Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
O film…
Cenneti Ararken.
Bir öğrenci tarafından yapılmış, beş dakikalık bir kısa film.
O zamanlar Yönetmen Bong şu anki Yönetmen Bong değildi.
O filmi ne zaman izledin?
Sarı Kapı dönemini düşünürsek
başları ya da ortalarıydı, son yılları değildi.
Yönetmen Bong bir gün…
O zamanlar ona Joon Ho diyorduk.
Eğitmenlikten biraz para kazandığını söyledi.
Sanırım bir ya da iki ay çalışmıştı.
Neyse, o parayla bir kamera aldı
ve salonunu fon olarak kullanıp bir film çekti.
Cennetini arayan bir tırtılla ilgiliydi.
Küçücük bir tırtıl yapmıştı.
Duraklı çekim filmi olduğu için tırtılı her defasında hareket ettirmesi gerekti.
Sonunda tırtıl, salondaki oyuncak maymunla savaşır.
Sonra ise cennet yolculuğuna devam eder.
İnanılmazdı. Şok olmuştum. O zamanlar çok şaşırmıştım.
Sanki tanıdığım Joon Ho yapmamıştı.
Film beş dakika kadardı.
23 dakikaydı.
Kötü karakterle kahramanı da birbirine karıştırdın.
Karıştırdım mı?
-Tırtıl kahraman değil miydi? -Gorildi.
Tırtıl diye hatırlıyordum.
Goril miymiş?
Anladım.
20 yıl kadar sonra
bu ahşap kutuyu buldum.
Eskiden içinde bir sürü şey saklardım.
-Bunları buldum. -Sekiz milimetrelik filmler mi?
Bunlar Sarı Kapı atölyemizdeki sekiz milimetrelik filmler.
Bunlar…
Hepsi burada.
Bu kadar var.
Her türlü şey var. Neler yaptığımızı tam hatırlamıyorum.
Bir yığın saçmalık çekmiştik.
Umarım bunlar Rashomon konusunda bize fayda sağlar.
Hepsi burada.
Goril hâlâ duruyor mu?
Evet, şu goril.
Duruyor ama…
Artık yok diyelim.
Utanç verici. Şey…
SARI KAPIDAN GEÇENLER: KORE SİNEMASININ YÜKSELİŞİ
"Bana kimseye bahsetmediğim gizli ilk filmimi hatırlattılar."
"Kendi ilk kısa filmim White Man'i yapmadan önce
Cenneti Ararken adında kısa bir animasyon film yapmıştım."
JU SUNG-CHUL THE DEBUT'IN YAZARI
The Debut'ı yazarken Bong Joon Ho ile röportaj yaptım.
Sırrını paylaşan bir casus gibi konuştu.
Sağına ve soluna bakıp "Aslında bir film daha yapmıştım" dedi.
"Bunu yazmayayım, sanırım kullanamam" diye düşündüm.
Ama hikâye çok ilginçti.
"Sarı Kapı Noel partisine 20 kadar kişi davet ettim
ve yüzüm kıpkırmızı bir şekilde ilk film prömiyerimi yaptım."
"Bu dünyada o filmi
yalnızca o gün orada olanlar gördü."
Jong-tae, duyuyor musun?
Selam!
Beni görüyor musun?
Görüyorum.
-Meşgul olmalısın. -Evet.
Filmin birkaç güne çıkıyor.
Evet, prodüksiyon küçük olduğu için çok yoğundum.
Bazı şeyleri oldurmam gerekti.
Se-bum saçını boyamış sanki.
-Uzun zaman oldu. -Selam Ban.
Saçını mı boyadın? Saçın…
Zorundaydım.
Boyamazsam hepsi gri olur.
Bugün bakana benzemiş.
Toprak, Alt Yapı ve Ulaştırma Bakanı gibi.
-Byung-hoon. -Çalışıyor.
Selam!
O Byung-hoon mu? Dostum!
Vay be, Byung-hoon.
-Bizi görüyor musun? -Göremiyor mu?
-Görmüyor gibi. -Görebiliyor.
-Selam. -Duyuyor musun?
-Görüyorum. -Peki.
Orada saat kaç? Gece yarısını geçti mi?
Neredeyse 11.00 oldu.
Akşam 11 mi?
-Evet. -Tanrım.
Korecen biraz tuhaflaşmış.
Yok artık.
İngilizce mi konuşalım? Byung-hoon, ne dersin?
İngilizce konuşabilir misin?
-Selam. Tanrım! -Min-hyang!
-Selam! -Selam!
Selam.
Selam!
-Tanrım, bunlar kim? -Ne zaman çekildi?
Tanrım! Şunlara bak.
-Niye bu kadar… -Odaklanmamış.
O zamanlar buna katlanamazdım.
Bu bir film kulübüydü.
Ama fotoğraflar hiç odaklanmamış!
Çok komik. Cidden, bunları kim çekti?
Suçluyu bulalım.
Ben değilim. Fotoğraftayım zaten.
Ben de.
Dur, ben yokum!
O ben miyim?
Niye sürekli sakızla fotoğraf çekmişiz?
-Odaklama testi olmalı. -Öyleydi.
Fotoğraf makinesinin mekanizmasının çalışma prensibini bilmiyorduk.
Pozlama, diyafram açıklığı gibi…
Evet, doğru.
Deklanşör süresi, odaklama ve diğer şeyler.
Sarı Kapı, bu şeyleri öğrendiğimiz bir atölye gibiydi.
Bak bu fotoğraflar hiç sanatsal değil.
Sıkıcı bir fotoğraf yığını.
Bu Kim Hye-ja'nın evi değil mi?
Evet, Bayan Kim'in eviydi.
Ofisin penceresinden baktığımızda
Bayan Kim'in bahçesini görebiliyorduk.
Evet, ön kapısını da.
O taş duvarın önünde bir sürü fotoğraf çekerdik
çünkü çok güzeldi.
Dae-yup'un seksi pozuna bak.
Orada bir kulüp olduğunu bilseydim dışarı daha sık bakardım.
O zaman tek derdim üst kattan bakınca evimi görebilmeleriydi.
Hayatın ne getireceği hiç belli olmuyor, değil mi?
Joon Ho ile ilgili en samimi anım şu.
Cinayet Günlüğü'nün çıkışından sonra
beni 22.00'ye doğru aradın.
-Evet. -Dedin ki…
"Jong-tae, bil bakalım neredeyim? Gyeongseo Binası'nın önündeyim."
-Telefonda böyle dedin. -Doğru.
Sanırım filminin başarısı sana öyle güzel hissettirmişti ki
eski, zorlu günleri anıyordun.
Gyeongseo Binası. Evet.
Burası muhtemelen özel mülktü ama değişmiş.
Doğru.
30 yıl oldu.
Sarı Kapı ofisine bu yoldan giderdik.
Evet.
Açıkçası
sanki Sarı Kapı'da çalışmıyorduk da
eğlendiğimiz bir piknikte gibiydik, değil mi?
Ama niye Gyeongseo Binası'ndaydık?
Jong-tae'nin zaten orada ofisi mi vardı?
Jong-tae o zaman Dongguk Üniversitesinde yüksek lisans yapıyordu.
Biraz ara verip arkadaşlarıyla
mankenlik ajansı açmak için o ofisi tutmuştu.
Yüksek lisanstaki ilk günümden sonra hüsrana uğramıştım.
Yüksek lisans yapıyor olmalıydık
ama pek bir şey öğretmediler.
Bunu hâlâ hatırlıyorum. Okulda 16 mm'lik bir kamera vardı.
Onu kullanmayı öğretseler güzel olurdu.
Ama sadece gösterip "Bu 16 mm'lik bir kamera" dediler.
-Bu kadar mı? -Bu kadar.
O zamanlar…
Şey, Dong-hoon.
O zaman Lee Dong-hoon ile tanıştım.
Yonsei Üniversitesinin önündeki
Today's Books adındaki bir kitapçıda çalışıyordum.
Cep telefonu ve çağrı cihazı yoktu.
Today's Books'taki ilan panosuna baktığınızda
insanların başkalarına yazdığı notları görebilirdiniz.
Bir film yapımcılığı öğrencisiyle tanışmak istedim
ve Choi Jong-tae ile tanıştırıldım.
Akademik kariyerine ara veren bir yüksek lisans öğrencisiydi.
Ona film yapımını öğretmem istendi,
ben de onu bana göndermelerini söyledim.
Sonu çok ilginç oldu.
Şu an aynısı olsa
"Niye bir yabancıya film anlatayım?" derdim.
Ama o zamanlar üniversitelerin ve kulüplerin bir masumiyeti vardı.
O yüzden çok doğal bir şeydi.
Kimse benden film yapımını öğretmemi istemeseydi
hayatım çok farklı olurdu.
İyi anlamda farklı olurdu…
Hatta hayatım çok daha iyi olabilirdi.
Spesifik bir şey yapma niyetinde değildim.
Ama yine de konuyu araştırdım.
Dong-hoon üniversite son sınıftan bir tanıdığı olduğunu,
onu çağırıp çağıramayacağını sordu, olur, dedim.
Buna tek başıma katlanamam deyip Yönetmen Bong'u da bu işe sürükledim.
İlkokuldan beri filmlere bayılıyordum
ve bir yönetmen olmak istiyordum.
Nedenini bilmiyorum.
Sürekli TV izlediğim için olabilir. Ailem hiçbir şey yapmazdı.
Gezmezdik. Spor yapmazdık.
Tüm aile TV izlerdi.
TV'yi bağlamsız izleyince şok edici şeylerle karşılaşabiliyorsun.
İlkokuldayken Dehşet Yolcuları'nı izledim.
Bisiklet Hırsızları'nı da.
Çocukken bisikletimi kaybetmiştim.
O yüzden izlerken kendimi çok kaptırmıştım.
Vittorio De Sica ya da neorealizmi hiç bilmeden izledim.
Bu yüzden şok olmuştum.
Hayatımda ilk kez filmleri düzgünce tartışıp
istediğim kadar inceleme ve tekrar tekrar izleme fırsatı
elde etmiştim.
Filmlerle ilgili bir okul okumadım ve hiç film setinde çalışmadım.
Ama ilk kez filmlerle ilgili bir şeyler yapabiliyordum.
Bong Joon Ho ve Lee Dong-hoon'u oturttum
ve Filmleri Anlamak'tan başladım.
Filmlerle ilgili kitaplar ilk o zaman çıkmıştı.
Doğru.
Şimdi kitapçıda buna ayrılmış koca bir bölüm var.
Ama o zamanlar film kitabı kavramına çok yabancıydık.
Louis D. Giannetti'nin Filmleri Anlamak kitabı vardı…
Bir de Jack C. Ellis'ten Film Tarihi. Bu ikisi.
-Bu kadardı. -Diğerleri de…
İlk kez o zaman mahalle bakkalları görmeye başladık.
O zamanlar…
Mahalle bakkalıyla ilgili söylediklerini çıkarabilir misin?
Bu kulağa çok…
-O zamanlar bakkal yok muydu gerçekten? -Yoktu.
Doğru, eskiden Doutor gibi yerlerde kahve içerdik.
Doğru, Doutor. Artık öyle bir yer yok.
Onlara bir şeyler öğretmeliydim ama yapabileceğim bir şey yoktu.
Joon Ho o zamanlar etüt merkezinde yarı zamanlı müdür olarak çalışıyordu.
Çok boş vakti vardı. Ona şöyle dedim.
"Öyle boş boş oturacağına Film Tarihi'ni çevirmeye başla."
Ama hiç çevirmedim.
Yönetmen Bong yapardı.
Eminim Film Tarihi'ni çevirmiştir.
Ben yapmadım ama o kesin yapardı.
Rashomon etkisi başlı başına bir olaydı zaten.
O koca kitabı nasıl çevirebilirdim?
Bilmiyorum. Hiçbir fikrim yok.
İnsanlığa olan inancımı yitirdim.
RASHOMON AKIRA KUROSAWA, 1950
Bong, unuttun mu?
Sen söyledin diye baştan sona okudum ama hiç çevirmedim.
Bana not defterini göstermiştin sanki.
-Sahi mi? -Evet o yüzden çevirdiğini biliyorum.
-Bir saniye. -Başka nasıl bileyim?
Bu kitap.
-Evet. -Jack C. Ellis'in Film Tarihi.
Yani yapmışsın. Defterini hatırlıyorum.
-Evet. -Birkaç sayfa sonra bırakmışsındır.
Sungmoon Kapsamlı İngilizce kitabının isim-fiil kısmı gibi.
Evet, şu isim-fiil kısmı gibi.
O kadarını yapmışsındır.
Tüm Koreliler isim-fiil olayını bilir.
Başlangıç aşamasındaydık.
Bong Joon Ho, Choi Jong-tae ve ben yeni başlıyorduk ve sonra…
Bir gün evde uzanıyordum.
Bir anda filmleri inceleme tutkusuyla doldum.
Birden ortaya çıktı. O günden sonra uyuyamadım.
-Hoon-a ilk üyelerimizdendi. -Evet.
Müziği benim kadar seven psikoloji mezunu bir dostum vardı.
Filmleri seven Bong Joon Ho adında bir sosyoloji öğrencisi olduğunu,
onu aramamı söyledi.
"Bong Joon Ho mu? Ne kadar eşsiz bir isim."
"Bunu bonjour gibi ezberlemeliyim" dedim. Öyle de yaptım!
Onu aradığımda bana Hongdae'de bir yere gelmemi söyledi.
Jong-tae, sen, ben ve Hoon-a.
Dördümüzün ilk seminerini hatırlıyor musun?
Herkes istediği filmi getirsin, demiştik.
Jong-tae, Theo Angelopoulos'un Puslu Manzaraları'nı getirdi.
Ben François Truffaut'un…
-Şu film. -Truffaut, yönetmen rolündeydi.
Gecenin Ötesi!
-Seninki? -O zamanlar pek çalışmıyordum.
-Hatırlamıyorum! -Dört farklı film izledik.
Doğru.
Getirdiğimiz filmleri izledik ve onlarla ilgili konuştuk.
Evet, öyle yaptık.
Bir gün Baekyang-ro'da yürüyordum.
Sık sık tesadüfen karşılaştığım bir dostuma rastladım.
Sokağın karşı tarafından yürüyordu.
Filmler hakkında konuşmaya başladık. O zamanlar ilgiliydim.
Son zamanlarda filmlerle ilgilendiğimi söyledim.
"Sahi mi? Bir film grubuna girdim,
Yol adında bir Türk filmi izleyeceğiz" dedi.
"Gelmek ister misin?" diye sordu.
"Tabii" dedim. Sarı Kapı'ya bu şekilde girdim.
O dostum Lim Hoon-a'ydı.
Evet.
Sen söyleyince hatırlamaya başladım.
Aslında Min-hyang'ı önceden de tanıyordum.
Sosyal Bilimler Üniversitesinde bir tiyatro oyunu oynandı.
Jesus of Gold Crown adındaki oyunda
İsa rolünü çok havalı bir öğrenci oynamıştı.
Çok etkilenmiştim.
İsa'yı oynayan öğrenci de Min-hyang'dı.
O zamanlar grubumuzun belirli bir yapısı yoktu bile.
Ama hepimiz filmleri sevdiğimiz
ve onları incelemek istediğimiz için katılmıştık.
Eun-sim'i düşününce o gün aklıma geldi.
Sanat öğrencilerinin çizimlerde kullandığı bir erkek büstüyle geldi.
"Şimdi çizmeye başlayalım" dedi. Bir anda çizmemizi istemişti!
Çok ani olmuştu.
"O alçı büstü niye getirdi ki?" diye düşündüm.
Sonra bazılarımız çizmeye başladı.
Kulüpte bir sürü tuhaf insan vardı.
Mekân küçücüktü
ve yedi kişinin sığabileceği yuvarlak bir masamız vardı.
Sürekli sohbet ederdik.
Bir film izler ve bildiklerimizi konuşurduk.
Duyduklarımızı, düşüncelerimizi paylaşırdık.
Bu seviyedeydik.
Jong-tae liderimizdi ve hiçbir planı yoktu.
Bir planımız ya da yapımız olmamasını seviyorduk.
Sosyal olarak uyumsuz bir gruptuk.
Evet, sizlere Choi Jong-tae ve Beş Çocuğu sunuyorum.
Hayallerini paylaşmak için bir araya gelen bir grup akışkan insan.
Neden, bilmiyorum ama 90'ların başında herkes deli gibi film incelerdi.
Şöyle düşünüyorum.
O zamanlar toplumsal hareketler vardı ama duvara toslamış gibiydik.
Perestroika ve glasnost hareketleri, Sovyetler'in dağılması.
-Bu çok… -Fazla mı?
-Çok makro bir analiz oldu. -Yine de…
Bir araya gelip film araştıran bir sürü kulüp vardı.
Nedenini bilmiyorum.
Şahsen ben
kendi arayışım içindeyken filmleri incelemeye başladım.
-Kendini aramak için mi? -Evet.
Hoşlandığım bir şeyler bulmak istedim.
O zamanlar hepimiz diktatörlüğü yıkmak ve anayasayı kaldırmak istiyorduk.
Sanırım parti bittikten sonra herkes umutsuzluğa kapıldı.
Kayda değer bir şey yaptığımdan değil tabii.
Nereye gideceğimizi bilmiyorduk.
Onca enerjimizle ne yapacağımızı bilmiyorduk.
Öğrenci hareketi çoktan bitmişti.
Biz de bir toz yığını gibi bir araya geldik.
Olgunlaşan üzümler gibi diyelim.
Bence öyle oldu.
2000'lerin başı ile ortasındaki yurt dışı film festivallerinde bunu hep sordular.
-Kore filmleri nasıl bir anda… -Çıkış mı yaptı?
2000'lerde, film festivallerinde çok dikkat çeken filmlerimiz oldu.
"Bu yönetmenler bunca zaman neredeydi?"
"Ne oldu böyle?"
Ben de Sarı Kapı'dan bahsettim.
Şöyle derdim.
"İlk sinemasever nesil bizdik."
"Benim neslim muhtemelen filmleri bilinçli olarak inceleyen ilk nesildi."
Biz ilktik.
"Sanırım sinemasever film yapımcısı olan ilk nesil bizdik."
Böyle söylemem haber yazmalarını kolaylaştırdı.
O yüzden onlara nesil muhabbeti yaptım.
Küçük bütçeli 16 mm'lik bir film olan
ve hükûmet tarafından yasaklanan The Night Before The Strike…
Jangsangot Hawks o zamanlar süperstardı.
Her yıl filmlerini bekleyen birçok hayranı vardı.
Youth da sağlam bir stüdyoydu.
Cinematheque 1895 adını SA/sé olarak değiştirdikten sonra
en uzun geçmişe sahip
özel sinematek olarak nam saldı.
Sanki saklanan sinemaseverler
bir anda sokaklara dökülmeye başlamıştı.
THE NIGHT BEFORE THE STRIKE JANGSANGOT HAWKS, 1990
HOMO VIDEOCUS BYUN HYUK, E J-YONG, 1990
Sanırım 90'lardaki çılgın durum buydu.
Bence öyleydi.
O zamanlar hükûmet su şebekesine ilaç kattı galiba.
Vatandaşları sinemasever yapmak için ulusal bir proje olabilir.
JANGSANGOT HAWKS
CINEMATHEQUE 1895
Bu gruplara kıyasla Sarı Kapı gizemli, tuhaf bir gruptu…
-Jangsangot Hawks, Premier Lig'di. -Evet.
Jung Ji-woo'nun Youth'u Bundesliga'ydı. Biz ise…
-Amatör kulüptük. -Onlara kıyasla amatör kulüptük.
Dördüncü sömestir için okul ücretimi ödemeliydim
ve boşa gideceğini düşündüm!
O parayla bir sürü film malzemesi
alabileceğimi fark ettim.
Başımı belaya sokmaya karar verdim ve…
HONGDAE
Bir film enstitüsü kurdum.
HONGIK ÜNİVERSİTESİ DURAĞI
Tabii ailemin haberi yoktu.
"SARI KAPI" FİLM ENSTİTÜSÜ, DAİRE 202 İKİNCİ KAT, GYEONGSEO BİNASI
Sarı Kapı o zamanlar Seogyo-dong'daki bir binanın ikinci katındaydı.
Bunun gibi…
…dikdörtgen bir binaydı.
Ortasında bir koridor vardı.
Sarı Kapı Enstitüsü kapısı tam buradaydı.
Kapıyı açtığınızda
solda yuvarlak bir masa görürdünüz.
Genelde Joon Ho orada çalışıyor olurdu.
Ön tarafta küçük bir televizyon vardı.
Sanırım sık sık video klip falan izlerdik.
Tüm mobilyaları sarıya boyadık.
Dae-yup bizimle boyamadı mı?
Hatırladığım kadarıyla boyayı sen ve Jong-tae aldınız.
Başta sarı değillerdi
ama sen "Her şey sarı olacak" dedin ve her şeyi boyadın, değil mi?
O zamanlar nedense sarı rengi seviyordum.
Özellikle parlak sarıyı.
Sarı renk bana muhteşem geliyordu.
Hatırladığım kadarıyla biraz sarı boyamız vardı.
Bir inşaat işi yapmıştım ve biraz boyam kalmıştı.
O da tesadüf sarıydı.
Daha fazlasını almaya gerek yoktu.
O yüzden o boyayı kullandık. Yani özel bir anlamı yoktu.
Baştaki adı Sarı Kapı değildi.
Değildi.
-Film Enstitüsü gibi bir şeydi… -Film…
Sonra semiyotik çalıştık ve sonunda Sarı Kapı'yı bulduk.
Doğru.
Signifiant ve signifié gibi kelimeleri tartıştık.
Vay canına! Bu utanç verici.
O kelimeleri panoya asardık.
-Böyle kulağa havalı gelirlerdi. -Evet.
Daha işin çok başındaydık ama bunları konuşabiliyorduk.
"Signified ve signifier uyumlu."
"Bak, gerçek bir sarı kapı var" dedik.
Aynen!
Bu yüzden eleştiri bölümüne "S-S" demiş olmalıyız.
-Signifiant, signifié. -Evet, sanırım.
-Bu SA/sé için de geçerli. -Evet, aynen.
Signifiant, signifié.
-Daehak-ro'daki ünlü bir sinematek. -Evet.
-Onlar da o kelimeleri kullandı. -Evet.
Signifiant ve signifié'yi her şeyde kullandık.
Evet, doğru.
O kelimelere hiç aşina değildik.
Evet.
Sanırım o konsepti öğrendiğimiz için gurur duyuyorduk.
Semiyotiğe niye bu kadar takmışız ki?
Semiyoloji, postmodernizm…
Postmodernizm.
-Ve postyapısalcılık. -Aynen.
O zamanlar Roland Barthes ve benzeri konseptler modaydı.
Pek anlamazdık ama yine de oturur
seminerler düzenlerdik.
Hâlâ yapıyorlar mı bilmiyorum ama okullarımızın önünde şey vardı…
-Kopyalayıcılar. -Popülerdi.
Orada
ünlü kitapların İngilizcelerinin kopyaları satılırdı.
Antolojiler de vardı.
Jong-tae "Şunu okuyalım, bunu okuyalım" derdi.
Hayır, kitapları ben seçmedim.
Hepsini aldım çünkü içeriklerini bilmiyordum!
Onları toplu aldım.
Birkaçını seçtik ve…
Dudley Andrew'un kitabını birlikte inceledik.
Dudley Andrew!
-Dudley Andrew. -Bizi epey zorlayan adam.
Kitabını çevirmek çok zordu.
Min-hyang'ın İngilizcesi iyiydi. İngiliz Edebiyatı okumuştu.
Ama bana da anlamsız gelmişti.
Diğer üyelerin İngilizcesi ortalamaydı.
Se-bum, bizimleyken doktoranın kaçıncı yılındaydın?
Doktorama başlamadan hemen önce katıldım.
-Hemen önce miydi? -Evet.
-Ama sana Dr. Ban diyorduk. -Evet, Dr. Ban.
Daha başlamadan bitireceğimi biliyordunuz.
Sana tuhaf bir takma ad vermiştik.
-Egzejetik. -Egzejetik âlim.
-Egzejetik! -Biz…
Hatırlıyorum. Seminerlerimizde
sayfaları bölüşür ve çevirirdik.
Hata olursa hepsini gösterirdin.
Her kelimeyi ve anlamını gösterirdim,
nasıl çevrileceğini tartışırdık. O adı böyle aldım.
Teorik seminerler harikadır
ama bittikten sonra hiçbir şey hatırlamazsın.
O zamanlar Yönetmen Kim Sung-su ve ekibiyle mi çalışıyordun?
Evet, elbette. Bir sürü kısa filmde çalıştım.
Dönemin çoğu 16 mm'lik kısa filminde.
Dae-yup, Jung Woo-sung'un Beat'ini biliyor musun?
-Evet. -Ben de.
Seok-woo o filmin yardımcı yönetmeniydi.
Anladım.
O zamanlar Yönetmen Kim Sung-su'nun ekibi çok ünlüydü.
İnsanları orada çok çalıştırırlardı.
Oradan sağlam çıkan kişi…
Tanıdığımız kişiler içinde Seok-woo, sette çalışan ilk kişiydi.
Yani sana çok ilginç gelmiş olmalı…
"Komik" demek istedim.
Gerçek setlerde çalışıp Sarı Kapı'ya geliyordun
ve bizi heyecanla orijinal dilinde kitap okurken buluyordun.
Daha doğrusu biz akademiktik.
Ama sana komik gelmiyor muydu?
Biz tuhaf seminerler verirken Se-bum ile İngilizce kitapların
altını çizip çalışırken hakkımızda ne düşündün?
O zamanlar bana biraz
amatörce geliyordu.
-Değil mi? -Amatörce.
O zamanlar burnum çok havadaydı.
Hep dediğim gibi, öyle olduğum için özür dilerim.
Hayır, öyle demek istemedim.
Bir kısa film yapmaya can atıyordum
ama hiçbir şey bilmiyordum, hiçbir şey yapamadım.
Dedim ki "Seok-woo'ya güvenip sırtından geçinirsem
bir şeylere başlayabilirim."
Yoon-a, o zamanlar yüksek lisansa başlamış mıydın?
Sarı Kapı'ya girdiğimde yüksek lisans okulunun ikinci yarıyılıydı.
Yurt dışında okumaya hazırlanmıyor muydun?
O zamanlar evliydim bayım.
Sahi mi?
Aslında yeni evliydim o yüzden size pek katılamıyordum…
Çalışkan bir üyeydim ama fazlasını veremiyordum.
Telaşem çoktu.
Yani Dae-yup gibiydin. Yetişkinler grubunun bir parçasıydın.
Kulübü yetişkinler ve çocuklar olarak ikiye bölebilirmişiz.
Onunla resmî konuşmam gerekiyordu.
Samimi olmamızın önemi yoktu, o evli bir kadındı
ve ona yetişkin muamelesi yapıyordum.
O da ne?
-Ne o? -Buyur.
Bir sorum var. Bunu hatırlayan tek ben miyim?
Genelde öğünlerimizi dışarıdan sipariş verirdik.
Evet, Çin yemeği sipariş ettiğimizde önce "Sarı Kapı" adını kullandık.
İnşaat sırasında yemek sipariş eder
"Evet, ikinci kattaki sarı kapılı daire" derdik.
-O isim böyle çıktı. -Demek o yüzden.
Evet, biri bizi ziyaret edeceği zaman
"Sarı bir kapı göreceksiniz, o tarafa gelin" derdik.
Sonra bir gün Jong-tae dedi ki "Kendimize Sarı Kapı diyelim."
Sonra anlam yükledik.
İnsanlar film önerirdi
ama önerilen filmlerin hiçbirini izlememiştik.
O yüzden dediklerini anlamıyorduk.
Mesela Alman bir dışa vurumcu film olan Dr. Caligari'nin Muayenehanesi.
Film tarihi kitabında tek, sabit bir görsel olurdu.
Ama izleyemezdik o yüzden incelerken filmi hayal ederdik.
Öğrencilere The Arrival of a Train'i izletmek için
video kaseti çoğaltmamız gerekti, o zaman YouTube yoktu.
Ama artık her şey mevcut.
Sonra filmleri izlememiz gerekti.
O filmleri elde etmek de
bir film enstitüsünün en büyük misyonuydu.
Kimde filmin bir kopyası olduğunu duysak
onu ödünç alır ve kendimiz için çoğaltırdık.
Ana görevimiz buydu
ve işin başında Yönetmen Bong vardı.
O zamanlar bu filmleri alabileceğimiz çok fazla yer yoktu.
Şu sözde sanat filmlerini hani.
Ama Yönetmen Bong onları bir şekilde buluyordu.
O zamanlar dijitalleşme olmadığı için filmleri çoğaltırken
işlem bitene kadar filmi izlemek zorunda kalırdık.
Başka çaremiz yoktu.
İki tane çoğaltıyorsak iki kez izlerdik.
Bir filmi üç, dört kez çoğaltırdık.
Orijinal videoyu çok kez çoğalttığımızdan
tüm kopyalarda parazit görürdük.
ABD'den bir kaset çoğalttıysak
bir FBI uyarısıyla başlardı.
Kore videoları korsan kasetlerin önüne geçmek için
kaplanlardan ve çiçek hastalığından bahsederdi.
Tek bir video kişinin geleceğini değiştirebilir.
Ama korsan kasetler onları izleyebilmemizin tek yoluydu.
BU FİLM MONOGRAM PICTURES'A ADANMIŞTIR
Kasetin üstüne adını yazardık.
Bir etikete adını yazıp kasete yapıştırırdık.
Ama el yazısı hoş durmuyordu.
SERSERİ ÂŞIKLAR JEAN-LUC GODARD, 1960
Godard'ın filmlerinin adını Fransızca yazardım.
Korecesini yazabilirdim.
Yerelleştirilmiş Korece adı da iş görürdü.
Ama Fransızca yazdım. Okunuşunu biliyordum.
A, B-O-U-T, D-E, S-O-U-F-F-L-E.
À bout de souffle diye mi okunuyor? Hâlâ bilmem.
Fransızca konuşanlar bilir.
Film adlarını A4 kâğıda basardım.
Sonra ışığa tutup video kaseti etiketlerini üstüne koyardım.
Adları tekrar basınca doğru etiketin üstüne gelirdi.
Sonra yapıştırırdım.
Küçük yeteneklerimi kullanırdım.
Bazı kasetlerde el yazısı etiketler bulabilirdiniz
ama onlar da zamanla baskı etiketlerle değiştirilirdi.
Filmleri kaset kaset kopyalayıp
kaynak oluşturduk.
Daha sonra buna odaklandık.
Hevesliyi güdüleyen şey takıntısıdır.
Hevesli birinin eylemleri hevesli olmayana çok tuhaf gelebilir.
Ama hevesli kişinin motivasyonu içten gelir.
Sanırım takıntımızın nedeni bir kaynağa açlığımızdı.
Şu an elektronik tabloyla hallediyoruz. O zamanlar her şeyi elle yapıyorduk.
Sanırım…
Evet, sanırım fare kullanmayı Joon Ho'dan öğrendim.
"Bunun adı fare çünkü fareye benziyor" dedi.
Bana böyle öğretti.
-"1992'den beri." -Evet.
"Video Kütüphanesi Listesi."
"Bong'un gözetiminde."
-Güzel el yazısı. -Yıldızlı olanlar ne?
-Belki… -Kaybetmememiz gerekenler mi?
Belki. Ya da…
Potemkin Zırhlısı.
Bertolucci'den Devrimden Önce.
Belki yıldızlı olanlar…
-İzleyemediklerimiz miydi? -Aynen, öyle bir şey.
Coppola'nın Konuşma'sını birlikte izlemiştik.
Evet, öyle.
Satın aldığımız kasetler de oldu.
-Hwanghak-dong'a gittik. -Evet.
-Toptancılar vardı. -Evet.
Ucuz kasetler satan sokak satıcıları.
-O kasetlerin tanesi 2.500 wondu. -Öyle mi?
-Define avı gibiydi. -Evet.
O tuhaf, dandik filmlerin arasında Kim Ki-young'a denk gelirdik.
-Aynen. -Ya da Dušan Makavejev'e.
-Ya da Abel Ferrara'ya. -Andrzej Wajda.
King of New York. Andrzej Wajda.
Zor bulunuyorlardı
ama isimleri de tuhaf çevrilmişti.
-Aynen. -Yani tahmin ederek buluyorduk.
Bize yeni film listeleri, bilgi
ve ipucu veren Yönetmen Kim Hong-joon'du.
-Anladım. -İlk sinemasever neslinden biri.
Şu an Kore Film Arşivi'nin direktörü.
Bir kitap da yayınladı.
Uzun bir adı vardı. Neydi?
Filmler Hakkında Bildiğim İki Üç Şey.
-90'ların başında çok satmıştı. -Evet.
-Bizim gibiler o kitabı almıştı. -Evet.
60'lar ya da 70'ler'deki gibi
kitaptaki filmleri izlemek imkânsız olsaydı kitap işe yaramazdı.
Filmleri izlemek kolay olsaydı o kitap o kadar faydalı olmazdı.
O zamanlar sinemada sınırlı sayıda film gösterilirdi.
Ama video kasetler her yerdeydi. Birçok film erişilebilir oldu.
İyileri kötülerden ayıramayacak kadar çok film vardı.
KIZGIN BOĞA
"Bilmiyor olabilirsin
ama bu ünlü yönetmenin eseri bu isimle yayınlandı."
"Adı oldukça saçma."
Mesela "Bilmem Ne Aşkı" ama gerçek adı…
Önce kitaba baktığımızda…
LE MÉPRIS
-Temel şeyleri bilirsin. -Hwanghak-dong'da film bulabiliyorduk.
Sanırım Yönetmen Kim Hong-joon mahlas kullanıyordu.
-Kendi adını değil. -Hayır.
-Evet. -Şeydi…
Gu Hoe-yeong!
"Dönüp 90'lara bakan sinemasever" demek.
Kitlesel medya için bir film hakkında ilk kez yazı yazıyordum.
Biraz korktum ve gerçek adımı kullanmak istemedim.
O yüzden mahlas uydurdum. Gu Hoe-yeong.
Sonradan anlamının "Dönüp 90'lara bakan sinemasever" olduğunu söylediler.
Kulağa hoş gelse de doğru değildi.
Hangi ismi kullanacağımı düşünüyordum
ve yanımdaki gazeteyi gördüm. The Hankyoreh'ti sanırım.
Ölüm ilanlarında Gu Yeong-hoe adını gördüm.
O yüzden sebepsiz yere değiştirip Gu Hoe-yeong yaptım.
O zamanlar toplumumuzda filmin kültürel statüsü çok düşüktü.
Film sektöründe çalışırsanız
ailenin utanç kaynağı olurdunuz.
Bu nasıl hâlâ elimizde? Eskiden kaç tane filmimiz olduğunu say.
Peki.
Saymakta iyisindir.
Evet, sadece göz gezdirdiğimde…
Yaklaşık 300, 400 film.
-427 mi? -Düşündüğüm kadar çok değilmiş.
-Her sayfada kaç satır var? -Yaklaşık 30.
-Alfabede 26 harf ver. -Saymam gerek.
-Dört, beş. -20 diyelim.
Sekiz.
Dokuz, on.
11,5.
-Sanırım… -17 sayfa. 17 kere üç?
-510 yapar. -510.
-Yaklaşık 500 kasetimiz varmış. -Evet.
Sadece yazdıklarımız. Bir süre sonra yazmayı bıraktık.
Evet.
Sarı Kapı'ya ilk gittiğimde
büyük bir kâğıda tablo çiziyordun.
-Tablo mu? -Evet.
Genelde büyük sayfalara bir şeyler yazardın.
Gecikme bedelleri mi?
Saplantılı olma eğilimim var o yüzden tam o işin adamıydım.
Nasıl desem? Sınıf nöbetçisi gibiydim.
-Yıl boyu görevdeydim. -Evet, bir nevi.
Derste konuşanları yazan öğrenciydim.
Kasetleri geri getirmeyenleri.
"Kasetlere iyi bakmazsan
bir yılda biriktirdiğini bir ay içinde kaybedebilirsin."
Bunu bana biri söyledi, ben de insanların ensesine bindim.
Korkutucu bir ifadeyle sorardım.
"Ödünç aldığın Godard filmini niye getirmiyorsun?"
Öyle yapardım!
"Kaseti getir. İki hafta önce aldığını biliyorum."
Gerçekten aşağılıksın.
Koleksiyonumuzu koruma işini ciddiye alıyordum.
"Aşağılık" derken ne demek istiyorsun?
Bu da ne?
YÖNETMEN BÖLÜMÜ "ŞOK" BİRİNCİ METİN ANALİZİ SEMİNERİ
Vay canına. Tanrım!
Filmleri izleyip analiz ettiğimiz zamanlar.
"Farklı durumlar için sahne analizi."
"Analiz çerçevesini tür, senarist ve harekete göre belirle."
Sanki gerçekten yapabiliyormuşuz gibi!
Pek bilgimiz yoktu ama yine de yazmışız.
"Bir filmi sahnesine göre analiz et."
Jog Shuttle Video Kaset Oynatıcı.
Dokundu! Dışarıda!
-Dokundu! -Dışarıda!
Jog Shuttle ile kontrol edelim.
Jog Shuttle her hareketi yakalar.
-Jog kadranı piyasaya sürülmüştü. -Evet.
Bugünlerde
telefon uygulamalarıyla videoları düzenleyebiliyor,
hatta görsel efekt ekleyebiliyoruz o yüzden bu ilkel gelebilir.
Ama jog kadranı çıktığında çok heyecanlandık.
Evet.
Filmleri ileri ya da geri sarabiliyor, sahneleri kare kare analiz edebiliyorduk.
Nasıl düzenlendiğine ve çift etkilerin nasıl yapıldığına bakabiliyorduk.
Bizden önceki sinemasever nesli,
mesela Bay Jung Sung-il, Yönetmen Kim Hong-joon,
film izlemek için Goethe-Institut ya da Institut- Français'ye
gitmek zorundaydı.
-Geri saramazlardı bile. -Aynen.
Ama jog kadranı ile ilk kez filmleri analiz edebilmiştik.
Bunu hatırlıyorum.
İlk metin analizi seminerimize karar verdik.
Bekle, Kızgın Boğa ve Yurttaş Kane'i ben mi analiz etmiştim?
Bu filmlerin hepsini izledim. Şehir Işıkları, Kurban.
Muhtemelen analiz ettim. Materyaller sizde mi?
-Evet, bizde. -Sahi mi?
Bunu o şekilde yayınladık.
SARI KAPI, 1. SAYI BAHAR 1993
Tek başıma yapmadım.
Tüm bölümler analiz yapıp bir araya getirirdi.
Çok değildi ama yaptık.
Bence ilk sayı en önemli sayıydı
ama devamını getiremedik.
Dostum, bu…
Bunu bulmak için çok uğraştım.
-Nereden buldunuz? -Yoon-a'dan.
-Yoon-a'da var mıymış? -Evet.
Burada Coppola'nın Baba'sının analizi var.
Bunları ben çizdim.
"Baba, formatına bakıldığında sert, klasik bir film."
Sanki biliyormuş gibi bir sürü saçmalık yazmışım.
Bunlar seminerimizden, değil mi?
Evet.
Bunun üstünde çok çalışmışım.
BABA FRANCIS FORD COPPOLA, 1972
Teşekkürler.
Gerilim.
Az önce bahsettiğiniz şey bu Yönetmen Lee.
Bilginin kontrolü.
Bu görüntüdeki bilgi sadece takip edenlere has.
-Gerilim bu şekilde yaratılır. -Aynen.
GÖRÜNTÜ, GERİLİM, BİLGİ KONTROLÜ
Coppola ile tanıştığımda bunu göstermeliydim
ama söylemekle yetindim.
Lyon'da bir film festivali yapıldı.
Her yıl, festivaldeki en büyük etkinlik olarak
sektördeki büyük isimler davet edilip onurlandırılır.
O yıl Coppola baş konuktu.
Ona bir başarı ödülü sunacaklardı ve benim sunmamı istediler.
Sahneye çıktım ve…
"Üniversite öğrencisiyken sizin filmlerinizi de inceledim" dedim.
"Baba'daki şu sahneyi analiz ettim."
Öyle bir şey dedim.
"Kamera niye oradaydı? Sahne geçişi niye buradaydı?"
"Bu sahne sıralaması niye böyle?"
"Oyuncu o an niye o tarafa baktı?"
Kendime bu soruları sordum ve Baba'daki sahneleri tek tek resmettim.
Kalbim şu an bile çarpıyor.
Onunla aynı sahnede yüz yüze tanışmak, anı paylaşmak
çok farklı bir histi.
Muhteşem ve gerçeküstüydü.
O günden beri filmleri hâlâ sahne sahne izlerim.
İzlerken o sahnelerdeki ışık kaynaklarına,
sahne düzenlemesine, tüm detaylara bakarım.
Yaptığımız şeyi başlarda çok sevdim ama sonrası o kadar iyi değildi.
Şöyle düşündüm.
"Dil çalışıp her sahneyi analiz etmem mi gerek?"
"İmkânsız. Çok sıkıcı." Böyle düşündüm.
Bir filmin her parçasını analiz etmenin çok hoşuma gitmediğini fark ettim.
Filmin gücü budur. Siz fark etmeden sizi ele geçirir.
O filmleri benim gibi izlemek isteyen dostlarım olduğu için
birlikte izlemekten çok keyif alıyordum.
Sarı Kapı bir araya gelip
daha önce bilmediğimiz şeyleri öğrendiğimiz bir yerdi.
Şimdi aklıma geldi.
O filmde oyuncu bir mum yakıyor ve sönmemesi için
eliyle siper ediyordu.
NOSTALJİ ANDREI TARKOVSKY, 1983
Tarkovsky'nin filmiydi. Artık sıkıcı geldiği için izlemiyorum.
Zamanında kendimi niye kaptırmışım, bilmiyorum.
İzlediğimde o filmin bir sanat olduğunu, hayatımı buna adayabileceğimi fark ettim.
Sanırım o sahne beş dakikadan uzun sürdü.
"Bu da ne? Filmden anladıkları bu mu?"
O zamanlar böyle düşünmüştüm.
Joon Ho, Martin Scorsese'ye tapardı.
Orijinal adı Kızgın Boğa'ydı.
Ama film şirketi tuhaf bir şekilde Öfkenin Yumruğu adıyla çıkarmıştı.
ÖFKENİN YUMRUĞU KIZGIN BOĞA
O videodaki Korece alt yazı çok sorunluydu.
Ama buna rağmen boks sahneleri vesaire
büyüleyiciydi.
İzlerken çılgına döndüğümüzü hatırlıyorum.
Sen de video düzenleme ve kameramanlık hakkında çok konuşurdun.
Film çalışmaya yeni başlamıştım.
Karmaşık çekimlerin ve kameramanlığın güzel sahneler çıkardığını düşünürdüm.
Ama bildiğin gibi o sahne son derece basitti.
Karımı mı becerdin?
"Karımı mı 'bipledin'?"
-Karımı mı becerdin? -Ne?
Karımı mı becerdin?
Basit, ürpertici ve komik, sahne bittiğinde de çok üzülüyorsun.
Bunu nasıl sorarsın? Ben kardeşinim.
Nasıl sorarsın?
Joe Pesci'nin yüzünü ve birkaç sahneyi daha görürsün.
Sonra kamera bir kez etrafı tarar.
De Niro'nun merdiveni çıktığı sahne çok korkutucudur.
Çıktığında ise o çılgın, vahşi sahneyi görürüz.
-Dehşet verici. -Bir şey daha demiştin.
-O sahne bozuk bir TV ile başlıyor. -Evet.
De Niro, TV'yi tamir ediyor.
Bozuk TV'nin sahnenin genel havasını belirlediğini söylemiştin.
Bunu fark ettiğimi hatırlıyorum.
-Böyle şeyler mi konuşurduk? -Biz değil…
Sen söyledin!
Dün ne yaptığımı bile hatırlamıyorum.
AĞAÇ DİKEN ADAM FREDERIC BACK, 1987
Ağaç Diken Adam adında bir animasyon film vardı.
Sanırım acınası bir hâldeydim.
Hoon-a bana dedi ki
"Jong-tae, hayat zor geldiğinde ve bunaldığında
böyle filmler izlemelisin, seni rahatlatır."
Çok güzeldi.
Sanırım biraz küstah konuşmuşum.
İzlememi Jong-tae söyledi sanıyordum.
Bana o harika filmi onun önerdiğini sanıyordum.
Gerçekten muhteşem bir filmdir. Sonrasında da çok kez izledim.
Benim için en iyi film o.
Ağlamıyorum. Yaşlandığım için gözlerim yaşarıyor.
İkiniz farklı hatırlıyorsunuz.
Evet, Rashomon gibi.
-Sarı kapıyı görüyorum. -Kapı bu.
Evet, haklısın.
-Biri yönetmenlik yapıyor. -Bir şey yapıyoruz.
Sert performansını tekrarlıyor.
Bunlar sekiz milimetrelik filmler.
Bunlar 30 yıldır evdeki ahşap bir kutuda duruyor.
Ardını görebiliyorsun.
Kameralar kolay bulunmuyordu.
Evet.
Özellikle video kameralar. Filmler çok pahalıydı.
-Evet. -Çekim yaparken ellerimiz titrerdi.
Saniyede 24 kare harcamak ödümüzü patlatırdı.
1992 yılıydı.
Para biriktirmem gerekiyordu.
Etüt merkezinde çalışarak para biriktirmişti.
Sanırım ayda 300.000 won kazanıyordu.
O parayla düzgün bir kamera alıp alamayacağını sordu.
Sewoon Plaza ve Cheonggyecheon'da bir sürü elektronik eşya dükkânı vardı.
O zamanlar için pahalı bir kameraydı. Hitachi 8200 Super VHS.
Satın aldım ve ertesi gün Sarı Kapı'ya götürdüm.
Seminer süresince böyle kollarımda tuttum.
Büyüktü de.
Kollarımda kamerayla sayfaları çevirir, onu böyle severdim.
Gergindik diyebilirim.
İlk ekipmanımızdı o yüzden gergindik.
Tüm part-time işlerimi 8200'le yaptım, mesela düğün çekimlerini.
Hoegap partilerinde, doljanchi'lerde,
ve düğünlerde bir sürü çekim yaptım.
-Herkes burada. -Bu.
Harika çıkmışız. Ne güzel.
Byung-hoon ve Seok-woo yan yana.
Byung-hoon'un sektörü benim yüzünden terk ettiği söyleniyor.
-Seok-woo sana çok üzülüyor Byung-hoon. -Niye ki?
Kısa filmleri çekerken sana çok bağırdığı için.
Joon Ho arkada saklanıyor.
-Evet. -Neyin peşinde?
Acaba ne zaman çekildi?
Ben de emin değilim. Bu fotoğrafı ne ara çektik?
Anlık bir şey olabilir mi?
Ama hepimiz güzel giyinmişiz.
Tanrım, Hoon-a!
-Evet, aynı gün. -Aynen.
Birinin önünde mi eğiliyorum?
-Sanırım bir tören. -Evet.
Hitachi 8200'in kafasını görüyorum.
-Bu açılış törenimiz! -Evet!
-Orada öyle yazıyor. -O günmüş.
-Sanırım. -Domuz kafasını hatırlıyorum!
Evet.
Gerçek domuz kafasına paramız yetmedi o yüzden kâğıda çizdim.
-Benim çizimim. -Evet, Joon Ho çizdi.
O koca kâğıda etkinlik takvimini yazmıştım.
-Sahi mi? -Senin el yazın yani.
-Şu mu? -Evet.
Benim değil.
Gorilla yazdığını görebiliyorum.
-İki. Gorilla 2. -Evet.
Gorilla 2.
-Gorilla 2 mi? -Evet.
-Cenneti Ararken mi o? -Evet, o.
Sanki bir seriymiş gibi Gorilla 2 demişim. Çok utanç verici.
Yönetmen Choi Jong-tae
bu kulübü film tutkusu olan birkaç gençle birlikte kurmuştu.
Yıl sonu gösterisi yapacaklarını söylediler.
Choi Jong-tae, Woo Hyun ve Ahn Nae-sang.
Hyun ve Nae-sang şu an çok yoğun iki oyuncu.
O üçü hep birlikteydi.
Hyun ve Nae-sang sık sık Sarı Kapı'ya gelirdi.
Bir sürü içkimiz de vardı.
Evet.
Gösteri mi?
Gösterişli ve havalı olacağını düşünmüştüm.
Ama küçücük bir ofiste yapılmıştı.
Gidip izlediğimi hatırlıyorum.
Biraz sıkıcıydı, yorucuydu. Zaten beklentim yoktu.
Çok ilgimi çekmemişti ki…
Joon Ho'nun filmi başlar başlamaz
"Bu ne?" dedim, beni tamamıyla içine çekmişti.
Tekrar izlemek istedim. Ciddiyim.
DONG HOON'A TEŞEKKÜRLER
Animasyon filminde ne yaptın?
Gorilla'yı mı diyorsun?
-Oyuncakları sen mi kontrol ettin? -Sırayla yaptık.
Yoksa kamera mı sendeydi?
Hayır, yorulan kişi kameraya geçiyordu.
-Enerjisi olan oyuncakları oynatıyordu. -O sendin.
Sonra merdivenden çıkıp gorili yukarı asardık.
-Tehlikeli işleri yaptın. -Evet.
-Borulara astın. -Evet.
Eğlenceli olur sanıyordum.
-Başlangıçta mı? -Evet.
İki gün boyunca
Daerim Apartmanı'nın bodrumunda çekim yaptık.
Barking Dogs Never Bite'taki boruların olduğu yer.
Orada filmi çekerken gorili azar azar hareket ettirdik.
Gerçekten çok zordu.
MAVİ GÖKYÜZÜNÜ GÖRÜYORUM… VE
YEŞİL ORMANI VE TEMİZ HAVAYI SOLUYORUM…
Hitachi 8200'ün birçok karmaşık özelliği vardı.
Filmi çekip montajlamak için onu kullandım.
Alt yazı da ekleyebiliyordum
ama Korece değil, İngilizce.
VE HER GÜN MUZ YİYORUM
Filmi sessiz yapıp İngilizce alt yazı eklemek zorunda kaldım.
Ana karakter Goril bir taşın üstüne çıkıp kaka yapıyordu.
-Evet, taşımız vardı. -Aynen.
Taşın üstüne kaka yapıyordu.
Ses Yönetmen Bong'a aitti. Kaka yaparken çıkardığı ses.
Kaka bir kaka solucanına dönüşüp gorile saldırıyordu.
Sonra…
Bunu duymak çok utanç verici.
Bu bir nevi canavar filmiydi de. İçinden gizemli bir yaratık çıkıyordu.
O canavar solucanları beyaz kilden yapmıştık.
Kahverengi kil iğrenç durur, diye düşünmüştüm.
Mide bulandırır.
Canavar, gorile saldırıyordu ve kavgaya tutuşuyorlardı.
Hikâye, gorilin canavarsız bir yere ulaşmaya çalışmasını anlatıyordu.
Karanlık, kirli bir bodrumda yaşayan bir goril
cennetini bulmak için kaçıyordu.
Filmin çocukça adı, Cenneti Ararken buradan geliyor.
Bir arazinin ortasında bereketli bir ağaç vardı.
Goril, ağaçtan taze muz aldığını ve yediğini hayal ediyordu.
Bir gorilin ağaca tırmanması gerekiyordu
ama bu goril ağaca değil, bodrum tavanındaki gri borulara tırmanıp
kaçma hayalleri kuruyordu.
Goril hareket etmeye başlayıp hedefine ulaşmaya çabaladığında
"Ne tuhaf, hikâyesi çok basit" diye düşündüm.
"Ama sinematik hayal gücüyle birleştirildiğinde
harika şeyler yaratılabiliyor."
Belki de prodüksiyonda yer almadığım içindir.
Öyle bir filmi çekmenin ne kadar zor olduğunu bilmiyordum.
"O kadar da güzel değil" deyip geçemezdim.
Filmi inceleyen tüm üyeler güzel eleştiriler yaptı.
O yüzden başka bir şey diyemedim.
Sadece "Bravo" diyebildim.
O filmle ilgili yapabildiğim tek eleştiri buydu.
Lafı açılmışken o zamanlar kibirliydim
o yüzden o filmi pek takmadım.
Duraklı çekim animasyonu deniyor, değil mi?
"Ayrık çekim" de deniyor.
"Kameranın bu özelliği varsa
herkes çekebillir" diye düşündüm.
Yıl sonu partisinde oynattığımda çok utanmıştım.
Yüzümün kızardığını hatırlıyorum.
Sanırım ilk kez anlatıcılı bir şey yaratmıştım.
İzleyen 15, 20 kişi vardı.
Seyirci gibiydiler.
Sonuçta başka bir yıl sonu partisiydi.
O yüzden herkes "Hemen izleyelim de içelim" diyordu.
Ama ben çok gergindim.
Kulaklarıma kadar kıpkırmızı kesilmiştim.
İşte o zaman animasyon filmleri bırakıp
canlı çekime dönme kararı aldım.
Oyuncağı her seferinde azar azar hareket ettirmekten
ana karaktere kin beslemeye başladım.
"Artık kendin hareket et" diyordum.
Oyuncuların kendilerinin hareket ettiği canlı çekime geçtim.
-Evet. -Bu yüzden.
Ama şimdi düşününce sence de biraz delirmemiş miyiz?
Tüm gece uyumayıp o filmi çektik.
Saat 8.00 gibi başladık.
Hava soğuk muydu?
Hatırlamıyorum. O kadar odaklanmıştım ki unutmuşum.
-Sanırım soğuktu. -Serindi.
Sanırım paltomuz vardı.
-O sırada annen… -Evet, aşağı geldi.
Gece geç vakitte aşağı geldi ve bize acıyarak baktı.
-Bitip bitmediğini sordu. -Evet.
O zamanlar askerliğimi çoktan yapmıştım.
Evet.
Yetişkin oğlu gece yarısı,
bodrumda oyuncak bir gorilleydi.
-Evet. -Çok kızmış olmalı.
Çok sinirlenmiş olmalı.
Bence Yönetmen Bong'un yeni filmlerinin temel ögeleri
Gorilla'da oluşmuştu.
Filmlerinin çoğunda bodrumda çekilmiş sahneler var.
Bodruma inip işini halledebilirsin.
Bakım ofisindeki tuvalet buradan çok uzakta.
Bu hikâye bu dairenin inşa edilişiyle başladı.
1988'de, daire inşaatı devam ederken…
Ordudan ayrılıp bu şehirdeki fabrikaya geldiğinden beri
bir dizi olay oldu.
Bunun sahtekârlık ya da suç olduğunu sanmıyorum.
Gelecek yıl o üniversiteye gideceğim.
Demek her şeyi planladın!
-"Başaracak" dedim. -Evet.
Bunu biliyordum ama bu kadarını da beklemiyordum.
Sonra dedi ki…
Sayılarla arası çok iyidir. Hiçbir şeye boşa para harcamaz.
Bu adam Yönetmen Bong'un ilk kısa filmi White Man'i
finanse etti.
Galiba ona üç milyon won vermiştin.
-Hayır. -Ne kadar verdin?
-Hatırlamıyorum. -Öyle mi?
Bir miktar.
Böyle hatırlıyorum ama asıl tutarı o yazmıştı.
-500 bin won. Evet. -Emin mi?
Bana üç milyon demiştin.
-Öyle mi? -Yalancı seni.
Hyun yıl sonu partisine gelip animasyon filmimi izlemişti.
Bu sayede White Man'i çekerken
deyim yerindeyse kısmi bir yatırım yapmıştı.
O kısa filmi çekerken bana biraz para verdi.
PRODÜKSİYON FİNANSMANI: WOO HYUN-HUI
Woo Hyun-hui mi? Belli ki Joon Ho adımı bilmiyormuş.
Acaba hâlâ… Yok, şimdiye öğrenmiştir.
Kulağa tuhaf gelebilir
ama ilk kez birine yardım ettiğime
pişman oldum.
Başta pişman değildim.
Ama birkaç yıl sonra…
…Cinayet Günlüğü'nü çekti.
Filmi izledikten sonra
yüreğim ağırlaştı ve sersemledim.
Derin duygular içerisindeydim.
Şöyle dedim.
"Hepsini ödemeliydim."
"Tüm prodüksiyonu."
"Niye cimrilik yapıp bir kısmını ödedim?"
Gerçekten böyle düşündüm.
Filmin en sonunda tek bir ağaç vardı.
Filmin adı Cenneti Ararken'di.
Şimdi düşünüyorum da
sanırım herkes bir şey bulmak istiyordu.
Böyle düşünüyorum.
Sonunda goril ağaca ulaşıp önünde duruyordu.
Gorile arkadan bakıyorduk ama kamera yavaşça uzaklaşıyordu…
Aslında o muz ağacı bir televizyonun içindeymiş.
Sanırım sonunda gözlerim dolmuştu.
O kadar güzel bir araya getirilmişti ki gorille empati yapabiliyordunuz.
O zamanlar okulda takılıyordum.
İşsizdim, para kazanmıyordum.
Ne yapmak istediğimi ya da ne yapmam gerektiğini
bilmiyordum.
Ama nereye gitmek istemediğimi biliyordum.
Yani bir nevi
goril gibiydim.
Evet, öyleydim.
CENNETİ ARARKEN
Video kültürünü düşündüğünüzde
yarın açılacak yeni sinema muhteşem bir devrim niteliğinde.
Öncesinde ziyaret ettim.
Her şey 1995'te, sinemanın 100. yılında patlayıverdi.
Kore'deki ilk sanat filmi sineması yarın açılacak.
Tarkovsyk'nin Nostalji'si Rusya'dan sonra muhtemelen en çok Kore'de izlenmiştir.
Kurban'ı 60.000 civarı kişi izledi.
Herkes gidip bu tarz filmleri izlerdi
ve sonra başları ağrırdı.
Cine 21 ve Kino gibi sayısız dergi ilk sayılarını yayınlıyordu.
Herkes Bay Jung Sung-il'in dergilerdeki yazılarını okuyordu, çok popülerdi.
İstatistikler Amerikan filmi Jurassic Park'ın hasılatının
tüm Kore otomobillerinin yıllık ihracatından fazla olduğunu…
Sanırım
90'ların sonuna yaklaşırken film sektörü şekillenmeye başladı.
Bazı insanlar bir anda ünlendi. Bazısı dergilerin yayın yönetmeni oldu.
Holdingler film sektörüne girdi…
Tüm bunların gerçekleşmesini izlerken biz de motive olduk.
70'lerde ve 80'lerde
filmleri seven benim neslimdeki gençler bir araya gelir
ve sektörden şikâyet ederlerdi.
"Kore'de niye film festivali yok? Kore'de niye film okulu yok?"
"Kore niye kısa film yapımlarını finanse etmiyor?"
"Bu ülke dışında bir yerde bir film cenneti olduğuna eminim" dedim.
"Umarım bir gün giderim."
Kore'deki ilk uluslararası film festivali
Pusan Uluslararası Film Festivali,
bu akşam dokuz günlük macerasına muhteşem başladı.
Bir gün,
yüksek lisans tezimi yazmakla meşguldüm.
Tezimi filmler hakkında yazdım.
Gangnam İstasyonu'nda Joon Ho ile karşılaştık.
"Gangnam'da ne işin var?" dedim.
Onu orada görmek tuhaftı çünkü hep Hongdae'de karşılaşırdık.
Bir film akademisine girmeye çalışıyormuş
ve girmek için İngilizce sınavını geçmeliymiş.
O yüzden İngilizce kursuna gidiyormuş.
O sırada bunu yapıyordu, İngilizce çalışıyordu.
Yani şaşırmıştım. Ben de gençtim ve şöyle düşündüm.
"Joon Ho, filmleri kendi gerçekliği olarak görüyor."
Benim için filmler sadece romantizmi sembolize ediyordu.
Ama onun için bir kariyer yoluydu.
O zamanları düşündüğümde bunu yeni fark ediyorum.
Sarı Kapı'da film izlemek ve onlar hakkında konuşmak
herkese yeter sanıyordum.
Üyelerin ne istediğini bilmiyordum.
Kaçırdığım en büyük şey hepsinin film yapmak istediğiydi.
Film çekmek istiyorlardı.
Üyeler arasında fikir ayrılıkları vardı.
Müfredatta ve üyelerin yürümek istedikleri yollar konusunda
uyuşmazlıklar vardı.
Bu uyuşmazlıklar yüzünden öyle bir an geldi ki
birbirimizden rahatsız olmaya başladık.
Her ne olursa olsun
bir şeyin en güzel zamanlarının bittiğini görmek yürek burkucuydu.
Sarı Kapı canlı bir şey olmasa bile
her canlı şey gibi çöküş dönemi oldu.
Ben de bu süreci izledim.
Herkesin farklı tercihleri ve zevkleri vardı.
Tek bir grup olabilirdik
ama sanırım her birimizin farklı hayalleri vardı.
Bir araya gelmemize engel olan bir şey vardı.
Bu yüzden enstitüyü kapatmaya karar verdik.
Ama sonrasında
yalnız hissettim.
Birlikte çok tutkulu hayaller kurduk ve birçok şey başardık.
Öyleydi
ama dağılmamız çok kısa sürdü.
Dağıldığımızda ise
kulüp gelgit gibi anında yok oldu.
Sonra o gezi gerçekleşti.
Geziye çıkmaya karar verdik.
Doğu Denizi'nde, Gangwon-do'da bir yere gittik.
Katılmak isteyenler Cheongnyangni İstasyonu'nda buluştu.
Muhteşem bir geziydi.
Dün gibi hatırlıyorum.
Jeongdongjin'i geçerken ve güneş doğmak üzereyken
trende "Moonlight Sonata" çalmaya başladı.
Harikaydı.
Son durağa yaklaştığımız anons edildi.
"Moonlight Sonata" çalmaya devam ederken tren sahilin yanından geçti.
Sanırım Sarı Kapı'da geçirdiğimiz vakit
bir tiyatro perdesi gibiydi.
Ne olursa olsun o perdenin bitmesi gerekiyordu ki
ikinci, üçüncü ve dördüncü perdeler başlayabilsin.
Hayatımızın sonraki 30 yılı boyunca
ilk perdede bilmediklerimizi öğrenerek
ve bu öğrendiklerimizden farklı şekillerde faydalanarak
sonraki perdelere geçtik.
Bu sayede hayatımıza devam edebildik.
Benim hayatımda da böyle oldu.
O hissi bilir misin?
Seni mutlu eden biriyle tanışmışsındır. Her şey harikadır.
El ele yürüyorsunuzdur ama bu sonsuza kadar sürmez.
Bir noktada o eli bırakmak gerekir ama bırakması çok zordur.
Sanırım böyle hissettim.
Şahsen benim için
böyle masum insanların bir araya gelip
bir noktada ayrılmaları daha iyiydi.
Finansal ya da belli bir hedef için bir arada kalsaydık
sanırım bu yeni hedefi kovalamak için kulübün formatını değiştirirdik.
Ondan sonra film izlemeyi bıraktım.
Sarı Kapı'da izlediğim filmlerin verdiği his
dışarıda izlediklerimden çok farklıydı.
Hatta kendime o filmleri sevip sevmediğimi bile sordum.
Tuhaf bir şekilde Sarı Kapı'daki filmler
göründüğünden daha önemliymiş gibi hissettiriyordu.
Gerçekliğe dönüp sinemada film izlediğimde
onlar hakkında aynı şeyleri hissetmiyordum.
Dağıldığımıza çok üzülmüştüm.
Sonra uzun süre boyunca eski günleri özleyip durdum.
Ama sanırım artık benim için eski ama güzel anılar olarak kaldılar.
40 ve 50 yaşıma geldiğimde
cesaretim kırıldı.
Evet.
Çünkü o anlar bir anda kaybolmuştu.
Filmler uzun süredir benim tutkum.
Ta o zamandan şu ana kadar.
Kişinin kendi yolunu araması anlamlı bir şey.
TV'nin içindeki bir muza çıkıyor olsa bile.
Kendi içine bakma eylemi bir farkındalık süreci olabilir.
Ama yolculuğuna hiç başlamayanlar hâlâ bodrumda kalır
ve yukarıda muz olduğuna inanır.
Bir nevi ekrandaki ağacı
görebildiğimi düşündüğüm anlar oluyor.
ROAD FEVER KIM MIN-HYANG (2014)
Ne kadar vaktim kaldı bilmiyorum
ama artık o ağaca gidip dokunabileceğimi hissediyorum.
Sanırım artık bunu yapabilirim.
Bunu utanarak söylüyorum ama resim yapmaya başladığımda
hiç fark etmeden kendimi
Cenneti Ararken'in son sahnesini çizerken buldum.
Bir şey arayan genç bir kızın görüntüsüydü.
Çizerken Sarı Kapı'yı düşünmüyordum.
Ama bugün dönüp bakıyorum da
yeni bir şey arama arzumu çizmiş olmalıyım.
30 yıl önce masal gibi bir tecrübe yaşadık
ve kısa bir süreliğine
gelecek kaygısı olmadan takılarak eğlenebildik.
Bir yapboz parçası gibi geliyor.
Şu ana kadar paylaştığım her şey
30 yıl öncesinin anıları.
Ama 30 yıl geçtiğini düşünmek…
Buna inanamıyorum.
1992 ve 1993'te bir alev gibi parlamıştık.
Ama eminim hepimizin o döneme ait anıları farklıdır.
Bazısı kısa süre kaldı. Bazısı uzun süre.
Jong-tae ise her şeyin merkezindeydi.
Eminim herkes farklı hatırlıyordur.
Dönüp baktığımda görüyorum ki
filmlere olan takıntım
hiç o zamanki kadar tutkulu olmamış.
O dönem benim başlangıcımdı.
Unutmak istemediğim bir dönem.
Çoktan ayrılmış olsam da
o yer bana sonradan takip edeceğim yolu gösterdi.
Benim başlangıcımdı.
Sarı Kapı.
Şimdi tekrar yapsak başarılı olur muyduk sizce?
"Sarı Kapı Film Enstitüsü Hakkında."
"Sarı Kapı Film Enstitüsü filmleri incelemek için toplanan bir gruptur.
Film inceleme işinin tek başına yapılamayacağını düşünüyoruz."
"Bilgi ve materyal paylaştıkça yavaşça büyümeye başladık.
Şimdi 30 kişiden fazlayız."
"Hâlâ gidecek çok yolumuz olsa da kendimizi film enstitüsü olarak addettik."
"Tercih ettiğimiz sinematik yola göre
eleştiri, yönetmen ve senarist bölümlerine ayrıldık."
"Bu bölümlerin her birinin kendine has görevleri mevcuttur."
"Film enstitüsünün üyeleri çeşitli kişilerden oluşmaktadır.
Film incelemeye yeni başlayanlar, lisans öğrencileri,
beşerî bilimlerden yüksek lisans ve doktora öğrencileri."
"Ama hepimizin ortak bir noktası var.
Film mecrası aracılığıyla hayat yolculuğumuza çıkmak istiyoruz."
"Farklı seviyedeki üyelerin ihtiyaçlarını karşılamak için
enstitümüz uygun programlar sunmaktadır."
"İncelemelerine teorik bir bakış açısıyla başlamak isteyenler için buranın
iyi bir yer olduğuna inanıyoruz."
"Tabii ki her bölümümüz
yaratıcı projeler için bir eğitim programı da sunuyor."
"Sarı Kapı Film Enstitüsü
genç, hevesli ve yetenekli film öğrencilerini bekliyor."
"Enstitünün sarı kapısını çalıp sizi film sektöründeki
yeni hayatınıza götürecek olan o ağır kapıyı açın."
Vay canına.
Çok görkemliymiş.
Muazzam diye buna derim.
Çok iyi yazılmış.
Vay canına, çok iyi.
KIM DAE-YUP BİR İÇ DİZAYN ŞİRKETİ SAHİBİ
KIM MIN-HYANG GİZLİCE YAZIYOR, ÇİZİYOR VE FOTOĞRAF ÇEKİYOR
KIM SEOK-WOO DAĞLARI VE KANOYU SEVİYOR, BİR ÇEVRE ŞİRKETİ VAR
KIM YOON-A ÜNİVERSİTEDE FİLM VE HİKÂYE ANLATICILIĞI DERSLERİ VERİYOR
KIM HYUNG-OAK FİLM YAPIMCISI OLARAK ÇALIŞIYOR
BAN SE-BUM ÜNİVERSİTEDE PSİKOLOJİ DERSİ VERİYOR
VE BOŞ ZAMANLARINDA FOTOĞRAF ÇEKİYOR
BONG JOON HO SEKİZİNCİ UZUN METRAJ FİLMİNİN ÇEKİMLERİNİ YENİ BİTİRDİ
LEE DONG-HOON SATRANÇ KURSU SAHİBİ
LEE BYUNG-HOON ABD'DE TIBBİ ALETLER SATIYOR
LIM HOON-A ÇOCUKLAR VE ERGENLER İÇİN KONUŞMA TERAPİSTLİĞİ YAPIYOR
CHANG EUN-SIM MATEMATİK DERSİ VERİYOR
CHOI JONG-TAE BEŞ UZUN METRAJ FİLM ÇEKTİ VE DÖRDÜNCÜ ROMANINI YAZIYOR
KIM HYE-JA, KIM HONG-JOON AHN NAE-SANG, WOO HYUN, JU SUNG-CHUL
Alt yazı çevirmeni: Sencer Coşkun