14 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2021
Να αναφερθούμε στην είδηση που μόλις έβγαλε το Associated Press.
Ο Μπέρνι Μέιντοφ,
ο αρχιτέκτονας της μεγαλύτερης πυραμίδας Πόντσι,
πέθανε σήμερα στη φυλακή, σε ηλικία 82 ετών.
Γνωρίζω
ότι μετά τον θάνατό του αποτεφρώθηκε.
Ο ιουδαϊσμός είναι ενάντια στην αποτέφρωση.
Πιστεύουμε ακράδαντα ότι το σώμα μας δεν ανήκει σ' εμάς.
Ανήκει στον Θεό, αυτός μας το έδωσε. Πρέπει να το επιστρέψουμε.
Προερχόμαστε από το χώμα και στο χώμα επιστρέφουμε.
Η μεγάλη ανατροπή, όμως, είναι
ότι η σορός αυτού του ανθρώπου παραμένει εδώ,
βρίσκεται σε ένα ράφι στο γραφείο ενός δικηγόρου μέσα σε ένα κουτί,
επειδή η οικογένεια αρνείται να δεχτεί τις στάχτες.
Μάλλον το καταλαβαίνω, αλλά πονάει.
Πρέπει να πέρασαν όμορφες στιγμές μαζί.
Έχουν θυμώσει τόσο πολύ μαζί του, που αυτός ο θυμός δεν θα φύγει ποτέ.
Όλοι κηδεύονται, ακόμη κι οι δολοφόνοι.
Ακόμη κι αυτοί κηδεύονται.
Κι αυτός έπρεπε να κηδευτεί, κι ας θεωρώ ότι είναι κακός άνθρωπος.
Και ήταν.
Κανείς από την οικογένεια δεν θέλει την παραμικρή σύνδεση μαζί του.
Ποιος θέλει να συνδέεται με τις στάχτες ενός μοχθηρού τέρατος,
που χωρίς καμία ενοχή κατέστρεψε τη ζωή τόσων ανθρώπων;
ΜΕΪΝΤΟΦ: ΤΟ ΤΕΡΑΣ ΤΗΣ ΓΟΥΟΛ ΣΤΡΙΤ
Στις αρχές του 2007 πλέον,
ο Μπέρνι Μέιντοφ πρέπει να αναλογιζόταν τα δύο προηγούμενα χρόνια λέγοντας
"Δεν περίμενα να φτάσω μέχρι εδώ".
Με τη βοήθεια επιμέρους κεφαλαίων, ανίκανων επιθεωρητών…
ΝΤΑΪΑΝΑ ΜΠ. ΧΕΝΡΙΚΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
είχε καταφέρει να φτάσει στο 2007 με το "λίπος" από το παράνομο ταμείο του.
Ταξιδεύει τακτικά με το ιδιωτικό του τζετ στην έπαυλή του στη νότια Γαλλία,
όπου παίζει με το καινούργιο του σκάφος.
Ζει πλουσιοπάροχα.
Ο Μπέρνι και η Ρουθ Μέιντοφ δεν ήταν οι μόνοι
που επωφελούνταν από αυτήν την εξαιρετική χρονιά υπερβολής.
Στη Νέα Υόρκη
ο Μέιντοφ είχε φροντίσει ώστε οι έμπιστοι βοηθοί του 17ου ορόφου
να μοιράζονταν αυτόν τον πλούτο.
Διπλασίασε τον μισθό του Φρανκ Ντιπασκάλι από 2.000.000 σε 4.000.000 δολάρια.
Ο Φρανκ αγόρασε καινούργιο αλιευτικό σκάφος
και είχε όλα όσα είχε ονειρευτεί.
Η Ανέτ Μποντζόρνο επίσης λαμβάνει μια γενναία αύξηση
και η χρονιά εκτυλίσσεται μέσα σε ακόμη περισσότερη πολυτέλεια.
Επικρατούσε ευφορία επειδή επιτέλους είχε φτάσει
στο ζενίθ της επιτυχίας στη Γουόλ Στριτ.
Η βασική ιδέα της Γουόλ Στριτ…
ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟΥ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟΥ
που διαφεύγει ενίοτε των ρυθμιστικών αρχών και των ακαδημαϊκών,
είναι ότι έχει στόχο το κέρδος.
Όταν ένα άτομο επωφελείται, κάποιο άλλο αδικείται.
Το 2008 ξαφνικά η παγκόσμια οικονομία βρισκόταν στο χείλος του γκρεμού.
Παρατηρούνται προβλήματα στη στεγαστική αγορά,
καθώς υπάρχουν πλέον σαφείς ενδείξεις
της σοβαρότητας της κατάστασης στη χώρα.
Οι δανειομεσίτες πουλούσαν σπίτια
δίνοντας ψεύτικα δάνεια, χωρίς δηλαδή να επιβεβαιώνουν το εισόδημα,
σε ανθρώπους χωρίς οικονομική δυνατότητα και που δεν καταλάβαιναν τους όρους.
Οι επενδυτικές τράπεζες έπαιρναν αυτά τα κακά δάνεια,
που ήξεραν ότι θα κατέρρεαν,
τα έβαζαν σε χρεόγραφα,
έπαιρναν αξιολόγηση ΑΑΑ
από τους οίκους αξιολόγησης της Γουόλ Στριτ
και τα πουλούσαν σε επενδυτές.
Και μετά ξαφνικά, κατάρρευση.
Εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες αθετούν την αποπληρωμή στεγαστικού.
Νόμιζες ότι όλος ο κόσμος κατέρρεε. Όλες οι τράπεζες διαλύονταν.
ΑΝΤΡΙΟΥ ΡΟΣ ΣΟΡΚΙΝ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ
H Lehman Brothers παραπαίει λόγω των κακών στεγαστικών δανείων.
Η Lehman Brothers κήρυξε πτώχευση.
Η Merrill Lynch και AIG παρέπαιαν.
Η Morgan Stanley και η Goldman Sachs πήραν πακέτα διάσωσης.
Μιλάμε για επενδυτικές τράπεζες, το έξυπνο χρήμα της Γουόλ Στριτ.
Πώς έκαναν λάθος τόσο καιρό;
Ο Μπέρνι και η Ρουθ βρίσκονται στη Νότια Γαλλία,
αλλά ο Μπέρνι δεν μπορεί να αγνοήσει όσα συμβαίνουν στις ΗΠΑ.
Το χρηματιστήριο πέφτει κατακόρυφα.
Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με την προοπτική παγκόσμιας κατάρρευσης.
Αυτό το κλίμα συναντά ο Μπέρνι,
όταν αυτός και η Ρουθ μπαίνουν στο τζετ για τελευταία φορά
και γυρίζουν στη Νέα Υόρκη.
Σε αυτό το σημείο,
το μόνο που ήθελαν όλοι ήταν να βγάλουν τα μετρητά τους γρήγορα.
Πού θα στραφούν;
Μπορούσαν να στραφούν στον Μπέρνι Μέιντοφ και το έκαναν.
Τηλεφωνήματα από Φρανκφούρτη, από Λονδίνο,
από Μαδρίτη, από Βιέννη, από Άμπου Ντάμπι.
"Θέλουμε τα λεφτά μας".
Και αρχίζουν να καταφτάνουν τα αιτήματα εξαργύρωσης
και μετά να συρρέουν
και μετά να τους καταπλακώνουν.
Τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο αρχίζει και σφίγγει ο κλοιός.
ΕΡΙΝ ΑΡΒΕΛΟΥΝΤ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ
Ο Μπέρνι πλέον ελίσσεται όσο πιο γρήγορα μπορεί.
Πιέζει, εκφοβίζει, τουμπάρει πολλούς παλιούς πελάτες,
για να μη βγάλουν τα χρήματά τους και για να βάλουν ξανά χρήματα.
Τηλεφωνεί στον βασικό επενδυτή, τη Fairfield Greenwich,
του Τζέφρι Τάκερ και του Γουόλτερ Νοέλ, και τους λέει
"Εξαιρετική στιγμή για αγορά", του απαντάνε αρνητικά.
Μετά τηλεφωνεί στη Σόνια Κον της Bank Medici.
Με το ίδιο αίτημα.
Ούτε εκείνη τσίμπησε.
Στις 2 Δεκεμβρίου πλέον είναι η αρχή του τέλους.
Ο Μπέρνι έχει δεχτεί αιτήσεις εξαργύρωσης αξίας περίπου 1,5 δις δολαρίων.
Και έχει μόνο 300.000.000 δολάρια στον τραπεζικό του λογαριασμό.
Αν κόψει επιταγές στους πελάτες που θέλουν τα λεφτά τους,
θα είναι ακάλυπτες.
ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΜΠΕΡΝΙ ΜΕΪΝΤΟΦ
Προφανώς δεν μπορούσα να συνεχίσω
λόγω της φύσης της πυραμίδας.
20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2016
Ήξερα ότι είχε έρθει το τέλος.
Σε αυτό το σημείο πλέον
συζητάει με τον Φρανκ Ντιπασκάλι
τι μπορούν να κάνουν.
Ο Μπέρνι ξεκαθαρίζει στον Φρανκ
ότι έχουν χωθεί πολύ βαθιά και δεν μπορούν να βγουν.
Ο Φρανκ συνειδητοποιεί αμέσως ότι θα πάει φυλακή για πολύ καιρό
και παθαίνει αμόκ.
Ο Ντιπασκάλι θα ισχυριστεί αργότερα
ότι εκείνη τη στιγμή συνειδητοποίησε ότι ο Μπέρνι δεν είχε
ένα σωρό επενδυτικά αγαθά κάπου αλλού για να τους διασώσει όλους.
Ότι εκείνη τη στιγμή συνειδητοποίησε την απάτη.
Ο Μπέρνι εξηγεί στον Φρανκ τι θέλει να κάνει με τα λεφτά που διαθέτει.
Θέλει να κόψει επιταγές σε μεγάλους και παλιούς επενδυτές,
σε κάποιους αφοσιωμένους υπαλλήλους,
σε συγγενείς,
που του είχαν εμπιστευτεί τα λεφτά τους και θα καταστρέφονταν οικονομικά.
Εξάλλου η απάτη πλέον αποκαλύφθηκε. Η απάτη τελείωσε.
Καθώς ο Φρανκ Ντιπασκάλι ετοιμάζει τις επιταγές,
με τις οποίες ο Μπέρνι θα μοιράσει τα τελευταία του αποθέματα,
το παρουσιάζει στους γιους του ως έκτακτο μπόνους στους υπαλλήλους.
Ο Μαρκ κι ο Άντριου, όμως, θορυβούνται πολύ.
Δεν είναι λογικό
να μοιράζουν μπόνους δεδομένης της κατάστασης της αγοράς.
ΕΛΕΝΟΡ ΣΚΙΛΑΡΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΜΠΕΡΝΙ
Το πρωί της 10ης Δεκεμβρίου 2008 βρισκόμουν στο γραφείο μου
και η κατάσταση δεν πήγαινε καλά εδώ και εβδομάδες.
Ο Μπέρνι φερόταν πολύ περίεργα και προσπαθούσα να μην τον ενοχλήσω.
Τον έβλεπα ευάλωτο.
Είδα τον Πίτερ να κάθεται εκεί
και τον Μαρκ και τον Άντι να μπαίνουν στο γραφείο του.
Κανονικά θα έρχονταν και θα ρωτούσαν
"Τι κάνει ο μπαμπάς; Τι συμβαίνει στο γραφείο;"
Αυτήν τη φορά δεν ρώτησαν τίποτα. Με προσπέρασαν και μπήκαν στο γραφείο.
Ο Μαρκ κι ο Άντριου προσπαθούν να του αλλάξουν γνώμη
για την έκδοση τόσων επιταγών.
Του λένε "Μπαμπά, πώς ξέρεις τι θα συμβεί ως το τέλος της χρονιάς;
Δεν θα ήταν πιο συνετό να κρατήσουμε τα μετρητά,
μέχρι να δούμε πώς θα τελειώσει η χρονιά;"
Μετά από μερικές απόπειρες υπεκφυγών,
ο Μπέρνι χάνει την ψυχραιμία του.
Είχα αλληλογραφία για τον Μπέρνι και πήγα να την παραδώσω στο γραφείο του.
Προφανώς τους τρόμαξα.
Πετάχτηκαν απ' την καρέκλα τους όλοι και με κοίταξαν.
Και αμέσως μετά
ο Μαρκ και ο Άντι βοήθησαν τον Μπέρνι να βάλει το παλτό του
και τον συνόδευσαν μέχρι έξω.
Και ο Μπέρνι δεν έφευγε ποτέ χωρίς να μου πει πού θα πήγαινε.
Με προσπέρασε.
Χωρίς να με κοιτάξει.
Ο Μαρκ πλησίασε στο γραφείο μου, έγειρε και ψιθύρισε
"Θα πάμε να κάνουμε τα χριστουγεννιάτικα ψώνια".
Και δεν ξαναείδα τον Μπέρνι.
Ο Μαρκ και ο Άντριου τον πήγαν στο ρετιρέ στο Μίνταουν.
Η Ρουθ είναι εκεί.
Και είναι η πρώτη φορά που ο Μπέρνι μιλάει ανοιχτά.
Βρισκόμουν σε τέτοια ψυχική κατάσταση, που δεν μπορούσα να συνεχίσω.
Έφυγε ένα βάρος από πάνω μου όταν είπα
"Τέλος, δεν μπορώ να συνεχίσω άλλο αυτό το θέατρο".
Αυτό με ώθησε να παραδεχτώ στην οικογένειά μου
την απάτη.
Ο Μπέρνι συνεχίζει να εξηγεί την έκταση.
Δισεκατομμύρια δολάρια.
Και του έχουν απομείνει μόνο 300.000.000, τα οποία προσπαθούσε να μοιράσει.
Ο Άντριου γλιστράει με την πλάτη στον τοίχο
και καταλήγει στο πάτωμα κλαίγοντας.
Μόλις ακούει την παραδοχή
ότι η εταιρεία έχει καταστραφεί, ότι δεν υπάρχουν λεφτά,
ο Μαρκ καταρρέει.
Η Ρουθ καταφέρνει επιτέλους να ξεστομίσει κάτι και λέει
"Τι είναι η πυραμίδα Πόντσι;"
Πρέπει να ήταν από εκείνες τις στιγμές που ο κόσμος σου όλος καταρρέει
και όλα όσα νόμιζες ότι ήταν αλήθεια δεν είναι πλέον αλήθεια.
Οι γιοι του Μέιντοφ φεύγουν.
Πριν φτάσουν στη είσοδο έχουν αποφασίσει να συμβουλευτούν δικηγόρο.
Ο πεθερός του Μαρκ είναι φημισμένος δικηγόρος στο Μανχάταν.
Κανονίζουν συνάντηση μαζί του στο διαμέρισμά του.
Ο Μαρκ και ο Άντριου του λένε τι είπε ο πατέρας τους.
Ο δικηγόρος τούς το καθιστά σαφές.
"Η απάτη βρίσκεται εν εξελίξει.
Ο πατέρας σας κόβει επιταγές
για να διανείμει αυτά που σύντομα θα χαρακτηριστούν παράνομα κέρδη.
Και αν δεν τον καταγγείλετε,
θα είστε συνεργοί στο εν εξελίξει έγκλημα".
Έπρεπε να καταγγείλουν τον πατέρα τους.
11 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008
Το FBI πηγαίνει στο διαμέρισμα του Μέιντοφ νωρίς το επόμενο πρωί.
Ο Μπέρνι φοράει το μπουρνούζι του.
"Ξέρετε γιατί ήρθαμε;"
"Ναι".
Τον ρωτούν "Υπάρχει μια απλή εξήγηση;"
Και ο Μπέρνι λέει "Όχι".
Τους λέει "Είναι πυραμίδα Πόντσι". Είπε την αλήθεια στους γιους του.
Ένας πράκτορας καλεί την υπηρεσία
για να δώσει μια σύντομη ενημέρωση ως προς τις εξελίξεις.
Και του λένε "Συλλάβετέ τον".
Εξηγούν στον Μπέρνι τον ενδυματολογικό κώδικα της σύλληψης.
Χωρίς κορδόνια, χωρίς ζώνη, χωρίς γραβάτα.
Αφήνει τη βέρα του και το ρολόι του.
Ο Μπέρνι προσάγεται στα γραφεία του FBI στο Φόλεϊ Σκουέρ,
όπου τηρείται η διαδικασία όπως για οποιονδήποτε εγκληματία.
Και μετά τηλεφωνεί στον Άικ Σόρκιν.
"Εμπρός;"
ΑΪΡΑ ΛΙ ΣΟΡΚΙΝ
"Εδώ Μπέρνι, με έχει συλλάβει το FBI. Θέλω τη βοήθειά σου".
Και λέω αμέσως στον Μέιντοφ "Μη μιλάς καθόλου".
Δεν το ήξερα,
αλλά επί δύο ώρες έλεγε στο FBI όλα όσα ήξερε,
πριν να μου τηλεφωνήσει.
Και τους είχε πει ότι μόνο εκείνος εμπλεκόταν.
Σκέφτηκα ότι είχε μπλέξει πολύ άσχημα.
Οι αρχές δεν θα το άφηναν έτσι.
Ορίστηκε εγγύηση στα 10.000.000 δολάρια.
Ο Μπέρνι επιστρέφει στο διαμέρισμά του και τότε αποκαλύφθηκαν όλα.
Ξέσπασε η κόλαση.
Αν είστε χρηματιστής, σταματήστε ό,τι κάνετε
πριν σχολάσετε και φύγετε απ' το γραφείο.
Συνελήφθη ο Μπέρνι Μέιντοφ.
Οι ομοσπονδιακές αρχές το αποκαλούν τη μεγαλύτερη πυραμίδα Πόντσι.
Εγκέφαλος θεωρείται ο πιο αξιοσέβαστος άνθρωπος της Γουόλ Στριτ.
Ο Μπερνάρντ Μέιντοφ, πρώην μέλος του ΔΣ του NASDAQ.
Χτυπάει το κινητό μου, είναι ο Χάρι.
Ουρλιάζει με όλη του τη δύναμη.
"Ο Μέιντοφ ομολόγησε.
Είχαμε δίκιο!"
Του λέω "Περίμενε λίγο".
Άφησα κάτω το κινητό και έσφιγγα τις γροθιές μου απ' τον θυμό.
Ένιωσα βρόμικη.
ΕΛΕΝ ΧΕΪΛΕΣ ΠΡΩΗΝ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΡΙΑ
"Είναι δυνατόν να έπεσα τόσο έξω για τον χαρακτήρα του;"
Όλα όσα πίστευα για αυτόν τον άνθρωπο, για τον Μπέρνι, ήταν όλα λάθος.
Ήταν σαν προδοσία.
Μετά τη σύλληψη του Μπέρνι επικράτησε το απόλυτο χάος.
Ερχόταν το FBI, ερχόταν η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
Κάποιοι έφυγαν.
Δεν είχα καμία οδηγία, αλλά ήξερα ότι έπρεπε να απαντάμε στα τηλέφωνα.
Τηλεφώνησε ένας κύριος.
Είχαμε μια καλή σχέση, πάντα μιλούσαμε, και μου είπε
"Έλενορ;
Εσύ το ήξερες;"
Μου ήρθε κατακέφαλα,
δεν είχα σκεφτεί ότι ο κόσμος θα θεωρούσε ότι είχα εμπλακεί.
Και ήταν άλλο ένα πλήγμα. Γαμώτο.
Και του είπα "Όχι, δεν το ήξερα".
Ο Πίτερ βρίσκεται εκεί κοντά, κλείνω το τηλέφωνο και του λέω
"Τι πρέπει να κάνω;
Τι συμβαίνει εδώ; Εγώ τι να κάνω;"
Και ο Πίτερ σηκώθηκε κι έφυγε.
Συνειδητοποίησα ότι ήμουν μόνη.
Στην είσοδο υπήρχαν άνθρωποι απαιτώντας να κατέβει κάποιος να τους μιλήσει.
Κατέβαινα εγώ στην είσοδο, μαζί με άλλες συναδέλφισσες.
Και μέναμε 20 λεπτά κάθε φορά.
Γιατί δεν αντέχαμε, αρρωσταίναμε.
Οι άνθρωποι ήταν τρομαγμένοι, ακουγόταν στη φωνή τους.
Κανονικά σε μια έρευνα, περί ναρκωτικών ή οργανωμένου εγκλήματος,
ξεκινάς απ' τα πρόσωπα χαμηλά στην ιεραρχία,
προχωρώντας προς τα πάνω.
ΚΙΘ ΚΕΛΙ ΠΡΑΚΤΟΡΑΣ FBI
Τώρα έχουμε τον μεγάλο και ξέρουμε ότι λείπουν πολλά λεφτά.
Όλοι οι υπάλληλοι είχαν περιοριστεί στον 19ο όροφο.
Και δεν ξέρεις ποιος απ' όλους είναι συνεργός
ή συνεργάτης
ή κάποιος που δεν είχε καμία εμπλοκή.
Από κάπου έπρεπε να ξεκινήσουμε.
Αρχίζουμε να παίρνουμε καταθέσεις απ' όλους τους υπαλλήλους.
Αφού μίλησε με υπαλλήλους,
το FBI ανακαλύπτει ότι υπήρχε κι άλλος όροφος.
Και αφού οδηγούνται στον 17ο όροφο,
αποκτούν πρόσβαση με μια μαγνητική κάρτα.
Μπαίνουμε και μένουμε…
ΣΤΙΒΕΝ Ν. ΓΚΑΡΦΙΝΚΕΛ ΠΡΑΚΤΟΡΑΣ
άναυδοι.
Και όλες οι αίθουσες είναι γεμάτες κούτες.
Παντού υπάρχουν χαρτιά και έγγραφα.
Συνειδητοποίησα ότι αν μεταφέραμε όλα αυτά τα τεκμήρια,
θα μας διέφευγε μεγάλο μέρος του πλαισίου.
Και έτσι ονόμασα τόπο εγκλήματος τον 17 όροφο
και η έρευνά μας ξεκίνησε επιτόπου.
Ψάχναμε για ψύλλους στα άχυρα.
Πώς βγάζεις άκρη;
Το κλειδί είναι μια πηγή, ένας πληροφοριοδότης ή ένας μάρτυρας,
που μπορεί να σε καθοδηγήσει.
Ο Φρανκ Ντιπασκάλι.
Ήξερε ότι έφερε πολλές ποινικές ευθύνες.
Είχε μια οικογένεια την οποία αγαπούσε.
Έπρεπε να σκεφτεί πώς μπορούσε να βοηθήσει τον εαυτό του.
Ο Φρανκ μάς προσέφερε έναν οδικό χάρτη,
για να καταλάβουμε πώς λειτουργούσε η πυραμίδα.
Ήταν εκπληκτικό όταν το έβλεπες.
Δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ καμία πραγματική επένδυση.
Δεν έγιναν συναλλαγές.
Σε άλλες πυραμίδες Πόντσι
κάποιοι έκαναν συναλλαγές στο χρηματιστήριο και έχαναν.
Ήταν κακοί χρηματιστές και προσπαθούσαν να καλύψουν το κενό.
Πρώτη φορά έβλεπα να μην υπάρχει η παραμικρή επένδυση.
Κύριε Μέιντοφ, τι λέτε σε όσους έχασαν τα λεφτά τους;
Σπρωξίματα συνάντησε ο Μπερνάρντ Μέιντοφ όταν γύρισε,
μετά την εμφάνισή του σε ομοσπονδιακό δικαστήριο την Τετάρτη.
Βρισκόμουν πίσω από όλο αυτό το μπουλούκι από κάμερες και δημοσιογράφους.
Μη μ' αγγίζεις.
Και εκτυλίσσεται η διαβόητη σκηνή όπου εκείνος σπρώχνει μια κάμερα.
Κάτι που ήταν καθημερινότητα.
Κύριε Μέιντοφ, τι λέτε σε όσους έχασαν τα λεφτά τους;
Η απάτη του Μέιντοφ
ήταν σαν γενικός συναγερμός στον κόσμο του οικονομικού ρεπορτάζ.
Ήταν πλημμύρα ειδήσεων.
Εκτεινόταν παντού.
Γιατί αυτό που απεικόνιζε ήταν κάτι πολύ μεγαλύτερο απ' αυτόν.
Αν σκεφτείτε την οικονομική κρίση,
όλοι έχαναν το σπίτι τους,
έχαναν τις οικονομίες τους.
Ο δείκτης ανεργίας εκτοξεύεται στα ύψη.
Όλοι ήθελαν έναν φταίχτη,
αλλά ήταν όλοι μεγάλοι οργανισμοί, για τον κόσμο ήταν απλώς κτίρια.
Και ξαφνικά εμφανίζεται στο προσκήνιο ο Μπέρνι Μέιντοφ.
Και γίνεται η προσωποποίηση αυτής της κρίσης.
Γίνεται το πρόσωπο της οικονομικής κρίσης.
Όλο το μίσος, το δηλητήριο, όλος ο θυμός
που υπήρχαν προς τη Γουόλ Στριτ,
μπορούσαν να τα ξεσπάσουν πάνω του.
Και ο κόσμος θέλει να μάθει πού βρήκε ο Μέιντοφ τα λεφτά της εγγύησης.
Γιατί ζει στο ρετιρέ του;
Σε αντίθεση με κάποιον άλλον, λιγότερο τυχερό,
που δεν έχει τα ίδια οικονομικά μέσα, που κρατείται στο Ράικερς χωρίς εγγύηση.
Δεν φαινόταν σωστό.
Στην αρχή ακούγαμε για τον Μπέρνι Μέιντοφ και μετά για κάποιους επενδυτές.
Ο Στίβεν Σπίλμπεργκ, ο Φρεντ Γουίλπον, ιδιοκτήτης των Μετς.
Πρώτα κυκλοφόρησαν τα χτυπητά ονόματα της λίστας των επενδυτών.
Ο Έλι Βιζέλ, βραβευμένος με Νόμπελ Ειρήνης κι επιβιώσας του Ολοκαυτώματος.
Στην αρχή…
ένιωσα
μια απογύμνωση, όχι σωματική, αλλά ψυχική.
Ότι τα πήραν όλα.
Πέρασαν μέρες, ή και εβδομάδες, για να βγουν στην επιφάνεια
οι συνταξιούχοι σωφρονιστικοί υπάλληλοι, οι συνταξιούχοι δάσκαλοι, οδοντίατροι.
Ήταν αληθινοί άνθρωποι.
Τους έβλεπες, τους ήξερες και το έβλεπες στα πρόσωπά τους.
Και συνειδητοποιούσες την ανθρώπινη διάσταση.
Όταν πέθανε ο πατέρας μου, ο μικρός μου αδερφός είπε
"Τα λεφτά του μπαμπά είναι με τον Μέιντοφ, ας τα αφήσουμε όπως είναι".
Εγώ αποφάσισα να βγω στη σύνταξη.
ΜΠΕΤ ΓΚΡΙΝΦΙΛΝΤ ΚΟΡΗ ΕΠΕΝΔΥΤΗ
Γιατί ήταν πολλά τα λεφτά.
Μπορώ να τα αξιοποιήσω. Μπορώ να ζω με αυτά τα λεφτά.
Μετακόμισα στη Φλόριντα.
Με δικά μου λεφτά, με τις οικονομίες μου, αγόρασα ένα σπίτι.
Το θεώρησα εξαιρετικό, γιατί θα έπαιρνα τα κέρδη
για να ανακτήσω τα χρήματα που έβαλα στο σπίτι
και θα έχω χρήματα για να συνταξιοδοτηθώ.
Είχα αποφασίσει να κατασταλάξω σε αυτό το σπίτι, ήμουν ευτυχισμένη.
Είχα μπει στο σπίτι τέσσερις μήνες πριν, όταν τηλεφώνησε ο αδερφός μου.
Μου λέει "Ο Μπέρνι Μέιντοφ συνελήφθη.
Για απάτη".
Ήταν μεγάλο σοκ.
Συχνά σκέφτομαι τι θα γινόταν αν ζούσε ο πατέρας μου και το μάθαινε.
ΤΖΕΦΡΙ Ρ. ΓΟΥΕΡΝΕΡ ΓΙΟΣ ΕΠΕΝΔΥΤΗ
Πιστεύω ότι αυτό θα τον σκότωνε πιο γρήγορα από τον καρκίνο.
Ο πατέρας μου ήταν με τον Μέιντοφ από τις αρχές της δεκαετίας '80.
Με όλους τους λογαριασμούς συνολικά είχαμε περίπου 30.000.000 δολάρια.
Και τα λεφτά που είχαμε στον Μέιντοφ εξανεμίστηκαν.
Χάθηκαν.
Ήταν 30.000.000 δολάρια Μονόπολης.
Ένιωσα ηλίθιος που με είχαν εξαπατήσει, γιατί προφανώς με είχαν εξαπατήσει.
Επίσης η οικογένειά μου είχε πει
"Ο Ριτς έχει εμπειρία στη Γουόλ Στριτ, άρα ξέρει τι γίνεται".
Έπρεπε να μου είχε κόψει.
Αυτό που συνέβη φυσικά και με επηρέασε προσωπικά.
Αρχικώς όταν έμαθα τι συνέβη, ήξερα ότι δεν θα λάμβανα λεφτά.
Ταράχτηκα και τρόμαξα.
Δεν ήξερα τι να κάνω.
Δεν μπορούσα να ψάξω για δουλειά. Είχα πια πατήσει τα 70.
Αλλά ένιωσα απαίσια για τον πατέρα μου,
παρόλο που είχε πεθάνει.
Η μητέρα μου έλεγε συχνά μια έκφραση.
"Θα γίνουμε βούκινο στη γειτονιά".
Δηλαδή
οι γείτονές σου θα ξέρουν ότι εσύ πήρες μια κακή απόφαση.
Είναι κρίμα.
Τον ξεγέλασαν.
Και αυτό μου προκαλούσε μεγάλο θυμό.
Η γυναίκα μου κι εγώ είχαμε πάρει ορισμένες αποφάσεις.
Έχουμε έναν γιο με αναπηρία.
Αποφασίσαμε ότι δεν χρειαζόμασταν ασφάλεια ζωής,
γιατί είχαμε το επενδυτικό αγαθό του Μέιντοφ,
ένα κομπόδεμα που θα χρειαζόταν για τη φροντίδα του.
Αυτό έγινε καπνός.
Η αποστολή μου ήταν να κρατήσει η μητέρα μου το σπίτι της,
το σπίτι που έχτισε ο πατέρας μου στο Παλμ Μπιτς.
Αλλά ήξερα ότι στο τέλος το σπίτι,
το μεγαλύτερό μας περιουσιακό στοιχείο, θα το χάναμε.
Η μητέρα μου ήταν συντετριμμένη.
Αλλά δεν μπορώ να παραπονεθώ.
Πολλοί άνθρωποι έχασαν τα πάντα πραγματικά.
Το οικονομικό έγκλημα διαφέρει απ' το ποινικό έγκλημα.
Σε ένα ποινικό έγκλημα τα πτώματα εμφανίζονται πριν την έρευνα.
Στο οικονομικό έγκλημα εμφανίζονται εκ των υστέρων.
Γάλλος διαχειριστής επενδυτικών κεφαλαίων,
που είχε επενδύσει 1,5 δισεκατομμύρια των πελατών του με τον Μπέρνι Μέιντοφ,
βρέθηκε σήμερα νεκρός στο γραφείο του στο Μανχάταν, πιθανώς αυτοκτόνησε.
Ο Ρενέ-Τιερί ντε λα Βιλουσέ.
Ήταν στις ειδήσεις.
Η αυτοκτονία του Τιερί. 11 μέρες μετά την παράδοση του Μπέρνι.
ΧΑΡΙ ΜΑΡΚΟΠΟΥΛΟΣ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ
Κλειδώθηκε το βράδυ στο γραφείο του.
Έκοψε τις φλέβες του πάνω από τον κάδο σκουπιδιών,
για να μην ταλαιπωρήσει την καθαρίστρια.
Επέλεξε να πεθάνει με αυτόν τον τρόπο,
διάλεξε επώδυνη λύση,
για να εξιλεωθεί για την αμαρτία της παράλειψης.
Κρίμα τον άνθρωπο.
Ήταν έντιμος άνθρωπος και προδόθηκε.
Ήταν τραυματικό για εμένα προσωπικά.
Έκλαιγα τρεις ημέρες.
Γιατί σκεφτόμουν να του τηλεφωνήσω.
Ήξερα ότι ο ίδιος είχε χάσει πολλά, ότι η εταιρεία του ήταν τελειωμένη.
Μακάρι να είχα επικοινωνήσει, ίσως να τον είχα εμποδίσει.
12 ΜΑΡΤΙΟΥ 2009
Πιθανώς για τελευταία φορά,
ο Μπέρνι Μέιντοφ βγήκε το πρωί απ' το ρετιρέ του αξίας 7.000.000 δολαρίων
για να παραστεί στο δικαστήριο.
Ο Μπέρνι αποφάσισε να δηλώσει ένοχος, επειδή ήταν ένοχος.
Δεν θα κέρδιζε πολλά αν πήγαινε σε δίκη.
Θα καθυστερούσε μια διαδικασία
που υπέβαλε την οικογένειά του σε μια αδυσώπητη
και αμείλικτη δημοσιότητα.
Ουσιαστικά αποφάσισε να ξεμπερδεύει. "Πρέπει να φύγουν οι κάμερες.
Πρέπει να προστατεύσω τη Ρουθ και τα παιδιά".
Του ασκείται δίωξη για σωρεία επενδυτικών απατών
και ξέπλυμα χρήματος.
Και είναι μακριά διαδικασία.
Έπρεπε,
όχι μόνο να δηλώσει ενοχή, αλλά και να εξηγήσει τι είχε κάνει.
Στο τέλος ο δικηγόρος του ζητά τη διατήρηση ισχύος της εγγύησης,
μέχρι να βγει η απόφαση της ποινής, που θα ερχόταν μήνες αργότερα.
Ο δικαστής αρνείται.
"Ομολόγησε την ενοχή του, είναι καθ' ομολογίαν εγκληματίας.
Θα φυλακιστεί".
Και εκείνη τη στιγμή μαθαίνουμε
ότι ο Μπέρνι θα οδηγηθεί στη φυλακή την ίδια μέρα.
Στην αίθουσα επικρατούσε απόλυτη σιγή.
Άκουγες τον ήχο που έκαναν οι χειροπέδες καθώς του τις περνούσαν.
Μεταφέρθηκε στο Σωφρονιστικό Κέντρο του Μανχάταν
μέχρι την απόφαση της ποινής.
Η Εισαγγελία ήθελε
να φτάσουμε σε μια συμφωνία,
σε έναν συμβιβασμό,
εφόσον προσέφερα πληροφορίες για το ποιος άλλος εμπλεκόταν.
20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2016
Πίστευαν ότι δεν ήταν δυνατόν να τα είχα οργανώσει όλα μόνος μου,
ότι εμπλέκονταν κι άλλοι.
Όταν ο Μπέρνι Μέιντοφ είπε "Το έκανα μόνος μου",
ήξερα ότι προστάτευε
κυρίως την οικογένειά του και φυσικά τους υπαλλήλους του.
Αποκλείεται κάποιος μόνος του να φέρει σε πέρας μια τόσο πολύπλοκη απάτη.
Οι υπάλληλοι του 17ου ορόφου είναι
οι μειωμένης αντίληψης συνεργοί, όπως τους αποκαλώ.
Όλοι προσλήφθηκαν ως απόφοιτοι λυκείου, αγνοούσαν πώς δουλεύει η Γουόλ Στριτ.
Αυτοί ουσιαστικά διευκόλυναν
τη λειτουργία της πυραμίδας Πόντσι χωρίς να γίνει αντιληπτή επί χρόνια.
Κατά την έρευνά μας, το υπερασπιστικό επιχείρημα όλων των υπαλλήλων,
ακόμη και του Φρανκ Ντιπασκάλι,
ήταν ότι δεν ήξεραν ότι επρόκειτο για πυραμίδα Πόντσι.
Έλεγαν ότι δεν ήξεραν ότι ήταν πυραμίδα Πόντσι.
Επίσης έλεγαν ότι ήξεραν ότι δεν ήταν νόμιμη δραστηριότητα,
αλλά νόμιζαν ότι ο Μπέρνι
είχε περιουσιακά στοιχεία στην Ευρώπη, σε χρυσό ή σε ακίνητα, για να τα καλύψει.
Και αυτό παράνομο είναι.
Οι ομοσπονδιακές αρχές,
κοσκινίζοντας τα 20 χρόνια απάτης στην εταιρεία του Μέιντοφ,
στρέφονται προς τον Άντριου και τον Μαρκ, που διεύθυναν τις συναλλαγές.
Ο Άντριου και ο Μαρκ Μέιντοφ σίγουρα ήξεραν
ότι η επενδυτική συμβουλευτική
δεν λειτουργούσε ως μια συνηθισμένη χρηματομεσιτική εταιρεία.
Ίσως δεν ήξεραν ότι ήταν πυραμίδα Πόντσι,
αλλά ήξεραν ότι δεν ήταν αυτό που φαινόταν.
Εργάστηκα 25 χρόνια εκεί.
Είδα τους γιους του να μεγαλώνουν.
Δεν πήγαν ποτέ κάτω στην επενδυτική συμβουλευτική.
Δεν δούλευαν εκεί. Δεν υπήρχε σύνδεση.
Στο μικροσκόπιο και η Ρουθ, η επί 49 χρόνια σύζυγος του Μέιντοφ,
η οποία δεν κατηγορείται.
Δεν έχω κανένα σχόλιο για κανένα θέμα.
Πολύ συχνά με ρωτάνε αν πιστεύω ότι η Ρουθ το γνώριζε.
Ερεύνησα εξονυχιστικά τη Ρουθ.
Η Ρουθ είχε γραφείο, κοντά στο γραφείο του Μπέρνι.
Πήγα στο γραφείο της, άνοιξα τα συρτάρια
και είπα "Χτύπησα φλέβα!"
Αν η Ρουθ Μέιντοφ είχε παρατσούκλι, θα τη φωνάζανε "Ρούθι η Γραφιάς",
γιατί κρατούσε βιβλία και ήταν πολύ καλά οργανωμένη.
Ατομικές φορολογικές δηλώσεις, αναλυτικές λογαριασμών,
πληροφορίες για τα σκάφη του Μπέρνι, για τα ακίνητά τους.
Τα βρήκαμε όλα έτοιμα.
Μάθαμε πολλά για τον τρόπο ζωής του Μπέρνι.
Αλλά ποτέ δεν βρήκα την παραμικρή ένδειξη ότι εκείνη γνώριζε για την πυραμίδα.
Δεν ξέρουμε τι της εκμυστηρευόταν ο Μπέρνι.
Ο πατέρας μου ήταν άνθρωπος φειδωλός στη διαχείριση χρημάτων.
Και προσπάθησε να μου μεταδώσει αυτήν τη φειδωλή διαχείριση.
Έλεγε "Αν σου φαίνεται υπερβολικά καλό, έχε τον νου σου".
Αλλά δεν τήρησε τη συμβουλή του.
Και δεν φταίει αυτός.
Το κράτος φταίει.
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έχαψε την απάτη.
Εξαπατήθηκε κι αυτή.
Αν η ίδια η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς
κάνει έλεγχο ή αυτεπάγγελτη έρευνα…
ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΚΟΤΖ ΠΡΩΗΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΗΣ
κι αντί να έχει τα κατάλληλα αποτελέσματα, δηλαδή να αποκαλύψει με ευκολία την απάτη,
επιτρέπει τη συνέχιση της απάτης και προσφέρει αξιοπιστία στην απάτη
και τελικά η απάτη επεκτείνεται εξαιτίας των ελέγχων και των ερευνών,
τότε το κράτος φέρει σοβαρές ποινικές ευθύνες.
Αν δεν προέκυπτε οικονομική κρίση, ίσως να μην είχε πιαστεί ποτέ.
"Λυπούμαστε και διορθώνουμε το πρόβλημα".
Αυτή ήταν η απάντηση σήμερα από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
Το Κογκρέσο άσκησε αυστηρή κριτική στη μεταμελημένη επιτροπή,
μετά από πόρισμα-καταπέλτη που χαρακτηρίζει την υπηρεσία ανίκανη.
Το Κογκρέσο ζήτησε να διεξαχθεί έρευνα και χρειάστηκε να καταθέσω.
Και όταν πήγα, έφτασα νωρίς.
Τα δημοσιογραφικά έδρανα ήταν γεμάτα.
Μίλησα με τους δημοσιογράφους,
τους είπα να περιμένουν αντιπαράθεση και καθηλωτικές μαρτυρίες.
Εκεί δίπλα βρισκόταν το προσωπικό της Επιτροπής.
Τους έστελνα μήνυμα ότι θα τους σφυροκοπούσα αλύπητα.
Όπως θα αποκαλύψει η σημερινή κατάθεση, η ομάδα μου κι εγώ προσπαθήσαμε
να πείσουμε την Επιτροπή να κάνει έρευνα και να διακόψει την πυραμίδα,
με επανειλημμένες και αξιόπιστες προειδοποιήσεις,
που ξεκίνησαν τον Μάιο του 2000,
όταν η πυραμίδα βρισκόταν ακόμη στα τρία με εφτά δισεκατομμύρια.
Γνωρίζαμε ότι είχαμε προσκομίσει αρκετά προειδοποιητικά σημάδια
και μαθηματικές αποδείξεις,
για να διακόψουν τη δραστηριότητά του επιτόπου.
Δυστυχώς,
επειδή δεν απάντησαν στα υπομνήματά μου το 2000
το 2001, το 2005, το 2007 και το 2008,
φτάσαμε ως εδώ.
Ήταν μια πρωτοφανής έκρηξη.
Η υπηρεσία κλονίστηκε συθέμελα.
Μιλούσε
τόσο συγκεκριμένα
για τις αδυναμίες,
μιλούσε σκληρά για τις αδυναμίες.
Διαθέτει υπερβολικά πολλούς δικηγόρους κι ελάχιστοι υπάλληλοι έχουν εμπειρία
ή τα διαπιστευτήρια για να εντοπίζουν απάτες,
ακόμη κι όταν τους φέρνουν στο πιάτο υπόθεση δισεκατομμυρίων.
Δεν υπάρχει δικαιολογία.
Και φροντίστε να ζητήσετε συγγνώμη από τα θύματα.
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς συνεχίζει να βρυχάται σαν ποντίκι.
Θεωρήθηκε η πιο δριμεία κατάθεση μετά το Γουότεργκεϊτ.
Πιστεύω ότι όλοι θα συμφωνήσουν ότι απεχθανόμαστε την απάτη.
Μακάρι να μην είχε συμβεί ποτέ. Μακάρι να…
Δουλειά σας είναι να τη εμποδίζετε, όχι να την απεχθάνεστε.
Ένας άνθρωπος σας οδήγησε κατευθείαν στα σκατά που άφηνε ο Μέιντοφ,
χώσατε τη μύτη σας και δεν σας βρόμισε τίποτα.
Θα τον είχατε πιάσει σε μισή ώρα,
αν ερευνούσατε μόνο έναν ισχυρισμό του, ότι δεν έκαναν συναλλαγές.
Αν εσείς είστε οι επιτηρητές, αποτύχατε παντελώς στην αποστολή σας.
Δεν το καταλαβαίνετε;
Μήπως η Επιτροπή είναι πολύ φιλική με τη βιομηχανία;
Είναι αιχμάλωτη της βιομηχανίας ή κοιτάζει το συμφέρον του φορολογούμενου;
Όταν ξεκίνησα με τους πρώτους πελάτες,
ήμουν ασήμαντος, δεν είχα τίποτα.
Ήμουν ένας πιτσιρικάς απ' το Κουίνς.
Ούτε Χάρβαρντ πήγα ούτε τίποτα.
Γιατί λοιπόν με εμπιστεύτηκαν; Γιατί μου έδωσαν δουλειά;
Γιατί μου έδωσαν λεφτά;
Ένα πράγμα έμαθα αμέσως:
Ό,τι κι αν κάνεις σε αυτόν τον χώρο,
κράτα τον λόγο σου.
Ο λόγος σου είναι συμβόλαιο.
Τους εμπιστευόσουν.
Όμως, σε αυτήν τη βιομηχανία τα φαινόμενα απατούν.
Επειδή ο Μπέρνι Μέιντοφ δήλωσε ενοχή,
τα φώτα της δημοσιότητας δεν έπεσαν σε τράπεζες
και σε κάποιους μεγάλους επενδυτές,
που έπρεπε επίσης να πάνε φυλακή.
Πιστεύω ότι τα επιμέρους κεφάλαια απαλλάσσονται από τις ευθύνες τους
και δεν έχουν ποινικές ευθύνες,
ακριβώς επειδή χρεοκόπησαν εν αγνοία τους.
Φέρουν ευθύνη, όμως, επειδή απέτυχαν
να δείξουν τη δέουσα επιμέλεια, που ήταν δουλειά τους.
Πιστεύω ότι οι ιδιοκτήτες της Fairfield Greenwich,
η Σόνια Κον κι όλοι αυτοί έπρεπε να πάνε φυλακή.
Ο Μέιντοφ δεν θα είχε διαπράξει την απάτη χωρίς συνενοχή της JPMorgan Chase.
ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ ΘΥΜΑΤΩΝ
Η JPMorgan Chase είναι ο μόνος φορέας
που μπορούσε να δει την πυραμίδα του Μπέρνι.
Στον λογαριασμό,
τον λογαριασμό 703.
Η τράπεζα κατέθεσε
ότι την περίοδο από το 2003 έως το 2008
διατηρούσατε στον λογαριασμό στην JPMorgan Chase
από τρία έως έξι δισεκατομμύρια.
-Σωστά; -Ναι.
Αυτό το ποσό αρκεί για να κάνει τους τραπεζίτες να σκεφτούν
ότι δεν είναι συνηθισμένη τραπεζική σχέση.
Είχαν θεσμικό χρέος υπό τον Νόμο Περί Τραπεζικού Απορρήτου,
να παρακολουθούν τον λογαριασμό και να κατανοήσουν τη δραστηριότητα.
Όταν μετακινείς πάνω από 10.000 δολάρια εντός του τραπεζικού συστήματος,
και ο τραπεζίτης δεν βλέπει τη λογική της μεταφοράς…
ΦΡΑΝΚ ΚΕΪΣΙ ΠΡΩΗΝ ΣΤΕΛΕΧΟΣ RAMPART
δημιουργείται αναφορά ύποπτης δραστηριότητας.
Και μετά το ερευνούν οι ομοσπονδιακές αρχές, το FBI.
Πώς κάνεις μεταφορές ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων
με ψεύτικες συναλλαγές, πέρα δώθε, σε μεγάλες τράπεζες
χωρίς αναφορά ύποπτης δραστηριότητας;
Ο κόσμος ήξερε να μην κάνει ερωτήσεις.
Αφού έχεις καλά κέρδη και κερδίζεις πολλά χρήματα,
και δεν πρέπει να κάνεις ερωτήσεις, δεν τις κάνεις.
Η απληστία το προκαλεί αυτό στον άνθρωπο.
Η JPMorgan πλήρωσε μερικά δισεκατομμύρια σε πρόστιμα
για τον ρόλο της στην υπόθεση Μέιντοφ.
Αλλά κανείς δεν έκανε φυλακή. Κανείς δεν κρίθηκε ένοχος.
Βασικά δεν κατηγορήθηκε κανείς.
Και ρωτώ, πώς είναι δυνατόν;
Έτσι δουλεύουν.
Η JPMorgan έχει δηλώσει ενοχή
σε πέντε μεγάλες συνωμοσίες οικονομικής απάτης
ύψους δισεκατομμυρίων δολαρίων τα τελευταία έξι χρόνια.
Όταν πιάνονται,
δεν τους ζητείται ποτέ να αποκαλύψουν τα κέρδη που αποκόμισαν.
Απλώς πληρώνουν πρόστιμο.
Η JPMorgan Chase επωφελήθηκε οικονομικά από τα εγκλήματα του Μέιντοφ.
Και πιστεύω ότι ήξεραν πολύ καλά τι συνέβαινε.
Η απάτη του Μέιντοφ επισκίασε πολλές άλλες απάτες.
Είναι η μεγαλύτερη πυραμίδα Πόντσι στην ιστορία.
ΜΠΡΟΥΣ ΝΤΑΜΠΙΝΣΚΙ ΟΡΚΩΤΟΣ ΛΟΓΙΣΤΗΣ
Το ποσό, όταν σχόλασε το πάρτι,
ήταν 64 δισεκατομμύρια, τα οποία ο κόσμος πίστευε ότι είχε.
ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2008 ΜΕΓΕΘΟΣ ΠΥΡΑΜΙΔΑΣ: 64,8 ΔΙΣ
Εξήντα τέσσερα δισεκατομμύρια δολάρια.
Αλλά αυτό ήταν πλασματικό χρήμα. Το είχε δημιουργήσει ο Μπέρνι.
Τα 64 δισεκατομμύρια δολάρια, μην ξεχνάτε,
ήταν τα κέρδη που δημιουργούνταν, τα ψευδή κέρδη.
Αλλά υπάρχει αριθμός για υπαρκτό χρήμα.
Το υπαρκτό χρήμα που οι άνθρωποι έδωσαν στον Μπέρνι
έφτανε τα 19 δισεκατομμύρια δολάρια.
Επενδύθηκαν 19 δισεκατομμύρια δολάρια με τον Μέιντοφ.
Είναι συγκλονιστικό ποσό, 19 δισεκατομμύρια.
Είχαν επενδύσει από μη κερδοσκοπικές οργανώσεις
μέχρι ιδρύματα
και ιδιώτες, ανθρώπους που πούλησαν μια οικογενειακή επιχείρηση
και επένδυσαν τις οικονομίες τους.
Πολλοί άνθρωποι επένδυσαν όλα τους τα λεφτά στον Μέιντοφ.
Και τα έχασαν όλα.
Μετά τη συγκλονιστική ανακάλυψη ότι δεν έκανε επενδύσεις,
ότι δεν υπήρχαν χρεόγραφα κρυμμένα σε κάποιο θησαυροφυλάκιο,
επικράτησε απόγνωση.
Αλλά η απόγνωση μειώθηκε όταν η Ουάσινγκτον αποφάσισε
ότι ο Μπέρνι ήταν μέλος του Securities Investor Protection Corporation,
του SIPC.
Ο SIPC ιδρύθηκε
σύμφωνα με τον Νόμο Περί Προστασίας Επενδυτών του 1970 του Κογκρέσου.
Σκοπός του είναι η λειτουργία ενός ταμείου,
για να παράσχει αποζημίωση μέχρι 500.000 ανά λογαριασμό,
αν ο χρηματιστής πληρωθεί χωρίς να αγοράσει χρεόγραφα.
Τα 500.000 δολάρια έρχονται από την τσέπη της Γουόλ Στριτ.
Η Γουόλ Στριτ χρηματοδοτεί το ταμείο μέσω εισφορών που πληρώνουν τα μέλη.
Αλλά στην υπόθεση Μέιντοφ
τα δικαστήρια αποφάσισαν
ότι οι πυραμίδες Πόντσι πρέπει να εξαιρεθούν απ' τον νόμο.
Ότι ουσιαστικά η αποζημίωση δεν ισχύει στην περίπτωση πυραμίδας.
Είναι ανοησίες.
Οι πελάτες χρειάζονται την ασφάλεια ακριβώς στην περίπτωση πυραμίδας.
Η ειρωνεία είναι
ότι το αποθεματικό ήταν τραγικά ανεπαρκές επί σχεδόν δύο δεκαετίες.
Το 1990
το SIPC αποφάσισε ότι το ποσό που πρέπει να συνεισφέρει κάθε εταιρεία-μέλος
για τη χρηματοδότηση του ταμείου
ήταν 150 δολάρια τον χρόνο,
όχι ανά πελάτη, που και πάλι θα ήταν γελοίο ποσό,
αλλά ανά εταιρεία.
Ξοδεύουν περισσότερα σε άνθη στη Σουίτα Στελεχών κάθε εβδομάδα.
Τελικά τα θύματα του Μέιντοφ ήταν τόσα πολλά
που αν τα αποζημίωναν όλα, το SIPC θα πτώχευε.
Και τότε εμφανίζεται ο Έρβινγκ Πικάρντ. Ορίστηκε διαχειριστής του Μέιντοφ.
Διαχειριστής είναι το άτομο που αναλαμβάνει τη ρευστοποίηση
μιας χρηματομεσιτικής εταιρείας που έχει πτωχεύσει.
Ο Πικάρντ διορίστηκε από τον SIPC.
Την αμοιβή του την πληρώνει ο SIPC.
Ο Έρβινγκ Πικάρντ πρέπει να υπολογίσει ποιο ποσό οφείλεται σε ποιον.
Και ο Πικάρντ υιοθετεί μια φόρμουλα που θεωρεί ότι είναι η απλούστερη.
Τη φόρμουλα καθαρής θέσης.
Συνεχίζουμε να πληρώνουμε λεφτά και προσπαθούμε να είμαστε δίκαιοι.
Κάποιοι βγαίνουν χαμένοι,
δηλαδή δεν καταφέρνουν να βγάλουν τα λεφτά τους
από την πυραμίδα Πόντσι.
Αν, όμως, υποθέσουμε ότι είμαι απ' τους αρχικούς επενδυτές
και όλο αυτό το διάστημα έκανα αναλήψεις,
χωρίς να ξέρω ότι είναι απάτη, έχοντας βγάλει περισσότερα απ' όσα έβαλα,
σύμφωνα με τον διαχειριστή, βγαίνω κερδισμένη
και πρέπει να επιστρέψω τα χρήματα.
Η διάταξη ανάκτησης.
Οι αγωγές ανάκτησης κεφαλαίων κατατέθηκαν από τον διαχειριστή
εναντίον εκατοντάδων επενδυτών.
Αλλά ήταν ένα θέμα αρκετά αμφιλεγόμενο,
διότι είχαν επωφεληθεί πολλοί από τους πρώτους μικροεπενδυτές,
που ήταν με τον Μπέρνι από την αρχή.
Είχαν επενδύσει λεφτά μαζί του και στη συνέχεια ζούσαν από τα κέρδη
που υποτίθεται ότι τους κέρδιζε όλα αυτά τα χρόνια.
Αν υποθέσουμε ότι ο παππούς μου είχε ανοίξει λογαριασμό στον Μέιντοφ,
τον οποίο κληρονόμησε η μητέρα μου και, μετά τον θάνατό της, κληρονόμησα εγώ,
θα ζητούσαν από εμένα, την εγγονή,
τις αναλήψεις που έκανε ο παππούς μου 45 χρόνια πριν.
Μπορείτε να φανταστείτε ότι ο κόσμος εξαγριώθηκε.
Ειδικά όσοι έβγαζαν χρήματα κάθε χρόνο,
για να χρηματοδοτήσουν τη σύνταξή τους ή να στείλουν τα παιδιά τους στο κολέγιο.
Παρεμπιπτόντως, είχαν πληρώσει τους ανάλογους φόρους.
Κι αναρωτιούνταν πώς θα επέστρεφαν χρήματα που είχαν ήδη φορολογηθεί.
Ουσιαστικά ο Πικάρντ πήρε χρήματα από μία ομάδα επενδυτών
για να ξεπληρώσει μία άλλη ομάδα επενδυτών.
Το αποκαλώ αντίστροφη πυραμίδα.
Τα θύματα έγιναν και πάλι θύματα.
Ήμουν με τον Μέιντοφ πάρα πολύ καιρό, από το 1992.
Βγάλαμε περισσότερα από ό,τι βάλαμε.
Ο διαχειριστής ήρθε και τα απαίτησε. Και δεν τα είχαμε.
ΚΕΪΤ ΚΑΡΟΛΑΝ & ΓΚΟΡΝΤΟΝ ΜΠΕΝΕΤ
Γιατί βγάζαμε χρήματα κάθε χρόνο και τα ξοδεύαμε.
Η δική μας αγωγή τράβηξε πολλά χρόνια.
Επί χρόνια τηλεφωνούσαμε στους δικηγόρους και ρωτούσαμε τι γινόταν.
Δεν μπορούσαμε να σχεδιάσουμε τη ζωή μας, ήταν απαίσιο.
Απαίσιο.
Κάποια στιγμή μας είπαν ότι θα ήταν καλύτερο να παίρναμε διαζύγιο,
διότι λεγόταν ότι δεν θα έκαναν κατάσχεση στα περιουσιακά στοιχεία της συζύγου.
Αλλά δεν το ξέρεις με σιγουριά και δεν εμπιστεύεσαι κανέναν.
Και μετά είπαμε "Όχι, ρε γαμώτο".
Και σκεφτήκαμε να το παλέψουμε διαφορετικά,
υποβάλλοντας αίτηση σοβαρών δυσχερειών.
Πρέπει να συμπληρώσεις ένα έντυπο.
Είπαν "Αν πήγαινες στην ντουλάπα σου
και πουλούσες τώρα όλα σου τα ρούχα,
πόσα χρήματα θα έβγαζες;"
Εγώ είχα έξι παντελόνια τζιν.
Πόσο αξίζουν τα κοσμήματά σας;
-Δεν φοράω κοσμήματα. -Δεν είχαμε.
-Ρωτούσαν για τα έργα τέχνης. -Δεν έχουμε.
Συμπληρώσαμε στο έντυπο τα υπάρχοντά μας, τα οποία ήταν ελάχιστα.
Ήταν οδυνηρό
να το περνάμε κάθε χρόνο, χωρίς να ξέρουμε τι θα συμβεί.
Αλλά στο τέλος, λειτούργησε.
Τους μίλησαν οι δικηγόροι της Νέας Υόρκης και ο διαχειριστής τελικά είπε
"Απαλλάσσεστε".
Έχασα τον σύζυγό μου για αρκετά χρόνια,
γιατί προσπαθούσε διαρκώς να βρει μια λύση.
Και απορροφήθηκε πάρα πολύ αναζητώντας τη λύση.
Ένα μέρος του εαυτού του είχε χαθεί.
Και αυτό έχει το τίμημά του.
Έβγαλα τα λεφτά, επένδυσα τα λεφτά,
με όλη τη δέουσα επιμέλεια,
και την πάτησα άσχημα.
Ξέρετε,
άλλο να χάνεις τις οικονομίες μια ζωής,
είναι όντως άσχημο,
αλλά το να χάνεις και το σπίτι σου είναι απαίσιο.
Νομίζω
ότι πρέπει να διαχωρίσουμε ποια είναι τα θύματα στην υπόθεση αυτή.
Υπάρχουν, για παράδειγμα,
οι χήρες που έβαλαν όλα τους τα λεφτά, που εμπιστεύτηκαν τον Μπέρνι.
Αυτοί που επένδυσαν μέσω των επιμέρους κεφαλαίων.
Δεν μπορούσαν να ξέρουν.
Οι μεγάλοι επενδυτές, όμως,
αυτοί που είχαν επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια ή δισεκατομμύρια δολάρια,
που υποτίθεται ότι είναι γνώστες και ψαγμένοι,
ουσιαστικά έκαναν συμφωνία με τον διάβολο.
Πιστεύω ότι ήξεραν πού έμπλεκαν.
Μιλάμε για τους τέσσερις μεγάλους επενδυτές.
Τον Νόρμαν Λίβι,
τον Τζέφρι Πικάουερ,
τον Στάνλεϊ Τσέις
και τον Καρλ Σαπίρο.
Είχα μια πολύ ιδιαίτερη σχέση με τους τέσσερις μεγάλους πελάτες.
Ούτε αυτοί ήθελαν να με κρεμάσουν,
γιατί είχαμε μια στενή, σχεδόν οικογενειακή σχέση.
Και τους έβγαζα πολλά λεφτά.
Δεν ήθελαν να χάσουν τη χήνα με τα χρυσά αυγά.
Αν και ο Πικάουερ διέφερε.
Ο Πικάουερ συμπεριφέρθηκε ως συνεργός.
Η πυραμίδα δισεκατομμυρίων του Μπέρνι δεν θα είχε αντέξει χωρίς αυτόν.
Ο Μπέρνι χρειαζόταν τον Πικάουερ
για να ρέει το χρήμα.
Και πιστεύω
ότι ο Μπέρνι Μέιντοφ βοήθησε τον Τζέφρι Πικάουερ να φοροδιαφύγει.
Αλληλοβοηθήθηκαν.
Επιπλέον ο Πικάουερ έβγαλε περισσότερα χρήματα από οποιονδήποτε άλλον.
Κι ο Έρβινγκ Πικάρντ ήξερε τι είχε συμβεί.
Μετά τη σύλληψη του Μέιντοφ, λοιπόν,
ο Έρβινγκ Πικάρντ αρχίζει να τον κυνηγάει για να επιστρέψει χρήματα.
Ο Έρβινγκ Πικάρντ, ο διαχειριστής που έχει επωμιστεί την ανάκτηση χρημάτων,
μήνυσε τον Πικάουερ και τη σύζυγό του,
εγκαλώντας τον για εξωφρενικά ετήσια κέρδη που φτάνουν το 950%,
από τον Μέιντοφ,
σε μια εποχή που τα κέρδη κατά μέσο όρο έφταναν μόλις το 9%.
Πάντα πίστευα ότι ο Πικάουερ ήξερε πολλά περισσότερα για την απάτη.
Δυστυχώς δεν θα μάθουμε ποτέ.
Οι αρχές ερευνούν
πώς ο Τζέφρι Πικάουερ κατέληξε νεκρός στην πισίνα του στο Παλμ Μπιτς.
Η αστυνομία το αποδίδει σε πνιγμό, χωρίς να αποκλείει τίποτα.
Επρόκειτο να του αποδοθούν ευθύνες για τον ρόλο του στην πυραμίδα Πόντσι
και ίσως προσπάθησε να αυτοκτονήσει.
Το πόρισμα, όμως, της νεκροψίας έδειξε καρδιακή προσβολή.
Αν ο Τζέφρι Πικάουερ δεν είχε πεθάνει,
θα του είχε ασκηθεί δίωξη.
Αν και ο Τζέφρι Πικάουερ έπρεπε να είχε πάει φυλακή,
ο Πικάρντ μπόρεσε να ανακτήσει τα λεφτά.
Η σύζυγός του αναγκάστηκε να επιστρέψει 7,2 δισεκατομμύρια δολάρια
από τα παράνομα κέρδη της πυραμίδας.
Ελπίζουμε ότι θετικά και δίκαια αποτελέσματα,
σαν αυτά μετά τον συμβιβασμό Πικάουερ και άλλες διαπραγματεύσεις,
είναι εφικτά και θα επαναληφθούν.
Όσο για τους άλλους παλιούς επενδυτές,
οι κληρονόμοι του Λίβι αναγκάζονται να επιστρέψουν 220.000.000.
Οι κληρονόμοι του Στάνλεϊ Τσέις συμβιβάστηκαν στα 277.000.000 δολάρια.
Ο Καρλ Σαπίρο πλήρωσε πρόστιμο 625.000.000.
Ο Έρβινκ Πικάρντ κατάφερε να ανακτήσει πάνω από 14 δισεκατομμύρια
από τα περίπου 19 δισεκατομμύρια δολάρια σε μετρητά
που είχαν τοποθετηθεί στην απάτη.
Κανείς δεν είχε φανταστεί
ότι μπορούσαν να ανακτηθούν τόσα λεφτά.
Αλλά οι μέθοδοι που ο νόμος του επέβαλε να εφαρμόσει
ήταν πραγματικά θλιβερές.
Η στόχευση αθώων θυμάτων του Μέιντοφ,
ηλικίας 70 ετών κυρίως, που κατέληξαν να δουλεύουν σε σούπερ μάρκετ,
η αγωγή για τη σύνταξή τους και για το σπίτι τους,
εισπράττοντας τέτοιες αμοιβές, είναι κάτι ανήθικο.
Η δικηγορική εταιρεία του Πικάρντ χρέωσε σε διάστημα πολλών ετών
πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια για τις υπηρεσίες διαχείρισης.
Ο Έρβινγκ Πικάρντ πλούτισε εξαιτίας του φιάσκου του Μέιντοφ.
Δεν πιστεύω ότι η διαδικασία ήταν δίκαιη, γιατί εμείς ήμασταν αθώοι
και υποστήκαμε πολλά.
Ναι, μας εκμεταλλεύτηκαν.
Εγώ δεν συμφωνώ.
Αν το δούμε πιο ενδελεχώς,
ο μόνος τρόπος να πληρωθούν τα άλλα θύματα ήταν
να ανακτηθούν τα λεφτά απ' όσους είχαν βγάλει λεφτά.
Γιατί δεν υπήρχαν άλλα λεφτά.
Δεν μ' αρέσει, αλλά δεν υπήρχε εναλλακτική.
Ήταν ένα αναγκαίο κακό που έπρεπε να υποστούμε
κι ο διαχειριστής έκανε τη δουλειά του.
Ο ΑΞΙΟΤΙΜΟΣ ΕΡΒΙΝΓΚ ΠΙΚΑΡΝΤ ΔΕΝ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ,
ΕΠΙΚΑΛΟΥΜΕΝΟΣ ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΔΙΑΜΑΧΗ ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ.
29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2009
Επί τρεις μήνες ο Μπέρνι Μέιντοφ ζει
σε ένα κελί πέντε τετραγωνικών μέτρων,
στο Λόουερ Μανχάταν, κοντά στο δικαστήριο.
Σήμερα θα μάθει πώς θα περάσει την υπόλοιπη ζωή του.
Ξυπνάω κάθε πρωί και η γυναίκα μου…
Ό,τι πιο σημαντικό το έχω ακόμη.
Δεν μπορεί να μου το πάρει.
Είναι ενδεικτικό του ιστορικού των ΗΠΑ στην τιμωρία του οικονομικού εγκλήματος
το ότι ο μεγαλύτερος φόβος των θυμάτων, πριν την ανακοίνωση της ποινής,
ήταν ότι θα γλίτωνε με ένα χάδι.
Ότι θα τον χτυπούσαν απαλά στην πλάτη
και θα τον έστελναν σε ένα ευχάριστο σωφρονιστικό ίδρυμα,
για να εκτίσει μια αρκετά ελαφριά ποινή.
Αυτό είχε ξανασυμβεί. Ο κόσμος το είχε δει.
Όταν πήγα στην ανακοίνωση της ποινής τον Ιούνιο του 2009,
υπήρχαν πολλά θύματα του Μπέρνι Μέιντοφ μες στο δικαστήριο.
Ήταν συγκλονιστικό, έλεγαν ότι τα είχαν χάσει όλα.
Ήμουν λίγο πριν τη συνταξιοδότηση, που πλέον αποτελεί παρελθόν.
Όταν πάω για ψώνια, προσέχω τι αγοράζω. Έχουν αλλάξει όλα.
Ξυπνάω μέσα στη νύχτα, βλέποντας εφιάλτες
για το πώς έβλαψε όλη μου την οικογένεια.
Τέτοιο μέγεθος οικονομικών βασάνων δεν είχα ξαναδεί ποτέ μου.
Ο δικηγόρος υπεράσπισης, ο Άικ Σόρκιν,
ζήτησε έλεος, ζήτησε επιείκεια.
Είπε "Είναι ένας άνθρωπος 70 ετών.
Προφανώς δεν θα επαναλάβει τέτοιο έγκλημα".
Ο Μπέρνι είπε "Θα απευθυνθώ στα θύματά μου και θα ζητήσω συγγνώμη".
Το περίεργο ήταν
ο Μπέρνι Μέιντοφ ήταν ανέκφραστος.
Δεν φάνηκε μετανιωμένος, δεν συγκινήθηκε.
Ήταν σαν οικονομικός δολοφόνος κατά συρροή.
Μπόρεσε να κοιτάξει χήρες μες στα μάτια,
να πάρει τα λεφτά τους και να τους πει
"Όλα θα πάνε καλά, εμπιστευτείτε με".
Και να τις πουλήσει την αμέσως επόμενη στιγμή.
Και αυτό έκανε κατ' επανάληψη.
Και ο δικαστής άρχισε να μιλάει.
Ανακοίνωσε ότι ήταν υποχρεωμένος να επιβάλει μια ποινή
αντίστοιχη του μεγέθους του εγκλήματος του Μέιντοφ.
Και τον καταδίκασε σε 150 χρόνια.
Ήταν μια καθαρά συμβολική ποινή.
Ένας δικαστής έλεγε
"Προκάλεσες τόσο μεγάλο κακό στην κοινωνία,
που η κοινωνία θα σου προκαλέσει το κακό που σου αναλογεί".
Ήταν ξεχωριστή στιγμή μες στο δικαστήριο.
Αφού ο Μέιντοφ ομολόγησε την ενοχή του και καταδικάστηκε,
οι κρατικές υπηρεσίες, τα θύματα και όλοι μας θελήσαμε
ΜΑΘΙΟΥ Λ. ΣΟΥΟΡΤΖ ΠΡΩΗΝ ΑΝΤΙΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ
να επιδιώξουμε να λογοδοτήσουν όσοι είχαν εμπλακεί.
Για ένα διάστημα συμμετείχα σε ομάδα
που ασκούσε δίωξη για οτιδήποτε αφορούσε την απάτη του Μέιντοφ.
Χρειάστηκαν αρκετά χρόνια
για να στοιχειοθετήσουν την υπόθεση με βάση όσα είπε ο Φρανκ,
και αυτό οδήγησε σε διώξεις των υπαλλήλων του 17ου ορόφου,
που το κράτος θεωρούσε ότι είχαν συνεργήσει στην πυραμίδα.
Η Ανέτ Μποντζόρνο και η Τζόντι Κρούπι καταδικάστηκαν σε έξι χρόνια και οι δύο.
Ο Τζέρι Ο'Χάρα κι ο Τζορτζ Περέζ καταδικάστηκαν σε δυόμισι χρόνια.
Αυτό που ενίοτε περνάει στα ψιλά
είναι ότι ο Πίτερ Μέιντοφ ερευνήθηκε από τις διωκτικές αρχές.
Ο Πίτερ Μέιντοφ δήλωσε ένοχος και καταδικάστηκε
για πλαστογράφηση αρχείων χρηματιστηριακής εταιρείας
και για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση με πολλαπλούς εγκληματικούς σκοπούς.
Ποτέ δεν κατηγορήθηκε για τη συμμετοχή του στην πυραμίδα Πόντσι.
Και επέμενε ότι δεν είχε καμία γνώση.
Παρ' όλα αυτά καταδικάστηκε σε 10 χρόνια σε ομοσπονδιακή φυλακή.
Ο Φρανκ Ντιπασκάλι κατηγορήθηκε για χρηματιστηριακή απάτη.
Αλλά επειδή συνεργάζεται με τις αρχές,
η ποινή του θα ανακοινωθεί αφού ολοκληρωθούν οι κρατικές υποθέσεις.
Κλείνουν οι κρατικές υποθέσεις, χρόνια μετά.
Έχει καρκίνο, πεθαίνει σε έναν μήνα
και δεν καταδικάζεται ποτέ.
Ήταν μια απάτη επικών διαστάσεων,
και όλοι όσοι καταδικάστηκαν
είχαν εμπλακεί στην απάτη σε βάθος δεκαετιών.
Δεν είχαν λερώσει λιγάκι τα χέρια τους, τα είχαν λερώσει εντελώς.
Και ταυτόχρονα, προφανώς δεν ήταν οι ενορχηστρωτές της απάτης.
Ήταν άραγε η ποινή που τους επιβλήθηκε
δίκαιη;
Αυτό δεν θα το κρίνω εγώ.
Αν τους δίκαζα εγώ, θα είχα επιβάλει πιο αυστηρές ποινές; Ναι.
Μετά τη σύλληψη του Μπέρνι
πολλοί άνθρωποι μισούσαν τον Μαρκ και τον Άντι.
Μισούσαν αυτούς τους δύο υπέροχους νέους, τους θεωρούσαν τέρατα.
Από τότε που ξέσπασε το σκάνδαλο,
ασκείται τεράστια πίεση στον Μαρκ και τον αδερφό του.
Θέλω η οικογένειά του να πονέσει όπως πόνεσαν την οικογένειά μας.
Υπέστησαν μια ακατάπαυστη, σφοδρή
και εχθρική δημόσια και τηλεοπτική κάλυψη που έχω δει ποτέ.
Κύριε Μέιντοφ;
Οι γιοι είχαν σοκαριστεί κι είχαν τρομάξει απ' το έγκλημα του πατέρα τους.
Και ανάγκασαν τη Ρουθ να διαλέξει.
Επιμένουν να διακόψει κάθε επαφή με τον Μπέρνι.
Της λένε "Ή αυτός ή εμείς".
Και ακόμα χειρότερα
"Ή αυτός ή τα εγγόνια σου.
Διάλεξε".
Αλλά δεν μπορούσε ποτέ να τον εγκαταλείψει εντελώς.
Ήταν μαζί του από 13 ετών,
δεν μπορούσε να τον εγκαταλείψει όταν τη χρειαζόταν περισσότερο.
Και αυτό επί μήνες αποτελούσε λόγο σύγκρουσης
ανάμεσα στη Ρουθ και τους λατρεμένους της γιους.
Δεν δέχονταν να τη δουν.
Η οικογένεια διαλύθηκε.
Σαν να είχε δεχτεί μια σφυριά.
Αυτό που έκανε σε εμένα,
στον αδερφό μου και στην οικογένειά μου είναι ασυγχώρητο.
Αυτό που έκανε σε χιλιάδες ανθρώπους,
που τους κατέστρεψε τη ζωή,
δεν θα το καταλάβω ποτέ και δεν τον συγχωρήσω.
Και δεν θα του μιλήσω ποτέ ξανά.
Ο Άντι βρήκε τρόπο να πάει παρακάτω.
Ο Μαρκ όχι.
Δεν μπόρεσε. Δεν άντεξε.
Μίλησες στον μπαμπά σου;
Ουδέν σχόλιο, λυπάμαι.
Τον πλάκωσε το σκοτάδι.
Και δεν ξέρω αν κάποιος θα μπορούσε να τον είχε βοηθήσει τελικά,
διότι διαρκώς τον κατηγορούσαν.
Όλο άκουγε υπονοούμενα.
Δεν ηρεμούσε.
Δεν είχε πού να πάει.
Μου είναι δύσκολο να μιλάω για τον Μαρκ.
Τραγική τροπή στο σκάνδαλο Μέιντοφ το Σάββατο.
Ο μεγάλος γιος του ξεπεσμένου κατάδικου χρηματιστή
βρέθηκε απαγχονισμένος στο πολυτελές διαμέρισμά του στη Νέα Υόρκη.
Ο θάνατός του αποδίδεται σε αυτοκτονία.
Η αστυνομία είπε
ότι τον 46χρονο Μαρκ Μέιντοφ βρήκε ο πεθερός του
λίγο μετά τις 7:30 το πρωί,
με ένα λουρί σκύλου τυλιγμένο στον λαιμό του.
Ο δύο ετών γιος του κοιμόταν στο δωμάτιό του.
Αφήνει πίσω του τέσσερα παιδιά από δύο γάμους.
Τότε είχα θεωρήσει ότι έλεγε
ένα μεγάλο "Άντε πηδήξου" στον πατέρα του.
Το έκανε ακριβώς δύο χρόνια αφού ο πατέρας τους τους είχε μιλήσει.
Πιστεύω ότι το είχε σχεδιάσει να το κάνει εκείνη την ημερομηνία
για να πει στον πατέρα του
"Εσύ μου το έκανες αυτό".
Δεν μπορώ να ξεπεράσω αυτό που έκανε, δεν μπορώ.
Γιατί έχω έναν γιο
σχεδόν συνομήλικό του.
Δεν μπορώ να τον φανταστώ να υποφέρει έτσι.
Και υπέφερε πάρα πολύ.
Νομίζω ότι γι' αυτό κλαίω.
Ήμασταν δεμένοι, ήταν ο καλύτερός μου φίλος.
Και ήθελα να τον βοηθήσω.
Μέχρι να πεθάνω θα μετανιώνω που δεν έκανα αυτό που εκείνος ήθελε.
Δεν ξέρω αν θα άλλαζε κάτι,
αλλά μακάρι να είχα προσπαθήσει.
Μετά τον θάνατο του Μαρκ,
η Ρουθ ερχόταν όλο και πιο κοντά στον Άντι.
Υπήρξε κάποια επανασύνδεση μεταξύ τους.
Εκείνος έγινε το μεγάλο στήριγμά της, της προσέφερε παρηγοριά.
Και μετά,
λες και δεν αρκούσε τόση θλίψη,
ο καρκίνος που ο Άντριου είχε ξεπεράσει μία δεκαετία πριν
επανεμφανίστηκε.
Σε πολύ επιθετική μορφή.
Ήταν απαίσιο, αλλά ο Άντι το πολεμούσε.
Του είπα "Μήπως θα σου έκανε καλό, αν του μιλούσες, αν μιλούσες στον Μπέρνι;"
Λέει "Δεν υπάρχει περίπτωση".
Τον είδα την άνοιξη.
Ήρθε να μιλήσει στους φοιτητές μου στο Πρίνστον.
Όταν τρώγαμε αυτός, η μνηστή του κι εγώ,
μου λέει "Ξέρεις, το έγκλημα του πατέρα μου
σκότωσε τον αδερφό μου γρήγορα κι εμένα με σκοτώνει αργά".
Ο Άντριου Μέιντοφ πέθανε από λέμφωμα σε ηλικία 48 ετών,
έξι χρόνια αφότου κατέρρευσε
η διαβόητη πυραμίδα του πατέρα του ύψους 65 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Πέθανε περιτριγυρισμένος από την οικογένειά του.
Άφησε τη Ρουθ μόνη.
Ο άντρας της εξέτιε ισόβια, οι γιοι της έχουν πεθάνει.
Ο Μπερνάρντ Μέιντοφ ξέρει ότι δεν θα μείνει ποτέ άστεγος.
Η σύζυγός του η Ρουθ, όμως, δεν μπορεί να πει το ίδιο.
Χτες οι ομοσπονδιακοί αστυνόμοι
κατάσχεσαν το ρετιρέ του Μέιντοφ αξίας 7.000.000.
Πάει το διαμέρισμα, όπως και τα κατασχεμένα πλέον σπίτια
στο Παλμ Μπιτς, στη νότια Γαλλία και στο Λονγκ Άιλαντ,
αφήνοντας τη γυναίκα του ουσιαστικά άστεγη.
Ήμουν παρών όταν ουσιαστικά τη διώξαμε απ' το σπίτι της.
Πήραμε τα πάντα κι είπαμε "Πρέπει να φύγετε".
Ήμουν στην κουζίνα και καταλογογραφούσα τα κοσμήματά της.
Φαινόταν πραγματικά μουδιασμένη, σε κατάσταση σοκ.
Και κάπνιζε ένα τσιγάρο.
Της λέω "Ρουθ, αυτό θα σε σκοτώσει".
"Μακάρι" μου λέει.
Έμοιαζε να είχε παραιτηθεί πλέον σε αυτήν την κακή κατάληξη.
Η Ρουθ Μέιντοφ εγκατέλειψε την κατοικία.
Παρέδωσε όλα τα υπάρχοντά της στην Ομοσπονδιακή Δικαστική Αστυνομία.
Ξαφνικά ήταν μια νομάδα.
Ζούσε με δύο βαλίτσες στο αυτοκίνητό της.
Αυτή ήταν η ζωή της πλέον.
Έχασε τα πάντα.
Έχασε τη θέση της στη ζωή, έχασε και τους δύο γιους της,
έχασε τον σύζυγό της, με τον οποίο ήταν από τα 13 της.
ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΚΟ ΣΩΦΡΟΝΙΣΤΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ
Όταν επισκέφτηκα τον Μπέρνι στη φυλακή, τα επόμενα χρόνια,
συνάντησα ελάχιστη ειλικρίνεια
στις περιγραφές του για την απάτη, στο πώς ένιωθε για όσα είχε κάνει.
Αλλά διέκρινα ειλικρίνεια στο πένθος του
για ό,τι είχε συμβεί στην οικογένειά του.
Κορυφαίοι ψυχίατροι, με τους οποίους μίλησα για την υπόθεση Μέιντοφ, υπέθεταν
ότι ο Μπέρνι πενθούσε την απώλεια της λατρείας από την οικογένειά του.
Δεν ήταν ότι τους λάτρευε,
αλλά ότι λάτρευε να τον λατρεύουν.
Αυτό φυσικά είναι ο ορισμός του ναρκισσισμού και της κοινωνιοπάθειας.
Παρ' όλα αυτά, όποιος κι αν ήταν ο λόγος, φαινόταν ότι πλήρωνε το τίμημα.
Σας ευχαριστώ.
Παρακαλώ, καθίστε.
Αποτελεί γεγονός αδιαμφισβήτητο
ότι ένας από τους πιο σημαντικούς υπαίτιους της οικονομικής πτώσης
ήταν η ηθική κατάπτωση μεγάλων οικονομικών φορέων
και η απουσία στιβαρών ρυθμιστικών θεσμών
για την αποτροπή της κατάχρησης.
Η νοοτροπία της ανευθυνότητας ριζώθηκε
από τη Γουόλ Στριτ ως την Ουάσινγκτον κι ως τον πολίτη.
Τίθεται το ερώτημα: Τι κάνουμε τώρα;
Δεν ήταν στο χέρι μας η απαρχή της κρίσης,
αλλά είναι στο χέρι μας η παρακαταθήκη που αφήνει αυτή η κρίση.
Η παγκόσμια οικονομική κρίση απέδειξε ότι η Γουόλ Στριτ είναι αναξιόπιστη.
Οι επενδυτικές είναι αναξιόπιστες. Όπως κι οι αναλυτές, οι οίκοι αξιολόγησης.
Και οι ρυθμιστικές αρχές.
Ο Μέιντοφ ήταν ο αποδιοπομπαίος τράγος για την κρίση.
Κανείς δεν πήγε φυλακή, μόνο ο Μέιντοφ και ορισμένοι βοηθοί του.
Δεν πήγε φυλακή κανείς από οίκο αξιολόγησης, κανείς αναλυτής.
Κανείς από τις επενδυτικές τράπεζες.
Διευθύνοντες σύμβουλοι δεν πήγαν φυλακή, πήραν μπόνους, οι τράπεζες διασώθηκαν.
Αλλά κανείς δεν διέσωσε τα θύματα του Μπέρνι.
Δεν μπορείς να αποστασιοποιηθείς, όταν βλέπεις τι πέρασαν τα θύματα.
Είναι δύσκολο.
Η μητέρα μου τελικά απεβίωσε πριν χρειαστεί να πουλήσουμε το σπίτι.
Η τελευταία μέρα, η ημέρα που έφυγα
ήταν από τις χειρότερες της ζωής μου.
Πέρασα την πύλη με το αμάξι.
Και άρχισα να κλαίω…
Δεν άντεξα.
Έφευγα απ' το σπίτι που έχτισε ο πατέρας μου,
όπου έζησε η μητέρα μου.
Τελείωνε η ζωή στο Παλμ Μπιτς.
Ένα μεγάλο μέρος της ζωής μου είχε τελειώσει, είχε χαθεί.
Νοικιάζω πλέον διαμέρισμα, δεν έχω δικό μου σπίτι.
Μου λείπει εκείνο το σπίτι.
Πολύ θα ήθελα να το είχα κρατήσει, αλλά έμαθα να ζω με ελάχιστα λεφτά.
Να κάτι θετικό που μας έμαθε ο μπαμπάς, πώς να επιβιώνουμε.
Δεν κρατάω κακία που χρειάστηκε να μετακομίσω ή να κάνω κάτι καινούργιο.
Τώρα μελετάω τα θεατρικά έργα του Σαίξπηρ.
Και συνειδητοποίησα
ότι η ιστορία του Μέιντοφ είναι πολύ σαιξπηρική.
Ταιριάζει πολύ στον τρόπο γραφής του Σαίξπηρ.
Υπάρχει ένας κακός, που έχει και παιδιά,
αλλά θέλει εξουσία.
Και είναι τραγωδία.
Το ότι τον Μπέρνι Μέιντοφ κατήγγειλαν στο FBI οι δύο του γιοι
προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη τραγικότητα στην προδοσία αυτή.
Και όσο μελετούσα την ιστορία,
τόσο περισσότερο τη θεωρούσα παραβολή περί προδομένης εμπιστοσύνης.
Είναι το τέρας στην ντουλάπα όλων.
Ο τρόμος κάτω από το κρεβάτι.
Αυτό που όλοι ξέρουν ότι μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε.
Μπορούν να σε εξαπατήσουν εντελώς όλοι όσοι εμπιστεύεσαι εντελώς.
Το τίμημα της εμπιστοσύνης σε κάποιον είναι ότι μπορεί να σε προδώσει.
Ο κόσμος θέλει να πιστεύει στα μεγάλα κέρδη χωρίς ρίσκο.
Όλοι το θέλουν στο χαρτοφυλάκιό τους, αλλά είναι σαν το Άγιο Δισκοπότηρο.
Το Άγιο Δισκοπότηρο δεν υπάρχει στη ζωή,
αλλά ούτε και στα οικονομικά.
Ο Μέιντοφ ήταν απάτη, δεν υπήρχε τίποτε αληθινό.
Θα μπορούσε να υπάρξει κι άλλος Μπέρνι Μέιντοφ στο μέλλον;
Θα υπάρξει κι άλλος Μπέρνι Μέιντοφ. Να μου το θυμηθείτε.
Η υπόθεση Μέιντοφ αποτελεί υπόθεση-ρεκόρ απ' το 2008.
Αλλά μην ξεχνάτε,
τα ρεκόρ καταρρίπτονται.
Η ΣΟΝΙΑ ΚΟΝ ΑΡΝΗΘΗΚΕ ΤΥΧΟΝ ΑΞΙΟΠΟΙΝΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ,
ΔΗΛΩΝΟΝΤΑΣ ΚΑΙ Η ΙΔΙΑ ΘΥΜΑ ΤΗΣ ΠΥΡΑΜΙΔΑΣ.
ΤΟ 2013 ΒΡΕΤΑΝΙΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΕΚΡΙΝΕ
ΟΤΙ "ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΟΝΤΑΙ Η ΑΘΩΟΤΗΤΑ ΚΑΙ Η ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΤΗΣ".
Η FAIRFIELD GREENWICH ΥΠΕΒΑΛΕ ΑΓΩΓΗ ΓΙΑ ΝΑ ΑΝΑΚΤΗΣΕΙ 1,2 ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ.
ΤΟ 2011 ΚΑΤΕΛΗΞΕ ΣΕ ΣΥΜΒΙΒΑΣΜΟ ΚΑΙ ΑΝΕΚΤΗΣΕ 230.000.000.
ΣΥΝΕΒΑΛΕ ΣΤΟ ΤΑΜΕΙΟ ΘΥΜΑΤΩΝ ΜΕ 70.000.000.
ΔΕΝ ΟΜΟΛΟΓΗΣΕ ΚΑΝΕΝΑ ΠΑΡΑΠΤΩΜΑ, ΔΕΝ ΑΣΚΗΘΗΚΕ ΚΑΜΙΑ ΔΙΩΞΗ.
Η JPMORGAN CHASE ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΕ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ
ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ ΤΟΥ ΜΕΪΝΤΟΦ,
ΑΛΛΑ ΙΣΧΥΡΙΣΤΗΚΕ ΟΤΙ ΟΥΔΕΙΣ ΥΠΑΛΛΗΛΟΣ ΕΙΧΕ ΓΝΩΣΗ.
ΑΝ ΕΣΕΙΣ Ή ΚΑΠΟΙΟΣ ΠΟΥ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΚΕΣ ΣΚΕΨΕΙΣ
ΑΠΟΤΑΝΘΕΙΤΕ ΣΤΟ www.wannatalkaboutit.com.
Υποτιτλισμός: Μάρθα Λυρώνη