Het wordt een mooie dag, lieverd.
Ik doe het juiste, toch?
Als het uit je hart komt, dan is wat je doet het juiste.
Vort.
Grace zegt wanneer je de ringen moet brengen. Oké?
Ja, pap. -Goed zo.
Papa zei dat jij zou zeggen wanneer ik de ringen moet brengen.
Goed. -Maar hoe moet ik...
Ik zeg wel wanneer, maak je geen zorgen.
Daar komt de bruid.
Zie ik er goed uit? -Ze lijkt wel een prinses.
Bedankt, Delfino.
Dank je.
Wil je me helpen, Delfino?
Dank je.
Welkom, broeders en zusters.
Moge de zegen van God de Almachtige...
met jullie zijn.
De Here God zei:
'Het is niet goed voor de mens om alleen te zijn.
Ik zal iemand maken die bij hem past en die hem kan helpen.'
Je trouwt niet met deze vrouw vanwege een onzuiver verlangen...
maar met oprechte bedoelingen.
Almachtige God, geef ons Uw genade...
en laat ons allen samenkomen in Uw koninkrijk.
Dit is het woord van de Heer.
We loven U, Heer.
Laten we opstaan.
We staan hier bij het altaar...
opdat God, in z'n oneindige glorie...
jullie wil om dit huwelijk aan te gaan garandeert.
Ga tegenover elkaar staan.
Kijk elkaar aan.
De vraag is...
staan jullie hier zonder druk van anderen...
en uit vrije wil?
Ja, Eerwaarde. Uit vrije wil.
Zijn jullie vastberaden elkaar lief te hebben en te respecteren...
en de rest van jullie leven in de echt te leven?
Zijn jullie vastberaden elkaar lief te hebben en te respecteren...
en de rest van jullie leven in de echt te leven?
Het spijt me.
Ik kan het niet.
Nee.
Wat is er gebeurd?
Pedro.
Voorzichtig, mejuffrouw. -Bedankt, Delfino.
Tita.
Waar is ze?
Wat is er? -Tita.
Rosaura.
Je wist het, hè?
Jij hebt haar hiertoe opgezet, hè?
Waar heb je het over? Rustig. -Wat heb je gedaan?
Rosaura, je moet kalmeren.
Je bent terug.
Rosaura.
Wat is er gebeurd?
Waar was je?
We moeten praten.
Nee.
Zeg het niet. Ik wil het niet horen.
Ik ga weg, met Tita.
We kunnen zo niet doorgaan.
Nee, dat zal nooit gebeuren.
Hebben we niet genoeg geleden?
Als jij m'n moeders overeenkomst niet had geaccepteerd, zou niemand lijden.
Ik heb niemand bedrogen.
Ik ben met je getrouwd omdat ik van je hield.
Ik zal nooit van je houden.
Ik weet het. Dat weet ik.
Het kan me niet eens schelen.
Of je het wilt of niet, ik blijf tot m'n dood bij je.
We hebben nog tijd.
Jij kunt ook gelukkig worden.
Ik zal nooit gelukkig worden.
Ik sta niet toe dat jullie dat wel worden.
Als je dit huis verlaat, zul je Esperanza nooit meer zien.
Je hebt al een zoon verloren.
Wil je haar ook verliezen?
Gaan jullie weg? Waar gaan jullie wonen?
Op dit moment weet ik niets.
Ik heb gedaan wat ik moest doen.
Ik wist dat je twijfelde.
Ik heb er te lang over nagedacht.
Trouwen met de dokter was je plicht. Meer hoefde je niet te doen.
Plicht, traditie, goede manieren. Je klinkt net als mama.
Dat is allemaal niet belangrijk. Wanneer besef je dat?
Sla haar niet.
Als mama hier was, was dit niet gebeurd.
Dan had je geluisterd.
Ze loog tegen ons. Ze werd gedwongen om te trouwen.
Ze hield van een ander. -Dat is niet waar.
Daar gaan je goede manieren.
Dat is een leugen. Jullie zijn gek.
Jullie willen me pijn doen. Jullie zijn altijd tegen me geweest.
Jij wilt alleen maar een goede indruk maken. Je gaf nooit om ons.
Verdwijn uit m'n huis, verdorie.
Laat het me weten als Pedro en jij eruit zijn.
Pas goed op jezelf.
Ik hou van je.
Als Juan niet komt, pak ik hem bij z'n oor en breng ik hem naar je toe.
Bij z'n ballen.
John?
Wat doe je hier?
Ik wilde afscheid nemen.
Dit is voor jou.
Het was je huwelijkscadeau.
Iedereen draagt een doosje vanbinnen.
We moeten alleen een ontsteker vinden.
Volgens de legende is er nog iets.
We moeten voorzichtig zijn en een lucifer tegelijk aansteken.
Want als de emoties te intens zijn en alle lucifers worden ontstoken...
blijft de vlam eeuwig branden.
Ik wilde je geen pijn doen.
Dat weet ik.
Als weer voor een verklaring hier bent, dan kun je dat vergeten.
Nee.
Ik kan niet zonder jullie.
Hij is je zoon.
Ik ben een eikel. -Een eikel, ja.
Vergeef me.
En?
Je bent niet vreemdgegaan.
Je bent te vertrouwen, Gertrudis.
En?
Heb je nog meer te zeggen?
Ik werd overmand door jaloezie.
Ik was een eikel. M'n bloed kookte omdat ik dacht...
dat je van iemand anders hield.
En? -Vergeef me.
Ik mis je heel erg.
Vergeef me.
Gertrudis?
Kom je nog?
Breng jij hem naar bed?
Wat wil je?
Ik wil geen kinderen meer.
Esperanza blijft tot m'n dood bij me.
Besef je niet hoe schadelijk die traditie is?
Het is alles wat ik heb.
Esperanza heeft het recht om te leven zoals zij dat wil.
Dat wil ik wel accepteren.
Maar neem haar dan niet haar vader af.
Ga ver weg en kom nooit meer terug.
Ik heb je gemist. -Ik jou meer.
Goed bewaren.
Ooit zal onze Josecito dat willen zien.
Ja.
Ik moet terug.
Er is vast een andere manier om dingen te veranderen.
Je wilde vechten, net als ik. Wat is er gebeurd?
We hebben nu een zoon.
Ja, dat is waar.
Maar ik kan m'n mannen niet in de steek laten.
Ik kan niet zomaar verdwijnen, zonder iets te zeggen.
Ik ben geen deserteur. -Natuurlijk niet.
Dat ben je niet. Dat weet ik.
Maar José heeft je nodig.
Dan gaan we.
Jij laat jouw ideeën niet varen en ik de mijne ook niet.
Ik heb geen keus.
Wat wil je echt?
Dat je voor jezelf zorgt.
Ik kom terug voor jullie.
Ik zweer het.
Daar ben je.
Ben je klaar?
Ja.
Wat is er?
Het was een lange dag.
Een mooie dag.
Welterusten.
Pedro...
ik schrijf deze brief...
omdat ik niet dapper genoeg ben om afscheid van je te nemen.
Ik heb Rosaura's voorstel geaccepteerd...
en ik ga voorgoed weg.
Als we bij elkaar blijven...
hier of ergens anders...
zal Rosaura niet toestaan dat je Esperanza nog ziet.
Wat nog erger is...
ze zal haar veroordelen tot dezelfde traditie die mijn leven verwoestte.
Dat laat ik niet gebeuren.
Die traditie sterft met mij.
Zorg voor Esperanza. Ik zorg in de zomers voor haar.
Ik weet zeker dat jij en ik...
haar zullen helpen een vrije vrouw te worden.
Vandaag geef ik het geluk op, zodat Esperanza gelukkig kan zijn.
Ik geef jou ook op.
Ik ga op zoek naar mijn vrijheid.
Twijfel nooit aan mijn liefde voor jou.
We houden al sinds onze kindertijd op afstand van elkaar.
Het is beter voor iedereen als dat zo blijft.
Vaarwel, Pedro.
Die dag veranderde het leven van de De la Garza-vrouwen voorgoed.
Terwijl Tita een innerlijke revolutie streed, bleven de rebellen...
ondanks dat ze met de dag zwakker werden...
ook vechten.
Er komt een ruiter aan. -Wie is het?
Help me. -Geef hem maar.
Ik zorg wel voor hem. Ga dan, ren.
De jaren verstreken en Rosaura hield woord.
Ze bracht Esperanza elke zomer naar Tita.
Wees voorzichtig.
Hoi, Esperanza. -Hoi, tante Tita.
Kom binnen. Heb je hulp nodig?
Tita hield zich ook aan de afspraak.
Ze ging nooit meer naar Pedro toe.
In ruil daarvoor zag ze Esperanza groeien.
Uiteindelijk vond Tita de rust waar ze zo lang naar had verlangd.
Ze leidde een rustig leven...
met breien, koken...
en haar volgende kans om tijd door te brengen met Esperanza.
En zoals Nacha met haar had gedaan...
leerde Tita Esperanza al haar kookgeheimen.
En dit kruid, dat zo geurt?
Nou, het is een kruid.
Dat is munt.
Juist, munt.
Maak de plakjes wat dunner, zodat ze makkelijker te koken zijn.
Pedro werd nooit meer intiem met Rosaura.
Hij was een voorbeeldige vader.
Hij wijdde lichaam en ziel aan z'n dochter...
en aan de strijd voor de rechten van de kansarmen.
Als grondbezitter steunde hij het oprichten van wetten...
om de werkomstandigheden in het hele land te verbeteren.
Goede reis, schat. -Bedankt, tante.
Blijf niet te lang weg.
De jaren verstreken.
Ik denk dat Tita en Pedro...
al die tijd aan elkaar bleven denken.
Diep vanbinnen wisten ze dat niet bij elkaar zijn...
voor iedereen het beste was.
En Esperanza?
Waar is m'n dochter?
Dat weet ik niet.
Esperanza.
We hebben gasten. -Ik kom eraan, mam.
Dag, Alex. -Dag.
Dag, mevrouw.
Wat deed je met dr. Browns zoon?
Zo hoort een jongedame zich niet te gedragen.
Daarbij voel ik me niet goed. Je moet voor me zorgen.
Rosaura werd steeds zieker.
Door Pedro's afwijzing...
haar geheime wens om te voorkomen dat Esperanza liefde vond...
en alle bitterheid die ze in haar hart had opgesloten...
rotte ze vanbinnen langzaam weg.
Wat is er gebeurd, mama? Mama.
Mama.
Ze is dood.
Na Rosaura's dood...
vroeg Esperanza Tita haar te helpen koken voor het grote aanstaande feest.
Tita zei ja omdat ze wist dat Pedro het druk zou hebben in de stad.
Terug op de haciënda kwamen er pijnlijke herinneringen boven.
Het maakte ook mooie herinneringen wakker die lang hadden gesluimerd.
Die dag kookten ze chilipepers met walnotensaus...
het gerecht waarmee traditioneel...
Mexico's onafhankelijkheid wordt gevierd.
Er wordt gezegd dat als pepers goed worden gekookt...
ze de ziel van iedereen die ze proeft kunnen verlichten.
Dat ze dit gerecht bereidde samen met Esperanza...
in de keuken waar ze was geboren...
waar ze was opgegroeid en waar ze zoveel had geleerd...
raakte Tita diep.
Daardoor voelde ze een sterk gevoel van vrijheid groeien...
en dat gevoel trok weer in al het eten dat ze aanraakte.
chilipepers met walnotensaus
Pap. Ik stel je voor aan wat vrienden.
Kom hier. -Oké.
Hoe gaat het?
Dit is Beto. -Hallo.
Dag. -En z'n vrouw.
Hallo.
Ik dank het leven...
dat het onze paden elkaar lang geleden kruiste.
Vandaag wil ik proosten...
op jou, m'n prachtige Esperanza.
En op jullie allemaal. Proost.
Ik wil ook iets zeggen voor we gaan eten.
Als...
Als ik niet overmand word door emoties.
Ik wil m'n vader bedanken...
m'n moeder...
m'n lieve schoonvader...
en jou, Alex...
omdat je me de gelukkigste vrouw ter wereld hebt gemaakt.
Ik wil ook een geweldig persoon bedanken.
Deze persoon heeft me geleerd en laten zien...
dat ik kan bereiken wat ik wil in het leven.
Dat er geen grenzen zijn.
En dat vrijheid geen geschenk is.
Je moet er elke dag voor vechten.
Ik weet dat ik hier vandaag ben...
dankzij jou, Tita.
Ik ben zo blij dat je bij me bent.
Je bent echt een tweede moeder voor me geweest.
Proost. -Proost.
Proost.
Zoon.
Wie zijn dat? -Geen idee.
Heb jij ze uitgenodigd? -Is dat Josecito?
Het is tante Gertrudis.
Het is m'n tante.
Zus.
Wat zien jullie er mooi uit. O, Fina.
Hallo.
Aangenaam, ik ben Tita. -Aangenaam.
José, wat ben je groot geworden.
Ik ben zo blij dat ik je eindelijk ontmoet.
Kom, dan stel ik je voor.
Heel erg bedankt.
Wat is dit heerlijk.
Het is zo mals.
Zo, Tita de la Garza.
In een oogwenk...
verdwenen de pepers van de schalen.
De gasten genoten van de smaak.
En tijdens het eten...
gaf de een na de ander toe aan dat gevoel van vrijheid...
waarmee Tita dat gerecht had gekookt.
Leo. -Ja.
Speel nog een lied. -Oké.
Bravo.
Zoon.
Er moesten 20 jaar voorbijgaan...
voordat Pedro en Tita eindelijk de vrijheid voelden om samen te zijn.
Ze hadden hun hele leven op dit moment gewacht.
Die dag daagde hun liefde het verstrijken van de tijd uit.
Het verlangen, na al die jaren.
Het eindeloze wachten.
De intensiteit van die hereniging.
Er waren zo veel gevoelens.
Er was zo veel liefde in die verbintenis...
dat alle lucifers die ze in hun binnenste droegen...
tegelijk ontstaken.
Lang geleden...
leerde ik dat verhalen nooit helemaal waar of onwaar zijn...
omdat ze gevoed worden met halve waarheden...
met goed vertelde leugens...
of met wazige herinneringen.
Herinneringen die verloren gaan in het vuur...
of doordrenkt worden met de geur van specerijen.
En zoals in elk recept...
worden ze gemengd, net als elk ander ingrediënt.
Dit is het verhaal van Tita, mijn oud-oudtante...
van Esperanza, mijn overgrootmoeder, die haar receptenboek redde...
en van elke De la Garza-vrouw die na hen kwam.
Een verhaal dat, of het nu waar is of niet...
ons eraan herinnert dat wij vrouwen ons lot in eigen handen hebben.
Een verhaal dat zal blijven bestaan zolang er iemand is...
die de recepten kookt.
Vertaling: Nikki Kragten Iyuno