Zaledwie trzy miesiące po zabójstwie Lennona
w Waszyngtonie postrzelono prezydenta Reagana.
W areszcie,
oskarżony o strzelanie do prezydenta
i jego otoczenia, znajduje się młody John Hinckley Jr.
Jak w przypadku Lennona
i tutaj strzelano w miejscu publicznym,
a podejrzany został aresztowany na miejscu zbrodni.
Wielu ochroniarzy...
Z WASZYNGTONU
...stało przed sądem, gdy przyjechał Hinckley
w otoczeniu uzbrojonych agentów federalnych.
Podobnie jak w sprawie Lennona
w pokoju hotelowym Hinckleya znaleziono Buszującego w zbożu.
Jego obrońcy chcą udowodnić, że jest niewinny z powodu niepoczytalności.
Schizofrenia jest uznawana...
PSYCHIATRA HINCKLEYA
...za najcięższą z chorób psychicznych.
To odnosi się do ludzi, którzy słyszą głosy,
tworzą fałszywe systemy przekonań, które dominują w ich życiu.
Carpenter twierdzi, że Hinckley ma schizofrenię
i nie mógł przestrzegać prawa ani wiedzieć, co robi.
Nikt nie zakładał, że uznają go za niewinnego
z powodu niepoczytalności.
Spodziewano się, że ludzie będą zdenerwowani.
Że będą odczuwać złość.
ZAMIESZANIE WOKÓŁ WYROKU
Wyrok: niewinny z powodu niepoczytalności.
W reakcji na wyrok wielu Nowojorczyków powiedziało,
że to było tylko wykręcenie się.
Uważam, że jest winny, bo nie wierzę,
że był niepoczytalny.
Ludzie byli wściekli, że ta linia obrony się udała.
Ludzie biorą za pewnik, że w przypadku takiej ohydnej zbrodni
winny za nią zapłaci.
BUSZUJĄCY W ZBOŻU
JOHN LENNON: MORDERSTWO BEZ SĄDU
ODCINEK 3
PROCES
Mark David Chapman, oskarżony zabójca
Johna Lennona, nie przyznał się do winy,
powołując się na niepoczytalność.
Gdy zapytano Chapmana:
„Jak odniesie się pan do zarzutów morderstwa?”,
odpowiedział, że jest niewinny.
6 STYCZNIA 1981
NARRATOR: KIEFER SUTHERLAND
Chapman nie przeczył strzałom.
Po wielu ocenach psychologicznych, łącznie z hipnozą,
jego obrońcy wierzą, że był niepoczytalny, gdy pociągnął za spust.
To będzie kontrowersyjna linia obrony i przygotowują klienta do rozprawy.
SĄD KARNY
Jeśli był pan niepoczytalny
w chwili zabójstwa Johna Lennona,
to musi pan zostać uniewinniony z powodu niepoczytalności.
Nie pójdzie pan do więzienia, tylko do instytucji państwowej.
- Szpitala psychiatrycznego. - Właśnie.
Czy w trakcie procesu padnie pytanie o jego kondycję psychiczną?
ADWOKAT CHAPMANA
Jedynym pytaniem podczas rozprawy będzie to,
czy był niepoczytalny w chwili zabójstwa.
Nasi świadkowie powiedzą, że był.
A to, czy ława przysięgłych uzna,
że był niepoczytalny, to już inne pytanie.
Ludzie są wrogo nastawieni do pana Chapmana.
To żadna niespodzianka.
Prawie wszystkimi targały emocje
i wielu ludzi czuło niechęć do Chapmana.
Jego poprzedni prawnik wytrzymał
kilka dni, nim zrezygnował z powodu pogróżek.
My też dostawaliśmy listy z pogróżkami.
Lennon był dla wielu niemal boską postacią i jak śmieliśmy...
CZŁONEK ZESPOŁU OBROŃCÓW
...bronić człowieka, który go zamordował z zimną krwią.
„Zapłacicie za to”.
Inną kwestią w tym czasie była próba zabójstwa Reagana.
A to wzbudziło ogólną niechęć
do linii obrony z powodu niepoczytalności.
Czekała nas naprawdę ciężka przeprawa.
Prokuratura nie przyjęła argumentu o niepoczytalności.
Uważają, że Chapman zabił dla sławy.
W kontekście tego wywiadu
nie będę używał nazwiska oskarżonego...
PROKURATOR
...bo nie chcę być częścią sytuacji,
w której z powodu nazwiska zwrócono by na niego uwagę.
Będę go nazywał „oskarżonym”.
Nie będę używał nazwiska.
POLICJA NOWEGO JORKU
Oskarżony chciał zostać aresztowany,
bo dzięki temu mógł zwrócić na siebie uwagę.
Nie zamierzał uciekać z miejsca zbrodni.
Z łatwością mógł uciec do metra
albo pobiec w tym kierunku, czy do parku, ale tego nie zrobił.
Stał tam i czekał.
Ich teoria brzmiała, że Chapman był porażką,
że nic mu się nie udało, że miał fałszywe poczucie wielkości
i pragnął sławy.
Czy to racjonalne, czy to normalne zabić innego człowieka
z zimną krwią, wiedząc, jakie będą konsekwencje,
że ostatecznie skończy w więzieniu na resztę życia
albo w szpitalu psychiatrycznym?
CZŁOWIEK, KTÓRY ZABIŁ LENNONA
By być bohaterem artykułu
na pierwszej stronie gazet?
To nie ma sensu.
NAZWISKO: CHAPMAN MARK DAVID ADRES: SOUTH KUKUI 55
REWOLWER KALIBER .38
Prokurator wyjaśni przysięgłym, że działania Chapmana
przed zabójstwem nie były przypadkowym aktem szaleństwa,
ale szczegółowo zaplanowaną zbrodnią.
RELACJONUJE
Broń użytą do zamordowania Lennona
kupiono w sklepie J&S Enterprises.
Według paragonu pistolet kupił
Mark Chapman 27 października tego roku.
Wyglądał na zupełnie normalnego człowieka, gdy ją kupował.
Kupił ją i zrobił coś takiego sześć tygodni później.
Co można na to poradzić?
Zachowanie oskarżonego
wskazywało na to, że działał w sposób racjonalny.
Miał broń, przyjechał do Nowego Jorku, ale nie miał naboi.
Ponieważ nie mógł kupić naboi w Nowym Jorku,
pojechał do przyjaciela w Atlancie w stanie Georgia
i wziął naboje od niego.
To nie wszystko.
Przed zabójstwem widział się z kilkoma fankami,
które stały przed budynkiem Dakota, mając nadzieję
na spotkanie z Lennonem, gdy ten wchodził do budynku lub z niego wychodził.
Nic nie wskazywało na to, że cierpiał
na chorobę psychiczną,
z powodu której nie byłby w stanie funkcjonować normalnie.
Ale nagrania z Rikers Island
przed rozprawą pokazują, jak niespójne było myślenie Chapmana.
Dobrze rozumiem, co się stało,
i jest to jasne i racjonalne.
Wierzę, że zabiłem Johna Lennona,
by przekonać jak najwięcej ludzi do przeczytania Buszującego w zbożu.
Zrobię wszystko, by osiągnąć ten cel.
Ludzie pytali mnie, czemu zabił Lennona.
Odpowiadałem: „Bo chciał,
żeby ludzie czytali Buszującego w zbożu”.
Patrzyli na mnie ze zdziwieniem, a ja mówiłem:
„Takie pytanie zakłada, że istnieje racjonalny powód,
dlaczego szaleniec zabija drugiego człowieka z zimną krwią”.
„Nie dostaniecie racjonalnego wyjaśnienia,
dlaczego szaleniec popełnia szaloną zbrodnię”.
Bohaterem książki był nastolatek, Holden Caulfield,
który pojechał na weekend do Nowego Jorku i był rozczarowany tym,
co widział i uważał za fałszywość świata.
Gdy jesteśmy dziećmi, słyszymy, że świat działa w określony sposób,
a potem gdy dorastamy, widzimy,
że pewne aspekty są fałszywe i sztuczne.
Chapman mówi swoim obrońcom, że jest Holdenem Caulfieldem
swojego pokolenia i ma misję
pozbycia się ludzi, których uważa za fałszywych.
Oto co myślę o Johnie Lennonie.
NAGRYWANIE/BATERIA
„Potrzebujesz tylko miłości”. Słyszeliście to?
Odpowiadam na to:
potrzebujesz miłości i 250 milionów dolarów.
Był największym, fałszywym gnojem, jaki kiedykolwiek żył.
Nie mogłem pozwolić, by świat dłużej znosił te jego bzdury.
Uważałem, że był niepoczytalny,
gdy go poznałem
i potrzebowaliśmy jego zeznań,
które wskazywałyby na to,
że stracił kontakt z rzeczywistością i jest chory psychicznie.
Zrozumienie, dlaczego ktoś oszalał, jest trudne,
naprawdę trudne.
Ale jest kilka osób, które co nieco wiedziały.
Przesłuchiwaliśmy ludzi, którzy znali go w przeszłości.
Obrońcy pojechali do miasta rodzinnego Chapmana
i rozmawiali z jego przyjaciółmi.
Gdy poznałem Marka, wszystko wydawało się normalne.
Typowa amerykańska rodzina.
Ale z czasem zauważyłem, że dzieje się tam coś mrocznego.
PRZYJACIEL Z DZIECIŃSTWA
Kazano mu „iść do pokoju”.
A wtedy tata Marka szedł na górę z pasem i zaczynał go bić,
czasem nawet sprzączką...
ponosiło go i po prostu go tłukł.
A potem przestawał i wychodził,
i później było słychać, jak na dole bił jego matkę.
Tłukł ją niemiłosiernie.
Potem tata Marka szedł do sypialni,
czy tam, gdzie był telewizor, siadał
i 30 minut później był zupełnie innym człowiekiem.
Jego zachowanie nagle się zmieniało.
Kiedyś do niego poszedłem, a on powiedział:
„Patrz, mam marihuanę”.
A później pojawiła się też meskalina,
opium, potem jeszcze kwas
z Kalifornii.
Pewnego wieczoru Mark wziął osiem razy LSD-25,
co było niesamowicie mocną dawką, i zniknął na weekend.
Skontaktowałem się z nim w niedzielę wieczorem i spytałem,
gdzie był, a on odpowiedział: „Stary, nie uwierzysz.
Widziałem Jezusa Chrystusa i był piękny,
i rozmawiał ze mną”.
Chaotyczne dzieciństwo Chapmana doprowadziło go do kościoła w Atlancie.
Mark był samotnikiem, nie miał wielu przyjaciół.
Miałem wrażenie, że nie był szczęśliwy w domu.
Eksperymentował z narkotykami i bardzo...
interesował się muzyką rockową i hard rockową.
Wtedy na Południu
ludzie angażowali się w życie lokalnego kościoła
i większość z nich działała aktywnie, i była lojalna kościołowi.
Mark nie miał takiej przeszłości.
Gdy wyznał wiarę w Chrystusa,
ochrzciłem go w tym kościele
i wziąłem pod swoje skrzydła.
Od razu znalazł grupę ludzi, którzy go kochali i akceptowali.
Bardzo spodobała mu się jedna z dziewczyn w grupie.
Jessica.
Zwykle mówię:
„Kiedyś spotykałam się z Markiem Chapmanem...
BYŁA DZIEWCZYNA
...który zabił Johna Lennona”,
i wszyscy są w szoku.
Była dziewczyna, Jessica Blankenship,
może okazać się kluczowym świadkiem w procesie.
Miałam 16 lat
i byłam na wyjeździe z ludźmi z kościoła.
Ktoś zaprosił też jego.
Myślałam, że jest fajny i wrażliwy.
Zdradzał uczucia, gdy mówił.
Miał świetne poczucie humoru.
Przyznaję, że byłam zauroczona.
Był świetnym gitarzystą
i umiał zagrać wszystko.
Uwielbiał Beatlesów, do momentu gdy John Lennon powiedział,
że są popularniejsi od Jezusa Chrystusa.
Chciał dowiedzieć się więcej o Biblii i pogłębić wiarę.
Problem w tym, że zaczął cierpieć na depresję.
Otwierał przede mną serce i mówił o tym, jaki jest smutny
i że ma wrażenie, że nie da rady dłużej żyć.
Myślałam, że przechodzi załamanie nerwowe.
W zasadzie błagałam go, by poszedł do psychologa,
a on mi mówił:
„Nie potrzebuję z nikim rozmawiać”.
Wtedy zaczął też na mnie krzyczeć
i myślę, że to był moment, kiedy nasz związek zaczął się rozpadać.
Rozpad związku
oznaczał, że Chapman chciał zacząć wszystko od zera.
Przeprowadził się na Hawaje.
Hawaje to piękne miejsce do życia.
Idealna pogoda, więc wszystko miało być idealne.
Jak w rajskim ogrodzie.
Ale miałem nawrót depresji
i miałem dość wszystkiego.
Myślałem, że będzie lepiej, a było zupełnie odwrotnie.
Pojechał w piękne miejsce nad oceanem,
wziął wąż,
wsadził go w rurę wydechową i pociągnął do auta.
A potem siedział i czekał, aż umrze.
Poczułem ulgę, gdy zrozumiałem, że umrę.
Życie jest do bani.
Obrońcy uważają, że próba samobójcza jest dowodem
problemów ze zdrowiem psychicznym.
Prokuraturę utwierdza ona zaś w przekonaniu, że szukał uwagi.
Zrobił coś, co nazwałbym upozorowaną próbą samobójczą.
W ten sposób chciał zwrócić na siebie uwagę.
To był dwudziestopięciolatek, który w przeszłości robił rzeczy,
które raczej przeszły bez echa,
który był tym faktem sfrustrowany
i miał zaburzenia osobowości, przez które uważał, że zasługuje na uwagę.
To niezwykle niefortunne, że starał się
zwrócić na siebie uwagę,
kradnąc sławę komuś takiemu jak John Lennon.
22 CZERWCA 1981
Światowe media zbierają się na rozprawę Marka Chapmana.
Mają nadzieję zrozumieć,
czemu ktoś zamordował ikonę muzyki.
W Nowym Jorku 24 osoby zostały przeszukane...
DEPARTAMENT WIĘZIENNICTWA
...i wpuszczone na rozprawę Marka Chapmana.
To pierwszy dzień wyboru ławników,
początek długiego procesu.
Dziennikarze i obserwatorzy czekali, by wejść na salę sądową.
PRASA
Uwielbiam rozprawy.
To świetne okazje, by oglądać ludzkie dramaty.
Pojawia się pewna szczególna ekscytacja...
DZIENNIKARKA
...i podnosi się poziom adrenaliny.
Byłam początkującą dziennikarką, a to był głośny temat, który dostałam.
Cały świat patrzył.
Naprawdę chciał zabić Johna Lennona.
Wiedział, co robił, gdy zabił Johna Lennona.
Emocje sięgają zenitu,
a opinie na temat Chapmana są podzielone.
Kochamy Johna!
Za zabicie legendy, miłośnika pokoju, Johna Lennona.
NOWY JORK
- Powinien dostać karę śmierci. - John wierzył w pokój.
Do każdego prawdziwego fana Johna Lennona,
zostawcie tego gościa w spokoju.
Bo nie o to chodziło Lennonowi.
John Lennon mówił o wybaczeniu.
Ludzie są tylko ludźmi, nieważne, jacy się okażą.
Ten gość jest chory. To wszystko.
Niektórzy powiedzieliby, że nie zachowuje się normalnie,
ale nie było dowodów, które sugerowałyby, że cierpi
na chorobę psychiczną tak ciężką, że nie wiedział,
co robi albo że to było złe.
To było najważniejsze w tej sprawie.
Czuć było ekscytację, gdy staliśmy
przed salą sądową,
czekając, aż otworzą się drzwi i zacznie się zabawa.
Tak wygląda 13 piętro
przed salą sędziego Dennisa Edwardsa.
Na korytarzu tłoczą się dziennikarze,
którzy przylecieli na rozprawę z całego świata.
Wszyscy stali przed salą
i czekali, aż otworzą się drzwi.
Ale po godzinie, a nawet więcej,
zaczęliśmy się martwić, że coś się dzieje,
a my nie jesteśmy tego częścią.
Sędzia postanowił zamknąć salę sądową.
Więc w środku byłem tylko ja,
starszy prokurator, obrońcy i sędzia.
Za zamkniętymi drzwiami sali sądowej
sprawy przybierają nieoczekiwany obrót.
Chapman przyznał się do winy. Byliśmy w szoku.
Jeszcze dziwniejszy był powód, jaki podał Chapman.
Powiedział, że Bóg objawił mu się w celi i kazał przyznać do winy,
i że poczuł po tym wielką ulgę.
Siedzę przed radiem,
słucham muzyki
i nagle czuję, jak przemawia do mnie Duch Święty.
I wtedy wiedziałem, że Bóg chciał, żebym przyznał się do winy.
Ale ja nie chciałem. Chciałem działać zgodnie z planem.
Powiedzieliśmy sędziemu,
że to dowód na jego niepoczytalność.
A wtedy sędzia powiedział: „Mam krewnych, którzy wierzą,
że rozmawiają z Bogiem i nie powiem, że są niepoczytalni”.
I to był w zasadzie koniec.
Bóg kazał mu to zrobić. Mark David Chapman twierdzi,
że dlatego zmienił swoje oświadczenie
w sprawie zabójstwa Johna Lennona.
Jeśli oskarżony przyznaje się do winy
i proces nie odbywa się, to jest to w porządku z perspektywy sędziego.
Do pewnego stopnia mnie to nie zaskoczyło, bo już wcześniej mówił,
że boi się, że jeśli trafi do szpitala psychiatrycznego,
to otoczą go demony.
Był nieugięty:
nie chciał iść do szpitala psychiatrycznego,
choć był obłąkany.
Oświadczenie Chapmana uniemożliwia proces, który miał pokazać powody,
dlaczego wpakował cztery kule w jedną z największych gwiazd muzyki.
Obrońca, Jonathan Marks,
powiedział, że był zawiedziony decyzją klienta.
Czekałem na to, co mogło być...
OBROŃCA
...ekscytującym, ciekawym i użytecznym procesem.
Ale myślę, że wielu ludzi
dowiedziałoby się wielu rzeczy...
o Marku Chapmanie i o obronie na podstawie niepoczytalności.
- Uważa pan, że jest niepoczytalny? - Tak.
- Nie mam wątpliwości. - Tak?
Tak, zgadza się.
To oczywiste, że badania psychiatryczne byłyby kluczowe.
Argumenty prokuratury, że szukał uwagi,
że miał manię wielkości...
tak, to częściowy opis Chapmana i jego postępowania,
ale to nie jest wszystko.
Jego niepoczytalność sięgała głębiej,
niż byli gotowi przyznać.
Dr Liza Gold to psychiatrka sądowa
specjalizująca się w obronie na podstawie niepoczytalności.
Nie brała udziału w sprawie Chapmana,
ale ocenia wtedy podjęte decyzje.
Prawnik powiedział: „Nie może stanąć przed sądem”.
PSYCHIATRKA SĄDOWA
Nie rozumiem, czemu sędzia powiedział:
„Uważam, że może”. Jest sędzią.
Nie jest psychiatrą.
Wnioskowałabym o kolejne przesłuchanie psychiatryczne.
Chciałabym, by ktoś go zapytał:
„Czemu zmieniasz zdanie?”.
Podejrzewam, że ugiął się pod presją
zbliżającego się cyrku medialnego.
Podczas oczekiwania na wyrok w Rikers Island
ujawnił się pełny obraz stanu psychicznego Chapmana.
To notatka, którą napisałem.
„12 lipca 1981 roku Mark Chapman doznał gwałtownego ataku psychotycznego
w szpitalu więzienia Rikers Island.
Rzucił krzesłem w telewizor
i wysokim głosem krzyczał, że jest demonem.
Został zamknięty w celi, w której zaczął skakać,
wspinać się po kratach i piszczeć jak małpa”.
Gdy go zobaczyłem, był pod wpływem
silnych leków przeciwpsychotycznych.
Powiedział mi, że opętały go dwa demony.
Już przyznał się do winy.
Nic by tym nie zyskał.
Uważałem, że to był dowód
na jego niepoczytalność.
Wiele miesięcy po strzelaninie
Yoko wciąż dochodzi do siebie po nagłej stracie Johna.
Dobrze nam się żyło w Nowym Jorku,
ale tego już nie ma.
A fakt, że zginął tak szybko,
odcisnął na mnie piętno, bo gdyby to był powolny proces,
moglibyśmy o tym porozmawiać.
Ale pamiętam Johna jako bardzo towarzyskiego,
energetycznego, pełnego życia człowieka.
Mark Chapman pokaże się publicznie na ogłoszeniu wyroku.
To ostatnia szansa dla jego prawników,
by poprosić o złagodzenie kary ze względu na zdrowie psychiczne.
Policja nie ryzykuje z Chapmanem.
Przed sądem jest wielu zagorzałych fanów Lennona,
dlatego Chapman przyjechał niezauważony pod ścisłą ochroną.
Gdy ogłoszono wyrok,
sala była otwarta, więc ludzie tłoczyli się w środku.
W pierwszych kilku rzędach
stali dziennikarze i reporterzy.
NOWY JORK
Ochroniarze przeszukują każdego wchodzącego do sali.
Mark David Chapman miał pod koszulą kamizelkę kuloodporną
i siedział, ściskając egzemplarz Buszującego w zbożu.
Widzieliśmy Chapmana podczas odczytania zarzutów
i widzieliśmy go po przyznaniu się do winy.
Odczytanie wyroku było szansą, by go wysłuchać.
Chapman nie odniósł się do zamordowanego,
gdy przyjął możliwość zwrócenia się do sądu.
Zamiast tego przeczytał fragment książki, którą miał ze sobą
przez większość postępowania,
Buszującego w zbożu J. D. Salingera.
BUSZUJĄCY W ZBOŻU
Nigdy nie powiedział,
dlaczego nagłaśnianie tej książki było dla niego takie ważne.
Uważał ją za tak istotną,
że usprawiedliwiała jego poczynania.
Powiedzieć wam coś?
DETEKTYW
Wszyscy zaangażowani w sprawę ją przeczytali poza mną.
Nie wierzyłem w to.
Pierwszy raz publicznie przyznaję, że nie przeczytałem tej książki.
Próbował zmienić imię i nazwisko na Holden Caulfield.
Chciał stać się tymi ludźmi.
Nie ma racjonalnego powodu,
by myśleć, że się w kogoś zmienisz,
ale to pokazuje, jak bardzo nie chciał być sobą.
Dziś dwoje psychiatrów Chapmana
poprosiło o dalsze leczenie.
Mieli psychiatrę, który uważał, że jest szalony,
więc my znaleźliśmy takiego, który uważał, że nie jest.
Potem znaleźli kolejnego psychiatrę,
więc my zrobiliśmy to samo.
Rozmawiałem wtedy z wieloma psychiatrami
i większość z nich jest obłąkana.
Chapmana skazano
na 20 lat więzienia za zabójstwo
- Johna Lennona. - ...skazano
na 20 lat do dożywocia za zabójstwo Lennona.
Bez wątpienia popełnił
zbrodnię z premedytacją.
Obrońca nie zgodził się z wyrokiem.
To było zaplanowane.
Dobrze przeprowadzone. Ale Chapman był niepoczytalny.
Pan Marks, tak?
Wiedzieliśmy z Jonathanem, że Chapman spędzi w więzieniu
resztę życia, a jeśli wyląduje w więzieniu,
nie otrzyma żadnego leczenia psychiatrycznego.
A to nie było dobrym rozwiązaniem.
Yoko pozostała z synem, Seanem, w budynku Dakota,
próbując sobie poradzić ze zdarzeniami.
Jedynym, czego żałuję, jest to, że John umarł,
tak jak umarł.
Niektórzy mówią, że gdyby nie był w USA,
gdyby był w Wielkiej Brytanii, to by go nie zastrzelono.
Może powinniśmy byli być ostrożniejsi.
Śmierć Johna
była dla nas ogromnym szokiem.
Byliśmy jak odrętwiali.
FOTOGRAF LENNONA
Yoko była wtedy prawdziwą opoką.
A John nie umarł, bo popełnił samobójstwo,
czy został odurzony albo miał zawał.
Nie, John został zamordowany
i to ważne, żebym pokazała to światu.
Z Johnem zawsze staraliśmy się dążyć do pokoju na świecie.
To ironia losu, że John, który tak kochał pokój,
został brutalnie zamordowany.
Pamiętam, gdy Yoko mówiła, że gdy bohater padnie,
ktoś musi zająć jego miejsce i iść dalej.
Yoko znalazła sposób,
by zmienić śmierć Johna w siłę do czynienia dobra.
Gdy podzieliła się zdjęciem zakrwawionych okularów Johna
na okładce płyty,
wielu ludzi było przerażonych, że mogła zrobić coś takiego.
Zadzwoniła do mnie tego ranka, bym pomógł jej zrobić zdjęcie okularów.
Pojechałem do Dakoty, ustawiłem światła,
a ona chciała położyć okulary na parapecie ze szklanką wody
z widokiem na Central Park.
Poczułem, że ona powinna zrobić to zdjęcie, więc wziąłem drugi aparat
i sfotografowałem ją, gdy robi zdjęcie.
Gdy patrzy się na zdjęcie okularów,
czuć ten koszmar.
A to tylko malutki wycinek tego, co czuła Yoko,
bo ona tam była.
Widziała, jak na okulary tryska krew.
Ale gdy czujesz się źle, patrząc na nie,
możesz sobie choć trochę wyobrazić, jak się czuła Yoko.
Okulary, które nosił w ostatnich chwilach życia,
były symbolem tego, jak ważna jest kontrola posiadania broni.
POTRZEBUJEMY KONTROLI POSIADANIA BRONI
PAMIĘTAJCIE O JOHNIE
Trzeba coś zrobić w kwestii broni,
kontrolowania posiadania broni, przekonań osób w tym kraju,
osób noszących broń.
To straszne.
Gdyby Chapman miał nóż zamiast pistoletu, John Lennon mógłby wciąż żyć.
Broń palna jest zabójcza. Nie ma powrotu.
Decyzja, by strzelić...
KONTROLA NAS NIE ZABIJE
...może być impulsywna.
Tak było w przypadku Chapmana.
WASZYNGTON
KONIEC SPRZEDAŻY BRONI PALNEJ.
Chapman spędził prawie dziesięć lat w izolatce,
gdy zgodził się udzielić w więzieniu wywiadu
prowadzącemu talk-show, Larry’emu Kingowi.
NA ŻYWO
Dwanaście lat temu umarła muzyka,
gdy Mark David Chapman zastrzelił byłego Beatlesa, Johna Lennona...
KOCHAM CIĘ, JOHN
To pierwszy raz, gdy Amerykanie usłyszeli
zabójcę Lennona.
Mark David Chapman dołączy do nas z zakładu karnego Attica
w 12. rocznicę śmierci Lennona.
Mark, dlaczego teraz chcesz opowiedzieć tę historię?
Teraz czuję się dobrze.
Od kilku lat czuję się lepiej.
ZABÓJCA JOHNA LENNONA
Czuję się dobrze.
Od dawna chciałem się podzielić myślami i uczuciami,
powiedzieć, dlaczego to zrobiłem.
W tamtym czasie byłem zagubiony.
Nie wiedziałem, kim jestem, ale teraz wiem.
Z tego powodu pewnie żałujesz wielu rzeczy.
Żałuję tego, co zrobiłem.
Teraz rozumiem, że naprawdę zakończyłem ludzkie życie.
Wtedy był dla mnie okładką płyty.
Nie istniał, nawet gdy go spotkałem,
gdy podpisał dla mnie płytę, co zrobił wspaniałomyślnie.
I nie był fałszywy. Był bardzo cierpliwy.
Uważałem go...
- za powierzchowną gwiazdę... - Okej.
- ...bez uczuć. - Co wyleczyło to,
co uważasz za schizofrenię?
Nie leki, nie lekarze, ale Bóg.
Mark David Chapman uważał się za porażkę.
Chciał się stać kimś ważnym.
Nie wiedział, jak sobie poradzić z byciem nikim.
Całe życie chciał być kimś.
Ale z czasem mu się pogarszało...
Uważam, że cierpiałem na schizofrenię.
Nikt mi nie powie, że nie.
Choć odpowiedzialność była moja. Mark David Chapman zaatakował coś,
co uważał za sztuczne,
coś, na co był zły, bo było czymś, czym on nie był,
bo stało się kimś.
Chapman twierdzi, że się zmienił,
nawrócił na chrześcijaństwo, że żałuje tego, co zrobił.
Teraz pierwszy raz po prawie 20 latach w więzieniu...
3 PAŹDZIERNIKA 2000
...Chapman stanie przed komisją w sprawie zwolnienia warunkowego.
Yoko Ono napisała,
że „jeśli Chapman zostanie zwolniony, ja i moi synowie, Sean i Julian,
nie będziemy się czuli bezpieczni”.
Czy powinniśmy wybaczyć Chapmanowi?
Wiem, że papież poszedł do więzienia,
odwiedził więzienie i wybaczył osobie,
która próbowała go zabić.
Ale nie jestem papieżem.
Jest mi trudno wybaczyć to, co się stało.
To jest trzecie przesłuchanie Chapmana.
Ma teraz 49 lat...
5 PAŹDZIERNIKA 2004
...i przebywa w więzieniu Attica prawie 24 lata.
Chapman może starać się o zwolnienie warunkowe od 2000 roku,
ale każdy wniosek odrzucono.
To okropne, że ktoś, kto zabił członka The Beatles,
może zostać wypuszczony z więzienia.
Odwiedzam go.
Zapłacił już wyższą karę, niż wielu się wydaje,
bo w więzieniu żyje w izolacji.
Nie może nawet iść na mszę z powodu ryzyka,
że ktoś go zrani.
W innych okolicznościach
sądzono by go jako osobę niepoczytalną.
Gdy mówił o wewnętrznej walce i przymusie, który czuł,
nazwalibyśmy to psychozą.
Gdyby zastrzelił kogoś, kto nie był sławny,
nie sądzę, że byłby jeszcze w więzieniu. Zastrzelił niewłaściwą osobę.
Jestem przekonany, że nie jest niebezpieczny.
Człowiek, który próbował zabić prezydenta Reagana,
został wypuszczony i uznany za niepoczytalnego.
John Hinckley Jr. został uznany niewinnym
z powodu niepoczytalności.
Hinckley zostanie zwolniony
po 35 latach i zamieszka z matką.
POLICJA
Był leczony w szpitalu psychiatrycznym
i nie jest uważany za zagrożenie dla społeczeństwa.
Wzywam komisję ds. zwolnień warunkowych...
ZGROMADZENIE STANOWE
...by odmówiła zwolnienia z więzienia Marka Chapmana.
NIE ZAWIEDŹCIE MNIE
Mark Chapman pozostaje w więzieniu
z ograniczonym dostępem do pomocy psychiatrycznej.
Staram się współczuć moim klientom,
a czasami to jest...
czasami jest to trudniejsze.
Jemu współczułem.
Kto potrafi wytłumaczyć, czemu ktoś oszalał?
Nie sądzę, że on chciał...
Gdyby miał wybór,
nie sądzę, że chciałby oszaleć, ale był szalony.
Z tego powodu mu współczułem.
John Lennon zmarł ponad 40 lat temu,
ale jego słowa z ostatniego wywiadu wciąż odbijają się echem.
OSTATNI WYWIAD LENNONA 8 GRUDNIA 1980
Wydawało się, że ukryty motyw wszechświata
i wszystkiego, co jest ważne,
sprowadza się do miłości.
I to było trudne...
kochać, być kochanym i to wyrażać.
W miłości jest coś fantastycznego.
Chcę kochać najmocniej, jak potrafię.
Wciąż za nim tęsknię, zwłaszcza teraz, gdy na świecie...
nie dzieje się dobrze i wszyscy ludzie cierpią.
Gdyby tu był, byłoby trudno...
inaczej.
Gdy myślisz o tacie,
jakie najwspanialsze wspomnienia przychodzą ci do głowy?
Co sprawia, że myślisz:
„To jest istota mojej relacji z ojcem”?
Nasze wspólne nagrania. Zawsze siedziałem mu na kolanach.
Bycie razem.
Bo tak właśnie było. Zawsze byliśmy razem.
Wiedziałem, że tam jest i że jest moim ojcem...
wiedziałem, że go kocham.
Co według ciebie było jego największym dorobkiem?
Jego muzyka wpłynęła na wszystkich,
prawie wszystkich na świecie.
To niesamowite, jaki wpływ na ludzi może mieć muzyka.
A co zrobił dla ciebie?
Był moim ojcem.
Napisy: Agnieszka Otawska