Służyłem w bostońskiej policji przez 38 lat.
Wiele się nauczyłem.
Ale najważniejsze było to...
że jeśli ktoś chce kogoś skrzywdzić, znajdzie na to sposób.
Robimy, co w naszej mocy, by zapobiec takim tragediom...
ale istnieje drugie oblicze ludzi, którego nie widać.
AMERYKAŃSKA OBŁAWA:
SPRAWA ZAMACHOWCÓW Z MARATONU BOSTOŃSKIEGO
ROZDZIAŁ I: BIAŁA CZAPKA, CZARNA CZAPKA
Przebiegłem 59 maratonów.
Bostoński jest najlepszy na świecie.
KOMISARZ POLICJI W BOSTONIE
To taki wiosenny rytuał. Tuż przed Wielkanocą.
Miasto budzi się do życia. Kwiaty kwitną.
Wszyscy czekają na Dzień Patriotów.
To lokalne święto w Bostonie.
Wszyscy wychodzą z domu i oglądają maraton.
To wyjątkowy dzień w tym mieście.
Jesteśmy jednym z niewielu miejsc, które świętują Dzień Patriotów.
To niesamowite, bo jest w tym dużo historii.
To wielka przyjemność wrócić do miasta,
w którym nikogo nie razi mój akcent.
Mieszkańcy Bostonu są z Bostonu. Jesteśmy z niego dumni.
Dla mnie nie ma lepszych ludzi niż mieszkańcy Bostonu.
- Udało się! - Pierdol się!
Bywają wstrętni, jeśli chodzi o sport.
Naprzód, Bruins!
Ale maraton jest tutaj bardzo ważny.
To najstarszy maraton w Ameryce
oraz najważniejszy.
To uroczysty dzień. Ludzie robią z tego wielkie wydarzenie.
Pociągi i autobusy stają. Ulice są pełne ludzi.
Co roku chodziłam na maraton
i razem z przyjaciółmi
oglądaliśmy mojego chłopaka, Kevina.
Nigdy nie sądziłem, że pobiegnę w maratonie.
Pierwszy przebiegłem dopiero w wieku 42 lat.
Ale jest super. To jak impreza.
Wszyscy wiwatują i dopingują wszystkich.
Wszyscy jesteśmy równi.
Linia startu jest w Hopkinton, 42 km stąd.
Meta jest w mieście. Gdy tam docierasz,
wszyscy przyjaźnie życzą powodzenia.
Ludzie są po prostu mili.
Miasto Hopkinton jest gotowe.
Ich motto: „Tu się wszystko zaczyna” i czuć to w powietrzu.
Dotarcie do Bostonu to nie lada osiągnięcie.
Nie wystarczy się zapisać. Trzeba się zakwalifikować.
Bieg w tym maratonie wymaga szczytu formy.
Centrum Bostonu, rzeka Charles.
To część świętowania Dnia Patriotów.
Tamtego dnia udało mi się wystartować w pierwszej fali.
MARATON BOSTOŃSKI 2013
Maraton Bostoński dla niektórych właśnie się rozpoczął.
Wystartowali już wszyscy zawodnicy, ale czasami...
Maraton jak każdy inny. Wszyscy się cieszyli.
Nie mogło być doskonalszego dnia.
Trenuję z tatą. Biegnie ze mną.
- Tato. - Cześć.
Biegłam z przyjaciółką z tyłu,
bo dzień wcześniej poimprezowałyśmy i późno wstałyśmy.
Spójrzcie, maraton biegnie obok stadionu Fenway Park,
który wkrótce opustoszeje, gdy Red Sox i Rays skończą mecz,
a tysiące ludzi wyjdą na ulice.
Mówią, że pół miliona ludzi ogląda Maraton Bostoński
na tych ulicach w Nowej Anglii.
Krystle nigdy nie była na maratonie,
bo zawsze chodziła na mecz Red Sox.
Kieruję się na lewe pole. Piłka się odbija.
Pedroia pędzi po bazach w kierunku domu.
Zbyt późny rzut. Red Sox wygrywają! W Dniu Patriotów.
Tamtego dnia szłyśmy boczną uliczką
i znalazłyśmy się w idealnym miejscu, na mecie.
Ulica Boylston wypełniona jest ludźmi. Flagi wszystkich krajów.
Zrobiłam zdjęcie flag na mecie
i wrzuciłam to na Facebooka.
Pisałyśmy ze znajomymi, którzy chcieli się z nami spotkać.
Ale chciałyśmy zostać,
żeby zrobić Kevinowi świetne zdjęcie,
gdy przekracza linię mety. Zostałyśmy tam.
Pamiętam, że skręciłem w lewo w ulicę Boylston
i zobaczyłem metę pięć przecznic dalej.
I choć bardzo cierpisz, tłum cię dopinguje.
Obecność rodziny i kolegów z policji przyprawia mnie o gęsią skórkę.
Dobiegłem w trzy godziny i 35 minut, co dla mnie było...
świetnym czasem.
Wsiadłem wtedy do auta i pojechałem do południowego Bostonu.
Tamtego dnia bieg zaczął nabierać tempa.
Zjawiali się biegacze.
Dopingowaliśmy ich: „Brawo. Udało ci się!”
Uwielbiam tę atmosferę. Uwielbiam cały ten doping.
To jest jak wielka impreza.
Czekałyśmy na Kevina,
a znajomi, którzy go śledzili, pisali do mnie,
że Kevina złapały skurcze gdzieś w Cambridge,
i dlatego dotrze do mety trochę później.
„Mamy świetne miejsce. Powinnyśmy zostać tutaj”.
O Boże.
Ale rozpierdziel.
Tu 833. Coś właśnie wybuchło na linii mety.
UCC, czy dobrze usłyszałem?
Tak, potwierdzam.
Drugie urządzenie wybuchło na rogu Boylston i Exeter.
GODZINA ZERO PONIEDZIAŁEK
GODZINA 01.
- Vanessa! - Jasna cholera.
- Nie! - Ja pierdolę!
Ocknęłam się na chodniku.
Poczułam potworny zapach.
Tak mi dzwoniło w uszach, że nic nie słyszałam.
Panował całkowity chaos.
Rozejrzałam się i...
ludzie krzyczeli w przerażeniu.
W porządku?
Idź w tamtą stronę.
Była tam kobieta, spojrzałam na jej nogę i pomyślałam:
„To wygląda bardzo źle”.
Musiałam jakoś zatamować krwawienie,
a miałam tylko pasek.
Zdjęłam go i założyłam wokół jej nogi,
żeby zatamować krew.
W radiu mówiono,
że może być trzecia bomba.
Droga jest zablokowana.
Zadzwoniłam wtedy do mojego chłopaka. Powiedziałam mu, że go kocham.
Przepraszam.
Kazałam mu powiedzieć mamie, że ją kocham.
A potem...
połączenie się urwało.
Wszędzie widziałam krew,
a moja stopa była odwrócona bokiem i złamana.
Ale byłam obok Krystle i trzymałam ją za rękę.
Wyglądała jak szmaciana lalka.
Wtedy tak naprawdę dotarło do mnie, co się właściwie stało.
To było okropne.
Jeśli chodzi o wybuchy, nie przejmuj się nimi.
To było głośne.
Pamiętam, że przychodziła do mnie cała grupa ludzi,
pytając o moje imię, a ja nie mogłam powiedzieć.
Kiedy trafiłam do karetki,
podbiegła do mnie kobieta i powiedziała: „Pani telefon”.
Wzięłam go i schowałam do kieszeni,
ale to nie był mój telefon, tylko Krystle.
Potem nic już nie pamiętam.
25 MINUT PO WYBUCHACH
Z OSTATNIEJ CHWILI
Mamy dla was ważne wieści z ostatniej chwili z Bostonu.
Wiemy, że doszło do co najmniej dwóch eksplozji w pobliżu linii mety
Maratonu Bostońskiego.
Pokazujemy zdjęcia na żywo z helikoptera.
Wygląda na to, że dziś po południu doszło w Bostonie do tragedii.
Nie wiemy, co wybuchło. Nie wiemy, czy zdarzył się wypadek.
Czy może ktoś coś zdetonował.
Gdy się rozejrzałam, wokół panował chaos.
Ktoś wspomniał,
że był tam ktoś, kto...
zmarł.
Próbowaliśmy zabrać najciężej rannych do szpitala.
Zatrzymano mnie przy mecie.
Policjanci mówili, że bieg został odwołany.
Koniec. Maraton się skończył.
Powiedzieli, że to była bomba.
To właśnie... Ale nikt nic nie wiedział.
Biegiem!
Wszyscy chcą wydostać się z miasta.
Dzwoniłem do Karen, ale padły wszystkie telefony.
Wiedziałem, że stało się coś bardzo złego.
Idziemy! Wszyscy tędy. Ludzie, koniec imprezy. Idziemy!
Dokąd mamy pójść?
Po maratonie wróciłem do południowego Bostonu
i jeden z moich sierżantów powiedział:
„Na mecie ponoć wybuchły dwie bomby”.
„Co? To niemożliwe. Jak to? Dopiero co tam byłem”.
Wskoczyłem do samochodu i włączyłem syreny.
Kiedy przejechałem przez most,
widziałem płaczących ludzi.
Wiedziałem, że to będzie straszne.
Kiedy dotarłem na miejsce,
spotkałem się z komisarzem Davisem, który też tam przyjechał.
Wysiadłem z auta i gdy tylko dotknąłem ziemi,
poczułem pod butami odłamki.
A potem zobaczyłem zniszczenia.
Nigdy wcześniej nie widziałem takiej ilości krwi i części ciała.
Dalej! Idziemy! Do końca.
Widok zniszczeń,
widok ciał młodych ludzi na ulicy,
do tej pory nie mogę się tego pozbyć z głowy.
Uświadomiłem sobie tam,
że to może być atak terrorystyczny. To przytłaczające.
Nikt nie wiedział, co myśleć.
W głowie kłębi się tyle myśli...
Od czego w ogóle zacząć?
Jestem dziennikarzem od ponad 30 lat.
Gdy dzieje się coś takiego, bezprecedensowego w historii Bostonu,
próbujesz znaleźć odpowiedzi dla swych czytelników jako dziennikarz śledczy.
Pobiegłem na miejsce, gdy oni wciąż rozwijali żółtą taśmę.
Zakładano, że to może być coś znacznie większego
od tego, co się stało.
To wywołało przerażenie u wszystkich.
Nie znamy jeszcze przyczyny wybuchu.
Wszyscy starają się zrozumieć, co się stało.
Byliśmy w restauracji. Były dwie eksplozje.
Jedna słabsza, druga naprawdę silna. To okropne.
Brzmiało jak wystrzał armatni, ale było tak silne, że zdmuchnęło mi czapkę.
Nie wiem, co mówią, czy to był wypadek, czy nie.
Nikt nie wie, co się stało,
a policja zmagała się z dużym zamieszaniem.
- On... - Jest biegaczem?
Tak. Nie zna angielskiego. Nie możemy go znaleźć.
Policjant powiedział mi:
„Idź stąd. Nie wiemy, co jeszcze może się wydarzyć”.
Z całego miasta zaczynają spływać raporty o bombach.
Potem w Bibliotece Kennedy’ego wybuchł podejrzany pożar.
Wydarzyło się to tak szybko po tych dwóch wybuchach.
Czy to może być powiązane?
Mieliśmy już dwa wybuchy.
Wszyscy myśleli, że będzie trzeci.
Najbardziej boimy się drugiego ataku.
To niezbadany teren i wiedziałem, że potrzebowałem wszelkiej pomocy.
Natychmiast zadzwoniłem do Ricka DesLauriersa.
GŁÓWNODOWODZĄCY AGENT SPECJALNY FBI
Współpracownicy opisali mnie jako kogoś, kto coś ocenia.
Robię to bardzo skrupulatnie.
Staram się zrozumieć, od czego zależą najlepsze rezultaty.
GODZINA 01.
GODZINA 02. PONIEDZIAŁEK
Gdy dotarłem do Bostonu,
priorytetem było upewnienie się, że nie ma tam kolejnych bomb.
Ale musieliśmy zabezpieczyć miejsce zbrodni.
Mieliśmy odciąć pół kilometra ulicy Boylston,
a potem jedną przecznicę na północ i południe.
To było wstrząsające miejsce. Wszechobecna rzeź.
Na chodniku wciąż była krew ofiar.
Patrząc na miejsce zbrodni, zauważyłem, że wszędzie były torby.
Każda z nich mogła być bombą.
Naszym zadaniem było wysłanie tam saperów
i szukanie dodatkowych urządzeń.
Mieliśmy tam psy.
Sprawdzaliśmy plecaki, wystawy sklepowe.
Wciąż przeczesywaliśmy to miejsce.
Saperzy zabezpieczali miejsce zbrodni,
by reszta analityków mogła tam bezpiecznie wejść.
Gdy ustaliliśmy, że na miejscu nie było kolejnych ładunków,
zadzwoniliśmy do Carmen Ortiz.
To ona będzie odpowiedzialna za oskarżenie zamachowców.
GODZINA 02. PONIEDZIAŁEK
Gdy patrzyłam na zniszczenia,
stałam tam targana dreszczami.
Wyglądało to na akt terrorystyczny.
Widzieliśmy metalowe odłamki, śrut, krew.
Wiedzieliśmy, że to było jakieś urządzenie.
Wysłaliśmy funkcjonariuszy na lotnisko, by zatrzymali ludzi,
którzy mogli mieć jakieś zdjęcia.
Wtedy zajęliśmy przystań Black Falcon,
by tam badać dowody.
PRZYSTAŃ BLACK FALCON
To miejsce było niezwykle ważne, ponieważ było bezpieczne i wygodne
i mogliśmy tam zbierać i badać dowody,
i przewozić do Quantico w Wirginii.
Mieliśmy tak wiele dowodów.
Nigdy nie pracowaliśmy na taką skalę.
To była największa sprawa w tym mieście,
a my nie wiedzieliśmy, kto za nią stoi.
Zaczęliśmy wysyłać śledczych, by przesłuchali rannych.
Mam odłamki w nodze, w rękach,
oraz oparzenia, ale miałem szczęście.
Niektórzy pacjenci przeszli już amputację na miejscu.
Oderwało im nogi.
Dostaliśmy zgłoszenie o podejrzanej osobie,
która jest przewożona na pogotowie.
Ten gość, obywatel Arabii Saudyjskiej, wychodzi z dymu.
Jest pocięty i w podartych ciuchach.
Gdy policja podchodzi do niego,
widzi zbliżającą się policję, ma w ręku telefon
i rzuca nim o ziemię, rozwalając go.
To mogą być detonatory.
Aresztowaliśmy jedną osobę.
To obywatel Arabii Saudyjskiej, który był w pobliżu miejsca wybuchu.
„Czy to jeden z zamachowców”?
GODZINA 04.
Pierwszym, co usłyszeliśmy,
było to, że mają podejrzanego Saudyjczyka.
Założono, że to może mieć związek z Al-Kaidą.
Przez ponad dekadę
ten kraj ma napięte nerwy, czekając na kolejny atak.
Dziś się doczekał.
Był ranny, a policja przesłuchiwała
tego Saudyjczyka w szpitalu.
Po rozmowie z nim drużyna SWAT
i detektywi pojechali do jego domu.
Znaleźliśmy podejrzane rzeczy,
jakieś oficjalne dokumenty, paszporty, kłopotliwe rzeczy.
Biorąc pod uwagę powagę sytuacji, należy postępować zgodnie z prawem,
więc jeśli te dowody wskazują
na osobę, która popełniła tę zbrodnię,
będzie można wykorzystać je w sądzie.
Władze przeszukały mieszkanie studenta,
który został ranny w wybuchu i uciekał,
ale nic nie znalazły i nie traktują go jako podejrzanego.
Był po prostu ofiarą. Nie miał z tym nic wspólnego.
Był Saudyjczykiem w pobliżu mety,
żyjącym w epoce islamofobii.
Bez wątpienia odpowiedzialnością za to
obarczano z uprzedzeniem.
Nie znaleźliśmy podejrzanych.
Mieliśmy kilka niejasnych tropów. Chcieliśmy zorganizować konferencję,
by powiedzieć Amerykanom, co wiemy o zamachach.
Dałem znać gubernatorowi, że to mógł być akt terroru,
dlatego FBI chętnie weźmie to śledztwo.
Szczerze, pomyślałem: „Jasne, jest twoje”.
Ale gubernator chciał, żebym poprowadził konferencję.
Zdziwiłem się. „Ja?”
Powinienem był to zrozumieć.
Politycy nie lubią przekazywać złych wieści, to moja praca.
Przekażę głos Edowi Davisowi, komisarzowi policji w Bostonie.
Dziękuję.
O godzinie 14.50 nastąpiły jednoczesne eksplozje
na trasie Maratonu Bostońskiego w pobliżu mety.
Ludzie powinni być spokojni, ale też rozumieć,
że to trwające zdarzenie, i powinni rozumieć,
że potrzebujemy wszystkich informacji, jakie możemy zdobyć.
Powiedziałem: „Macie zdjęcia? Dajcie nam je”.
Jeśli ktoś coś wtedy widział,
niech zadzwoni do nas pod numer 1-800-494-CYNK.
Często w takich przypadkach ktoś coś widzi i myśli: „Boże,
mówił, że zrobi coś takiego. Muszę zadzwonić na policję”.
Czy to był według pana atak terrorystyczny?
Gubernator powiedział, że to był atak. Ale czy terrorystyczny?
Nie mamy całkowitej pewności,
ale na podstawie tego, co się stało, można wysnuć własne wnioski.
Dla obywatela i dziennikarza zdawało się to być aktem terroru.
Niektórzy krytykują FBI za to, że od razu tego tak nie nazwało,
ale musieliśmy zebrać dowody.
GODZINA 05. PONIEDZIAŁEK
GODZINA 06.
Tamtego wieczoru szukałem Karen.
Nie wiedziałem, co się działo,
a moja córka pyta:
„Mogę umieścić zdjęcie z flagami na Facebooku?”.
OBY BYŁA BEZPIECZNA.
MAM NADZIEJĘ, ZE SIĘ ODEZWIESZ
Zadzwonił do mnie chłopak Krystle, Joe.
Potem przyjechał do mnie.
Pokazał mi zdjęcie Karen i Krystle leżących na ziemi.
Jakimś cudem było już w sieci.
Widziałem ich twarze. Wyglądały, jakby wyssano z nich życie.
Natychmiast pojechaliśmy do szpitala.
Usłyszeliśmy, że podobno Krystle tam była.
Operowali jej nogę. Było źle.
Spróbują ją uratować.
Ale mówią, że Karen tam nie ma.
Nie potrafią nic powiedzieć. Nic nie wiedzą. Zupełnie nic.
Powiedzieli:
„Nie wiemy, co powiedzieć”.
I pracują dalej.
To nie miało sensu.
Powiedzieli:
„Musicie szukać we wszystkich szpitalach”.
No to idziemy.
Ani żywej duszy. Nigdy czegoś takiego nie widziałem.
W Bostonie nikogo nie ma.
Szukaliśmy wszędzie. Obdzwoniliśmy wszystkie szpitale.
Nikt nie znał odpowiedzi. Nie mogliśmy znaleźć Karen.
Myślałem, że Karen nie żyje. Nie miałem co do tego wątpliwości.
Nagle zadzwonił mój telefon.
Powiedzieli, że Karen była na sali operacyjnej.
Nie mogłem w to uwierzyć. Musiałem zobaczyć na własne oczy.
Wróciłem do szpitala.
Zobaczyłem Karen.
Gdy się obudziłam, pierwszego zobaczyłam Kevina.
Byłem szczęśliwy. Trzymałem ją za rękę i ściskałem.
Nie wiedziała, co się działo.
Powiedziałem: „Wszystko będzie dobrze.
Nie martw się. Kocham cię.
Kocham cię i wszystko będzie dobrze”.
To był cud.
GODZINA 10. PONIEDZIAŁEK
GODZINA 11. WTOREK
Zrozumieliśmy, że najlepszym tropem będzie nagranie z miejsca zbrodni.
Odbyła się wielka impreza sportowa transmitowana na cały kraj.
Wszędzie byli ludzie z komórkami i kamerami.
Wtedy zjawił się Kevin Swindon.
Kevin Swindon był kierownikiem Wydziału ds. cyberprzestępczości
w bostońskim biurze FBI.
Zajmowałem się informatyką śledczą i kryminalistyczną.
Od razu wiedzieliśmy, że media cyfrowe
będą ważnym elementem w tym śledztwie.
Telefony nie działały, ale poczta elektroniczna tak.
Do tego stopnia, że skrzynka mogła się zapełnić.
Dziesiątki tysięcy maili.
Nie wziąłem pod uwagę samej ilości dowodów cyfrowych,
które napływały.
Dostają tysiące zdjęć i filmików wideo z iPhone’ów.
Czas to około 3 godziny i 38 minut.
Z ulicy Boylston odzyskano ponad 125 telefonów.
Przebiegliśmy już półtora kilometra.
O rety!
Co jest, kurwa?
Nie było żadnych tropów.
Szukaliśmy nagrania, które da nam jakieś wskazówki.
Mieliśmy nagranie z Forum i z Walgreens.
Mieliśmy nagrania z banków. Z każdej firmy z siedzibą przy tej trasie
zbieraliśmy wszystko, co mogliśmy.
Mieliśmy setki tysięcy nagrań,
ale wyzwaniem przy badaniu takiej ilości dowodów było to,
że nie można było tego zrobić szybko.
Jeśli masz do przejrzenia osiem godzin filmu,
zajmie ci to osiem godzin.
Wiele zespołów przeglądało nagrania.
Problem w tym, że były ich tysiące godzin.
Poza tym wyzwaniem było to,
że nie wiedzieliśmy, czego lub kogo szukamy.
Każda mijająca minuta
może umożliwić zamachowcom ucieczkę.
Miałem do czynienia z najbardziej intensywnym śledztwem
w historii bostońskiej policji.
Gdy doszło do zamachów,
byłem z rodziną na wakacjach w Arizonie.
Powiadomiłem FBI, że odchodzę na emeryturę.
ZASTĘPCA AGENTA DOWODZĄCEGO
Dopiero gdy dojechaliśmy do Sedony, moja komórka omal nie wybuchła.
Wtedy zobaczyłem zdjęcia z zamachu.
To było druzgocące.
Pracowałem nad brutalnymi zbrodniami, narkotykami, gangami.
Wielu żartuje, że przyciągam gówno jak magnes.
Kiedy zobaczyłem zdjęcia z zamachu,
moja żona powiedziała: „Dorwij skurwieli”.
GODZINA 16.
GODZINA 17. WTOREK
Bliżej nie podejdziemy
do miejsca wybuchu na Maratonie Bostońskim.
Ochrona, oczywiście, jest bardzo ścisła.
Wciąż nie wiemy, kto za tym stoi ani dlaczego to zrobił.
Nikogo nie aresztowano. Nie wiemy o żadnych podejrzanych.
Znaleziono tylko dwa ładunki wybuchowe. To te, które wybuchły.
Nie znaleziono innych bomb.
We wtorek rano ekipy śledcze
zaczęły przeszukiwać miejsce zbrodni.
Mieliśmy dowody na dachach budynków, na parapetach, na dachach aut.
To było wielkie miejsce zbrodni, ale kompletnie stratowane.
Znajdujemy śrut, odłamki.
Rodzaje odłamków, które widzieli, nie mogły być szczątkami,
były to raczej gwoździe stolarskie i drobne metalowe kulki.
Sprawdzają, jak skonstruowano tę bombę.
Jakich użyto materiałów? Z czego był lont? Czym był detonator?
Były tam poszarpane plecaki, które wyglądały inaczej od pozostałych.
Uważaliśmy, że to plecaki, w których były bomby.
Eksperci od bomb mówią, że to zdalnie sterowane urządzenie.
Gdy zebraliśmy dowody,
zaczęliśmy składać całą łamigłówkę.
Pierwsza bomba wybuchła przy mecie.
Druga bomba wybuchła 12 sekund później
przed restauracją Forum.
Według naszej teorii bomby przyniesiono na miejsca zamachów w plecakach.
Mogły to być bomby z szybkowarów wypełnionych kawałkami metalu.
Bomby z szybkowarów to popularna broń terrorystów,
bo części można kupić w różnych sklepach.
Pokrywę szybkowaru użytego w zamachu
znaleziono na pobliskim dachu.
Czy wydaje się panu,
że nosi to znamiona jakiegoś wewnętrznego terroryzmu?
To śledztwo w sprawie aktu terroryzmu.
A politycy się martwią: „To źle brzmi. Nie chcemy tak mówić”.
W porządku, ale to jest śledztwo w sprawie terroryzmu.
Dlatego prowadzi je FBI.
Terroryzm to atak motywowany ideologią.
Podczas tamtego zamachu nie wiedzieliśmy jaką.
Ale bez względu na to, kto był odpowiedzialny,
znaleźliśmy plecaki, bomby z szybkowarów.
Znaleźliśmy kawałki metalu ze środka szybkowarów.
Zostały stworzone, by okaleczyć i zabić ludzi.
Mogliśmy powiedzieć opinii publicznej,
że podejrzewamy atak terrorystyczny.
GODZINA 20.
GODZINA 21. WTOREK
Dzień dobry.
Zespół bezpieczeństwa narodowego oraz dyrektor Mueller poinformowali mnie
o atakach w Bostonie.
Biorąc pod uwagę to, co wiemy o tym, co się stało,
FBI bada to jako akt terroryzmu.
Kiedykolwiek używa się bomb do atakowania niewinnych cywilów,
jest to akt terroru.
Nadal nie wiemy, kto to zrobił ani dlaczego.
Nie wyciągajmy pochopnych wniosków, nie znając faktów.
Ale z pewnością dotrzemy do sedna tej sprawy.
Dowiemy się, kto to zrobił i dlaczego.
IMAM BOSTOŃSKIEJ SPOŁECZNOŚCI ISLAMSKIEJ
11 września był istotny chyba dla wszystkich.
Szczególnie dla muzułmanów.
Byliśmy w szoku, widząc, co się stało.
Ale na pewno nastąpiła zmiana.
Nagle poczuliśmy się, jakbyśmy to my byli sprawcami.
To był dla nas trudny czas.
Istotą islamu jest bycie dobrym człowiekiem.
Jesteśmy tu jako Amerykanie. Jesteśmy częścią społeczeństwa.
Ale jeśli czegoś nie znasz,
pierwszą reakcją jest lęk przed nieznanym.
Tak dokładnie było z muzułmanami.
NIGDY NIE ZAPOMINAJ
Wracać do siebie!
Wynocha!
Wracać do siebie!
STUDENT UNIWERSYTETU
W czasach po 11 września nękanie było brutalne.
Konsekwentne. Każdego dnia.
Ciągle ukrywałem pewne aspekty siebie, kiedykolwiek...
coś w życiu robiłem.
Zamieszkałem w Bostonie, mając siedem lat.
Dwa tygodnie przed 11 września.
Dzieciaki podrzucały mi fałszywe bomby,
uciekały i wydawały odgłosy tykania.
Wstydziłem się być muzułmaninem.
Gdy doszło do zamachu, byłem na studiach.
Pomyślałem: „Proszę, niech to nie ma nic wspólnego z islamem”.
Nie można było oprzeć się wrażeniu,
że może zostało to zrobione przez kogoś,
kto był muzułmaninem.
Islamofobia dopiero zaczynała stygnąć.
Od razu wiedziałem, że zrzucą to na islam.
GODZINA 22. WTOREK
GODZINA 23.
Gdy ustaliliśmy, że to był zamach terrorystyczny,
cały rząd federalny z pełną mocą szukał tych zamachowców.
Znaliśmy miejsca zamachów.
Na ulicy Boylston znajdowały się firmy
z kamerami przed ich budynkami.
Wiedzieliśmy, że jeśli się przyjrzymy,
znajdziemy zarejestrowany wizerunek zamachowców.
Pierwszym ważnym dowodem był materiał wideo z restauracji Forum.
Mieli zainstalowaną kamerę nad drzwiami,
która widziała miejsce drugiego wybuchu.
Zaczęliśmy szybko to analizować,
gdyż tam mogły znajdować się ważne dowody.
Analitycy oglądali to nagranie w kółko.
Przewijali, znowu oglądali, przewijali.
Wyostrzali je.
Całą noc, klatka po klatce.
Nie było na nim niczego niezwykłego.
Ale zadzwonił do nas ktoś, kto powiedział:
„Byłem po drugiej stronie ulicy i mam kilka ujęć, które możecie chcieć”.
„Te zdjęcia zostały zrobione tuż przed wybuchem”.
Nasi ludzie zdobyli te zdjęcia,
a na zdjęciu widać torbę na ziemi.
Zsynchronizowaliśmy to zdjęcie z nagraniem z restauracji,
a to pokazało tę osobę, która była wyższa od innych,
w białej czapce.
Od razu zadzwoniłem do Ricka
i kazałem mu przyjść do laboratorium.
Zadzwonił Kevin Swindon. „Pokażę panu filmik”.
Widać osobę w białej czapce idącą w stronę miejsca zamachu.
Zatrzymuje się przy drzewie przy restauracji.
Stoi tam i przygląda się jak inni.
Widać, jak upuszcza plecak na ziemię i dalej tam stoi.
Wygląda na to, że robi zdjęcia. Pisze SMS-y.
A potem widać wstrząsy wywołane wybuchem pierwszej bomby.
Wszyscy na nagraniu patrzą w lewo, a on szybko idzie w prawo.
Boże! Coś wybuchło. Boże, coś się stało.
Gdy tylko opuszcza pole widzenia kamery,
tuż przed restauracją wybucha druga bomba.
Wtedy wiedzieliśmy, że mamy nagranego jednego z zamachowców.
„Białą Czapkę”.
GODZINA 38. ŚRODA
GODZINA 39.
W środę nastąpiło jakby zaciemnienie, bo nikt niczego nie mówił,
a tu nagle odwołano zaplanowaną konferencję prasową.
Konferencja prasowa będzie. Ale potrzebujemy więcej czasu. Dziękuję.
- O której? - Nie wiem.
Odwołaliśmy konferencję prasową,
bo odkryliśmy wtedy ten materiał wideo
i musieliśmy się na nim skupić.
Ale to doprowadziło do spekulacji w mediach na temat tego, co się działo.
Policja bardzo starała się nie ujawniać informacji.
Pustka wypełniła się w mediach społecznościowych.
Ludzie patrzyli na zdjęcia i pytali: „Co wiecie o tej osobie?”.
Problem z tym jest taki, że jest to oskarżycielskie.
Wskazywano na ludzi,
a bostońska policja dostawała wiele fałszywych tropów.
Ktoś wrzucił zdjęcie podejrzanej postaci
idącej po dachu.
Wyglądało jak zdjęcie Sasquatcha.
Potem dostajemy zdjęcie torby,
na ulicy, gdzie doszło do eksplozji.
Biuro zrobiło analizę i stwierdziło, że to był Photoshop.
To odciąga zasoby dochodzeniowe od ścigania przestępców.
Ale to pojawiało się w sieci.
Ludzie bawili się w detektywów w mediach społecznościowych.
Stało się to również okazją dla fanatyków,
by napawać się swoimi założeniami i dalej je promować.
Ludzie mówią, że to byli islamscy terroryści.
TO NA PEWNO WINA TYCH ARABÓW
Nie pomagało to, że prawicowcy powtarzali to samo.
Większość terrorystów, przynajmniej ostatnio, to muzułmanie.
Krzesali kolejną iskrę islamofobii w całym kraju.
Serwisy informacyjne nie pomagały.
Nasze źródła zachęcają nas do głębszego przyjrzenia się temu,
kim jest ten Saudyjczyk.
Nawet po oczyszczeniu go z zarzutów media prześladowały
tego Saudyjczyka, a nawet jego współlokatora.
Wiesz coś o tych zamachach?
Masz z tym coś wspólnego? W twoim mieszkaniu była policja.
Potem powiedziano, że ktoś trafił
do sądu federalnego.
Różne media donoszą, że doszło do aresztowania.
A teraz przed sądem stoją setki ludzi.
Dziennikarze są wszędzie. Istny chaos.
Zapytałem, czy on jest w areszcie.
„Nic o tym nie wiem”.
Było wiele dezinformacji. Rzekomych najświeższych wiadomości.
Nagle okazuje się,
że w okolicy może być bomba albo materiał wybuchowy.
Po całym tym zamieszaniu ogłoszono ewakuację.
Pracownikom pozwolono wejść i zabrać swoje rzeczy,
po czym sąd zamknięto.
Władze podkreślają, że nikogo nie aresztowano.
Pojawiło się wiele dezinformacji.
Musieliśmy skupić się na tym, co było prawdziwe, a co nie.
GODZINA 52. ŚRODA
GODZINA 53.
Zidentyfikowaliśmy wizualnie jednego z zamachowców.
Następnym priorytetem było zebranie kolejnych dowodów.
Chcieliśmy ustalić, czy coś innego
pomoże nam zidentyfikować tę osobę.
Kolejnym ważnym dowodem, który zdobyliśmy,
było nagranie z firmy
z rogu ulicy Boylston o nazwie Whiskey’s.
Na podstawie nagrania zidentyfikowaliśmy
Białą Czapkę wychodzącego zza rogu.
Ale na tym nagraniu było coś więcej.
Towarzyszył mu inny mężczyzna w czarnej czapce i z plecakiem.
Byli razem.
Stało się to jakby odrębnym śledztwem. Mamy ich tutaj.
Jak możemy śledzić ich wstecz w czasie na nagraniach?
Udało nam się stworzyć oś czasu między tymi dwoma lokalizacjami
dzięki nagraniom z różnych miejsc.
A potem śledzić ich kroki,
gdy skręcają na rogu przy barze i idą w kierunku restauracji.
Stało się dla nas jasne, że ukrywali się na widoku.
Te osoby nie miały kapturów. Nie zasłaniały twarzy.
Można je było rozpoznać wizualnie.
To byli dwaj młodzi, biali mężczyźni.
Mieli założone czapki i okulary przeciwsłoneczne.
Problem w tym, że nie wiedzieliśmy, kim byli.
Wtedy rozpoznawanie twarzy radziło sobie
z wyraźnym zdjęciem twarzy wielkości 7 na 7 cm.
Nie mieliśmy zdjęć dobrej jakości. Były rozmazane.
Czasem robiono je z oddalenia.
Nie wiedzieliśmy, kim byli ani co nimi kierowało,
ale widzieliśmy zamachowców.
Zadzwonił do mnie Rick DesLauriers.
Przyjechałem najszybciej, jak mogłem.
Była tam Carmen Ortiz i puścili nagranie.
Po raz pierwszy ich wtedy zobaczyłem.
Puszczali je w kółko.
Kiedy zobaczyłam to nagranie, powiedziałam: „Mamy ich.
To ci faceci”.
Uderzające było to, jak niewinnie oni wyglądali.
Z plecakiem na ramionach idą ulicą jak inni studenci.
Ale nie wiedzieliśmy,
kim byli,
gdzie byli,
i czy był z nimi ktoś jeszcze.
Musieliśmy wtedy podjąć decyzję, co zrobić z tym dowodem.
Ujawnimy społeczeństwu czy zatrzymamy
i będziemy próbowali zidentyfikować te osoby?
Uznałem, że to bardzo ważne,
byśmy opublikowali te zdjęcia.
Ale nie znalazłem poparcia.
Były różne opinie
na temat tego, kiedy opublikować te zdjęcia i zwrócić się o pomoc.
Nie chciałem ukrywać tych informacji.
Byłem przekonany, że gdybyśmy je opublikowali,
złapalibyśmy ich w ciągu kilku godzin.
Spotkałem się z całkowitą ciszą.
W FBI chcemy kontrolować sytuację. Bo wtedy będzie bezpieczniej.
Jeśli opublikujesz zdjęcia zamachowców, powiesz im,
że wiesz, kim są, i możesz ich zmusić do ucieczki.
Możliwe, że gdyby ktoś zobaczył, że opublikowano zdjęcia, próbowałby uciec.
I co z tego?
Ludzie wiedzą, kto popełnił te zbrodnie i nam pomogą.
Mamy zdjęcia dwóch osób.
Są tylko oni? Czy to coś większego?
Nie sądziliśmy, że było ich więcej. Ale należało zbadać,
czy mieli wspólników, którzy im pomagali.
Nie wiemy, co to jest, więc publikujemy zdjęcia.
Zero kontroli.
Ryzyko i potencjalne szkody mogą być ogromne.
Każdą naszą decyzję śledczą,
zwłaszcza w kwestii ujawniania dowodów opinii publicznej,
musiała zatwierdzić Carmen i Departament Sprawiedliwości.
Carmen rozmawiała z Departamentem.
„Nie publikujemy tych zdjęć”.
Bardzo mnie to wkurzyło.
Myślałam, że powinniśmy czekać.
Gdybyśmy mieli jakieś tropy prowadzące do tych osób,
lepiej byłoby zrobić to tak i złapać ich z zaskoczenia.
Powiedziałem: „Wiedz, że jeśli komuś stanie się krzywda,
opublikuję te informacje”.
Zapadła cisza.
Spotkanie się skończyło i wyszedłem sam.
GODZINA 52. ŚRODA
GODZINA 53.
Karen ciągle traciła przytomność,
ale pytała, co się stało z Krystle.
Gdy mogłam powiedzieć: „Umarła? Wiem, że tak. Powiedz mi”,
wtedy powiedzieli mi, że zmarła.
Dziś zidentyfikowano kolejną ofiarę.
To 29-letnia Krystle Campbell z Medford w stanie Massachusetts.
Pomyłka nastąpiła przez to, że telefon Krystle
był w kieszeni Karen.
Telefon, który miałam w kieszeni, należał do Krystle.
Dzwoniła jej rodzina.
Pytali o Krystle i usłyszeli: „Krystle jest tutaj”,
ale na sali operacyjnej była Karen, nie Krystle.
Chłopak, z którym wtedy chodziła Krystle,
wszedł na salę operacyjną i stwierdził, że to ja.
Nie wyobrażam sobie, jak się czuła rodzina Krystle.
Siedzieli tam całą noc. Krystle ma się dobrze, a tu nagle
taki zwrot. To niewiarygodne.
Jesteśmy zdruzgotani śmiercią naszej córki Krystle.
Była wspaniałą osobą.
Wszyscy, którzy ją znali, kochali ją.
To było naprawdę trudne. Jest do dziś.
Wciąż tego nie rozumiem.
Serce mi pęka na myśl o ofiarach, które straciły życie.
Odebrałem to osobiście i chciałem znaleźć winnych.
Ale w czwartek rano
do miasta przybył prezydent z żoną.
Poza tym, że nasze biura szukały winnych,
musiałem zając się też prezydentem,
co jest nie lada wyzwaniem nawet w spokojne dni.
Mamy 11 okręgów policyjnych. Jest nas około 1800 policjantów.
Ja muszę ich posłać tam, gdzie są najbardziej potrzebni.
Martwiliśmy się nadwyrężeniem zasobów.
To były najintensywniejsze przygotowania do wizyty w historii,
bo istniało zwiększone zagrożenie.
Mówili, że odwiedzi mnie prezydent Obama.
Pomyślałam sobie:
„Straciłam przyjaciółkę. Nie będę mówić o swoim żalu.
Chcę się położyć i wyzdrowieć”.
Wszedł. Jest imponującą postacią.
I powiedział: „Znajdziemy tych drani”.
Chcieli nas zastraszyć,
terroryzować,
pozbawić wartości, które czynią nas tym, kim jesteśmy jako Amerykanie.
Powinno być to już jasne, że wybrali do tego złe miasto.
Nie w Bostonie.
Za rok o tej samej porze świat powróci
do tego wspaniałego miasta, by biec lepiej niż kiedykolwiek
i jeszcze głośniej dopingować 118. Maraton Bostoński.
Jestem tego pewien.
Uznałem, że jego przemowa była poruszająca i dodała powagi do tego tygodnia
wspólnego poszukiwania prawdy o tym, co się stało.
Tutaj nie można wystraszyć ludzi,
a ich praca świetnie pokazuje, co należy robić,
gdy jest się pod presją.
To było odwrócenie uwagi,
ale to miasto chyba tego potrzebowało.
Czwartego dnia mieliśmy wyciek informacji.
Jeden z serwisów informacyjnych miał zdjęcia.
Bostońska stacja chciała ujawnić te zdjęcia społeczeństwu,
co mnie rozzłościło.
To znaczy...
tego nie dało się kontrolować.
Musieliśmy podejmować najlepsze decyzje,
gdy zmieniały się okoliczności.
Minęły cztery dni. Nic się nie stało.
A my nie mamy na razie niczego konkretnego.
Tylko zdjęcia.
Podjęliśmy decyzję, że najlepszym wyjściem
będzie ujawnienie materiału dowodowego przed mediami.
Ulżyło mi, że tak się stanie.
Czy ktoś pomyślał:
„Tylko Ed chciał je opublikować?”.
Nigdy bym tego nie zrobił w takim śledztwie.
Nie wiem, jak one wyciekły.
Tego samego dnia zwołano specjalną konferencję prasową.
Moje źródła podały, że w sprawie nastąpił ważny przełom.
Za mną widać rozstawione sztalugi.
Odsunę się, bo szykują się do konferencji prasowej.
Sala pękała w szwach.
To była najliczniejsza konferencja w mojej karierze.
Zanim wyszedłem wtedy na scenę,
nigdy nie czułem takiej presji.
Jakby cały świat spoczywał na moich barkach.
Jako dziecko, a nawet na studiach,
bałem się mówić publicznie.
Wolałbym rosyjską ruletkę z pięcioma kulami,
niż mówienie ze sceny.
Ale wiedziałem, że muszę to zrobić.
To było moim obowiązkiem i musiałem się przełamać dla ofiar.
Dzień dobry. Richard DesLauriers,
agent specjalny dowodzący wydziałem FBI w Bostonie.
To było pracochłonne przemówienie.
Departament Sprawiedliwości je sprawdził,
żebyśmy nijak nie narazili postępowania karnego w sprawie.
Po szczegółowej analizie zdjęć, nagrań wideo i innych dowodów
publikujemy zdjęcia dwóch podejrzanych.
Są to Podejrzany 1 i Podejrzany 2.
Wydają się ze sobą współpracować.
Jeśli ich zobaczycie, skontaktujcie się z policją.
Jeśli wiecie coś o zamachach albo o tych ludziach,
zadzwońcie pod podany numer telefonu.
Z pomocą mediów te zdjęcia natychmiast trafią
do milionów ludzi na całym świecie.
Uważamy, że są uzbrojeni i bardzo niebezpieczni.
Nie podchodźcie do nich.
Nikt nie powinien próbować ich pojmać poza stróżami prawa.
Dziękuję.
Czarna Czapka, Biała Czapka.
To ludzie, których szukamy. Byli tego pewni.
Ludzie natychmiast zaczęli dzwonić, robić zdjęcia
i przekazywać te informacje dalej.
FBI opublikowało zdjęcia dwóch podejrzanych
w sprawie zamachu w Bostonie.
Chwila, na którą czekali ludzie na całym świecie.
Oto te zdjęcia. FBI prosi o pomoc.
To miało na celu wypłoszenie podejrzanych.
Było też jasne, że organy ścigania są pod dużą presją.
Byliśmy pewni, że społeczeństwo ich zidentyfikuje
i da nam znać, kim byli.
To najbardziej poszukiwani mężczyźni w Ameryce. Spójrzcie.
FBI ujawniło dzisiaj Podejrzanego 1 i Podejrzanego 2.
...dwóch podejrzanych i poprosił o pomoc w identyfikacji tych
uzbrojonych i niebezpiecznych osób.
Śledczy próbują przypisać nazwiska do twarzy.
O trzeciej nad ranem zadzwonił do mnie znajomy.
Wysłał mi zdjęcie Białej i Czarnej Czapki.
„Czy ten gość nie wygląda jak Dżochar?”
Ja na to:
„Po pierwsze, wiesz, jakie znaczenie ma wskazywanie na niego palcem?
Czy wiesz, co teraz mówisz?
To nie jest Dżochar”.
Byliśmy ratownikami.
Był kapitanem drużyny zapaśniczej.
Wyluzowany popularny dzieciak.
To było tak nie do pomyślenia, że przekonałem go, że to nie był on.
A rozmowa zakończyła się: „Masz rację. To niemożliwe”.
Teraz muszę żyć ze zdradą, wiedząc,
że zaufany przyjaciel, na którym mi zależało,
zrobił to, co zrobił.
To mnie zniszczyło.
Patrząc wstecz, co pani sądzi o publikacji zdjęć?
Czekałaby pani, czy uważa, że to była słuszna decyzja?
To znaczy, ja...
To, co się wydarzyło, było dokładnie tym, czego nie chcieliśmy.
O Boże. Do wszystkich jednostek. Ranny funkcjonariusz.
Głośna eksplozja!
Napisy: Grzegorz Marczyk