BIDE PUBLIKOA
Bere urtemugan, Ernieri errifle bat oparitu zioten.
Arma eta bala kaxa bat hartu, eta zeozer hiltzera joan zen.
Raymonden etxera iristean,
bi hatz ahora eraman eta txistu luze eta zolia bota zuen.
Raymond Ernieren lagun minena zen. Lau etxe aurrerago bizi zen.
Erriflea burutik gora altxatu zuen.
"To!", esan zuen Raymondek. "Primeran pasako dugu horrekin".
Biak abian jarri ziren. Maiatzeko larunbat goiz bat zen.
Gaztainondoak loretan zeuden,
eta elorriz eginiko heskaiak zuri-zuriak.
Zuhaixkaz hesituriko bidexkan barrena, mutilek txoritxo guztiei tiro egin zieten.
Gailupak, tuntunak, txinboak eta berdantza horiak.
Trenbidera iristean 14 txori zeuzkaten korda batean zintzilik.
"Begira han!", xuxurlatu zuen Erniek besoa luzatuz.
Haur bat zegoen largabista batekin zuhaitz urtetsu baten adarretara begira.
"Watson! Lerdo alu hori".
Peter Watson txikia eta makala zen. Pekaz betea zeukan aurpegia
eta beira lodiko antiojoak zituen.
Ikasle aparta zen: 13 urterekin jada nagusien gelan zegoen.
Maite zuen musika eta pianoa ongi jotzen zuen.
Ez zen trebea kiroletan. Isila eta adeitsua zen.
Mutikoteak isilean Peterrengana hurbildu ziren.
Honek ez zituen ikusi
largabista begietan baitzuen eta ikusten ari zena liluratua zeukan.
"Eskuak gora!", hots egin zuen Erniek erriflearekin.
Peterrek salto egin zuen.
Antiojoetatik bi sarkinei begiratu zien.
"Eskuak altxatzeko!", esan zuen Erniek.
Peter geldi-geldi geratu zen, largabista bularrean bi eskuekin eutsiz.
Raymond eta Ernieri so egin zien.
Ez zuen beldurrik, baina hobe zen tontakeriarik ez egitea.
Bi horien jolasak asko sufritua zen.
Altxa besoak.
Zentzuzko aukera bakarra zen.
Raymondek hurreratu eta largabista kendu zion.
"Espiatzen, ala?", bota zion.
Peterrek bere aukerak aztertu zituen.
Ihesean joanez gero, erraz harrapatuko zuten.
Laguntza eskatu, eta inork ez luke entzungo.
Aukera bakarra lasai jarraitzea eta egoeratik ahal bezala ateratzea zen.
"Okil berde bati begira nenbilen", esan zuen.
- "Zeri?". - "Okil berde ar bati".
Picus viridis.
"Zizare bila ari zen zuhaitz zimel horren enborrean".
"Non? Akatuko dut", Erniek erriflea altxatu zuen.
"Ez horixe", esan zuen Peterrek Raymondek zintzilika zituen txoriei so.
"Ale izutiak dira. Zuen oihuak entzun eta alde egin du".
Raymondek Ernieri zerbait xuxurlatu zion.
"Ideia ederra!", Erniek izterrean zaplada eman zuen.
Arma lurrean utzi eta Peterrengana hurbildu zen.
Lurrera bota zuen.
Raymondek korda batetik zati bat moztu zuen.
Haurra eskumuturretatik lotu zuten.
"Orain hankak", Raymondek.
Peter indarka hasi zen eta sabelean jo zioten.
Etsita, geldi geratu zen.
Mutikoteek hankak lotu zizkioten. Estekaturiko oiloa zirudien Peterrek.
Erniek erriflea hartu,
eta haurra trenbiderantz eramaten hasi ziren.
Peter isil-isilik geratu zen.
Haiekin hitz egitea alferrik zen.
Burdinbidearen ertzera arrastatu zuten
eta bi errail hauexen artean luzetara etzan zuten.
Errail hauetan. Duela 27 urte gertatu zitzaidan.
Peter Watson naiz.
"Korda gehiago", zioen Erniek.
Amaitu zutenean, trenbidera loturik, Peter guztiz ezindua zegoen.
Burua eta oinak baino ezin zituen mugitu.
Mutikoteek atzera egin zuten euren obra miresteko.
"Lan bikaina", esan zuen Erniek.
"Hau hilketa bat da", esan zuen Peterrek.
"Bai, kaka!", esan zuen Erniek.
"Trenen azpiko tartearen arabera.
Etzanda mantendu eta agian libratuko zara".
Mutikoteak errailetatik atera eta sasien atzean eseri ziren.
Erniek zigarroak atera, eta erretzen hasi ziren.
Peterrek bazekien ez zutela askatuko. Mutil arriskutsu eta eroak ziren.
Arriskutsu, ero eta inozoak.
"Lasai egoten saiatu eta zerbait pentsatu behar dut".
Peterrek bere aukerak neurtu zituen.
Bere buruaren puntu altuena sudurra zen.
Errailen gainetik hamar bat zentimetro ateratzen zen.
Gehiegi ote? Diesel modernoekin, batek zekien.
Burua pausatua zeukan hartxintxarraren gainean.
Hutsune txiki bat egin behar zuen.
Burua ezker-eskuin mugitzen hasi zen,
apurka kokotea sartzeko zulotxo bat sortuz.
Burua bost zentimetro barnerago zuen.
Aski izango zen. Baina oinak?
Oin-puntak barrurantz begira jarri zituen,
eta trenaren zain geratu zen.
Bere buruari galdetu zion ea trenaren abiadak
gorputza gorantz eramango zuen haizerik sortuko ote zuen.
Beharbada bai.
Gogoa guztiz bildu behar zuen indarrez gorputza lurraren kontra eusteko.
"Gogor eta tinko mantendu eta lurraren kontra estutu".
Peterrek zeru zuriari begiratu zion.
Hodei borobil eta bakartu bat aldentzen ari zen.
Hegazkin batek erditik zeharkatu zuen.
Hegal altuko eta fuselaje gorriko planobakarra.
Piper Club zahar bat izango zen. Desagertu arte begira egon zitzaion.
Bat-batean,
burdinbidetik zetorren hots dardara bitxi bat igarri zuen.
Oso-oso ahula. Apenas entzuten zen marmartxo bat zen.
Oso urrunetik hurbilduz zetorrela zirudien.
Peterrek burua altxatu,
eta ia bi kilometroz hedatzen zen trenbideari begiratu zion.
Trena ikusi zuen.
Puntutxo beltz bat baino ez zen hasieran,
baina handituz eta forma hartzen joan zen,
diesel tren-makina baten mutur handi eta karratua bilakatu arte.
Peterrek burua etzan eta egindako zulotxoan sartu zuen.
Oin-puntak barrura.
Begiak indarrez itxi eta gorputza lurraren kontra estutu zuen.
Trena eztanda bat bezala igaro zen. Buruan tiro bat bota baliote bezala.
Eztandarekin batera, haize ufada bortitz bat.
Bazirudien sudur-zueloetatik biriketaraino heldu zitzaiola.
Zarata mingarria zen. Haizeak ito egin zuen.
Munstro gizajale eta zalapartatsu batek irentsi izan balu bezala sentitu zuen.
Trena joana zen. Dena amaitu zen.
Peterrek begiak ireki eta zeru zuria ikusi zuen.
Hodei zuri handia aldentzen ere bai.
Dena amaitu zen eta lortu zuen.
- Aska ezazu. - Esan zuen Erniek.
Raymondek trenbideko kordak moztu zituen.
"Aska iezaiozu hankak, baina eskuak lotuta utzi".
Raymondek orkatiletako kordak moztu zizkion.
"Oraindik gure presoa zara", esan zuen Erniek.
Mutikoteak lakura abiatu ziren, gatibua indarrez eramanda.
Oraindik eskumuturrak loturik zituen.
Erniek erriflea zeraman esku librean eta Raymondek Peterren largabista.
Laku luze eta estua zen,
sahats altu-altuez inguraturik.
Erdialdean ura garbia zen,
baina lehorretik gertu kanaberaz josita zegoen.
"Hara", esan zuen Erniek.
"Hauxe egingo dugu:
zuk besoetatik heldu, nik hanketatik, eta ahalik eta urrunera botako dugu".
"Begira!", Raymondek eten zion. "Goazen harrapatzera".
Peterrek biratu eta berehala ikusi zuen.
Uretatik 60 zentimetro altxatzen zen kanabera eta ihi mehez eginiko habia bat.
Haren gainean, lakuko dama zirudien beltxarga zuri bat lasai-lasai eserita.
Erne eta alerta, burua mutilengana itzulia zuen.
"Joño! Hori edertasuna", hots egin zuen Raymondek.
Erniek gatibuaren besoa askatu eta erriflea altxatu zuen.
"Hegazti erreserba bat da", esan zuen Peterrek totelka.
"Zer?", galdetu zuen Erniek.
Peterrek amorru basati bat sentitu zuen bere barnean.
Lasai hitz egiten saiatu zen.
"Beltxargak Ingalaterrako hegazti babestuenak dira,
eta ez tiro egin habiara: azpian kumeak egon daitezke.
Ezin duzue egin. Arren, ez egin tiro! Geldi!".
Balak beltxargaren buruan jo zuen
eta lepo luze zuria habiaren albo batera erori zen.
Ireki.
"Askatu eskuak gure ehiza-zakurrari".
Raymondek eskumuturreko kordak moztu zizkion.
"Zoaz bila!".
"Ez", erantzun nuen.
Erniek zaplazteko gogor bat eman zion Peterri.
Sudur-zulotik odol tanta bat zerion.
"Berriro ezetz esan
eta zin degizut hortz zuri polit horiek guztiz txikituko dizkizudala,
goikoak eta behekoak. Aditu al duzu?".
Peter, mutu.
"Erantzun!", oihukatu zion Erniek.
"Bai, aditu dut", esan zuen Peterrek apal.
Aurpegitik malkoak zerizkion ertzera jaitsi eta lakura sartu zenean.
Beltxargaraino gerturatu zen eta bi eskuekin eztiki jaso zuen.
Azpian bi txita zeuden, gorputzak lumatxaz estalirik.
Habiaren erdian kuzkurturik zeuden.
"Arrautzarik bai?", hots egin zuen Erniek.
"Ez, ez dago ezer", esan zuen Peterrek.
Beltxargaren gorpua lehorrera eraman zuen.
Lurrean emeki utzi ondoren, zutitu eta beste biei aurre egin zien.
Begiak, malkoz bustiak oraindik, amorruz suturik zeuzkan.
"Zeuek egon behar zenukete hilda!".
Erniek harritu samarra zirudien, baina laster osatu zen.
Haren begi txiki eta ilunek distira maltzur bat zuten.
"Emadazu aiztoa, Raymond".
Bada juntura bat hegoak eta enborra lotzen dituena.
Erniek aiztoa junturan sartu eta tendoia moztu zuen.
Aiztoak, zorrotz, ongi ebakitzen zuen. Amen batean hegoa kendu zuen osorik.
Beltxargari buelta eman eta beste hegoa moztu zion.
"Korda", esan zion Raymondi eskua luzatuz.
Erniek metro bateko zortzi zati moztu
eta lotu egin zituen hegoen goiko ertzean zehar.
"Luza ezazu besoak".
Peter laku ertzean eguzkitan zutik zegoen maiatzeko larunbat goiz eder hartan,
hego handi, zimel eta odoltsuak saihetsetan groteskoki zintzilik.
Ernie belarretan txaloka eta dantzaka hasi zen.
"Amaitu duzu?", galdetu zion Peterrek.
"Beltxargak ez dira mintzatzen", Erniek.
Lakuaren ertzetik ibili ziren sahats altu baten ondora heldu arte.
Adar malguak oso goitik jausten ziren uraren gainazala ia ukituz.
"Orain, Beltxarga jauna, zuhaitz horren puntara igo
eta hegoak zabalduz, airean hegan hasiko zara!".
"Bikain!", oihukatu zuen Raymondek.
Alproja horien atzaparretatik urrun egotearen ideia oso tentagarria zen.
Gora igo eta hantxe geldituko zen.
Ziur aski ez ziren bere atzetik igoko.
Halere, bi pertsonen pisuari eusteko meheegia zen adar bateraino igotzea zuen.
Sahatsa igotzeko erraza zen, eskalatzen hasteko adar baxuak baitzituen.
"Gorago!", oihu egin zuen Erniek.
Peter gorago egiterik ez zuen puntu batera heldu zen.
Eskumutur bat bezain lodia zen adar batean zegoen,
lakuaren gainean luze zabaldu ondoren graziaz makurtzen zena.
Hantxe gelditu zen arnasa hartzen.
Oso altu zegoen, 15 bat metrotara.
Ez zituen bi mutilak ikusten. Jada ez zeuden zuhaitzaren azpian.
"Entzun arretaz!".
Zuhaitzetik urrun joanak ziren,
puntan zegoen haurra ongi ikusteko leku batera.
Haiei begiratzean, Peter ohartu zen
sahatsaren hostoak zein sakabanatuak eta meheak ziren.
Ia ez zuten estaltzen.
"Hasi ibiltzen adar horren gainetik! Ur lokaztu politaren gainera helduta,
aireratu!".
Peter Watson ez zen mugitu.
Begiak iltzaturik zituen figura urrun horietan.
Geldi-geldi zeuden, gorantz begira.
"Hamar zenbatuko dut.
Hegoak zabaldu eta aireratu ez bazara, tiro egingo dizut.
Eta guztira bi beltxarga hilko ditut gaur.
Hastera noa.
Bat, bi, hiru, lau, bost, sei!".
Peter Watson erabat geldi zegoen. Oraingoan ezerk ez zuen mugiaraziko.
"Zazpi, zortzi, bederatzi, hamar!".
Peterrek erriflea igotzen ikusi zuen. Zuzen-zuzen berari apuntatzen.
Tiro hotsa entzun zuen
eta bala txistuka bere buruaren ondotik pasa zenean.
Izutzekoa, baina ez zen mugitu.
Erniek erriflea kargatzen ikusi zuen.
"Azken aukera! Hurrengoak joko zaitu", oihukatu zuen.
Peter, zain.
Begira zegoen urrebotoi artean beste mutilaren ondoan zegoen mutilari.
Berriro ere erriflea altxatu zuen.
Balak izterrean jotzen zuen unean entzun zuen oraingoan.
Ez zuen minik sentitu, baina balak indar ikaragarria zuen.
Norbaitek mazo batez jo balu bezala,
eta kolpeak bi oinak irristarazi balizkio.
Eskuekin eutsi zen ez erortzeko.
Atxiki zuen adartxoa makurtu eta hautsi egin zen.
Batzuek, gehiegi pairatu dutenean eta jasanezinaren mugak gainditzean,
behea jo eta etsi egiten dute.
Badira beste batzuk, ez asko,
batek daki zergatik baina menderaezinak direnak.
Gerra nahiz bake garaian aurki daitezke.
Izaera hezgaitza daukate
eta ez minak, ez torturak, ez heriotzaren mehatxuak,
ezertxok ez ditu etsiaraziko.
Peter Watson txikia horietakoa zen.
Eta zuhaitz puntatik ez erortzeko borrokan ari zen bitartean,
irabaziko zuela konprenitu zuen.
Gora begiratu eta argi bat ikusi zuen lakuaren ur gainean dirdiraka,
hain distiratsu eta ederra, non ezin izan baitzion begirik kendu.
Deika zuen, bera erakartzen ari zen,
eta hegoak zabalduz Peter argirantz jaurti zen.
Hiru pertsonek zioten
beltxarga zuri handi bat ikusi zutela goiz hartan herriaren gainean hegaka:
irakasle batek,
botikako teilak aldatzen ari zen gizon batek,
eta zelaian jolasen ari zen mutil batek.
Watson andrea sukaldean platerak garbitzen ari zen
eta leihotik kanpo begiratu zuen istantean,
gauza handi eta zuri bat ikusi zuen zerutik behera lorategira erortzen.
Lasterka kanpora abiatu zen.
Seme bakarraren gorputz txiki eta kolpatuaren alboan belaunikatu zen.
"Laztana!", hots egin zuen.
"Nire seme maitea!
Zer gertatu zaizu?".
Dahlek egunkarian irakurri zuen albiste batetik sortu zen istorio hau.
Hogeita hamar urtez gorde zuen bere ideien koadernoan,
1976ko urrian istorioa idatzi zuen arte.
Azpitituluak: Loinaz C. A.