Chỉ ba tháng sau vụ John Lennon bị xả súng,
tổng thống Reagan bị bắn ở Washington DC.
Bị bắt giữ tối nay,
với cáo buộc xả súng vào tổng thống
và những người xung quanh ông, là một thanh niên tên là John Hinckley Jr.
Như vụ sát hại Lennon,
vụ xả súng diễn ra trước mắt bàn dân thiên hạ,
và nghi phạm bị bắt giữ ở hiện trường.
An ninh cực kỳ chặt...
PAT CLAWSON PHÓNG VIÊN - WASHINGTON DC
...khi John Hinckley Jr được đưa đến tòa án liên bang
với một đội hộ tống xe bọc thép, xung quanh là cảnh sát tư pháp có vũ khí.
Một điểm tương đồng nữa với vụ của Lennon,
một cuốn Bắt Trẻ Đồng Xanh được tìm thấy trong phòng khách sạn của Hinckley.
Đội biện hộ cho anh ta muốn chứng minh anh ta không có tội do bị loạn trí.
Chứng tâm thần phân liệt được coi là...
BÁC SĨ WILLIAM CARPENTER NHÀ TÂM THẦN HỌC BIỆN HỘ CHO HINCKLEY
...chứng bệnh tâm thần nặng nhất.
Nó dùng để mô tả những người nghe thấy những tiếng nói trong đầu,
tạo ra những niềm tin sai trái, qua đó trở nên chi phối cuộc sống của họ.
Carpenter nói John Hinckley mắc chứng tâm thần phân liệt
và không thể tuân thủ luật pháp hay nhận thức được việc mình làm.
Chẳng ai đoán trước tòa sẽ phán quyết anh ta không có tội
với lý do là loạn trí.
Nhưng có dự đoán là công chúng sẽ rất bất bình.
Sẽ có sự giận dữ.
CƠN THỊNH NỘ TRƯỚC PHÁN QUYẾT CHO HINCKLEY
Phán quyết cho Hinckley: Vô tội vì loạn trí.
Phản ứng trước phán quyết đó hôm nay, nhiều người dân New York
nói lý do loạn trí chỉ là sự tránh né.
Tôi nghĩ anh ta có tội vì tôi không tin
cái cớ loạn trí gì đâu.
Người ta không thích việc lý do loạn trí lại được chấp nhận.
Và có vẻ người ta mặc nhiên cho rằng nếu đó là một tội ác gây rúng động,
thì kẻ gây ra phải trả giá.
BẮT TRẺ ĐỒNG XANH
VỤ ÁM SÁT JOHN LENNON: LỜI NHẬN TỘI KHÔNG QUA XÉT XỬ
TẬP 3
PHIÊN TÒA
Mark David Chapman, kẻ được cho là đã sát hại
cựu thành viên Beatles, John Lennon, đã không nhận tội
cho vụ xả súng với lý do loạn trí.
Nhưng khi Chapman được hỏi:
"Anh có nhận tội với cáo buộc giết người cấp độ hai không?"
câu trả lời là: "Không có tội vì loạn trí".
NGÀY 6 THÁNG 1 NĂM 1981
DẪN CHUYỆN KIEFER SUTHERLAND
Chapman chưa từng phủ nhận việc đã bắn Lennon.
Sau khi được đánh giá tâm thần kỹ lưỡng, trong đó có cả thôi miên,
đội biện hộ cho hắn tin rằng hắn đã bị loạn trí vào thời điểm bóp cò.
Đó sẽ là cách biện hộ gây tranh cãi, và họ đang giúp thân chủ chuẩn bị cho phiên tòa.
TÒA ÁN HÌNH SỰ
Luật quy định nếu một người được xác định là loạn trí
vào thời điểm sát hại John Lennon,
thì người đó phải được tha bổng với lý do là loạn trí.
Người đó không phải đi tù, mà thay vào đó là một bệnh viện cấp bang.
- Viện tâm thần. - Viện tâm thần. Chính xác.
Câu hỏi trong phiên tòa có phải là trạng thái tâm lý của anh ta
vào đêm xảy ra vụ xả súng?
LUẬT SƯ CỦA CHAPMAN
Vấn đề duy nhất trong phiên tòa này sẽ là
có hay không việc anh ấy đã loạn trí vào thời điểm xảy ra vụ xả súng.
Các nhân chứng của chúng tôi sẽ chứng minh được điều đó.
Dù có thuyết phục được bồi thẩm đoàn xác định là anh ấy
vô tội với lý do loạn trí hay không thì là câu hỏi khác.
Tôi cảm thấy có một sự thù địch rất lớn hướng về phía anh Chapman.
Đó không phải bất ngờ, nhưng sự thật là thế.
Hầu như ai cũng bị cảm xúc lấn át trong chuyện này,
và dĩ nhiên, có sự thù địch rất lớn hướng về phía Chapman.
Luật sư trước của anh ấy, anh ta chỉ làm được
tầm vài ngày rồi xin rút vì bị dọa giết.
Tôi biết chúng tôi cũng bị dọa giết qua thư.
Lennon được coi gần như thánh nhân, và sao chúng tôi dám...
THÀNH VIÊN ĐỘI LUẬT SƯ CỦA CHAPMAN
...biện hộ cho kẻ này, người đã sát hại anh ấy một cách tàn nhẫn,
và: "Các người sẽ phải trả giá".
Một yếu tố khác ở thời điểm đó là vụ ám sát bất thành nhắm vào Reagan.
Và nó lại càng thổi bùng lên sự phẫn nộ của dư luận
trước cách biện hộ dựa trên lý do loạn trí nói chung.
Chúng tôi biết sẽ có một trận chiến rất, rất khó khăn phía trước.
Phía công tố không chấp nhận lý do loạn trí.
Họ tin rằng Chapman giết Lennon để được nổi tiếng.
Trong bối cảnh của cuộc phỏng vấn này,
tôi sẽ không gọi tên bị cáo...
CÔNG TỐ BANG
...vì tôi không muốn góp phần vào...
việc khiến cho tên hắn được chú ý thêm.
Nên tôi sẽ chỉ nhắc đến hắn trên danh nghĩa "bị cáo".
Tôi sẽ không gọi tên hắn.
SỞ CẢNH SÁT NEW YORK
Bị cáo này muốn bị bắt
vì điều này sẽ giúp hắn thu hút được sự chú ý.
Hắn không tìm cách bỏ trốn khỏi hiện trường.
Hắn đã có thể rất dễ dàng bỏ chạy vào hệ thống tàu điện ngầm
và trốn theo cách đó, hoặc trốn vào công viên, nhưng không.
Hắn chỉ đứng đó và chờ đợi.
Giả thuyết của họ là Chapman là một kẻ thất bại,
hắn không làm nên cơm cháo gì, hắn ảo tưởng là mình vĩ đại,
và hắn muốn gây nhiều chú ý.
Có hợp lý không, có sáng suốt không khi một người giết hại một người khác
một cách tàn nhẫn khi biết rõ rằng hậu quả của việc đó
sẽ là người đó nhiều khả năng sẽ bị đi tù chung thân
hoặc phải vào viện tâm thần đến hết đời?
NGƯỜI ĐÃ BẮN LENNON
Để được có một, hai bài báo
trên trang nhất các tờ báo?
Thật vô lý.
TÊN CHAPMAN MARK DAVID NƠI CƯ TRÚ 55 PHỐ SOUTH KUKUI
SÚNG LỤC CỠ 38
Phía công tố định giải thích với bồi thẩm đoàn là hành tung của Chapman
trước vụ xả súng cho thấy đây không phải hành động ngẫu nhiên vì mất trí,
mà thay vào đó là một vụ giết người được lên kế hoạch tỉ mỉ.
LINDA TAIRA ĐANG ĐƯA TIN
Khẩu súng dùng để giết John Lennon được nhà chức trách
truy về cửa hàng J&S Enterprises.
Hóa đơn bán hàng cho thấy súng được mua
bởi Mark Chapman vào ngày 27/10 năm nay.
Anh ta có vẻ là một người bình thường và tử tế khi mua nó.
Anh ta mua nó rồi sáu tuần sau, gây ra việc như vậy.
Sao mà lường trước được chứ?
Hành vi của bị cáo cho đến khi xảy ra vụ án
cho thấy anh ta rất minh mẫn.
Anh ta có súng... anh ta đến New York... nhưng anh ta không có đạn cho nó.
Vì không mua được đạn ở New York,
anh ta đến thăm người bạn của mình ở khu vực Atlanta, Georgia
và lấy đạn từ người đó.
Không chỉ có vậy.
Trước vụ án mạng, anh ta đã gặp vài fan nữ
thường xuyên đứng trước tòa Dakota để mong được gặp
John Lennon khi anh ấy ra hay vào tòa căn hộ.
Nên không có dấu hiệu nào cho thấy anh ta mắc
chứng bệnh tâm thần nào
khiến anh ta không thể sống bình thường.
Nhưng các băng ghi âm đội luật sư của hắn thu lại ở đảo Rikers
trước phiên tòa cho thấy tư duy của Chapman không mạch lạc thế nào.
Giờ tôi đã hiểu hoàn toàn chuyện đã xảy ra,
và nó rất rõ ràng và logic.
Tôi thật sự tin rằng tôi đã giết John Lennon
để khiến càng nhiều người càng tốt tìm đọc cuốn Bắt Trẻ Đồng Xanh.
Giờ tôi sẽ dồn mọi công sức để thực hiện mục tiêu đó.
Người ta hỏi tôi: "Sao hắn lại giết Lennon?" Tôi...
Và tôi nói: "Hắn nói, vì hắn muốn
giới thiệu cuốn Bắt Trẻ Đồng Xanh".
Và người ta nhìn tôi bằng ánh mắt bối rối, và tôi nói:
"Câu hỏi của bạn giả định rằng có một lý do hợp lý
để giải thích vì sao một kẻ điên lại đi giết người khác một cách tàn nhẫn".
Tôi nói: "Sẽ không bao giờ có một lời giải thích hợp lý
cho việc tại sao một kẻ điên lại làm một việc điên rồ".
Nhân vật trong sách là một thanh niên tuổi teen tên là Holden Caulfield,
cậu ta đến New York vào cuối tuần, và cậu ta bị vỡ mộng
trước sự giả tạo của thế giới.
Kiểu, hồi bé, ta được dạy là thế giới vận hành theo một cách,
và khi ta lớn lên, ta nhận thấy
có những khía cạnh của nó là lừa dối và giả tạo.
Chapman nói với đội luật sư hắn là Holden Caulfield
của thế hệ mình và có sứ mệnh
tiễu trừ những kẻ hắn coi là giả tạo khỏi thế giới.
Tôi muốn nói thế này về John Lennon.
GHI ÂM/PIN
"Chỉ cần có tình yêu". Nghe câu đó bao giờ chưa?
Đây là lời đáp trả của tôi:
Chỉ cần có tình yêu và 250 triệu đô.
Anh ta là kẻ giả tạo nhất, nổi tiếng nhất từng tồn tại.
Tôi không để thế giới phải chịu đựng thêm mười năm
những lời xàm ngôn của hắn nữa đâu.
Theo quan điểm của tôi, rõ ràng anh ta đã phát điên,
khi tôi gặp anh ta,
và chúng tôi chỉ cần một lời khai
để chứng minh rằng,
anh ta không còn minh mẫn nữa, và...
rõ ràng anh ta bị bệnh tâm thần.
Tìm cách giải thích vì sao một người lại phát điên là việc
rất khó thực hiện.
Nhưng dĩ nhiên có một số người am hiểu anh ta hơn.
Nên chúng tôi phỏng vấn những người từng quen biết anh ta trong quá khứ.
Đội luật sư đến quê nhà của Chapman ở Georgia
và nói chuyện với những người bạn thuở ấu thơ.
Lần đầu tôi gặp Mark, mọi thứ dường như đều ổn.
Một gia đình Mỹ điển hình.
Nhưng càng về sau,
tôi càng nhận thấy có gì đó đen tối.
BẠN THUỞ NHỎ
Cậu ấy được lệnh "về phòng".
Rồi bố Mark cầm thắt lưng đi vào và bắt đầu đánh cậu ấy,
thậm chí dùng cả đầu có khóa thắt lưng...
cứ nổi khùng lên rồi đánh tới tấp thôi.
Nhưng rồi ông ta dừng lại và bỏ đi,
và nghe thấy tiếng ông ta ở tầng dưới đánh mẹ cậu ấy.
Ông ta đánh mẹ cậu ấy thừa sống thiếu chết.
Rồi bố Mark vào phòng ngủ
hay bất cứ nơi nào có TV và ngồi xuống,
và 30 phút sau, trở thành người hoàn toàn khác.
Cứ đột ngột đổi tính thế thôi.
Một hôm tôi đến nhà cậu ấy, và cậu ấy nói:
"Xem đây. Tớ có cần sa này".
Nhưng rồi sau đó có cả mescaline,
có cả thuốc phiện rồi có cả LSD
từ California xuất hiện nữa.
Và vào một cuối tuần, Mark uống tám viên LSD-25,
loại đó rất mạnh, và biến mất suốt cuối tuần.
Tối Chủ nhật, tôi liên lạc được với Mark và tôi nói:
"Cậu đi đâu cả cuối tuần vậy?" Cậu ấy nói: "Cậu không tin nổi đâu.
Tớ thấy Chúa Giê-xu và ngài đẹp lắm,
và ngài nói chuyện với tớ".
Tuổi thơ bất ổn của Chapman đưa hắn đến nhà thờ địa phương ở Atlanta.
Mark là kiểu người cô độc không có nhiều bạn,
và tôi có cảm giác là cuộc sống gia đình cậu ta không hạnh phúc.
Cậu ta chơi nhiều loại chất kích thích và rất...
MỤC SƯ
...thích nhạc rock nặng, nhạc rock acid.
Ở miền Nam hồi đó,
người ta thường đi theo nhà thờ địa phương và
đa số hoạt động khá tích cực và khá trung thành với nhà thờ.
Theo tôi biết, Mark trước đây không có liên hệ với nhà thờ.
Thế nên, khi cậu ta bày tỏ đức tin vào Chúa,
tôi đã có vinh hạnh được rửa tội cho cậu ta ở chính nhà thờ này,
và dìu dắt cậu ta.
Cậu ta ngay lập tức có một nhóm người yêu thương và chấp nhận cậu ta.
Và cậu ta khá bị thu hút bởi một cô gái trong nhóm trẻ.
Jessica.
Tôi thường hay mở đầu là:
"Tôi từng hẹn hò với Mark Chapman...
BẠN GÁI CŨ
...người sau này đã giết John Lennon",
và ai cũng rất sốc.
Bạn gái cũ Jessica Blankenship,
có thể là nhân chứng then chốt trong phiên tòa xử Chapman.
Hồi tôi 16 tuổi,
tôi đi nghỉ dưỡng với nhà thờ.
Có người mời anh ấy đi cùng.
Cảm nhận của tôi là anh ấy khá sành điệu và nhạy cảm.
Cảm xúc của anh ấy bộc lộ ra khi anh ấy nói chuyện.
Anh ấy rất có khiếu hài hước.
Và chắc là tôi đã đổ đứ đừ.
Anh ấy chơi guitar rất giỏi,
và anh ấy có thể chơi bất cứ bài nào.
Anh ấy đặc biệt thích nhóm Beatles cho đến khi John Lennon nói
họ được biết đến rộng rãi hơn cả Chúa Giê-xu.
Anh ấy muốn tìm hiểu thêm về Kinh thánh và bồi đắp đức tin của mình.
Vấn đề là, anh ấy trở nên cực kỳ chán nản.
Anh ấy thường hay trải lòng là mình buồn thế nào,
và anh ấy cảm thấy không thể sống tiếp được.
Tôi cảm thấy anh ấy đang bị suy sụp tinh thần.
Thật ra tôi đã cầu xin anh ấy đi tìm sự trợ giúp tâm lý,
và anh ấy nói:
"Anh không cần nói chuyện với ai cả".
Ở thời điểm đó, anh ấy cũng bắt đầu quát mắng tôi,
và đó là lúc tôi tin rằng mối quan hệ bắt đầu đi xuống.
Sự tan vỡ của mối tình này
nghĩa là Chapman phải đi tìm khởi đầu mới.
Hắn quyết định chuyển đến Hawaii.
Nghĩ mà xem. Hawaii, một nơi xinh đẹp để sống.
Thời tiết thật hoàn hảo. Thế sẽ là lý tưởng.
Sẽ giống như khu vườn Eden vậy.
Nhưng tôi lại bắt đầu chán nản,
và tôi quá mệt mỏi và chán ngán mọi thứ,
những thứ tôi tưởng sẽ rất tốt hóa ra lại ngược lại hoàn toàn.
Anh ấy lái xe đến một chỗ rất đẹp gần đại dương,
và anh ấy lấy một cái ống
nối từ ống xả xe hơi vào trong xe.
Và anh ấy cứ ngồi đó, chờ chết.
Thật nhẹ nhõm khi tôi nhận ra tôi sẽ chết.
Cuộc sống thật tồi tệ.
Đội luật sư tin rằng vụ tự tử bất thành là bằng chứng
của vấn đề sức khỏe tinh thần của Chapman,
nhưng nó chỉ càng củng cố niềm tin cho bên công tố là hắn thèm khát sự chú ý.
Anh ta đã làm cái mà tôi gọi là chiêu trò giả vờ tự tử.
Một lần nữa, hành động với mục đích thu hút sự chú ý.
Đây là một con người 25 tuổi mà trong quá khứ đã làm những điều
không có gì đặc biệt đáng chú ý
anh ta bức xúc trước điều đó,
và mắc chứng rối loạn nhân cách khiến anh ta thấy mình đáng được chú ý.
Điều cực kỳ đáng tiếc là anh ta đã tìm cách
thu hút sự chú ý về mình bằng cách ăn theo
tiếng tăm của một người như John Lennon.
NGÀY 22 THÁNG 6 NĂM 1981
Truyền thông thế giới tập hợp để theo dõi phiên tòa xử Mark Chapman.
Họ mong hiểu được vì sao một biểu tượng toàn cầu
lại bị xả súng nhẫn tâm như thế.
Ở New York, hơn 20 người đã bị khám người...
BỘ CẢI HUẤN
...và được vào tham dự phiên mở màn xét xử Mark Chapman.
Đó là ngày đầu tiên lựa chọn bồi thẩm đoàn,
khởi đầu cho một phiên tòa rất dài.
Phóng viên và người quan sát đông đảo chờ đợi được vào phòng xử án.
1983 BÁO CHÍ E.R. SHIPP - NEW YORK TIMES
Tôi thích các phiên tòa.
Tôi coi đó là cơ hội tuyệt vời để được xem thị phi.
Có một sự phấn khích đặc biệt trào dâng...
NHÀ BÁO
...và sự háo hức mãnh liệt.
Lúc đó tôi là phóng viên mới vào nghề, và đây là sự kiện lớn đầu tiên của tôi.
Cả thế giới dõi theo.
Anh ta thật sự có ý định giết John Lennon.
Anh ta thật sự nhận thức về hành động của mình khi giết John Lennon.
Cảm xúc dâng cao
và quan điểm xoay quanh Chapman vẫn bị chia rẽ.
Chúng tôi yêu John!
Vì giết một huyền thoại, người hòa bình, được yêu quý như Lennon.
THÀNH PHỐ NEW YORK
- Anh ta nên bị xử tử. - John tin vào hòa bình.
Với những ai là fan thật sự của John Lennon,
đừng làm hại anh ta.
Vì John Lennon không thích thế đâu. Đó không phải điều anh ấy muốn.
John Lennon muốn có sự tha thứ.
Con người là con người, bất kể thế nào, dù họ thành ra thế nào.
Anh ta thật bệnh hoạn. Chỉ thế thôi.
Chắc một số người bạn của anh ta sẽ nói hành động đó là không bình thường,
nhưng không có bằng chứng nào cho thấy anh ta mắc phải
chứng bệnh tâm thần nặng đến nỗi anh ta không nhận thức được
mình đang làm gì hay thế là sai trái.
Đó là vấn đề then chốt trong vụ này.
Có sự phấn khích rất lớn khi chúng tôi tập trung ở đó,
bên ngoài phòng xử án,
đợi cửa mở và cuộc chơi bắt đầu.
Đây là khung cảnh ở tầng 13
bên ngoài phòng xử của thẩm phán Dennis Edwards.
Hành lang chật cứng phóng viên và các đội đưa tin bay đến
từ khắp thế giới để đưa tin về vụ án mạng gây chấn động này.
Mọi người ở ngoài phòng xử án,
đợi cửa mở.
Nhưng sau khi một giờ trôi qua và hơn thế nữa,
chúng tôi bắt đầu lo là đang có chuyện gì đó
và chúng tôi không được biết.
Thẩm phán đã thận trọng khi quyết định đóng cửa phòng xử án.
Những người duy nhất có mặt trong đó là tôi,
công tố viên cấp cao, các luật sư biện hộ và thẩm phán.
Phía sau cánh cổng đóng kín của phòng xử án,
có một bước ngoặt bất ngờ.
Chapman đã nhận tội. Và chúng tôi kêu lên kiểu: "Sao cơ?"
Quái lạ hơn nữa là lý do Chapman đưa ra
cho quyết định nhận tội đột ngột.
Anh ta nói Chúa đã đến gặp anh ta trong buồng giam và bảo anh ta nhận tội,
và sau đó, anh ta cảm thấy cực kỳ nhẹ nhõm.
Tôi đang ngồi trước radio,
nghe nhạc rock,
và tôi cảm thấy Thánh Linh nói chuyện với trái tim tôi.
Và tối hôm đó, tôi biết Chúa muốn tôi nhận tội.
Nhưng tôi không muốn. Tôi muốn theo kế hoạch biện hộ.
Chúng tôi nói với thẩm phán đó càng là
bằng chứng cho việc anh ta loạn trí.
Và lúc đó thẩm phán nói: "Tôi có họ hàng tin rằng họ nói chuyện
với Chúa mỗi ngày, và tôi không dám nói họ bị loạn trí đâu".
Và thế là mọi chuyện kết thúc.
KÊNH TIN TỨC ĐỘC LẬP
Chúa bảo anh ta làm thế. Thế nên Mark David Chapman
tuyên bố anh ta chuyển từ không nhận tội sang nhận tội
trong vụ sát hại cựu thành viên Beatles, John Lennon.
Nếu một bị cáo xuất hiện trước thẩm phán và sẵn sàng
nhận tội và bỏ qua xét xử, thì trên quan điểm thẩm phán, thế là được.
Về mặt nào đó, tôi không bất ngờ,
vì anh ta từng nói trước đó
là anh ta sợ nếu vào viện tâm thần,
anh ta sẽ bị vây quanh bởi quỷ dữ ở khắp nơi.
Và anh ta nhất quyết là:
Anh ta không muốn vào viện tâm thần,
dù rõ ràng anh ta bị điên.
Việc Chapman nhận tội đã chấm dứt phiên tòa có thể tiết lộ lý do anh ta
găm bốn viên đạn vào một trong những ngôi sao vĩ đại nhất của âm nhạc hiện đại.
Luật sư biện hộ Jonathan Marks
nói anh rất thất vọng trước quyết định của thân chủ.
Tôi đang rất trông đợi đến cái có thể là...
LUẬT SƯ BIỆN HỘ
...tôi nghĩ là phiên tòa rất hấp dẫn, thú vị và có ích.
Vì tôi nghĩ có rất nhiều người
nhờ có nó, sẽ được biết thêm về...
về Mark Chapman và cách biện hộ dựa trên lý do loạn trí.
- Anh nghĩ anh ta có bị loạn trí không? - Có.
- Tôi không nghi ngờ gì cả. - Như luật quy định?
Chính xác là như thế.
Vâng, dĩ nhiên, nếu phiên tòa diễn ra, xác nhận tâm thần sẽ có ý nghĩa then chốt.
Phía công tố... cách mô tả của họ là anh ta muốn gây chú ý,
rằng anh ta ảo tưởng mình vĩ đại...
đúng, đó là một phần lý do giải thích về Chapman và hành động của anh ta,
nhưng nó không hề đầy đủ.
Chứng loạn trí của anh ta còn bám rễ sâu hơn nhiều
so với những gì họ sẵn sàng thừa nhận.
Tiến sĩ Liza Gold là nhà tâm thần học pháp y
chuyên phụ trách các vụ có lý do biện hộ là loạn trí.
Bà không tham gia vào vụ của Chapman,
nhưng đánh giá các quyết định đưa ra ở thời điểm đó.
Luật sư nói: "Tôi nghĩ anh ta không đủ khả năng ra tòa".
TIẾN SĨ LIZA GOLD NHÀ TÂM THẦN HỌC PHÁP Y
Tôi không chắc vì sao một thẩm phán lại nói:
"Tôi nghĩ là đủ khả năng đấy". Ông ấy là thẩm phán.
Không phải chuyên gia sức khoẻ tâm thần.
Tôi ủng hộ phương án tổ chức thêm một phiên đánh giá.
Tôi muốn có ai đó hỏi ông ấy:
"Sao ông lại đổi ý?"
Tôi ngờ rằng lúc đó ông ấy đã bắt đầu mệt mỏi trước áp lực
của một vụ rùm beng sắp diễn ra trên truyền thông.
Trong lúc chờ đợi bản án ở nhà tù đảo Rikers,
trạng thái tâm lý đầy đủ của Chapman trở nên rõ ràng.
Đây là một bản ghi chú tôi đưa vào hồ sơ.
"Ngày 12/07/1981, Mark Chapman trải qua một cơn kích động tinh thần
ở bệnh viện nhà tù đảo Rikers.
Anh ta ném ghế vào TV
và chửi bới cao giọng, nói rằng anh ta là ác quỷ.
Sau đó, anh ta nhốt mình trong buồng và bắt đầu nhảy chồm chồm,
leo lên song sắt của buồng giam, rồi hú hét như khỉ".
Lúc tôi đến, anh ta đã được cho uống
một loại thuốc chống loạn thần rất mạnh.
Anh ta nói với tôi rằng anh ta bị hai con quỷ nhập vào.
Lúc đó anh ta đã nhận tội.
Làm thế chẳng được lợi lộc gì.
Tôi nghĩ đó là bằng chứng khá có sức nặng
để chứng minh, một lần nữa, anh ta bị loạn trí.
Suốt nhiều tháng sau vụ xả súng,
Yoko vẫn đang cố chấp nhận sự ra đi đột ngột của John.
Lúc đó, chúng tôi đang sống rất tốt ở New York cùng nhau,
và nó không còn nữa.
Và cả việc anh ấy ra đi quá đột ngột nữa,
tôi nghĩ nó tác động đến tôi vì nếu mọi thứ diễn ra từ từ,
chúng tôi đã có thể tâm sự hay gì đó.
Nhưng hình ảnh John cuối cùng mà tôi nhớ là người rất hòa đồng,
nhiệt thành và hoạt bát.
Giờ là lúc Mark Chapman xuất hiện trước công chúng nghe tuyên án.
Đó là cơ hội cuối cùng để đội luật sư
xin khoan hồng dựa trên sức khỏe tinh thần của hắn.
Nhà chức trách rất cẩn trọng với Chapman.
Đoán trước sẽ có nhiều fan nhiệt thành của Lennon xuất hiện,
sáng nay, Chapman được áp giải kín đến tòa án với an ninh nghiêm ngặt.
Khi bị cáo được tuyên án,
phòng xử mở cửa, nên công chúng đến ngồi kín phòng xử.
Hai hàng ghế đầu là chỗ của phóng viên
và các cơ quan báo chí.
Bảo vệ dùng máy quét kim loại để kiểm tra
tất cả những ai vào phòng xử.
Bên trong, Mark David Chapman,
mặc áo chống đạn dưới áo sơ-mi,
nắm chặt trong tay bản bìa mềm cuốn Bắt Trẻ Đồng Xanh của J. D. Salinger.
Ta đã thấy Chapman trong phiên luận tội ban đầu,
và ta đã thấy Chapman sau khi anh ta nhận tội.
Buổi tuyên án trở thành cơ hội để nghe anh ta nói.
Chapman không hề nhắc đến người mình đã giết
khi chấp nhận đề nghị phát biểu trước tòa của thẩm phán.
Thay vào đó, Chapman đọc một đoạn trong cuốn sách anh ta mang theo
bên mình trong hầu hết các phiên xử,
cuốn Bắt Trẻ Đồng Xanh của J. D. Salinger.
BẮT TRẺ ĐỒNG XANH
Anh ta chưa bao giờ nói rõ lý do
vì sao giới thiệu cuốn sách đó lại là điều tốt đến thế.
Hắn cảm thấy cuốn sách này quá quan trọng
đến nỗi nó thành lý do để hắn thực hiện hành động như thế.
Muốn biết một chuyện không?
THANH TRA NYPD
Tất cả người tham gia điều tra đều đã đọc nó trừ tôi.
Tôi không tin.
Đây là lần đầu tôi thừa nhận công khai là tôi chưa đọc cuốn sách này.
Anh ta tìm cách đổi tên mình thành Holden Caulfield.
Anh ta cố trở thành nhân vật trong sách.
Không có một lý do hợp lý nào
để nghĩ rằng ta sẽ biến thành một người khác,
nhưng nó nói lên anh ta không muốn là chính mình đến mức nào.
Hôm nay, hai nhà tâm thần học của Chapman
kêu gọi cho anh ta được điều trị thêm.
Họ đưa đến một bác sĩ tâm lý nói hắn bị điên,
nên chúng tôi đưa đến một bác sĩ tâm lý nói hắn không bị điên.
Rồi họ đưa một người nữa đến nói hắn bị điên,
và chúng tôi đưa một người nữa đến để phủ nhận.
Tôi chỉ biết là, tôi đã nói chuyện với nhiều nhà tâm thần học khi điều tra,
và phần lớn họ cũng bị ấm đầu.
Hôm nay, Mark David Chapman bị kết án
20 năm đến chung thân vì tội sát hại
- cựu thành viên Beatles, John Lennon. - ...Chapman bị kết án
20 năm đến chung thân vì tội sát hại John Lennon.
Không nghi ngờ gì, hắn cũng chịu trách nhiệm hình sự
vì âm mưu giết người.
Luật sư biện hộ chỉ phản bác kết luận, không phải thông tin.
Chắc chắn là được lên kế hoạch cẩn thận.
Được thực hiện tốt. Có chủ đích. Và cũng thật điên rồ.
Anh là Marks nhỉ?
Đến lúc đó, cả tôi và Jonathan đều biết anh ta sẽ phải ở tù
đến hết đời, và nếu ở tù,
anh ta sẽ không được điều trị tâm thần.
Và đó dường như không phải kết quả thích hợp với tôi.
Yoko sống tiếp ở tòa Dakota với con trai, Sean,
cố chấp nhận chuyện đã xảy ra.
Điều duy nhất tôi hối tiếc là việc John phải chết
theo cách như thế.
Và có người nói nếu John không sống ở Mỹ,
nếu anh ấy sống ở Anh chẳng hạn, anh ấy đã không bị bắn chết.
Có lẽ chúng ta nên cẩn thận hơn.
Sau khi John mất,
đó là cú sốc rất lớn với tất cả chúng tôi.
Ai cũng choáng váng.
NHIẾP ẢNH GIA CỦA LENNON
Yoko đã là chỗ dựa vững chắc ở thời điểm đó.
Và John không chết vì anh ấy tự tử
hay bị đầu độc hay... hay anh ấy lên cơn đau tim.
Không, John bị giết,
và cho thế giới thấy điều đó là rất quan trọng với tôi.
Và cả John và tôi đều luôn muốn tạo nên một thế giới hòa bình.
Và thật trớ trêu khi John, người hết mực yêu chuộng hòa bình,
lại chết theo cách dã man như vậy.
Tôi nhớ là Yoko có nói khi người lãnh đạo cầm lá cờ gục xuống,
người khác phải cầm lá cờ đó lên và bước tiếp.
Cuối cùng, Yoko đã tìm ra cách
để cái chết của John tạo nên ảnh hưởng tích cực.
Khi cô ấy chia sẻ tấm ảnh cái kính dính máu của John
là bìa album,
rất nhiều người bị sốc khi cô ấy dám làm điều như thế.
Sáng hôm đó, cô ấy gọi cho tôi để giúp cô ấy chụp tấm ảnh cái kính.
Tôi đến tòa Dakota và bố trí ánh sáng,
và cô ấy muốn đặt cái kính lên bậu cửa sổ với một cốc nước,
và Công viên Trung tâm ở phía sau trên cửa sổ.
Tôi cảm thấy cô ấy nên là người chụp tấm ảnh đó, nên tôi cầm máy còn lại
và chụp ảnh cô ấy chụp tấm ảnh đó.
Khi bạn xem tấm ảnh chụp cái kính,
bạn cảm thấy sự kinh hoàng.
Và đó chỉ là một phần rất nhỏ của những gì Yoko thật sự cảm thấy,
vì cô ấy đã ở đó.
Cô ấy thấy cái kính bị vấy máu.
Nhưng nếu mới xem thôi mà bạn đã kinh hãi đến thế,
bạn có thể hình dung được một chút cảm giác của Yoko là thế nào.
Cái kính mà anh ấy đeo trong thời khắc cuối cùng,
đó như là một tuyên bố về tầm quan trọng của kiểm soát súng đạn.
CHÚNG TA CẦN KIỂM SOÁT SÚNG ĐẠN NGAY
HÃY NHỚ ĐẾN JOHN
Phải có giải pháp cho vấn đề súng đạn,
kiểm soát súng đạn, và cách nghĩ của đất nước này,
những người mang súng.
Thật kinh khủng.
Nếu Chapman cầm con dao thay vì khẩu súng, có thể John Lennon vẫn còn sống.
Súng đạn gây nguy hiểm chết người. Có hối cũng không kịp.
Quyết định cuối cùng dẫn tới bóp cò...
KIỂM SOÁT SÚNG ĐẠN SẼ KHÔNG GIẾT CHÚNG TA
...có thể khá bốc đồng.
Và có vẻ như đó là chuyện xảy ra với Chapman.
HÃY CẤM SÚNG NGẮN.
Chapman bị biệt giam gần mười năm
thì nhận được đề nghị phỏng vấn trong tù
của người dẫn talk show Mỹ, Larry King.
LARRY KING TRỰC TIẾP
Buổi tối cách đây đúng 12 năm, âm nhạc đã chết
khi Mark David Chapman bắn và giết cựu thành viên Beatles, John Lennon...
TÔI YÊU ANH JOHN
Đó là lần đầu tiên công chúng Mỹ được nghe phát biểu
từ kẻ đã giết John Lennon.
Mark David Chapman đến với chúng ta từ Trại Cải huấn Attica
vào ngày kỷ niệm 12 năm cái chết của John Lennon.
Mark, tại sao lại là bây giờ? Sao lại kể câu chuyện bây giờ?
Larry, giờ tôi đã khỏe.
Tôi đã có một số năm sống khỏe mạnh.
KẺ ÁM SÁT JOHN LENNON
Tôi cảm thấy ổn.
Có những điều trong lòng từ lâu tôi đã muốn trút ra,
nói với mọi người vì sao tôi làm việc đó.
Hồi đó, tôi cảm thấy rất mơ hồ.
Và tôi không biết mình là ai, nhưng giờ tôi biết rồi.
Vì thế, hẳn ngày nào anh cũng cảm thấy hối hận.
Tôi có hối hận. Tôi hối tiếc vì việc mình đã làm.
Giờ tôi nhận ra tôi đã kết liễu mạng sống một người.
Hồi đó, với tôi, anh ấy chỉ là bìa album.
Anh ấy không tồn tại, dù tôi đã gặp anh ấy trước đó
và anh ấy đã ký album cho tôi, một cách rất tử tế.
Nhân tiện, anh ấy không phải kẻ giả tạo. Anh ấy rất kiên nhẫn.
Lúc đó tôi chỉ coi anh ấy là...
- một người nổi tiếng nông cạn... - Được.
- ...không có cảm xúc thật sự. - Cái gì đã chữa
cho bệnh mà anh nghĩ là tâm thần phân liệt?
Không phải thuốc thang hay bác sĩ, mà là Chúa trời.
Mark David Chapman là kẻ thất bại trong suy nghĩ của hắn.
Anh ta muốn trở thành một người đặc biệt, Larry.
Anh ta không biết cách thích nghi với cuộc sống của kẻ tầm thường.
Suốt nhiều năm, anh ta đã cố để được là một ai đó.
Nhưng khi anh ta ngày càng xuống dốc...
Tôi nghĩ thời điểm đó, tôi bị tâm thần phân liệt.
Không ai bảo tôi không bị thế.
Mặc dù tôi phải chịu trách nhiệm, Mark David Chapman đã ra tay
với một thứ mà anh ta coi là giả tạo,
một thứ khiến anh ta giận dữ, để trở thành một thứ không phải anh ta,
để trở thành một ai đó.
Chapman nói anh ta đã thay đổi,
một người Cơ đốc giáo đã tái sinh, hối tiếc về việc mình đã làm.
Lần đầu tiên, sau gần 20 năm sống trong tù...
NGÀY 3 THÁNG 10 NĂM 2000
...Chapman ra trước hội đồng giảm án để xin được tự do.
Yoko Ono viết thư cho hội đồng giảm án
là "nếu Chapman được thả, tôi và hai con trai của John, Sean và Julian
sẽ không cảm thấy an toàn trong phần đời còn lại".
Mark David Chapman có nên được tha thứ không?
Tôi biết là giáo hoàng, ông ấy đã đến nhà tù
và... đến thăm nhà tù và tha thứ cho người
đã tìm cách ám sát ông ấy, kiểu thế.
Nhưng tôi không phải giáo hoàng.
Rất khó để tôi tha thứ cho chuyện đã xảy ra.
Đây là lần thứ ba Mark David Chapman ra trước hội đồng giảm án.
Giờ ông ta đã 49 tuổi...
NGÀY 5 THÁNG 10 NĂM 2004
...đã thụ án ở Nhà tù Bang Attica trong gần 24 năm.
Chapman đã đủ điều kiện được trả tự do sớm từ năm 2000,
và lần nào xin giảm án cũng bị từ chối.
Tôi nghĩ thật kinh khủng khi một người đã giết một thành viên của Beatles
lại có khả năng được trả tự do.
Tôi vẫn đến thăm cậu ta.
Cậu ta phải chịu hình phạt lớn hơn mà nhiều người không biết
vì cậu ta phải sống biệt lập trong tù.
Cậu ta còn không được đến nhà nguyện vì người ta lo sợ
cậu ta sẽ bị các tù nhân khác làm hại.
Trong bất cứ hoàn cảnh nào khác,
cậu ta sẽ được xét xử như một người loạn trí.
Khi cậu ta nói về sự vật lộn và cưỡng bách cậu ấy phải chịu,
ta gọi đó là loạn thần.
Nếu người cậu ta bắn không nổi tiếng,
tôi nghĩ cậu ta sẽ không ngồi tù đến giờ. Nhưng cậu ta đã bắn nhầm người.
Tôi tin tưởng chắc chắn cậu ta không còn nguy hiểm nữa.
Người ám sát bất thành tổng thống Reagan,
anh ta vừa được trả tự do và tòa kết luận anh ta bị loạn trí.
John Hinckley Jr được kết luận không có tội vì loạn trí
trong vụ xả súng vào tổng thống Reagan.
John Hinckley Jr sẽ được trả tự do
sau 35 năm và về sống với mẹ của mình.
CẢNH SÁT TƯ PHÁP HOA KỲ
Anh ta đã được chữa trị thành công ở một bệnh viện tâm thần
và không bị coi là nguy hiểm cho xã hội nữa.
Tôi đến đây hôm nay để kêu gọi Hội đồng Giảm án Bang New York...
CƠ QUAN LẬP PHÁP BANG NEW YORK
...từ chối trả tự do cho Mark Chapman.
ĐỪNG KHIẾN TÔI THẤT VỌNG HỘI ĐỒNG GIẢM ÁN
Trong lúc đó, Mark Chapman vẫn ngồi tù
và bị giới hạn trong chữa trị tâm thần.
Tôi cố dành sự cảm thông cho tất cả thân chủ của mình,
và đôi khi...
có những lúc điều đó lại khó khăn hơn.
Và tôi dành sự cảm thông cho anh ta.
Ai mà giải thích được vì sao một người lại phát điên?
Tôi nghĩ anh ta không muốn... Bạn biết đấy,
nếu anh ta có lựa chọn,
tôi nghĩ anh ta sẽ không chọn cách phát điên, nhưng thực tế là như thế.
Và tôi dành sự cảm thông cho anh ta vì điều đó.
John Lennon đã qua đời hơn 40 năm trước,
nhưng lời anh nói trong cuộc phỏng vấn cuối cùng vẫn còn giá trị cho đến hôm nay.
BUỔI PHỎNG VẤN CUỐI CÙNG CỦA JOHN LENNON NGÀY 8 THÁNG 12 NĂM 1980
Có vẻ như mô típ chung của vũ trụ,
hay của những thứ gì có giá trị,
đều quy về tình yêu, tình yêu, tình yêu.
Và việc khó khăn là...
yêu, được yêu, và thể hiện điều đó.
Có điều gì đó thật tuyệt vời ở tình yêu.
Tôi muốn yêu thương nhiều nhất có thể.
Tôi vẫn nhớ anh ấy, đặc biệt là bây giờ, vì...
Thế giới vẫn chưa yên bình và mọi người dường như đang chịu khổ cực.
Và nếu anh ấy còn sống, sẽ rất khó...
rất khác, tôi nghĩ thế.
Bây giờ khi nghĩ đến bố cháu,
kỷ niệm tuyệt vời nhất gợi lên trong cháu là gì?
Điều gì khiến cháu nghĩ:
"Đúng, nó lột tả được mối quan hệ của mình với bố?"
Đoạn phim quay cháu và bố cháu kiểu... Cháu luôn ngồi lòng bố.
Hai bố con bên nhau.
Vì hồi đó là như thế. Bố con cháu luôn bên nhau.
Cháu biết bố ở bên, và cháu biết đó là bố cháu...
và cháu biết cháu yêu bố.
Cháu nghĩ cống hiến lớn nhất của bố cháu là gì?
Âm nhạc của bố ảnh hưởng đến tất cả mọi người,
hầu như tất cả mọi người trên thế giới.
Và điều đó thật tuyệt vời, tác động của âm nhạc lên con người.
Và cống hiến của bố dành cho cháu?
Với cháu, bố là bố cháu.
Biên dịch: TH