ENGELAND 1536
KONING HENRY VIII HEEFT GEBROKEN MET DE ROOMS-KATHOLIEKE KERK
MAAR DE MACHTIGE KLOOSTERS VERZETTEN ZICH TEGEN HERVORMING
Klaar, Matthew.
Voor alles wat de dag brengt.
Voor Lord Cromwell.
Hoe durven ze?
Mijn commissaris.
Mijn vertegenwoordiger.
Mijn stem.
Ze willen Cromwell het zwijgen opleggen. Dat zal niet ongestraft blijven.
Nee, mijn Lord.
Er is spoed vereist.
En precisie.
Kom mee. Ik laat zien wat deze magische vogel kan doen.
Tabitha, de Engelstalige vogel uit West-Indië. Uit Peruland.
Achteruit. Kom niet te dicht bij haar. Ze houdt niet van drukte.
Gooi een duit aan haar voeten...
Wat is dit?
...en Tabitha spreekt. - Wie weet?
Het is bedrog.
God beware koning Harry.
Zien jullie?
Een wonder, nietwaar?
Een truc.
Tabitha, zeg: 'Dood aan de paus. Dood aan de bisschop van Rome.'
Dood aan de paus.
Wat? Een truc, zegt u?
Ja. - Maar de vogel sprak.
De vogel herhaalde gewoon de uitspraak van de vrouw.
Meester Shardlake, kunt u dit herhalen?
'God zegene Lord Cromwell.'
Hij wil u zien.
En u bent?
Meester Jack Barak. Tot je dienst.
Ik heb juridische documenten voor de rechtbank.
Die documenten kunnen wachten.
Lord Cromwell echter niet.
Kom.
Vooruit.
Sneller.
Hé.
Geef me het adres. Dan bepaal ik mijn eigen tempo.
Sorry. Ga ik te snel voor je?
Nieuwe laarzen.
Ze knellen.
Deze trap op en door een deur. Er is iemand dood.
Mogelijk vermoord.
Het arme slachtoffer?
Een vriend van je.
Arme meester Singleton.
Robin Singleton?
Meester Shardlake, hij verwacht u. Deze kant op, als u zover bent.
Ik ben zover.
Lord Cromwell heeft me opgedragen om naar u uit te kijken.
Hij weet vast dat ik een drukke dag heb.
Inderdaad.
Matthew, kom hier.
Het is goed om u weer te zien.
Wanneer zag ik je voor het laatst? - Enkele maanden geleden.
Ik was bij Anne Boleyns executie.
Openbare getuige.
Inderdaad.
Ze aanvaardde haar schuld.
Ze had geen keuze gezien het bewijs.
Ze was een echtbreekster.
Deze kleinoden zullen je vast interesseren, Matthew.
Heilige relieken die naar mij zijn gebracht.
Kijk eens. Daar.
'Bárbara Santísima'.
De schedel van Sint Barbara.
Nooit van gehoord.
Een jonge maagd die in de Romeinse tijd door haar heidense vader werd gedood.
Heel heilig.
En dit hier...
...is ook de schedel van Sint Barbara.
Uit het Boxgrove-nonnenklooster in Lancashire.
Een heilige met twee hoofden.
Daarom was ze nog maagd.
Maar nu vraag ik me af wie deze twee personen waren.
En dat, meester Barak, is mijn Matthew.
Altijd op zoek naar antwoorden.
Precisie.
We moeten praten.
Ik heb een taak voor je. Een heel belangrijke taak.
Jack.
Je mag niet falen.
Ken je het klooster van Sint Donatus bij de Kanaalhaven Scarnsea?
Nee.
Er wonen benedictijnen.
Net als alle kloosters heeft het een verdorven verleden...
...vol hebzucht en bedrog.
Laat de brief zien.
Lees hem.
Het gaat over de moord, meester Shardlake.
Dr. Goodhap, u moet komen.
Ik kan het niet beschrijven. U moet het zien.
Meester Singleton? - U hebt een lantaarn nodig.
Sint Donatus is niet de oorzaak. Dat kan ik u verzekeren, dr. Goodhap.
Het is boosaardig werk.
U bent getuige.
Wie heeft dit gedaan?
Wie zou...
Achteruit.
Ik ben niet de volgende.
U kende hem.
Ja, mijn Lord. Ik kende zijn methodes.
Niet de beste advocaat, maar meester Singleton was sterk.
Daarom werd hij gekozen.
Om de abt te dwingen zich over te geven.
Over te geven?
We doen het, Matthew.
We hervormen de corrupte kerk.
Het zijn edelen die zich tegen me blijven verzetten...
...maar koning Henry en ik willen 12 kloosters sluiten.
Om te beginnen Sint Donatus, als we genoeg bewijs hebben.
Dit is goed nieuws voor de staatskas, mijn Lord.
De rijkdom van deze sluitingen...
De moord op een koninklijke afgezant is helaas niet genoeg reden.
De schuldige moet worden geïdentificeerd met bewijs.
Als het een benedictijner is, is het goed. Anders moeten we bewijzen...
...dat de orde van Sint Donatus bestaat uit papisten, dieven of homoseksuelen.
Of alle drie.
In alle gevallen gestaafd met bewijs.
Ik sta niet boven de wetten van Engeland. - Dat staat niemand.
Maar het klooster moet vallen.
Dat is het doel van de hervormingen.
Het land bevrijden van rijke zondaars...
...terwijl het gewone volk honger en kou lijdt.
En de schrijver van de brief, mijn Lord?
Dr. Goodhap. Hij was daar om meester Singleton te helpen.
Hij is een lafaard.
Matthew, het volk is al lang genoeg uitgebuit.
We vinden de moordenaar.
Het klooster gaat dicht en de rijkdom gaat naar de koning.
Naar het volk.
Een begin.
Jullie mogen me niet teleurstellen.
Nee, mijn Lord.
Ik reis met je mee.
Ik kies liever mijn eigen assistent.
Ik ben geen assistent.
Ik haal je om 12 uur thuis op.
Ik heb je gezelschap niet nodig.
Vraag dat maar aan Lord Cromwell.
Door die deur, de trap op en dan de kamer links, meester Shardlake.
Mijn Lord of Norfolk.
Wat een verrassing.
Thomas Cromwell wilde je dringend spreken.
Ik wil weten waarom.
Of moet ik je continu laten volgen?
Ik ga naar Scarnsea, mijn Lord.
Sint Donatus?
Ja.
Hij wil de overgave en de rijkdom van het klooster.
Een deel van het gesprek met Lord Cromwell moet privé blijven, mijn Lord.
Maar u bent een scherpzinnig man.
Edelman. - Wie profiteert van die rijkdom?
De koning. Cromwell zelf.
Het volk zal geen cent zien.
Het is diefstal in naam van God.
Laat het me weten zodra het is gebeurd, meester Shardlake.
Begrepen, bultenaar?
Alice, voorzichtig. Het is glad door ijs.
Bedankt, meester Bugge.
Dr. Goodhap. Ik ben het, Alice.
Ik heb uw eten.
Ik ben bang dat dr. Goodhap de ideeën van de vorige commissaris...
...direct zal doorgeven aan de volgende commissaris.
Natuurlijk.
Dan is er geen respijt. - We moeten kalm blijven, broeder Edwig.
Is hij al hier? - Nee.
U moet iets eten.
En riskeren dat ik word vergiftigd?
De duivel heerst hier.
Ik ben niet de volgende.
Er staat een rare broekklep buiten.
Alleen? - Gedragen door een jonge man.
Laat hem binnen. Het is meester Barak.
Je bent aan het eten. Ik wilde al gaan.
Ik heb brandstof nodig om door de nacht te rijden.
En ik moet nog pakken.
Ga zitten.
Prima.
Wil de broekklep een kom soep?
Ja.
Bedankt.
Die is zelfverzekerd.
Ja. - Is ze je huishoudster?
Waarom ben je hier, meester Barak? Waarom heb ik je nodig?
Lord Cromwell wil niet nog een advocaat verliezen.
Je moet me beschermen.
Ik kan mezelf beschermen.
Ja? Hoera.
Milady... Hoe heet u?
Joan.
Bedankt.
Ze is getrouwd. - Geen verrassing.
Een goedgevormde vrouw.
Ik mag je niet.
Ik ken je niet, maar mijn eerste indruk is zelden fout.
Ligt het aan mij of aan mijn kleding?
Zeg het als je een spion bent.
De soep is lekker.
Hopelijk heb ik ook ooit een goedgevormde huishoudster.
Wat is dit?
Dat weet je. Het is kinderachtig, Matthew. Zielig.
Ik heb onderwijs genoten en word gerespecteerd.
Hoewel ik geen opvallende broekklep kan dragen.
Of wel, maar hij zou zonder goede reden opvallen.
Iedereen heeft iets wat opvalt. Ik val op vanwege mijn gang.
Zo ben ik en ik ben er trots op.
Het is mijn vermomming.
Alweer klaar.
Ik ben klaar voor Scarnsea.
Commissarissen van de koning.
Doe open. - Commissarissen van de koning.
Kom op. Open die poorten.
Commissarissen voor de koning. We moesten ze wel binnenlaten.
Meneer, we verwachtten u.
Bent u de abt Fabian?
Ik ben broeder Mortimus van Kelso, zijn assistent.
Waar is de abt?
De abt is bezig.
Haal hem voor ons.
We hebben twee dagen gereden. - Uw namen?
Meester Jack Ba... - Meester Matthew Shardlake.
Afgezant van Lord Cromwell.
Meester Jack Barak. Ook hier namens Lord Cromwell.
En de koning.
Meester Bugge, verzorg de paarden.
Dat zal ik doen, broeder.
Heren.
Is Robin Singleton dood?
Ja. Gedood door indringers.
Indringers, beweert hij.
We willen hem zien.
Zodra we hebben gegeten en dr. Goodhap hebben gesproken.
Die leeft toch nog?
Whelplay, dwaas. Waarom veroorzaak je steeds chaos?
Ik heb niks gedaan. - Het was een ongeluk.
Moet ik je laten verhongeren of geselen? - Ik...
Is dat het enige wat je begrijpt?
Nee, meneer. - Hij heeft je gehoord. Dat weet ik zeker.
Rustig met de jongen.
Zijn fout was geen opzet.
Het was mijn schuld.
Ik ben onhandig. - Hij geeft toe dat hij een dwaas is.
Omdat hij dat steeds van jou hoort.
Haal dr. Goodhap voor me.
Alice, ruim dit op.
Ja, broeder.
Ik ga dr. Goodhap halen voor onze belangrijke bezoeker.
Belangrijke bezoekers.
Alice, het spijt me zo.
Het doet er niet toe.
Hij mag je.
Nieuwsgierig?
Ik ben een afgezant van de koning.
Wil je me spreken?
De abt wil vanavond met ons eten.
Goed. - Meester Matthew Shardlake...
...dit is kerkadvocaat dr. Goodhap.
Goedenavond.
Ik ben hier tegen mijn wil, meester Shardlake.
Ik blijf liever in mijn kamer tot ik hier voorgoed vertrek.
Hij is vriendelijk.
Goedenavond.
Kalmeer en vertel me precies wat er is gebeurd.
U weet wat hier is gebeurd.
Er is een advocaat vermoord.
Ik wil graag vertrekken.
Dat kan zodra ik het zeg. Pas nadat u al uw kennis hebt gedeeld.
Hoe beperkt ook.
Elke monnik van belang wordt genoemd...
...en elke gedachte en theorie van meester Singleton wordt gedeeld.
Elke gedachte?
Onderzoek meester Singletons hoofd. U zult zien dat het leeg is.
Hij had geen gedachten, geen theorieën. Hij verkocht alleen maar onzin.
Hij werd gekozen door Lord Cromwell.
Hij had geen gedachten die hij wilde delen.
En omdat hij me niet in vertrouwen heeft genomen...
...is het sluiten van dit klooster...
...impossible.
Op zijn Frans.
Zijn ontdekkingen stierven samen met hem. Dat was vast de bedoeling.
Nee, broeder. Dat kan wachten.
Ze zijn voor het avondgebed. - Later.
Dat is broeder Gabriel.
Wil je ons afluisteren, broeder?
Nee, dit is iets wat ik elke avond om deze tijd doe.
Je hebt hem gehoord.
Later.
Kom op.
Stond jij net in de galerij?
Nee, meneer.
De galerij is gesloten voor reparaties.
Meester Singleton heeft de boekhouding zorgvuldig nagekeken.
De verkoop van land en zo.
Land en zo?
Hij heeft zijn bevindingen niet met me gedeeld.
Abt Fabian is heel slim.
Hij weet dat gedwongen sluiting niet kan.
Hij weet dat er sprake moet zijn van een misstap, die u niet zult vinden.
Zijn broeders zijn goed geïnstrueerd.
Hij heeft ook een dode commissaris.
Buitenstaanders, zal hij beweren. Indringers.
Er is geen tegenbewijs.
Het klooster heeft weinig contact met de stad door het moeras en de afstand.
Indringers kunnen hier niet zomaar komen.
Het is niet... impossible.
Laat je niet bedriegen door hun verschijning.
Dit zijn meedogenloze, vastberaden mannen die dit niet doen voor God...
...maar uit zelfbehoud en hebzucht.
Waarom staar je zo, broeder?
Wat zei je?
Dit is lekker, abt Fabian. U bent heel gastvrij.
We werken hard.
We verbouwen groente en fokken vee.
Alles hier komt van Sint Donatus.
En de wijn?
We handelen met Frankrijk.
Scarnsea is niet groot, maar het blijft een haven.
Dit is broeder Edwig, de boekhouder.
Inderdaad.
Voor wie meester Singleton veel aandacht had.
Ja.
Volgens mij was hij tevreden met de boekhouding.
God hebbe zijn ziel. - Broeder Edwig was gelukkig niet hier...
...toen meester Singleton werd gedood.
Boerenzaken.
Broeder Gabriel, jij bent de sacristein. - Ja.
En een homoseksueel.
Natuurlijk. Hij is een man.
Dat is niet waar.
We zijn allemaal homoseksuelen.
Homoseksuelen, veelvraten en hamsteraars.
Het is niet waar. - Dat zei Thomas Cromwell.
Geniet van je eten. - Thomas Cromwell heeft het nooit mis.
Hij is de Antichrist.
Neem een slok wijn.
Ik veroordeel hem tot de hel.
Ik heb het hardop gezegd. - Broeder Jerome, stop daarmee.
Hij is ziek.
Thomas Cromwell, zijn koning en zijn volgelingen...
Broeder Jerome. - Ik vervloek ze.
Jerome, kalmeer.
Waarom zou ik ze niet vervloeken?
Hij doodde zijn koningin...
...met leugens.
Meneer, zijn verleden speelt hem parten.
Zit mijn eed u dwars?
Walgt u van mijn geloof, dat ooit uw geloof was?
Broeder Mortimus.
Als u Cromwells man bent, zal een bijl ook uw hoofd vinden.
Jerome. - Alsjeblieft.
Laat me los.
Ik ben al gebroken. - Hou op. Je bent een goed man.
Een man van vrede. Van God.
Cromwell is van de duivel.
Van de duivel zelf.
Haal hem hier weg.
Alsjeblieft, broeder.
Meester Shardlake, het spijt me.
Broeder Jerome hoort niet bij onze orde. Hij werd ons opgedrongen.
Een neef van de nieuwe koningin Jane.
Wij zorgen voor hem als een gunst.
Hij is een kartuizer.
De pijnbank heeft hem getekend. - Niet onze zorg, broeder Guy.
We kunnen hem missen.
Was dat een bekentenis?
Hij noemde een bijl.
Het was het gebrabbel van een gekwelde geest.
Toch wil ik hem spreken.
Zoals u wilt.
Ik wil het.
Uw broeders zijn goed geïnstrueerd, heer abt.
Strenge regels.
Gehoorzaam of word gestraft.
De jongen is moeilijk. Geloof me.
Waarom ruik ik geheimen en angst in dit huis van God?
We hebben geen geheimen.
En we zijn alleen bang voor u en Lord Cromwell, meester Shardlake.
Als u geen misdaad hebt gepleegd...
...hoeft u niet bang te zijn.
Vergeef me, maar dat is nooit waar.
Je komt niet van hier, broeder Guy.
Ik kom uit Málaga, Spanje.
Hoe ben je in hemelsnaam in Scarnsea terechtgekomen?
Er zijn ergere plekken. Zoals Londen.
Waar zou je heen gaan als het klooster zou sluiten?
Naar huis? - Dit is mijn thuis.
Mijn werk is mijn thuis.
Er is geen reden om het klooster te sluiten.
Broeder Guy heeft meester Singleton gevonden.
Ja.
Hij ligt hier al vier dagen.
Hopelijk goed bewaard door de kou.
Haal het deksel eraf.
Helaas niet goed bewaard.
Wat lijkt jou de doodsoorzaak?
Dat is duidelijk. Hij werd onthoofd.
Het was geen verkoudheid, nee.
Maar er is meer.
De dader is... Hij was ten minste van gemiddelde lengte.
Mogelijk langer. - Hoe weet je dat?
Meester Singleton was lang. - Moeilijk te zeggen zonder hoofd.
Kijk naar de snijhoek. Het hoofd staat niet recht.
Inderdaad. - En kijk hoe glad de wond is.
Dat is niet makkelijk. Het kan niet met een bijl.
Een zwaardvechter.
Zeker een zwaard.
Scherp en effectief.
Singleton werd onthoofd alsof hij van koninklijken bloede was...
...zoals Anne Boleyn.
God hebbe haar ziel.
Dit is een feit.
Er zijn hier geen zwaarden. En zeker geen zwaardvechters.
Er waren hier vast ooit mannen die soldaten waren.
Ja, en ik ben er daar een van.
Dit is niet het werk van een soldaat...
...maar van de duivel.
Zeg tegen de abt dat ik meester Singleton heb gezien.
Hij mag nu worden begraven.
Ik voel me geroepen, meneer.
Wat? - Broeder Andrew...
...ik voel me geroepen.
Jij wordt nooit priester. Besef je dat niet?
Volgens Genesis heeft God ons naar zijn evenbeeld geschapen.
Ja, broeder.
Om de kerk te dienen moet je aan dat beeld voldoen.
Kijk naar jezelf.
Jongen.
Sorry, ik had dorst. Het was maar een slokje.
Een slok water mag.
Dit duurt maar even.
Kende je meester Singleton?
Sprak hij met je?
Nou?
Vast wel.
Ja, meneer.
Wat vroeg hij je?
Waar ging het over?
Je kunt het zeggen. Ik bijt niet.
Hij vroeg of ik intiem ben geweest.
Ik zweer van niet. - Oké.
Intiem met wie?
Met een broeder? - Nee.
Ik geloof je.
Wat nog meer?
We moeten opletten op wat we zeggen.
Mag ik gaan? Ik voel me ziek. - Wie zei dat?
De abt?
Of broeder Mortimus?
Slaat de broeder je vaak?
Ik kan je helpen. - Alstublieft.
Ik weet niks.
Het is mijn taak om machtsmisbruik te voorkomen.
Meneer.
Ik kan jou helpen als jij mij helpt.
Sommigen willen me bedriegen, maar jij niet.
Ik weet het.
Je spreekt de waarheid.
Wat is dit?
Een geschenk voor iemand?
Iets wat ik heb gemaakt.
Mag ik nu gaan?
Ja, je mag gaan.
Denk aan wat je weet.
En wat je hebt gezien.
Ja, meneer.
Waarom verberg je je in de schaduw, broeder?
Kom tevoorschijn. Spreek.
Zeg wat je zeggen wilt.
Ik weet dat je hier bent.
Als je iets wilt zeggen...
...of feiten wilt delen...
Ga hem halen.
Ja, meneer.
Meester Shardlake.
Meester Shardlake. Commissaris. - Een ogenblik.
Simon, drink op.
Hij heeft koorts.
Hij is zwak en verward.
Hij lag op de vloer van de eetzaal.
Wat heeft hij? - Een hoofdwond.
Maar vooral de longcongestie en de koorts baren me zorgen.
Ik heb hem hierheen gedragen.
Hij moet rusten, maar hij wil u spreken.
Dan heb ik privacy nodig. - Hou het kort. Ik heb hem iets gegeven.
Achteruit. Verder.
Zijn voornaam? - Simon.
Simon.
Commissaris, meneer.
Bent u hier? - Ja.
Je wilde me spreken.
U wilt gerechtigheid.
Ja. Waarheid en gerechtigheid zijn mijn werk.
Hij is niet de eerste die werd gedood.
Niet de eerste. Meester Singleton?
Niet de eerste.
Ik had haar gewaarschuwd.
Bedoel je Alice?
Waarvoor? - Zo zoet.
Ik wil hier weg.
Neem me mee.
Simon, als meester Singleton niet de eerste was, wie dan wel?
Dat kan ik niet zeggen. - Simon, ik kan je beschermen.
Ik kan je helpen.
Meester Shardlake. - Ja, ik weet het.
Zijn koorts zal verdwijnen of hem doden.
Wat mag ik niet horen?
En waarom gaf je hem een drankje? - Hij moet rusten.
Wij allemaal.
Het is midden in de nacht.
Alice, kan ik je even spreken?
De jongen had je gewaarschuwd, zei hij. - Waarvoor?
Dat wil ik weten.
Dat heeft hij niet gedaan. - Waar hebben jullie over gepraat?
Ik heb hem nauwelijks gesproken.
Alice, ik wil niet dat je gevaar loopt en ik wil je niet bang maken.
Mogelijk is hij verward door de koorts, maar hij had het over gevaar.
Van wie? Van waar?
Voel je je niet bedreigd?
Nee, meneer.
Ja, soms word ik betast, maar daar moeten vrouwen mee leren omgaan.
Waarom? - Omdat het hinderlijk is.
Ik ben er voor je als je me nodig hebt.
Dat probeer ik te zeggen.
Bedankt, meneer.
Een mooi gezicht, Matthew, en je gedraagt je als een dwaas.
God beware me.
Het onderzoek komt op de tweede plaats.
Ja, ik zal je beschermen. Ik zal je meenemen en we zullen trouwen.
Dan krijgen we een zoon of twee... Tien.
Denk aan wat je moet doen.
Vind de zwaardvechter.
Ontmasker de dodelijke monnik.
Ze zullen je verkeerd beoordelen.
Laat maar.
Dan hebben zij pech.
Sint Donatus zal het eerste zijn.
Naar de 'Shardlake'-boeken van C.J. SANSOM
Vertaling: Maaike van der Heijden