Gauerdia zen autoan itzultzean.
Bungalowra hurreratu ahala, faroak itzali nituen,
argiak Harry Pope esnatu ez zezan.
Alferrik. Oraindik argia piztua zuen.
Autoa aparkatu eta eskailerak zenbatuz igo nituen,
estropezu ez egiteko.
Bat, bi, hiru, lau.
Harryren gelara joan nintzen. Isilean, atea ireki nuen.
Ohean etzanda esna zegoen. Ez zen mugitu ere egin.
Baina xuxurlaka entzun nuen…
Lagundu.
"Lagundu"?
Atea zabaldu eta gela zeharkatu nuen.
Geldi.
"Geldi"? Apenas entzuten nuen.
Kostata hitz egiten zuela zirudien.
- Lagundu. - "Lagundu"?
Zer duzu, Harry?
Zapatak kendu.
"Zapatak kendu"?
George Barling ekarri zidan gogora, tiro bat jaso zuenean.
Kaxoi baten kontra bermatuta, sabela eutsirik,
pilotu japoniarra madarikatu zuen Harryren tonu neketsu berdinarekin.
George Barling makurtu eta, noski…
hil egin zen.
Zapatak kendu.
"Zapatak kendu".
Nahiz eta ezer ulertu ez, ez nion ezetz esango.
- Zer duzu, Harry? - Ez ukitu.
Ahoz gora etzanda zegoen, ia gorputz osoa estalirik.
Pijama marraduna zuen eta izerdi patsetan zegoen.
Bero egiten zuen. Ni izerditan ere, baina ez hainbeste.
Aurpegia bustita zuen eta burkoa blai eginda.
Malaria zirudien.
- Zer duzu? - Krait.
- Zer? - Krait bat.
- "Krait"? - Sugea.
Hozka egin dizu? Noiz?
Ez.
Zer?
Ez dit hozka egin.
Nahastuta utzi ninduen. Arraro begiratu nion.
Sabelean dago. Lokartuta.
Salto egin nuen, ezin izan nion eutsi.
Sabela begiratu nion. Izarak estaltzen zuen.
Ezinezkoa zen jakitea azpian zerbait ote zegoen.
Ez duzu krait bat sabel gainean lo izango, ezta?
Bai.
Nola iritsi da hara?
Hobe galderarik egin ez banu. Isilik egoteko esan behar nion.
Etzanda nengoen, irakurtzen.
Bularrean zerbait sentitu nuen, liburuaren atzean.
Kilika.
Begi bazterretik, krait-a ikusi nuen nire pijama gainean arrastaka.
Txikia. 25 bat zentimetro.
Hobe nuen ez mugitzea. Geldi geratu nintzen, sugeari so.
Izara gainera igoko zela uste nuen.
Harry isilik gelditu zen.
Gainean zuen kreatura iratzarri ez zuela egiaztatu zuen.
Azpian sartu zen.
Pijama gainean sentitu nuen. Sabelerantz arrastaka.
Gero gelditu zen. Hantxe lo dago.
Zain egon naiz.
- Zenbat denbora? - Orduak.
Orduak eta orduak eta orduak.
Ezingo diot luzaroago eutsi. Eztula daukat.
Ez zen harritzekoa krait batek horrelakorik egitea.
Etxeetan dabiltza bazter epelen bila.
Baina harritzekoa zen Harryri ez ziola hozka egin.
Bere haginkada hilgarria da, berehala antidoto dosi egokiarekin eten ezean.
Txikiak eta meheak dira. Honelakoak.
Haur baten gelaren ateko zirrikitutik diskretuki sartzeko gauza da, adibidez.
Te-plantazio bateko zuzendariak ardi bati hozkatu ziola kontatu zidan.
Gorpua disekzionatu zutenean, odola ikatza bezain beltza zeukan.
"Ongi, Harry", esan nuen. Ni ere xuxurlaka nenbilen.
"Ez mugitu eta ez hitz egin beharrezkoa ez bada.
Izutzean egiten du hozka. Hau konponduko dugu".
Poliki-poliki, gelatik atera
eta sukaldean aizto txiki bat hartu nuen.
Sakelan gorde nuen, Harryk izutu eta hozka egiten bazuen erabiltzeko.
Zauria moztu eta pozoia xurgatzeko prest.
"Harry", esan nuen, "uste dut hoberena izara kontuz kentzea eta begiratzea dela".
Ergel alaena.
Ahotsak ez zuen ezer adierazten, kontu handiz mintzatzen baitzen.
Espresioa begietan eta ezpainen inguruan zegoen.
Argiak izutuko luke. Hilko ninduke.
Arrazoi duzu.
Eta izaratik tira egiten badut…?
Zoaz mediku baten bila.
Niri bururatu behar bazitzaidan bezala begiratu zidan.
Noski! Ganderbai doktoreari deituko diot.
Oin-puntetan atera, zenbakia eta telefonoa hartu,
eta operadorea presatu nuen.
- Woods gainbegiralea naiz. - Kaixo. Oraindik esna zaude?
- Krait-aren antidotoa ekarri. - Antidotoa? Nor hozkatu du?
Galderak eztanda egin zuen nire belarrian.
Inor ez. Oraindik.
Harryk krait bat dauka sabelean, izara azpian.
Hiru segundoko isiltasuna egon zen.
Astiro hitz eginez, ez leherketa baten moduan, esan zuen…
Ez dadila mugitu, ezta mintzatu ere. Ulertuta?
- Bai, doktore. - Berehala noa.
Eseki eta gelara itzuli nintzen.
Begiekin jarraitu ninduen.
Medikua bidean da. Ez mugitzeko esan du.
Zertan nabilela uste du?
Eta mutu egoteko. Biok.
Ba zaude isilik.
Aho-ertz bat dardarka zeukan. Keinu oso txikiak ziren,
eta isildu ondoren apur batez jarraitu zuten.
Hori ez zitzaidan gustatu. Ezta bere hizkera ere.
Ganderbai doktorearen autoa iritsi zen.
Bere bila joan nintzen.
Non dago?
Erantzuna itxaron gabe atarira abiatu zen. Maletatxoa aulki batean utzi zuen.
Txapinak jantzita zegoen.
Hotsik atera gabe ibiltzen zen, katu baten gisa.
Harryk zeharka begiratzen zuen.
Ohera iristean, Harryri irribarre egin zion,
kontsolagarri, zera esanez bezala…
Lasai. Kontu sinplea da. Uztazu Ganderbai doktorearen eskuetan.
Sukaldera joan zen, eta ni atzetik.
Maletatxoa ireki zuen.
Antidotoarekin hasiko gara. Kontu handiz. Zirkinik egin ez dezan.
Xiringa eta flasko bat zituen.
Xiringa sartu eta likido hori bat atera zen.
- Niri eman zidan. - Gorde nik eskatu arte.
Gelara itzuli ginen.
Harryk begiak distiratsu eta irekiak zeuzkan.
Doktoreak mahuka ukondoraino goratu zion,
besoa mugitu gabe.
Ohetik urrun mantendu zen. Zera xuxurlatu zuen…
Injekzio bat jarriko dizut. Ziztadatxo bat besterik ez.
Geldi. Ez uzkurtu. Sabeleko muskuluak erlaxatu.
Harryk xiringa begiratu zuen, aho-ertza dardaratsu berriro.
Doktoreak tutu bat atera eta Harryren bizepsean gogor lotu zuen.
Besaurrekoa alkoholarekin garbitu zuen.
Xiringa gora jaso zuen, neurria kalkulatuz,
eta apur bat bota zuen.
Harryk aurpegia izerditurik zuen.
Distiratsu, krema faziala balu bezala, urturik eta tantaka.
Zain urdina ikusi nuen, torniketearen azpitik puztuta.
Eta orratza zain gainean ere. Ganderbaik horizontalki eusten zuen.
Zainan zeharka barneratu zuen,
pixkanaka eta irmo, gazta balitz bezala.
Harryk begiak kliskatu zituen, baina ez zen mugitu.
Doktorea Harryren belarrira hurbildu zen.
Ondo egongo zara, hozka eginda ere. Baina ez mugitu, berehala nator.
- "Salbu dago?", galdetu nion. - Agian bai, edo ez.
Ganderbaik kopeta lehortu eta ezpaina hozkatu zuen.
Badago modu bat.
Astiro hitz egiten zuen, aldi berean pentsatuz.
Anestesiko bat emango diogu
kreaturari, lo dagoen lekuan.
Ideia bikaina zen.
Ez da segurua. Odol hotzeko animalietan anestesiak ez du hain azkar funtzionatzen.
Ez zait ezer hoberik bururatzen. Eter edo kloroformoa?
Baietza eman nion.
- Zein? - Galdeka ari zitzaidan? Auskalo.
Kloroformoa!
Besotik heldu eta korridorera eraman ninduen.
Zoaz nire etxera.
Mutila zure zain egongo da.
Pozoien armairuko giltza.
Hartu kloroformoa. Etiketa laranja.
Izena du idatzita. Ni badaezpada hemen geldituko naiz.
Bizkor ibili!
- Zapatak… - Ez dituzu behar.
Azkar gidatu nuen eta 15 minututan bueltan nintzen.
Badaki zer egingo dugun, baina urduritasuna ulertzekoa da.
Auskalo zenbat gehiago aguantatuko ote duen.
Harry etzanda zegoen aurreko postura berean.
Aurpegia zuri eta bustia. Begiak nigana itzuli zituen.
Irribarre abegikorra eskaini nion.
Doktoreak tornikete tutua hartu zuen,
orain paperezko inbutu bat itsatsia zuena.
Ohearen azpiko izara zati bat jaso zuen, gomazko tutua hartu, sartu,
eta Harryrengana bultzatu zuen.
Ez dakit zenbat denbora behar izan zuen.
Agian 20 minutu, edo 40. Nik ez nuen mugitzen ikusi,
baina begi-bistan zegoen zatia gero eta motzagoa zen.
Ganderbai doktorea izerditan zegoen,
bekokia eta goiko ezpaina tantoturik,
baina eskuak tinko,
eta begiak zorrotz jarriak Harryren sabelean.
Esku bat luzatu zuen.
Tapoia askatu eta flaskoa eskura hurbildu nion,
ondo eutsi zuen arte soltatu gabe.
Pope jauna, koltxoia busti egingo dut. Hotza nabarituko duzu.
- Prest egon eta ez mugitu. - Egizu behingoz!
Harryk ahotsa altxatu zuen.
Doktorea begira geratu zitzaion, gero lanean jarraitu zuen.
Kloroformoa inbutuan isuri eta hustu arte itxaron zuen.
Beste pittin bat, eta itxaron.
Usain gogor eta sarkorra zabaldu zen gelan,
oroitzapen desatseginak ekarriz:
erizainak eta zirujauak gela zuri batean.
Ganderbaik isuri eta isuri,
eta ni lurrun sakonari begira, kea balitz bezala zirimolaka.
Gelditu, pittin bat gehiago bota eta flaskoa itzuli zidan.
Tutua kendu, eta altxatu egin zen.
Prozeduraren tentsioa ikaragarria izan zen,
ahots honekin hitz egiten zuelako…
Hamabost minutu itxarongo dugu.
Harryri esan nion.
- Hamabost minutu… - Entzun dut!
Oraingoan doktoreak salto egin zuen eta haserre zirudien.
Harryri begiratu zion. Aho-ertza dardarka zuen berriro.
15 minutu itxaron genuen.
Doktorea Harryren aurpegiari so, begirada kurioso eta sarkorrarekin,
bere indar guztiak biltzen zituen Harry geldi eta isilik egon zezan.
Ez zion begirik kendu,
eta ahoa ireki gabe Harryri oihuka ari zela zirudien.
- Horrelako zerbait… - Geldi! Isildu!
Ez bota dena pikutara orain, aditu?
Harryk etzanda jarraitu zuen, ahoa dardarka, izerditan,
begiak ireki eta itxiz,
niri begira, izarari, sabaiari,
baina inoiz ez doktoreari.
Halere, doktoreak mendean zuen.
Norbait lehertzear zegoen puxika bat puzten ari balitz bezala zen,
baina ezin ihes egin.
Azkenean, Ganderbaik baietza eman zuen: prest zegoen.
Jarri beste aldean.
Bakoitza izkina batetik, batera kenduko dugu.
Oso mantso. Ez mugitu, Pope jauna.
Harryren bularra agerian zegoen.
Praken kordoi zuria ikusi nuen, begizta batekin lotuta.
Beherago, nakarrezko botoi bat ikusi nuen,
nik inoiz izan ez nuena.
Botoi bat bragetan, eta nakarrezkoa!
Une larrietan arinkerietan pentsatzen duzu.
Sabelean ez zegoen besterik.
Geldi, Pope jauna.
Harryren gorputza behatu zuen, baita hanken azpian ere.
Kontuz. Edonon egon daiteke.
Harry altxatu zen.
Mugitu egin zen.
Salto egin, tente jarri eta hankak astindu zituen.
Hozka egin ziola uste genuen. Doktoreak bisturi bat bilatu zuen.
Harry gelditu egin zen, koltxoia begiratu, eta hots egin zuen…
Ez dago hor!
Doktorea zuzen jarri zen. Harryri begiratu zion.
Ondo zegoen. Ez zion hozka egin.
Sugeak ez zuen hilko, ez erasoko.
Dena ondo zegoen.
Gutxi gorabehera.
Agian amets bat zen, jauna.
Esan zuen moduan, banekien ez zela adarra jotzen ari.
Bere burua lasaitzen ari zen.
Harryk ez zuen berdin hartu. Zutik zegoen,
doktoreari begira, gorri-gorri aurpegia.
Gezurretan ari naizela esan nahi duzu?
Doktorea geldi geratu zen, Harryri begira.
Harryk pauso bat aurrera eman zuen, begiak distiratsu.
- Bengalako arratoi nazkagarri hori. - "Ixo", esan nuen.
- Lapazorri zikina… - Isildu!
- Beheko kasta… - Isiltzeko!
Aski da!
Ganderbai joan zen. Bere atzetik atera nintzen.
"Burua galdu du, ez daki zer dioen".
Sarrera zeharkatu genuen, doktorearen Morris autorantz.
JUTE BRITANIARRA
Autora igo zen. "Miresgarria izan da", esan nion.
- Bizitza salbatu diozu. - Ez dut uste.
Hau da… Bizia zor dizu.
- Bizia zor dizu, doktore. - Ez horixe.
Sentitzen dut.
Ezin duzu sentitu.
Doktoreak motorra abiarazi eta alde egin zuen.
Dahl istorio hau idazten hasi zen 1950eko urtarrilean.
RAFeko 80. eskuadroiko kide baten izena jarri zion Woodsen pertsonaiari.
Pilotua zen eta Atenaseko batailan erail zuten.
Azpitituluak: Loinaz C. A.