηκε προς τον πεθερό του τον Σαούλ Άλπερν
και δανείστηκε 30.000 δολάρια.
Τους ξεπλήρωσε όλους.
Χρησιμοποιεί τα 30.000 δολάρια για να ισοσκελίσει τους λογαριασμούς
και μετά τους λέει ψέματα.
Το αποτέλεσμα αυτού του ψέματος ήταν ότι τον θεώρησαν ιδιοφυΐα.
Τον θεώρησαν απίστευτα επιτυχημένο, έναν ευφυέστατο τακτικιστή,
που στη χειρότερη εβδομάδα του χρηματιστηρίου από το 1929
δεν έχασε δεκάρα.
Σε εκείνη την κρίσιμη στιγμή
έπρεπε να αποφασίσει αν ήταν ψεύτης
ή αποτυχημένος.
Και αποφάσισε
ότι θα άντεχε να είναι ψεύτης,
περισσότερο από ό,τι θα άντεχε να είναι αποτυχημένος.
ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '70
Μας παρακολουθεί όλος ο κόσμος!
Και ήρθε η δεκαετία του '70.
Οι επιθέσεις έπληξαν το Βόρειο Βιετνάμ με ένταση.
Ο λαός δικαιούται να μάθει αν ο πρόεδρός του είναι απατεώνας.
Η ύφεση είναι πλέον αισθητή.
Παντού ουρές τετραγώνων για βενζίνη.
Η τρέχουσα πτώση ίσως επιδεινωθεί.
Αύξηση της ανεργίας, κατακόρυφη αύξηση της τιμής των καυσίμων.
Ο πληθωρισμός είχε αρχίσει να ανεβαίνει απειλητικά,
που ξαφνικά οδηγούσε σε ύφεση.
Η Γουόλ Στριτ υπέστη
ορισμένες από τις πιο ραγδαίες αλλαγές στην ιστορία της.
Σαν χρηματιστηριακό κραχ σε αργή κίνηση.
Καθώς ο Μπέρνι έμπαινε στη δεκαετία του '70,
αποφάσισε να μετακομίσει σε κτίριο στην οδό Γουόλ Στριτ 110.
Η νόμιμη χρηματιστηριακή του γινόταν όλο και πιο συντηρητική.
Ο Μπέρνι Μέιντοφ έγινε ειδικός διαπραγματευτής.
Όταν αγοράζεις τίτλους,
ας πούμε 100 μετοχές από κάποιον ο οποίος πουλάει 100 μετοχές,
δεν συμβαίνει αυτό.
Ουσιαστικά υπάρχει ένας μεσάζοντας,
που έχει ήδη αγοράσει αυτές τις 100 μετοχές.
Εσύ λοιπόν αγοράζεις ουσιαστικά από τον μεσάζοντα.
Αυτό ήταν ο Μπέρνι Μέιντοφ, χονδρέμπορος.
Στην ουσία αποθήκευε αποθέματα τίτλων,
τους οποίους πουλούσε όταν κάποιος ήθελε να αγοράσει.
Εκείνος έβγαζε μια προμήθεια, κάποια σεντς ανά τεμάχιο.
Αυτό κάνει ο ειδικός διαπραγματευτής.
Έχει υποχρέωση να αγοράζει και να πουλάει σε καλές και κακές εποχές.
Ο Μπέρνι επεκτείνεται γρήγορα και προσλαμβάνει τον αδερφό του τον Πίτερ.
Ήταν οραματιστές, καινοτομούσαν στις αυτοματοποιημένες συναλλαγές.
Όταν έφτασε ο υπολογιστής,
άλλαξε ριζικά ο τρόπος που λειτουργούσε η Γουόλ Στριτ.
Ήρθε μια νέα εποχή,
χάρτη στην τεράστια δύναμη μιας επανάστασης.
Οι υπολογιστές είναι τόσο σημαντικοί, που άλλαξαν την πορεία του πολιτισμού.
Οι μεγαλύτεροι παίκτες της Γουόλ Στριτ δεν ήθελαν να ασχολούνται με 200 μετοχές.
Ήθελαν να εμπορεύονται 20.000 μετοχές σε μια κανονική μέρα.
Τη δεκαετία του '70 η αγοραπωλησία τίτλων ήταν πραγματικά χρονοβόρα.
Συνήθως έπαιρνε μερικές εβδομάδες.
Η Γουόλ Στριτ χρειάζεται ανθρώπους που μπορούν να κινηθούν γρήγορα.
Αυτό απαιτεί αυτοματοποίηση και ο Μπέρνι προηγείται ήδη.
Με τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων ολοκλήρωνε μία συναλλαγή σε τρεις μέρες.
Ήταν πρωτάκουστο.
Καταφέρνοντας να επιταχύνει τη διαδικασία,
μπορούσε να διεκδικήσει μεγάλες θεσμικές δουλειές
με τη νόμιμη εταιρεία του.
Ήταν τεράστιο πλεονέκτημα.
Η ευφυΐα του έγκειται στο ότι εκείνος καθιέρωσε
τις εξωχρηματιστηριακές αγορές,
τα ροζ χαρτάκια, τις μικρές εταιρείες, τις μη αξιόπιστες εταιρείες,
σε αυτό που θα αποκαλούσαμε "μία οθόνη".
Που αργότερα έγιναν NASDAQ και NASD. Αυτός νομιμοποίησε αυτήν τη δραστηριότητα.
Σήμερα η Apple, η Google, η Microsoft ανήκουν στο χρηματιστήριο NASDAQ.
Η νόμιμη χρηματιστηριακή του εταιρεία πήγαινε σφαίρα,
και γι' αυτό είναι απορίας άξιο
το ότι λειτουργούσε μια πολύ ύποπτη επενδυτική συμβουλευτική δραστηριότητα,
την οποία δεν γνώριζε κανείς και η οποία επεκτεινόταν.
Όλοι ήξεραν το όνομά του και πόσο καλός είναι.
Πήγαινε στο Κάτσκιλς το καλοκαίρι,
συγκέντρωνε χρήματα από φίλους και συγγενείς.
Πίστευαν ότι θα γινόταν σταρ.
Συνέχιζε να του στέλνει πελάτες ο πατέρας της συζύγου του, ο Σαούλ Άλπερν.
Και με τα χρόνια ο Σαούλ είχε προσλάβει δύο λογιστές,
τον Φρανκ Αβελίνο και τον Μάικλ Μπιένες.
Όταν ο Σαούλ Άλπερν συνταξιοδοτείται τη δεκαετία του '70,
ονομάζουν την εταιρεία Avellino and Bienes ή A&B.
Ο Μάικλ Μπιένες και ο Φρανκ Αβελίνο
ήταν το ιδανικό δίδυμο από την κόλαση.
Σίγουρα ήξεραν και οι δύο
ότι ο Μέιντοφ διαχειριζόταν χρήματα για φίλους και συγγενείς του Σαούλ.
Αλλά όταν συνταξιοδοτήθηκε ο Σαούλ,
τότε είδαν την ευκαιρία για κέρδος.
Ξεσάλωσαν πραγματικά.
Έστησαν ένα από τα πρώτα επιμέρους αμοιβαία κεφάλαια του Μπέρνι,
συγκεντρώνοντας χρήματα από κάθε είδους επενδυτές,
εταιρείες, οικογενειακές επιχειρήσεις, καταπιστεύματα, ιδιώτες.
Τοποθετούσαν τα χρήματα σε ένα ταμείο,
και τα έστελναν στην ανεπίσημη επενδυτική δραστηριότητα του Μπέρνι.
Το προωθούν στους πελάτες τους,
σε φίλους των πελατών, σε συγγενείς των πελατών.
Για τη συγκέντρωση των χρημάτων αυτών λαμβάνουν αμοιβή.
Και αρχίζουν να στέλνουν
ποτάμι τα λεφτά στον Μπέρνι Μέιντοφ για να τα διαχειριστεί.
Δεν ήταν αντισταθμιστικό κεφάλαιο, ούτε κεφάλαιο της Γουόλ Στριτ.
Δεν ήταν διαχειριστές χρημάτων, λογιστές ήταν.
Δεν είχαν εγγραφεί ως επενδυτική εταιρεία, πράγμα παράνομο.
Πήραν λεφτά από τους πελάτες τους,
τα έδωσαν σε μυστικό διαχειριστή, του οποίου το όνομα δεν αποκάλυπταν,
χωρίς καν να πουν στους πελάτες πού πάνε τα χρήματα.
Διαχειριστής ήταν ο Μπέρνι Μέιντοφ.
Στα τέλη της δεκαετίας του '70 πλέον ο Μπέρνι ζει το αμερικανικό όνειρο.
Έχει δύο γιους, τον Άντριου και τον Μαρκ.
Ήταν οικογενειάρχης, αγαπούσε πολύ την οικογένειά του.
Μπόρεσε να φέρει την οικογένειά του σε ένα υπέροχο προάστιο,
στο Ρόζλιν του Λονγκ Άιλαντ,
από τις πιο πλούσιες περιοχές πάνω στην ακτή.
Είχε την πολυτέλεια
να πηγαίνει για δουλειά στο Μανχάταν με υδροπλάνο,
αποφεύγοντας το τρένο ή την κίνηση του Λονγκ Άιλαντ.
ΔΕΚΑΕΤΙΑ '80
Από τις κακουχίες περάσαμε στην ελπίδα, τη σιγουριά, την ευκαιρία.
Πολιτικές υψηλής φορολόγησης, υπερσπατάλης και υπερβολικής ρύθμισης
έκλειναν τον δρόμο των ελεύθερων αγορών μας.
Οικονομική πολιτική μας για την τετραετία
είναι να ξαμολήσουμε τον ταύρο.
Κατά τη δεκαετία του '80
η αγορά-ταύρος που ξεκίνησε στις ΗΠΑ έγινε γρήγορα παγκόσμιο φαινόμενο.
Ήταν η αυγή της παγκοσμιοποίησης.
Όλοι ήταν στο χρηματιστήριο
και η νόμιμη εταιρεία του Μπέρνι άρχισε να βγάζει πολλά λεφτά.
Γινόταν χαμός εκείνη την εποχή. Επικρατούσε ενθουσιασμός, όλοι πλούτιζαν.
ΕΛΕΝ ΧΕΪΛΕΣ ΠΡΩΗΝ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΡΙΑ BLMIS
Κυκλοφορούσε πολλή κοκαΐνη, έρρεε μπόλικο αλκοόλ
και έπαιζαν πολλά ακριβά εστιατόρια.
Οι εταιρείες έκαναν προσλήψεις.
Άρχισα να δουλεύω στον Μπέρνι Μέιντοφ τον Ιούλιο του '85.
Ο Μπέρνι διέθετε μια ιδιαίτερη αύρα.
Έχαιρε σεβασμού στη Γουόλ Στριτ.
Συμμετείχε στο ΔΣ του NASDAQ.
Πάντα πεταγόταν αεροπορικώς στο Λονδίνο, είχε συσκέψεις.
Εμφανιζόταν ο Μπέρνι,
έκανε μια αγορά και οι τιμές ανέβαιναν.
Όταν πουλούσε, οι τιμές έπεφταν.
Απέκτησε τη φήμη ενός σχεδόν παντογνώστη.
Η νόμιμη εταιρεία του Μπέρνι είχε εντυπωσιακά κέρδη.
Αυτός και η Ρουθ μετακόμισαν σε ένα υπέροχο ρετιρέ στο Μανχάταν.
Αγόρασε ένα εξοχικό στο Μόντοκ. Μπήκε σε λέσχη.
Αγόρασε σκάφος.
Μπορούσε να κοιτάξει τον πεθερό του στα μάτια
και να του πει "Σ' το είχα πει".
Ξεκίνησα την επιχείρησή μου με 500 δολάρια.
Ξεκίνησα απ' το τίποτα.
Ένας πιτσιρικάς απ' το Κουίνς.
Ούτε Χάρβαρντ πήγα ούτε τίποτα.
Και ξαφνικά, το 1987 πλέον, ήμουν πολύ πετυχημένος.
Ήμουν πλούσιος.
Βγάλαμε πολλά λεφτά.
Αναπτυσσόμασταν, προσλαμβάναμε χρηματιστές.
Ο Μπέρνι ήθελε ένα πιο καθωσπρέπει κτίριο
και κάποια στιγμή το καλοκαίρι του 1987 μετακομίσαμε
στην 3η Λεωφόρο 885, στο κτίριο Lipstick.
Είναι ένα πολύ ασυνήθιστο κτίριο.
Μοιάζει με κραγιόν.
Η μετακόμιση του Μπέρνι στον εμβληματικό ουρανοξύστη
θα εντυπωσίαζε επενδυτές, υπαλλήλους, ακόμη και ρυθμιστικές αρχές.
Αποτελούσε μέρος
της νέας αριστοκρατικής εικόνας που έχτιζε ο Μπέρνι.
Τα γραφεία ήταν πραγματικά εντυπωσιακά όταν μετακομίσαμε.
Εξεζητημένα, υπερσύγχρονα.
Με άπειρα παράθυρα. Και πολύ φωτεινό.
Όταν άρχισα να δουλεύω για τον Μπέρνι Μέιντοφ το 1987,
ήταν οικογενειακό το περιβάλλον.
ΕΛΕΝΟΡ ΣΚΙΛΑΡΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΜΕΪΝΤΟΦ
Ήταν οικογενειάρχες.
Το περιβάλλον ήταν όμορφο,
ήταν άνετο, ήταν ασφαλές.
Σχεδόν όλοι οι εργαζόμενοι ήταν συγγενείς
ή φίλοι συγγενών.
Τα παιδιά του Μπέρνι, ο Μαρκ κι ο Άντι, επίσης δούλευαν εκεί.
Ο Μαρκ κι ο Άντι ήταν υπόδειγμα.
Έκαναν περήφανους τους γονείς τους.
Συμπαθούσα τον αδερφό του τον Πίτερ, ήταν ο υπεύθυνος συμμόρφωσης.
Η Ρουθ είχε γραφείο στην εταιρεία.
Ήταν εγκάρδια.
Ήταν πολύ καλή μητέρα.
Φαινόταν ότι ο Μπέρνι κι η Ρουθ αγαπούσαν πολύ τα παιδιά.
Εκείνη λάτρευε τον Μπέρνι
και πιστεύω ότι σε εκείνη εκμυστηρευόταν τα πάντα.
Ο Μπέρνι κάποτε μου είπε "Η Ρουθ είναι υπέροχη σύντροφος".
Ο Μπέρνι ήταν πολύ γενναιόδωρος.
Έκανες μεγάλες δωρεές σε αγαθοεργίες.
Πλήρωνε τα αεροπορικά εισιτήρια
για το γαμήλιο ταξίδι όλων των υπαλλήλων του.
Ήταν στο συμβούλιο του Πανεπιστημίου Γεσίβα.
Εργάστηκε στους Special Olympics.
Κάποτε πλήρωσε μια εγχείρηση καρδιάς.
Τους καλούσαν όλους στο Μόντοκ για ένα Σαββατοκύριακο το καλοκαίρι,
τους φιλοξενούσαν οικογενειακώς σε ξενοδοχεία.
Παίζαμε βόλεϊ στην παραλία.
Κάναμε πάρτι, πίναμε πολύ.
Χορεύαμε, ήταν ωραία.
Είχε, όμως, και μια άλλη πλευρά.
Ήταν σχολαστικός με την εμφάνισή του και με το περιβάλλον του.
Ήθελε τα πάντα στην εντέλεια.
Αν έβλεπε στο γραφείο συναλλαγών
ότι μια οθόνη υπολογιστή ήταν έστω και λίγο στραβή,
έπρεπε να τη διορθώσει, να την ισιώσει.
Ακόμη κι αν εσύ δούλευες στο γραφείο σου, περνούσε και την ίσιωνε.
Δεν επιτρέπονταν οι ασημένιες κορνίζες, μόνο το μαύρο και το γκρίζο.
Δεν επιτρέπονταν τα φυτά.
Τα πάντα έπρεπε να είναι ίδια.
Με τον καιρό
γινόταν όλο και πιο δυσάρεστος.
Υπήρχαν μέρες που ένιωθες την ένταση
και φρόντιζες να μην τον πλησιάζεις.
Δεν ήξερες πότε θα σου τα έψελνε.
Σκάσε επιτέλους!
Μια φορά ο Μπέρνι φώναζε στον αδερφό του τον Πίτερ.
Φύγε από το γραφείο μου!
Με έπιασε το στομάχι μου. Σηκώθηκα κι είπα "Σταμάτα, σε παρακαλώ".
Ο Πίτερ υποχωρούσε, γιατί ο Μπέρνι ήταν νταής, έτσι ήταν.
Νομίζω ότι ο Πίτερ φοβόταν λιγάκι τον Μπέρνι,
όπως τον φοβόμασταν όλοι μας.
Ήθελε να σε ελέγχει.
Και ακριβώς επειδή σε επέκρινε, μπορούσε όντως να σε ελέγχει.
Ο Μπέρνι μεταμορφωνόταν στη στιγμή.
Έζησα στιγμές όπου ήταν μες στην καλοσύνη και τρυφερότητα
και στιγμές που γινόταν στυγνός.
Τι σκατά κάνεις;
Αυτό σε πάγωνε.
Ο Μπέρνι ήταν πολλοί άνθρωποι μαζί.
Είχε πολλές εκφάνσεις.
Κατάλαβα ότι ήταν υπό πίεση.
19 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1987
Από το πρωί το χρηματιστήριο βρίσκεται σε ελεύθερη πτώση.
Στις αίθουσες συναλλαγών επικράτησε πανικός.
Τις κατέκλυσαν εντολές πώλησης από θεσμικούς επενδυτές,
ιδιωτικούς επενδυτές, αμοιβαία κεφάλαια,
καθώς ανεβαίνουν πληθωρισμός και επιτόκια, πέφτει το δολάριο
και αυξάνονται δημόσιο κι εμπορικό έλλειμμα.
Η Δευτέρα, 19 Οκτωβρίου 1987,
ήταν από τις πιο τρομακτικές μέρες της ζωής μου.
Φτάνω στο γραφείο,
και από τις 9:30, που ανοίγει η αγορά, ως το κλείσιμο επικράτησε το χάος.
Μέσα σε δύο ώρες
ο βιομηχανικός Dow Jones έκανε βουτιά 200 μονάδες.
Η δραστηριότητα είναι απίστευτη.
Επικρατεί φρενίτιδα και, θα πρόσθετα, ότι επικρατούν φόβος και πανικός.
Στο κραχ, όλες οι εταιρείες ξεφορτώνονταν τίτλους.
Τα τηλέφωνά μας δεν σταματούσαν να χτυπάνε,
μας κατέκλυζαν οι εντολές.
Όλοι ούρλιαζαν, γράφαμε χαρτάκια.
Ήταν σαν εμπόλεμη ζώνη.
Κάποια στιγμή με πήρε ο θείος μου, το σηκώνω κι αρχίζει να μου λέει ανέκδοτο.
Του απαντώ "Δεν μπορώ τώρα, Σαμ" και του το κλείνω.
Έπρεπε να διατηρήσουμε την τάξη στην αγορά.
Ο ειδικός διαπραγματευτής προτίθεται να είναι αγοραστής,
αλλά και πωλητής ως έσχατη λύση.
Και έτσι, μόνο εμείς αγοράζαμε.
Οι εταιρείες δεν σήκωναν τα τηλέφωνα.
Θυμάμαι καθαρά τον Μπέρνι να ουρλιάζει
"Σηκώστε τα τηλέφωνα, εμείς θα απαντάμε στα τηλέφωνα".
Εμείς απαντάμε στα τηλέφωνα και αγοράζουμε πάρα πολλούς τίτλους.
Και πληκτρολογώ ασταμάτητα στον υπολογιστή,
σημειώνοντας τις συναλλαγές.
Δεν βλέπαμε τον πάτο.
Πανζουρλισμός στο Χρηματιστήριο,
καθώς οι χρηματιστές δέχτηκαν μισό δισεκατομμύριο εντολές πώλησης.
Κανείς δεν έχει συγκεκριμένο λόγο.
Επικρατεί μια κακή ψυχολογία.
Πουλάνε από πανικό.
Ο απόλυτος πανικός, όλοι έχουν φρικάρει.
Για χρηματιστές και επενδυτές ήταν μια αδικαιολόγητη καταστροφή.
Σφαγή.
Η ξαφνική κατάρρευση ξύπνησε μνήμες μιας μοιραίας ημέρας πριν από 58 χρόνια,
του κραχ του 1929 που σήμανε την αρχή της Μεγάλης Ύφεσης.
Ήταν τρομακτικό και συγκλονιστικό.
Ήταν ολέθριο.
Αλλά ο Μπέρνι δεν φαινόταν να ανησυχεί.
Ήταν αρκετά ήρεμος και ψύχραιμος.
Για αυτό τρέφαμε σεβασμό προς το πρόσωπό του.
Ήταν δικά του χρήματα,
το δικό το όνομα κοσμούσε την είσοδο.
Κι ήμασταν από τις λίγες εταιρείες που τηρήσαμε τις δεσμεύσεις μας.
Παραμείναμε ανοιχτοί.
Ο Μέιντοφ συνέχισε να αγοράζει.
Ενώ όλοι οι άλλοι ειδικοί διαπραγματευτές της Γουόλ Στριτ,
που ήταν υποχρεωμένοι να αγοράζουν,
έστω και με ζημία,
έστω κι αν έχαναν λεφτά,
διότι αυτό κάνει ο ειδικός διαπραγματευτής,
δεν σήκωναν τα τηλέφωνα.
Δεν τους έβρισκες,
δεν μπορούσες να κάνεις συναλλαγή, αλλά έβρισκες τον Μέιντοφ.
Στη Γουόλ Στριτ επικρατεί κλίμα σοκ και δυσπιστίας.
Επί πέντε χρόνια η αγορά-ταύρος έμοιαζε ασταμάτητη.
Υπήρχε τεράστια αυτοπεποίθηση.
Μετά έφτασε ο Οκτώβριος και μετά η Μαύρη Δευτέρα.
Δεν είναι ξεκάθαρο πόσα χρήματα έχασε η νόμιμη επιχείρηση του Μπέρνι
στο κραχ του 1987.
Το γεγονός, όμως, ότι είχε στη διάθεσή του
προηγμένη τεχνολογία για τις επικοινωνίες και τις συναλλαγές
του επέτρεψε να κρατήσει την εταιρεία ανοιχτή, λειτουργική,
εξυπηρετώντας τους πελάτες.
Και έλαβε τα εύσημα
από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και το Χρηματιστήριο Νέας Υόρκης.
Κατέθεσε σε ακροάσεις του Κογκρέσου, βοήθησε στη θεσμοθέτηση νέων κανόνων
για να συνεχίσει η αγορά να λειτουργεί σε κρίσεις όπως της Μαύρης Δευτέρας.
Ο κόσμος θεωρούσε πλέον τον Μπέρνι Μέιντοφ
έναν άνθρωπο που κρατάει τον λόγο του, αξιόπιστο και αφοσιωμένο.
Και αυτό καθιέρωσε την υπόληψή του.
Άρχισε να συμμετέχει σε βιομηχανικά συμβούλια,
σε συνεδριάσεις ρυθμιστικών αρχών.
Εξελέγη τρεις φορές πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του NASDAQ.
Στις αρχές της δεκαετίας '90 πλέον
ήταν αξιόπιστη και σεβάσμια προσωπικότητα της Γουόλ Στριτ.
Ο Μπέρνι τρεφόταν από την εξουσία εκείνη.
Του άρεσε που οι άλλοι τον τοποθετούσαν σε ένα ψηλό βάθρο.
Πιστεύω ότι με τον καιρό λάτρευε που έχαιρε τέτοιου σεβασμού.
Επιμένω.
Όχι νέοι φόροι.
Ανάφλεξη κι εκτόξευση.
ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ '90
Οι άνθρωποι δουλεύουν ασταμάτητα, βλέπουν ελάχιστα τα παιδιά τους,
δουλεύουν νυχθημερόν.
Περνάμε στο οικονομικό δελτίο.
Ρεκόρ σε μετοχές υψηλής κεφαλαιοποίησης λόγω αύξησης σε τίτλους τεχνολογίας.
Ξεκίνησα στην εταιρεία του Μπέρνι Μέιντοφ το 1991, αν θυμάμαι καλά.
Ο Μπέρνι Μέιντοφ είχε εξαιρετική φήμη.
ΑΝΤΡΙΟΥ ΚΟΕΝ ΠΡΩΗΝ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΣ BLMIS
"Είναι φοβερός τύπος, προσφέρει, είναι γενναιόδωρος, βρήκες καλή δουλειά".
Ήταν εποχή ανοδικής τάσης της αγοράς.
Βρισκόμασταν στην απαρχή της ψηφιακής εποχής.
Είχε γεννηθεί το ίντερνετ. Ασχολούνταν πολλοί με το χρηματιστήριο.
Ο Dow Jones έχει ιστοσελίδα.
Αριθμοί σε πραγματικό χρόνο, όπως τους βλέπουν κι οι χρηματιστές.
Είχαμε περισσότερη δουλειά, περισσότερους πελάτες.
Ήταν ωραία εποχή να ασχολείσαι με το χρηματιστήριο,
γιατί χάρη στην τεχνολογία ήταν πιο αποδοτικό, τα κέρδη αυξάνονταν.
Ο Μέιντοφ έβγαζε
περίπου το 5% με 7% του συνολικού όγκου του Χρηματιστηρίου,
τεράστιος όγκος για μικρή εταιρεία.
Δεν προβλέπω να αλλάξει κάτι, εκτός κι αν παγώσει η αγορά.
Ο Μπέρνι αναπτύσσει μια νόμιμη δραστηριότητα ειδικού διαπραγματευτή,
ενώ παράλληλα και πολύ αθόρυβα
αναπτύσσει τη μυστική επενδυτική συμβουλευτική,
την οποία κρατά κρυφή και τη διαχωρίζει απ' την ειδική διαπραγμάτευση.
Αρχικώς οι αποδόσεις για τους επενδυτές έφταναν το 11%,
αλλά αυτός έδινε έως 15% με 19%.
Βγάζει κέρδη σταθερά.
Αυτό που στα μέσα της δεκαετίας του '60 είχε ξεκινήσει
ως μια μικρή επενδυτική συμβουλευτική μόνο για φίλους
είχε αναπτυχθεί πάρα πολύ.
Η Avellino and Bienes συνέχισε να στέλνει τεράστια χρηματικά ποσά
στον Μπέρνι Μέιντοφ.
Η Avellino and Bienes
χειρίζεται τα επιμέρους αμοιβαία κεφάλαια με άκρα μυστικότητα.
Δεν κρατάνε αρχεία.
Μέχρι που ένας υπεργολάβος,
ο οποίος έστηνε συλλογικές επενδύσεις και έπειθε φίλους και συγγενείς,
παραβιάζει την πρώτη εντολή τους και περνάει στοιχεία σε χαρτί.
Το 1992
η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ενημερώθηκε για ένα φυλλάδιο.
ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΚΟΤΖ ΠΡΩΗΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ
Είναι ρυθμιστική αρχή, προστατεύει επενδυτές.
Ουσιαστικά στο φυλλάδιο έγραφε
"Προσφέρουμε εκατό τοις εκατό ασφαλείς επενδύσεις.
Δεν έχουμε υποστεί καμία ζημία τα τελευταία 20 χρόνια.
Πρόκειται για επενδύσεις χωρίς ρίσκο".
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς το εξετάζει και συνειδητοποιεί τις σοβαρές ενδείξεις.
Δεν υπάρχουν οι 100% ασφαλείς επενδύσεις, δεν υπάρχουν επενδύσεις χωρίς ρίσκο.
Και η έρευνα οδήγησε σε αυτούς τους δύο, τον Φρανκ Αβελίνο και τον Μάικλ Μπιένες.
Οι Αβελίνο και Μπιένες πηγαίνουν εκουσίως στην επιτροπή με τον δικηγόρο τους.
Ήθελαν να καταθέσουν ταυτόχρονα οι Αβελίνο και Μπιένες.
Εγώ κάθομαι στη μέση.
ΑΪΡΑ ΛΙ ΣΟΡΚΙΝ ΠΡΩΗΝ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΤΗΣ A&B
Νομίζω ότι ο Μπιένες καθόταν αριστερά μου και ο Αβελίνο δεξιά μου.
Και κάποια στιγμή τους ρωτάνε
"Πόσα χρήματα συγκεντρώσατε;"
Η επιτροπή περίμενε ένα ποσό ύψους πέντε ή δέκα εκατομμυρίων.
Αυτοί κοιτάζονται
και ο ένας λέει
"Νομίζω ότι μαζέψαμε περίπου 444 εκατομμύρια δολάρια".
Σχεδόν έπεσαν απ' την καρέκλα τους οι υπάλληλοι της επιτροπής.
Τα 444.000.000 από μικροεπενδυτές είναι πάρα πολλά λεφτά
Για τις αρχές της δεκαετίας του '90.
Διέκοψαν την κατάθεση.
Τρέχουν για να μιλήσουν στον διευθυντή του γραφείου της Νέας Υόρκης.
Αναρωτιούνταν τι συνέβαινε. Είχαν μείνει εμβρόντητοι.
Ο διευθυντής του γραφείου κόντεψε να πάθει καρδιακό.
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς¨ υποψιαζόταν ότι είχε διαπραχθεί απάτη,
αλλά θεωρούσε ότι την πυραμίδα την είχαν στήσει οι Αβελίνο και Μπιένες.
Και στη συνέχεια οι Φρανκ Αβελίνο και Μάικλ Μπιένες εξήγησαν
ότι όλες οι επενδυτικές αποφάσεις είχαν ληφθεί απ' τον Μπέρνι Μέιντοφ.
Ουσιαστικά είπαν "Ασχοληθείτε με τον Μπέρνι Μέιντοφ".
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ζητάει έγγραφα από τον Μέιντοφ.
Αρχίζει να σκαλίζει η επιτροπή
και ο Μέιντοφ τρομάζει,
διότι ήταν όλα απάτη.
Ο Μέιντοφ δεν έκανε καμία επένδυση για την επενδυτική συμβουλευτική.
Έπαιρνε απλώς τα λεφτά του κόσμου,
έλεγε ότι θα τα επενδύσει και δεν το έκανε ποτέ.
ΜΠΡΟΥΣ ΝΤΑΜΠΙΝΣΚΙ ΟΡΚΩΤΟΣ ΛΟΓΙΣΤΗΣ
Ήταν ψέματα, ήταν πυραμίδα.
Εδώ βλέπουμε τον Τσαρλς Πόντσι το 1919.
Ο Πόντσι απέδειξε τον ισχυρισμό ότι μπορεί να αποφέρει 50% κέρδος
εντός 90 ημερών.
Και οι συνετοί τον ακολουθούν.
Ώσπου οι αρχές απέδειξαν ότι είναι απατεώνας…
Πυραμίδα είναι να παίρνεις λεφτά από τον Πίτερ και να τα δίνεις στον Πολ.
Λες στον Πίτερ
"Θα μου δώσεις τα λεφτά σου, εγώ θα τα επενδύσω και θα σου φέρω κέρδη".
Αλλά εσύ απλώς δίνεις τα λεφτά στον Πολ.
Κι αυτή η διαδικασία διαιωνίζεται,
γιατί χρειάζομαι διαρκώς νέους επενδυτές για να πληρώσω τους παλιούς επενδυτές
και γιατί δεν γίνεται καμία επένδυση.
Όταν η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς το 1992 άρχισε να ερευνά την Avellino and Bienes,
ο Μέιντοφ πρέπει να αποδείξει ότι υπήρξαν επενδύσεις.
Στρέφεται στον Φρανκ Ντιπασκάλι
για τη δημιουργία πλαστών εγγράφων, βασισμένων σε ιστορικές πληροφορίες.
Ο Φρανκ Ντιπασκάλι ήταν το δεξί χέρι του Μέιντοφ.
Ήταν μαζί του πολλά χρόνια.
Χειριζόταν τα επιμέρους αμοιβαία κεφάλαια και πολλά λεφτά.
Ο Φρανκ ήταν κλασικό αντράκι.
Και ήταν πανέξυπνος.
Θα μπορούσε να παίξει τον μαφιόζο σε οποιαδήποτε ταινία.
Ήταν παιδί της εργατικής τάξης
και ήταν απίστευτα αφοσιωμένος.
Ο Ντιπασκάλι στέκεται στο ύψος των περιστάσεων
με έναν εντυπωσιακό τρόπο.
Αρχίζει να δημιουργεί τα ψεύτικα επίσημα έγγραφα.
Πρέπει να είναι αληθοφανή αρχεία, έγγραφα συναλλαγών,
κινήσεις λογαριασμών.
Δεν μιλάμε για έγγραφα που θα ξεγελάσουν τη θεία σας.
Πρέπει να ξεγελάσουν την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
Όταν τους επισκέφτηκε η επιτροπή,
ο Μέιντοφ παρουσίασε τα πλαστά έγγραφα.
Πίστεψαν ότι ήταν αληθινά.
Δεν ξέρω πόσο εξονυχιστικά εξέτασαν τα έγγραφα.
Πιστεύω ότι ήταν θέμα νοοτροπίας.
Ποιες ήταν οι πιθανότητες ότι ο Μπέρνι Μέιντοφ ή κάποιος άλλος
να είχαν στήσει κάτι τόσο μεγάλο;
Και το 1992 η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έκλεισε την υπόθεση χωρίς μέτρα
και χωρίς να ερευνήσει τον Μέιντοφ.
Από την άλλη, όμως,
ανάγκασαν την Avellino and Bienes να κλείσει…
18 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1992
επειδή ήταν μη καταχωρισμένη επενδυτική εταιρεία.
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έκρινε ότι ήταν παράνομη δραστηριότητα.
Έπρεπε να αποσύρουν όλα τα λεφτά απ' την εταιρεία του Μπέρνι
και να τα επιστρέψουν.
ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΛΗΡΩΣΕΙ ΤΟΥΣ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ
Πρόκειται για 440.000.000 δολάρια,
τα οποία ο Μπέρνι δεν διαθέτει, διότι είναι όλα απάτη.
Και στρέφεται πλέον
σε τρεις από τους μεγαλύτερους και πιο παλιούς του επενδυτές.
Οι Τζέφρι Πικάουερ, Καρλ Σαπίρο και Νόρμαν Λίβι
ήταν ιδιώτες αρχικοί επενδυτές
στην επενδυτική συμβουλευτική του Μπέρνι.
Και ήταν πολύ ικανοποιημένοι με τα αποτελέσματα.
Και τώρα ο Μπέρνι τους πείθει να τον βοηθήσουν.
Είτε ήξεραν τι έκανε είτε αγνοούσαν εντελώς τις προθέσεις του,
συγκέντρωσαν τα χρήματα.
Και ο Μπέρνι μπόρεσε να κόψει επιταγές
για όλους τους πελάτες της Avellino and Bienes.
Και μαντέψτε τι συνέβη.
Κανείς δεν ήθελε τα λεφτά, τους άρεσε ό,τι έκανε ο Μπέρνι.
Όταν η επιτροπή έκλεισε την Avellino and Bienes,
πολλοί πελάτες πήγαν κατευθείαν στον Μέιντοφ.
Μου λέει ξαφνικά ο Μπέρνι "Θα έχουμε πολλή δουλειά.
Προέκυψε κάτι
και θα αρχίσει να τηλεφωνεί κόσμος για να επενδύσει".
Πολλοί ήταν ηλικιωμένοι.
Και από τη Φλόριντα.
Χήρες που έλεγαν
"Μου είπαν να σας τηλεφωνήσω.
Έχω 15.000 δολάρια, θέλω να τα επενδύσω".
Αυτό κράτησε μέρες ολόκληρες.
Αφού κλείσαμε τους λογαριασμούς της Avellino and Bienes
άρχισαν να με πιέζουν όλοι αυτοί
που βασίζονταν σε αυτά τα λεφτά για να ζήσουν.
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς μου 'χε πει
"Αν θες να συνεργαστείς μαζί τους, δεν υπάρχει πρόβλημα, δεν είναι μεμπτό".
20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2016
Ο Μέιντοφ δεν είχε εγγραφεί ως επενδυτικός σύμβουλος.
Αυτό διέφυγε της επιτροπής
και δυστυχώς της διέφυγε μία από τις κορυφαίες απάτες της ιστορίας.
Είχα μοχθήσει για να στήσω μια εταιρεία φυσικών τροφών.
Μετά από 20 χρόνια την πούλησα 1.000.000 δολάρια.
ΚΕΪΤ ΚΑΡΟΛΑΝ & ΓΚΟΡΝΤΟΝ ΜΠΕΝΕΤ
Είχα επενδύσει περίπου 100.000 δολάρια με την Avellino and Bienes.
Όταν τους έκλεισε η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς,
τότε έμαθα ότι η Avellino and Bienes είχε επενδύσει στον Μέιντοφ.
Και όταν η επιτροπή ερεύνησε τον Μέιντοφ, δεν βρήκε αποδείξεις απάτης.
Θεώρησα ότι ήταν ευκαιρία να επενδύσω με τον Μέιντοφ.
Υποσχέθηκε σταθερά κέρδη,
κατά μέσο όρο 9% τον χρόνο.
Ήταν ελκυστική απόδοση.
Δεν έταζε τον ουρανό με τ' άστρα, μόνο σταθερά κέρδη.
Έκανα εξονυχιστική έρευνα.
Διάβαζα ρεπορτάζ που έλεγαν ότι ήταν ηγετική μορφή στις ψηφιακές συναλλαγές.
Ο άνθρωπος έλυνε και έδενε.
Το γεγονός ότι η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δεν βρήκε αποδείξεις για παρατυπίες
σήμαινε ότι ήταν αξιόπιστος.
Και έκανα μια ηλεκτρονική μεταφορά 900.000 δολαρίων στον Μέιντοφ.
Και ξαφνικά
οι Avellino and Bienes δεν συγκεντρώνουν λεφτά για να τα στείλουν στον Μπέρνι.
Χιλιάδες άνθρωποι προσφέρουν τα λεφτά τους
στη μη εγγεγραμμένη επενδυτική συμβουλευτική του Μπέρνι.
Κυκλοφορούσε το όνομά του από στόμα σε στόμα.
Κάποιος σε συστήνει στη λέσχη,
στο συμβούλιο φιλανθρωπικής οργάνωσης.
Γίνεται όλο και περισσότερο γνωστός στον κόσμο των ελίτ διαχειριστών.
Και όλοι λένε το ίδιο.
"Πρέπει να επενδύσεις με τον Μπέρνι. Δεν ξέρουμε πώς το κάνει, είναι μάγος".
Η μη εγγεγραμμένη επενδυτική συμβουλευτική του
τραβάει δωρεές
από πολύ γνωστά εβραϊκά πανεπιστήμια,
από ανθρώπους με φιλανθρωπικό έργο. όπως τον Έλι Βιζέλ,
και φυσικά από πλούσιες οικογένειες.
Όπως την οικογένεια Κατζ και την οικογένεια Γουίλπον,
ιδιοκτήτες των Νιου Γιορκ Μετς.
Και πλέον πρέπει να αλλάξει η βασική αρχή της πυραμίδας Πόντσι.
Το παιχνίδι έχει αλλάξει.
Είχε ξεγελάσει την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
Είχε βγει ζωντανός μετά από έρευνα και μάλιστα αλώβητος.
Και έτσι είχε πάρει θάρρος και ένιωθε άπιαστος.
Δεν υπήρχαν όρια.
Η νόμιμη επιχείρησή του του προσφέρει την αξιοπιστία της επιτυχίας.
Και τώρα έχει περίπου 5.000 πελάτες στην επενδυτική συμβουλευτική.
Άρα η πυραμίδα Πόντσι πρέπει να ανέβει επίπεδο.
Χρειάζεται περισσότερο χώρο,
για να διαχωρίσει την πυραμίδα από τη νόμιμη δραστηριότητα.
Και έτσι νοικιάζει γραφεία
στον 17ο όροφο του κτιρίου Lipstick.
Κάτι κατασκότεινα γραφεία,
όπου ο Φρανκ Ντιπασκάλι είναι βασιλιάς.
Τσαπατσούλικα, ακατάστατα,
το εντελώς αντίθετο από τα εκλεπτυσμένα γραφεία του άλλου ορόφου.
Εκεί πρόκειται να επεκταθεί εκθετικά η πυραμίδα Πόντσι τα επόμενα χρόνια
και θα γίνει μια τερατώδης απάτη.
Υποτιτλισμός: Μάρθα Λυρώνη