At doon ko nakita 'yong parte ng eroplano, banda do'n.
Kung mula 'to do'n sa bumagsak, may mga namatay.
Kaya naisip namin agad 'yong mga pamilya.
Nagradyo kami at tumawag ng pulis.
16 NA BUWAN MULA NG HULING TAWAG
Balita ngayong umaga sa paghahanap sa Malaysia Airlines flight 370...
May parte ng eroplano na napadpad
sa isla ng La Reunion sa French Indian Ocean.
Pero naniniwala ang mga imbestigador na ang nasa larawan
ay kapareho sa Boeing 777, katulad ng nawawalang Malaysia jet.
Mukhang totoo.
Kung parte 'yon ng 777, MH370 iyon.
Walang duda. Walang ibang nawawala.
May mga palatandaan rin na matagal na itong nasa tubig.
Nakakalungkot ang araw na 'to para sa pamilya.
Nabuhay ako ng 100% na itinatanggi na natapos 'yong biyahe ng eroplano
sa isang pagbagsak.
Kaya lahat ay nawawala na naman ulit sa kontrol, sa buhay ko.
Para sa akin, 'yong parte ay ang punto kung saan ako nagsimulang mag-isip,
"Sige, hindi na sila babalik."
May nakaharap tayong pinilit tayong tanggapin na nandito sila.
Ang tanggapin
na wala na sila. Gano'n.
Hindi ako naniniwalang bumagsak ang MH370 sa timog Indian Ocean.
Kaya, sa unang pagkakataon na nakita ko iyon sa balita,
ang totoong naramdaman ko ay,
"Sino'ng nagtanim do'n?"
"Sino ang nagdala doon?"
Wala kaming mga sagot.
Isa ito sa pinakamalaking misteryo sa kasaysayan ng aviation.
Ikinalulungkot kong
sabihin sa inyo
na kinumpirma ng internasyonal na pangkat ng mga eksperto
na ang natagpuang parte ng eroplano sa Reunion Island
ay galing talaga sa MH370.
Isag malaking oportunidad ito sa pinakamalaking misteryo ng aviation.
Napakalaking balita nito sa mga taga-Independent Group.
Ito ang unang matibay na ebidensya na bumagsak 'yong eroplano sa Indian Ocean.
Ang lugar na inaakalang pinagbagsakan.
Lahat ng mga puting tuldok ay ang mga posibleng parte na mula sa MH370.
Nakakalugod malaman na
pinagtibay nito ang mga teoryang itinataguyod namin.
Hanggang sa puntong iyon, ang nagsasabi lang na napadpad ito sa Indian Ocean
ay ang datos ng Inmarsat.
Ngayon, 'yong nahanap na parte ang nagkukumpirma.
Ito ang unang pagkakataon na nagkaroon ng ebidensya
na 'yong eroplano ay napunta kung saan namin sinabi na posibleng pinagbagsakan.
Nang matagpuan 'yong parte, malinaw na patunay ito sa panloloko,
na ayon sa teorya ko na ang datos ng Inmarsat ay pinakialaman
para magmukhang lumiko 'yong eroplano pero sa kabila pala ito napunta.
Malinaw na hindi pa hilaga ang eroplano,
dahil dito sa aktwal, pisikal na eroplano.
Pero.
habang iniisip ko ito,
naisip ko, "Sige."
"Kailangan kong kumbinsihin ang sarili ko ng 100% na galing ito sa MH370."
Ang hilig ko sa pakikipagsapalaran at sa biyahe
at paglutas ng mga misteryo ay nagmula noong bata pa ako.
Noon pa man ay gusto kong makapunta sa bawat bansa sa mundo
at alamin ang tungkol dito at ang anumang misteryong hindi pa nalulutas
at gusto kong ako ang makalutas at malaman ang tungkol dito.
Kasama ako sa Facebook group
na pinag-uusapan ang Malaysia 370
at gusto kong malaman kung ano ang maitutulong ko.
Kaya nang matagpuan 'yong flaperon,
alam kong marami pang parte ang nandoon.
Nakipag-usap ako sa mga oceanographer.
Sabi ko, "Gusto kong maghanap pa ng mga labi."
"Saan ako pupunta?"
At sabi nila,
"Mapupunta ito sa Mozambique Channel sa baybayin ng Mozambique."
"Pumunta ka do'n, baka swertehin ka."
At 'yon ang ginawa ko.
Kaya pumunta ako sa Vilanculos,
isang bayan sa Mozambique Channel.
At tinanong ko ang mga tao sa Vilanculos
kung may nakita silang mga parte ng eroplano.
May nakilala akong lalaki na nagsabing, "Ah, may sandbank."
"Doon pumupunta ang mga mangingisda para kumuha ng lambat, at mga palutang."
Kaya sumama ako sa kanya.
At naglalakad kami,
siguro mga 20 minuto sa paghahanap,
nang biglang,
sabi ko, "Teka, ano 'yon?"
Kaya lumpait ako
at ito ang kulay abong tatsulok na may nakasulat na "walang hagdan."
At hinawakan ko ito.
At sinasabi ko,
'yon ang sandali na alam ko
sa puso't isipan ko,
na may hawak akong parte ng Malaysia 370.
May mga bagong kaganapan ngayon tungkol sa mga parte,
na nakita sa Eastern Africa, na posibleng parte
ng nawawalang flight 370 ng Malaysia Airlines.
Inulit ng awtoridad ng Malaysia na ang litrato ng mga ebidensya ay nagsasabing
malamang na galing ito sa isang Boeing 777.
At marami pa tayong balita mula sa Amerikanong nakahanap nito.
Siguradong galing ito sa eroplano.
Maaaring galing ito sa Boeing.
Maaaring mula ito sa 777.
Maaaring ito ay
mula sa Malaysia 370.
Mula sa mga larawang ipinakita,
malaki ang posibilidad
na 'yong mga parte ng eroplano ay mula sa Boeing 777.
Sinabihan akong pumunta sa Mozambique para maghanap.
Ginawa ko at nahanap ko ito.
Sinabi rin ng mga oceanographer na ang pinakamagandang lugar ay ang Madagascar.
Kaya pinuntahan ko
para maghanap pa.
Nahanap ni Blaine Gibson ang 'di bababa sa 20 piraso ng mga labi.
Pitong piraso ang halos tiyak na mula sa MH370.
Sampu pa ang may mataas na posibilidad na mula sa eroplano.
Ito na sa ngayon ang pinakamahalagang piraso na natagpuan.
Si Blaine Alan Gibson
ay nagpakita ng kakaibang kakayahan sa paghahanap ng mga labi.
Isang bagay na hindi kayang gawin ng iba.
Siya lang ang taong kayang lumabas,
maglakad sa dalampasigan at makahanap ng mga labi.
Itong bagay na ito, na sa tingin namin ay mula sa Malaysia 370...
Oh. Oo, tingnan mo.
Diyos ko.
At siya na ngayon ang dahilan
sa pagkakahanap sa karamihan ng mga bahagi ng MH370.
Karamihan sa pisikal na ebidensya tungkol sa MH370 ay galing sa iisang tao.
Isa siyang modernong Indiana Jones
na gumugol ng higit dalawang taon sa pag-iikot sa mundo
para makahanap ng sagot sa eroplano ng Malaysia.
Kay Blaine, parang madali lang.
At ang tanong na kailangan kong itanong ay,
"Paanong posible 'to?
Kung tama ako
na ang MH370 ay pakana ng Russia na sangkot para magmukhang
'yong eroplano ay napunta sa timog ng Indian Ocean
kaya pahiwatig ito na ang mga parte ay kaugnay ng parehong plano
at itinanim ng sinumang nagtatrabaho para sa Russia.
At hindi ito ang unang beses na
ang Russia ay nagtanim ng maling parte ng eroplano para iligaw ang mga imbestigador.
Ang Korean Airlines flight number 007 na may sakay na 269 katao,
ay bumibiyahe mula New York papuntang Seoul na daanan ng Alaska at Tokyo.
Ayon sa state department, pinagbagsak ito malapit sa Soviet Sakhalin Island.
Noong 1983,
pinabagsak ng mga Soviet ang isang Korean airliner sa karagatan ng Japan.
Makikita sa Japanese radio monitoring na kontrolado ang mga Soviet jet sa lupa.
Kailangan ngayong makuha kaagad ang black box.
Habang hinahanap ng mga Amerikano at Hapon ang mga labi,
nagtanim ang mga Soviet ng acoustic pinger na magliligaw sa kanilang mga ginagawa.
Posible kayang ganito rin 'yon?
Inisip ko kung posible bang makahanap ng anumang ebidensya
na nag-uugnay kay Blaine sa Russia.
Napakadali palang makahanap ng ugnayan ni Blaine at ng Russia.
At nakakuha ako ng mga tala sa pagpaparehistro
ng pagtatag niya ng kumpanya kasama ang dalawang
kasosyo mula sa gitnang Russia noong unang bahagi ng 90s.
Nandoon siya nang bumagsak ang Soviet Union.
Marunong siyang magsalita ng Russian.
Kaya meron siya, sa puntong ito, ng ilang dekadang koneksyon sa Russia.
Duda ako na
si Jeff Wise ay pupunta ng Netflix at paratangan akong espiya ng Russia.
Wala siyang basehan
at alam niyang napakabigat na paninirang-puri nito.
Unang beses kong narinig si Blaine noong nakita niya ang unang parte.
Nakakatawang kuwento.
Sumakay siya sa bangka, dumaong at iniisip, "Baka may mga labi doon."
Dalawang oras sa dalampasigan, nakahanap ng labi,
at sakto, nandoon din ang mga media na nagsasalita ng Ingles.
Kakaiba, ano?
Grabe 'yong pagkakataon! Sa gitna ng kawalan, sa walang taong dalampasigan.
Iyon si Blaine.
Inakusahan ako ng mga masasamang bagay.
Mga kalokohan, mga nakakatawa.
Inakusahan akong espiya ng Amerika,
isang espiya ng Russia,
isang epsiya ng China,
isang international organ trafficker,
isang international sex trafficker.
Sabihin mo na lahat.
Talagang katawa-tawa.
Wala talaga akong patunay na
konektado siya sa military intelligence ng Russia
o nagtanim siya ng mga labi.
Pero, hindi lang ako ang naghihinala kay Blaine.
Si Blaine Gibson ay naging hari ng debris sa silangang baybayin ng Africa.
Pero hindi ko binibigyang kredibilidad ang nahanap niya. Sigurado 'yan.
Kapag tiningnan mo ang ulat ng Australia tungkol sa mga labi,
sinasabi nila na ang mga ito
ay malamang na bahagi ng MH370.
Ang ibig sabihin ng "malamang" ay hindi pa nila
napatunayan na bahagi ito ng MH370.
Kaya hula lang nila na posible dahil parang parte ng eroplano.
Pero sa kabila noon,
kinumpirma ng awtoridad na bahagi ng MH370 ang flaperon.
Ito ang unang piraso ng labi na natagpuan sa dalampasigan ng Reunion Island.
At kaya, sabik na sabik akong tingnan ito nang detalyado.
Nagsimula akong maghukay ng mas malalim.
At ang una kong narinig
mula sa pinanggalingan sa imbestigasyon,
ay nawawala ang ID plate nito.
Isang metal na bahagi
na nakarimatse o nakadikit,
na inaasahang tatagal sa lahat ng uri ng presyur,
atmospera, halumigmig, init, lamig.
Nalaman ko na may isang beses lang
na inaalis mo ang ID plate mula sa bahagi ng eroplano,
at ito ay kapag sinira na ang eroplano.
At dahil nawawala ito ay sobrang kaduda-duda
at agad mong maiisip na,
"Pwedeng galing ito sa sinirang eroplano."
Nang napagtanto ng mga imbestigador na wala silang ID plate,
sinabi nila, "Hayaan mo na, hahanap tayo ng iba pang reference number
na tutulong sa atin na matukoy kung saan nanggagaling ang parteng ito."
Sinasabi nila na ilang serial number
na nakita sa flaperon ang ipinadala sa gumawa
para hanapin ang mga talaan sa pagawaan.
Alam ko mula sa source sa imbestigasyon
na nagpadala sila ng 12 numero,
at sa 12 na ito,
isa lang ang serial number na tumutugma.
Isa lang?
Nang marinig ko 'yon, parang, "Ano?"
Hindi ito sapat
para matiyak na ang flaperon na ito ay bahagi ng MH370.
Pero sa kabila noon,
kinumpirma na ang flaperon
ay bahagi ng MH370.
Kinumpirma ng internasyonal na pangkat ng mga eksperto
na ang parte ng eroplano ay galing talaga sa MH370.
Ang koneksyon sa pagitan ng labi at ng eroplano...
Kung iisipin mo ang sinabi sa amin,
medyo mahina. "Kapareho ng pintura sa eroplano."
SAMPOL NG PINTURA SINURI
O nang sinabi nila na,
"Iyon lang ang bumagsak sa lugar, kaya iyon 'yong eroplano."
Ang patunay ng koneksyon sa pagitan ng mga labi
at ng eroplano ay hindi kapani-paniwala.
1,000 ARAW MULA NG HULING TAWAG
Minarkahan namin ang 1,000 araw mula nang mawala ang MH370
at nagpasya kaming pumunta sa Madagascar kasama si Blaine.
Isang inspirasyon ang pagkakahanap ni Blaine sa mga labi.
Maraming may ayaw kay Blaine.
Pero sa personal, iginagalang niya ang mga kamag-anak at mga kailangan namin.
Sa tingin ko, hindi tama ang pagtrato kay Blaine.
Naniniwala akong mabuti ang intensyon niya.
At masaya ako kung gusto niyang maghanap hangga't kaya niya.
Kaya, pagpalain ng Diyos si Blaine.
Noong kami mismo ng mga pamilya ang pumunta sa Madagascar
para hanapin ang mga labi,
halo-halo ang naramdaman ko.
Isang uri ng kalungkutan,
galit...
isang uri ng...
JIANG HUI, ANAK NG PASAHERO NG MH370
...takot.
At ang pakiramdam...
na nawawala...
ang nanay ko.
Jiang Hui.
- Parehong lugar. - Pareho.
Sa MH370 cove.
Pareho ito.
Noong nasa kamay ko na ang mga labi,
naisip ko,
"Ito siguro 'yong bagay na
pinakamalapit sa nanay k sa kanyang huling sandali."
Isa itong kakaibang piraso.
Oo.
Sa nakaraang dalawang taon,
ginamit ang lahat sa paghahanap sa posibleng pinagbagsakan ng eroplano
ayon sa satellite imaging mula sa British company na Inmarsat.
120,000 kilometro kwadrado sa timog Indian Ocean.
Pero wala pang nahanap doon.
Nagtagal ang paghahanap.
Mahigit dalawang taon na kaming naghahanap.
Pero habang naghahanap kami,
mas natitiyak namin na mahahanap namin ito.
May nakilala akong kamag-anak.
Nakiramay ako sa pinagdadaanan nila.
At, alam mo na,
sinubukan kong tiyakin sa kanila na ginagawa namin ang lahat
para mahanap 'yong eroplano at maiuwi ang mga mahal nila sa buhay.
Kaya kailangan lang namin magtiyaga.
Kailangan naming magpatuloy.
Siguro gusto talaga nilang magpatuloy.
Pero...
Hindi, 'di talaga nila mahahanap 'yong eroplano.
Imposible.
Wala do'n 'yong eroplano.
Hanggang ngayon, 'di pa rin nalulutas ang misteryo.
'Di natin alam ang nangyari.
Maaaring 'yong piloto pa rin.
Maaaring mga hijacker pa rin.
Ang susunod na mangyayari ay siguro ang pinakanakakagulat sa lahat.
May mainit na bagong balita na
nagsasabing ang piloto ng bumagsak na MH370
ay lumipad sa parehong ruta gamit ang home simulator isang buwan bago ang sakuna.
Sa simula pa lang,
alam na natin na may flight simulator ang kapitan sa basement niya.
Ginawa ko ang Youtube video na ito.
Maraming piloto ang mahilig talaga magpalipad
at normal lang na may flight simulator si Zaharie.
Pero kung lumipad siya sa parehong ruta sa simulator
na dinaanan ng eroplano,
mahirap isipin na inosente siya.
Sa imbestigasyon,
ang mga hard drive mula sa home flight simulator ng piloto ng MH370,
ay kinuha ng mga imbestigador, at ibinigay sa FBI.
Sinuri ng FBI ang mga hard drive na iyon
at nakakita sila ng data point. Ayon dito...
Lumabas na ng FBI ay alam na ito
mula pa nang makuha nila ang datos ng simulator.
Pero lumabas lang ito makalipas ang dalawang taon.
Ang dilaw na linya ay ang sinasabing dinaanan ng eroplano.
Ang pulang linya ay 'yong nasa simulator.
Ipinapahiwatig ng mga datos ng simulator
na ang eroplano ay tumawid sa Malacca Strait
at pagkatapos ay sa timog Indian Ocean
hanggang
maubos ang gasolina.
Ito na siguro ang pinakamatibay na ebidensya.
Nang lumabas ang ebidensyang 'yon, talagang marami ang nagduda.
Akala ng marami ay sigurado na 'yon.
GINAWA NG KAPITAN
Pero hindi pala ito gano'n.
Oo, lumipad 'yong sa simularo sa Malacca Strait,
pero parang binago ang lokasyon ng eroplano.
Inayos niya ito sa pamamagitan ng pagkuha ng cursor
at nilipat ito sa parang mapa sa baba ng timog Indian Ocean.
'Di talaga siya lumipad sa timog Indian Ocean.
Inilagay niya lang sa timog Indian Ocean,
ilang daang milya ang layo mula sa lugar na pinaghahanapan.
Kaya, tulad kahit ano sa kasong ito, makikita mo ang gusto mong makita.
Nagpalipad ang piloto ng simulated na biyahe na...
Bagaman sa tingin ko ang pagkuha ng datos ng simulator mismo ay isang patunay,
pinapatunayan nito ang mga bagay na alam na natin.
At, alam mo na, kakaiba na meron kang simulation na magtatapos
sa pagkaubos ng gasolina sa timog Indian Ocean.
Ang datos ng simulator ay hindi ang buong palaisipan.
Isang piraso lang ng puzzle na nagkasya.
Nakausap namin ang mga pamilya tungkol sa balita, nadidismaya raw sila.
Nang mangyari ang insidente,
ang flight simulator ng piloto ay kinuha ng FBI sa bahay niya.
Kailangang maunawaan ng mga tao na nasa FBI ang impormasyong ito bago ang iba.
Pagkalipas ng ilang taon,
"Ah! Sa flight simulator ng piloto ay ang rutang nilipad niya."
May itinatago ang FBI.
Para sa'kin, sa muli, mas patunay na sangkot ang mga Amerikano.
Hindi nagbigay ang FBI ng kahit ano sa opisyal na pagsisiyasat sa Malaysia
o sa mga hukom ng Pransya.
Wala kahit isang ulat.
Kaya gusto naming malaman ang ginawa nila.
Ibig kong sabihin, alam natin na malihim ang FBI.
Pero sa kasong ito...
ABOGADO NI GHYSLAIN
...isang kahilingan ng kooperasyon sa hukuman ang pinag-uusapan natin,
bilang bahagi ng hudisyal na imbestigasyon na nakikinabang sa pagiging kumpidensyal.
Nakakainis na sa kasong ito,
nakita natin na napakatahimik nila. Totoo.
Naniniwala akong ang Malaysiya ay
ang tawag sa French, "Ang Sangkalan" sa kwento.
Alam nila, tumahimik pa rin.
Mga Amerikano ang nangunguna sa pagsisiyasat sa simula pa lang.
Ang British ang naghahanap sa eroplano, kasama ang Inmarsat.
Sige.
At mga Australyano ang nangunguna sa paghahanap. Hiwalay lahat.
"Sige, wala rito."
Wala.
Zero.
Kapag mamamahayag ka, siyempre may tiwala ka sa awtoridad.
Ang unang iisipin mo ay huwag isipin na nagsisinungaling ang mga taong ito sa iyo.
Pero kung ako ang tatanungin,
ang problema sa opisyal na salaysay na ito
sa pagbagsak ng eroplano sa timog Indian Ocean
na inaasahang paniniwalaan ng lahat,
ay wala talaga itong patunay.
Una, kung paniniwalaan ang opisyal na salaysay,
lumipad ang MH370 sa teritoryo ng anim na iba't ibang bansa,
ito ay, Vietnam, Thailand, Malaysia, Indonesia, Singapore,
at kalaunan ay Australia.
Pero wala ni isa sa mga bansang
ito ang nakapagbigay
ng kuha sa radar ng MH370.
Sa kabila ng katotohanan na, oo, ang Malaysia ang nagsabi,
"Nakita nating bumalik ang MH370."
Ito ang sinabi nila matapos ang isang linggo,
"Nakita ng radar ng militar ang eroplano nang gabing iyon, na bumalik ng Malaysia."
Pero, wala kaming patunay na nakita talaga ng mga Malaysian ang eroplano
sa radar nang gabing iyon.
- Sobrang nakakalito. - Hindi.
Kahit na ang mga pangunahing elemento ay walang patunay.
Kaya bakit paniniwalaan ang opisyal na pahayag
kung may tinatago silang importanteng ebidensiya?
Excuse me, sir?
Isa pang bagay, na talagang kakaiba,
ay ang katotohanang lumipad raw ang MH370
sa isang air base na tinatawag na Butterworth,
na kontrolado ng Australia.
Paano ka maniniwala kahit kaunti
nay may 'di kilalang B777 sa itaas ng base
nang hindi agad nag-uudyok ng pagpapalipad ng mga jet,
para pigilan ito,
parang isang alert?
Wala.
Walang nangyari.
At ang lahat ng ito ay mas nakakagulat
kapag nalaman mo na sa oras na iyon,
nang mawala ang MH370,
may dalawang malaking pagsasanay ng militar
sa South China Sea na sangkot ang US.
Kaya, sa titingnan mo, mayroon kang napakaraming
mga sundalo sa rehiyon.
Ang hirap isipin na
sa panahon ngayon, mawawalan tayo ng B777.
Mas mahirap isipin na mawawala ito
sa lugar na sinusubaybayan ng buong mundo.
Hindi talaga ito kapani-paniwala.
Kaya ang tanging maaasahan natin
para sabihing bumagsak 'yong eroplano sa Indian Ocean
ay ang handshake ping mula sa Inmarsat.
Kaya ang tanong mo sa sarili mo ay,
"Sino si Inmarsat?"
Ang nakakatawa,
may partikular silang sangay na tinatawag na Inmarsat Government,
KOMUNIKASYON NG GOBYERNO NETWORK NA SERBISYO
na nagbibigay ng serbisyo sa mga militar ng pinakamalalaking bansa sa mundo.
Kasama ang US.
Kaya, kapag naunawaan mo kung gaano kalapit ang Inmarsat at ang gobyernong US,
mahirap bang paniwalaan na
ang datos na ibinigay ng Inmarsat
ay disenyo o gawa-gawa lang
para mapagtakpan ang totoong nangyari sa MH370?
Sa palagay ko,
hindi bumalik ang MH370.
Anuman ang nangyari,
nangyari ito sa South China Sea.
At hindi lang ako ang nag-iisip nito.
Alam ko ang nakita ako.
Alam kong may ebidensya ako sa South China Sea.
Habang hinanap ko, mas marami akong nahahanap.
Kaya, sigurado ako na ang MH370
ay nasa labas ng Vietnam.
Sa puntong iyon, nakipag-ugnayan na ako sa Malaysia Airlines.
Sinubukan kong sabihin sa napakaraming tao na may mga labi dito.
Walang nakikinig sa akin.
Kinausap ako ni Florence. Napag-usapan namin ang MH370.
Tinanong niya ako sa naiisip ko at sinabi ko kung ano ang meron ako.
Sinabi ko, "Tandaan natin na may trabahador sa oil rig
na nakakita ng ng apoy sa langit nang gabing iyon."
Sinabi ng mga piloto ng Cathay na nakakita sila ng maraming mga parte.
Anong nangyari sa kanila?
Nasaan ang ebidensya?
Nang makausap ko si Florence, sabi niya, "Nakausap ko na ang iba
at ganoon din ang sinasabi nila."
Karagdagang boses lang ito
na nagsasabi sa akin na may pagtatakip sa totoong nangyari
sa rehiyong iyon nang gabing iyon.
Sa puntong iyon, napaisip ako,
"Ano kaya ang naglagay sa MH370 sa gitna
ng pinakamalaking misteryo ng civil aviation?"
Kaya, sinuri kong mabuti ang mga kargamento.
Kakaiba ang nakita ko.
At iyon ay 2.5. tonelada ng electronics
na nakalista bilang walkie-talkie, gamit sa radyo, maliliit na bagay.
At ang kargamento na ito ay naihatid
ng may mga bantay at ikinarga sa MH370 nang gabing iyon
nang hindi na-scan.
Akala kong kakaiba ito.
WALANG AVAILABLE NA X-RAY MACHINE
Alam ng publiko na ang China
ay sabik na sabik na makakuha
ng napakasensitibong teknolohiya ng US
sa larangan ng surveillance, stealth drone technology.
Kaya, maaaring ito ang sentro
ng nangyari sa MH370.
Baka nalaman ng US na may delikadong kargamento ang MH370
papuntang China sa huling sandali at
ginawa nila ang lahat para pigilan ang mga kargamento na makarating sa destinasyon.
Doon ko naalala ang sinabi sa akin ni Ghyslain na
dalawang US AWACS na eroplano ang sangkot.
AWACS: "MATA SA LANGIT" NG NATO
Hindi ko talaga alam ang gagawin do'n hanggang sa may nakilala ako
para saa ibang usapan na may kaugnayan sa MH370.
At ang source na ito ay dating miyembro ng US Air Force.
Sabi niya, "Oh, ang AWACS."
"Kahanga-hanga ang kakayahan nila sa jamming."
At sa tingin ko, doon ko napagtanto ito.
Dahil nalaman ko na ang AWACS
ay may ganitong kakayahan na sirain ang sistema ng komunikasyon ng MH370,
para palabasing nawala ito sa screen
ng mga traffic controllers.
Ngayon ay nagkaroon na ako
ng teknikal na paliwanag kung paano at bakit
biglang nawala ang MH370.
At sinubukan kong pagsama-samahin ang lahat
ng ito sa ilang uri ng hypothetical na scenario
na sumasaklaw sa maaaring nangyari sa MH370.
IKATLONG TEORYA
Bale alam natin na, sa gabing iyon,
ang napakahiwaga at kahina-hinalang kargamento,
na hindi na-scan,
at may bantay nang ihatid...
ay ikinarga sa MH370.
Lilipad ang eroplano sa oras, 41 minuto makalipas ang hatinggabi.
Naabot na ng eroplano ang cruising altitude nito.
Malaysia 370, pinapanatili ang level 350.
Normal lang ang lahat.
Pagsapit ng 1:19 a.m.,
hiniling sa MH370
na lumipat sa himpapawid ng Vietnam.
Malaysian 370 tumawag sa Ho Chi Minh 120 decimal 9. Magandang gabi.
Nagpaalam si Kapitan Zaharie at ito ngayon ay kilalang-kilalang "magandang gabi."
Magandang gabi, Malaysian 370.
Kaya, ang MH370 ay nasa napakalayong lugar na
at ito ang tamang tiyempo para maganap ang pagharang.
Kaya posibleng sa sandaling iyon,
kumilos ang dalawang US AWACS
at pina-jam ang MH370...
para magmukhang nawawala ito sa radar.
Ngayon, hindi na makatawag ang MH370.
Baka nakatanggap ito ng utos mula sa AWACS na pumunta at dumaong
sa malapit.
Nang matanggap ni Kapitan Zaharie ang utos,
posibleng sinabi niya na "hindi."
Hindi niya tinatanggap ang utos na ito.
Sa tingin ko, nagpatuloy lang siya sa plano niya, papuntang Beijing.
Lalong tataas ang tensyon
sa pagtanggi ni Zaharie sa utos.
Papalapit na ang MH370 sa airspace ng China.
Kaya, ang AWACS na eroplano ay kailangang umatras na.
At, kahit kalunos-lunos man,
kailangan pa rin nilang pigilan ang eroplano at ang dala nito
na makarating sa Beijing.
Kaya
sa pamamagitan ng missile strike
o banggaan sa himpapawid,
ang MH370...
ay dito na nagtapos.
Ako ang unang nagsasabi na parang hindi kapani-paniwala
at marami pa itong butas.
Pero naniniwala akong mas malapit ako sa katotohanan kaysa sa opisyal na salaysay.
Ang pinakamahalagang bahagi ng trabaho ko ay ipakita
na gawa-gawa lang ang opisyal na salaysay.
Hay naku.
Ayaw kong pag-usapan si Florence o Jeff
o ang mga conspiracy advocates.
Panggulo lang sila.
Nakikita ko na ang mga tulad ni Florence ay nagkakaroon ng publisidad sa libro.
Lahat ng uri ng panayam.
Lahat ng uri ng diyaryo.
Sila ang mga taong wala talagang alam sa katotohanan at datos.
Ang mga paratang na ang Inmarsat
ay nag-imbento o nandaya ng datos
ay hindi totoo.
Ang datos ay ang datos.
'Di ko maintindihan kung ba't naiisip nila na gusto naming manipulahin o baguhin
ang datos na nauugnay dito.
Hindi kami 'to at ang mag-akusa ng ibang bagay...
masakit ito at...
Oo, apektado ako nito.
Ang teorya na pinabagsak 'yong eroplano sa South China Sea...
Hindi.
Kakalat ang parte nito sa buong South China Sea, sa Gulf of Thailand...
At ibig sabihin no'n, mali 'yong nasa radar.
Ibig sabihin, mali ang datos ng Inmarsat.
Itinatanggi niyan ang lahat ng katibayan na meron na.
Ibig kong sabihin, hindi mo magagawa na ang China,
America, Australia, England,
Malaysia, Vietnam, magsasama-sama
para mag-sabwatan at pagtakpan ang nangyari sa eroplano.
Hindi sila magkakaibigan.
Mag-iingay sila. Magsasalita sila.
Kaya, imposible talaga.
Hindi talaga nangyari 'yon.
Siguro sa kasamaang-palad,
may mga taong may sariling mga teorya at motibo, at iba pa,
na parang nawawalan na sila ng nilalayon.
At nakakalungkot.
Kasama ko ngayon si Jeff Wise. Salamat sa pagpapaunlak.
Sa tingin mo ba talaga napunta ito sa Kazakhstan?
Kahit na magmukhang baliw...
DATING MH370 SEARCH DIRECTION, ATSB
...ang opinyon ay parang kalokohan, lahat meron.
'Wag mong isama 'yan.
Pero totoo 'yon.
Narinig ko ang lahat ng teorya, lahat ng teorya ng pagsasabwatan.
Alam mo, nakakapanghina lang at kakaiba
na kaya ng mga tao,
sa harap ng ebidensya,
na makagawa ng mga pinaka-kakaiba at nakakabaliw na teorya ng pagsasabwatan.
Tapos na ang paghahanap sa nawawalang Malaysian airliner
na nawala halos tatlong taon na.
Opisyal na sinuspinde ang paghahanap sa Boeing 777 na may sakay na 239 tao.
Sinusupindi natin ang paghahanap hanggang magkaroon ng kapani-paniwalang ebidensya.
Nakakalungkot na sandali iyon para sa lahat ng kamag-anak,
dahil nakadepende ang aming pag-asa rito,
sa pagpapatuloy ng paghahanap.
Sobrang nanlumo ako.
Ang Voice 370, isang support group para sa mga kamag-anak, ay nagsabing
"Hindi nawawala ang mga komersyal na eroplano nang walang bakas."
Paanong walang resulta ang napakahabang paghahanap?
Wala kahi, walang kahit ano.
Masama talaga ang loob namin.
Kasama kami sa napakatagal na panahon.
Ang mabigo sa huli, ay naka-apekto sa aming lahat.
Nalungkot kami
at ramdam namin na binigo namin ang mga pamilya.
Hindi ito mawawala sa amin hangga't hindi nahahanap 'yong eroplano.
At meron pang 239 na sakay
na dapat makauwi.
4 NA TAON, 4 BUWAN MULA NG HULING TAWAG
Inilabas ng mga imbestigador ang huling ulat nila sa pagkawala
ng flight 370 ng Malaysia Airlines.
Sinabi ng mga imbestigador na ang Boeing 777 ay maayos ang kondisyon.
Napakagaling ng piloto
at walang palatandaan ng stress o pagbabago sa ugali.
At hindi nila maitatanggi ang panghihimasok ng ibang tao.
Hindi namin matukoy nang may katiyakan
ang dahilan kung bakit lumihis ang eroplano mula sa planadong ruta.
ULAT SA IMBESTIGASYON SA KALIGTASAN
SA KONKLUSYON, HINDI MATUKOY NG GRUPO ANG TOTOONG DAHILAN
SA PAGWALA NG MH370.
Nakakadismaya na sa tuwing pumupunta kami sa ganitong pagpupulong,
walang nakakasagot sa mga tanong namin.
Ang maganda lang na nangyari
ay hindi na nila inakusahan si Kapitan Zaharie
sa pagpapabagsak sa MH370.
Kalaunan,
kahit ang opisyal na imbestigasyon ay tumigil sa pag-akusa sa piloto.
Hindi na nila sinasabi.
Ang tanging konklusyon ay hindi ang piloto.
Malinaw na hindi 'yong piloto.
Tapos na ang opisyal na imbestigasyon ng Malaysia.
Wala silang sagot pero tapos na sila.
'Yan ang maganda sa sistema ng hustisya sa France.
'Di sila pwedeng tumigil, bawal silang tumigil
hanggang sa mahanap nila ang katotohanan. Mabuti at makatutulong ito sa atin.
Ayaw ko ring tumigil hangga't wala kaming sagot.
Kung aabutin ng sampung taon, ayos lang.
Ang katangi-tangi sa MH370 ay dahil napakahalaga nito.
Pinag-uusapan natin ang daan-daang buhay
at ang kabuuan ng sistema ng transportasyong panghimpapawid.
Kaya mahalaga ito.
Nagalit ba ako sa MH370?
Oo! Pero kailangan akong magalit.
Mahalaga ito. Mabuti na lang nagalit ako.
May rason na ipagpalagay na ang pagkawala ng MH370 ay sinadya.
At bahagi ng misteryo ay, "Sino ang gumawa?"
Kahit na gusto kong malaman ang sagot, hindi natin alam.
At kailangan nating tanggapin 'yon.
May isa pang bahagi ng misteryo, "Nasaan?"
At iyon ay isang tanong na may tiyak at kongkretong sagot.
Dahil ang mismong eroplanong ito ay totoo.
Nasa kung saan ito.
At pareho ang gusto ng lahat.
Gustong mahanap ng lahat ang MH370.
Para sa lahat ng pamilyang namuhay sa ganitong estado mula nang araw na 'yon,
na parang ang kawalan
ay magpapatuloy pa sa hinaharap.
Kailangan natin ng sagot para sa pamilya.
Kailangan natin ng sagot para sa mga pasahero.
Kailangang ipakita na hindi basta-basta nawawala ang eroplano.
Utang namin sa kanila ang patunay.
Utang namin sa kanila ang paliwanag.
Utang namin sa kanila na matapos ito.
Hindi ko alam kung matatanggap ko ito pero...
susubukan kong hanapin ang nanay ko hangga't kaya ko,
para malaman ang nangyari.
Naniniwala akong may ibang mga tao
na may alam, alam ang totoong kuwento.
Nandito pa rin kami naghihintay ng sagot.
Gusto namin ng sagot.
Napakahirap isipin na makukuha namin ang mga sagot sa nangyari.
Nangako ako sa kanya noon
na iuuwi ko siya at hahanapin ko siya.
'Di ko pa nagawa 'yon.
At, hanggang 'di ko nagagawa,
hindi ako matatahimik.
Oo, umaasa pa rin kami. Hindi kami mawawalan ng pag-asa.
Hindi kami mawawalan ng pag-asa, anuman ang mangyari.
Dapat naming malaman ang totoo.
Dapat malaman ng mga anak ko
ang totoo.
Tagapagsalin ng Subtitle: Miles Zafe.