Cisza na planie.
Czekamy.
Start!
Wchodząc na teren wytwórni,
nie sposób nie poczuć zachwytu
AKTOR
na myśl o pokoleniach aktorów, filmowców, scenarzystów,
kostiumografów...
Kamera na ósemkę.
Cisza.
Scena 26, ujęcie trzecie.
...o wszystkim, co reprezentuje studio, a co stało się tutaj,
na terenie wytwórni.
Umiesz gwizdać, Steve?
Złóż usta i dmuchnij.
Czuć tu magię,
która przesyca powietrze.
Jesteś czarodziejem, Harry.
I duchy.
Zawsze polegałam na uprzejmości nieznajomych.
Ekscytujemy się,
COŚ, CO POWSTAŁO Z MARZEŃ
wiedząc, że będziemy przemierzać ulice,
którymi kroczyli ci niesamowici filmowcy i aktorzy.
To miejsce
ma w sobie magię.
Chwileczkę!
Niczego jeszcze nie słyszeliście!
Gdy pierwszego dnia weszłam na plan
i ujrzałam wielkie logo WB,
poczułam, że odniosłam sukces.
Witaj w Sherwood, pani.
Dla mnie Warner Bros. to Hollywood.
Różnorodne produkcje, gwiazdy filmowe...
Całym sercem kocham człowieka, którego zabiłam!
Nie trzeba nawet spoglądać na logo.
Słyszymy nazwę i wiemy,
że to jeden z filarów kina.
ARKA NOEGO
Wytwórnia powstała na początku ery filmowej
dzięki rodzinie wizjonerów...
Musieli być świrnięci.
...i zazdrosnych rywali.
Jack L. Warner
nie kojarzy się z życzliwością.
Rozrywacie mnie!
Spuścizna Warner Bros. to klatki filmowe...
Za spotkanie.
...będące zwierciadłem naszych dusz.
Filmy głównego nurtu zwykle ukazują społeczeństwo.
Attica! Attica!
Wytwórnia Warner Bros. robiła to na przestrzeni dekad.
Jestem
rewolucjonistą!
To właśnie Warnerowie.
Śmiałe artystyczne zamierzenia i wielki sukces.
KAC VEGAS
Wyprawa!
Serwują opowieści nie tylko Ameryce,
ale i światu.
KONG: WYSPA CZASZKI
MECHANICZNA POMARAŃCZA
Sto lat później
wytwórnia wciąż przesuwa granice kinematografii.
I zaczynamy.
Robi to na wszystkich platformach.
Tak!
Kształtuje nas...
Całe życie musiałam walczyć.
...i naszą przyszłość.
Przed nami szalona noc.
TROJA
Telewizja musi być różnorodna.
Bazinga!
Co tam, doktorku?
Popraw mi humor.
Co za piękny dzień!
Jazda!
GNIEW OCEANU
Warner Bros. przetrwało 100 lat dzięki swojej misji:
Kształtować kulturę i opowiadać dobre historie.
KAPITAN BLOOD
Przetrwali bitwę
i za to należy ich szanować.
100 lat Warner Bros.: Wytwórnia, która powstała z marzeń
PLAN 2
PLAN 6
Wszyscy chodzimy do kina.
Chcemy, żeby ktoś nas zabawił.
Opowiedział historię.
Bo one mają moc.
A dobre historie mogą zmieniać ludzi.
Bracia Warner to rozumieli.
PREZES, WARNER BROS. DISCOVERY
Kto chciał pracować w filmie,
musiał się spotkać z Jackiem.
Były tu wszystkie gwiazdy.
To słynny sokół maltański.
Ma dla mnie szczególne znaczenie,
bo gdy pod koniec filmu pytają Humphreya Bogarta, co to jest,
on mówi:
SOKÓŁ MALTAŃSKI 1941
Coś, z czego powstają marzenia.
To właśnie nasza praca,
coś, z czego powstają marzenia. Sokół maltański,
a także bracia Warner,
którzy stworzyli to miejsce,
snując opowieści.
Nie tylko dla rozrywki,
ale po to, żeby coś zmienić.
I tak w sto lat
udało im się dokonać przełomu.
To niezwykła amerykańska opowieść.
Na początku XX wieku
przemysł filmowy rozwijał się prężnie.
Amerykanie dostawali
jeden film na tydzień
i chcieli więcej.
Kto miał kamerę i chęci, brał się do roboty.
REŻYSER
Hollywood było wtedy inne.
Ulice pokrywał kurz.
Powstawała sztuka, ale i przemysł.
W 1918 najlepsze studia,
które stały się wytwórniami, jak Paramount, Universal i MGM,
wykupowały niezależne firmy,
budując własne, otoczone murami miasta.
Nowo przybyła
kompania braci Warner
bez kompleksów walczyła o swój kawałek tortu.
Pamiętajmy, że gdy zaczynali,
sukces należało sobie wyszarpać.
A oni byli twardzi.
I nie znali litości.
Nie uważano ich
za eleganckie studio jak MGM.
Rynek był trudny, a oni nie mieli gwiazd.
Groziła im plajta,
lecz wtedy los się uśmiechnął.
Gwiazda Hollywood, Rin Tin Tin.
Mieli kłopoty,
a Rin Tin Tin uratował studio.
To bohater, który niespodziewanie ocalił całe towarzystwo.
REŻYSER
Klasyka! Kochamy psy
i takie historie!
Każdy film
oznaczał tysiące listów of fanów i setki tysięcy dolarów.
Przygody psa ocaliły studio.
Rin Tin Tin, zwierzęcy idol Ameryki.
Lecz ta rodzinna historia
zaczęła się z dala od blasku Hollywood.
Harry, Abe, Sam i Jack byli dziećmi żydowskich imigrantów,
którzy uciekli z Polski przed prześladowaniami.
WNUCZKA HARRY'EGO WARNERA
Klepali biedę.
Sprzedawali gazety, czyścili buty,
nie uczyli się.
Ale ojciec wciąż im powtarzał:
"Trzymajcie się razem, a będziecie silni".
Ameryka zawsze oferowała uchodźcom
drogę ucieczki przed prześladowaniami.
AKTOR
Tak było w przypadku Warnerów.
Dostali szansę, by pracować i realizować marzenia,
choćby szalone.
A dostrzegli je w migotliwym blasku elektrycznego światła.
Pracowali w odzieżowym w Pittsburghu.
Sam usłyszał o tanich kinach
i zabrał Harry'ego na Napad na ekspres .
NAPAD NA EKSPRES 1903
Oglądali trzy razy, aż ich wyproszono.
Patrząc na ludzi kładących drobniaki na tacę,
podali sobie ręce: "Wchodzimy w to".
DLA PAŃ, PANÓW I DZIECI
Droga do Los Angeles
była najeżona ryzykiem.
Kupili projektor i zmienili go w kino.
Pożyczyli na dystrybucję,
a gdy odnieśli sukces, zaczęli kręcić filmy.
USŁUGI FILMOWE
Harry był finansowym magikiem,
Abe odpowiadał za prezentację i dystrybucję,
Sam był wizjonerem,
a Jack zajmował się produkcją.
Jack był najmłodszy,
a Harry najstarszy,
dlatego objął przywództwo.
Później było z tego wiele fajerwerków,
lecz na początku współpraca szła dobrze.
HISTORYK KINA
W 1923 bracia założyli Warner Brothers Studios.
Grupa outsiderów
wreszcie zadomowiła się Hollywood.
Byli o krok od jeszcze większego sukcesu.
Filmy mówione były wówczas okropne.
Dźwięk podkładano tylko w kronikach i filmach krótkometrażowych.
Było z tym mnóstwo problemów.
Ludzie rzucali pomidorami w ekran,
bo dźwięk nie był w ogóle
zsynchronizowany z obrazem.
"GADAJĄCE OBRAZKI" WYBUCZANE
Sam Warner był zafascynowany dźwiękiem.
PROWADZĄCA TCM
Wierzył, że może on zrewolucjonizować kino.
Czuł, że jest on niezbędny,
by zapewnić widzom pełniejsze wrażenia,
a wytwórni przewagę nad konkurencją.
To Sam dostrzegł potencjał dźwięku.
Nikomu poza nim
nie przeszkadzały filmy nieme.
Pierwsze próby synchronizacji
"Do lochów Św. Anioła z nim!"
objęły orkiestrę i efekty dźwiękowe.
To przełomowe osiągnięcie było ledwie przedsmakiem.
ŚPIEWAK JAZZBANDU 1927
Trudno dziś o dobrych druhów.
Wkrótce bracia podnieśli poprzeczkę głośnym broadwayowskim musicalem
AL JOLSON W "ŚPIEWAKU JAZZBANDU"
i światowej sławy artystą.
Chwileczkę.
Nic jeszcze nie słyszeliście.
Al Jolson był wówczas najpopularniejszym artystą estradowym.
Śpiewak jazzbandu to historia inspirowana jego życiem.
Dla ukochanej muzyki
syn kantora sprzeciwia się tradycji.
"Śmiesz śpiewać jazz w moim domu?"
Dziś szokuje nas i oburza to, że w Śpiewaku jazzbandu
Al Jolson maluje twarz na czarno,
lecz wówczas nie było to nic niezwykłego,
a już tym bardziej szokującego.
Tak właśnie występował.
Mamu siu !
Blackface był powszechny,
choć kontrowersyjny.
Czarnoskórym nie podobało się,
że w tak karykaturalny sposób
przedstawia się ich kulturę,
ale to złożona historia i musimy pamiętać
o jej kontekście.
Istnieją plakaty
ukazujące Jackiego Robina z normalną twarzą
oraz jako bohatera, z czarną.
Podkreśla to rozłam
między jego prawdziwą tożsamością, czyli syna kantora,
i emocjonalną podróżą
ku życiowej decyzji,
a postacią sceniczną.
Karykaturalna czarna twarz sprawiła,
że ryzykowne przedsięwzięcie Warnerów się powiodło.
Dziś Śpiewak jazzbandu jest problematyczny,
REŻYSER / AKTOR
co nie znaczy, że w swoim czasie nie był przełomowy.
Usłyszcie, jak śpiewa
Nie zwiększył szacunku wobec czarnoskórych,
a szkody,
jakie filmy tamtej epoki
wyrządziły różnorakim kulturom,
to powód do wstydu.
Pomimo niepokojącej treści film sprawił,
że Warnerowie zasłynęli jako innowatorzy,
których wizja i odwaga odmienią branżę.
KINO WARNERÓW Al JOLSON W "ŚPIEWAKU JAZZBANDU"
Jolson gwarantował braciom
dochód ze sprzedaży biletów.
Reszta zależała od technologii,
a ta była droga i skomplikowana.
Western Electric Corporation
opracowywało technikę łączenia dźwięku i filmu,
Vitaphone.
Pionierem dźwięku na płytach był Sam Warner.
Pracował bez wytchnienia.
BADACZ FILMU
By zrealizować marzenie Sama,
Warnerowie musieli się zapożyczyć.
Sam wierzył w tę technologię
i Harry zebrał pieniądze.
Zastawił dom na Rossmoor, żeby opłacić produkcję.
NA SPRZEDAŻ
Byli hazardzistami.
Grali o wszystko.
Drodzy państwo, największy triumf Warner Brothers,
Al Jolson w Śpiewaku jazzbandu.
WZRUSZAJĄCY HIT JOLSONA
Kino Warnerów wyprzedało bilety.
FILM Z JOLSONEM BUDZI ZAINTERESOWANIE
W dniu premiery wysiłek Sama został doceniony.
KINO WARNERÓW, NOWY JORK
Podoba się?
Nic jeszcze nie słyszeliście.
Bracia przeszli do historii,
Jolson z przebojem
lecz nie dotarli na premierę.
Poprzedniej nocy zmarł Sam.
Sam L. Warner umiera na zapalenie płuc
Harował bez wytchnienia nad technologią Vitaphone
i Śpiewakiem jazzbandu, który miał być jak najlepszy.
W ten sposób
zapracował się na śmierć.
Sam Warner był największym z braci.
To on stał za sukcesem wytwórni i szkoda,
WNUK JACKA WARNERA
że tak wcześnie zmarł.
Jack stracił brata i najbliższego przyjaciela.
STRACIŁEŚ JEDNEGO BRATA, ALE ZNALAZŁEŚ DRUGIEGO - AL JOLSON
Śmierć Sama w noc przed premierą
jest tragedią,
lecz Warnerowie wiedzieli,
że projekt, w który się zaangażowali,
wyrasta ponad nich.
Realizowali większą misję.
Odejście Sama oznaczało lukę w rodzinie,
lecz jego spuścizna była jasna.
Al Jolson, którego film zrewolucjonizował kino,
sprowadził do Hollywood Ruby Keeler.
Film, który kosztował 500 tys. dolarów,
zarobił trzy miliony
i katapultował Warnerów do pierwszej ligi.
Wyścig trwa.
Coraz więcej kin odtwarza dźwięk.
Studia w pośpiechu kończą nieme produkcje,
nim będzie za późno.
Tylko w 1928 Warner Brothers nakręciło 36 filmów z dźwiękiem,
pozostawiając inne studia daleko w tyle.
Pojawienie się dźwięku w filmach
można porównać z nadejściem Internetu.
Hollywood musiało się narodzić na nowo.
Kamerzyści i technicy ponownie uczyli się fachu,
pracując z mikrofonem.
Aktorzy, których głosy nie pasowały do wyglądu,
odeszli w niebyt.
BO PSY NIE MÓWIĄ
Ich miejsce
zajęły gwiazdy sceniczne,
wyraziste osobistości.
A ty nam darowałeś?
Tylko nami pomiatasz.
Jeśli będę musiał zabić,
żeby stąd uciec,
ciebie zabiję bez wahania.
Pomożesz, i to chętnie.
Odkąd skończyłam 14 lat
nic tylko mężczyźni!
Wybijali się scenarzyści
piszący ostre dialogi.
Na chodnik, hrabino!
Tam znajdziesz pracę.
Czasem mężczyźni to konieczność.
Ja wolałabym kanarka.
Bracia wzbogacili się i ruszyli na zakupy.
WARNEROWIE POTWIERDZAJĄ ZAKUP SKOURASA
Wykupowali kina i konkurencję,
First National Studios i ogromne studio w Burbank.
Trwała walka o najlepszych aktorów,
którzy oznaczali lojalność widzów.
CO ZA SHOW! CO ZA GWIAZDY!
Publiczność miała wracać
na filmy ukochanych gwiazd.
By ograniczyć koszty,
Jack Warner i inni opracowali system kontraktów,
złote kajdanki, które wiązały aktorów, scenarzystów i reżyserów ze studiami
na siedmioletnie okresy.
W latach 30. i 40. widzowie
nie patrzyli na recenzje.
Po prostu
chcieli zobaczyć Humphreya Bogarta
albo szli na film z Clarkiem Gable'em.
Bracia wiedzieli, jak ważne są gwiazdy.
Aktorzy narzekali na ten system,
ale nikt nie chciał zostać bez pracy,
zwłaszcza po 1929.
29 października, czarny wtorek.
Sprzedano 16 mln akcji.
To była przełomowa dekada.
Nie jesteśmy w stanie ogarnąć rozumem
skali kryzysu gospodarczego,
który dotknął ówczesne rodziny.
Na początku filmy pozostawały
stosunkowo tanią rozrywką
i szansą, by oderwać się od problemów.
Warnerowie dobrze znali biedę.
Wykorzystywali swoje produkcje, żeby dotrzeć do odbiorców.
Byli studiem klasy robotniczej.
Żadna inna wytwórnia
nie identyfikowała się
z najbiedniejszymi
tak jak Warner Bros.
Mam złe wieści.
Zwalniamy nowych.
Chodzę, bo zepsuł się rolls.
Przynajmniej nie stoimy w kolejce po zupę.
Czemu tu siedzimy?
Nie zarobimy nawet na trumny.
Warnerowie zwrócili się do Darryla F. Zanucka,
również dorobkiewicza,
który dzięki świetnym scenariuszom
przez ponad dziesięć lat był głównym współpracownikiem braci.
Zanuck dobrze wiedział,
jak zmotywować kogoś do wydania ostatnich 10
czy 25 centów na bilet.
Biznes idzie?
I to nieźle.
Jak nieźle?
Zaczęli tworzyć kontrowersyjne produkcje.
REŻYSER
Przekraczające normy.
MAŁY CEZAR 1931
Choćby filmy gangsterskie.
Były tak odważne, że np. MGM nigdy by ich nie tknęło.
Gdybyś była studnią,
utopiłbym cię razem z wiadrem.
Gangster bohaterem.
Ludzie chcą widzieć wzlot,
ale też upadek.
Wróg publiczny nr 1 był pozbawiony sentymentów
i miał bezkompromisowe zakończenie.
Możliwie wierne światu,
w którym fantazja, tupet,
beztroska radość z bogactwa i władzy
nieodmiennie prowadzą do ruiny i klęski.
ANIOŁOWIE O BRUDNYCH TWARZACH 1938
Filmy Warner Bros. stały się odważniejsze,
niż ktokolwiek przypuszczał.
Opowiadały o narkotykach,
prostytucji,
przemocy domowej.
Warnerowie kręcili filmy
i je zmieniali.
Zamiast pretensjonalnych musicali konkurencji
proponowali zupełnie nową formę.
Mieszankę ich firmowych twardzieli
z mocną dawką spektaklu i piosenki.
Niegrzeczna, sprośna, jarmarczna, szykowna
ULICA SZALEŃSTW 1933
Ulica szaleństw!
Legendarny dramat Ulica szaleństw
przedstawia zakulisową intrygę na Broadwayu
na tle kryminalnego Nowego Jorku.
Już ja mu powiem.
Weźmy Ulicę szaleństw.
Bracia mieli w sobie coś z gangsterów.
REŻYSER, WIELKI GATSBY
Bez względu na konsekwencje burzyli mury,
żeby szokować publikę.
Inspirowały mnie ich musicale.
WIELKI GATSBY 2013
Gatsby to film gangsterski zrobiony na musical.
Sporo współczesnego języka filmowego
pochodzi z tej złotej ery,
gdy Warnerowie kręcili musicale i filmy gangsterskie.
Studio będzie się rozwijać
i produkować musicale do końca lat 30.
Jego nie do końca tajną bronią
stał się choreograf i reżyser Busby Berkeley.
Zajrzyjmy na plan i zobaczmy tancerki.
Oto Busby Berkeley, reżyser choreografii
i twórca największych spektakli kina.
Patrzymy na choreografię Berkeleya
i nie wiemy, jak to osiągnął.
Ta głębia, skala, precyzja...
Jak?!
Berkeley był synem wodewilowych aktorów,
ale rzemiosło doskonalił
na innej scenie.
25 kwietnia 1915 roku
zaczyna się bitwa o Gallipoli i Dardanele.
Jako porucznik piechoty podczas I wojny światowej
musztrował tysiące żołnierzy
i ćwiczył synchronizację przeróżnych manewrów.
POSZUKIWACZKI ZŁOTA 1935 1935
Bus miał po prostu dar.
Był wielkim choreografem,
ale i matematykiem.
Jego zdolność do rozwiązywania równań
w zakresie ruchu tancerzy
i mechaniki kamery
była niezrównana.
By pokazać kształtne nogi tancerek,
opatentował obrotową scenę.
Z każdym filmem podnosił poprzeczkę,
choćby dzięki kalejdoskopowym ujęciom.
Próbuję do upadłego,
aż wszystko pasuje.
Wtedy wiem, że jest dobrze,
i mówię, że możemy kręcić.
CHOREOGRAF / REŻYSER
Musiałem się sporo nakombinować,
próbując stworzyć coś,
co będzie inne i lepsze,
bo zrobiłem już kilka niezłych rzeczy.
Musicale Warnerów zachwycały,
lecz presja na artystów rosła.
Pracowali całą noc.
Niech siedzą do skutku!
W tamtych czasach tancerze spali na planie.
Mieli tam nawet łóżka.
Robili swoje i szli się położyć na trzy godziny,
tak było im ciężko
i tak wyczerpujące były próby
zagrania wszystkiego dobrze.
Nie wszyscy dawali się ustawić.
George!
Bette Davis była nowa.
Grała w filmach klasy B
i zaprotestowała przeciwko warunkom pracy.
Nikt mi nigdy nie rozkazywał
i nikt nigdy nie będzie tego robić.
Pocałowałabym cię, ale umyłam włosy. Pa!
Wiele lat później, już jako królowa Hollywood,
opowiedziała o swoich starciach z Jackiem Warnerem Ronowi Howardowi.
Kiedy poznałem Bette Davis,
REŻYSER / AKTOR
mówiłem, jak tęsknię do dawnych czasów.
Reżyser na kontrakcie mógł robić dwa, trzy filmy rocznie.
Chciałbym tak.
Odparła: "Nie bądź głupi.
Niezależność należy pielęgnować.
Odpracowanie siedmioletniego kontraktu zajęło mi 14 lat.
Ciągle karano mnie za odmawianie ról,
które wciskał mi Jack Warner".
Wiem wszystko.
Potrafię być o krok przed nimi.
"Gdy zagrozili mi zawieszeniem za odmowę roli,
poszłam do Jacka.
Sekretarka powiedziała,
że pan Warner jest zajęty
i muszę się umówić".
Bette odparła, że to bzdura,
po czym minęła sekretarkę i wparowała do biura,
a potem do jego prywatnej łazienki.
Zastała go na toalecie z gazetą
i opuszczonymi spodniami.
Powiedziała:
"Musimy porozmawiać o tym parszywym scenariuszu".
A on: "Zawieszona!".
Żądamy od ciebie jednego.
Daj nam spokój
i pozwól żyć po swojemu.
Proszę o zbyt wiele?
Spory Jacka z gwiazdami
były łakomym kąskiem dla prasy.
Dzień dobry.
Ale w wytwórni bywało też miło.
STUDIO BRAK WSTĘPU
Hej, ty! Wracaj!
Dzień dobry.
Za kogo ty się uważasz?
Jestem Prosiak Porky.
Od samego początku działalności
remedium Warnerów na gorsze czasy był marketing krzyżowy.
WARNER BROS. KUPUJE BRUNSWICK
W 1930 kupili wytwórnię płytową
i stworzyli dział animacji, żeby reklamować hity.
Uwielbiam śpiewać O księżycu, czerwcu i wiośnie
Uwielbiam śpiewać
Promując jednocześnie filmy.
SOWA JOLSON
Uwielbiam śpiewać
O księżycu, czerwcu i wiośnie
Uwielbiam śpiewać
Co powiesz na małą uroczystość?
Na dźwięk weselnego dzwonu?
Wiedz, że dobrze cię obsłużą
W hotelu Honeymoon
Gdy zauważyli sukces Walta Disneya...
Jestem kłółikiem!
...na poważnie wzięli się za rozbawianie.
Wykupowali całostronicowe reklamy
i przedstawiali się jako najlepszych i najśmieszniejszych.
Co dziwne nie kłamali.
Kreskówki to nie tylko armia rysowników,
ale całe orkiestry.
Wiedzieli, co robią.
KOMPOZYTOR
To nie tylko niesamowite rzemiosło, ale i sztuka.
W tej muzyce jest tyle anarchii i dowcipu,
a zarazem wiedzy,
encyklopedycznej wiedzy o klasyce.
NIEŁADNIE WTYKAĆ!
Uwielbiałem ich kreskówki.
Były bardziej prześmiewcze,
zabawniejsze.
Miały w sobie nutkę anarchii.
Dzięki Looney Tunes Ameryka śmiała się, zamiast płakać,
gdy kryzys narastał.
W 1933 dotarł do Hollywood i uderzył w kina.
Te bankrutowały w całym kraju.
Pięć wielkich wytwórni, w tym Warner,
ogłosiły 50% obniżkę płac we wszystkich działach.
AKTORZY GROŻĄ STRAJKIEM
WOJNA W FILMIE
Reakcja była błyskawiczna.
James Cagney pomógł założyć Gildię Aktorów Ekranowych.
Darryl Zanuck, prawa ręka Warnerów,
który dowiedział się, że cięcia płac nie objęły braci,
ZANUCK ODCHODZI Z WARNERA
odszedł i założył swoje studio,
późniejsze 20th Century Fox.
Pewnego wieczoru w marcu 1934
niesiona wiatrem iskra
doprowadziła do pożaru w magazynie Warnerów.
Było tam mnóstwo nitrocelulozy,
szalenie łatwopalnego materiału.
Zanim na dobre zaczęło się palić,
rozgrzane klisze już buchnęły ogniem.
Od samej temperatury.
W pożarze zginął szef straży pożarnej studia
i przepadł dorobek ponad 20 lat ery filmów niemych.
Z Rin Tin Tina i wczesnych dzieł Warnerów
pozostały jedynie fragmenty.
Lecz wkrótce
miała nadejść inna katastrofa,
która podda próbie determinację braci i całego Hollywood.
Harry był rzecznikiem firmy
i z racji swej funkcji odwiedzał Europę.
Obserwował działania Hitlera.
Widział pojawiające się obozy koncentracyjne,
które nazywano obozami pracy.
Niemcy zmienili przepisy.
PREZES, WARNER BROS. DISCOVERY
Zakazali współpracy z wytwórniami,
w których są zatrudniani niemieccy Żydzi.
Jack Warner i Harry podjęli decyzję
o wycofaniu się z Niemiec.
W tym czasie inni, w tym Louis B. Mayer,
bali się utraty tego rynku.
Harry powiedział:
"Są rzeczy ważniejsze niż pieniądze".
Nowa prawa ręka Jacka, producent Hal Wallis,
postanowił stworzyć przemyślane filmy wielu gatunków,
by uświadomić Amerykanom czyhające niebezpieczeństwo.
CZARNY LEGION
Obsadził chłopięcego Bogarta w roli robotnika,
CZARNY LEGION 1937
którego zwiodła ostra, nacjonalistyczna retoryka.
Nie bądź popychadłem obcych.
W mieście jest wielu Amerykanów,
którzy czują to co my.
W USA było sporo nienawiści wobec czarnoskórych,
amerykańskich Żydów,
imigrantów, którzy trafili do kraju.
Bracia postanowili z tym walczyć,
stając w obronie amerykańskich wartości.
Za mną, przyjaciele!
KAPITAN BLOOD 1935
Nawet w filmach płaszcza i szpady
poruszali ważne społecznie kwestie.
Kapitan Blood rozprawia się z niewolnictwem i tyranią.
To bandyci, to piraci,
to walka z zepsuciem.
Rozwinąć żagle,
niech wypełnią się wiatrem i niosą nas ku wolności!
Filmy Warnera przyciągały widzów,
ale Amerykanie ignorowali przekaz.
AMERYKA PIERWSZA
Bezpieczeństwo naszego kraju
zależy od siły i determinacji narodu,
AMERYKA PIERWSZA ZJAZD
nie od udziału w obcych wojnach.
Większość Amerykanów co najmniej popierała izolacjonizm.
PROWADZĄCY TCM
Czytelnicy gazet
wiedzieli o europejskim agresorze,
lecz nie zmieniali poglądów.
Inne studia próbowały udobruchać Niemców,
którzy wysłali do Los Angeles konsula,
żeby czytał scenariusze,
szukając nieprzychylnych opinii
o Hitlerze czy nazizmie.
NIEMIECKI KONSUL
Niemiecki konsul
podlegał bezpośrednio Josephowi Goebbelsowi
i przekazywał ministrowi propagandy
ostateczne wersje hollywoodzkich filmów.
Warnerom się to nie spodobało.
W 1939 roku
nakręcili film zatytułowany Zeznanie szpiega.
ZAKAZ WSTĘPU ZEZNANIE SZPIEGA
Tak gorliwie ukrywali scenariusz,
że nie wysłali go nawet aktorowi
ani nie dali na planie.
Musiał przyjść do studia
i czytać w gabinecie producenta.
Kilku aktorów odrzuciło rolę,
bo zabrakło im odwagi.
AKTOR, ZEZNANIE SZPIEGA
- Dlaczego? - Bo film był antyniemiecki.
Mieli powody do strachu.
Trzeba znać wrogów, których chcemy zniszczyć.
Aktorowi Edwardowi G. Robinsonowi,
reżyserowi Anatolowi Litvakowi
i samym Warnerom
grożono śmiercią w trakcie i po produkcji.
ŚWIATOWA PREMIERA
Po premierze filmu
i w kolejnych tygodniach
Madison Square Garden sprzedało bilety
20 tys. amerykańskich nazistów.
Niemieckie wpływy sięgały aż do senatu.
Harry'ego oskarżono o kręcenie filmów, które podżegały Amerykanów do wojny.
WEJRZYJCIE NA SKAŁĘ, Z KTÓREJ WAS WYCIOSANO
DEPARTAMENT STANU
Na zarzuty odpowiedział tak:
"Nikt nie oskarży mnie o antyamerykanizm,
lecz antynazistą jestem na pewno.
I nikt nie będzie mi mówił, jakie filmy mogę kręcić".
USA WYPOWIADAJĄ WOJNĘ
8 grudnia 1941, dzień po ataku na Pearl Harbor,
pracownik Hala Wallisa
przeczytał opowieść o kochankach,
którzy zrządzeniem losu spotkali się w mieście pełnym uchodźców.
W listopadzie 1942
Warnerowie wypuścili film,
który zawierał odpowiedź na fundamentalne wówczas pytanie.
Drogi Ricku, zrozum,
że izolacjonizm przestał być praktyczny.
Casablanca to najlepszy film w historii.
Drugie miejsce jest daleko.
Za spotkanie.
Dla mnie Casablanca to film magiczny,
który miał powód, żeby powstać.
SCENARZYSTA, CASABLANCA
Widzowie go potrzebowali.
Przekonywał, że istnieją wartości,
dla których warto się poświęcić.
I robił to w wyjątkowo uroczy sposób.
Gardzisz mną?
Zacząłbym, po zastanowieniu.
Świeżo po High Sierra i Sokole maltańskim,
po latach grania twardych detektywów,
i pozbawionych sumienia gangsterów,
Humphrey Bogart nie był oczywistym partnerem
dla boskiej Ingrid Bergman.
Tyle knajp na całym świecie,
a ona musiała wejść do mojej.
Ale największym ryzykiem tego filmu był scenariusz.
Zmiany do nowego zakończenia
Nie wierzyliśmy w sukces,
bo film miał tragiczny scenariusz.
AKTORKA, CASABLANCA
Pisany na planie.
Kompletnie niejasny.
Nie wiedziałam nawet, kogo mam kochać.
Kazali mi grać sceny miłosne tak,
żeby się zbytnio nie angażować, pół na pół,
bo nie było wiadomo, z którym skończę.
W końcu nakręciliśmy dwie wersje.
Mówisz to, żebym odeszła.
Bo to prawda.
Nie jestem szlachetny,
ale problemy trojga ludzi
nie równają się z chaosem świata.
Gdyby Casablanca zakończyła się związkiem Bogarta z Bergman,
romantycznie,
nie byłoby legendy.
Ludzie wracają do tego filmu,
szukając wartości, o które dziś trudno.
Jesteś gotowa, Ilso?
Tak.
Reżyser Michael Curtiz i wielu aktorów
odebrało tę historię bardzo osobiście.
Na samym początku filmu
mamy ujęcie w knajpie
i widzimy uwijających się wśród dymu papierosowego kelnerów.
Wnętrze tętni życiem.
- Za Amerykę. - Za Amerykę.
Za Amerykę.
Te role grali żydowscy uchodźcy.
Dan Seymour, aktor, który grał odźwiernego,
był obecny na planie, kiedy Paul Henreid czyli Victor Laszlo,
kazał grać Marsyliankę.
Graj Marsyliankę.
Francuzi śpiewali, by zagłuszyć Niemców.
Widział, że aktorzy na planie
naprawdę płaczę.
To byli uchodźcy.
Dla mnie Casablanca ...
Proszę odejść od telefonu.
Nie radzę się wtrącać.
Byłem gotów zastrzelić kapitana i pana też mogę.
...pokazywała, co znaczy stać po właściwej stronie
w świecie z tak wyraźną różnicą między dobrem a złem.
Myślę, że to początek pięknej przyjaźni.
REŻYSER / PRODUCENT
Podczas wojny Hal Wallis i Michael Curtiz
stworzyli też inne filmy patriotyczne,
lecz żaden nie zdobył większej chwały
niż Casablanca.
Film był nominowany do ośmiu Oscarów
i zapewnił braciom hollywoodzką nieśmiertelność.
WYBITNA CASABLANCA
Im nie wystarczył sukces komercyjny.
Chcieli prestiżu,
który nadszedł w formie Oscarów i wyróżnień.
Lecz Curtiz i obsada
przypisali sukces Wallisowi.
Podrażniło to dumę Jacka.
Czara goryczy przelała się
w roku 1944 na gali Oscarów,
gdy Casablanca zdobyła statuetkę za najlepszy film.
Gdy Wallis szedł po Oscara,
Warnerowie, z którymi dzielił rząd,
wyciągnęli nogi i zablokowali mu przejście.
Statuetkę odebrał Jack.
25 lat później Wallis wciąż był wściekły.
Jack powinien mu pozwolić odebrać nagrodę.
Co zrobiłby Hal?
Podziękowałby Jackowi Warnerowi.
WALLIS ODCHODZI Z WARNER BROS.
Najmłodszy Warner miał obsesję
na punkcie promocji rodziny,
a w szczególności siebie.
Jack to mój przyszywany dziadek.
Mimo to zawsze
traktowałem go jak rodzonego.
Zmarł, gdy miałem 24 lata.
Był konferansjerem.
W towarzystwie
musiał być w centrum uwagi.
Ciekawią was twórcy filmowi?
Właśnie lecą z Ameryki.
Clifford Work z Universala,
Harry Cohn z Columbii, a także Jack Warner,
ostatni, lecz niezwykle ożywiony.
Oprócz nagrody Akademii
Jack dostał stopień podpułkownika
gdy Warner Bros. wyszkoliło
i uruchomiło pierwszą jednostkę filmową armii USA.
W najmroczniejszych dniach wojny
wraz z bratem wezwano go do Waszyngtonu.
Prezydent Roosevelt osobiście powierzył im zadanie,
nakręcić film, który sprawi, że Amerykanie zaufają Rosjanom.
Rosyjscy żołnierze kontynuują walkę
ze znienawidzonymi nazistami.
Oparty na wspomnieniach byłego ambasadora Josepha E. Daviesa
film Misja w Moskwie malował pochlebny obraz życia w Rosji.
Co sądzisz o demonstracji?
Przynajmniej ten naród europejski
nie ma złych zamiarów i jest gotów do walki.
Dzięki Bogu!
Słusznie!
Jack uznał, że to proaliancki,
proamerykański film,
OSI OD ZSRR I USA
potrzebny, by wygrać wojnę.
W 1944 służba ojczyźnie stała się dewizą Warnerów.
Wytwórnia przyjęła motto:
"Łączymy obowiązki obywatelskie z dobrym kinem".
Kilka lat później Misja w Moskwie
okaże się polityczną miną.
KOMUNIZM POTĘPIONY
Rosnące zagrożenie komunizmem
martwi komisję ds. działalności antyamerykańskiej.
W październiku 1947
po zmianie administracji
Warnerowie zostali ponownie wezwani do Waszyngtonu.
Rozpoczynam posiedzenie.
Tym razem mieli zeznawać
przed komisją ds. działalności antyamerykańskiej.
Gdy zaczęła się czerwona panika,
Misja w Moskwie posłużyła jako dowód na to,
że Hollywood jest zinfiltrowane przez komunistów.
Harry Warner nie zgodził się z zarzutami
i nie przyszedł.
Gwiazdy Warnera zebrały się, by protestować,
a Jack współpracował.
Bracia i ja z przyjemnością przyłożymy rękę
do zwalczania szkodników.
Założymy fundusz, by wysłać do Rosji tych,
którym nie podoba się nasz system rządów.
W komisji ds. działalności antyamerykańskiej
zasiadali ludzie pokroju Rankina,
KONGRESMAN JOHN E. RANKIN
który nie krył, że jest antysemitą.
Wielu szefów wytwórni, w tym Warnerowie, było Żydami.
Bali się,
że rząd odbierze im dorobek życia.
Reakcja Jacka była, delikatnie mówiąc, tchórzliwa.
Wśród scenarzystów, których wskazał Jack, byli Philip i Julius Epsteinowie
oraz Howard Koch, autorzy Casablanki.
Koch został wpisany na czarną listę i nie mógł pracować.
Przeniósł się do Anglii, gdzie przez pięć lat
pisał pod pseudonimem.
SCENARIUSZ PETER HOWARD
To był okropny czas.
Złote lata Hollywood się skończyły.
Ludzie nie mogli już sobie ufać.
Jack tracił tymczasem resztki reputacji.
Był dyktatorem
i chciał decydować o obsadzaniu ról.
Lata wcześniej Bette Davis pozwała studio za złamanie kontraktu
i przegrała.
BETTE NA WOJNIE Z WARNEREM
Teraz inna gwiazda miała Jacka na celowniku.
Olivia de Havilland była przygnębiona
koniecznością wiecznego flirtu z Errolem Flynnem.
Chciała czegoś więcej,
lecz jej odmawiano.
Pozwała wytwórnię za to,
że choć podpisała siedmioletni kontrakt,
ilekroć odmawiała roli
i nie pracowała,
KONTRAKT WYDŁUŻONO O 52 TYGODNIE
okres kontraktu wydłużano.
Jak walczyłaś?
Poszłam do sądu i uwolniłam się od kontraktu.
Ona pierwsza.
Wygrała moją sprawę w Ameryce.
Ograniczenie kontraktów do siedmiu lat
to wyłącznie jej zasługa.
Zrobiła to.
Sprawa de Havilland zakończyła przedłużenie kontraktów
PO 15 LATACH BOGART ODCHODZI
i zapoczątkowała ucieczkę gwiazd.
Takich jak Lauren Bacall...
Dziękuję.
...i Humphrey Bogart.
W tym samym czasie
Departament Sprawiedliwości uderzył
w samą konstrukcję Hollywood.
W oparciu o ustawę Shermana
jednoczesną produkcję i wyświetlanie filmów
we własnych sieciach kin
uznano za praktyki monopolistyczne.
Warnerowie musieli się pozbyć ponad tysiąca kin,
a przychody gwałtownie spadły.
Zrozumieli, że ich studio
nie jest już na szczycie.
Różnica między zyskami Warner Bros. w 1946 i 1952 jest ogromna.
Bracia wciąż się spierali.
Harry był 11 lat starszy od Jacka.
To niemal różnica pokoleń.
Jack lubił wino, kobiety i śpiew,
Harry wolał zostać w domu,
bo najważniejsza jest rodzina.
Ta dwójka nie mogła ze sobą pracować.
Na dodatek pojawiła się konkurencja,
która mogła zniszczyć ich świat.
Kiedyś poprzez telewizję
do naszych domów
z prędkością światła zawita świat.
W 1950 roku 3,8 miliona rodzin miało telewizory.
Historia telewizji to jest coś.
W 1955
było to już 30 milionów.
Próbowali udawać, że telewizja nie istnieje.
Panie Warner, to prawda, że przemysł kinowy
nie obawia się telewizji?
Tak.
Jack nienawidził telewizji
i nie miał telewizora ani w domu, ani w gabinecie.
Była zagrożeniem.
Pokażę wam kilka scen
nagranych dzięki CinemaScope.
Próbowali wszystkiego,
by ludzie wrócili do kin.
CinemaScope, dźwięk stereofoniczny,
obraz 3D...
Szukali też nowych gwiazd.
Skutecznie.
Kocham, kocham,
kocham, kocham...
kocham...
Stello!
Brando był prawdziwy
i to się czuło.
AKTOR
Potrafił do nas dotrzeć.
Mogliśmy się z nim utożsamiać.
Wygląda na to, że cię oszukano,
a jak ciebie, to i mnie,
a ja nie lubię być oszukiwany.
Wszyscy mieli go za wyjątkowy okaz.
REŻYSER / AKTOR
Rzeczywiście był dobry.
Wyprodukowane dla telewizji przez Warner Bros.
Choć Jack uległ w końcu telewizji
i znalazł lukratywne źródło dochodów
w postaci westernów,
bracia nadal wierzyli w magię wielkiego ekranu.
Pokładali nadzieje w młodym aktorze,
który wpasował się w narastającą przepaść pokoleniową lat 50.
- Osiem. - Okaż skruchę.
NA WSCHÓD OD EDENU 1955
Jesteś na wskroś zły!
James Dean w kolorze.
Walka ojca z synami.
Przestań!
I matka.
- Kiedyś byłam piękna. - Tak.
Często wracałem do Na wschód od Edenu ,
bo sam to przeżyłem.
Mam dość sekretów.
BUNTOWNIK BEZ POWODU 1955
Wyrzuć to z siebie.
Nie o to mi chodzi!
Na wschód od Edenu i Buntownik bez powodu
wywarły wielki wpływ na kino.
AKTOR ZGINĄŁ W WYPADKU
Dean zmarł tragicznie, zanim ukończono jego trzeci film.
POSZUKIWACZE 1956
Filmy kasowe zdarzały się coraz rzadziej.
Nadszedł czas, by starzejący się Warnerowie odeszli.
Jack tego nie chciał,
tylko Harry i Albert, którzy się starzeli,
a ludzie powtarzali im:
"Kupimy wasze udziały".
Chcieli przejść na emeryturę, ale we trzech.
Jack wiedział, że nie zostanie prezesem.
Harry się nie zgodzi.
Chodziło o rodzinę.
Wpojono im zasadę
"jeden za wszystkich, wszyscy za jednego".
Harry w to wierzył,
Jack nie.
Bracia i ja działamy w branży filmowej od 50 lat.
Wymyślił sposób,
PROWADZĄCY TCM
by w końcu przejąć rodzinną firmę.
Jeśli Lehman Brothers lub Louis Lurie słuchają,
czekamy na ofertę.
Znalazł spółkę, której chciał sprzedać studio.
Konkretnie.
Chodzi o sprzedaż wytwórni.
Powiedział Harry'emu: "Kończymy.
Biznes się zmienia".
Bracia się zgodzili, jeśli Jack też sprzeda udziały.
Życie ci niemiłe?
Mieli się wycofać razem,
ale Jack zdradził.
Dogadał się z kupującym.
Zapłacił milion dolarów
i odkupił studio.
Fabian wycofuje się z transakcji nabycia Warnera
Harry dowiedział się nagle,
że Jack zostanie prezesem.
Syndykat wykupuje pakiet kontrolny
Gdy to przeczytał,
dostał zawału serca i udaru.
Ta informacja złamała mu serce.
Bo tak bardzo ufał Jackowi.
Jack się zhańbił.
Nie mówiło się o nim.
PAMIĘCI HARRY'EGO M. WARNERA
Co tu dodać?
To był szwindel.
Jack zdradził starszego brata
Harry Warner nie żyje
i wpędził go do grobu.
Nie przyszedł na pogrzeb.
Albert Warner już się do niego nie odezwał.
Rodzina się rozpadła.
W Hollywood wszystko jest możliwe.
Odnieśli wielki sukces,
a sukces potrafi demoralizować.
Jack został w końcu szefem,
ale złamał obietnicę złożoną ojcu.
Był rok 1958
i Jack miał władzę.
Ale studio podupadło.
Chcąc odzyskać dawny blask
i zasilić firmową kasę,
Jack postawił na sprawdzony przepis.
Kłopoty! W River City!
MUZYK 1962
Musicale.
Wpuść kobietę do życia,
a nie zaznasz spokoju
Przemebluje ci wszystko i to w każdym pokoju
A na sam koniec zajmie się tobą.
Ostatnia godzina tuż
Ołtarz widać już
Wszędzie wokół róże
CYGANKA 1962
Dla mnie i dla ciebie
Wypuścił kilka wartościowych produkcji.
Najlepszym filmem roku jest My Fair Lady
Jacka L. Warnera.
Cieszę się, że mogę odebrać nagrodę.
Zawsze będziemy z niej dumni.
Dziękuję.
Stary system odżył raz jeszcze
dzięki wysokobudżetowym musicalom.
To były piękne filmy,
ale ewidentnie należały
do dawnej epoki.
Walczyłeś z pokorą w sercu?
Nasze filmy są świetne, a będą jeszcze lepsze.
KOLACJA PIONIERÓW
Amerykańscy producenci przestali małpować
Włochów, Francuzów, Hiszpanów
i różne szmiry nazywane sztuką.
Jack stał samotnie na szczycie
i czuł, że grunt ucieka mu spod stóp.
Kraj się zmieniał.
To były lata 60.
Ruch praw obywatelskich, Wietnam,
protesty studentów i rosnąca popularność rocka.
Jego filmy stały się przestarzałe.
Stracił wsparcie świetnych producentów z lat 30. i 40.,
którzy wcześniej tak efektywnie
zarządzali studiem.
Stracił kontrakty z gwiazdami.
Pracował z niezależnymi producentami,
ale nie miał już takiego wpływu na produkcję.
Kiedy ambitny aktor i producent Warren Beatty zaproponował mu
gangsterski film osadzony w latach 30.,
nie ucieszył się.
Szeryfie!
Gdy usłyszał o Bonnie i Clydzie,
o przemocy,
nie był szczęśliwy.
Dobra.
Gdy film trafił w końcu na ekrany,
stał się kulturowym fenomenem.
Był dosłownie wszędzie,
nie tylko w magazynie Mad,
ale na każdej okładce,
a wszystkie dziewczyny chciały wyglądać jak Faye Dunaway.
Był wszędzie.
Choć filmy były spełnieniem marzeń Warnerów,
Jack nie uważał się za ekranowego renegata
czy buntownika za kamerą.
Jego późniejsze notatki są pełne frustracji:
"Nikt mnie nie słucha. Mówiłem.
Nie poza studiem. Nie to, nie tamto".
Ludzie wzruszali ramionami
i robili swoje, czyli filmy.
W 1967 roku sprzedał udziały
ambitnej spółce produkcyjnej,
która próbowała się wybić,
Seven Arts.
Historia założycieli dobiegła końca.
Gdy dziadek opuszczał wytwórnię,
był tam Francis Ford Coppola.
Kręcił Tęczę Finiana.
Pomagał mu
młody George Lucas.
To była prawdziwa zmiana pokoleniowa.
Można powiedzieć,
że minęli się niczym dwa okręty,
jeden płynący w stronę zachodu, drugi na wschód.
Pierwszy akt historii Hollywood się skończył,
a drugi zaczynał.
Struktura władzy legła w gruzach.
To, co nadchodziło, miało zadecydować o losach firmy...
Akcja!
i przyszłości całej branży.
Napisy: Wojtek Stybliński