Downloaded from YTS.MX
Official YIFY movies site: YTS.MX
शिवबा राजं...
'शिवबा राजं...'
'हे नाव समद्या मावळात गाजाया लागलं...'
'आया बाया मुलं मानसं इठ्ठलाचं नाव घेतल्यागत'
'शिवबा शिवबा असा गजर कराया लागली...'
'तरनं ताठं गडी गावा गावातून सवराज्यात सामील व्हाया लागलं...'
नाईक मला ना राहून राहून आचीर वाटतं...
का आपल्या राजस्नी हि असली मानसं गावली कुटं ओ?
आता...
तुम्ही भेटला न्हाई व्हय समद्यांना...
भेटलोय तसा...
माजं समदं बालपण ग्येलं शहाजी महाराज साहेबांच्या सेवेत बंगळुरात...
मंजी एवढी वर्ष ही समदी नावं ऐकून होतो...
येसाजीराव, तान्हाजीराव, बाजी जेधे... कोन अन कोन...
पन ह्ये समदे नक्की हायती कशे...?
म्या काय म्हनतो...
आता जाता जाता एवढा येळ हाये आपल्याकडं तर सांगा की समदं बैजवार...
ओ...
एवढा येळ न्हाई बरंका आपल्याकडं... राजांनी सांगितलंय...
- बरं आता तुम्हाला म्हणून सांगतो... - हां थोडं...
आता तान्हाजीरावांचच घ्या...
तान्हाजीराव राज्यांना भेटायला निघालं व्हतं पुन्याला...
त्यांना माहिती पडलं व्हतं का मध्येच रस्त्यात कुठेतरी एक गाव लागतं...
तिथं ती जत्रा चालू हाये.
बरं.
मग ते वळलं तिकडं...
चला वळूया आपन बी... आपल्याकडं वेळ कमी हाये...
चला चला या...
व्हा म्होरं...
जत्रा होती इथे जवळच कोंढणपुरला... कोणढ्यान्याच्या पायथ्याशी...
"मावळं जागं झालं रं"
"तांबडं फुटलं भगवं जी..."
"मावळं जागं झालं रं"
"तांबडं फुटलं भगवं जी..."
"गुलामी अंधार फिटं..."
"सूर्य शिवबा उगवं जी..."
"मावळं जागं झालं रं"
"तांबडं फुटलं भगवं जी..."
"गुलामी अंधार फिटं..."
"सूर्य शिवबा उगवं जी..."
"मावळं जागं झालं रं"
"तांबडं फुटलं भगवं जी..."
"गुलामी अंधार फिटं..."
"सूर्य शिवबा उगवं जी..."
"मावळच्या मातीला जाग ही आली"
"तुमच्यापायी धरनी पावन जाली..."
"सह्याद्रीला आज येतीया जाग..."
"दख्खनचा गर्व ह्ये शिवाजी राजं..."
"हे सर्जा रं..."
"सोन्याच्या फाळानं शेतीची लेणी"
"कोरून काढी ह्यो मराठा मानी..."
"आधार जेयांचा मानी बळीराजं..."
"दख्खनचा गर्व ह्ये शिवाजी राजं..."
"शिवबा रं... राजं रं... मावळचं धनी..."
"शिवबा राजं मर्दानी"
"बिरुबा... खंडुबा... जोतिबा जो मनी"
"शिवबा तैसा मर्दानी..."
"शिवबा रं... राजं रं... मावळचं धनी..."
"शिवबा राजं मर्दानी"
"बिरुबा... खंडुबा... जोतिबा जो मनी"
"शिवबा तैसा मर्दानी..."
"मावळं जागं झालं रं"
"गुलामी अंधार फिटं..."
"खंडोबाच्या नावानं चांगभलं रं"
"जोतिबाच्या नावानं चांगभलं रं"
"हो राजं..."
"खंडोबा नावानं या..."
"मावळं जागं झालं रं"
"शिवबाच्या रूपानं रं या...देव आलं रं..."
"देव आलं रं...देव आलं रं..."
"काळाच्या ह्या... भाळावरी"
"रेखियले भाग्य ऐसे तुम्ही"
"जिजाईचा पुत्र असा"
"कनवाळू मायाळू राजं तुम्ही"
"जीव प्रान वाहू पायी"
"संगती राहूया झुंजमंदी..."
"आशीर्वादे अंबाबाई..."
"शिवरायांना यश देई."
"दुस्मन हा दबला हरला मावळा जितला तुमचा राजं"
"मावळ जागं झालं रं..."
"मराठा ऐसा तुमचा बुलंद गर्जे घुमला राजं..."
"मावळ जागं झालं रं..."
"मावळ...जागं...झालं...रं..."
"तांबडं फुटलं भगवं जी..."
"गुलामी अंधार फिटं"
"सूर्य सिवबा उगवं जी"
हे काय?
राजं...
दर साल आमच्या मनात येक इचार यायचा...
पिक तर झालं...
पर याच्यातनं येकदा तरी दाना आमच्या लेकरा बाळांच्या पोटात जाईल का न्हाई...?
या दुकाळानं आमचं कंबरड मोडलं राजं...
त्यात ह्या सुलतानांची भर...
राजं...
मसनवटी झाली व्हती या गोकुळाची...
पर पुन्यांदा तुमी त्याचं गोकुळ उभं क्येलत...
हो न्हाई तर ह्ये सगळं त्या सुलतानाच्या मढ्यावर ग्येलं असतं...
त्याच्या गोदामात ग्येलं असतं...
सारखा सवाल पडायचा राजं...
ह्ये समदं थांबनार कवा...?
हितली चीड, स्वाभिमान, शौर्य समदं संपलं का काय?
अश्या वक्ती...
तुमच्या रुपानं शिवशंकर अवतरला...
व्हय राजं व्हय...
आता कुटं आम्ही सनवार साजरं करू शकतो...
राजं...आमची येक रीत हाय जी...
धान्याचा पायला वाटा आमी द्येवाला द्येतो...
राजं...
आमचा हा निवेद स्वीकारा...
आहो...
घ्या राजं घ्या...
"गुलामी अंधार फिटं..."
"सूर्य सिवबा उगवं जी."
"शिवबा रं... राजं रं... मावळचं धनी..."
"तांबडं फुटलं भगवं जी..."
या राजं मूळ मूरत दावतो चला...
या...
या... या... या...
"शिवबा रं... राजं रं... मावळचं धनी..."
"तांबडं फुटलं भगवं जी..."
"शिवबा रं... राजं रं... मावळचं धनी..."
"सूर्य शिवबा उगवं जी..."
"मावळं जागं झालं रं"
राजं ही हाये बरं का द्येवीची मूळ मुरत...
तसं द्येवीचं ठानं लई जुनं बरं का...
म्हंजी येक तुळजापूरची जगदंबा...
अन् दुसरी कवलापुरची भवानी माय...
अन तिसरं ठानं ह्ये हिथं हाय बरं का...
म्हणजे हे राउळ बहुत जुने आहे का?
अवं व्हय तर काय झालं जी...
म्हंजी येकदा त्ये इदालशाही अन निजामी फौजांचा...
त्या कोंडाणा किल्ल्याव हीथ या राहाळात झगडा झाला...
दोन्हीकडचं लई मानुस गमावलं...
रानभर मुडदंच मुडदं पसरलं व्हतं...
समदे लढाव रावळात घुसू लागलं ना वं...
पर आमचा भोप्या लई चतुर...
त्यानं मुरत राउळातून उचेलली आन् हिथ बळदांत आणून लपविली...
वरून टाकला कडबा...
म्हनून तर ती मुरत राहिली ना वं...
राजं...
राजांना काय झालं...?
चला!
राजं...
सवरज्याचं तोरन कधीच बांधून झालं व्हतं...
तरी बी देवा धिकांना सुलतानाचा जाच होताच...
इकडं महाराजांनी त्याचं सवंगडी गोळा क्येलं व्हतं गावोगावी...
आज त्या देवीची अवस्था बघून महाराजांची तंद्री लागली होती...
'त्यानं मुरत राउळातून उचेलली आन् हिथ बळदांत आणून लपविली...'
'वरून टाकला कडबा...'
हितच त्यांचा लाडका मैतर उमराठ्यावरून येऊन दाखल झाला...
त्याचं नाव...
तान्हाजीराव मालुसरा...
अं अ...
या खेपेला एकटा न्हाई आला...
दोन रागंड गडी व्हतं त्याच्याबरोबर...
राजं...
मुजरा करत्यात...
राजं...
ही दंडावर जखम कसली?
कंची ही...?
अ... त्ये...
अस्वलीनं वरबाडलं...घाट चढता खेपी...
"ह्यो...आला...ह्यो... आला...मातीचा पुत्र..."
"ह्यो...आला...ह्यो... आला...शिवबाचा मित्र..."
आरं सांभाळून मर्दा...
"ह्यो...आला...ह्यो... आला...मातीचा पुत्र..."
"ह्यो...आला...ह्यो... आला...शिवबाचा मित्र..."
आह हा...
वाह रं पठ्या...
"मनी ह्याच्या शिवराय... धनी याचा शिवराय..."
"रांगडा ह्यो रं गडी..."
काय मानुस म्हनायचा बघा...
जखम बघू...
आता...
जा जा जा...
कुठं काय काही न्हाई जी...
सर्जेराव...
जी राजं...
कृष्णाला बोलवा...
व्हय...
- गजा... हम्म... - हा जी...
व्हय जी...
काय हे तान्हाजीराव...
हे बघा...
मुजरा राजं...
पाहा...
हळू वाईच दुखलं...
त्ये आमचं श्येलार मामा...
राजं...
अन त्यो तिकडं उभा हाये त्यो मपला धाकला...
सुर्व्याजी म्हनत्यात त्याला...
न्हाई म्हंजी... घरची श्येती हाय...
पर राजं म्या आता फकस्त शेती किती दिस करायची...?
म्हणजे काय?
इतके दिस गावी होतो पर मनात लई उमाळतं का...
काय वाटतं?
वाटतं का... तलवार चालवावी...
झुज गाजवावं...
धा ईस वार अंगावं मिरवा वं...
हम्म...
- झालं. - आऊसाहेब आठवण काढत होत्या...
त्यांच्या दर्शनाला चलता?
त्यांना खूप आनंद होईल तुम्हाला भेटून...
पुन्याला...?
हं...
चला की...
पण... मग अ.
तुमच्या घरची शेतीची कामं...?
आं...?
ह्यो सुर्व्या जाईल की घरी...
व्हय...
आवं त्यो उरकील समद...
धा गड्यांना भारी हाय त्यो...
वाहाग हाय वाहाग...व्हय...
व्हय...
हं...
- चला... - चला...
आवं पर... राजं... राजं...
दमानं दमानं.
पाटील...
चल रं सुर्व्या...
येतो...
अवं पर राजं असं...
येत्याल पुन्यांदा कवा तरी... हां...
बरं...
ह्ये बाजी काका पासलकर बरं का...
या... या... या... या...
आऊसाब आल्या बरं का...
"माता भवानी तू"
"लक्ष्मी स्वराज्याची"
"अष्टभुजा जणू कलिच्या युगे"
"मावळवासिनी"
"पुण्यनिवासिनी"
"राष्ट्र उभारणी तू वर दे"
"धाक हा म्लेंच्छांना..."
"आधार लोकांना"
"स्मरणे जिच्या जगी पुण्य मिळे"
"शिवरायांची तू शक्ती परात्पर"
"दिव्य रूप जिजामाऊलीचे"
बाजी काका...
मायना काय आहे?
आता काय सांगू आऊसाहेब?
अहो या सिद्द्यांची मिजास लयच वाढत चालली आहे...
आवं ही पोर उचलून इकाया निघाले व्हते हे सिद्दी...
पल्याडच्या बाजारात आपल्या लोकांला यांचा संशय आला...
म्हनून येंच्या मागं ग्येलं...
तवा बुरका घालून बसवल्याली ही श्येलाराची पोर सापडली...
मुली...
तू बोल...
ओ श्येलार...
आवं तुमीच बोला काहीतरी...
मी काय सांगनार...
आऊसाहेब तुमीच काहीतरी बघा...
माझ्या पोरीकडं...
तुमीच...
राक्षसांनो...
तुमची ही हिम्मत...
गुस्ताखी माफ हो रानीसाहेबा...
लेकीन मैने ये लडकी...
पच्चीस दिनार देकर बाजार से खरीदी थी...
और याद रखना...
हमारे पास बिजापूर दरबार का परवाना भी है...
हमारे व्येपार में यहां का कोई भी बंदा...
दखलअंदाजी नही कर सकता...
अश्राप पोरी बाळींना विकणे हा तुमचा व्यापार...?
हां... यही है हमारा व्योपार...
क्या कर लोगे आप?
ए!
"हे रणचंडी तू"
"काली भवानी तू"
"शत्रू वधाची ती तृष्णा असे"
"पापविमोचिनी"
"अन्याय मर्दिनी"
"खड्ग तू धारिणी"
"घोर रूपे"
"यवना शासन"
"दुष्टा ताडन"
"अभयदान स्त्रीस तूच असे"
"दानव देव हि भीती ज्या रूपा ते"
"क्रुद्ध रूप जिजा माऊलीचे"
हे हिंदवी स्वराज्य आहे...
इथं आया बायांची पूजा केली जाते...
जा...
तुझ्या मालकाला जाऊन सांग...
पुण्याची जहागिरी आता महाराजसाहेबांची अर्धांगिनी चालवते...
ती असले प्रकार खपवून घेणार नाही...
घेऊन जा रे याला...
चल...
चल... चल... चल...
आऊसाहेब...
रडू नको...पोरी...
यांची व्यवस्था लावा...
घेऊन जा...
काळजी नको करू पोरी...आम्ही आहोत.
जा...
ह्यो कथला चालू असताना...
...आऊसाहेबांपत्तूर तान्हाजीरावांचा अस्वलाचा पराक्रम गेलाच होता...
सिउबा...
जी...
त्या अस्वलाला उचलून हापटणारे तान्हाजीराव च काय?
जी...आऊसाहेब
भले शाब्बास...
पण मग सोडून का दिलेत...
गळा दोर बांधून आणले असते...
तर आमच्या शिलेखान्यात नसते राहिले...?
आं?
न्हाई जी... त्ये
असे अवघडू नका...
हिम्मतवान आहात...
हाती तरवार धरायची हौस आहे...?
व्हय जी...
मग आमच्या सिउबासवे राहत जा...
सिउबा...
जी...
यांना आज पुण्यातच ठेवून घ्या...
जशी आज्ञा...
आपली नवी हत्यारे, नवा शिलेखाना...
सारे दाखवा...
जी आऊसाहेब...
चला रे...
थाळा लावायला सांगतोय...
या...
बरं ज्येधे मला सांगा...
ह्ये बाजीकाका पासलकर म्हंजी...?
“आम्ही आमच्या मुलूखाचं धनी!”
अशी डरकाळी खुद्द पातशाच्या दरबारात फोडणारा रांगडा गडी
म्हंजी बाजी यशवंतराव पासलकर.
यशवंतराव असा पिढीजात किताब हाये त्यान्ला...
मोसे खोर्यात समद्यांच आधाराच वडाच झाड...
मंजी बाजी काका पासलकर...
आवं तुमी हिथ थांबला व्हय...
चला...
तिकडं सवता राजं अन...बाजी काका...
शिलेखान्यात वाट बघत्याती चला...
आपल्या शिवबा राजांवर बाजी काकांचा लयी लळा...
अहो बाजी काकांनीच हळू हळू समदा मावळ एकत्र करून...
आपल्या राजांच्या पाठीशी उभा केलाय.
लहानपनी लाल महालात येऊन गेल्या नंतर...
तान्हाजीराव लई दिवसांनी पुन्यात परतत होतं...
पर आज राज्यांच्या मनी... त्यांच्यापं काहीतरी येगळच उमाळत व्हतं...
गणराया...
मारुतीराया...
राव...
राजं...
या राव...
शिलेखाना पहा...
या या या...
ह्यां ह्यां...
काय खरं न्हाई राजं...
काय खरं नाही?
आवं... आक्षी सोन्याच्या द्वारकेत शिरल्यावानी वाटतंया...
अरं व्हा!
राजं...
हं...?
वाईच पवित्र टाकावसं वाटत्यात...
दावू का दोन टाकून...?
या की मग चौकात...
"ह्यो...आला...ह्यो... आला...मातीचा पुत्र..."
"जय बजरंगा... हुप्पा हुय्या..."
- "ह्यो...आला...ह्यो... आला..." - वाह रं मर्दा...
"सिऊबाचा मित्र..."
"जय श्री गणेश... हुप्पा हुय्या..."
व्वा...
आहा रं वाघाऱ्या...
जानोजीराव...
कसे?
भले बहाद्दर...
लई चोखाट.
महाराज...
ह्यो हनुमंती पवित्रा...
वाह वा वा...
आणि मग तुम्ही जो काढता तो?
आवं राजं... ह्ये काढत्यात त्ये मुसलमानी पवित्रा...
आणि कर्नाटकी... यांची मिसळ हाय...
पर ह्ये काम निखळ हनुमंती...व्वा...
"ज्याच्या रं चालीत गुनगुनतो मावळ..."
"ज्याच्या भुजांमध्ये हनुमंताचे बळ..."
"मनी ह्याच्या शिवराय... धनी याचा शिवराय..."
"रांगडा ह्यो रं गडी..."
श्या भले...
आमचे वस्ताद जानोजीराव आपणावर बहुत प्रसन्न आहेत.
जानोजीरावांचं असं म्हणणं आहे...
की तुम्ही जो काढलात...
तो हनुमंती पवित्रा...
त्ये काही मला ठावं न्हाई राजं...
पर आमच्या अंगाला समद्ये गडी ह्योच पवित्रा काढत्यात...
ठिवतो जी...
राव...
या तलवारी बहुतच आपल्या मनास आलेल्या दिसतात...
व्हय राजं...
मग या दोन्ही तलवारी आम्ही आपणास देत आहोत...
इनाम म्हणून नाही...
आमच्या मैत्रीची भेट म्हणून...
राजं...
येक अर्जी हाये...
माजी येक तलवार हिथ शिलेखानातच राहू द्या...
अन दुसरी मातुर आपुन आपल्या सवताच्या हातानं...
माज्या कमरेला बांधा...
बुधाजी...
राजं...
असुदे...
राव...
जी...
आम्ही तुमच्या कमरेस तलवार बांधली...
व्ह्य जी...
आता आम्हाला सांगा...
याचा काय मायना झाला?
काय की ब्वा?
अहो तुम्ही आमच्या शिलेदारांचे सरदार झालात...
व्हा व्हा...
बरं मालुसरे...
मराठ्यांनी आता आपली हत्यारं पाजळायची...
अन शिवबा राजांच्या पाठी हुबी करायची...
धा पिढ्या आपन समद्यांनी त्या पाच्छापायी आपलं रगात सांडलं...
अन काय मिळवलं?
किती बी करा...
जरा मर्जी खप्पा झाली...
की घरादारावरून गाढवाचा नांगर फिरवलाच त्यानं...
आता राजांनी ही तलवार दिलीये न तुम्हाला...
व्हय जी...
मनात पक्कं करा...
तुमची हि समशेर...
आन तुमचं मनगट सवराज्याच्या कामी खर्ची घाला...
राजांच्यापायी खर्ची घाला...
व्हय बाजी काका...
व्हय...
पण पोरीने असे आक्रीत केले कशापायी?
अहो त्या रात्री तिच्या भावाचा जीव घिऊन तिला पळवली व...
दशादशा केली. दशादशा केली...
शरीर ठीवावं असं काही बी शिल्लक ठिवलं न्हाई...
जगदंब...
मायेनं जवळ घिऊ लागलो...
तर...मला दूर करून म्हणाली...
बापारे...
हं.
उरी धरन्याजोगी ऱ्हाईले न्हाई...
प्रायश्चित्त घ्यायला पाहिजे...
ह्ये गार्हानं तुझ्या एकलीचं न्हायी गं पोरी...
किती तरी पोरी, बाळी, सुना या पापाला बळी पडतायत...
वरवंट्याखाली चिरडून जातायत...
साऱ्या लेकी बाळींच्या मुखी दाटलेली ही किंकाळी...
त्या जगदंबारुपी मायबाई नं ऐकली...
या जगातल तुझ कर्तव्य तू पार पाडलस...
बा... कुडी अपवित्र झाली व्हती...
आऊसायेबांच्या दर्शेनानं पवित्र झाली...
आता कुडी इस्कटून टाकली पाहिजे...
त्येचं निर्माल्य झालं पाहिजे...
अव... बाहेर काढली न...
तवा तिचा चेहरा आक्षी शांत व्हता...
मरन्याआधी तुमी पोरीला न्याव दिलात...
आईभवानी... तुमाला आनी धाकल्या राजांला उदंड आयुष्य द्येवो... उदंड...
येतु...
चला म्या तुम्हाला... अ...
या बाबा...
आऊसाब...
हे समद कुटवर चालनार?
यावर उपाय काय?
स्वराज्य...
लेकीबाळी निर्धास्तपणे वावरू लागल्या...
तर ते खरे स्वराज्य...
शिवबा...
याकरिता हवे स्वराज्य...
जी आऊसाहेब...
गड्यांनो...
आऊसाहेबांचा शब्द आपल्यासाठी अंतिम वचन...
तुम्ही सगळे आहात ना आमच्या बरोबर...?
व्हय राजं...
आऊसाब...
राजं...म्या शबूत द्येतो तुमास्नी...
इथल्या मातीचा कन अन कन सवतंत्र ठिवन्यासाठी...
या मालुसऱ्याच्या अंगातला रक्ताचा श्येवटचा थ्येंब बी गळंल...
जय भवानी...
राजांबरोबर सवराज्याचा संसार मांडायच्या...
धामधुमीत तान्हाजीराव सामील झालं...
मग राजांनी तळकोकणची मोहीम काढली...
ह्या तळ कोकणच्या मोहिमेमदी...
समदं घाट बांधायची जबाबदारी तान्हाजीरावांकड...
त्यातलं संगमेसुराचा घाट बांधनं जरा अवघड व्हतं...
का हून?
ते संगमेसुराच सुर्वे...
राजांच्या इरोधात दंगा घालीत व्हतं...
म्हनून राज्यांनी...
तान्हाजीरावांच्या संगती दिल्ता पिलाजी नीळकंठराव सरनाईक...
हा रस्ता झाला का बांधून...
अन हितं दगडी लावा...
अन असं जाऊदे पायऱ्या पायऱ्यांनी घाटापर्यंत...
हा रस्ता झाला पाहिजेन... आन ह्ये पुढच्या दोन दिवसात...
अन किती येळ लागलाय यांना...
जास्तीची मानसं लावा की... उग दळू बाई दळू... हं...
ए तान्हा...
- लावून घ्या सगळी मानसं. - अरं बस झालं काम... ये लवकर भाकर खाया...
आलो आलो मामा...
ही चार कामं सांगून आलो...
पिलाजीराव...
घ्या...
भाकरी घ्या?
नाही...
नको...
काओ... काय झालं?
आमच्या आजोबांपासून काळापासून पाहत आलोय आम्ही मोहिमा...
पण हे हे असलं कधी पाहिलं नाही...
हे असलं मंजी...
कसलं...
कसलं पहिल्यांदाच पाहताय?
हेच...
अरे मोहिम म्हटलं की कसं पाहिजे...
ढाली तलवारीचा खणखणाट...
तोफांचा धडधडाट...
हर हर महादेवचा गडगडाट...
घाव घातल्या शत्रूचा तडफडाट...
आणि हे...
खोऱ्या फावड्यांचा खडखडाट...
पण मला हावे जुंज.
पिलाजीराव... सबूर...
ज्या राजांनी हातात तलावर दिलीये ना...
त्यांनीच ही खोरी फावडी बी दिल्यात...
सवराज्याचं सुराज्य कराया...
तुम्हास्नी शिवाजी राजं समजलच नाहीत रं...
घोडा, तरवार अन किल्लं याच्या लई पल्याड हायेत आपलं राजं...
तलवार बी घ्यायची अन हाती खोरी फावडी बी घ्याची...
कोनासाठी...
रयतेसाठी...
श्येती बी करायची अन किल्ल बी बांधायचं... कोनासाठी...
रयतेसाठी...
मोहिमा बी काढायच्या अन रस्तं बी बांधायचं कोनासाठी...
रयतेसाठी...
अन रयत म्हंजी तरी कोन रं?
आपनच न वं...
आरं राजं आपल्यासाठी जगत्यात... जागत्यात आन झिजत्यात बी...
निस्तं हर हर महादेव वराडणं न्हाई...
तर राजांचा इचार समजून घेनं जरुरीचं हाय...
तान्हाजीराव...
एकदा का झुंज सुरु झाली न...
कि तुमचे हे शब्द नाही चालत...
चालतात ते उकळलेल्या रक्ताचे थेंब आणि तलवारीची धार...
त्ये वखुत आल्यावर समजलच कि...
चला...
सुर्व्यानं दावा साधला...चला...
- अवं...तान्हाजीराव - चल, चल, चल.
सुर्व्यानं दावा साधला...
चला...
मामा... डावीकडली आघाडी सांभाळा...
सूर्या... उजवीकडची आघाडी...
मी जातो सुर्व्या वरती...
पिलाजीराव... सूर्याजीला कुमक करा...
ए चला उचला हत्यारं... चला लवकर...
ए उचला...
ये भाला फेक
मामा... इकडली आघाडी सांभाळा...
म्या सूर्याजी पिलाजीच्या दिशेला पघतु...
व्हय व्हय...
हं?... ए...
ए... थांब...कुटं पळतो...
थांब...
उठ...
उठ...म्हणलंना...
सोड... सोड मला...सोड...मी नाही...
आरं गप... म्या गनिम न्हाई... मालुसरा हाय...
सरदार...
चल मागं...
सोडा...
पळून चालला व्हता व्हय रं...
न्हायी...
आरं भेकडया सारखा पळतुन काय जातो...
कुनाची कुळी तुझी...
नीलकंठराव सरनाईकाची नव्ह...?
हो हो...
तुला असा पळून जाताना बघून ते स्वर्गातन काय म्हनतील...
वाईट वाटेल...
ह...ह्या काय म्हनाव तुला...?
काही नाही... काही नाही...
आधी मारे बढाया मारत व्हता...?
कुटं गेली तलवार कुटं गेली तुझी?
पडली पडली...पडली पडली...
आरं राजांनी एवढा मोठेपना दिला तुला...
हां? त्ये काय असं फौज टाकून पळून जायला व्हय रं?
- नाही...नाही... - तुला न आता काय करावं?
सरदार...
ए थांब तिथं...
धर हे हातात...
सोडलस तर याद राख...
सरदार...
सरदार...आहो नका न बांधू सरदार...
सरदार चूक झाली...
सरदार... चुकलं आमचं सरदार...
सरदार... सोडा ना...
आता न्हाई...आता झुझ झाल्यावर...
म्हणजे?
म्हंजी पिलाजीराव आता नीट शिका...
हे बगा समोर मराठे कश्ये लढत्यात त्ये...
झुजात गनिमाम्होरं असं पक्क पाय रोवून उभं राहावं लागतं...
बांधून टाकल्यागत...
येक बी पाउल मागं टाकायचं न्हाई... हं?
सरदार...
अहो... सोडा ना...
पळायचं व्हतं नाय का तुला?
पळ की...
त्यो धोंडा पाठीवर घ्ये... अन पळ... हं...
सरदार...सोडा की मला...
सरदार...
कुठे धावता ए! भिऊ नको.
अरं या कि आता.
हर हर... महादेव...
ए अशी तलवार काढली...
अन म्हणाला फक्त सबुद न्हाय...
तलवार बी चालवायची...
अन मग पुढं?
ग्येलं न पळून राजं...
आता तुम्हीच सांगा राजं...
अशे त्वांडच्या वाफा दवडणारे वीर तिथच ठेचून सरळ कराया हवं का न्हाय...
हम्म.
एकूण तळकोकणाची मोहीम स्वराज्यासाठी चांगलीच यशस्वी झाली म्हणायची...
व्हय व्हय आऊसाब...
राजांनी सवता बसरूर पत्तूर मुलुख मारला...
कोकनची मानसं आपलीशी केली...
राज...
दर्यावर ठानं उभारायचं काय बाय युगत सांगत व्हतं...
ते नंतर...
आऊसाहेब...
तान्हाजीराव तलवारी इतकीच योजनाही...
तिखट राबवू शकतात... हे त्यांनी संगमेश्वरच्या मोहिमेत दाखवून दिलं बरं...
पण आता पुरे...
आम्ही त्यांना मावळा म्हणून रजा द्यायच ठरवलय...
हं राजं?
आमचं काही चुकलं का राजं?
नाही नाही... चुकलं आमचच...
आता ती चूक दुरुस्त करायला हवी...
काय रं तान्हा...
काय चूक केली?
म्या काही नाही क्येलं मामा...
नाही आम्ही सांगतो...
राजं...
आम्ही सांगतो काय चूक झाली त्ये...
राजं...
गुणाजी...
तान्हाजीराव...
आम्ही स्वतःच्या हातांनी ही रत्नजडित तलवार तुमच्या कंबरेला बांधली...
आता आम्हाला सांगा...
याचा मायना काय झाला?
काय कि ब्वा?
अहो म्हणजे... तुम्ही आता सरदार राहिला नाहीत...
आज पासून तुम्ही सुभेदार झालात...
वाह! वाह! वाह!
सुभेदार तान्हाजीराव मालुसरे...
वाह!
- वाह! - वाह!
राजं...
नाईक... ह्यच्या नंतरच राजं आग्र्याला गेलं न्हवं
व्हयतर...
आपलं राजं औरंग्याच्या तावडीत सापडलय
हे ऐकलं न तवा काळीज व्हाठात आलं व्हतं...
घरी कधी जायचं?
- जय भवानी... - जय भवानी...
या राजं...
चला... चला लवकर चला...
नर्मदा वलांडली...
तवा जीवात जीव आला माझ्या.
असंच एका राती... भूकावलेलो एका गावाच्या भायीर...
एका झापा पाशी थांबलो...
कोनी हाय का झापात...?
म्यां हाय.
जना गराडीण...
काय हवंय रं बाबांनु?
माये...
अ...
वाईच लांबून येतोया...
भूकावलोय...
कायी...
खायाला मिळल का?
खायला व्हय...
अ...व्हय...
राळं हायीत घरात...
चालनार असतील तर रांधून घालत्ये...
न चालाया काय झालं माये... अ चालल की...
असं...
मग या आत मंदी...
व्हय...
या...
चला या...
या... बाबानु बसा...
या...
आता?
शिवाजी राजाच दिसतूस...
आरं मंजी तसच जेवायला लागलायस की...
त्ये न्हाई का शिवाजी राजं...
राज्ये कराया बसलं...
चौ अंगांनी गडकोटाची पाळ बांधावी...
म्हंजी रयत सुखरूप ऱ्हाती...
तर ते गडकोटाची पाळ बांधत न्हायी...
तवा ही द्वाडं मुघलं...
चौ बाजून सवरज्यात शिरत्यात...
आक्षी तसाच तू...
आरं पाळ बांधावी भाताची...
म्हंजी कढी व्हाऊन न्हायी जायाची...
आता...?
असं काय बोलल्ये रे म्यां...
हं?
रडाया कशापायी लागलास?
अ...माये...
अगं तु इतक्या मायेनं वाढतीयास...
अ का त्यान्ला...
त्येंच्या मायेची सय झाली असल...
- आऊसाहेब... - हं?
हं?
काय झालं आऊसाहेब?
काही नाही गं...
वाट पाहत उभी राहतीये...
वाटतं कधी तरी घोडेस्वारांचा एक जत्था धुराळा उडवीत येईल...
आणि माझ्या...
माझ्या सिवबाला आणि...
शंभू बाळाला माझ्या ओटीत घालेल...
पण नाही...
दूर क्षितिजापर्यंत...
फक्त मोकळं आकाश दिसतंय...
उत्तरेकडून अजून काहीच वार्ता नाही...
तुम्ही?
उत्तरेकडून काही नाथपंथी गोसावी आले आहेत...
तुमचं दर्शन घ्यायचं म्हणतायत...
सदरेवर बोलवा त्यांना...
कुणी फितवेखोर असतील तर...?
असतील तर...?
काय राजगडाच्या गादीवर बसणार आहेत लगेच?
हे संन्यासी, बैरागी हे राजकारणी नव्हेत...
हे तर देवाचे आप्त आहेत...
आणि अश्या कठीण प्रसंगी ह्यांचे आशीर्वाद आपल्यासाठी...
फार फार मोलाचे आहेत...
आणि असतीलच कोणी सोंगी ढोंगी दरोडेखोर...
तर कमरेला तरवारी आणि कट्यारी काही शोभेला बांधल्या आहेत?
चला...
बुधाजी...
सदरेवर वर्दी द्या...
चला.
या बाबांनो...
कुठून आलात?
कुठे निघालात?
अं... मथुरासे आ रहे है माजी...
सोचा जाते हुवे यहा राजगडपे...
आणि यास काय झाले?
मां बिछुड गयी है माताजी...
तबसे...
बिमार हो गये है...
बाळा...
शिवबा...
राजं... राजं...राजं
- शिवबा... - आऊसाहेब...
शिवबा...
शिवबा आले... शिवबा आला माझा...
माझा... माझा बाळ.
शिवबा...
आऊसाहेब...
शिवबा... शिवबा...
आऊसाहेब...
किती वाट बघायला लावलीस रे शिवबा... कुठं होतास?
- शिवबा... - आऊसाहेब.
तळकोकनाची मोहीम चालू असतानीच...
हिरोजी इंदलकरांना राजांनी सिंधुदुगाचं काम दिलं व्हतं...
राजं गेलं आग्र्याला...
तरी हिथं सिंधुदुगाचं काम चालूच...
सिंधुदुर्ग किती बांधून झाला... त्ये बघाया ग्येलं तान्हाजीराव...
तवर राजं परत बी आलं...
राजं परत आलेलं इंदलकरांना माहितीच नव्हतं...
या भिंतीच्या मागं बी हाये...
इंदलकर...
अन हितनच मारा होऊ शकतो बघा...
इंदलकर...
अहो इंदलकर...
मालुसरे...
सवता मोरोपंत...?
अहो हे पहा...
राजांनी स्वतः
जातीनं तुमच्यासाठी हा खलिता धाडलाय...
माझ्यापं?
अहो मंग वाचा की...
हो...वाचतोकी...
सकललक्ष्मी अलंकृत...
हिरोजी इंदलकर...
सुभेदार इमारत खाते...
प्रती श्री शिवाजी राजे कृत अनेक राम राम...
मुघलाच्या कारावासातून स्वयत्ने सुटून येता क्षणी पुशिले की...
सिंधुदुर्गाचे वृत्त कैसे...
उत्तर जे ऐकिले त्या गुणे डोळा आसू दाटीले...
वर्तमान विदित जाहले की आम्ही ये देशी नसता...
तुम्ही रीण काढून किला बांधिला...
हयगय होऊ दिली नाही...
इकडील अवघे लागी लागताच...
आम्ही समक्ष येवोन...
सिंधुदुर्गाचे अवलोकन करू...
मर्यादेयं विराजते...
वाह...
सुभेदार...
राजं आग्र्याला असताना किल्ला बांधाया आम्ही कर्ज काढलं...
ह्ये तुम्ही राजास्नी सांगितलं ना?
न्हायी ब्वा...
पर तुम्हास्नी सांगू का इंदलकर...
आपलं मावळ सवराज्यासाठी काय काय करत्यात त्ये धन्यास्नी आपसूक कळतंया बगा...
सुभेदार...
- इंदलकर... - सुभेदार...
घ्या...
मला जायला होवं...
बरच काम बाकी हाय गडावर...
धनी यायच्या आत मला समदं पूर्ण करायला पायज्ये...
हनुमंताच राउळ बाकी हाय... दोन तीन इमारती बाकी हायेत...
लयी काम बाकी हाये...
लयी काम बाकी हाये.
धनी यायच्या आत मला समदं पूर्ण करायला पायज्ये...
हे असं अवचित बडबडत का निघून गेलं इंदलकर?
राजे यायच्या आधी समदं तयार ठिवलं...
का इंदलकर मोकळे...
समद्या इमारती अन जिनसांसकट किल्ला राजांच्या हवाली केला...
का इंदलकर जातील मालवन सोडून...
सवरज्यासाठी असं काम करायचं असतंय बघ...
एवढी सोन्याची द्वारका उभावली इंदलकरांनी...
पर तिळभर दिखून गर्व नाही का मोह नाही बघ...
राजांनी सांगितलेली कामगिरी संपली
की समद सवराज्य द्येवाच्या चरनी व्हाऊन मोकळं व्हायचं...
भले इंदलकर...
भले...
आरं ए पुतांनु...
म्या काई बी आप्राद क्येला न्हाई...
कशापायी हिथं आनलय त्ये तरी सांगा...
आता जनाई...
ओ जेधे... आता तुम्हीच सांगा काय त्ये...
आ...
अहो म्या काय सांगनार?
- हं? - घ्या...
मोरोपंत आले...
पंत तुम्हीच सांगा काय त्ये...
ए बाबा...
या समद्या मिशिवाल्यांमध्ये तू जरा बरा दिसतूस...
तू तरी सांग रं...
जनाई...
आमचे राजे आले कि ते सगळं सांगतील बरं...
हं...
- अं...? - हं...
पन काय क्येलय म्या...?
आता...
- आज्ज्ये... - राजं आलं...
आता हा शिवाजी राजा किल्यांची पाळ बांधायला अनमान करणार नाही बरं...
म्हंजी... तुमी...
व्हय...
हेच आपल शिवाजी राजं...
द्वाड मुस्काट हाये माझं... माफी असावी...
का?
काय झालं...?
त्या दिवशी...
राजांच्या तोंडावर काय बाय म्हनाली व्हती मी...
मग काय झालं?
तो काय माझ्या एकलीचा आहे...?
तुझा पण लेक आहेच न तो...
हं?
आऊसाहेब...
आज्ये...
सुखी रहा बाबा...
आता आल्यासारशी चार दिवस गडावर रहा...
खण ओटी घे...
मग जा...
व्हय जी...
येसाजी...
जी आऊसाहेब...
जनाई...
हं?
चलायचं...
व्हय...
येते आऊसाहेब...
सिउबा...
आता पुढे काय ठरवलेत?
आऊसाहेब आम्ही विचार करतोय की...
स्वराज्याच्या कारभाराची विस्कटलेली घडी पुन्हा नीट करावी.
फौज ताजीतवानी करावी...
अठरा कारखाने, बारा महाल,
आणि सगळ्यात महत्वाच म्हणजे स्वराज्याचे कोट किल्ले पुन्हा बळकट करावेत...
आऊसाहेब शत्रूला दीलेले किल्ले परत घेणे... हे सगळ्यात पहिले काम...
हमारी जानकारी के मुताबिक...
इन तेईस किलों में से...
सबसे अहम किला है कोंढाणा...
क्योंकी वो राजगड के सामने बसता है...
इसलिये सिवा पहेले उसे हासील करने की कोशिश करेगा...
हमे अपना कोई तीखा...
और ताकतवर सूरमा वहां पे रखना पडेगा...
अचलसिंह...
कुबादखान...
कोंढाणा के घेरे में जितने गाव है...
उन सब गावों मे ढिंढोरा पिटवा दो...
ह्यो असा तिरपा पिळ टाकायचा...
अन मंग खालनं याला असं वढायचं...
असं...
म्हंजी ह्या दोरामंदी अख्खा मानुस पेलायची ताकत येतीया...
आयका हो आयका...
कोंडाण्याचे किल्लेदार...
आत्ता उदेभान हायेती...
त्यांनी मेटावरती मुघली निशानं लावल्याली हायेती...
त्याच्या पल्याड जर कुनी डोंगराच्या पलीकडं जाताना दिसंल...
तर त्याला शिवाजी राजाचा हेर समजून...
त्याचं मुंडकं मारण्यात येईल हो...
आयका हो आयका...
अरे...
अरे पळाला...
अरे थांब...
अरे थांबना...
अरे...कुट पळतोयस...
सापडला...
धनी...
- उठ... - धनी...
काय झालं...?
आवं समदं घर मारलं ओ...माझं...
समद्या संसाराचा पार इस्कोट क्येला त्या उदयभान्यानं...
- कुश्या... - तु थांब गंगे...
वाह हुकुम वाह...
आ...आई...
सोडा...
नगं... हुजुर...
चुकी झाली...परत न्हायी होणार असं...
लहानगं पोरगं हाये त्ये...
और अगर तुम्हारा लडका शिवाजी के लिये जासुसी कर रहा हो तो ...
लई मिन्नतवार्या केल्या...
पर न्हायी सोडल त्याला...
मेरे लिये जो कानून है, कानून है...
कुबादखान...
बच्चे को तीन दिन भुखा रखो...
- हुजूर... नका... - फिर भी झिंदा रहा तो छोडदो...
- कुश्या... - कुश्या...
ठेचुन...ठेचुन... मारलं हो...
चलो हमारे हरम मे...
बायलीला वाचवू न्हायी शकलो...
ए हराम्या...
तुझ वंगाळ हात लावू नगस तिला...
आरं माझा हात सोड...
तुला हितच जित्ता फाडून टाकीतो...
माजी गंगा... रडत भेकत व्हती ओ...
लई इनावन्या केल्या तिन...
हे शंभू म्हादेवा...
तुझ्या डोस्क्यावर धारन करून तू येका गंगेला मुक्ती दिलीस...
आज या गंगेला मुक्ती दे...
सांभाळा...
सांभाळा... स्वतःला...
सर्जेराव...
व्हय.
आम्ही आहोत...
चला.
इतक्यात कोंढाणा पाहिलात का सिउबा...?
आमच्या लाडक्या कोंढाण्यावरचे मुघालंचे निशाण...
आमच्या डोळ्यात तिखटप्रणानं झोंबते...
ती जना गराडीण म्हणाली ते खरेच आहे...
तेथील रयतेला सुरक्षा हवी आहे...
आणि त्यांच्या सुरक्षेसाठी...
कोंढाण्यासारखे बळकट किल्ले आपल्याला घ्यायलाच हवेत सिउबा.
होय आऊसाहेब...
पुढच्या एका मासांत जर कोंढाणा तुमच्या चरणाशी नाही वाहिला...
तर नाव सिउबा नाही सांगणार...
आता कोंढाणा का...?
तर कोंढाना म्हंजी...
बारा मावळ अन देश ह्याच महाद्वार...
बारा मावळच मुख...
याच्या तीन बाजू हायेत...
एक बाजू उतरती कर्यात मावळात...
दुसरी खेडे बाऱ्यात...
तिसरी गुंजन मावळात...
सह्याद्रीची पश्चिम अन उत्तरेकडची समद्यात मोटी रांग हाये भुलेश्वरची रांग...
ह्या भुलेश्वरच्या रांगीवरचा समद्यात मोठा अन महत्वाचा गड हाये कोंढाणा...
ज्याच्या ताब्यात कोंढाणा त्याच्या ताब्यात मावळ...
जी...
ताणाजी सुभेदार घर में है?
रायबा...
त्ये पावनं बग काय म्हनत्यात...
व्हय...
तान्हाजीरावांचा मूल...
बेटा बेटा...
कोन पाहिजे काका?
ताणाजी सुभेदार घर में है?
न्हाईये त्यो...
कशापायी लागतो?
ताणाजी सुभेदार...
अ... त्याचं काये काकीसाहेब...
ह्ये शेठ पार उत्तरेतून आल्याती...
आग्यातन का कुटन...
तान्हाजीरावांनी म्हन अ... आग्र्यात यांच्याकडून पैक उधार घेतल्याती...
आग्रा... हा...
त्ये मागाया आल्याती...
असं व्हय...
हां.
ऐकलं का यशोदे...
माझ्या लेकानं...
म्हंजी शिवाजी राजांच्या सुभेदारानं...
या फाटक्या शेट कडनं पैकं उधार घेतल्यात म्हन?
फाटक्या...
सवित्रे तुझे देनेकरी आलेत बघ...
तुझ्या नवऱ्यानं म्हनं...
आग्र्याला का कुठं या बाबाकडनं पैकं उधार घेतल्यात...
थांबा हां बाबांनो...
आता वय झालंया माझ...
या घराचा कारभार बघनारी कारभारीन येतीया...
तिलाच इचारा काय त्ये...
व्हय...
आलीस का गं सावित्रे...?
हां.
काय द्येनं हाय तुमचं?
वहिनीसाब...
फकस्त... भवानीच्या पाच कवड्या...
हां.
अं.
तुमी हाआत व्हय...
व्हय तर काय झालं...
काय गं?
अ... सासूबाई...
वळखते म्या यांला...
धनी म्हनल व्हतं...
का ह्ये आपल्याला काहीतरी द्येनार हायेत म्हनून...
पर ह्यो बाबा तर म्हनला...
का द्येनं वसूल कराया आलेत ह्ये शेठ...
अ...
असं म्हनलो म्या.
न्हाय बा...
म्या तर म्हनलं का द्येनं द्यायला आलेत...
देणे आये हे... देणे...
आग्रा...
असुदे असुदे...
अ... लई लांबून आला असाल तुमी...
व्हय...
आता असंच जाऊ द्यायची न्हाई म्या...
- न्हाईतर धनी रागेजत्याल... - व्हय.
हाथ पाय धुवून या आतमंदी...
थाळा लावित्ये...
हं... जा...
बाळा जेवला का?
ठेव...
तू सासूबाइंला काय हवं नको त्ये बघ...
म्या बघत्ये पाहुन्यांकडं...
धाकल्या जाऊबाई... तुमी थांबा इकडं...
वहिनीसाब त्ये...
धाकले भावजी...
म्हंजी सूर्याजीराव...
हां.
त्येंच्या कारभारीन...
असं असं बर बर...
अ... सुरु करा...
व्हय...
अवं...
आता ते काढ कि...कसं खानार मग...
हं... तेच...
पर भावजी...
कसं काय येनं केलत?
त्ये...सांगतो...
पर आधी तुम्ही एक सांगा वाहिनीसाब...
वळीखलं कसं?
आवं कुठं काय...
वळीखलं नाय म्हनून तर कट्यार चालवली...
त्ये बरं...
का यांनी आईभवानीचं नाव घ्येतलं...
न्हाईतर काय अक्रीत घडलं असतं माझ्या हातून माय भगवती जानं...
पर अजूनबी तुमची नाव कुट ठावं हायीत मला...
हं...
अन मग आमी दोघं गलीम असलो तर...
धाकल्या जाऊबाई...
हं...
रायबाची तलवारीची धार काढून झाली का बगा...
व्हय...
असल की...
एवड्या येळात काढून झालीच असल कशाला उगा...
पर वहिनीसाब...
शेब्बास तुमची...
न्हाई म्हंजी बाकी कोनाला कळु भी दिलं न्हाई तुम्ही...
की आम्ही दोघं कोन आहोत त्ये...
आता श्येबास कसली...
इतकं साल धन्यांबरुबर संसार करून...
तुमच्या सारख्या मानसांच्या जीवाचं मोल मला कळलं न्हाई...
तर ह्यो संसार मानसाचा कुठं...
त्ये झालंच वहिनिसाब...
पर मला सांगा...
सुभेदार कंदी येनारेत?
त्ये आमच्या रायबाचं लगीन काडलंय न्हवं?
व्हय का...
हां...
म्हनून देवाला आवताण द्याया... अन विडा ठेवाया गेलेती...
म्हंजी कुठं?
आता पहिले जातील जेजुरी गडावर...
खंडूबाला...
अन मग जातील राजगडावर...
शिबाजी राजं अन आऊसाहेबांला...
आता त्ये बी आपलं समद्यांचं कुलदैवतच हायेत म्हनायचं...
हं बरुबर अक्षी बरुबर...
वहिनिसाब...
हं...
थाळा झाला की आमी निघतो...
का वं?
आल्यासरशी दोन दिस राह्यला असता...
यांची भेट घेऊन ग्येला असता.
अं सुभेदार राजगडावरच गेल्याती...न...व...
- व्हईल तिकडं भेट... - हां, हां...
थाळा झाला कि निघतो आम्ही... आवरा...
घाई तर करायलाच हवी ना राजे...
पण दरवेळीप्रमाणे तुम्ही अंगेजणी करण्याची काही एक गरज नाही.
व्हय राजं...
कोंढाणा आपण लहानपणापासून पाहत आलोय...
व्हय...
यावेळी आम्ही जाऊ मोहिमेवर काय?
व्हय...
अगदी सहजी घेऊन तुमच्या पायाशी अर्पण करतो...
तुमच्या कर्तृत्वावर आम्हाला विश्वास का नाही!
पण आऊसाहेबांना शब्द आम्ही दिलाय...
आम्हीच कोंढाणा घेणार!
चल रे...
ए चल रं बिगी बिगी, लय काम बाकी हाय.
वाईच बघू काय...?
मामा...
कुठल्या मोहिमेची तयारी चालीय्या जनू...
व्ह्य रं...
आऊसाहेब... आता तुम्हीच समजवा राजांना.
कोंढाणा स्वतःच घेणार हा असा हट्ट धरून कसं चालेल?
- व्हय राजं... - मोरो पंत.
मग काय करायचं?
अहो काय करायचं मंजी...? आम्हास्नी सांगावं... काय?
व्हय...व्हय...
अहो, राजांच्या येका शब्दाखातर...
कंक आगीत उडी घ्येताल...
ते खरे आहे...
पण...
अवं आता आनी कसलं पन परंतु आउसाब...
राजं म्या काय म्हनतु...
अव आमच्यापैकी तुमच्या मनास कुनी येत नसल तर तान्हाजीरावास्नी धाडा...
आवं तुमच्या फकस्त एका शब्दापायी...
सवराज्यातला येक येक मानुस खस्त व्हायाला तयार हाय... अन तुमी...
तुमच्या सारखी माणसे सारखी सारखी मिळत नाहीत सर्जेराव...
अवं पन...
गवसून द्याल का आम्हाला एखादे बाजीप्रभू देशपांडे?
एखादे मुरारबाजी देशपांडे?
पंत...
सापडतील का एखादे बाजीकाका पासलकर पुन्हा?
एखादे रत्न गळाले की गळाले...
त्या ऐसे दुसरे मिळत नाही...
खोट्या मिजाशी पायी आम्ही तुमच्या सारखी जमवलेली माणसं गमावू इच्छित नाही...
पंत तुम्ही आम्हास सांगा...
आईभवानी न करो...
पण उद्या आम्ही तान्हाजीरावांना ह्या मोहिमेवर पाठवलं...
आणि काही बरं वाईट झाल...
जगदंब!
तर कुठे शोधायला जाऊ आम्ही दुसरा तान्हाजी मालुसरे?
अरे वा भले...
आज आमी नसतानी सवता राजं आमचं नाव घ्येतात... काय झालंय?
राजं.
बरं झालं सुभेदार तुम्ही आलात...
या चर्चेला तुम्ही हवेच होतात...
आम्ही आऊसाहेबांना शब्द दिलाय...
रयतेच्या सुरक्षेसाठी...
एका मासाच्या आत आम्ही कोंढाणा ताब्यात घेऊ...
आणि म्हणूनच...
या मोहिमेचा बेल भंडारा आम्ही स्वतः उचलायचं ठरवलंय...
आहो राजं...आहो राजं
येवढी मोटी गोस्ट अन तुमी मला आवतान का न्हाई धाडलं?
अहो तुम्हाला आवताण धाडायलाच तर नाईक...
नाईकांना आम्ही... पाठवणारच होतो...
पण तुम्ही अवचित कसे काय आलात तान्हाजीराव?
राजं...
आपन काय आवतान धाडणार त्यास्नी? अ... त्यांच्या ल्येकाच्या म्हंजी...
रायबाच्या लगीन काढलया त्यांनी...
त्याचं आवताण घेऊन शान आल्याती त्ये...
असं होय... रायबाच लगीन...
अन सून कुठली?
आऊसाब...
का उगा इषय बदलताय...
आपल्या लेकराशी असं वागत्यात व्हय...?
म्हंजी तिकडं म्होठ्ठ्या कामात राजांनी गनिमाची रेवडी उडवायची...
अन आमी लग्नाच्या पंगतीत बसून हात बांधून जिलब्या उठवायच्या?
अहो तसं नाही सुभेदार...
तसं न्हाई तर मंग कसं राजं?
मला वाईच सांगा तरी... असं काऊन मला वगळून मसलत बसलीया...
अहो तुमच्या घरी मंगलकार्य कहाडलं...
राजं...
सवराज्या परिस म्होठं मंगलकार्ये कंचं?
आमी असतानी राजं सवता कोंढान्यावर जानार!!
आगीत उडी घालनार!
वाघाच्या त्वोंडी मान द्येनार...
अहो मंग आमचा उपेग काय?
व्हठांवर या मूठ मूठ मिशा कशाला...?
या पराती येवढ्या छात्या कशाला?
हे मुद्गालावानी टनक दंड कशाला...?
ही ही मजबूत मनगटं कशाला?
कशाला मिशांना पीळ भरायचे आउसाब?
तान्हाजी...!
न्हायी...
अफ्जुलखानाच्या वक्ती येक ठीक व्हतं...
तो सवता राजांची भेट घेतल्याबिगर मानाया तयार न्हवता...
तवा राजांनी सवता त्येच्याशी अंगेजनी केली त्ये ठीक...
अव पर आता आम्ही असतानी राजांनी झुजात कशापायी उडी घ्यायची म्हनतो म्या?
त्ये काही नाही...
कोंडाणा घेतल्याबिगर माझ्या घरातलं मंगलकार्ये व्हनार न्हाई...
कोंडान्याचं पान म्याच उचलनार...
काय गड्याओ...
व्हय... व्हय...
पण तान्हाजीराव...रायबाचं लगीन...?
राजं...
आधी लगीन कोंढाण्याचं...
मंग रायबाचं...
हर हर... महादेव...
बलीवलत राजं?
या तान्हा...
बेल भंडारा आम्ही उचलणार होतो...
तुम्ही तो का म्हणून उचललात?
आता...
मराठ्यांची रीत हाये... की बेल...
मराठ्यांची रीत आम्हास चांगलीच ठाऊक आहे तान्हाजीराव...
व्हय...
हर मोहिमेत तुमच्या सारखं सोनं कुठवर उधळायचं आम्ही?
मातीमोल व्हतं आजवर त्ये सोनं राजं...
तुमची अन आऊसाहेबांची दिठी पडली तवा त्याला झळाळी आली...
मग आता तुम्हीच सांगा...
ह्ये असलं सोनं...
तुमच्या वर आऊसाहेबांवर, सवरज्यावर... ववाळून न्हायी टाकायचं तर काय करायचं?
तसं असेल तर आम्हीही येतो तुमच्यासवे...
आपण दोघं मिळून ही मोहीम...
माफी करा राजं...
माफी करा मला...
आव म्या गेलो तर शेकडो तान्हाजी भेटत्याल...
पर त्या समद्यास्नी मार्ग दाखवाया...
येक शिवाजी राजं हवं न?
म्हणून म्हणतोय जाऊ द्या मला...
राजं जाऊद्या मला...
तान्हा अरे...
जाऊद्या राजं...
"अशी जात्याला इसवर"
"तुला सुपारी बांधयली"
"तुला सुपारी बांधयली गं बांधयली"
"अशी बई गणाला माझ्या"
- "नवरी हळद लागयली" - आवं...आवं...
- "नवरी हळद" - वहिनी...
- "लागयली गं लागयली" - तुम्ही ते सांगितलं व्हतं न पूजेच...
अवं ते समद झालंय बगा...
"हे लागली लागली हळद"
"लागली लागली हळद"
"लागली हळदी हळदी हळद... लागली हळद"
"हे गनरायाला पयल्यानं पुजला रं"
"गनरायाला पयल्यानं पजुला रं"
"अंबाई सजल्याली पुजली गं"
"अंबाई सजली गं"
"मांडवी मेढ ही रवली रं... मांडवी मेढ ही रवली रं"
"तोरनं सोन्याची सजली गं, तोरनं सजली गं"
"लागली हळद हळद"
"हळव्या डोळ्यातं लाजली हळद"
"हे लागली लागली हळद"
"लागली लागली हळद"
"लागली हळदी हळदी हळद"
"लागली हळद"
"हो गोताची हळद, नात्याची हळद"
"सोयरी हळद, गोमटी हळद"
"बंधात मायेच्या बांधती हळद"
"मानसं मावळंत सांधती हळद"
"हळदुली नाचत डोलत वाजत गाजत आली रं"
उचकी लागलीया व...
न्हाय तहान लागली व्हती...
"लागली हळद...अ अ अ"
तुला लागलीया?
"लागली हळद हळद"
"लागली हळद"
"उलीशा सुखानं"
"हसली हळद"
"लागली हळद हळद"
"लागली हळद"
"हळव्या डोळ्यातं...लाजली हळद"
"हे लागली लागली हळद"
"लागली लागली हळद"
"लागली हळदी हळदी हळद"
"लागली हळद"
"हे राजाच्या धर्माची हळद"
"सवराज्य सोन्याची हळद"
"सपनाची मनी माखली माखली हळद"
"भगवी हळद..."
आजकाल लई गोस्टी लपवाया लागला तुमी माझ्यापून...
न्हाई...कुटं काय...?
म्हंजी?
काईच सांगायचं न्हाई तुमास्नी...
बरं...
म्या इचारते...
रायबाचं लगीन ठरल्या मुहूर्तावरच करायचं...
का पुढे ढकलायचं?
न्हाई लगीन पुढं ढकललं न्हाई...
तर मोहीम कशी हुनार?
अगं...
म्या इतकी परकी वाटते का तुम्हाला?
येखादी गोस्ट सांगाया तुमाला इक्ता इचार कराया लागतोया?
अन ती बी सवराज्याची गोस्ट?
ज्या मातीतल्या आईनी सिउबा राजांसारखा आपला ल्योक सवराज्यासाठी दिला...
ज्या मातीतल्या आईनी बाजीप्रभूंसारखा आपला ल्योक सिवाजीराजांवरून ववाळून टाकला...
ज्या मातीतल्या आईनी तुमच्यासारखा वीर शिवाजी राजांच्या संगती दिला... त्याच...
त्याच मातीतलीच आई हाय नवं म्या...
सवराज्यासाठी म्या पोराचं साधं लगीन पुढं ढकलू शकत न्हाई व्हय...?
असं बघू नका माझ्याकडं...
उत्तर द्या मला...
काय उत्तर देऊ बाये?
तुला खरं सांगू का...?
आमी न्हाईच लढत झुजात...
परत्येक मावळ्याच्या आईचं, बहिणीचं...
अस्तुरीचं, हे असं धीराचं बोलच लढत असत्यात...
आमी मावळ जरका तलवरीच धारदार पातं असलो...
तर ती तलवार तोलून धरनारी मूठ...
म्हंजी तुम्हां आयाबायांची ताकद हाय...
आता उगा माज्या डोळा पानी आनु नगासा...
नायतर परत म्हनाल...
का सुभेदाराची अस्तुरी...
रडती कशी काय म्हनून?
तुमी जानार कंदी?
ऐका हो ऐका...
कोंढान्याचे किलेदार...
उदयभान हुकुमसा...
ते आपल्या रहाळात आले हायती...
आणि ते समाद्यान्स्नी बोलनार हायती...
तरी समद्यांनी भायीर यावं हो...भायीर या...!
मुझे ज्यादा कुछ कहना नही है...
सिर्फ इतनाही कहता हुं...
की अगर जानमाल की सलामती चाहते हो...
तो शिवाजी को मदद करना बंद करदो...
और आलमगीर पातशाह की हुकुमत मानलो...
आन तुझं नाय आयकलं तर?
अय...
अब किसीको कुछ कहना है ?
और अगर कहना है तो उसका जवाब इन्ही हाथोसे दुंगा...
गर्दन मरोड के.
'तुका म्हणे ब्रीद बांधले यासाठी...'
'भक्तासी संकटी रक्षावया...'
पांडुरंग हरी... वासुदेव हरी...
विठ्ठल... विठ्ठल... विठ्ठल...
रामकृष्ण हरी माऊली...
गरुड येतो फडत्कारे... ना भी ना भी म्हणे त्वरे |
ऐसी गती झालीया महाराज...
म्हणून आपल्या विठ्ठलाच्या गरुडानं तुमच्यापं सांगावा धाडलेल्या हाय...
विठ्ठलाचा गरुड...?
व्हय महाराज.
काय म्हनत्यात नाईक...
त्या उदेभान्यानं पोलादी कांब वाकीवली...
ही बातमी समद्या राहाळात पसरली हाय...
अव समद्यांनी लयी धाशत खाल्ली हाय...
मनात असून बी आपल्या मावळ्यांला मदत कराया घाबरत्यात लोकं...
लयी घाबरत्यात...
हं...
नाईकास्नी म्हणाव...
तुम्ही गडावरला भेद काढा...
व्हय जी.
तवर मी रहाळाच्या मनातली भीती काढतो.
त्या निमित्तान माझा बी घेरा बघून होईल...
मंग एकदाच मोहिमेसाठी येतं येईल...
रामकृष्ण हरी रामकृष्ण हरी माऊली...
विठ्ठल... विठ्ठल... विठ्ठल...
अवं सुभेदार आले चला...
अरं सुभेदार तान्हाजी सवता?
कोन कुठला उदयभान?
समद्या रहाळाला सांगा...
त्यो जर शेर असलं...
तर त्याच्या परिस हजार सव्वाशेर हायत राजांपाशी...
व्हय... व्हय...
राजांचा भगवा जोवर आपल्या डोईवर हाये...
तोवर घाबरायचं काय बी कारन न्हायी...
आई भवानीची किरपा हायच आपल्यावर...
लवकरच तुम्हाला या मोगलांच्या जाचातून मोकळं करतो.
बोला जय भवानी...
जय भवानी.
जीवा...
हां...
रंभाजी...
- हां... - दोघांनी वर जायचं किल्ल्यावर...
अन गनिमात मिसळायचं...
नाईक...
कोंढाना तर तुम्हा समद्यांचा लहानपना पासून वळखीचा नाह्यी का?
तरी बी लयी दिसापून गनिमाकडं हाय किल्ला...
हां...
त्यानं त्येच्या सोयी नुसार काहीतरी बदल केल्ये असत्यालच की...
व्हय जी...
काय काय बदल केल्याती...
त्ये समजल्या बिगर मोहीम साजरी कशी हुनार?
व्हय व्हय...
म्हणून तर एवढी यवजना केली...
समजतय का?
हां हां...
शेकतायत मेले...
चला...
राम राम सा...राम राम सा...
राम राम सा...
आर व्हा...
नये लाग्यो हो...
हां...
नाम कांई है?
नाम...
बस रे... अरे...
म्हारो नाम रेवासिंग है...
ने यो...
मेवासिंग...
हं...
राम राम सा...
त्यांनी वरचा पहारा अजून कडक केलाय...
आता?
आता कोंढान्यावर भूत फिरतया... अशी भुमका द्या उठवून...हा...
ये दक्खन का मुलुख भूतो खेतोंसे भरा हुआ है ...
हां...
और यहां के लोग केहेते है...
की शिवाजी राजाने भूतो कि टोली पाल रखी है ...
टोली?
अब उसमे से एखाद भूत...
यहा भेजा हो तो...?
यहां?
हां...
खयाल रखना तुम अपना...
हां.
ये दखनी भूत बहोत ही खतरनाक होते है...
संभाल के रेहेना ...
जी...
तुम कहा चले?
मै...
मै चला अपने पेहेरे पर...
भूत...
कही यहा ना आ जावे ...
अं...
जी...जी...
संभलकें...
में हूं भाईसा...
चलो...चलो... भाई जल्दी चलो...
ऊस तरफ जाना है.
चलो...चलो...
ये...
ऐसे क्यू खडा है ?
सुनो...
भूत भूत भागो...भागो जल्दी भागो... किल्लेपे भूत है...
भागो...भागो...
किल्लेपे भूत है.
भागो...
भू... भू... भू...
के देख रहे हो भाया...
भ भ भ भ भूत...
कहा है भू ?
वहा नीचे...
वो देखो नीचे. मशाले जल रही है... बुझ रही है...
'वेताल' आया है...
भाई अर्जनसिंघ ...
किले पर उठ रही बाते अफवाये नही है...
याह पर सचमुच भूत आ चुका है...
भूत...
भागो...
फौज अफवाये फैली हुई है...
कूच सिपाही भूत देखने का दावा कर रहे है हुकुम ...
मै ऐसी चीजे नही मानता...
लेकीन हुकुम...
अपने सिपाही तो मानते है...
अगर ऐसा है , तो अचलसिंग...
थमही बताओ...
क्या करे?
एक लडको है फौज में...
उसणे एक लडकी देखी थी गांव में...
जो कुछ करना धारना जाणती है...
"आली आलीया मरिबाई"
"तिचा काळाला रं दरारा"
"आली आलीया मरिबाई"
"तिचा काळाला रं दरारा"
"वैरी कापती थरा थरा"
"तिचा काळाला रं दरारा"
"आली आलीया मरिबाई"
"तिचा वेगळा रं अनुभऊ"
"धर्म आडवा कुणी जाता ती क्षणात घेतिया जिऊ"
"हे... आली आलीया मरिबाई"
"तिचा लाडका हाय राजा"
"शिवं नाव घेता माया अनुभव नाही दुजा..."
"आली आलीया मरिबाई"
"तिचा काळाला रं दरारा"
"वैरी कापती थरा थरा"
"तिचा काळाला रं दरारा"
"लखाआईचं... चांगभलं..."
इस्कोट होनार...
वाट लागनार या मसन्याची...
अय...
क्या बोल रही है ये...?
तुम सबका सर्वनाश होगा...
क्या?
अयसा देवी मा बोल रही है... मय नही...
आई...
हा म्हाजा कोप न्हाई...
म्हाजा कोप न्हाई... या मानसाची कर्म हाईत...
ती कर्म याला झोटिंग बनून छळत हायेत...
इस्कोट होनारे...
इस्कोट होनार...
सत्यानाश होगा...
उपाव सांग गे आई उपाव सांग आई...
आई चिडली...आई चिडली...
उपाव म्या नाही... त्यो झोटिंगच सांगल...
ए थांब...
थांब...
- आई... - ए थांब...
आई...कुठं चाल्ली...
- बुरुजावर कुटं... - ए थांब...
पुनं दरवाज्यावर काय करतोय?
पहेरा दे रहा हुं...
ये तू न्हायी...
पकड...पकड...पकड...
कुटं जातो... हिथ फकस्त चारच हाशीम हायेत...
व्हई...
खाली लय हायेत...
आता पुढे काय मायी...
पुढ...
ह्यो पळाला...
- तटावरून पळतो... - पकड पकड
थांब...
- अरं पळतो कुठं? थांब... - आई...
- आरं थांब... - हिथं चार हायेत...
यानं दमवलं...
दमले बघा...
ऐ... ऐ... ऐ...
आरं थांब... थांब... थांब...
अमृतेश्वराच्या मंदिरात सांगनार...
बाबो...
का?
तिथं तटबंदी न्हायी म्हनून...
- डोणागिरीच्या कड्याला तटबंदी न्हायी म्हनून... - ए कौन हो तुम?
लहानग्याला मारलं व्हातस ना?
जीवाला तडफडून मारलं व्हतं ना...
किंमत चुकवायला लागनार...
ए थांब...
- थांब...थांब...थांब... - आई थांब आई...
- ए थांब... थांब थांब. - उदे...गं... आई... उदे...
महादेवा... शक्ती दे... महादेवा...
- महादेवा... - शक्ती दे...
शक्ती दे...
- आई. - शक्ती दे... शक्ती दे महादेवा...
शक्ती दे...
थांब थांब...
थांब...
कुटं जाशील... कुटं जाशील... व्हय...
चांगल्या मानसान्ला त्रास देतो...
आता कुटं जाशील...
आई...
पक पक पकडलीया है ...
अब कोई चिंता नही ...
अब... सत्यानाश नही होगा ...
जय श्री एकलिंगजी...
ये लो...
आपको चाहिये?
- हट हट... - ये लो...
चौक्या बदल्ल्याती अनं... पहारे बदल्ल्याती...
नवीन बांधकाम आताशी सुरु केल्यात...
खडकाच्या परांच्या पाहिल्या न्हवं...
हे समदं नाईकांना जाऊन सांगितलं पाहिजे...
त्यांना जाऊन सांगाया आधी हितनं निघाया हवं...
थांब रं बाबा... नीट नकाशा पडताळू द्ये...
अग धा... - तकडं जाऊन नाईकांला उत्तरं द्यायची असत्यात मला...
जरा काही चुकलं न नरड्यावरती थेट कट्यार ठीवतात...
ते फक्त कट्यार ठेवतात...
आम्ही नरडं कापून टाकू...
नकाशा बनवताय...?
जहां राज करना है तिथली भाषा चोख यावी लागते...
समजलं?
इनकी बोटी बोटी नोच लो...
लेकीन इनसे सारी बाते उगलवाओ...
इतने जख्म दो...
हर एक जख्म चीख चीख कर सारे राज खोल दे!
नकाशा बनवणार...
ए...
न्हायी...
सोड...
सोड ना त्याला...
देखा... मुघालोंसे उलझनेका नतीजा?
हात बांधून लई मर्द बनतुया?
हात सोड!
तुलाच नाय मुघलांच्या सात पिढ्यांना दावते...
मराठ्यांना नडायचा नतीजा काय असतुया त्ये!
ए...
तुम्हारे हाथ तो मै अपने हरम में ही खोलुंगा...
मजा आयेगा...
हुजूर हुजूर...
उदयभानसा ने बुलाया है...
अ कल्यान दरवाजे पे मराठोने हमला कर दिया है...
इस वक्त...?
रात में ही हमला करते है ...
आया जानेमन...
बुलाया है ...
मुह क्या देख रहे हो ...
लढना है ...
कितणो मारो है...
ए गपे...
तुला का हून आमचा येवडा पुळका? शांत बस...
मै क्यू चूप बैठू... ?
मै नही आऊंगा तो कौन आवेगो...
कौन आवेगो छुडाने के लिये...
बताओ...बताओ...
- कौन आवेगो... - अ... नाईक...
शू...
नाईक...
चला चला...
हे घ्या... हे घ्या...
नकाशा कुठंय?
- त्ये... - त्ये उदयभान त्ये...
चुकी झाली नाईक...
चला ती घोंगडी पांघरा अन निघा इथन...
- व्हय... - सापडू नका कोणाला निघा... - नाही.
जपून जा...
पकडो उसे...पकडो उसे...
छोडना मत उसको... छोडना मत उसको...
पकडो उसे...पकडो उस जासूस को...
छोडना मत...
पकडो उसे...पकडो उसे...
पकडो उसे...छोडना मत...
चलो हटो.
अक्के...
आरं आरं काय करतुस...?
जित्ता परत यीन असा आसीरवाद दी...
उगा वंगाळ वाकुटं बोलू नग बाबा...
उलट माज्या लेकरांना तुज्या सावलीत सुखरूप परत आनीन असं तू म्हन...
न्हायीतरी ह्ये समदे दीस तुझ्यापायीच दिसतायत...
असं कस आक्के?
भावाचं दयेनं काय फकस्त भाऊबीजे पुरतच असतंय व्हय...
आयुक्षभराची ववाळणी घातलीस रं भाऊराया...
न्हायतर त्यो दीस...आटवतो अजून बी...
पातशाच्या झुजात आमचं ह्ये गमावलं...
आन आमच्यावं पहाडच कोसळला...
अक्के...
अक्के आता माजं आयकायचं...
उमराठ्याला चालायचं!
काळोजीराव गेल्यावर काय उरलंय हिथ...
असं कसं गोडोली सोडू?
बाईचं घर म्हंजी सासर...
माजी दोन्ही ल्येकरं तान्हाजी सूर्याजी हितच जल्माला आली...
आन आता सगळं सोडून माहेरी यायचं म्हंजी...
चुकतीस अक्के... चुक्तीयेस गं...
तुमी बायका आम्हा पुरुषांपरीस लयी नशीबवान...
हक्काची तुमची दोन दोन घरं असत्यात...
एक नवऱ्याचं अन दुसरं बापाचं...
तुमच्या पावलानं घरी लक्ष्मीच येती...
त्ये खरं...
पन उगा तुज्या संसारात माजी अडचन...
अक्के अस कसं बोलती तू...
आग मोटी भन हाईस तू माजी...
माय ग्येल्यावर आईची माया तूच न्हवं दिली मला...
आता हट्ट करू नको अक्के...
चल...
अक्के आता जातांना टीप नग गाळुस...
न्हाय...न्हाय...
- अव. - हं.
ही इसरला व्हता...
इसरलो न्हवतो...
ठिवली व्हती...
कशापायी?
तुझ्याप...
आमी नसतानी तुला घराकडं बगावं लागन...
कंदी मंदी परस्थितीत हत्यार असावं जवळ...
येळ कायी सांगून येत न्हाई...
त्यापरीस तुमीच असावं की जवळ...
म्हंजी मला भ्या न्हाई वाटायचं...
यशोदे...
कंदी भ्या वाटलं...
रडू आलं...
तर...वैनीबायला बगायचं...
ती कशी पहाडावानी हुबी ऱ्हाती...
घर सावरती... हं...
हम...
घे...
सुभेदारीन रडाया कशी काय लागली...
कुटं कोन रडतंया?
आसं आसं...
मंग डोळ्यात कुसळ ग्येलं आसल... न्हायी का...?
न्हायी...
रडतीयाच...
असं काय त्ये...
म्या हाय अजून...
बोला...
वंगाळ बोला...
म आपल्या मानसाला हसून पाटवावं की.
कळतंय की...
आवरलंय सगळं...
पाठवून देते गठोडं...
निघाया हवं...
आवं...
परत या...
लवकर!
व्हय...
येतो...
आई येतो गं...
सुखरूप या...
- चला मामा... - व्हय...
आई येतो गं...
येतो गं अक्के...
हर हर... महादेव...
सुभेदार तुमी सांगितल्यापरमानं समदे शेलक गडी आल्याती...
असावलीचे राणोजी देशमुख आल्याती...
राजं...
कल्याणचे रामाजी डिंबळे आल्याती...
राजं...
गुंजन मावळातले सखोजीराव शिळीमकर आल्याती...
अन कारीचे संभाजीराव जेधे आल्याती...
राजं...
समदं शेलकं गडी तुम्ही सांगितल्याप हुकुम हाज्जीर...
भले...
सुभेदार...
जी राजं...
लढाव किती हवेत?
गडावर गलीम किती हाय?
गडावर...
पंधरासौ...
तो... पंधरासौ ढाले...
पंधरासौ तलवारे...
पंधरासौ भाले...
पंधरासौ कटारे...और पंधरासौ बरछे...
हुकुम इतने हतियार?
हां...
किला लेने के लिये मराठे किसीभी तादाद में आ सकते है...
दो हजार...
तीन हजार...
पांच हजार...
ह्या...
पाचशे गडी लई झालं...
हं... पाचशे... फकस्त?
मंग काय मामा...
निवळ पाचशे?
व्हय आउसाब...
न्हायी मंजी...त्ये असू जाऊ पंधराशे...
पर समदे परदेशी...
त्येन्ला कुटं गड ठावा हाये?
पर त्यो उदेभान अन त्याचं शिपाई लयी कडवं हायेत म्हनं?
ह्या...
आवं व्हय सुभेदार...
म्या सवता टक्करलो हाय उदेभान्याला...
किल्ल्यात अन घेर्यात लयी जरब हाये त्याची...
येळ पडली तर माणसांची मुंडकी मारयला कमी करत न्हाई...
ह्या मूळचा त्या भिनाय गावचा आह्ये राजपुतान्यातल्या...
ह्याच्या बापापासून म्हंजी श्यामसिंगापासून औरंग्याच्या शेवेत हाये त्यो...
सुभेदार जबरी हिमतीचा मानूस हाय...
असु जाऊ नाईक...
अन आपल्याला कुटं दिहा दिवसा झुजायचं हाये?
मंग...
मराठे आयेंगे तो रात में आयेंगे...
इसलिये हमे चांद की तरफ ध्यान रखना होगा...
जब तक चांद की चांदनी ना बिखरे...
तब तक हमे मशाल और हिलालोंके सहारे पेहेरा खडा करना होगा...
याद रखना...
इस लडाई में चांद हमारा दोस्त होगा...
म्हणूनच माघातला शुद्ध पक्षातला पंधरवडा उलटू द्यायचा...
वद्य पक्ष सुरु होऊ द्यायचा...
त्यातही षष्ठी नंतर चंद्र मध्यानरात्रीनंतर उगवतो...
आणि त्याचा प्रकाश मंद असतो...
त्यान होतं काय...
सह्याद्रीत आपल्याला दूरचं दिसत नाही पण जवळच मात्र जरूर दिसत राहतं...
म्हणजे गडावरच्या शत्रूला आपले शिलेदार दिसणार नाहीत...
पण आपल्याला मात्र गडावर पोहचेपर्यंत कण अन कण दिसत राहील...
कल्याण दरवाजे पर और पुने दरवाजे पर गरम तेल की कढाइयां लगवाओ...
सारी मोर्चे और चौंकिया कडी तैनात करो...
मराठे कहींसे भी आ सकते है...
पुण्याच्या दरवाज्या कडून जाण्यात काहीच अर्थ न्हायी...
मावळतीकडं हाये सुसाटीचा बुरुज...
सुसाटीच्या बुरूजाकडन नीट झुंजारबुरुजा पत्तूर तटबंदी धावती...
मातुर...सूसाटीचा बुरुज अन कळावंतीणचा बुरुज यांच्या मध्ये मातुर तटबंदी न्हाई...
इथं हाय ह्यो डोणागिरीचा कडा...
हुकुम...
यहांपे पेहेरा नही लगाओगे ?
तुम्हे लगता है यहासे कोई आयेगा ?
यहां आने कि कोशिश वहीं कर सकता है जिसने अपने सर पे कफन बांध रख्खा हो ...
यहां से या तो हवा आ सकती है या तो मौत!
कौन करेगा ये जुर्रत ?
आपन जाऊ कि तिकडनं...
राजं...डोणागिरीच्या कड्यावरूनच येंगायचं...
आवं येंगायचं म्हंजी काय माडीचा जिना हाय व्हय त्यो...?
व्हय कि...व्हय तर...
जिन्यापरिस सोपं काम हाय मर्दा...
कसं काय?
धा पुरूस कडा असल बरुबर?
हां बरुबर...
मंग माझ्याकडं दोन गडी हायेती...
घोरपडे बंधू...
डोणागिरी परीस जाफा कडं चढून जात्यात...
त्ये वर पोचत्याल...अन दोर बांधत्याल...
दोर बांधल्यावं वर मंग चढून जानार का न्हाई?
व्हय... व्हय...
पर अख्खा मानुस पेललं असा दोर...
नवलाजी...
- जी धनी... - ये...
आता इतकं गडी एकत्र जमनार म्हनल्यावर थोडी...
थोडकी कुजबुज व्हनारच की...
आता तिचं कुजबुज जर म्येटापर्यंत पोचली...
तर आरोळ्या फुटणार...
गडावर जागल मिलनार...
गनिम सावध होनार...
असं होता कामे न्हाई...
कुटंतरी दो चौ कोसांवर बरी जागा मिळाली पाहिजे...
सांगतो...
बोचेघळीच्या घाटवाटेवर घीसराच्या अलीकडं
डोंगराच्या माथ्यावर उजव्या हाताच्या टेपा खाली एक घळ आहे...
त्या घळी खाली गच्च रान आहे...
नाईक...आपण गेलोय बऱ्याचदा तिकडे...
जी धनी...
तर अंधारल्यावर सगळ्यांनी त्या रानात जमायचं...
व्हय...व्हय...
थीतून डोणागिरी कडा किती पडंल राजं?
उलीसक हाय जी...
डोंगराच्या कडंकडंनं निघायचं...
मोप ढोरवाटा हैती...
थोडसं चाललं...
की रांगन्याच्या रानातून वर चढलं की म्होरं डोणागिरी...
बरं चार कोस असल का?
व्हय जी...
मंग झालंच...
मध्यानरातीच्या आधी...
डोणागिरीचा तळ गाठीतो वले...
काय मंडळी ठरलं...?
व्हय व्हय...
राजं...
गड घ्येतला का झुंजार माचीवर इजयाच्या होळीचा भडका उडवून द्येतो...
मंग तुमची पावलं लागुंद्या गडाला...
आन...
काय झालं? तान्हाजीराव...
थांबलातसे...
त्ये...
आऊसाहेबांपाशी येक मागनं हाये जी...
काय ते?
आऊसाब...
निघन्या पूर्वीचा निरोपाचा थाळा मला तुमच्या हातून हवा हाय...
एक बात पूछूँ हुकुम?
पुछो!
पिछले कुच दिनोंसे देख रहा हुं...
दिन में दो दो बार आप शिव जी के दर्शन करो हो...
घणे बेचैन लाग्यो हो...
बेचैन तो मैं तबसे हुं अचलसिंघ...
जबसे कोंढानापर नामजद होयो...
मैने मिर्झा राजासे बात करने कि कोशिश की...
की थे शिवाजी राजाने हरवाउने वास्ते दख्खनने मत जाओ...
लेकीन उन्होने म्हारी एक बात ना सुनी...
म्हारो बस चलतो तो मैं...
सौ साल तक शिवाजी महाराज ने गुलाम बने रेहतो...
औरत, नाचगाना, शराब सबसे कौसो दूर है शिवाजी...
उसरो चरित्र दुध जिदो साफ है...
चाल चलन साधूओ जिदो पावन...
तो अब भी वक्त है...
मिल जाते हैं शिवाजीसे...
- बगावत कर देंगे... - बगावत रो नाम मत लो अचलसिंह...
वरना मैं दोस्ती भूल जाऊंगा और थारी गर्दन यहीं उतार दुंगा...
मानू के मैं शिवाजी राजा री प्रशंसा करुं हुं...
लेकीन है तो वो आलमगीर पातशाह रो दुश्मन...
और मैं आलमगीर पातशाह रो नमक खायो हुं...
हमें खायोदे नमक रो कर्ज अदा करना पडेला अचलसिंघ...
चलो...
बसा...बसा...
तान्हा...
तू का उभा?
न्हायी त्ये... म्या बसतू... पर...
आता कसलं पण अन परंतु...?
बेत जमला नाही का?
तसं नव्ह आउसाब...
योक तरी जिन्नस तुम्ही वाढाया होवा...
असं...
सोयरा...
ते लाडवाचं ताट घ्या...
जी...
घ्या...
आता बसा...
पर्तेक्ष जगधंबा वाढाया आली...
मपलं पोट भरलं आऊसाब...
घ्या...
जगदंबा स्वरूप जिजामाउली कडून परसाद घेतल्या नंतर...
मसलत लई येळ चालली...
अन शेवटी जाण्याची ती येळ आलीच...
राजं...
सांभाळून...
मामला कोंढाण्याचा आहे...
म्या तुमास्नी शबुद द्येतो राज...
आमच्या प्रेतांच्या पायऱ्या रचायला लागल्या तरी चालतील...
पन आऊसाहेबांचं पाय कोंढाण्याच्या... दगडी पायठण्यांला लागायलाच हवं.
तान्हा...
असं अभद्र काय बरं बोलायचं ते...
आम्ही स्वराज्याच स्वप्न पाहियल ते...
तुम्हा सगळ्या सवंगड्यांसवे...
तुमच्या शिवाय मिळणार असेल तर आम्हाला स्वर्गाच इंद्रपद ही नको...
आणि तुम्ही सवे असल...
तर या सह्याद्रीचा काळा कातळ सुद्धा आम्हाला सिंहासना सारखाच...
कातळ कशापायी...
हुभा सह्याद्री...
अन आम्हा समद्या मावळ्यांची मन
तुमाला सोन्याच्या सिंहासनावर बसल्यालं बघायला लयी आतूर हायेत राजं...
लई येळा...
मनातल्या मनात तुमाला असं सोन्याच्या... सिंहासनावर बसल्येलं बघितलंय...
तुमी असं सोन्याच्या गादीवर बसलायत अन...
समदे पाच्छा तुमच्या समोर असं आदबीनं मान झुकवून उभं हायेत...
बरं सिंहासनाचं पाहू नंतर...
पण त्या आधी...
आमच्या पुतण्याचं लगीन आहे हे ध्यानात राहू द्या...
स्वतःला जपा...
बाजीप्रभू, मुरारबाजी यांच्यासप्रमाणे झुंज गाजवा...
पण तान्हाजीराव...
काहीही झालं...
तरी परत या...
म्या जाऊन जाऊन कुटं जानार राजं...
झुंजात मरनानं दावा साधला...
तरी या राजगडाला माथा टेकल्या बिगर... वरचा रस्ता धरायचा न्हाई म्या...
तान्हा...
येतो राज...
"शिवबाचा तान्हा निघाला..."
"पूरा करण्याला..."
"शब्द जो...दिधला..."
"मनी रं सवराज्याचा भावं..."
"कड्यापाशी घेउनी ऐसी धाव..."
"घेती त्ये भवानीचं रं नावं जी जी जी..."
काय झालं?
बाव्हटा उखाडला...
नीट घेऊन जा...दमान...
सुभेदार... म्या जातो...
जपून हां... जा...
"हर हर महादेव..."
- तान्हा व्हई पुढं... - व्ह्य मामा...
चला...सुर्व्या चल चल...
"तान्हाजी अवसान धरं"
"कातळा भरं...अंगी शहारं..."
"सूर्याजी...शेलारमामा...रं... पाचशें वीरं मागुतीरं..."
"अंधारं भरतंया कापरं हो...जी...जी"
जगदंब...
मामा...सुर्व्या... व्हा पुढं...
दमानं...
या... चला... चला...
अरजनसिंह...
भाई अरजनसिंह के होया... बात कांई है?
"गनिमी कावा साधण्या तं..."
"शत्रूची निद्रा भंगण्या तं..."
"मावळा कुदूनसा येतो रं..."
अरे है किधर गनिम?
इतना क्यू हल्ला मचा राहे हो...?
क्या हो रहा है...
क्या हो रहा है?
कुबादखान...
ऐसे खम्बो के जैसे क्यो खडे हो?
हुकुम... समज हि नही आ रहा मराठे कहां से आ रहे है...
- चारो और से आवाजे आ रही है हुकूम... - हुजूर...
गणीम वो बाजू आयो है...
चलो...
"यमाच्या रेड्याचं थैमानं..."
"रणातं घाली उदयभानं..."
"स्मशानीं अग्नी पेटला जाण..."
ये...उदेभान्या...
"समोर तान्हाजी उभा ठाकला."
"जणू इंद्राचा ऐरावत भासला..."
"विजेचा लोळ ह्यो कोसळला हो...जी...जी..."
एका एका क्षणाचा भार होऊ लागला आहे मोरोपंत...
राजे...
जे काही घडेल त्याची वार्ता आपल्यापर्यंत येईलच.
गेले दोन प्रहर तुम्ही इथेच असेच उभे आहात...
पायाला क्षीण होईल...
आपण खासगीमध्ये जाऊन विश्रांती घ्यावी.
आम्ही लक्ष ठेवतो...
आमचे तान्हाजी राव तिथं जीवाचा आकांत करून लढत असताना
आम्ही कुठली विश्रांती घ्यायची पंत?
"वेदना उरी दाटली... वेदना...वेदना उरी दाटली..."
"मूर्च्छना आली... संधी घावली..."
"मारतो आता तान्हाजीला..."
"उदयभान आक्राळ त्यो आला..."
"परी त्ये भाग्य नाही त्याला...हा...जी...जी..."
ए उदयभान्या...
तुझा त्यो मिर्झा राजा जयसिंघ चालून आला व्हता ना...
तवा बी आमच्या शिवाजी राजांनी त्यांस ह्येच सांगितल व्हतं...
का हिंदू राजा म्हनून चालून आला असशील...
तर अक्खी दक्खन जिंकून द्येतो...
पर त्या औरंगजेबाचा चाकर म्हणून चालून आला अशील...
तर आमच्या तलवारीचा सामना करावा लागलं...
त्यो बी चाकरीच कराया आला व्हता...
अन तू बी चाकरीच कराया आला...
कोणत्या मातीत जन्माला आला इसरला का? हम?
महाराणा प्रताप,
महाराणा संग्राम सिंघ...
महाराणा रतनसिंग रावळ...
अश्या मुघलांशी लढणाऱ्या महावीरांच्या मातीती जन्म घेऊन...
शिवाजी राजांसारखा सुर्व्य बुडवाया निघालं व्हय रं?
तुमच्या सारख्या मोगलांच्या गुलामांला ह्ये कधीच समजणार न्हायी...
का सवराज्याच, शिवाजी राजांच अन भगव्याच रक्षन कराया...
आमी मराठे छातीचा कोट करून हुबं हाओत...
तुमचं वंगाळ हात सवराज्यापतूर पोचस तवर...
उखडून टाकू आम्ही...
तान्हा...
ए लेकरा...
दादा... दादा...
अरे लेकरा...
सूर्या...
गड अजून पडला न्हाई...
दादा...
आता तूच माझा व्हाघ...
गड घेतल्या बिगर माघारी फिरायचं न्हाई हं...
पळा तान्हाजीराव पडलं...! पळा तान्हाजीराव पडलं...!
सूर्या...
सूर्या जा...
आरं पर दादा...
ह्यो बांध फुटला...
तर आवरायचा न्हाई...
आपल्या आपल्या गड्यांसनी माघारी फिरव...
जा...
अरं पोरा...
गड घेतल्या बिगर आउसाहेबांसनी त्वोंड दावायचो न्हाई म्या...
आरं पर दादा तुला असं...
माघारी फिरव...
आपल्या गड्यांसनी माघारी फिरव जा...
आरं जा... जा म्हणतोय ना...
ए... दादाला अमृतेश्वराच्या रावळात घेऊन चला...
म्या आलो...
व्हय...
जा तू...
संभाल स्वतःला...
ये...हात लाव...
तान्हा...
ए... थांबा...
नामर्दांनो कुठे चालला...
ए थांब...
व्हय माग...व्हय माग...
व्हय माग... नाहीतर कापून टाकेन...
जाताय खाली...
कुटं चालला रं?
कुटं चालला?
मुंडक छाटेन...
कुटं जाता...
कुटं जाता... नामर्दांनु...
आरं त्यो तुमचा बाप तिथं आसुदानं न्हाऊन झोपला हाय...
त्याची आन हाय तुमास्नी...
ए...
उतर खाली...
कुटं चालला रं चांडाळा...
म्या कड्याचे दोर कापून टाकले हायेती...
आता कड्यावरून उड्या टाकून मरा...
नाहीतर माघारी फिरून दुश्मन मारा...
दावेदारानु...
आरं कशापायी आलता हिथ?
यो कडा चढूनशान कशापाई आल्ता?
किल्ला दुश्मनापुन घ्येयाला ना?
आरं...
त्यो पडला तर तुमची अलाय बलाय ग्येली...
पळून चाललेत...
हट...
बघा...
आलं बघा...
गनिम आलं तलवारी घेऊन...
पळून द्येतील त्ये तुम्हाला...
हां...
पळून द्येतील?
हे हे असं कुत्र्याच्या मौतीनं मरनार तुम्ही...
थू...
आरं थूत तुमच्या पलनाराच्या जिनगानीवर...
आरं... पाठीवं घाव खाऊन मराल तर नरकात कुजावं लागल...
पर छातीवं घाव घेऊन राजांसाठी मराल...
तर सर्गाचं दार उघडल...रं दादानू...
सर्गाचं दार उघडल...
फिरा माघारं...
ध्यानी असुद्या...
त्येंच्या येका हाती मशाली हायेती...
तुमचं दोन्ही हात मोकळं हायेती...
उसळा झऱ्यावानी...
पार्वतीपते हर हर...
महादेव...
मराठे वापस आ गये.
भागो...
हर हर... महादेव!
रातीचा दुसरा प्रहर...
अजून काही वार्ता नाही...
राजं...
गड घ्येतला का झुंजार माचीवर इजयाच्या होळीचा भडका उडवून द्येतो...
पंत...
पंत कोंढाणा फत्ते झाला...
कोंढाणा फत्ते झाला पंत...
कोंढाणा फत्ते झाला...
जी राजे...
- ये क्षणी कोंढाण्यावर निघायचं...चला. - हो.
तान्हाजीराव...
तान्हाजीराव कुठेत?
राजं...
- राजं... - सूर्याजी...
राजं...दादा...
राजं... बघा न... दादा...
आलात... राजं...
वाट बघत हुतो म्या...
तान्हा...
म्या गड घेतला राजं...
हो.
आऊसाहेबांसमुर तुमचा घ्येतलेला शबुद पडु दिला न्हाई बरं...
तुमच्या सवे लई लांबवर चालत आलो...
अजून बी चालायचं व्हतं...
पर आता...
मपला मुक्काम हितच...
नाही...
तान्हा...असं बोलू नये...
राजं...
मला फकस्त...येक शबुद द्याल?
हो...
फकस्त येक...
बोला बोला राव...
म्या आत्ता हितच थांबनार...
तवा...
उमर्ठ्याला तुमच्या पुतन्याचं लगीन लावाल?
हं.
काय करणार?
काळाम्होरं औशीद न्हाई...
राज...
सवराज्याच्या कामी ह्यो नाशिवंत देह पडला...
पुण्यवान झाला...
राजं...
तुमच्या खांद्यावर डोकं ठेवून शेवटचा श्वास घेतोया...
नाही तान्हा...
मग काय पाहिजे अजून माणसाला...
असं बोलू नये...
राजं...
अमर होनार म्या...
उमर्ठ्याच्या मारुतरायावानी...
अमर हुनार...
नाही आपण आपण वैद्यबुवांना बोलवूया...
आणि तुम्ही आमच्या सवे राजगडी चला...
वैद्यांना बोलवा कोणीतरी...
अरे पाहत काय बसलाय, वैद्यबुवांना बोलवा...
"आम्ही जातो आमुच्या गावा"
दादा...
"आम्ही जातो...जातो आमुच्या गावा"
दादा...
"आमुचा राम राम...राम राम घ्यावा"
सुभेदार...
"आमुचा राम राम...राम राम घ्यावा"
गड आला सुभेदार...
पण आमचा सिंह गेला...
सिवबा आला का रे आनंदा?
आणि तान्हा?
"तुमची... आमुची"
"तुमची आमुची हेचि भेटी"
"येथोनिया जन्मा तुटी"
"तुमची आमुची हेचि भेटी"
"येथोनिया जन्मा तुटी"
"आता असो द्यावी दया"
असुदे असुदे...
हे काय वहिनीसाहेब?
शेलारमामांजी म्हनलं...
का... आपलं तीनशे साठ मावळ गमावलं शिंव्हगडावर...
सवराज्याची वाट दाखवणार दिवंच होतं त्ये जनू...
त्यांच्याच आठवनीत ह्ये दिवं बनवल्यात...
त्येंनी परान दिले नसतं...
तर आपल्याला आश्ये सोहळे बघायला मिळाले नसते...
आज पासून मालुसऱ्यांच्या परत्येक... लगीन कार्यात ही रीत क्येली जाईल...
"आता असो द्यावी दया"
उमर्ठ्याला तुमच्या पुतन्याचं लगीन लावाल?
"तुमच्या लागतसे... लागतसे... लागतसे पाया"
"आम्ही जातो आमुच्या गावा"
"आम्ही जातो...जातो आमुच्या गावा"
"आमुचा राम राम...राम राम घ्यावा"
असुदे असुदे...
रायबा...
आम्ही तुमच्या कंबरेला तलवार बांधली...
आता आम्हाला सांगा...
याचा मायना काय झाला?
आम्ही सुभेदार झालो?
"येता निजधामीं कोणी विठ्ठल विठ्ठल बोला वाणी"
"विठ्ठल विठ्ठल बोला वाणी"
आम्ही स्वतःच्या हातांनी ही रत्नजडित तलवार तुमच्या कंबरेला बांधली...
आता आम्हाला सांगा...
याचा मायना काय झाला?
काय कि ब्वा?
अहो म्हणजे... तुम्ही आता सरदार राहिला नाहीत...
आज पासून तुम्ही सुभेदार झालात...
सुभेदार तान्हाजीराव मालुसरे...
"तुका जातो वैकुंठाला"
"विठ्ठल... विठ्ठल... विठ्ठल"
तान्हाजी रावांनी सिंहगड घ्येतला पर... त्याचा सोहळा बघायला त्ये थांबलं न्हाईत...
महाराजांनी तान्हाजी रावांच्या जागीच सूर्याजी रावांची योजना केली...
सूर्याजी रावांना सुभेदार केलं...
शिंवगड जिंकणारऱ्या मावळ्यांची त्यांनी नावाजनी क्येली...
सोन्याची कडी... मानाची वस्त्र... अपार अपार दिलं...
ज्ये गमावलं त्येंच्या पोराबाळांची जबाबदारी घ्येतली...
जोपासनी क्येली...
निष्ठा कशी असावी त्ये तान्हाजी रावांनी दावलं...
भाऊ कसा असावा त्ये सूर्याजी रावांनी दावलं...
राम लक्ष्मन जश्ये अढळ...
तश्ये तान्हाजी सूर्याजी ह्ये भाऊ...
मराठ्यांच्या इतिहासात चंद्र सुर्यागत अढळ झाले.
कल्पांता पतुर या वीर योद्ध्यांचं सुमिरन करायचं...
रडण्यासाठी न्हाई लढण्यासाठी...
"हे रक्तामंदी उसळं तापता लाव्हा"
"शिवराय शब्दाची आन आम्हाला"
"वैऱ्याच्या रक्तानं गड भिजवू"
"जिंकून नाचवू ध्वज भगवा"
"हे आदि न अंत अशा शिवाचे"
"त्रिशूळ आम्ही त्या भैरवाचे"
"आम्ही नीळकंठ विष पिऊन"
"मोडीतो वैऱ्याची मुंडकी मोजून"
"चंडी ची ती प्यास मराठे"
"दुर्गेचे ते हास्य मराठे"
"वीजेला आडवा जाऊ नको रे"
"फाडून पल्याड जाती मराठे"
"रक्त अस्त्र वज्र ज्यांचे"
"वार घाव धन त्यांचे"
"ढाल तेगीची खण खण खण"
"मनी स्वराज्य दण दण दण"
"शिवरायांची आन मराठे"
"जिजामातेचा मान मराठे"
"तोडत जाती शत्रू सारा"
"भगवा छाताडात रोवी मराठे"
"आले मराठे आले मराठे"
"आदि न अंत अशा शिवाचे"
"मोडीतो वैऱ्याची मुंडकी मोजून"
"पातशाही झोडती असे मराठे"
"आले मराठे आले मराठे"
"आदि न अंत अशा शिवाचे"
"मोडीतो वैऱ्याची मुंडकी मोजून"
"पातशाही झोडती असे मराठे"
"हे अंबाबाईचा उदो"
"उदो अंबाबाईचा..."
"रामच हा"
"कलियुगी शिवराय रूपाने जो अवतरे आता"
"कृष्णच हा"
"गीतेचा अर्थ रेखितो तेजाळ तलवारे आता"
"भीमच हा"
"बळ ज्याचे दळभारे"
"गजबळे, रणधुळे"
"रक्तजळे"
"वैरी पळे"
"धक्क धिंग"
"काळ हा मृत्युचा रक्ताने माखला, रणात धावला"
"रुद्रसम, शक्ती हस्ते अहं पातुं वीरकृते"
"त्रिशूल: रक्तस्नानं अहं कर्तुं तत्परिते"
"अग्नयः अरीमुण्डं भस्मं कर्तुम् रक्षाकृते"
"शूलीजातः मस्तक खड्गच्छिन्नं कर्तुं धर्म हिते"
"शं शं शं शं शं शं शंकराय रक्त अर्पण"
"रं रं रं रं रं रं रणधीराय स्वेद अर्पण"
"हं हं हं हं हं हं हनुमताय प्राण अर्पण"
"कं कं कं कं कं कं कालिकाय मुण्ड अर्पण"
"नाद गुंजे दिगंबरा"