TRUCIZNA
Przyjechałem do domu o północy.
Kiedy zaparkowałem, wyłączyłem światła,
bo mogłyby przypadkiem obudzić Harry'ego Pope'a.
Niepotrzebnie. Wciąż się u niego paliło.
Podszedłem do werandy,
licząc kroki, żeby nie zrobić nadmiarowego.
Jeden, dwa, trzy, cztery.
Po cichu zajrzałem do pokoju Harry'ego.
Leżał w łóżku i nie spał. Nie odwrócił się do mnie.
Usłyszałem cichy szept…
Ratunku.
„Ratunku”?
Otworzyłem drzwi i chciałem wejść.
Stój.
Ledwo to usłyszałem.
Wydawanie dźwięków przychodziło mu z trudem.
- Ratunku. - „Ratunku”?
Co się stało?
Zdejmij buty.
Buty?
Jego głos przypomniał mi postrzelonego w brzuch George'a Barlinga.
Słaniał się, mamrocząc o japońskim pilocie,
i mówił właśnie takim wymęczonym szeptem.
Potem oczywiście Barling przewrócił się i umarł.
Zdejmij buty.
„Zdejmij buty”.
Nie rozumiałem, ale wykonałem polecenie.
- Co się stało? - Nie dotykaj.
Leżał na plecach, kołdra zakrywała go po pachy,
miał pasiastą piżamę i bardzo się pocił.
Było gorąco. Też się pociłem, ale nie tak. Twarz i poduszka całe mokre.
To chyba malaria.
- Co jest? - Niemrawiec.
- Co? - Niemrawiec.
- Niemrawiec? - Wąż.
Ukąsił cię? Dawno?
Nie.
Co?
Jeszcze nie ukąsił.
Nie rozumiałem. Spojrzałem zdziwiony.
Śpi na moim brzuchu.
Odskoczyłem odruchowo.
Patrzyłem na kołdrę zakrywającą mu brzuch.
Nie sposób było stwierdzić, czy leży pod nią wąż.
Chcesz powiedzieć, że masz teraz na brzuchu węża?
Tak.
Skąd się tam wziął?
Niepotrzebnie pytałem. Powinienem powiedzieć, żeby był cicho.
Leżałem i czytałem. Poczułem, że coś jest za książką.
Łaskotało.
Kątem oka zobaczyłem na piżamie niemrawca.
Małego. Może z dziesięć cali.
Wiedziałem, że nie mogę drgnąć. Zastygłem i go obserwowałem.
Myślałem, że się prześlizgnie górą.
Harry na chwilę zamilkł.
Sprawdzał, czy szeptanie nie obudziło węża.
Wpełzł pod kołdrę.
Poczułem przez piżamę, jak rusza się na brzuchu.
Zatrzymał się i teraz śpi.
Czekam.
- Długo? - Całe godziny.
Wiele długich, cholernych godzin.
Nie wytrzymam dłużej. Muszę odkaszlnąć.
Tak się składa,
że dla niemrawca to typowe zachowanie.
Wpełzają do domów w poszukiwaniu ciepłego miejsca.
Zaskakujące, że jeszcze nie ukąsił Harry'ego.
Jeśli natychmiast nie poda się surowicy,
ukąszenie niemrawca jest śmiertelne.
To niepozorne stworzenia. Jak tu.
Mogą niepostrzeżenie
dostać się do dziecięcego pokoju przez malutką szparę w drzwiach.
Kierownik plantacji herbaty opowiedział mi o ukąszonej w nogę owcy.
Kiedy ją potem rozcięli, jej krew była gęsta i czarna jak smoła.
„No dobra”, powiedziałem. Teraz też szeptem.
„Nie ruszaj się i nic nie mów.
Niewystraszony nie ukąsi. Coś wymyślimy”.
Wyszedłem po cichu z pokoju
i przyniosłem z kuchni mały ostry nóż.
Schowałem go do kieszeni, na wypadek, gdyby wąż ukąsił Harry'ego.
Rozetnę ranę i wyssę jad.
„Harry”, rzekłem. „Chyba najlepiej będzie,
jeśli delikatnie odsłonię kołdrę i zajrzę”.
Ty idioto.
W głosie brakowało ekspresji. Mówił zbyt cicho i spokojnie.
Była ona jednak w jego spojrzeniu i kącikach ust.
Światło go wystraszy. Wąż mnie zabije.
Słuszna uwaga.
To może szybko zerwę kołdrę i strącę węża?
Wezwij lekarza.
Jego spojrzenie mówiło, że sam powinienem na to wpaść.
Lekarz. Jasne. Wezwę doktora Ganderbaia.
Wyszedłem na palcach, odnalazłem numer
i kazałem operatorce się pospieszyć.
- Mówi nadzorca Woods. - Dobry wieczór. Nie śpi pan?
Proszę szybko przyjechać z surowicą.
Surowica? Kogo ukąsił wąż?
Pytanie uderzyło mnie z siłą eksplozji.
Na razie nikogo.
Harry ma na brzuchu śpiącego węża.
Słuchawka zamilkła na parę sekund.
A potem dr Ganderbai już ciszej powiedział…
Ma się nie ruszać i nie mówić. Rozumiesz?
- Oczywiście. - Już do was jadę.
Wróciłem do sypialni.
Harry śledził mój ruch.
Jedzie. Masz się nie ruszać.
Przecież się nie ruszam.
Mamy też nie mówić.
To się zamknij.
Mięśnie ust służące do uśmiechania
zaczęły mu delikatnie drgać,
nawet jak już skończył mówić.
Nie spodobało mi się to. Ton głosu również.
Przyjechał dr Ganderbai.
Wyszedłem po niego.
- Gdzie on jest? - Nawet nie czekał na odpowiedź.
Poszedł prosto do korytarza. Na krześle położył torbę.
Miał na nogach papucie.
Stąpał po cichu, delikatnie, jak ostrożny kot.
Harry patrzył kątem oka.
Doktor podszedł, uśmiechnął się pocieszająco
i pokiwał głową, jakby mówił…
Proszę się nie obawiać. Dr Ganderbai to załatwi.
Poszedł do kuchni, a ja za nim.
Otworzył torbę.
Należy delikatnie podać surowicę. Nie może się poruszyć.
Trzymał strzykawkę i małą buteleczkę.
Pobrał do strzykawki żółty płyn.
- Wręczył mi ją. - Potrzymaj na razie.
Wrócił do pokoju.
Oczy Harry'ego były szeroko otwarte.
Doktor Ganderbai delikatnie podwinął Harry'emu rękaw.
Odsunął się od łóżka i szepnął…
Poczuje pan lekkie ukłucie. Proszę się nie ruszać.
Nie napinać brzucha. Rozluźnić go.
Harry spojrzał na strzykawkę. Usta znowu zaczęły mu drżeć.
Doktor zawiązał na ramieniu Harry'ego gumową rurkę.
Przetarł miejsce alkoholem.
Mrużąc oczy, spojrzał na strzykawkę
i odmierzył dawkę.
Spocona twarz Harry'ego błyszczała,
jakby pokryta była kremem spływającym na poduszkę.
Pod opaską uciskową widać było nabrzmiałą żyłę.
Ganderbai przyłożył igłę do żyły
i wbił ją pod płaskim kątem,
więc weszła gładko niczym w ser.
Harry zamknął i otworzył oczy, ale się nie poruszył.
Ganderbai nachylił się mu do ucha.
Nic panu nie będzie, nawet jeśli ukąsi. Proszę leżeć. Zaraz wrócę.
- „Jest bezpieczny?”, zapytałem. - Może tak, może nie.
Ganderbai przetarł czoło, zagryzając wargę.
To jest do zrobienia.
Mówił powoli i zastanawiał się.
Podamy środek nasenny…
wężowi pod kołdrą.
Wspaniały pomysł.
Węże są zimnokrwiste,
środek będzie działał bardzo powoli.
Ale nie mam innych pomysłów. Eter czy chloroform?
Przytaknąłem.
- Które? - Mnie pyta? Ja nie wiem.
Chloroform!
Zaciągnął mnie na korytarz.
Jedź do mnie.
Będzie tam czekał chłopak.
To klucz do szafki z truciznami.
Weź chloroform. Pomarańczowa etykieta.
Jest na niej nazwa. Ja tu zostanę na wszelki wypadek.
Szybko!
- Buty… - Nie potrzebujesz.
Po 15 minutach wróciłem z butelką.
Wie, co zamierzamy zrobić, i bardzo się denerwuje.
Nie wiem, ile jeszcze wytrzyma.
Harry leżał niezmiennie w tej samej pozycji.
Twarz miał białą i spoconą. Spojrzał na mnie.
Uśmiechnąłem się do niego.
Doktor podniósł gumową rurkę i w jeden koniec wetknął papierowy lejek.
Podwinął fragment prześcieradła,
wziął ową gumową rurkę
i wetknął ją pod Harry'ego.
Nie wiem, jak długo ją wpychał.
Może 20 minut, może 40. Zdawała się nie poruszać,
ale jej koniec robił się coraz krótszy.
Dr Ganderbai sam zaczął się pocić,
pot perlił mu się na czole i górnej wardze,
ale ręce nie drżały,
a oczy bacznie obserwowały kołdrę na brzuchu Harry'ego.
Wyciągnął rękę po chloroform.
Odkręciłem nakrętkę i podałem mu butelkę,
upewniwszy się, że mocno ją trzyma.
Panie Pope, nasączę teraz materac. Zrobi się panu zimno.
- Proszę się nie ruszać. - Streszczaj się!
Po raz pierwszy podniósł głos.
Doktor rzucił mu ostre spojrzenie i zaczął wlewać.
Napełnił lejek i czekał, aż chloroform spłynie.
Nalał ponownie i znowu czekał.
Mdlący zapach chloroformu rozniósł się po pokoju.
Wywoływał niemiłe wspomnienia
pielęgniarek i chirurgów przy długim, białym stole.
Dr Ganderbai wlewał dalej,
nad lejkiem unosiły się wirujące jak dym opary.
Zaczekał, nalał jeszcze raz, po czym oddał mi butelkę.
Wyciągnął rurkę i wstał.
Stres w wyniku procedury musiał być ogromny,
bo doktor brzmiał tak…
Dla pewności poczekajmy 15 minut.
Powiedziałem Harry'emu.
- Jakieś 15… - Słyszałem!
Dr Ganderbai aż podskoczył, z grymasem złości na twarzy.
Spojrzał chłodno na Harry'ego, któremu znowu drżała twarz.
Odczekaliśmy 15 minut.
Doktor wpatrywał się w Harry'ego
dziwnym, świdrującym wzrokiem.
Siłą woli utrzymywał go
w całkowitym bezruchu i ciszy.
Nie spuszczał go z oczu i choć nie pisnął słowa,
zdawał się na niego krzyczeć.
- W stylu… - Ani drgnij! Ani słowa!
Nie zepsujesz tego! Słyszysz?
Harry leżał, twarz mu drżała,
pocił się, zamykał oczy, otwierał,
patrzył na mnie, na kołdrę, na sufit, na doktora nie.
Choć ten był wciąż na nim skupiony.
Jakby pompowano wielki balon,
który za chwilę miał pęknąć.
Dr Ganderbai skinął głową, byliśmy gotowi do działania.
Idź na drugą stronę. Razem odciągniemy kołdrę.
Bardzo powoli. Proszę się nie ruszać.
Klatka piersiowa była już widoczna.
Zobaczyłem sznurek od piżamy zawiązany w kokardkę.
Na rozporku guzik z masy perłowej.
Moja piżama takiego nie ma,
żadnego, co dopiero perłowego.
Dziwna, błaha myśl w tak poważnej chwili.
Na brzuchu niczego nie było.
- Proszę się nie ruszać. - Doktor uważnie obejrzał Harry'ego.
Ostrożnie. Może być wszędzie, w nogawce.
Harry usiadł.
Ruszył się po raz pierwszy.
Stojąc na łóżku, zaczął potrząsać nogami.
Najpewniej wąż dziabnął.
Ganderbai wziął skalpel,
ale Harry przestał, spojrzał na materac i krzyknął…
Nie ma go!
Doktor wyprostował się, spojrzał na Harry'ego.
Nic mu nie było. Nic go nie ukąsiło.
Nie ukąsi i nie zabije.
Wszystko było w porządku.
Prawie.
Może to był sen?
Na pewno nie chciał, żeby zabrzmiało to kpiąco.
Zwyczajnie schodził z niego stres.
Harry odebrał to inaczej. Stał na łóżku
i gapił się na Ganderbaia. Poczerwieniał.
Sugerujesz, że jestem kłamcą?
Doktor zamarł, patrzył na Harry'ego.
Harry zrobił krok naprzód. Oczy mu błyszczały.
- Ty parszywy bengalski szczurze. - „Milcz”, rzekłem.
- Ty zasrany, obleśny… - Zamilcz!
- Ciapaty… - Zamknij się!
Przestań!
Dr Ganderbai wyszedł. Poszedłem za nim.
Oszalał. Nie wie, co mówi.
Poszliśmy w ciemnościach do starego morrisa doktora.
BRYTYJSKA JUTA
Wsiadł. „Był pan wspaniały”, powiedziałem.
- Ocalił go pan. - Nie sądzę.
Ale mógł pan. Zawdzięcza panu życie.
- Zawdzięcza życie. - Nieprawda.
Przykro mi.
Wątpię.
Dr Ganderbai zapalił silnik i odjechał.
Dahl napisał opowiadanie „Trucizna” w styczniu 1950 roku.
Postać Woodsa nazwał na cześć
pilota i kolegi z RAF-u, który zginął w bitwie pod Athens.
Napisy: Krzysztof Wollschlaeger