‎Chúng tôi nghe thấy người ta nói ‎những người đầu tư với Madoff là tham lam,
‎và mong đợi lợi nhuận quá lớn.
‎Nhưng nếu nhìn vào các con số, ‎thực tế không phải vậy.
‎Nó trông như là một khoản đầu tư ổn định. ‎Không có gì khác thường.
‎Tôi đã rất chăm chỉ ‎để kiếm ra số tiền này,
‎và vì vậy tôi đã làm một số thẩm định
‎trước khi đầu tư vào Madoff.
‎Tôi đã thuê một công ty an ninh ‎điều tra Madoff.
‎Công ty này cung cấp dịch vụ ‎điều tra những người quản lý tiền.
‎Và họ xác nhận mọi thứ đều minh bạch.
‎Nhưng kể cả sau đó, tôi sẽ theo dõi ‎mọi câu chuyện có Madoff,
‎vì ông ta là một người bí ẩn.
‎Tôi sẽ tìm những bài báo quảng cáo Madoff.
‎Đó là những bài báo trên ‎Tạp chí Forbes.
‎và trên tờ ‎The Economist‎, vân vân.
‎Ông là một nhân vật tầm cỡ.
‎Tổng kết lại tôi nghĩ, "Gã này giỏi thật".
‎Nhưng vấn đề là SEC ‎cũng không bắt được ông ta,
‎và họ đã có rất nhiều cơ hội.
‎Bạn có những giấc mơ về việc hưu trí ‎và tương lai của mình, và tất cả biến mất.
‎Một phần lý do khiến chúng tôi ‎phải chịu đựng, tôi tin rằng,
‎là do chính phủ của chúng tôi, ‎SEC, đã không làm tròn chức trách.
‎Thật là một sự phản bội.
‎MADOFF: ‎QUÁI VẬT PHỐ WALL
‎THÁNG 11 NĂM 1999
‎Tôi gia nhập Công ty ‎Quản lý Đầu tư Rampart ở Boston
‎vì họ cần một nhân viên kinh doanh nội bộ.
‎Và chúng tôi quản lý chín tỷ ‎tiền của khách hàng,
‎và đó là một số tiền lớn.
‎Và vì thế, họ thuê tôi ‎để có thêm khách hàng,
‎nhưng cũng để đổi mới sản phẩm cho họ.
‎Ai đó phải bán chứ? ‎Và đó là công việc của tôi.
‎Và tôi đi khắp nơi, ‎tìm kiếm cơ hội mới.
‎Tôi nhảy lên máy bay. Đến New York.
‎Và tôi gặp Thierry Magon de la Villehuchet
‎một người giàu có, là một nhà đầu tư
‎và là đầu nối của một trong ‎những nhà đầu tư giàu nhất Châu Âu.
‎Và anh ấy nói với tôi rằng ‎anh ấy thực sự là một quý tộc từ Brittany,
‎rằng anh ấy có một lâu đài 100 phòng ‎thuộc về gia đình,
‎rằng anh ấy đã đi bắn gà gô ‎với các hoàng tử châu Âu.
‎Và tôi đang nghĩ,
‎nếu có thể khiến Villehuchet đưa tôi ‎vào các ngân hàng quản lý tài sản châu Âu,
‎đó sẽ là cả một thị trường mới ‎đối với tôi.
‎Vấn đề là thế này.
‎Villehuchet đưa tôi bảng ghi chép ‎qua đường bưu điện, mỗi ngày,
‎xác nhận giao dịch.
‎Và anh ấy đã bỏ trống, chỉnh sửa lại, ‎tên của công ty ở trên cùng,
‎bằng nét bút dạ đen.
‎Villehuchet nói, "Ồ, tôi có ‎một nhà quản lý quỹ đầu tư bí mật".
‎"Tôi không thể nói đó là ai,
‎vì nếu quản lý phát hiện tôi khai ra,
‎ông ta sẽ đuổi tôi khỏi làm khách hàng".
‎"Nhưng đúng, tôi thuê ông ta,
‎và ông ta tạo ra 1% mỗi tháng ‎đều như vắt chanh".
‎Tôi biết trong thế giới tài chính, ‎đó là điều bất khả thi.
‎Anh ấy bắt đầu kể về việc ‎người đàn ông này đang làm.
‎Và nó liên quan đến quyền chọn ‎mà tôi từng làm trên cổ phiếu lẻ,
‎nhưng gã này không bao giờ thua lỗ, ‎Thierry nói.
‎Và tôi tự nhủ,
‎"Thật điên rồ. Không thể thế được".
‎Và tôi hỏi Thierry,
‎"Anh đặt bao nhiêu tiền ‎với người quản lý bí mật này?"
‎Và anh ấy nói, "320 triệu đô. Tiền của tôi ‎và tiền của khách hàng của tôi ở châu Âu".
‎Tôi tự động cho rằng người quản lý đó ‎phải xử lý
‎gấp mười lần số tiền đó.
‎Tôi ngoại suy rằng người quản lý bí mật ‎phải nắm giữ từ ba tỷ trở lên.
‎Nhà quản lý quỹ phòng hộ lớn nhất thế giới ‎mà không ai biết.
‎Nếu tôi có thể tạo ra 1% một tháng ‎đều như vắt tranh,
‎tôi phải có mặt trên mọi bảng quảng cáo ‎giữa Boston và New York.
‎Sao anh ta lại bí mật?
‎Tất nhiên, tôi rất tò mò ‎ai là người quản lý bí mật,
‎và khi Thierry quay lưng lại ‎để nói chuyện với ai đó,
‎và tôi đã làm gì đó không đúng mực.
‎Tôi xoay tờ xác nhận trên bàn ‎để đọc cái tên ở trên cùng.
‎"Đầu tư Chứng khoán Bernard Madoff".
‎Tại sao một kẻ máu mặt ở Phố Wall này
‎lại cần bí mật xử lý tiền của Thierry?
‎Và Thierry nói với tôi rằng ông ta ‎không tính phí để làm việc đó.
‎Nghe chẳng hợp lý chút nào.
‎Và tôi tự nhủ, "Vớ vẩn".
‎Sau cuộc gặp đầu tiên với Villehuchet,
‎tôi quay lại Boston ‎và gặp các sếp lớn của Rampart.
‎Ngay lập tức các sếp hiểu ra
‎rằng nếu tôi có thể dùng Thierry ‎làm một đầu mối,
‎để đưa tôi vào giới giàu có ở châu Âu,
‎chúng tôi sẽ có thể kiếm được ‎nhiều tỷ đô la.
‎Nhưng tôi phải cạnh tranh ‎với người quản lý bí mật này,
‎và chiến lược mà ông ta nói là vô lý.
‎Các sếp nói, "Chúng ta phải đảo ngược ‎dấu chân của anh ta".
‎"Hãy đưa cho Giám đốc Danh mục, ‎Harry Markopolos".
‎"Anh ấy là mọt sách. ‎Anh ấy sẽ tìm ra ngay thôi".
‎Lĩnh vực của tôi là phái sinh, ‎rất toán học.
‎Cần phải có nền tảng ‎tính toán và thống kê,
‎và rất nhiều phép tính phức tạp.
‎Frank trở lại với bảng chỉ số tài chính
‎của quỹ đầu tư Madoff ‎với lợi nhuận tuyệt vời,
‎nhưng Frank là người làm tiếp thị.
‎Anh muốn biết thứ gì có hiệu quả ‎và có thể bán được.
‎Harry khó chịu khi bị gọi ‎ra khỏi văn phòng để nói chuyện với tôi,
‎một gã bán hàng.
‎Và ông ấy nhìn vào lợi nhuận này một phút ‎và nói,
‎"Frank, anh là chuyên gia quyền chọn. ‎Anh biết cái này thật nhảm nhí".
‎Và tôi nói, ‎"Phải, hắn không dùng quyền chọn".
‎"Sao hắn làm được thế?"
‎Đó là một tờ giấy với những con số ‎đáng kinh ngạc, gần như không thua lỗ.
‎Và tôi đang xem xét các đặc điểm ‎của danh mục đầu tư, và nói,
‎"Nhìn này, lợi nhuận là như thế này, ‎góc 45 độ. Đường thẳng".
‎Ông ấy nói, "Có thể thấy ngay ‎đây là một trò lừa đảo,
‎có thể là một mô hình Ponzi".
‎Cuộc thảo luận này mất tổng cộng bốn phút.
‎Và tôi nói với Harry,
‎"Chúa ơi, đừng dùng từ 'Ponzi'".
‎"Không thể gọi gã này là kẻ lừa đảo, ‎chứ đừng nói là Ponzi".
‎Tôi nói, "Công ty Chứng khoán Madoff,
‎họ điều hành từ 7 đến 10% tổng khối lượng ‎của Thị trường Chứng khoán Mỹ".
‎"Tôi không tin".
‎Mặc dù tôi nói với ông ấy ‎lợi nhuận đó là không thể,
‎sếp tôi nói, "Chúng ta muốn có ‎một sản phẩm giống Madoff".
‎"Tìm hiểu xem Madoff làm thế nào ‎để ta có thể chiếm thị phần".
‎Và vì thế, tôi phải dành vài giờ ‎để làm mẫu.
‎Mất vài giờ, ‎và bạn sẽ nhanh chóng thấy rằng
‎nó không sao chép bất cứ thứ gì ở Phố Wall ‎hay Thị trường Chứng khoán Mỹ.
‎Trên thực tế, nó chỉ giống ‎thị trường chứng khoán 6%.
‎Sau đó tính tổng các tháng,
‎và bạn thấy 96,4% các tháng là tích cực.
‎HỆ SỐ SHARPE
‎Điều đó không tồn tại ở tài chính.
‎Các con số của ông ta ‎tốt vượt mọi thước đo.
‎Và mọi người đổ xô đến Madoff.
‎vì lợi nhuận của ông ta ‎suôn sẻ đến hấp dẫn.
‎Tôi phải đấu với gã này,
‎nhưng bạn không thể đấu với kẻ lừa đảo.
‎Tôi muốn người chơi bẩn bị đuổi khỏi sân.
‎Đó là lần đầu tiên tôi nộp đơn lên SEC, ‎ngày một tháng ba năm 2000.
‎"Trong chưa đầy 25 phút,
‎Tôi sẽ chứng minh các tình huống về ‎hoạt động của quỹ phòng hộ Madoff".
‎"Một: Họ vô cùng tài năng và/hoặc may mắn,
‎và tôi là đồ ngốc ‎làm phí thời gian của bạn".
‎"Hai: lợi nhuận đó là thật,
‎nhưng đến từ quy trình nào đó ‎khác quy trình đang được quảng cáo,
‎trong trường hợp đó cần điều tra".
‎"Ba:
‎toàn bộ quỹ này chỉ là một mô hình Ponzi".
‎MÔ HÌNH PONZI
‎Hơn 100 tháng lợi nhuận, bảy tháng lỗ, ‎khoản lỗ lớn nhất hàng tháng…
‎Khi Harry Markopolos cố thuyết phục SEC
‎là một mô hình Ponzi khổng lồ, ‎vĩ đại trong lịch sử
‎đang được điều hành ngay lúc đó ‎bởi Bernie Madoff,
‎ông đang đối mặt với một thử thách lớn,
‎vì SEC đã tin cậy Bernie Madoff ‎như một nguồn khôn ngoan của Phố Wall.
‎Ông ta nổi tiếng là một trong ‎những người khổng lồ thực sự của Phố Wall.
‎Không chỉ vì những phát triển ‎mà ông ta đã giúp khởi động,
‎những thay đổi trong ngành ‎mà ông ta đã giúp xác định,
‎nhưng ông ta cũng dành rất nhiều thời gian
‎làm việc với Ủy ban Chứng khoán ‎và các cơ quan chính phủ khác về các khung
‎và hỗ trợ cách ‎quản lý hoạt động kinh doanh.
‎Tôi muốn bắt đầu với tiền đề rằng
‎hầu hết chuyên viên ‎trong ngành của chúng ta
‎đến công ty vào mỗi sáng ‎muốn tuân thủ các quy tắc,
‎muốn điều tốt nhất cho khách hàng.
‎Harry Markopolos đã ‎dành rất nhiều thời gian và nỗ lực
‎để thuyết phục SEC làm điều đúng đắn ‎với Bernie Madoff.
‎Và Harry không chỉ đến đó một lần.
‎Ông ấy đã đến đó một lần, bị từ chối, ‎đến lần thứ hai, bị từ chối.
‎Bất kỳ ai cũng sẽ nói, "Bỏ cuộc đi!"
‎Chúng tôi đoán Bernie có
‎từ ba đến bảy tỷ đô la tài sản ‎đang được quản lý.
‎Và tôi đã đến SEC, và họ đã xem xét
‎và bỏ qua nó.
‎THÁNG 12 NĂM 2000 ‎QUY MÔ MÔ HÌNH PONZI: 30,1 TỶ ĐÔ LA
‎Ủy ban Chứng khoán chưa bao giờ ‎cập nhật bất cứ điều gì chúng tôi viết.
‎Nên Harry đã gọi tất cả các tờ báo lớn.
‎Và họ nói, ‎"Chúng tôi sẽ không đối đầu với Madoff
‎dựa trên ám chỉ của một nhà toán học".
‎"Chúng tôi cần bằng chứng".
‎Harry nói với tôi,
‎"Frank, anh phải tìm ‎một phóng viên điều tra về tài chính".
‎Anh tìm ở đâu?
‎Chỉ là tình cờ thôi,
‎tôi đoán đó là cuối năm 2000,
‎và tôi đang phát biểu ở Barcelona. ‎Tôi đưa vợ theo.
‎Và chúng tôi ở sân bay, bắt taxi.
‎Và đó là chuyến taxi cuối cùng.
‎Và có một người đàn ông trông tiều tuỵ ‎đứng cùng hành lý,
‎gõ cửa sổ ghế phụ lái… ‎"Anh đang đến hội nghị phải không?"
‎Và tôi nói phải.
‎Anh ta nói, ‎"Tôi đi chung với được không?"
‎Anh ta nói, "Xin chào, ‎tôi là Michael Ocrant", từ ghế trước,
‎"Tôi là phóng viên ‎điều tra gian lận tài chính".
‎Và tôi nhìn lên và nói, "Cảm ơn Chúa".
‎Tôi nói, "Michael,
‎Tôi sẽ đặt cược bữa tối ‎cho vợ chồng tôi ở Barcelona
‎rằng tôi có thể cho anh một cái tên ‎của một quản lý quỹ phòng hộ bí mật
‎mà sẽ khiến các quản lý của anh kinh ngạc
‎về quy mô tài sản và tỷ lệ lợi nhuận ‎được điều chỉnh theo rủi ro".
‎Anh ta nói, "Tôi cược".
‎Tôi nói, "Bernie Madoff".
‎Anh ta quay phắt lại, và tôi biết mình ‎đã có phóng viên điều tra.
‎Và tôi nói,
‎"Gã này luôn ra khỏi thị trường ‎một ngày trước khi thị trường đi xuống,
‎và luôn vào thị trường vào ngày thị trường ‎đi lên, hoặc một ngày trước đó".
‎Thời điểm hoàn hảo không tồn tại ‎bởi bất kỳ nhà quản lý nào trên đời.
‎Không ai có kiến thức tiên tiến ‎về thị trường.
‎Và Michael Ocrant nói, ‎"Tôi phải viết một bài báo".
‎Chúng tôi đã cho anh ta ‎các cái tên và vân vân
‎trên sàn ở Mỹ,
‎và trưởng bộ phận phái sinh ‎ở các ngân hàng lớn.
‎Anh ấy nói chuyện với mọi người.
‎Ocrant không tin vào mắt mình ‎khi điều tra các con số.
‎Anh ấy chuẩn bị lên bài và anh ấy gọi tôi.
‎Anh ấy nói,
‎"Gã này lớn gấp hai lần rưỡi
‎quỹ phòng hộ lớn nhất của tôi ‎theo báo cáo".
‎"Sao ông ta tạo ra mảng kinh doanh đó?"
‎Bài báo được công bố.
‎"Madoff đứng đầu bảng; ‎các môi giới hỏi làm thế nào".
‎Chúng tôi cụng tay nhau ‎trong văn phòng ở Rampart.
‎Giờ nó thuộc phạm vi cộng đồng.
‎Đội dân quân tới đây.
‎Một thời gian sau khi bài báo ‎của MARHedge xuất hiện,
‎một sĩ quan hành pháp cấp cao ‎của SEC ở Washington
‎quyết định rằng cần phải điều tra.
‎Đó chỉ là một bất ngờ
‎khi Bernie Madoff sẽ quản lý tiền ‎trên quy mô lớn như vậy
‎mà lại không đăng ký kinh doanh ‎với cơ quan quản lý liên bang.
‎Nhưng cô ấy chọn nhấc điện thoại lên ‎và gọi cho Bernie Madoff.
‎Cô ấy biết ông ta, tất nhiên, ‎vì ông nổi tiếng trong ngành.
‎Và cô ấy gọi ông và nói,
‎"Chào, Bernie. ‎Chúng ta sẽ làm một bài kiểm tra".
‎"Chúng tôi sẽ có vài câu hỏi ‎về quỹ phòng hộ của anh".
‎Và ông ta nói, ‎"Tôi không có quỹ phòng hộ".
‎Và cô ấy nói, "Ồ, tôi không nghĩ vậy".
‎Và ông ta nói, "Được rồi".
‎Nếu ông ta có quỹ phòng hộ,
‎ông ta sẽ phải đăng ký làm cố vấn đầu tư.
‎Bernie Madoff không muốn ‎đăng ký làm cố vấn đầu tư,
‎vì khi đăng ký làm cố vấn đầu tư,
‎bạn sẽ phải tham gia ‎các bài kiểm tra của SEC.
‎Tôi rất thích tình tiết đó
‎vì nó phác họa, ‎tốt hơn bất cứ thứ gì khác,
‎sự kính trọng mà Ủy ban Chứng khoán ‎dành cho Bernie Madoff,
‎sự tin tưởng họ đặt ở ông ta.
‎"Hãy gọi và hỏi ‎xem ông ấy có làm gì sai không".
‎"Ông ấy sẽ nói thật".
‎Madoff may mắn với kẻ thù như với bạn bè.
‎Và ông cũng rất may ở thời điểm đó.
‎Một lần nữa, những báo cáo ban đầu ‎mới đến từ các hãng thông tấn.
‎Một chiếc máy bay nhỏ có vẻ đã đâm vào ‎bên hông Trung tâm Thương mại Thế giới.
‎Có một cái nữa. ‎Chúng tôi vừa thấy một cái nữa.
‎Tôi sẽ không quên được.
‎Tôi sẽ không bao giờ quên ‎khi chứng kiến cả hai tòa nhà đó
‎run rẩy và sụp đổ hoàn toàn.
‎Thành phố rung chuyển.
‎Tôi nhớ những ngày đó bất ổn thế nào, ‎hàng tuần hàng tháng sau vụ 11/9.
‎Phố Wall, dĩ nhiên, nằm ngay ‎bên lề Trung tâm Thương mại Thế giới.
‎Sở Giao dịch Chứng khoán New York, ‎cách đó hai dãy nhà, đã đóng cửa.
‎Mọi thứ ở trong trung tâm ‎đóng cửa suốt ngày này qua ngày khác.
‎SĂN ĐUỔI
‎Và có một cảm giác thân thiết tuyệt vời ‎khi thị trường chứng khoán mở cửa trở lại.
‎Tom Costello có mặt tại thị trường NASDAQ. ‎Tom, sao thế?
‎Vậy là giờ giao dịch NASDAQ ‎chỉ còn khoảng một tiếng rưỡi nữa.
‎Và như tôi đã đề cập một giờ trước,
‎sáng nay, ‎trong một sự đoàn kết bất thường,
‎Giám đốc NASDAQ Wick Simmons ‎sẽ tới ở Sàn Chứng khoán.
‎Họ sẽ cùng nhau mở thị trường này.
‎Thị trường NASDAQ cần chứng tỏ ‎rằng nó có thể hoạt động
‎trong hậu quả của sự kiện không tưởng này.
‎Và Bernie đã giúp kết nối điều đó.
‎…hai, một!
‎Nhưng nó có ý nghĩa khác với Bernie,
‎mà không ai thực sự đánh giá cao ‎cho đến khi quá muộn.
‎Các cuộc tấn công cố ý và chết chóc,
‎được thực hiện hôm qua chống lại nước ta,
‎không chỉ là hành động khủng bố.
‎Đó là hành động chiến tranh.
‎Nguồn nhân lực ở thành phố New York, ‎ngay trước thềm Phố Wall,
‎dành cho tội phạm cổ cồn trắng, lừa đảo,
‎đã bị điều hướng,
‎dồn vào vấn đề chống khủng bố ‎và tài chính khủng bố.
‎Với Ủy ban Chứng khoán, ‎đây là một vấn đề trầm trọng hơn,
‎sau một chiến dịch bãi bỏ quy định
‎bắt đầu với cuộc bầu cử ‎của Ronald Reagan năm 1980.
‎Trong cuộc khủng hoảng này,
‎chính phủ không phải là ‎giải pháp cho vấn đề của chúng ta.
‎Chính phủ chính là vấn đề.
‎Luật pháp mà họ có thể dựa vào
‎để theo đuổi các cuộc điều tra ‎đã bị thắt chặt,
‎và ngân sách của họ lại bị cắt giảm.
‎Hậu quả của vụ 11/9
‎chỉ đơn giản là sự tiếp diễn ‎của một thời gian dài thiếu khẩu phần,
‎ưu tiên thấp,
‎thậm chí thay đổi luật ‎khiến họ khó làm việc của mình hơn.
‎Vì vậy, theo một cách nào đó, ‎bi kịch khủng khiếp đến với Madoff
‎đã được giảm bớt ‎sự giám sát ở cấp độ pháp lý,
‎ngay khi ông ta thực sự cần nó nhất.
‎Madoff không phải người duy nhất hưởng lợi ‎từ cái chết từ từ
‎mà Ủy ban Chứng khoán đã trải qua,
‎nhưng chắc chắn ông ta ‎là người hưởng lợi lớn nhất,
‎dựa trên quy mô lừa đảo của mình.
‎THÁNG 12 NĂM 2001 ‎QUY MÔ MÔ HÌNH PONZI: 36,8 TỶ ĐÔ LA
‎Tôi nghĩ có một sự khác biệt lớn ‎giữa tính cách Bernie thể hiện ra ngoài
‎và những gì đang diễn ra trong công ty.
‎Đó chỉ là sự đóng kịch để xây dựng ‎doanh nghiệp của ông ta và nhân cách đó.
‎Ông ta có những đứa con hoàn hảo ‎cho việc này.
‎Những người Mỹ toàn diện, học thức cao, ‎hướng về gia đình.
‎Bernie dùng Andy và Mark làm lá chắn ‎khi người ta đến.
‎"Đây là công ty gia đình".
‎"Các con tôi có học thức cao, ‎chúng đang điều hành phòng giao dịch".
‎Nhưng khi bạn làm việc cho công ty đó, ‎mọi thứ đã được phân chia rõ.
‎Mọi thứ.
‎Chúng tôi có bộ phận tạo lập thị trường, ‎được giám sát bởi con trai tôi, Mark.
‎Chúng tôi có một bộ phận ‎kinh doanh độc quyền,
‎được giám sát bởi con trai tôi, Andy.
‎Bên tư vấn đầu tư, hay còn gọi là tầng 17,
‎được giám sát bởi Frank DiPascali.
‎Các bộ phận không thể giao tiếp với nhau,
‎nên con trai tôi, Mark và Andy ‎không thể liên hệ
‎để biết lời hay lỗ của từng bộ phận.
‎Mark và Andy không bao giờ xuống ‎dưới tầng tư vấn đầu tư.
‎Và khi khách hàng đến,
‎Mark hoặc Andy sẽ đến bàn tôi và hỏi, ‎"Những người đó là ai?"
‎Chúng không biết họ là ai.
‎Tôi nghĩ Bernie thường giải tán họ ngay
‎khi ông không muốn bàn bạc gì với họ.
‎Qua nhiều năm, họ đã học được cách ‎không thúc ép ông ta.
‎Tôi nhớ đã vào và nói chuyện với Bernie ‎và nói,
‎"Công ty của ông ‎là quyền sở hữu cá nhân".
‎"Nó sẽ không còn tồn tại khi ông chết".
‎"Và các con trai và em trai ông ‎sẽ phải có giấy phép mới,
‎họ sẽ phải mở tài khoản ngân hàng mới".
‎"Sẽ mất một thời gian trước khi ‎công ty này có thể trở lại như cũ".
‎Ông ta nói, "Tôi có 30 luật sư đang xử lý. ‎Đừng lo".
‎Và đuổi tôi đi.
‎Tôi nói, "Được rồi". ‎Tôi đã đi và nói với Mark Madoff.
‎Anh ấy đến và nói chuyện với Bernie về nó ‎và bị từ chối thẳng thừng.
‎Và tôi nghĩ nó đã ‎làm anh ấy trăn trở nhiều năm
‎khi không thể nói chuyện với Bernie ‎về những thứ như thế.
‎Bernie cần trở thành người được săn đón ‎ở Phố Wall, ông hoàng của Phố Wall.
‎Tên ông ta ở trên cửa.
‎Và không có gì quan trọng hơn ‎trong cuộc đời của Bernie
‎hơn là giữ thể diện,
‎giữ rằng ông ta đang điều hành công việc ‎kinh doanh cực kỳ thành công ở tầng 19,
‎nhưng thực tế không hoàn toàn ‎như cách ông ta thể hiện.
‎Ông bị vỡ nợ vào thời điểm nào?
‎Có lẽ là…
‎vào đầu những năm 2000.
‎Năm chín… Có lẽ…
‎Ở đâu đó giữa năm 98 và 2002.
‎Ừ, đã có vài vấn đề nổi lên. ‎Phải.
‎Lúc đó,
‎sự cạnh tranh cho dòng chảy giao dịch
‎từ các tổ chức khổng lồ ông đang xử lý ‎bên mảng kinh doanh hợp pháp của mình
‎càng lúc càng căng.
‎Điều đó có nghĩa là số tiền ông được trả ‎để thực hiện các giao dịch
‎ngày càng ít đi,
‎nên lợi nhuận bắt đầu bị siết chặt.
‎Vào thời điểm đó, mảng kinh doanh hợp pháp
‎không kiếm được như người ta nghĩ.
‎Và từ năm 2002 đến 2008,
‎có khoảng 800 triệu đô la
‎được đưa từ phía mô hình Ponzi ‎của doanh nghiệp
‎sang mảng hợp pháp của doanh nghiệp.
‎Ông DiPascali lấy tiền từ tầng 17 ‎của công việc tư vấn đầu tư.
‎Số tiền đó được chuyển đến London, ‎đi nước ngoài.
‎Số tiền đó được chuyển về tầng 19,
‎hai tầng trên tầng 17…
‎dưới vỏ bọc đầu tư.
‎Hóa đơn Kho bạc Hoa Kỳ.
‎Nếu cái gọi là phía hợp pháp ‎của doanh nghiệp
‎đang không kiếm được như người ta nghĩ,
‎thì bạn trông cũng không tốt đẹp lắm ‎trong mắt người ta.
‎Và đây là cách để Madoff bảo vệ ‎danh tiếng của mình ở Phố Wall.
‎Thực tế là, vào đầu những năm 2000,
‎công việc kinh doanh hợp pháp đã vỡ nợ
‎nếu không có 800 triệu đô la ‎từ mô hình Ponzi.
‎Và lý do là bên giao dịch có lợi nhuận,
‎nhưng chỉ vậy thôi thì không đủ.
‎Bernie gặp vấn đề về chi phí chung.
‎Ông ta gánh quá nhiều chi phí, ‎và công ty đang thua lỗ.
‎Tôi đã tự điều tra,
‎và về cơ bản ông ta có khoảng ‎35 đến 50 người giao dịch
‎tạo ra lợi nhuận giao dịch,
‎nhưng công ty có hơn 150 nhân viên.
‎Bernie sẽ thuê đủ loại bạn bè ‎của các nhân viên chủ chốt,
‎những người không tốn kém ‎mà kiếm được nhiều tiền.
‎Ông ta tự xem mình là người tốt, ‎người làm hài lòng mọi người,
‎người được trông cậy.
‎Ông phải giao hàng, phải sản xuất.
‎Và ta biết, cùng lúc đó, ‎ông ta dùng công ty như một con heo đất.
‎Ông ta mua một chiếc du thuyền.
‎Ông ta có nhà ở Pháp.
‎Ông ta có phi cơ riêng.
‎Màu sắc của nó lại còn phải hợp ‎với màu sắc của văn phòng.
‎Ruth bận rộn quản lý ‎các buổi tiệc từ thiện và các sự kiện,
‎thường là để tôn vinh Bernie.
‎Bernie đã cho gia đình rất nhiều tiền.
‎Cả Mark và Andrew đều nhận được ‎rất nhiều khoản vay,
‎hàng triệu đô la ‎mà không bao giờ được trả lại.
‎Mua nhà, mua quà cho nhân viên…
‎Tất cả đều đến từ doanh nghiệp.
‎Tôi rất thất vọng ở công ty
‎khi thấy những người tôi làm việc cùng ‎không tin rằng Madoff là kẻ lừa đảo.
‎Và sau lần đầu tiên tôi nộp ‎cho Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch,
‎ấn phẩm về quỹ phòng hộ lớn nhất hành tinh ‎được in ra
‎về cơ bản là gọi Madoff là mô hình Ponzi.
‎Nhưng chẳng có câu hỏi hóc búa nào.
‎Và người ta chấp nhận đáp án nửa vời ‎hoặc chẳng gì cả,
‎và tôi tiếp tục bị phớt lờ.
‎Nhưng tôi liên tục bị ‎các sếp ở công ty săn lùng
‎để sao y chiến lược của ông ta, để có thể ‎cạnh tranh với ông ta và chia thị phần.
‎Nên tôi đã nghĩ ra một thứ ‎có thể cạnh tranh với Madoff.
‎Vấn đề của nó là
‎tôi có thể làm lỗ 50% trong một tháng.
‎Đó là một rủi ro, một rủi ro đã biết,
‎nhưng Thierry de Villehuchet ‎từ Access International
‎nghĩ đã có một thị trường cho nó như ‎sự thay thế cho các khách hàng của Madoff.
‎Nên tôi cùng Thierry de Villehuchet
‎đến một số cuộc họp ‎ở London, Paris, Geneva, và Zurich.
‎Để nói Thierry de Villehuchet là ai…
‎Tôi đang ở trong taxi, và chúng tôi đang ‎đi qua Khải Hoàn Môn ở Paris.
‎Và ông ấy nói với tôi, "Harry, ‎nhìn vòng cung và những cái tên đó đi".
‎Và tôi nhận ra đó ‎là những người tôi đã gặp ở Paris.
‎Mối quan hệ gia đình đó ‎có từ nhiều thế hệ trước.
‎Các chủ ngân hàng tư nhân ưu tú
‎đang quản lý tiền ‎cho các gia đình hoàng gia ở châu Âu.
‎Những người này ăn mặc đẹp,
‎ăn nói khéo léo, cư xử tuyệt vời,
‎biết về danh sách rượu vang.
‎Thierry de Villehuchet sẽ bắt đầu ‎mỗi cuộc họp theo cùng một cách:
‎"Harry và Rampart cũng giống như Madoff, ‎chỉ có rủi ro cao hơn, lợi nhuận cao hơn".
‎"Và thay vì dùng cổ phiếu riêng lẻ, ‎họ dùng chỉ số cổ phiếu".
‎"Ngoài ra thì chẳng khác gì nhau,
‎và đó là lý do bạn cần công ty này ‎để đa dạng hóa khỏi Madoff".
‎Trong lần gặp đầu tiên, anh ta nói,
‎"Đây là một chiến lược rất thú vị, ‎Harry, mà anh đã nghĩ ra".
‎"Nó kiếm được nhiều tiền hơn Madoff, ‎nhưng cũng có thể thua lỗ,
‎dù anh nói ‎anh có thể kiểm soát rủi ro đó".
‎"Chúng tôi đã đầu tư với Madoff, ‎ông ấy chưa từng lỗ".
‎"Vậy tại sao chúng tôi ‎lại đưa tiền cho anh chứ?"
‎Họ không muốn nghe về rủi ro thực sự, ‎rủi ro thực tế hay bất kỳ rủi ro nào.
‎Họ chỉ biết là Madoff không có rủi ro,
‎và họ sẽ chẳng tin thêm ‎một người quản lý có rủi ro.
‎Ngân hàng đầu tiên nói, ‎"Madoff khép kín,
‎nhưng chúng tôi ở XYZ ở Geneva, ‎và chỉ có chúng tôi,
‎tiếp cận được gã này. ‎Hắn chỉ lấy tiền của chúng tôi mà thôi".
‎Nếu bạn nghe điều đó một lần, ‎bạn có thể tin đấy.
‎Hai lần, ba lần, có thể là trùng hợp.
‎Mười bốn lần trong số 20 cuộc gặp với ‎các chủ ngân hàng tư nhân khắp châu Âu,
‎ông ấy đã nghe điều tương tự.
‎"Chúng tôi đầu tư với Madoff, ‎ông ta chỉ lấy tiền của chúng tôi".
‎Tôi chán nản từ chuyến đi châu Âu.
‎Không ai đồng ý đầu tư ‎ngoại trừ một số ít khách hàng,
‎nên tôi đã điều hành chiến lược ‎một thời gian, và nó bị thu hẹp từ đó.
‎Sau chuyến đi đó, ‎Harry trở nên rất lo lắng,
‎vì ngay lập tức, anh ấy nhận ra
‎vụ lừa đảo ở châu Âu lớn hơn ở Mỹ.
‎Tôi phát hiện ra Madoff ‎có hàng tỷ đô la ở châu Âu.
‎Ông ta luôn được nhắc đến ‎với tài khoản nước ngoài
‎ở quần đảo Cayman.
‎Tiền nước ngoài ở quần đảo Cayman ‎là tiền được quản lý rất lỏng lẻo
‎mà những người giàu có thường dùng ‎để tránh thuế,
‎mà còn chứa tiền bẩn
‎có thể đến từ tiền buôn ma tuý
‎hoặc tiền của các trùm sò ‎cần được rửa sạch.
‎Và số tiền sau đó sẽ được chuyển ‎vào quỹ của Bernie.
‎Một khi bạn nhận ra ‎Bernie đang quản lý tiền
‎cho một số người nguy hiểm nhất thế giới,
‎bạn bắt đầu lo lắng
‎rằng nếu bạn bị phát hiện đang cố ‎tố giác Madoff,
‎nó có thể khiến các băng đảng ‎và người Nga mất rất nhiều tiền.
‎Số tiền mà họ không muốn mất.
‎Bản thân tôi đang gặp nguy,
‎vì tôi chỉ như một tiếng gọi nơi hoang dã
‎đến nhà chức trách ‎nói Madoff là một kẻ lừa đảo.
‎Nên tôi bắt đầu mang súng,
‎và kiểm tra xe xem có bom không.
‎Khi chúng tôi xây dựng ‎mối quan hệ làm ăn cùng nhau,
‎tôi trở nên thân thiết với Thierry.
‎Chúng tôi thường uống cocktail ‎trong văn phòng anh ấy.
‎Một lần, tôi gặp anh ấy ở New York,
‎và chúng tôi đã nói chuyện một chút.
‎Và tôi cứ nhắc lại mãi ‎trong mối quan hệ này:
‎"Nếu như Harry và tôi, anh biết đó, ‎và vụ Madoff, nó…"
‎Và anh ấy kêu, "ÔI trời, anh và Madoff. ‎Sao anh chưa quên đi?
‎"Trời ạ", anh ấy nói, ‎"anh biết tôi làm thẩm định rồi
‎và tôi hoàn toàn tin tưởng ‎người đàn ông này".
‎"Chúng tôi thậm chí đã phân tích ‎chữ viết tay, và anh ta đã vượt qua".
‎"Vậy tôi có thể làm gì khác?"
‎Tôi nói, "Nhưng nếu Harry và tôi đúng, ‎còn anh sai,
‎thì sao?"
‎Và anh ấy nói, ‎"Để tôi nói cho anh biết, Frank".
‎"Tôi có tất cả tiền trong đó".
‎"Tôi có hầu hết tiền của gia đình ‎trong đó".
‎"Tôi có mọi chủ ngân hàng tư nhân ‎mà tôi đã chuẩn bị như một mối quan hệ
‎ở châu Âu ở trong đó".
‎"Và chắc là tôi có ‎một nửa hoàng gia châu Âu ở trong đó".
‎"Tôi sẽ không thoát được nếu tôi sai".
‎"Nếu anh và Harry đúng, còn tôi sai…
‎tôi chết chắc rồi".
‎Thời gian trôi qua,
‎Bernie ngày càng cuồng nộ hơn.
‎Và tôi nghĩ đó là do áp lực gia tăng.
‎Vì có quá nhiều thứ ông ta phải kiểm soát.
‎Tôi nói chuyện với ông ta ‎có lẽ 15 phút một lần qua điện thoại.
‎Ông luôn phải biết chuyện gì đang xảy ra.
‎Ông nói, "Tôi không quan tâm Peter…"
‎"Tôi không quan tâm ai nghe máy, ‎tôi muốn biết ngay".
‎Bernie là chủ công ty.
‎Ông muốn đảm bảo mọi người biết ‎ông ta là người nắm quyền, là luật pháp.
‎Peter…
‎Peter là người chú yêu thích ‎của mọi người.
‎Peter rất hoà đồng, khiêm tốn,
‎và ông ấy khiến tôi cảm thấy thông minh, ‎hữu ích và hiệu quả ngay từ đầu.
‎Bernie là anh trai của Peter và…
‎Bernie sẽ bắt nạt, nói xấu ông ấy.
‎Peter đang gặp một nhà trị liệu, ‎vì lý do gì đi nữa,
‎và khi Bernie biết được, thay vì ủng hộ,
‎hắn chỉ trích ông ấy.
‎Ông ta nói, "Mày là gì, thằng khốn? ‎Phải đi gặp ai đó à? "
‎Ông ta bắt đầu la hét, chế giễu ông ấy ‎trước mặt nhân viên.
‎Trong đầu tôi, tôi nói, "Ông ấy là vậy. ‎Không có thù oán gì cả".
‎Nhưng em trai ông và bọn trẻ, ‎tôi không nghĩ họ có thể chịu được.
‎Nên họ sẽ cư xử theo cách mà
‎họ sẽ tránh để ông ta bắt đầu ‎những cơn điên đó.
‎Có lúc, Peter tham gia vào ‎việc tạo lập thị trường.
‎Tôi không rõ ngày tháng.
‎Và ông ấy cũng kiểm soát tuân thủ ‎cho công ty, và các hệ thống.
‎Ông ấy đã làm rất nhiều việc, em trai tôi.
‎Tôi tự hỏi phần nào của sự tuân thủ
‎là nhắm mắt làm ngơ với những gì ‎Bernie đang làm ở tầng 17
‎mà không thực sự biết.
‎Sĩ quan tuân thủ ‎là những người ký xác nhận
‎rằng bạn đã tuân thủ mọi quy tắc,
‎đã tuân thủ các nguyên tắc ‎của Ủy ban Chứng khoán,
‎người sẽ đối phó với cảnh sát.
‎và người sẽ là bộ mặt của Bernard Madoff ‎với họ.
‎Nhưng Bernie là ‎người thích kiểm soát mọi thứ.
‎Mặc dù SEC chưa từng có thể ‎thực sự tổ chức
‎một cuộc điều tra có thẩm quyền về Madoff,
‎tiền tip sẽ tăng, nếu không ‎Harry Markopolos lại tới đập bàn.
‎Ngoài những tố cáo của Harry Markopolos ‎năm 2000, 2001,
‎còn có một số lời phàn nàn khác ‎từ những người khác
‎đã được nộp lên SEC về Bernie Madoff ‎vào các thời điểm khác nhau.
‎Cuối năm 2004,
‎họ đang kiểm tra một thứ khác, ‎và họ tìm thấy những email này
‎với hai cá nhân từ một công ty khác
‎đang nói về việc họ nghĩ ‎Madoff đang điều hành một vụ lừa đảo.
‎Và họ đưa ra một số vấn đề tương tự
‎về việc lợi nhuận không khả thi.
‎THÁNG MỘT NĂM 2005 ‎QUY MÔ MÔ HÌNH PONZI: 45,2 TỶ ĐÔ LA
‎SEC cuối cùng cũng quyết định ‎thực hiện thẩm tra
‎và cử hai điều tra viên cấp thấp
‎tới văn phòng của Bernie Madoff ‎để thực hiện thẩm tra.
‎Ngày mà hai điều tra viên trẻ, ‎vừa mới ra trường, đến,
‎họ được dẫn ‎vào phòng hội nghị của Bernie Madoff
‎và họ được bảo rằng liên hệ cá nhân ‎của họ trong toàn bộ cuộc kiểm tra
‎sẽ không phải là người kiểm soát tuân thủ, ‎cũng giống như
‎mọi cuộc kiểm tra khác ‎và bất cứ thứ gì họ từng làm,
‎nhưng người liên lạc của họ sẽ là ‎chính Bernie Madoff.
‎Một điều lạ lùng.
‎Ý tôi là, nếu bạn đi thẩm tra Apple,
‎Tim Cook sẽ không đi theo bạn ‎trong hai tuần.
‎Bạn sẽ không đi chơi ‎với Jeff Bezos ở Amazon
‎khi đang thẩm tra.
‎Công ty của Bernie không rõ
‎là họ đang nhìn gì, ‎vì họ không nói rõ điều đó.
‎Và sự thật là,
‎hai điều tra viên cũng không biết.
‎Những người này, vừa mới ra trường,
‎đã phải đối mặt với Bernie Madoff, ‎liên hệ duy nhất của họ ở công ty.
‎Thì, ông ta là người có duyên,
‎nên ông sẽ kể chuyện ‎và đùa giỡn với họ.
‎Trên thực tế, ông ta còn nói với họ
‎ông nằm trong danh sách rút gọn để trở ‎thành lãnh đạo tiếp theo của SEC.
‎Và có liên lạc qua email giữa ‎hai điều tra viên cấp dưới và sếp của họ
‎nói đùa rằng,
‎"Các cậu có thể về phe Bernie ‎khi ông ta tiếp quản SEC".
‎Chúng thật tệ khi bắt đầu,
‎và rất khó để họ tập trung ‎vào việc cần làm
‎khi họ thích được ngồi trong phòng, ‎nói chuyện với Bernie Madoff,
‎và học những thứ mà
‎họ thậm chí còn không biết về SEC.
‎Ai cũng biết khi chúng tôi ‎bị điều tra ở văn phòng
‎rằng Bernie sẽ trở nên rất kỳ quặc.
‎Và ông ta sẽ theo dõi mọi thứ.
‎Ông ta sẽ theo dõi họ.
‎Ông ta sẽ đảm bảo rằng họ ở một chỗ,
‎để chúng tôi để mắt đến họ.
‎Nếu họ đến để sao chép, ‎chúng tôi sẽ đề nghị làm cho họ,
‎và chúng tôi sẽ ghi lại ‎những gì họ đang sao chép.
‎Tôi từng nghĩ ông ấy là Ngài Đáng Nghi.
‎Họ chỉ đang kiểm tra, nhưng tất nhiên,
‎ông ấy hoàn toàn lo lắng.
‎Khi các điều tra viên tiếp tục ‎xem xét các tài liệu,
‎các mối quan hệ, ‎các giao dịch mà Madoff có,
‎thái độ niềm nở ban đầu của ông ta ‎dần phai nhạt đi.
‎Ông ta có hai cách tiếp cận.
‎Nếu họ nhìn vào mảng ‎mà ông ta muốn họ xem xét,
‎ông sẽ rất thân thiện và trò chuyện với họ ‎và tâng bốc họ.
‎Và nếu họ rời khỏi đó,
‎nếu họ chuyển sang mảng khác, ‎nhìn vào mô hình Ponzi,
‎ông ta sẽ rất kích động.
‎Bernie Madoff đẩy họ về phần chạy trước.
‎Chạy trước sẽ là Bernie sử dụng hoạt động ‎môi giới, tạo lập thị trường của mình
‎dưới hình thức giao dịch nội bộ
‎để di chuyển thị trường theo cách ‎có thể thu được lợi nhuận tốt hơn.
‎Ông ta muốn họ tập trung vào việc đó, ‎vì rõ ràng ông ta không làm thế.
‎Ông đang nghĩ về việc ‎có nên đặt nghe lén văn phòng không.
‎Nhưng ông ta quyết định là
‎khi hai điều tra viên trẻ ra ngoài ‎và nghỉ trưa,
‎Bernie xông vào phòng họp bằng kính
‎và thực sự đào bới qua cặp táp của họ,
‎và khám phá ra rằng họ thực sự có
‎những bài báo đầu tiên ‎của phóng viên điều tra
‎Erin Arvedlund và Michael Ocrant viết
‎về cơ bản là đặt ra câu hỏi,
‎lợi nhuận của Bernie với quỹ phòng hộ ‎có quá tốt đến vô thực?
‎Nên ông ta phát hiện ra kế hoạch của họ ‎có thể là đang điều tra mô hình Ponzi.
‎Và điều này làm Bernie tức giận.
‎Ông ta chất vấn họ.
‎"Anh đang tìm gì?" Ông nói.
‎Và họ đi loanh quanh một chút ‎và thốt ra từ "quỹ phòng hộ".
‎"Chúng tôi muốn biết việc kinh doanh ‎của ông với các quỹ phòng hộ này là gì".
‎"Chà", ông ta nói,
‎"Tôi đã chia sẻ việc này ‎với sếp của anh nhiều năm trước".
‎"Họ biết hết rồi".
‎"Nghe này, không, ‎tôi không điều hành quỹ phòng hộ".
‎"Tôi giao dịch cho các quỹ phòng hộ, ‎như tôi đã giải thích nhiều lần".
‎"Gọi Washington. Họ sẽ nói cho anh".
‎Gió đã biến mất khỏi cánh buồm của họ.
‎Hóa ra ông ta biết nhiều ‎về những gì đang xảy ra ở SEC hơn cả họ.
‎Và ngay sau đó, ‎họ quyết định kết thúc cuộc thẩm tra
‎với kết luận rằng không có bằng chứng nào
‎cho thấy Bernie Madoff ‎đã phạm tội bất chính.
‎Và không có tố cáo điều này tới bất cứ ai ‎trong Ủy ban Chứng khoán.
‎Madoff có lý lịch hoàn hảo.
‎Ông ta có một công ty môi giới ‎rất thành công và hợp pháp.
‎Và mọi người đều nghĩ ai đó có quyền lực ‎và danh tiếng trong ngành như thế
‎sẽ không thèm ăn cắp.
‎Và nó làm tôi bực, ‎vì tôi biết đó là mô hình Ponzi.
‎VỚ VẨN!
‎Làm sao mà 440 triệu đô la ‎lại cứ thế biến mất?
‎Đó là điều mà SEC, ‎Bộ trưởng Tư pháp Connecticut,
‎và hàng loạt nhà đầu tư bất mãn muốn biết.
‎Cựu Giám đốc điều hành Samuel Israel ‎đã nhận tội
‎một tội âm mưu và hai tội lừa đảo.
‎Anh ta khai ‎rằng anh biết mình đã làm gì ở Bayou.
‎Anh ta biết điều đó là sai.
‎Vào cuối mùa hè năm 2005,
‎Phố Wall bị chấn động bởi sự lộ diện
‎của một nhà quản lý quỹ phòng hộ ‎hào nhoáng,
‎người bị vạch trần là đang điều hành ‎một mô hình Ponzi.
‎Nó gây sốc cho giới đầu tư quỹ phòng hộ.
‎Ở công ty tư vấn đầu tư của Madoff, ‎tiền chảy vào chậm hơn.
‎Nó chảy ra nhanh hơn một chút.
‎Chẳng bao lâu nữa, Bernie sẽ phải đối mặt ‎với cuộc khủng hoảng tiền mặt.
‎Ông ta có 13 triệu đô la cuối cùng trong ‎tài khoản JP Morgan,
‎tài khoản ngân hàng đã hỗ trợ ‎cho mô hình Ponzi.
‎Và ông ta đã có yêu cầu mua lại ‎với giá hơn 100 triệu đô la.
‎Ông liên hệ một số khách hàng lớn nhất, ‎đáng chú ý nhất là Jeffry Picower,
‎người đã kiếm được 125 triệu đô la ‎trong thời gian ngắn.
‎Bernie trở nên hoàn toàn phụ thuộc ‎vào Picower,
‎vì khi khủng hoảng tiền mặt định kỳ ‎xuất hiện
‎và mô hình Ponzi có nguy cơ bị lộ,
‎Jeff Picower bỏ tiền vào ‎để đảm bảo việc kinh doanh sống sót.
‎Và ông ấy có Sonja Kohn…
‎một nhà tài chính người Áo năng động.
‎Người phụ nữ vĩ đại của Vienna,
‎người đã vào văn phòng Bernie ‎và mua vui cho họ bằng giọng ba hoa
‎và mang tới một đống tiền mặt.
‎Vài người nói bà ấy ‎là phiên bản nữ của Bernie Madoff.
‎Bà ấy không chỉ ‎kêu gọi được nhiều tiền cho ông ta,
‎mà còn trông rất giống Bernie Madoff.
‎Trông như họ có thể là anh em ruột.
‎Tôi rất hay gặp bà ấy.
‎Bà ấy là một người phụ nữ tốt.
‎Bà ấy là kiểu bà ngoại điển hình.
‎Bà ấy luôn có một thứ nổi bật ‎trong trang phục.
‎Có lần bà ấy bước vào ‎với một cái áo khoác lông.
‎Tôi nghĩ, nó ở đâu ra vậy?
‎Sau đó bước vào văn phòng ông ta. ‎Ông ta đang đợi.
‎Họ sẽ luôn đóng cửa.
‎Ông không làm thế với người khác.
‎Họ sẽ nói chuyện, ‎và tôi không biết là về cái gì.
‎Bà ấy đã thiết lập một mạng lưới ‎quỹ trung chuyển khắp châu Âu.
‎Quỹ quan trọng nhất ‎được gọi là Quỹ Herald.
‎Có thể nói rằng nếu không có Quỹ Herald,
‎Bernie năm đó tiêu rồi.
‎Số tiền Sonja Kohn đưa vào từ một quỹ thôi
‎đã giúp ông ta thoát khỏi khủng hoảng ‎và trở lại vững chắc.
‎Họ bắt đầu bắt tay tạo ra hàng triệu,
‎và cuối cùng là hàng tỷ đô la ‎cho Bernie Madoff.
‎Và một phần tốt cho Sonja Kohn.
‎Bà ấy tạo ra một thứ gọi là ‎Ngân hàng Medici.
‎Nghe có vẻ là một tổ chức ‎bóng bẩy và lâu đời.
‎Nó tồn tại được khoảng 15 phút.
‎Nhưng vì cách thế giới đang phát triển ‎lúc đó,
‎vì toàn cầu hóa đang thịnh vượng,
‎và sự thúc đẩy của các ngân hàng châu Âu, ‎đặc biệt,
‎để trở nên lớn hơn để có thể cạnh tranh ‎trên trường toàn cầu,
‎Ngân hàng Medici bé nhỏ
‎có một khoản đầu tư thiểu số ‎từ Ngân hàng Áo vĩ đại.
‎Và rồi Ngân hàng Áo bị tiếp quản ‎bởi một ngân hàng còn lớn hơn
‎Tập đoàn Ngân hàng Ý, UniCredit.
‎Vì vậy, chẳng cần làm gì,
‎bà ấy đã nằm trong ‎phả hệ ngân hàng Châu Âu phi thường này.
‎Bằng cách bắt chước ‎các tổ chức nước ngoài này,
‎Bernie đã có thể đưa tay vào túi
‎của mọi người trên khắp thế giới.
‎Theo tôi biết,
‎chưa có mô hình Ponzi lớn nào ‎ làm được điều đó.
‎Có hàng ngàn người tham gia ‎bán sản phẩm này
‎cho vô số khách hàng ‎ở nhiều quốc gia khác nhau.
‎Ở Mỹ, chúng ta chỉ có 79 quỹ trung chuyển.
‎Ở châu Âu, nó là hơn 200.
‎Tất cả ngân hàng Pháp lớn,
‎các ngân hàng Đức lớn, ‎ngân hàng Thụy Sĩ, ngân hàng Anh,
‎họ tham gia vào việc ‎bán Madoff đắt như tôm tươi.
‎Và, thật không may, ‎khi một vụ án lớn đến như vậy,
‎khi bạn có nhiều tỷ đang gặp nguy,
‎không ai muốn tin ‎là Hoàng đế chẳng có bộ quần áo mới nào.
‎Những người đưa tiền cho ông ta, ‎họ không đặt câu hỏi, phải không?
‎Vì họ thích số tiền ‎họ kiếm được hàng tháng.
‎Nó đã trở thành một cái còng tay vàng
‎khiến các nhà quản lý quỹ phòng hộ ‎không muốn thách thức Bernie
‎vì đã không tiết lộ,
‎vì đã từ chối hợp tác thẩm định,
‎vì tất cả mọi thứ
‎mà bình thường sẽ là ‎những báo động đỏ sáng chói.
‎Tiền đâu? Tài sản đâu? Ai đang giữ nó?
‎Có trong ngân hàng không? Nó ở đâu?
‎Kiểm toán viên là ai? ‎Ai đang xem sổ sách?
‎Tôi sợ rằng những câu hỏi này ‎không được hỏi,
‎nhưng điều đáng buồn là ‎nó chẳng làm tôi ngạc nhiên.
‎Họ có trách nhiệm ủy thác hoàn toàn ‎cho khách hàng của mình,
‎nhưng đã bao nhiêu lần ta thấy ở Phố Wall ‎người ta
‎có trách nhiệm với người khác
‎nhưng cuối cùng, ‎trách nhiệm thực sự của họ là với ai?
‎Với chính họ.
‎Tôi ngồi ở một số ngân hàng lớn nhất,
‎họ nói cho tôi về quy trình thẩm định ‎đẳng cấp thế giới.
‎Nhưng họ đều bán Madoff.
‎Tôi nghĩ điều đó thật điên rồ,
‎rằng họ sẽ không biết gì ‎về một vụ lừa đảo rõ ràng.
‎Động cơ của Harry khi đến SEC ‎chỉ là sự trong sạch của doanh nghiệp.
‎Và anh ấy trở nên cực kỳ tập trung, ‎khoá vào một mục tiêu.
‎Và đó là lý do ‎chúng tôi kiên trì suốt năm năm.
‎Anh ấy như… Bạn lái xe đạp trên phố ‎hồi còn nhỏ
‎và một con chó Bắc Kinh xông ra và sủa bạn
‎cắn vào chân và không chịu thả ra,
‎và bạn đạp đi, và nó đi theo lòng vòng.
‎Nếu bạn có trải nghiệm như thế,
‎đó chính là Harry, con chó Bắc Kinh.
‎Anh ấy bám chặt và không chịu buông ra.
‎Email tôi gửi Meaghan Cheung,
‎Giám đốc Chi nhánh tại Văn phòng Hiện ‎trường Khu vực New York của SEC,
‎vào thứ Hai, ngày bảy tháng 11, năm 2005 ‎lúc 1:49 chiều.
‎Tiêu đề là, "Quỹ phòng hộ lớn nhất ‎thế giới là một trò lừa đảo".
‎Harry Markopolos đến vào năm 2005,
‎với tài liệu rất dài ‎với gần 30 báo động đỏ.
‎Điều mà Harry đưa ra là,
‎chiến lược giao dịch ‎mà Bernie Madoff đã tuyên bố
‎không phải là thứ có thể đạt được ‎lợi nhuận như vậy.
‎Và anh ấy nói, "Nhìn con số, ‎xem những gì ông ta cung cấp".
‎"Ông ta không thể giao dịch ‎với khối lượng lớn như vậy".
‎Loại quyền chọn mà Bernie tuyên bố ‎chỉ giao dịch ở một nơi.
‎Và trên sàn giao dịch đó, ‎trung bình chỉ có một tỷ rưỡi
‎quyền chọn tồn tại trong một tháng.
‎Bernie cần gấp nhiều lần.
‎Và chúng không tồn tại.
‎Và không có kiểm tra và cân bằng độc lập ‎ở công ty Madoff,
‎điều đó cũng là một báo động đỏ.
‎Em trai của Bernie là sĩ quan tuân thủ,
‎nên nó được kiểm soát chặt chẽ ‎bởi một gia đình.
‎Đó là một phần rõ ràng của vụ lừa đảo.
‎Thật nực cười.
‎Một trong những dấu hiệu rõ ràng ‎là thiếu một bên đối lập.
‎Với mọi giao dịch, có một đối tác ‎hoặc một bên đối lập.
‎Và không ai có thể tìm ra đối lập ‎cho các giao dịch của Madoff.
‎Ông ta định giao dịch 30, 40, 50 tỷ đô la.
‎Bạn phải có bên đối lập.
‎Và vào thời điểm đó,
‎với nhiều bằng chứng ‎mà Harry Markopolos đưa ra,
‎SEC nhận ra rằng họ phải điều tra toàn bộ.
‎Không giống như cuộc điều tra năm 2005,
‎họ sẽ xem xét ‎các khách hàng của quỹ phòng hộ.
‎Họ sẽ xem xét những khách hàng mà ‎ông ta được cho là thực hiện giao dịch,
‎và xem họ có thể học được gì.
‎Nên họ bắt đầu gõ cửa
‎những người đã làm ăn ‎với Bernie nhiều năm.
‎Họ gọi Fairfield Greenwich, ‎quỹ trung chuyển.
‎Bernie Madoff biết chuyện này.
‎Rồi có một cuộc điện thoại
‎giữa Bernie Madoff ‎và sĩ quan tuân thủ của Fairfield,
‎mà Bernie về cơ bản nói ‎với sĩ quan tuân thủ
‎phải nói gì trong cuộc gọi với SEC.
‎Rõ ràng, trước hết, cuộc gọi này ‎chưa từng diễn ra. Được chứ?
‎Vâng, tất nhiên rồi.
‎Được rồi, điều họ làm là, ‎khi họ đặt câu hỏi,
‎họ cố gắng moi thông tin.
‎Anh càng biết ít về cách chúng tôi ‎thực hiện, vân vân và vân vân,
‎thì càng tốt.
‎Hãy nói, "Nghe này, Madoff đã kinh doanh ‎được 45 năm".
‎"Ông ta là một nhà môi giới nổi tiếng,
‎chúng tôi cho rằng ông ta đang làm mọi thứ ‎đàng hoàng".
‎SEC đã nghi ngờ khi họ nói chuyện ‎với sĩ quan tuân thủ này,
‎anh ta được mớm lời,
‎nhưng điều đó không ảnh hưởng đến việc ‎họ tiếp tục điều tra.
‎Với Bernie Madoff, ‎chuyện này đã đi quá xa rồi.
‎Điều này có thể bắt đầu ‎gây khó chịu cho ông ta.
‎Vậy ông ta làm gì?
‎Ông ta nhấc máy lên và nói với SEC ‎ông muốn đến nói chuyện với họ.
‎Và ông ta đến thật. Một mình.
‎Không có đội ngũ luật sư, ‎không có nhân viên,
‎không có ai cầm cặp cho ông ta luôn.
‎Lạ đời ở Phố Wall.
‎Ông ta bước vào văn phòng ‎của Ủy ban Chứng khoán ở New York…
‎và nói, "Hãy hỏi tôi bất cứ điều gì".
‎"Hỏi tôi đi. Anh muốn biết gì?"
‎Và họ tra hỏi ông.
‎"Chà, ông giao dịch những quyền chọn ‎nằm trong chiến lược của ông ở đâu?"
‎Ông ta viết ra ‎một danh sách các ngân hàng.
‎"Ồ, còn nữa", họ nói, "chúng tôi muốn kiểm ‎tra tài khoản thanh toán bù trừ của ông".
‎Về cơ bản, mỗi khi giao dịch ‎được thực hiện, sẽ có ghi chép về nó
‎ở một tổ chức độc lập bên ngoài ‎có tên là DTC.
‎Đó là cách để các cơ quan quản lý ‎và những người khác
‎kiểm tra xem các giao dịch ‎có thực sự diễn ra hay không.
‎"Chúng tôi cần số tài khoản của ông ‎để kiểm tra", họ nói với Bernie.
‎Ông ta viết ra.
‎Ông biết, chiều thứ Sáu đó,
‎nếu họ gọi bất kỳ ngân hàng nào
‎mong đợi được biết họ giao dịch quyền chọn ‎với ông ta,
‎hoặc nếu họ kiểm tra ‎tài khoản thanh toán bù trừ
‎mong tìm được tài sản trị giá ‎hàng tỷ đô la ở đó,
‎Nhưng không thấy…
‎Vụ lừa đảo sẽ kết thúc.
‎Tôi không biết Bernie nghĩ gì,
‎nhưng ông ta đưa cho họ mảnh giấy
‎và bước ra ngoài…
‎và dành một ngày cuối tuần ‎để tự hỏi khi nào cái rìu sẽ rơi xuống.
‎Thứ Hai đến,
‎rồi thứ Ba,
‎rồi thứ Tư.
‎Cái rìu không rơi.
‎Họ hỏi câu hỏi,
‎họ có thông tin, họ có số tài khoản,
‎nhưng họ chưa từng gọi điện.
‎Không thể tưởng tượng được, và thú thật ‎tôi chưa từng có câu trả lời hợp lý,
‎từ những người chúng ta tra hỏi, ‎tuyên thệ trong lời khai,
‎về điểm đặc biệt này.
‎Họ quên mất. Họ đã bỏ lỡ.
‎Nhưng nó hoàn toàn vô lý.
‎SEC đã kiểm tra, điều tra, xem xét,
‎phân tích hoạt động của Bernie Madoff ‎nhiều lần,
‎chưa từng tiến hành kiểm tra ‎hay điều tra có thẩm quyền,
‎Không bao giờ phát hiện ra sự lừa đảo.
‎Họ chỉ kết luận rằng ông ta đã cung cấp
‎một số thông tin không chính xác ‎về mảng tư vấn đầu tư.
‎Harry đã viết cả một luận án cho SEC ‎với 29 dấu hiệu đỏ.
‎Đây không phải là lời ám chỉ.
‎Mọi thứ đã được vạch rõ từng điểm một,
‎nhưng họ làm ngơ.
‎Tôi đã dâng tận miệng cho họ, ‎nhưng họ đã bỏ lỡ một mô hình Ponzi.
‎Và điều bi thảm là, ‎họ đã hành động chống lại Madoff.
‎Mùa hè năm 2006,
‎họ bắt ông ta đăng ký làm cố vấn đầu tư.
‎Và ông đã dùng nó để tiếp thị ‎cho các nạn nhân tương lai,
‎nói rằng, "SEC đã đến, ‎họ xác nhận mọi thứ đều minh bạch".
‎Và các nhà đầu tư nghĩ, ‎"Chà, đó là đèn xanh".
‎"Hãy đầu tư thêm tiền với Madoff. ‎Ông ta hợp pháp".
‎Đáng buồn thay, giữa năm 2006 ‎và khi nó sụp đổ vào năm 2008…
‎hàng tỷ đô la đổ vào, ‎trong những năm cuối.
‎Đây là bong bóng thị trường thế chấp ‎vĩ đại.
‎Năm 2006, 2007 và đầu năm 2008 ‎là những năm hoàng kim,
‎khi bạn thở thôi cũng ra tiền.
‎Đó là thời điểm huy hoàng,
‎và Madoff được hưởng lợi từ đó.
‎Dẹp vụ lừa đảo đó vào năm 2006
‎sẽ giúp các nhà đầu tư ‎không mất hàng tỷ đô la.
‎Nhưng họ không làm thế.
‎Nó lăn về phía trước cho đến khi sụp đổ.
‎Đội tôi đã không ngăn được Madoff.
‎Chính phủ đã không ngăn được Madoff.
‎Ông ta nổ tung ‎vì thị trường nổ tung vào năm 2008.
‎Sóng xung kích đã lan rộng khắp toàn cầu. ‎Chứng khoán…
‎Dow giảm 778 điểm, ‎trở thành kỷ lục thấp nhất của Dow…
‎Bầu không khí bao trùm ‎trong điên cuồng, sợ hãi và hỗn loạn.
‎Điều này thực sự làm lung lay nền móng ‎của Phố Wall.
‎Giờ một cuộc khủng hoảng toàn diện ‎đã bắt đầu…
‎Và thông báo rút tiền ‎bắt đầu được gửi đến,
‎rồi đổ vào,
‎và rồi ào vào.
‎Nền kinh tế Mỹ trong ‎cuộc khủng hoảng thế kỷ. Những lời đó…
‎Chuyện xấu đang đến.
‎Bernie sắp cạn tiền.
‎SONJA KOHN TỪ CHỐI TẤT CẢ SAI PHẠM ‎LIÊN QUAN ĐẾN MADOFF,
‎NÓI RẰNG BÀ ẤY CŨNG LÀ ‎NẠN NHÂN CỦA MÔ HÌNH
‎NĂM 2013, TÒA ÁN Ở ANH TÌM THẤY
‎"SỰ TRUNG THỰC VÀ CHÍNH TRỰC CỦA KOHN ‎ĐÃ ĐƯỢC CHỨNG MINH".
‎Biên dịch: Viet Nguyen