‎NGÀY 14 THÁNG TƯ NĂM 2021
‎Có lẽ chúng ta nên đề cập đến, ‎AP đã dẫn một câu chuyện cách đây ít phút.
‎Bernie Madoff,
‎nhà thiết kế mô hình Ponzi ‎lớn nhất lịch sử nước Mỹ,
‎ngày hôm nay đã chết trong tù. ‎Ông ấy 82 tuổi.
‎Tôi hiểu rằng khi Bernie chết, ‎ông ta đã được hỏa táng.
‎Do Thái giáo thì phản đối việc hỏa táng.
‎Chúng tôi rất tin tưởng ‎rằng cơ thể của mình không thuộc về mình.
‎Nó thuộc về Chúa, người đã ban cho ta.
‎Nên ta phải trả lại.
‎Sinh ra từ cát bụi, ‎rồi lại trở về với cát bụi.
‎Nhưng rồi nút thắt thực sự ‎của câu chuyện
‎là hài cốt của người đàn ông này vẫn còn
‎và đang ngồi trên kệ trong văn phòng ‎của một luật sư trong một cái hộp,
‎vì gia đình từ chối nhận tro cốt.
‎Tôi nghĩ tôi có thể hiểu được, ‎nhưng xót xa quá.
‎Hẳn đã có những ngày tháng vui vẻ ‎với ông ta.
‎Họ giận ông ta đến nỗi ‎cơn giận đó sẽ tồn tại mãi mãi.
‎Ai cũng được chôn, kể cả kẻ sát nhân.
‎Họ được chôn cất.
‎Đáng nhẽ ông ta cũng nên được như vậy, ‎dù có xấu thế nào.
‎Và như vậy.
‎Không ai trong gia đình, ‎họ không muốn liên quan gì đến ông ta.
‎Ai muốn liên quan đến đống tro tàn ‎của con quái vật xấu xa này,
‎kẻ không chút ăn năn ‎hủy hoại cuộc sống của người khác?
‎MADOFF: ‎QUÁI VẬT PHỐ WALL
‎2007
‎Vào năm 2007,
‎Bernie Madoff hẳn đã nhìn lại ‎hai năm qua và nghĩ,
‎"Tôi không nghĩ mình sẽ vượt qua, ‎nhưng tôi đã làm được".
‎Với sự giúp đỡ của quỹ trung chuyển, ‎của những điều tra viên ngớ ngẩn từ SEC,
‎ông ta đã xoay xở được tới năm 2007, ‎với quỹ đen dày cộp.
‎Ông ta thường xuyên đi máy bay riêng ‎đến căn nhà phố ở miền nam nước Pháp,
‎nơi ông có một con thuyền mới ‎để vui vẻ.
‎Ông sống giàu sang,
‎nhưng Bernie và Ruth Madoff không phải ‎là những người duy nhất
‎hưởng lợi từ năm xa hoa phi thường này.
‎Hồi ở New York, Madoff đảm bảo
‎rằng tay sai thân tín của hắn ở tầng 17 ‎được chia phần của cải này.
‎Ông ta tăng gấp đôi lương cho Frank ‎DiPascali từ hai triệu lên bốn triệu đô.
‎Frank mua một chiếc tàu đánh cá mới, ‎mọi thứ anh ta từng mơ ước.
‎Annette Bongiorno được tăng lương đáng kể,
‎và sự xa xỉ không ngừng tiếp diễn ‎trong năm đó.
‎Niềm hân hoan khi cuối cùng đã đạt đến
‎đỉnh cao của sự thành công ở Phố Wall.
‎Ý tưởng cơ bản về Phố Wall,
‎mà đôi khi các nhà quản lý ‎cũng như giới học thuật quên mất,
‎đó là một doanh nghiệp vì lợi nhuận.
‎Mang lại lợi ích cho một người, ‎bạn sẽ gây bất lợi cho người khác.
‎Năm 2008, đột nhiên,
‎nền kinh tế toàn cầu ngấp nghé bên bờ vực.
‎Các vấn đề thị trường nhà đất ‎đang gây chú ý tối nay,
‎và giờ càng có nhiều ‎bằng chứng rõ ràng hơn
‎về mức độ nghiêm trọng của mọi thứ ‎ở nước ta.
‎Các công ty môi giới thế chấp bán nhà ‎dựa trên các khoản vay dối trá,
‎nghĩa là không có tài liệu về thu nhập,
‎cho những người không thể chi trả ‎những khoản thế chấp mà họ không hiểu.
‎Và rồi các ngân hàng đầu tư cho vay ‎những khoản vay tồi tệ
‎mà họ biết sẽ sụp đổ,
‎đóng gói chúng thành chứng khoán,
‎được các cơ quan đánh giá Phố Wall ‎xếp hạng tín nhiệm tuyệt đối,
‎và bán cho các nhà đầu tư ở Phố Wall.
‎Và rồi, bùm, rớt xuống vực.
‎Hàng trăm ngàn chủ nhà đang vỡ nợ.
‎Nó giống như thế giới bị lệch khỏi trục.
‎Mọi ngân hàng đều tan tành.
‎Lehman Brothers quay cuồng ‎vì những khoản vay bất động sản khó đòi.
‎Lehman Brothers đã nộp đơn xin phá sản. ‎Merrill Lynch, AIG đang ngấp nghé.
‎Morgan Stanley và Goldman Sachs ‎phải được bảo lãnh.
‎Ta đang nói về các ngân hàng đầu tư,
‎đó là những đồng tiền ‎thông minh nhất Phố Wall.
‎Sao họ có thể làm sai bao lâu vậy?
‎Bernie và Ruth ‎đang ở miền nam nước Pháp,
‎nhưng Bernie không thể thoát khỏi ‎những gì đang xảy ra ở quê nhà.
‎Thị trường chứng khoán giảm mạnh.
‎Chúng ta đang đối mặt với viễn cảnh ‎khủng hoảng toàn cầu.
‎Đó là bối cảnh mà Bernie thấy
‎khi ông ta và Ruth lên máy bay lần cuối
‎và trở về New York.
‎Ở thời điểm này, tất cả những gì người ta ‎quan tâm là lấy lại tiền nhanh chóng.
‎Họ có thể tìm ai?
‎Họ có thể tìm tới Bernie Madoff, ‎và họ đã làm vậy.
‎Điện thoại reo từ Frankfurt, từ London,
‎Madrid, Viên, Abu Dhabi.
‎"Chúng tôi muốn lấy lại tiền".
‎Và thông báo rút tiền bắt đầu đổ vào,
‎rồi tràn vào,
‎rồi ào vào.
‎Khoảng tháng Chín, tháng Mười,
‎đó là lúc áp lực bắt đầu gia tăng.
‎Bernie giờ đang vắt chân lên cổ chạy.
‎Ông ta đang tra tấn, bắt nạt, thuyết phục ‎các khách hàng lâu đời
‎ngừng rút tiền ra và gửi lại tiền vào.
‎Ông ta gọi nhà đầu tư chính của mình, ‎Fairfield Greenwich,
‎do Jeffrey Tucker và Walter Noel ‎điều hành, và nói,
‎"Đây là thời điểm tuyệt vời để mua". ‎"Không".
‎Rồi ông ta gọi Sonja Kohn ‎từ Ngân hàng Medici,
‎đưa ra thỉnh cầu tương tự.
‎Cô ấy cũng không cắn câu.
‎Đến ngày hai tháng 12, ‎đã có tín hiệu chẳng lành.
‎Bernie đang phải đối mặt với yêu cầu ‎rút tiền trị giá khoảng 1,5 tỷ đô la.
‎Và ông ta chỉ còn khoảng 300 triệu đô la ‎trong tài khoản ngân hàng.
‎Nếu ông ta viết séc ‎cho những khách hàng muốn rút tiền,
‎séc sẽ bị hoàn lại.
‎Nhưng rõ ràng, ‎tôi không thể tiếp tục làm thế
‎vì bản chất của mô hình Ponzi.
‎Nên tôi biết trò chơi đã kết thúc.
‎Tại thời điểm này,
‎ông ta và Frank DiPascali đã nói chuyện
‎về việc họ sẽ đi đâu về đâu?
‎Bernie nói rõ với Frank
‎rằng họ đã lún quá sâu để có thể thoát ra.
‎Frank nhận ra ngay là ‎anh ta sẽ phải ngồi tù một thời gian dài,
‎và Frank hoảng loạn.
‎DiPascali sau đó nói rằng
‎đó là khoảnh khắc anh lần đầu nhận ra ‎Bernie không thực sự có
‎cả đống tài sản ở nơi nào đó khác
‎để bảo lãnh cho tất cả.
‎Rằng đó là lúc anh ta nhận ra ‎đó là một trò lừa đảo.
‎Bernie muốn làm gì với số tiền còn lại, ‎ông ta nói với Frank,
‎là ông ta muốn viết séc cho một số ‎nhà đầu tư dài hạn lớn nhất của mình,
‎cho một số nhân viên trung thành,
‎cho các thành viên trong gia đình
‎những người đã tin tưởng giao tiền ‎cho ông ta và giờ sẽ bị xóa sổ.
‎Rốt cuộc, vụ lừa đảo đã lộ rồi. ‎Vụ lừa đảo đã xong.
‎Khi Frank DiPascali đang chuẩn bị ‎những tấm séc
‎mà Bernie định dùng để phân phát ‎quỹ cuối cùng của mình,
‎ông ta nói với con trai ‎đó là tiền thưởng sớm cho nhân viên.
‎Chà, Mark và Andrew ‎vô cùng lo lắng vì chuyện này.
‎Nó thật vô lý
‎khi viết séc thưởng, ‎trong tình hình thị trường như thế này.
‎Vào sáng ngày 10 tháng 12 năm 2008, ‎tôi đang ngồi ở bàn làm việc,
‎và mọi thứ đã không diễn ra tốt đẹp ‎trong nhiều tuần nay.
‎Bernie hành động rất kỳ lạ, ‎và tôi cố không làm phiền ông ấy.
‎Tôi cảm thấy ông ấy rất mong manh.
‎Và tôi thấy Peter ngồi đó,
‎và tôi nhớ Mark và Andy đã vào ‎văn phòng của ông ấy.
‎Thông thường, họ sẽ hỏi tôi và nói,
‎"Bố tôi đang làm gì? ‎Có chuyện gì trong văn phòng vậy?"
‎Lần này thì không, họ đi ngang qua tôi ‎và vào văn phòng.
‎Mark và Andrew cố gắng thuyết phục ông ta ‎về việc phát hành séc này.
‎Họ nói, "Bố, làm sao bố biết ‎phần còn lại của năm sẽ mang lại gì?
‎Chẳng phải sẽ an toàn hơn ‎nếu giữ số tiền này
‎cho đến khi ta thấy năm nay ‎kết thúc thế nào?"
‎Sau vài nỗ lực làm đổi hướng,
‎Bernie mất bình tĩnh.
‎Tôi có thư cho Bernie ‎và tôi đi mang nó đến văn phòng ông ấy.
‎Rõ ràng là tôi làm họ giật mình,
‎và họ đều nhảy ra khỏi ghế ‎và nhìn tôi chằm chằm.
‎Và ngay sau đó,
‎Mark và Andy, họ mặc áo khoác cho Bernie,
‎và hộ tống anh ấy ra ngoài.
‎Và Bernie không bao giờ đi đâu ‎mà không nói cho tôi biết,
‎và ông chỉ đi ngang qua tôi.
‎Ông ta không nhìn tôi.
‎Và Mark đến bàn tôi, cúi xuống ‎và nói thầm,
‎"Chúng tôi sẽ đi mua sắm Giáng Sinh".
‎Tôi không gặp lại Bernie nữa.
‎Mark và Andrew đưa ông ta ‎về căn hộ áp mái ở Midtown.
‎Ruth ở đó,
‎và đây là lần đầu tiên Bernie thú nhận.
‎Tôi đã rơi vào trạng thái tinh thần ‎mà không thể tiếp tục nữa.
‎Nên nó gần giống như ‎một sự nhẹ nhõm khi nói, "Vậy đấy".
‎"Tôi không thể tiếp tục trò chơi này nữa".
‎Và đó là điều khiến tôi ‎thừa nhận với gia đình mình.
‎rằng tôi đã thực hiện vụ lừa đảo này.
‎Bernie tiếp tục giải thích nó lớn thế nào.
‎Hàng tỷ đô la.
‎Và tất cả những gì ông ta còn lại là ‎300 triệu mà ông ta đang cố cho đi.
‎Andrew cứ thế trượt trên tường ‎rồi ngồi xuống sàn nhà trong nước mắt.
‎Ngay khi nghe lời thú nhận ‎rằng toàn bộ doanh nghiệp đã bị phá hủy,
‎không có tiền,
‎Mark hoàn toàn suy sụp.
‎Ruth cuối cùng cũng có thể nói gì đó, ‎và điều cô ấy nói là,
‎"Mô hình Ponzi là gì?"
‎Hẳn là một trong những khoảnh khắc ‎khi thế giới của bạn bị đảo lộn
‎và mọi thứ bạn nghĩ là đúng trước đây ‎không còn là sự thật nữa.
‎Các con của Madoff đứng dậy và rời đi.
‎Trước khi đến sảnh, họ đã quyết định ‎phải hỏi ý kiến luật sư.
‎Bố vợ của Mark ‎là một luật sư nổi tiếng ở Manhattan.
‎Họ hẹn gặp ông ở căn hộ của ông.
‎Mark và Andrew nói với ‎ông những gì bố họ nói,
‎và luật sư của họ nói rõ cho họ:
‎"Vụ lừa đảo vẫn đang tiếp diễn".
‎"Bố cậu đang viết séc
‎để phân phối thứ sẽ sớm được gọi là ‎lợi nhuận bất chính từ vụ lừa đảo đó,
‎và nếu cậu không báo cáo,
‎cậu sẽ là phụ kiện ‎cho tội ác tiếp diễn đó".
‎Họ phải giao nộp bố mình.
‎NGÀY 11 THÁNG 12 NĂM 2008
‎Sáng sớm hôm sau, FBI đến căn hộ Madoff.
‎Bernie đang mặc áo choàng tắm.
‎"Anh biết sao chúng tôi ở đây chứ?"
‎"Ừ".
‎Họ hỏi anh ta, ‎"Anh có lời biện hộ nào không?"
‎Và Bernie nói, "Không".
‎Ông nói với họ, "Đó là mô hình Ponzi".
‎Những gì ông nói với con là sự thật.
‎Một trong số các đặc vụ gọi cho ‎văn phòng và nhanh chóng tóm tắt kết quả,
‎và được thông báo, "Mang ông ta đi".
‎Nên họ đã tóm tắt cho Bernie quy định ‎về trang phục khi bị bắt.
‎Không dây giày, không thắt lưng, ‎không cà vạt.
‎Ông đã cất nhẫn cưới và đồng hồ.
‎Bernie được đưa vào trung tâm ‎đến tòa nhà FBI ở Quảng trường Foley,
‎và bị xử lý như bất kỳ tội phạm nào.
‎Rồi ông ta gọi Ike Sorkin.
‎"Alô?"
‎"Ike, Bernie đây. ‎Tôi bị còng tay ở trụ sở FBI".
‎"Tôi cần anh giúp".
‎Sau đó tôi nói ngay với Madoff, ‎"Nếu ông đang nói, đừng nói nữa".
‎Lúc đó tôi không biết,
‎nhưng ông ta đã khai tất cả với FBI ‎suốt hai tiếng trước khi gọi tôi,
‎và ông nói với họ ‎ông là kẻ chủ mưu duy nhất.
‎Tôi nghĩ, "Nói thật, ông ấy đang gặp ‎nhiều rắc rối đấy".
‎"Chính phủ không cho qua vụ này đâu".
‎Nhưng tiền bảo lãnh được đưa ra ‎là 10 triệu đô la,
‎nên Bernie quay lại căn hộ, ‎và đó là lúc mọi thứ nổ tung.
‎Mọi thứ đều tan vỡ.
‎Nếu bạn làm việc ở bàn giao dịch, ‎hãy dừng lại
‎trước khi ra ngoài ‎và dọn dẹp bàn làm việc.
‎Bernie Madoff đã bị bắt.
‎Chính quyền liên bang gọi đây là ‎một mô hình Ponzi lớn nhất Phố Wall.
‎Cảnh sát nói kẻ đứng sau vụ này là ‎một người được ngưỡng mộ ở Phố Wall.
‎Bernard Madoff, cựu chủ tịch ‎Sàn giao dịch chứng khoán NASDAQ.
‎Điện thoại của tôi đổ chuông, Harry gọi, ‎và anh ấy hét toáng lên,
‎"Madoff vừa đầu hàng. Chúng ta đã đúng".
‎Tôi nói, "Chờ đã, Harry".
‎Và tôi bỏ điện thoại xuống, ‎và tôi nắm chặt tay.
‎Tôi cảm thấy bẩn thỉu và bị xâm phạm,
‎kiểu, "Sao có thể? Sao tôi có thể ‎nhìn sai về tính cách của một người?"
‎Mọi thứ tôi nghĩ về người đàn ông này, ‎Bernie, là hoàn toàn sai.
‎Cảm giác như bị phản bội.
‎Sau khi Bernie bị bắt, ‎mọi thứ hoàn toàn hỗn loạn.
‎Có cả Cục Điều tra Liên bang đến, ‎Uỷ ban Chứng khoán cũng đến.
‎Có những người đã bỏ đi.
‎Tôi không biết phải đi đâu, nhưng tôi biết ‎chúng tôi phải nghe điện thoại.
‎Một quý ông gọi đến.
‎Chúng tôi có mối quan hệ tốt đẹp, ‎thường trò chuyện, và ông ấy nói,
‎"Eleanor,
‎cô có biết không?"
‎Cứ như bị ai đó đánh vào ngực tôi,
‎vì tôi không nghĩ ‎mọi người sẽ nghĩ tôi có liên quan.
‎Đó là một vố đau nữa. ‎Tôi nói, "Chết tiệt".
‎Tôi nói, "Không. Không.
‎Và Pete đang đứng đó, ‎tôi cúp máy và hỏi,
‎"Tôi phải làm gì ở đây?"
‎"Chuyện gì đang xảy… ‎Tôi phải làm gì đây?"
‎Peter vừa rời đi.
‎Và tôi nói, "Anh tự lo đi".
‎Có những người ở dưới sảnh, gọi lên,
‎yêu cầu ai đó xuống và nói chuyện với họ.
‎Tôi xuống quầy lễ tân, ‎và tôi mang theo vài cô gái khác,
‎và chúng tôi sẽ xử lý trong 20 phút
‎vì nó quá nhiều. Thật kinh khủng.
‎Người ta sợ hãi. Có thể nghe thấy ‎trong giọng nói. Họ sợ hãi.
‎Thường, trong các cuộc điều tra, ‎ma túy, tội phạm có tổ chức,
‎bạn bắt đầu với những nhân vật cấp thấp,
‎dần len lỏi vào tổ chức.
‎Ở đây ta có người đứng đầu, ‎và ta chỉ biết là mất rất nhiều tiền.
‎Tất cả các nhân viên đã bị giam ở tầng 19,
‎và bạn không biết ai trong số họ ‎là đồng phạm,
‎có khả năng là người hợp tác,
‎hoặc một người khác không liên quan.
‎Phải bắt đầu từ đâu đó.
‎Chúng tôi bắt đầu phỏng vấn ‎tất cả nhân viên.
‎Sau khi nói chuyện với nhân viên, ‎họ phát hiện ra có một tầng khác.
‎Và sau khi được dẫn lên tầng 17,
‎một thẻ chìa khóa được quẹt để họ vào.
‎Chúng tôi đi vào, và chúng tôi như,
‎"Chết tiệt".
‎Và chỉ có phòng chất đầy hộp,
‎giấy tờ và tài liệu khắp nơi.
‎Và tôi nhận ra rằng ‎nếu bắt đầu di chuyển đống bằng chứng này,
‎chúng ta sẽ mất rất nhiều bối cảnh.
‎Nên tôi tuyên bố tầng 17 ‎là hiện trường vụ án,
‎và chúng tôi bắt đầu điều tra ngay lúc đó.
‎Giờ ta nói về mò kim đáy bể.
‎Sao ông nghĩ ra được cái này?
‎Mấu chốt là nguồn tin, ‎người cung cấp thông tin, nhân chứng
‎để có thể dẫn dắt bạn.
‎Và đó là Frank DiPascali.
‎Anh ta biết mình đã ‎tiếp xúc nhiều với tội phạm.
‎Anh ta có một gia đình ‎mà anh ta rất quan tâm.
‎Anh ta phải nghĩ xem, ‎anh ta có thể làm gì cho bản thân?
‎Và Frank cung cấp cho chúng ta lộ trình
‎để tìm ra cách thức hoạt động của mô hình.
‎Nó khá là kinh ngạc.
‎Không có vụ đầu tư thực sự nào xảy ra.
‎Không có giao dịch.
‎Trong các mô hình Ponzi khác, bạn có những ‎người giao dịch cổ phiếu, và họ sẽ thua.
‎Ý tôi là, họ là những nhà giao dịch tồi, ‎và họ luôn cố bắt kịp.
‎Tôi chưa từng thấy thứ gì như thế này, ‎nơi hoàn toàn
‎không có khoản đầu tư nào.
‎Ông Madoff, ông sẽ nói gì ‎với những người bị mất tiền?
‎Xô và đẩy, đó là cái mà Bernard Madoff ‎đã đối mặt trên đường về
‎sau khi xuất hiện chớp nhoáng ‎ở tòa án liên bang Manhattan hôm thứ Tư.
‎Tôi ở phía sau toàn bộ máy quay ‎truyền hình và phóng viên.
‎Đừng chạm vào tôi.
‎Có một cảnh nổi tiếng về ‎ông ta đẩy máy quay truyền hình,
‎và đó là chuyện xảy ra hàng ngày.
‎Ông Madoff, ông sẽ nói gì ‎với những người bị mất tiền?
‎Ông sẽ nói gì với họ?
‎Vụ lừa đảo của Bernie Madoff ‎như một vụ đại hoả hoạn
‎trong thế giới báo chí kinh doanh.
‎Tin tức tràng giang đại hải.
‎Nó trải dài,
‎vì những gì nó đại diện lớn hơn nhiều ‎so với một người đàn ông này.
‎Khi nghĩ về khủng hoảng tài chính,
‎Đó là khoảnh khắc người người mất nhà,
‎họ mất tiền hưu trí.
‎Tỷ lệ thất nghiệp đang tăng vọt.
‎Mọi người muốn đổ lỗi, ‎nhưng họ đều là những tổ chức lớn,
‎họ là những tòa nhà, ‎trong tâm trí của nhiều người.
‎Và rồi đột nhiên, ‎Bernie Madoff đến hiện trường,
‎và ông trở thành hiện thân ‎của cuộc khủng hoảng này,
‎ông trở thành gương mặt đại diện ‎cho cuộc khủng hoảng tài chính.
‎Tất cả hận thù, tất cả nọc độc, ‎tất cả sự tức giận
‎đang tập trung vào Phố Wall, vào mọi thứ,
‎họ có thể đột nhiên đổ lên đầu ông ta.
‎Và mọi người muốn biết, ‎sao Madoff được bảo lãnh?
‎Sao ông lại được sống trong căn hộ áp mái,
‎không như một số người kém may mắn khác
‎những người không có tiền
‎bị giam mà không được bảo lãnh ‎ở đảo Rikers.
‎Nó thật không đúng lắm.
‎Ban đầu, bạn sẽ nghe về Bernie Madoff.
‎Rồi bạn nghe về vài nhà đầu tư.
‎Nhà làm phim Steven Spielberg, ‎chủ sở hữu Mets Fred Wilpon…
‎Những cái tên tai to mặt lớn ‎từ danh sách đầu tư của ông ta trồi lên.
‎Elie Wiesel, người đoạt giải Nobel Hòa ‎bình và sống sót sau thảm họa Holocaust…
‎Ban đầu…
‎Tôi cảm thấy,
‎không phải thể xác, mà tâm trí, ‎tinh thần trần trụi.
‎Rằng mọi thứ đã bị lấy đi.
‎Phải mất thêm vài ngày, ‎hay vài tuần, để tập hợp
‎các nhân viên hành pháp đã nghỉ hưu,
‎các giáo viên đã nghỉ hưu, ‎các nha sĩ đã nghỉ hưu.
‎SỰ HUỶ HOẠI
‎Đó đều là những người thật,
‎và bạn có thể thấy họ và bạn biết họ ‎và bạn thấy mặt họ.
‎Đột nhiên nó trở thành con người. ‎Nó trở thành sự thật.
‎Khi bố tôi qua đời, em trai tôi nói,
‎"Tất cả tiền của bố đều ở chỗ Madoff, ‎chúng ta cũng nên để nó lại đó".
‎Tôi quyết định nghỉ hưu vì tôi nói,
‎"Chúa ơi, có tiền ở đó".
‎"Tôi có thể dùng số tiền đó. Tôi có thể ‎lấy tiền của mình và sống bằng nó".
‎Và tôi chuyển đến Florida, ‎và tôi dùng tiền của mình,
‎tiền tôi đã tiết kiệm để mua căn nhà,
‎và tôi nghĩ, "Sẽ rất tuyệt vì ‎tôi sẽ được chia phần,
‎sẽ trả được số tiền tôi bỏ vào căn nhà,
‎và sau đó tôi sẽ có tiền để nghỉ hưu".
‎"Đây là nơi cuối cùng tôi sẽ sống".
‎Tôi đã rất hạnh phúc.
‎Tôi đã ở trong nhà bốn tháng, ‎chỉ thế thôi, khi em trai tôi gọi,
‎nó nói, ‎"Bernie Madoff vừa bị bắt vì tội lừa đảo".
‎Và đó là một cú sốc.
‎Tôi thường nghĩ, "Chuyện gì sẽ xảy ra ‎nếu bố tôi còn sống
‎và nghe tin đó?"
‎Và tôi nghĩ ông sẽ chết vì nó ‎còn trước cả ung thư.
‎Bố tôi làm việc với Madoff ‎ít nhất là từ đầu những năm 80.
‎Tất cả các tài khoản, ‎chúng tôi có khoảng 30 triệu đô,
‎và sau đó số tiền ở chỗ Madoff kiểu "Bùm"!
‎Cứ thế, biến mất.
‎Đó là 30 triệu đô la tiền đồ chơi.
‎Tôi cảm thấy thật ngu ngốc vì đã bị lừa, ‎rõ ràng là vậy.
‎Ngoài ra, gia đình tôi nói,
‎"Chà, Rich đã có kinh nghiệm ở Phố Wall,
‎chắc sẽ hiểu chuyện gì đang xảy ra".
‎Và lẽ ra tôi nên biết rõ hơn sao?
‎Nên chắc chắn đó là điều ảnh hưởng ‎đến cá nhân tôi.
‎Ban đầu khi tôi nghe về những gÌ đã xảy ra ‎và biết tôi sẽ không nhận được tiền,
‎tôi đã rất buồn và sợ hãi.
‎Tôi sẽ làm gì đây? ‎Tôi không thể cố tìm việc.
‎Tôi đã ngoài bảy mươi tuổi rồi.
‎Nhưng tôi thực sự cảm thấy tệ cho bố tôi, ‎mặc dù ông ấy đã qua đời.
‎Có một cách nói mà mẹ tôi hay dùng, ‎gọi là,
‎"Xấu hổ với xóm làng quá",
‎nghĩa là hàng xóm láng giềng sẽ biết ‎về quyết định sai lầm của bạn.
‎Thật mất mặt.
‎Anh ấy đã bị lừa.
‎Và điều đó khiến tôi rất tức giận.
‎Tôi và vợ đã có ‎những quyết định tài chính nhất định.
‎Chúng tôi có đứa con trai bị khuyết tật,
‎và chúng tôi nói, "Chúng tôi ‎không cần bảo hiểm nhân thọ
‎vì chúng tôi có phần tài sản này ‎ở chỗ Madoff,
‎phần dành dụm, cuối cùng ‎sẽ được dùng để chăm sóc nó".
‎Tan thành mây khói.
‎Nhiệm vụ của tôi là cố giữ mẹ tôi ‎ở trong nhà,
‎ngôi nhà mà bố tôi đã xây ở Palm Beach.
‎Nhưng tôi biết cuối cùng ngôi nhà, ‎tài sản lớn nhất của chúng tôi,
‎sẽ phải ra đi.
‎Mẹ tôi suy sụp vì nó.
‎Nhưng đừng thương xót tôi.
‎Rất nhiều người đã mất tất cả.
‎Tội phạm cổ cồn trắng ‎khác với tội phạm cổ cồn xanh.
‎Tội phạm cổ cồn, có án mạng ‎trước khi anh điều tra.
‎Với tội phạm cổ cồn trắng, ‎nó sẽ xảy ra sau đó.
‎Một nhà quản lý quỹ đầu tư người Pháp
‎có 1,5 tỷ đô la tiền của khách hàng ‎với Bernie Madoff
‎được tìm thấy đã chết trong văn phòng ‎hôm nay, một vụ tự sát rõ ràng.
‎René-Thierry de la Villehuchet.
‎Nó tràn ngập các bản tin.
‎Vụ tự sát của Thierry.
‎Chuyện xảy ra 11 ngày ‎sau khi Bernie tự thú.
‎Thierry tự nhốt mình trong văn phòng ‎tối hôm đó,
‎và anh ấy cắt cổ tay ‎và để máu chảy vào thùng rác
‎để không làm phiền người lao công.
‎Anh ấy chọn cách chết đó,
‎một giải pháp đau đớn,
‎để chuộc lại tội chểnh mảng của mình.
‎Thật phí phạm một cuộc đời.
‎Anh ấy là người có danh dự, ‎và anh ấy đã bị phản bội.
‎Thật ám ảnh với riêng tôi.
‎Tôi đã khóc suốt ba ngày,
‎vì tôi đã nghĩ đến việc gọi Thierry.
‎Tôi biết bản thân anh ấy đã mất rất nhiều.
‎Tôi biết công ty anh ấy xong đời rồi.
‎Tôi ước gì tôi đã gọi điện. ‎Có lẽ tôi đã ngăn được điều đó.
‎NGÀY 12 THÁNG BA NĂM 2009
‎Đây có thể là lần cuối cùng,
‎Bernie Madoff rời căn hộ áp mái trị giá ‎7 triệu đô ở Manhattan sáng nay
‎để đến Toà án Liên bang.
‎Về cơ bản, Bernie quyết định nhận tội ‎vì ông ta có tội.
‎Ông ta rất bất lợi khi ra tòa.
‎Nó sẽ kéo dài một quá trình
‎khiến gia đình ông ta không ngừng
‎thu hút sự chú ý.
‎Ông đưa ra quyết định, ‎"Hãy kết thúc việc này".
‎"Tôi phải dẹp mấy cái máy quay,
‎tôi phải bảo vệ Ruth, ‎tôi phải bảo vệ bọn trẻ".
‎Họ đưa ra một loạt cáo buộc ‎gian lận chứng khoán
‎và rửa tiền chống lại ông ta,
‎và đó là một quá trình dài.
‎Ông ta không chỉ phải nói "có tội", ông ‎còn phải giải thích những gì mình đã làm.
‎Cuối cùng, luật sư của ông ta yêu cầu ‎tiếp tục bảo lãnh
‎cho đến khi Bernie có thể bị kết án, ‎nghĩa là vài tháng sau đó.
‎Thẩm phán từ chối.
‎"Ông ta đã nhận tội, ‎ông ta là kẻ phạm tội,
‎ông ta sẽ bị nhốt".
‎Và ngay lúc đó, Bernie vào tù ngày hôm đó.
‎Phòng xử án lặng ngắt như tờ.
‎Và bạn có thể nghe thấy tiếng lạch cạch ‎ở quanh cổ tay ông ta.
‎Ông ta bị giam ‎ở Trung tâm Cải huấn Manhattan
‎cho đến khi bị kết án.
‎Chính phủ muốn, công tố viên muốn ‎tôi thoả hiệp với họ, để…
‎anh biết đó, để hợp tác gì đó
‎bằng cách khai ra những người ‎cùng tham gia vào vụ lừa đảo này.
‎Họ tin rằng tôi không thể tự mình ‎làm tất cả,
‎và phải có người khác tham gia.
‎Khi Bernie Madoff nói, ‎"Tôi tự làm mọi thứ",
‎tôi biết ông ta chủ yếu bảo vệ gia đình,
‎và tất nhiên, nhân viên.
‎Không đời nào một người có thể thực hiện ‎một vụ lừa đảo phức tạp như vậy.
‎Tôi gọi nhân viên tầng 17 ‎là những kẻ đồng loã khôn ngoan.
‎tất cả đều mới tốt nghiệp trung học,
‎không biết gì về cách Phố hoạt động,
‎và về cơ bản có thể vận hành
‎các hoạt động của mô hình Ponzi, ‎không bị phát hiện, trong nhiều năm.
‎Trong quá trình điều tra,
‎sự biện hộ lớn của tất cả nhân viên,
‎và cả Frank DiPascali,
‎là họ không biết đó là một mô hình Ponzi.
‎Khi họ nói họ không biết ‎đó là mô hình Ponzi,
‎họ cũng nói, "Thì chúng tôi biết ‎các giao dịch không có thật,
‎nhưng bằng cách nào đó ‎Bernie lại có tài sản ở Châu Âu
‎với vàng và bất động sản để bù lấy chúng".
‎Như thế vẫn là bất hợp pháp.
‎Các nhà điều tra liên bang đang vạch trần ‎vụ lừa đảo 20 năm ở công ty Madoff,
‎vượt qua cả Bernie,
‎nhìn vào Andrew và Mark, ‎những người điều hành giao dịch.
‎Andrew và Mark Madoff chắc chắn biết
‎rằng công việc tư vấn đầu tư
‎không giống như ‎một tài khoản môi giới thông thường.
‎Có thể họ không biết ‎đó là một mô hình Ponzi,
‎nhưng họ biết nó không phải như thế.
‎Tôi đã làm việc ở đó 25 năm.
‎Những đứa trẻ đó lớn lên trước mắt tôi.
‎Họ chưa từng xuống ‎dưới tầng tư vấn đầu tư.
‎Họ không làm việc ở đó. ‎Không có mối liên hệ nào.
‎Cũng dưới kính hiển vi, ‎người vợ 49 năm của Madoff, Ruth,
‎người không bị buộc tội trong vụ án.
‎Tôi không có ý kiến gì vào lúc này.
‎Tôi thường hỏi câu hỏi, ‎"Bạn có nghĩ Ruth biết không?"
‎Tôi đã nhìn rất kỹ Ruth.
‎Ruth có một văn phòng ‎gần văn phòng của Bernie.
‎Vào văn phòng cô ấy, mở tủ tài liệu,
‎và tôi nói, ‎"Chà! Chúng ta trúng mánh rồi!"
‎Nếu Ruth Madoff có một biệt hiệu
‎nó sẽ là Ruthie Sách, vì cô ấy là ‎một kế toán và cô ấy vô cùng ngăn nắp.
‎Tờ khai thuế cá nhân, ‎sao kê tài khoản ngân hàng,
‎thông tin về thuyền của Bernie,
‎nhà đất họ sở hữu…
‎Nó được bày ra trước mắt chúng tôi.
‎Chúng tôi đã học được rất nhiều ‎về lối sống của Bernie,
‎nhưng tôi không thấy gì chỉ ra rằng ‎cô ấy biết về mô hình Ponzi đó.
‎Bernie có chia sẻ gì với cô ấy, ‎chúng tôi cũng không biết.
‎Bố tôi rất ham tiền.
‎Ông ấy đã cố gắng dạy tôi ‎theo cách có ý thức về tiền bạc.
‎Và ông nói, "Nếu điều gì có vẻ khó tin, ‎nó không có thật".
‎Nhưng ông không nghe theo ‎lời khuyên của chính mình.
‎Tôi cũng không trách ông.
‎Tôi đổ lỗi cho chính phủ.
‎Ủy ban Chứng khoán, họ tin vụ lừa đảo.
‎Họ cũng bị lừa.
‎Nếu SEC tiếp tục tiến hành
‎kiểm tra hoặc điều tra thực thi,
‎và thay vì có tác động thích hợp,
‎có thể dễ dàng phát hiện ra vụ lừa đảo,
‎bạn thực sự cho phép vụ gian lận ‎và tạo sự tin cậy cho nó,
‎và nó phát triển ‎nhờ các bài kiểm tra và điều tra của bạn,
‎đó là bản cáo trạng rất gay gắt ‎của chính phủ.
‎Nếu không vì khủng hoảng tài chính,
‎có lẽ ông sẽ không bị bắt.
‎"Chúng tôi xin lỗi, ‎và chúng tôi đang khắc phục vấn đề".
‎Đó là câu trả lời hôm nay ‎từ Ủy ban Chứng khoán.
‎Các nhà quản lý hối lỗi ‎đã bị Quốc hội triệu tập hôm nay
‎sau một báo cáo gay gắt nói rằng ‎cơ quan này không đủ thẩm quyền.
‎Có một cuộc điều tra do Quốc hội yêu cầu,
‎và tôi phải đưa lời khai.
‎Nên khi tôi xuất hiện, tôi đến sớm.
‎Mọi chỗ ngồi cho báo chí đều kín chỗ.
‎Tôi đã nói với báo chí, ‎đây sẽ là một trận đấu ăn tiền,
‎họ có thể mong đợi ‎một vài lời khai hấp dẫn.
‎Và ngồi cạnh báo chí ‎là tất cả nhân viên SEC.
‎Và tôi ra hiệu cho họ một thông điệp ‎rằng tôi sẽ đánh họ.
‎Như lời khai hôm nay sẽ tiết lộ,
‎đội chúng tôi đã cố gắng hết sức ‎để yêu cầu SEC điều tra
‎và đóng cửa mô hình Ponzi của Madoff
‎với những cảnh báo lặp đi lặp lại ‎và đáng tin cậy từ tháng Năm năm 2000,
‎khi mô hình Ponzi của Madoff ‎chỉ có giá từ ba đến bảy tỷ đô la.
‎Chúng tôi biết rằng chúng tôi đã cung cấp ‎đủ báo động đỏ và bằng chứng toán học
‎để họ lẽ ra có thể bắt ông ta ngay lúc đó.
‎Thật không may,
‎vì họ không trả lời thư của tôi ‎vào năm 2000,
‎2001, 2005, 2007 và 2008,
‎hôm nay ta ở đây.
‎Nó giống như một vụ nổ ‎mà bạn chưa từng thấy trước đây.
‎Uỷ ban thực sự kinh ngạc.
‎Anh ấy rất… cụ thể
‎về những thất bại và theo cách nào đó, ‎rất khắc nghiệt về chúng.
‎SEC có quá nhiều luật sư
‎và có quá ít nhân viên ‎có kinh nghiệm về lĩnh vực này
‎với chứng chỉ hành nghề ‎để phát hiện lừa đảo,
‎ngay cả khi một vụ án trị giá hàng tỷ đô ‎được dọn sẵn trên mâm cho họ.
‎Bạn không có lý do gì cả.
‎Bạn nên xin lỗi các nạn nhân của Madoff.
‎SEC tiếp tục kêu to mà đánh khẽ.
‎Tôi được biết đây là lời khai gay gắt nhất ‎ở Quốc hội kể từ vụ Watergate.
‎Tôi nghĩ tôi đại biểu cho tất cả ‎khi nói ta ghét lừa đảo.
‎Ước gì nó không xảy ra. ‎Ước gì chúng tôi có thể…
‎Nhưng việc của bạn là ngăn chặn lừa đảo, ‎không phải ghét chúng.
‎Một gã dẫn bạn đến đống phân ‎là Bernie Madoff
‎và dí mũi bạn vào đó, ‎mà bạn vẫn không hiểu ra.
‎Bạn đã có thể đóng cửa Madoff ‎trong vòng nửa giờ
‎bằng cách làm theo một trong ‎những cáo buộc của ông ta
‎rằng họ không thực hiện giao dịch.
‎Nếu là người giám sát, bạn đã ‎hoàn toàn thất bại với nhiệm vụ của mình.
‎Bạn không hiểu à?
‎Có phải SEC quá thoải mái với ngành này?
‎Họ đang bị giam giữ bởi ngành này,
‎hay họ đang trông chừng cho ta? ‎Cho người đóng thuế?
‎Khi tôi bắt đầu làm ăn ‎với tất cả khách hàng,
‎tôi chỉ là một gã không có gì.
‎Tôi là một đứa trẻ đến từ Queens.
‎Không học Harvard, vân vân.
‎Sao lại có người tin tưởng ‎giao việc cho tôi?
‎Chuyển tiền của họ cho tôi?
‎Nhưng điều đầu tiên tôi học được:
‎dù anh làm gì trong ngành này,
‎luôn phải giữ lời.
‎Nói lời phải giữ lấy lời, và chỉ thế thôi.
‎Bạn tin tưởng mọi người.
‎Nhưng không gì trong ngành này ‎như vẻ bề ngoài của nó.
‎Việc Bernie Madoff nhận tội, tôi nghĩ ‎đã thu hút sự chú ý từ các ngân hàng
‎và có thể một số nhà đầu tư lớn khác,
‎mà đáng lẽ phải vào tù, ‎nhưng họ đã không vào.
‎Theo tôi, các quỹ trung chuyển ‎đã bãi bỏ trách nhiệm
‎và không có trách nhiệm hình sự
‎đối với những người vô tội trắng tay này.
‎Tội lỗi của họ là hoàn toàn thất bại ‎trong thẩm định, mà đó là việc của họ.
‎Và tôi nghĩ chủ sở hữu ‎của Fairfield Greenwich,
‎Sonja Kohn, tất cả những người đó, ‎họ đáng lẽ phải vào tù.
‎Nhưng Madoff không bao giờ có thể ‎gây ra vụ lừa đảo đó
‎nếu không có sự đồng lõa ‎của JBMorgan Chase.
‎JPMorgan là đơn vị duy nhất
‎đã nhìn được vào mô hình Ponzi của Bernie:
‎tài khoản séc.
‎Tài khoản 703.
‎Ngân hàng quy định rằng ‎trong thời gian từ năm 2003 đến năm 2008,
‎ông vẫn giữ tiền gửi tại JPMorgan Chase
‎từ ba đến sáu tỷ đô la.
‎- Đúng không? ‎- Phải.
‎Điều đó đủ để thu hút sự chú ý ‎của các chủ ngân hàng rằng
‎đây không phải ‎một mối quan hệ ngân hàng bình thường.
‎Họ có nghĩa vụ theo luật định ‎theo Đạo luật Bảo mật
‎để giám sát tài khoản đó
‎và nắm được việc kinh doanh của ông ta.
‎Khi bạn chuyển hơn 10.000 đô la ‎qua một hệ thống ngân hàng,
‎và chủ ngân hàng không thấy được ‎mục đích của giao dịch đó,
‎hệ thống ngân hàng,
‎Và rồi FBI bắt đầu xem xét nó.
‎FBI.
‎Ông làm sao để chuyển
‎hàng tỷ đô la cho các giao dịch giả mạo ‎qua lại ở các ngân hàng lớn
‎và không có báo cáo ‎về hoạt động đáng ngờ?
‎Tốt nhất là không nên hỏi quá nhiều.
‎Nếu thu được lợi nhuận cao ‎và kiếm được nhiều tiền,
‎và bạn không được hỏi bất kỳ câu hỏi nào, ‎đừng hỏi.
‎Và, bạn biết đấy, ‎lòng tham luôn dụ dỗ được mọi người.
‎JPMorgan trả vài tỷ đô tiền phạt hình sự
‎vì vai trò của họ trong vụ Madoff.
‎Nhưng không ai vào tù cả. ‎Không một ai ở ngân hàng bị kết tội.
‎Thật ra, chẳng có ai bị buộc tội.
‎Tôi hỏi anh, sao có thể?
‎Đây là cách làm ăn của họ.
‎JBMorgan Chase đã nhận tội cho ‎năm âm mưu tội phạm lớn
‎liên quan đến hàng tỷ đô la ‎trong vòng sáu năm qua.
‎Khi họ bị bắt,
‎họ chưa từng được yêu cầu tiết lộ ‎lợi nhuận họ kiếm được từ mô hình này.
‎Họ chỉ cần nộp phạt và ra về.
‎Vậy JPMorgan Chase đã ‎được hưởng lợi về tài chính
‎từ tội ác của Madoff.
‎Và tôi phải tin rằng
‎họ hoàn toàn hiểu chuyện gì đang xảy ra.
‎Vụ lừa đảo Madoff đã vượt qua ‎rất nhiều vụ lừa đảo.
‎Đó là mô hình Ponzi lớn nhất thế giới ‎tính đến thời điểm hiện tại.
‎Giá trị sao kê ở thời điểm cuối, ‎khi tiếng nhạc dừng lại năm 2008,
‎là 64 tỷ đô la ‎mà người ta nghĩ họ có ở chỗ Madoff.
‎Sáu mươi tư tỷ đô la.
‎Nhưng đó là tiền tưởng tượng.
‎Bernie đã tạo ra nó từ không khí.
‎64 tỷ đô la, đừng quên,
‎là lợi nhuận giả được tạo ra.
‎Nhưng có một con số khác là tiền thật.
‎Số tiền thật mà mọi người ‎đưa cho Bernie bằng tiền mặt
‎tổng cộng khoảng 19 tỷ đô la.
‎Mười chín tỷ đô la tiền mặt ‎thực sự đã đầu tư với Madoff.
‎Con số đáng kinh ngạc, 19 tỷ đô la.
‎Từ các tổ chức phi lợi nhuận ‎đã đầu tư tiền,
‎tới các quỹ, các cá nhân,
‎cho những người đã bán các chuỗi nhỏ lẻ
‎và đầu tư tiền dành dụm vào đó.
‎Rất nhiều người đã bỏ tiền hết vào Madoff,
‎và mất trắng.
‎Sau phát hiện kinh hoàng ‎rằng Bernie đã không đầu tư,
‎không có chồng chứng khoán ‎giấu trong két ngân hàng ở đâu đó,
‎chỉ có sự tuyệt vọng.
‎Nhưng nỗi tuyệt vọng bừng sáng ‎khi phán quyết được đưa ra từ Washington
‎Bernie từng là thành viên của ‎Công ty Bảo vệ Nhà đầu tư Chứng khoán.
‎SIPC, như tên gọi của nó.
‎SIPC được thành lập
‎theo Đạo luật Bảo vệ Nhà đầu tư ‎Chứng khoán năm 1970 của Quốc hội,
‎và mục đích của nó ‎là vận hành một quỹ bảo hiểm
‎để cung cấp lên đến 500.000 đô la ‎cho mỗi tài khoản
‎nếu người môi giới nhận tiền ‎và không mua chứng khoán
‎Số tiền 500.000 đô la đó ‎đang chảy ra từ ví của Phố Wall
‎Phố Wall tài trợ cho SIPC thông qua ‎hội phí mà các thành viên phải trả.
‎Nhưng vụ Madoff,
‎các tòa án đã quyết rằng
‎nên có một ngoại lệ cho mô hình Ponzi.
‎Về cơ bản, bảo hiểm SIPC ‎sẽ không áp dụng cho mô hình Ponzi.
‎Nhưng thật vớ vẩn.
‎Chính khi có mô hình Ponzi ‎thì khách hàng mới cần bảo hiểm chứ.
‎Điều trớ trêu là,
‎quỹ bảo hiểm đã thiếu hụt ‎một cách thảm hại trong gần hai thập kỷ.
‎Năm 1990, SipC quyết định.
‎số tiền mà mỗi công ty thành viên ‎nên đóng góp
‎để tài trợ cho quỹ Bảo hiểm
‎là 150 đô một năm,
‎không phải cho mỗi khách hàng, ‎mà vẫn thật nực cười,
‎mà cho mỗi công ty.
‎Nó còn ít hơn số tiền mua hoa ‎cho phòng điều hành mỗi tuần.
‎Cuối cùng, có nhiều nạn nhân ‎của Madoff đến nỗi
‎nếu họ bồi thường cho tất cả mọi người, ‎SIPC sẽ phá sản.
‎Đó là khi Irving Picard phải can thiệp.
‎Anh ta trở thành ủy viên Madoff.
‎Người được ủy thác ‎là người chịu trách nhiệm
‎thanh lý một nhà môi giới đã đăng ký ‎bị phá sản.
‎Picard được bổ nhiệm bởi ‎Công ty Bảo vệ Nhà đầu tư Chứng khoán.
‎Công ty Bảo vệ Nhà đầu tư Chứng khoán ‎chi trả phí cho anh ta.
‎Irving Picard phải tìm ra chính xác ‎ai đang nợ cái gì.
‎Có một công thức mà Picard quyết định ‎là công thức đơn giản nhất.
‎Đó là công thức vốn ròng.
‎Chúng tôi tiếp tục lấy tiền ra, ‎và chúng tôi đang cố công bằng.
‎Một số người thua lỗ,
‎nghĩa là họ không thể ‎lấy tiền từ mô hình Ponzi.
‎Nhưng giả sử tôi ‎là nhà đầu tư của Madoff đời đầu.
‎Và suốt thời gian đó, tôi đã lấy tiền ra,
‎mà không biết đó là một trò lừa đảo, ‎và tôi đã kiếm ra lời.
‎Theo người được ủy thác, ‎tôi là người thắng lời,
‎và tôi cần trả lại số tiền đó.
‎Đó là cái gọi là thu hồi.
‎Những vụ kiện thu hồi này ‎được đệ trình bởi người được ủy thác
‎chống lại hàng trăm ‎và hàng trăm nhà đầu tư.
‎Nhưng đó là một vấn đề gây tranh cãi,
‎vì những người thắng lời là rất nhiều ‎những nhà đầu tư nhỏ và già
‎người đã ở bên Bernie từ thuở ban đầu.
‎Họ đã đầu tư tiền cho ông ta ‎và sau đó sống nhờ vào lợi nhuận
‎mà ông ta được cho là tạo ra cho họ ‎trong nhiều năm.
‎Ví dụ, nếu ông tôi ‎mở tài khoản với Bernard Madoff,
‎và tài khoản đó được thừa kế bởi mẹ tôi,
‎và sau cái chết của cô ấy, ‎tôi thừa kế tài khoản,
‎bạn sẽ phải hỏi tôi ‎với tư cách là cháu gái
‎để trả lại số tiền ‎mà ông tôi đã rút 45 năm trước.
‎Nên bạn có thể tưởng tượng ‎rằng mọi người rất tức giận,
‎đặc biệt là những người ‎đã rút tiền mỗi năm,
‎để trả tiền hưu trí chẳng hạn, ‎hay là cho con cái đi học đại học.
‎Mà với lại, ‎họ phải trả cả thuế cho việc đó.
‎Mọi người nói, "Sao tôi có thể trả lại ‎số tiền mà đã nộp thuế?"
‎Về cơ bản, Picard lấy tiền ‎từ một nhóm nhà đầu tư của Madoff
‎Madoff để trả cho ‎một nhóm nhà đầu tư khác,
‎tôi gọi là mô hình Ponzi đảo ngược.
‎Các nạn nhân lại trở thành nạn nhân.
‎Tôi đã ở trong Madoff quá lâu, ‎từ năm 1992,
‎và đã rút nhiều tiền hơn số tiền gửi.
‎Người được ủy thác quay lại ‎với chúng tôi và nói, "Trả nó đi".
‎Chúng tôi không còn,
‎vì chúng tôi lấy tiền ra ‎và tiêu nó mỗi năm.
‎Vụ thu hồi của chúng tôi ‎kéo dài nhiều năm.
‎Nhiều năm gọi luật sư và nói, ‎"Chuyện gì đang xảy ra vậy?"
‎Chúng tôi chẳng thể trù tính ‎cho phần đời còn lại.
‎Thật khủng khiếp.
‎Có lúc, chúng tôi được khuyên ‎là nên ly hôn,
‎vì chúng tôi nghe nói ‎họ sẽ không lấy tài sản của người vợ.
‎Nhưng bạn không chắc, ‎và giờ bạn chẳng tin ai nữa.
‎Nhưng rồi chúng tôi nói, "Không".
‎Và chúng tôi nghĩ mình sẽ chống lại nó ‎bằng cách khác,
‎đó là thông qua Chương trình Trợ cấp.
‎Họ đưa cho bạn một mẫu đơn để điền và nói,
‎"Nếu bạn phải vào tủ quần áo
‎và bán hết quần áo ngay bây giờ, ‎bạn sẽ được gì?"
‎Và tôi có sáu cái quần bò.
‎Giá trị của trang sức là gì?
‎- Trang sức… ‎- Tôi không đeo.
‎Chúng tôi không có. ‎Họ muốn biết các bức tranh…
‎Không có tranh.
‎Chúng tôi đã điền vào mẫu đơn ‎những thứ chúng tôi có, chẳng nhiều lắm.
‎Điều này thật đau đớn cho chúng tôi ‎khi phải trải qua
‎năm này qua năm khác, ‎chẳng biết chuyện gì sẽ xảy ra.
‎Nhưng cuối cùng, nó đã thành công.
‎Luật sư của chúng tôi ở New York đã nói ‎chuyện với họ, và người được uỷ thác nói,
‎"Bạn được tự do rồi".
‎Tôi như đã mất chồng mình trong vài năm,
‎vì tất cả những gì ông ấy làm ‎là cố gắng tìm ra giải pháp.
‎Và ông ấy rất say mê tìm ra giải pháp.
‎Có một phần trong ông ấy đã biến mất.
‎Và nó đã làm hao mòn đi.
‎Tôi kiếm được tiền, ‎tôi đầu tư tất cả,
‎Tôi đã làm mọi thẩm định,
‎và chúng nổ tung trước mặt tôi.
‎Bạn biết đấy, ‎mất tiền tiết kiệm là một chuyện,
‎điều đó thật tệ.
‎Nhưng khi bạn mất nhà, thật kinh khủng.
‎Tôi nghĩ bạn phải phân biệt được ‎ai là nạn nhân trong vụ này.
‎Có những góa phụ ngoài kia…
‎Đó là tất cả tiền của họ. ‎Họ tin giao cho Bernie.
‎Những người đầu tư qua quỹ trung chuyển.
‎Họ chẳng biết gì hơn.
‎Nhưng nếu nhìn vào các nhà đầu tư lớn,
‎những người có hàng trăm triệu, ‎thậm chí hàng tỷ đô la
‎trên sổ sách với Madoff,
‎những người được cho là ‎rất hiểu biết, tinh tế,
‎họ đã ký thỏa thuận với quỷ dữ, ‎có hiệu lực.
‎Tôi nghĩ họ biết họ đang làm gì.
‎Chúng ta đang nói về bốn nhà đầu tư lớn.
‎Norman Levy, Jeff Picower, ‎Stanley Chais, và Carl Shapiro.
‎Tôi có mối quan hệ rất đặc biệt ‎với bốn khách hàng lớn.
‎Họ cũng chẳng muốn phá tôi, vì đầu tiên,
‎chúng tôi có ‎mối quan hệ gia đình thân thiết,
‎và tôi cũng kiếm nhiều tiền cho họ.
‎Họ không muốn ‎giết con ngỗng đẻ trứng vàng.
‎Picower hơi khác một chút.
‎Picower cư xử như một đồng phạm.
‎Tôi không nghĩ mô hình Ponzi của Bernie
‎có thể tồn tại nếu không có anh ta.
‎Bernie cần Picower để
‎giữ dòng tiền,
‎và theo tôi, Bernie Madoff đã ‎giúp Jeffry Picower gian lận thuế.
‎Họ lợi dụng nhau.
‎Hơn nữa, Picower kiếm được nhiều tiền ‎từ vụ lừa đảo của Madoff hơn bất cứ ai,
‎và Irving Picard ‎biết chuyện gì đang xảy ra.
‎Sau khi Madoff bị bắt,
‎Irving Picard bắt đầu ‎săn đuổi ông ta vì số tiền.
‎Irving Picard, người được ủy thác phụ ‎trách phục hồi số tiền bị mất từ mô hình,
‎kiện vợ chồng ngại xuất hiện công khai ‎nhà Picower,
‎trích lợi nhuận hàng năm cao ngất ngưởng ‎tới 950% từ các khoản đầu tư của Madoff
‎ở thời điểm lợi nhuận trung bình ‎trên thị trường chỉ khoảng 9%.
‎Tôi luôn tin rằng Picower ‎biết nhiều hơn về vụ lừa đảo.
‎Đáng tiếc, ta sẽ không biết được.
‎Các nhà điều tra đang cố gắng tìm hiểu xem ‎Jeffry Picower đã chết
‎thế nào dưới đáy bể bơi ở hạt Palm Beach.
‎Cảnh sát điều tra cái chết của ông ‎là do đuối nước.
‎nhưng không loại trừ bất cứ điều gì.
‎Rõ ràng, họ biết ông ta đang phải ‎chịu trách nhiệm
‎với vai trò trong mô hình Ponzi,
‎và ông ta có thể đã cố tự sát.
‎Nhưng sự thống nhất từ cuộc khám nghiệm ‎là đó là một cơn đau tim.
‎Nếu Jeffry Picower còn sống,
‎tôi tin ông ta đã bị truy tố.
‎Trong khi Jeffry Picower ‎lẽ ra phải vào tù,
‎Picard đã có thể thu hồi lại tiền.
‎Vì vậy, vợ của Jeffry Picower, ‎Barbara buộc phải trả lại 7,2 tỷ đô la
‎lợi nhuận bất chính từ mô hình Ponzi.
‎Chúng tôi hy vọng ‎một kết quả tích cực và công bằng,
‎như cuộc đàm phán với Picower ‎và một số thỏa thuận khác của chúng tôi,
‎có thể và sẽ được lặp lại.
‎Còn các nhà đầu tư lâu năm khác,
‎tài sản của Norm Levy buộc phải hoàn lại ‎220 triệu đô la.
‎Tài sản của Stanley Chais ‎đã đồng ý thanh toán 277 triệu đô la.
‎Và Carl Shapiro bị tịch thu ‎625 triệu đô la.
‎Irving Picard đã thu hồi được hơn 14 tỷ
‎trong số khoảng 19 tỷ tiền mặt
‎đã đổ vào vụ lừa đảo.
‎Không ai có thể nghĩ rằng ‎bạn sẽ lấy lại được số tiền đó.
‎Nhưng những phương pháp ‎mà luật pháp yêu cầu anh ta sử dụng
‎thật đau lòng.
‎Truy lùng những nạn nhân vô tội ‎của Madoff,
‎nhiều người trong đó ‎tuổi trung bình là 70,
‎một số người phải làm việc ở Walmart…
‎Kiện họ để lấy tiền hưu trí và nhà của họ,
‎và số tiền họ lấy tôi cho là vô lương tâm.
‎Công ty luật của Irving Picard, ‎trong nhiều năm,
‎đã được trả hơn một tỷ đô la ‎để giám sát quyền ủy thác Madoff.
‎Nên Irving Picard đã trở thành một người ‎giàu có sau sự sụp đổ của Madoff.
‎Tôi không nghĩ quá trình này công bằng ‎chút nào vì chúng tôi vô tội,
‎và bắt chúng tôi trải qua tất cả…
‎Chắc chắn là tôi cảm thấy bị hại.
‎Nhưng tôi thấy khác.
‎Ý tôi là, phân tích ra thì,
‎đó là cách duy nhất để ‎trả tiền cho các nạn nhân khác,
‎là lấy lại tiền ‎từ những người lấy nhiều tiền hơn,
‎vì chẳng kiếm ra tiền ở đâu được nữa.
‎Tôi không thích luật, ‎nhưng chẳng có giải pháp nào tốt hơn.
‎Tôi nghĩ đó là điều tồi tệ cần thiết ‎mà chúng tôi phải trải qua,
‎và anh ấy chỉ đang làm nhiệm vụ, ‎người được ủy thác.
‎IRVING PICARD TỪ ESQ ĐÃ TỪ CHỐI YÊU CẦU ‎TRẢ LỜI PHỎNG VẤN,
‎DỰA TRÊN CÁC VỤ KIỆN MADOFF ‎ĐANG DIỄN RA
‎NGÀY 29 THÁNG SÁU NĂM 2009
‎Ba tháng qua, Bernie Madoff đã trải qua
‎trong một nhà tù rộng năm mét vuông ‎ở Nam Manhattan, không xa tòa án này.
‎Hôm nay ông sẽ biết mình sẽ sống ‎phần đời còn lại thế nào.
‎Tôi thức dậy mỗi sáng và vợ tôi…
‎Những thứ quan trọng, tôi có.
‎Và ông ta không thể lấy đi.
‎Nó nói lên rất nhiều về lịch sử ‎trừng phạt tội phạm cổ cồn trắng ở Mỹ
‎khi nỗi sợ hãi lớn nhất của Madoff ‎khi đến ngày tuyên án
‎là cái vỗ vào cổ tay.
‎Rằng bằng cách nào đó ‎ông ta sẽ bị vỗ vào đầu
‎và bị đưa đến ‎một môi trường nhà tù khá dễ chịu
‎để hưởng một mức án khá khoan dung.
‎Ý tôi là, chuyện này đã xảy ra. ‎Mọi người đã thấy nó.
‎Khi tôi đến phiên tòa ‎vào tháng Sáu năm 2009,
‎có rất nhiều nạn nhân của Bernie Madoff ‎trong phòng xử án.
‎Họ thực sự cuốn hút,
‎khi nói về việc họ đã mất tất cả.
‎Tôi đang trong quá trình về hưu.
‎Mà sẽ không xảy ra nữa, với cái đà này.
‎Tôi đến cửa hàng tạp hóa ‎và xem mình cần mua gì.
‎Một tình thế hoàn toàn khác.
‎Tôi tỉnh dậy lúc nửa đêm, ‎mơ về chuyện này,
‎và cách… Những tổn hại mà ông ta gây ra ‎cho cả gia đình tôi.
‎Nỗi đau tài chính to lớn ‎là điều tôi chưa từng thấy trước đây.
‎Luật sư bào chữa, Ike Sorkin, ‎xin được khoan hồng.
‎Ông ấy nói, "Đây là một ông già 70 tuổi!"
‎"Rõ ràng ông ấy sẽ không ‎phạm tội như thế này nữa".
‎Và rồi Bernie nói, ‎"Tôi sẽ quay về phía nạn nhân và xin lỗi".
‎Điều kỳ lạ là
‎Bernie Madoff thực sự ‎không có biểu hiện gì.
‎Ông ta không hề tỏ ra hối hận.
‎Ông không hề xúc động.
‎Ông ta như ‎kẻ sát nhân tài chính hàng loạt.
‎Ông ta có thể nhìn vào mắt các góa phụ
‎và lấy tiền của họ và nói,
‎"Bạn sẽ được chăm sóc. ‎Bạn có thể tin tôi",
‎rồi ngay lập tức lừa dối họ.
‎Và ông ta lặp đi lặp lại.
‎Và rồi thẩm phán bắt đầu nói.
‎Ông tuyên bố rằng ông được yêu cầu ‎đưa ra một bản án
‎phản ánh mức độ tội ác của Madoff.
‎Và ông kết án 150 năm tù cho hắn.
‎Đây là một câu chỉ mang tính biểu tượng.
‎Đó chỉ là một thẩm phán nói,
‎"Ông đã gây ra ‎rất nhiều tổn hại cho xã hội".
‎"Xã hội sẽ gây ‎tổn hại tương xứng cho ông".
‎Đó là khoảnh khắc tuyệt vời ‎trong phòng xử án.
‎Khi Madoff nhận tội và bị kết án,
‎nhiều cơ quan chính phủ,
‎nạn nhân, tất cả chúng ta đều mong muốn,
‎có thể cố bắt những người có liên quan ‎đến tội phạm.
‎Và có một đợt, ‎tôi là thành viên của đội
‎khởi tố mọi thứ liên quan đến ‎vụ lừa đảo của Công ty Madoff.
‎Phải mất vài năm để họ ‎tổng hợp toàn bộ vụ án.
‎dựa trên những gì Frank nói với họ,
‎và điều này dẫn đến cáo buộc ‎chống lại các nhân viên tầng 17
‎đã đồng lõa với mô hình Ponzi, ‎theo chính phủ.
‎Annette Bongiorno và Jodi Crupi ‎đều phải ngồi tù sáu năm.
‎Jerry O'Hara và George Perez ‎đều nhận được hai năm rưỡi.
‎Điều đôi khi bị lãng quên
‎là Peter Madoff vẫn bị ‎các công tố viên giám sát.
‎Peter Madoff nhận tội ‎và bị kết án hai tội,
‎một vụ giả mạo hồ sơ của một nhà môi giới,
‎và vụ khác là tham gia ‎vào một âm mưu tội phạm
‎mà có nhiều mục tiêu phạm tội.
‎Không có cáo buộc nào buộc tội anh ấy ‎tham gia vào mô hình Ponzi,
‎và anh ấy khẳng định không biết gì về nó.
‎Tuy nhiên, anh ấy bị kết án ‎mười năm ở nhà tù liên bang.
‎Frank DiPascali, anh ta bị buộc tội ‎gian lận chứng khoán.
‎Nhưng vì Frank hợp tác với chính phủ,
‎bán án sẽ không bị đưa ra ‎cho đến khi vụ án của chính phủ kết thúc.
‎Vụ án của chính phủ ‎sẽ mất vài năm để kết thúc.
‎Frank bị ung thư phổi ‎và chết trong bốn tuần,
‎và không bao giờ bị kết án.
‎Đây là trò gian lận với tỷ lệ hoành tráng,
‎và từng người bị kết án tại phiên tòa
‎đã dính líu đến vụ lừa đảo đó ‎trong nhiều thập kỷ,
‎Và tay họ không chỉ vấy bẩn một chút, ‎họ hoàn toàn nhúng chàm.
‎Đồng thời, họ rõ ràng không phải ‎động cơ chính của vụ lừa đảo.
‎Vậy bản án dành cho họ
‎có công bằng?
‎Tôi không có quyền ý kiến.
‎Nếu tôi là thẩm phán, ‎liệu có nghiêm khắc hơn không?
‎Lẽ ra sẽ thế.
‎Sau khi Bernie bị bắt, ‎rất nhiều người ghét Mark và Andy.
‎Họ ghét các chàng trai trẻ đáng yêu này, ‎xem họ như quái vật.
‎Kể từ khi vụ bê bối nổ ra, áp lực vẫn chưa ‎buông tha cho Mark hay em trai Andrew.
‎Tôi muốn gia đình anh ta cảm nhận ‎nỗi đau mà họ đã gây ra cho gia đình tôi.
‎Họ là chủ đề của những tin tức ‎không ngừng nghỉ, khốc liệt,
‎thù địch nhất của công chúng ‎và truyền thông mà tôi từng thấy.
‎Ông Madoff?
‎Những người con bị sốc ‎và kinh hoàng trước tội ác của bố mình.
‎Và họ chất vấn Ruth ‎về việc phải lựa chọn.
‎Họ ép nài bà ấy cắt đứt mọi quan hệ ‎với Bernie.
‎"Có ông ta thì không có chúng con", ‎họ nói với bà ấy.
‎Và tệ hơn nữa,
‎"Có ông ta thì không có cháu của mẹ",
‎"Mẹ chọn đi".
‎Nhưng bà ấy không thể ‎hoàn toàn buông bỏ ông ta.
‎Bà ấy đã ở bên ông từ năm 13 tuổi,
‎bà không thể rời xa ông ta ‎lúc ông ta cần bà nhất.
‎Và điều đó đã tạo ra xung đột nhiều tháng
‎giữa Ruth và các con trai yêu quý của bà.
‎Họ sẽ từ chối gặp bà ấy.
‎Gia đình tan vỡ.
‎Cứ như thể bạn dùng búa đập vỡ nó.
‎Những gì ông ta làm với tôi, với anh tôi, ‎và với gia đình tôi, là không thể tha thứ.
‎Những gì ông ta làm ‎với hàng ngàn người khác,
‎hủy hoại cuộc đời họ…
‎Tôi không thể hiểu ‎và sẽ không bao giờ tha thứ cho ông,
‎và sẽ không bao giờ nói chuyện ‎với ông nữa.
‎Andy đã tìm ra cách anh ấy muốn bước tiếp,
‎còn Mark thì không.
‎Chỉ là không thể.
‎Nó quá khó khăn.
‎Anh đã nói chuyện với bố chưa?
‎Tôi không có gì để nói. ‎Xin lỗi. Tôi không thể giúp anh.
‎Anh ấy đã đi vào một nơi tối tăm.
‎Và tôi không biết liệu có ai có thể ‎làm gì cho anh ấy không, vì
‎anh ấy liên tục bị buộc tội.
‎Những lời ám chỉ từ mọi người.
‎Không thể nhẹ nhõm.
‎Anh ấy không còn nơi nào để đi.
‎Thật khó để tôi nói về Mark. Dù sao.
‎Vụ bê bối Madoff ‎đã có một bước ngoặt bi thảm vào thứ Bảy
‎khi con trai lớn ‎của nhà tài phiệt bị bỏ tù
‎được tìm thấy đã treo cổ trên ống ‎trong căn hộ thời thượng ở New York,
‎cái chết vì tự sát rõ ràng.
‎Cảnh sát cho biết Mark Madoff 46 tuổi
‎được tìm thấy bởi bố chồng ‎khoảng sau 7 giờ rưỡi sáng,
‎với sợi dây dắt chó màu đen quấn quanh cổ,
‎đứa con trai hai tuổi ‎thì đang ngủ trong phòng.
‎Anh ấy để lại bốn đứa con ‎sau hai cuộc hôn nhân.
‎Tôi nhớ lúc đó tôi đã nghĩ rằng
‎đó là một lời chửi vào mặt bố anh ấy.
‎Anh ấy làm thế tròn hai năm sau ngày
‎bố anh nói với anh về mô hình Ponzi,
‎và tôi nghĩ anh ấy cố tình lên kế hoạch ‎vào ngày kỷ niệm
‎như một cách để nói với bố,
‎"Nhìn xem ông đã làm gì".
‎Tôi không thể quên được những gì ông ta ‎đã làm với anh ấy… Tôi không thể.
‎Đó là vì tôi có một đứa con trai ‎gần bằng tuổi anh ấy,
‎và tôi không thể tưởng tượng ‎nếu nó phải đau khổ như thế.
‎Và anh ấy chịu đựng, ‎anh đã thực sự đau khổ.
‎Tôi nghĩ đó là lý do tôi khóc.
‎Chúng tôi rất thân. ‎Anh ấy là bạn thân nhất của tôi.
‎Và tôi muốn giúp anh ấy.
‎Tôi chỉ ước cho đến ngày hấp hối ‎tôi đã làm điều nó muốn.
‎Tôi không biết liệu sẽ có khác gì không, ‎nhưng…
‎Nếu có thể thay đổi gì đó, ‎ít nhất là nếu tôi đã thử.
‎Sau cái chết của Mark, ‎Ruth ngày càng gần gũi với Andy.
‎Có sự hàn gắn nào đó giữa họ,
‎và anh ấy trở thành nguồn hỗ trợ ‎và động viên to lớn đối với bà.
‎Và như chưa đủ bi thương,
‎căn bệnh ung thư mà Andrew ‎đã đánh bại một thập kỷ trước
‎đã quay trở lại…
‎và ở dạng độc hại.
‎Nó thật kinh khủng, ‎nhưng Andy đã chiến đấu.
‎Tôi nói, "Sẽ tốt hơn không nếu anh nói ‎chuyện với ông ấy? Nói chuyện với Bernie?"
‎Anh ấy nói, "Không có chuyện đó đâu".
‎Tôi gặp anh ấy vào mùa xuân.
‎Anh ấy đến nói chuyện ‎với một lớp tôi đang dạy ở Princeton.
‎Và trong bữa trưa với vị hôn thê, ‎anh ấy nói với tôi,
‎"Cô biết đấy, tội ác của bố tôi…
‎đã giết anh tôi một cách nhanh chóng ‎và giết tôi từ từ".
‎Andrew Madoff chết vì ung thư hạch ‎ở tuổi 48,
‎sáu năm sau mô hình Ponzi khét tiếng ‎trị giá 65 tỷ đô
‎của cha Bernie Madoff sụp đổ.
‎Anh ấy đã qua đời trong vòng tay gia đình, ‎để lại Ruth một mình.
‎Chồng của bà bị nhốt cả đời, ‎hai con trai bà đều đã ra đi.
‎Ít nhất Bernard Madoff biết ‎mình sẽ có một mái nhà.
‎Vợ ông ta, Ruth, ‎lại không còn sự đảm bảo đó nữa.
‎Hôm qua, cảnh sát liên bang tịch thu
‎căn hộ áp mái trị giá bảy triệu đô ‎ở Manhattan của Bernard Madoff.
‎Căn hộ đã không còn,
‎và cả những ngôi nhà ‎ở Palm Beach, Florida,
‎miền nam nước Pháp, và Long Island,
‎để lại vợ ông vô gia cư.
‎Tôi đã ở đó khi chúng tôi ‎ném bà ấy ra khỏi căn hộ.
‎Chúng tôi lấy mọi thứ và… ‎"Bà phải ra khỏi đây".
‎Tôi đang ở trong bếp, và tôi đang ‎kiểm kê trang sức của bà ấy.
‎Bà ấy có vẻ tê liệt và choáng váng.
‎Và bà ấy đang hút thuốc.
‎Tôi nói, "Ruth, thứ đó sẽ giết bà".
‎Và bà ấy nói, "Tôi chỉ ước có thế".
‎Bà ấy có vẻ cam chịu ‎trước kết cục tồi tệ này.
‎THỐNG CHẾ HOA KỲ
‎Ruth Madoff đã rời khỏi ngôi nhà.
‎Bà ấy đã giao nộp toàn bộ tài sản cá nhân ‎cho Sở Cảnh sát Hoa Kỳ.
‎Đột nhiên, bà ấy thành một kẻ lang thang.
‎Bà ấy sống với hai vali ở đằng sau xe.
‎Và đó giờ là cuộc sống của bà ấy.
‎Bà ấy đã mất tất cả.
‎Bà ấy mất đi địa vị,
‎bà ấy mất cả hai con trai,
‎và bà ấy mất đi người chồng ‎đã gắn bó từ năm 13 tuổi.
‎TRẠI CẢI TẠO LIÊN BANG ‎BỘ TƯ PHÁP HOA KỲ
‎Khi tôi đến thăm Bernie trong tù ‎những năm sau đó,
‎có rất ít xác thực
‎về mô tả của Bernie về hành vi lừa đảo, ‎về cảm giác của ông về việc mình đã làm,
‎nhưng tôi cảm thấy có bằng chứng xác thực ‎về nỗi đau
‎về những gì đã xảy ra với gia đình ông.
‎Các bác sĩ tâm thần mà tôi đã nói chuyện ‎về vụ của Madoff
‎cho rằng điều Bernie đau buồn ‎là mất đi sự sùng kính từ gia đình.
‎Ông ta không hẳn là yêu họ
‎mà yêu cách mà họ yêu ông ta.
‎Tất nhiên, đó là sự ái kỷ ‎và tâm thần xã hội thuần túy.
‎Nhưng dù là gì đi nữa, ‎tôi có thể thấy cái giá phải trả.
‎Cảm ơn.
‎Cảm ơn. Mời mọi người ngồi.
‎Sự thật không thể chối cãi
‎là một trong những đóng góp lớn nhất ‎đến sự suy thoái kinh tế của ta
‎là sự vạch trần các tổ chức tài chính lớn
‎và thiếu cơ cấu pháp lý đầy đủ.
‎để ngăn chặn sự lạm dụng và dư thừa.
‎Một nền văn hóa vô trách nhiệm đã bén rễ
‎từ Phố Wall đến Washington đến đại chúng.
‎Vậy câu hỏi là, giờ ta phải làm gì?
‎Chúng tôi không chọn ‎cách bắt đầu cuộc khủng hoảng,
‎nhưng chúng tôi có lựa chọn với di sản ‎mà cuộc khủng hoảng này để lại.
‎Tôi nghĩ ‎cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu
‎đã cho thấy ‎bạn không thể tin tưởng Phố Wall.
‎Không thể tin ngân hàng đầu tư.
‎Không thể tin các nhà phân tích Phố Wall, ‎các cơ quan đánh giá,
‎và rõ ràng là các cơ quan quản lý.
‎Madoff là vật tế thần ‎cho cuộc khủng hoảng tài chính.
‎Không ai vào tù trừ Madoff ‎và một số tay sai của hắn.
‎Không ai từ các cơ quan đánh giá vào tù.
‎Không ai từ cộng đồng ‎nhà phân tích phố Wall.
‎Không ai từ ngân hàng đầu tư vào tù.
‎Các giám đốc điều hành không đi tù. ‎Họ đi lấy tiền thưởng.
‎Các ngân hàng được bảo lãnh.
‎Nhưng không ai cứu nạn nhân của Bernie.
‎Ta không thể tách mình khỏi nạn nhân.
‎Xem họ đã trải qua những gì,
‎thật khó khăn.
‎Cuối cùng, mẹ tôi đã qua đời ‎trước khi chúng tôi phải bán nhà.
‎Ngày cuối cùng, rời đi và thu dọn đồ đạc,
‎đó là một trong ‎những ngày tệ nhất đời tôi.
‎Tôi lái xe đi qua cổng.
‎Và tôi bắt đầu khóc như thể…
‎Không thể kìm lại.
‎Tôi không chỉ rời khỏi ‎ngôi nhà mà bố tôi đã xây,
‎mà mẹ tôi đã sống.
‎Dấu chấm hết cho cuộc sống ở Palm Beach.
‎Một phần quan trọng trong cuộc đời tôi. ‎Chấm dứt. Đi rồi.
‎Tôi sống trong căn hộ thuê, ‎nên tôi không còn sở hữu nữa.
‎Tôi nhớ ngôi nhà đó.
‎Tôi muốn giữ nó,
‎nhưng tôi học cách sống ‎không cần nhiều tiền.
‎Có lẽ đó là một điều tốt ‎mà bố đã dạy chúng tôi: cách sống sót.
‎Nên tôi không miễn cưỡng việc ‎phải chuyển đi hay làm điều gì mới.
‎Giờ tôi đang học về kịch của Shakespeare,
‎và tôi nghĩ,
‎câu chuyện của Bernie Madoff ‎rất đậm chất Shakespeare.
‎Nó phù hợp với cách viết của Shakespeare,
‎và ông có một nhân vật phản diện, ‎và có con,
‎nhưng ông muốn quyền lực.
‎Và đó là một bi kịch.
‎Sự thật là Bernie Madoff ‎đã bị các con trai mình giao nộp cho FBI
‎nâng nó lên thành một thứ gì đó ‎càng bi thảm hơn về sự phản bội,
‎và càng nghiên cứu câu chuyện,
‎tôi càng thấy đó là câu chuyện ngụ ngôn ‎về lòng tin bị phản bội.
‎Đó là con quái vật ‎trong tủ quần áo của mọi người.
‎Nỗi kinh hoàng dưới gầm giường.
‎Đó là điều ai cũng biết ‎có thể xảy ra với bất kỳ ai.
‎Những người duy nhất ‎có thể lừa dối bạn hoàn toàn
‎là những người bạn hoàn toàn tin tưởng.
‎Và cái giá của việc tin tưởng bất cứ ai ‎là họ có thể phản bội bạn như thế.
‎Người ta muốn tin vào lợi nhuận tốt ‎mà không có rủi ro tiêu cực.
‎Ai cũng muốn điều đó ‎trong danh mục đầu tư,
‎nhưng họ đang theo đuổi Chén Thánh.
‎Chén Thánh không tồn tại trong đời thực,
‎cũng như trong tài chính.
‎Madoff là đồ giả. ‎Không có gì thật ở đó.
‎Và có thể có một Bernie Madoff khác ‎trong tương lai không?
‎Sẽ có một Bernie Madoff khác.
‎Điều đó sẽ xảy ra. Nhớ kĩ lời tôi.
‎Vụ Madoff. ‎Đó là một vụ phá kỷ lục từ năm 2008.
‎Nhưng hãy nhớ…
‎kỷ lục được tạo ra để bị phá vỡ.
‎SONJA KOHN BÁC BỎ MỌI HÀNH VI ‎LIÊN QUAN ĐẾN MADOFF,
‎NÓI RẰNG MÌNH CŨNG LÀ NẠN NHÂN CỦA MÔ HÌNH
‎NĂM 2013, TÒA ÁN Ở ANH PHÁT HIỆN
‎"SỰ TRUNG THỰC VÀ LIÊM CHÍNH CỦA KOHN ‎ĐÃ ĐƯỢC MINH OAN".
‎SAU KHI MADOFF BỊ BẮT, ‎TẬP ĐOÀN FAIRFIELD GREENWICH ĐỆ ĐƠN KIỆN
‎ĐỂ THU HỒI 1,2 TỶ ĐÔ LA BỊ MẤT.
‎VÀO NĂM 2011, CÔNG TY ĐÃ ĐỒNG Ý THỎA THUẬN ‎VỚI NGƯỜI UỶ THÁC THU HỒI 230 TRIỆU ĐÔ,
‎VÀ ĐÓNG GÓP 70 TRIỆU ĐÔ VÀO QUỸ NẠN NHÂN.
‎CÔNG TY KHÔNG THỪA NHẬN SAI PHẠM. ‎KHÔNG CÓ CÁO BUỘC NÀO.
‎JPMORGAN CHASE THỪA NHẬN SỰ THIẾU GIÁM SÁT
‎VỚI CÁC GIAO DỊCH NGÂN HÀNG ‎CỦA BERNIE MADOFF,
‎NHƯNG CÔNG TY TUYÊN BỐ ‎KHÔNG NHÂN VIÊN NÀO CỐ Ý HỖ TRỢ.
‎NẾU BẠN HOẶC NGƯỜI BẠN BIẾT ĐANG ‎ĐẤU TRANH VỚI SUY NGHĨ MUỐN TỰ TỬ,
‎THÔNG TIN VÀ TƯ LIỆU CÓ SẴN TẠI ‎www.wannatalkaboutit.com
‎Biên dịch: Viet Nguyen