Downloaded from YTS.LT
Official YIFY movies site: YTS.LT
Noong araw, may mga daanang nag-uugnay sa sinaunang mundo.
Mga kakaiba landas, mga tagong daanan.
Pagliko mo, bubungad sa iyo ang isang malaking misteryo,
ang pundasyon ng lahat ng bagay.
At kahit wala na ang sinaunang mundong iyon,
kahit na nakarolyo na iyon na parang balumbon at nakatago na,
mararamdaman mo pa rin ang alingawngaw nito.
Ligtas na!
Siya si Robert Grainier
at nabuhay siya nang mahigit 80 taon sa bayan ng Bonners Ferry, Idaho.
Noong panahon niya, naglakbay siya pakanluran
nang napakaraming kilometro mula sa Pasipiko,
bagama't di pa siya nakakakita ng dagat,
at hanggang sa bayan lang ng Libby, 64 na kilometro sa loob ng Montana.
Noong naglakbay siya nang mag-isa papunta sa bayan ng Fry, Idaho,
anim o marahil ay pitong taong gulang siya.
Hindi niya alam kung anong taon o araw siya ipinanganak.
Walang nagsabi sa kanya kung paano namatay ang mga magulang niya.
Isa sa pinakaunang alaala niya ay ang pagsaksi sa malawakang pagpapatapon
ng 100 o higit pang pamilyang Tsino mula sa bayan.
Naguguluhan si Grainier dahil parang normal lang iyong karahasan.
Halika rito.
Pakiusap, bata.
Sinugatan ako sa likod ng tuhod ko ng lalaking tinatawag nilang Big-Ear Al.
At masasabi ko lang, alam kong mamamatay na ako.
May iba pang alaala na pilit niyang kinakalimutan
tuwing lumitaw ang mga ito.
Huminto siya sa pag-aaral noong binatilyo na siya,
at lumipas ang sumunod na dalawang dekada nang wala siyang direksiyon o layunin.
Walang nakakapukaw sa interes niya
hanggang sa nakilala niya si Gladys Olding.
Nagpakilala si Gladys na para bang karaniwan itong ginagawa ng mga babae.
Hello.
At maaaring ganoon nga.
Hello.
Ngayon lang kita nakita rito.
Ngayon lang ako...
- Ngayon ka lang nakapunta rito? - Oo, sinama ako ng pinsan ko.
Iyong asawa niya ang—
Ako si Robert.
Ako si Gladys.
- Masaya akong makilala ka. - Ako rin.
Bigla na siyang nagkaroon ng interes sa pagsisimba.
Wala pang tatlong buwan ang lumipas, hindi na silang mapaghiwalay.
Sa ngayon, naiintindihan ko na ang lahat ng bagay.
Ano'ng iniisip mo?
Buweno...
Iniisip kong dapat tayong magpakasal.
Bakit?
Mag-asawa na tayo.
Kailangan na lang ng seremonyang magpapatunay noon.
At dapat may bintana ang bahay natin na nakaharap sa ilog.
Sige.
Kailangan natin ng aso.
Noon ko pa gustong magkaroon ng aso.
Sige.
Buksan mo ang pinto. Sige na.
Sige.
- Hello. Tuloy ka. - Napakaganda ng bahay mo.
Puwede bang pumasok?
Ang ganda-ganda naman.
- Dito ang kama natin. - Nakaharap dito. At saka...
- May bintana? - Oo, dito.
At isa pa rito.
Gusto kong banggitin mo ulit ang pangalan ko.
Gustong-gusto ko kapag tinatawag mo ako.
Ang sarap pakinggan.
Robert.
Sa isang iglap, nagkaroon ng saysay ang buhay para kay Grainier,
na para bang humihila siya sa maling direksiyon
at ngayon ay sumusunod na siya sa agos.
Nagtayo ng bahay ang mag-asawa sa isang ektaryang lupa,
at doon, sa tabi ng Ilog Moyie,
nagsimula ng buhay na magkasama.
Sa mga taong iyon, napapalayo si Grainier dahil sa trabaho.
Nagtrabaho siya kasama ng mga lalaking nanggaling sa malalayong lugar
na di pa niya naririnig.
Mga lugar tulad ng Shanghai at Chattanooga.
Nakagaan sa loob niya na madali silang naging magkakaibigan,
at naging pansamantalang pamilya.
Subalit noong tag-init ng 1917,
nagtrabaho siya sa pagtatayo ng Tulay ng Robinson Gorge
para sa Riles ng Spokane International.
Ngayon lang siya nakapagtrabaho kasama ng mga gumagawa ng riles,
at pinagsisisihan niyang nangyari iyon.
Sige, nandito siya.
- Iyong binatang naglalagari ng kahoy. - Hayun siya.
Bilis. Damputin n'yo siya.
Dalhin n'yo siya rito.
Hoy, halika.
Dalhin n'yo rito.
Ano'ng ginawa niya?
Halikayo rito.
- Ikaw. Hoy, ikaw. - Sandali.
Sige, pero ano ba'ng kasalanan niya?
Isa, dalawa...
Dalhin n'yo siya rito! Hayan.
Dalhin n'yo siya. Ihulog n'yo siya.
Ano ba'ng kasalanan niya?
Hindi ko rin alam.
Ano? Hoy.
- Diyos ko... - Ano'ng ginagawa niya?
Ipinakita n'yo kung sino ang masusunod dito sa lumang lambak ng ilog.
Iniligtas n'yo ang Spokane International.
Labingwalong kilometro ang inaabot noon para makaikot dito.
At nagbukas kayo ng bagong bahagi ng bansa.
Maliit ito kumpara sa mga Piramide ng Ehipto,
pero para sa akin, napakahusay ng ginawa n'yo.
Lilipas ang maraming taon at isang tulay na gawa sa kongkreto at bakal
ang itatayo 16 na kilometro paakyat sa ilog,
kaya hindi na gagamitin ito.
Ngayon,
tingnan natin kung matibay ito.
Ang tagal kitang hinintay.
Hello.
Hay, Gladys.
- Diyos ko. - Diyos ko talaga.
Katutulog niya lang.
Siya ba ay...
Puntahan mo na siya.
Ang laki na niya.
Nagiging kamukha ka na niya.
Nakikita na kung kanino siya nagmana.
Wala nang nabaling daliri ngayon?
Parang wala naman.
Di ko akalaing makakauwi ka nang maaga.
Hindi ako humintong maglakad hanggang makauwi ako.
Tingnan mo ito.
Di na akong umasang may ibibigay ka pang iba pagkatapos noong huli.
Mas madaling putulin iyong mga pinutol namin.
Magdiwang tayo ngayong gabi.
Huwag ka nang masyadong mag-abala.
Halika. May ipapakita ako sa iyo.
May nakasama ka ulit na kasamahan mo noon?
Oo. May ilan mula sa trabaho ko sa Oregon.
May magagandang kuwento ba sila?
Oo. Marami silang magandang kuwento, totoo man iyon o hindi.
Pinapanood niya ang kandila. Tingnan mo.
Tingnan mo. Nakikita mo ba?
Ang ganda, di ba?
Hello, anak.
Oo.
Gusto mong subuan kita?
Pahingi ako ng manok.
Ano ba iyan.
- Matulog na ba tayo? - Oo.
Ano'ng masasabi mo?
Kakaibang kuna iyan.
Panghuli ito ng isda.
Anong kuna?
Robert...
Nagising ba siya?
Umiyak ba siya?
Sandali lang.
Nagising lang siya sa gutom.
Alam mo ba ang ibig sabihin ng lahat ng iyak niya?
Karamihan siguro.
Gaano karami kaya ang alam niya?
Hindi ko alam.
Kasingdami ng alam ng tuta?
Kayang mabuhay nang mag-isa ng tuta kapag hindi na pinapasuso ng nanay nito.
Di pa kayang mabuhay nang mag-isa ng sanggol pag di na siya pinapasuso.
Mas maraming alam ang aso kaysa sa sanggol hanggang sa matuto itong magsalita,
at hindi lang kaunting salita.
May alam ding mga salita ang alagang aso.
Kasingdami ng alam ng isang sanggol.
Anong mga salita?
Gusto ko lang marinig ang boses mo.
Buweno, "kunin mo"
at "halika."
"Higa" at "upo"
at "gulong".
Anuman ang alam gawin noong tuta, alam niya ang mga salita.
Alam kaya niya na ako ang tatay niya?
Siyempre naman.
Alam niya iyon sa puso niya.
Kahit hindi pa niya alam na alam niya iyon.
Wag kang mag-alala.
Marami kang oras para magpakatatay sa kanya.
Masaya akong nandito ka.
Ayaw kong mawala ka.
Hayan.
Oo.
- Huwag. Huwag mong kainin ito. - Mabango ba?
Pasensiya na. Sandali lang.
Ilagay ko ba ang kamay ko sa bulsa?
Ano sa tingin mo?
Tila kapag nasasanay na sa bahay si Grainier,
panahon na naman ng pagtotroso, at oras na para umalis siya ulit.
Ang trabaho niya ay puno ng mga lalaking lagalag,
karamihan ay walang bahay at walang pamilya.
Nagpalipat-lipat sila ng trabaho sa iba't ibang estado,
ayon sa trabaho nila.
At kahit wala silang malaking naiambag sa mundo,
malaki ang naging epekto nila kay Grainier.
May nakatrabaho siya noon nang dalawang buwan,
pero hindi sila nag-usap ni minsan.
Kaya sabi ko, "Pare, hindi ganyang ginto ang hinahanap ko."
Ikaw, ginoo? Nakapunta ka na ba sa California?
Wala bang lugar na puwede akong makapagpahinga nang tahimik?
Iyon lang ang mga salitang narinig ni Grainier mula sa lalaking iyon.
Palagi nila siyang kasama.
Isa pa ay si Hank Healy, na ginawang bahay ang isang puno.
At nakakagaan ng loob, naiintindihan mo ba? May problema ako...
Nariyan si Apostol Frank,
isang mangtotroso na kung magkuwento tungkol sa Bibliya,
akala mo ay nandoon siya noong naisulat iyon.
Parang ang matandang si Balaam sa Bibliya.
Minsan, idinadaan ng Diyos sa kakaibang paraan
ang mensaheng dapat mong marinig.
Minsan, kinakausap ka ng asno, minsan, hindi natin alam kung ano.
Nasa Nebraska ako minsan.
Kinausap ako ng Diyos. Sabi Niya, pumunta ako sa Omaha.
Pagbaba ko ng tren, "Opelika" ang nakalagay sa karatula.
Sabi ko, "Opelika?"
At doon ko nalaman na may problema sa mga mata ko.
Purihin ang Diyos, aleluya.
Iyon na yata iyon.
Naiintindihan mo ba ang sinasabi ko?
Hinawakan ng Diyos ang balakang niya.
At sa buong buhay ni Jacob, naglakad siya nang iika-ika.
Mahusay sa lahat si Jacob.
Ginagawa niya ang mga gawain niya nang mag-isa.
Pero sa huli, hindi iyon ang...
Sino iyon?
Paumanhin, mga ginoo. Pasensiya na sa abala.
Mayroon ba sa inyong nagngangalang Sam Loving mula sa New Mexico?
Kilala rin bilang Buckskin Sam
sa katimugang Arizona at ilang bahagi ng California.
Matagal ko nang hinahanap ang lalaking ito para maghatid ng mensahe sa kanya.
Diyos ko po.
Susmaryosep! Ano ba.
Diyos ko.
Bakit mo ginawa iyon?
Walang awa niyang pinagbabaril
ang kapatid kong si Martin Brown sa Gallup, New Mexico
noong ika-5 ng Agosto, '93.
Pinatay niya dahil lang sa kulay ng balat niya.
Kung may magagalit sa inyo sa ginawa ko rito,
magtuos na tayo bago ako umalis.
Ayaw kong lagi na lang akong may iniiwasan.
Mabuti.
Pasensiya na at naabala ko ang trabaho n'yo.
Ang lalaki ng puno. Lumalaki pala nang ganito ang mga puno?
Sa sentro ng pagtotroso ay isang lalaking nagngangalang Arn Peeples,
isang lakwatserong di alam kung saan nagmula
na minsan lang kumilos sa trabaho pero partikular ang gawain.
Kayong mga taga-Minnesota, takpan n'yo ang tainga n'yo.
Sabi sa inyo, hindi gagana.
- Huwag n'yong gagalawin iyon. - Oo. Hindi.
Ni huwag n'yong titingnan.
Siya ang pinakamatanda sa halos lahat ng trabaho,
palagi lang dumadaldal at umiiwas sa pagtatrabaho.
Pahiram ako niyang palasak kung magpapahinga kayo.
Kapag nagsibak ako, pagpasok n'yo bukas,
lumilipad pa rin iyong mga kahoy mula kahapon.
Para talaga ako sa pagtotroso sa tag-init.
Pinakamahusay akong magtrabaho kapag mahigit 37 degrees na.
Tama iyan.
Mahinang ulan lang ito.
Noong panahon ko, buong araw kaming nagtrabaho,
hindi kung kailan lang madali.
Noon, nagbubutas kami ng puno gamit ang barena.
Minsan, naghihintay kami ng isang linggo para mapatumba iyon ng malakas na hangin.
At babagsak lahat nang sabay-sabay.
Mga punong doble ang laki sa pinuputol n'yo rito.
Nagtrabaho ako sa bundok sa labas ng Bisbee,
na 19 na kilometro lang mula sa araw.
Apatnapu't pitong degrees sa thermometer.
Isang talampakan ang bawat degree.
Kapag malilim pa iyon.
Pero walang lilim.
Parating na siya. Hayan na siya.
Kung ang Panginoon ay isang redwood
Puputulin mo ba Siya?
O aakyatin ang mga sanga Niya At pagmamasdan ang paligid?
Kung ang ilog ay ang luha Ng mga namayapa...
Tumigil ka na! Magpatulog ka naman.
- Hoy, Arn, matulog ka na. - Tama na iyan!
Uy, Arn.
Oo na, hindi na ako kakanta.
Hindi iyon.
Sinabi mo kay Adrien na mula pa sa Digmaang Sibil ang mga toldang ito?
Tama. Impanteriya ng Union.
Pagkatapos, sumali sila sa US Cavalry para lumaban sa mga Katutubong Amerikano.
Mas mahaba na ang buhay ng mga ito kaysa sa mga taong sumilong dito.
Luma na, pero malamang magtatagal pa ito kapag matagal na tayong wala.
Bakit gising ka pa?
Arn, sa tingin mo ba...
sinusundan tayo sa buhay ng masasamang bagay na nagawa natin?
Hindi ko alam.
May masasamang taong itinataas at mabubuting taong pinababagsak.
Kung alam ko iyon,
maganda sana ang katabi kong matulog, hindi ikaw.
Ano iyong kantang kinakanta mo?
Walang pamagat. Inimbento ko lang iyon.
Kumanta ka pa kaya?
Huwag na. Ayaw kong magalit iyong mga taga-Minnesota.
Sandali lang. May...
Heto.
Palalim na nang palalim ang pinupuntahan nila sa gubat sa bawat trabaho.
Tila walang katapusan ang pangangailangan ng mundo sa kahoy.
Kaya nagtrabaho sila mula pagsikat ng araw hanggang hapunan,
nagpuputol ng spruce, cedar, tamarack, Doug fir, at white pine
na nagbabago sa mukha ng bundok habang ginagawa ito.
At bagaman masasabi ng mahusay na manlalagari
99 na beses kung paano babagsak ang puno,
maaaring makapahamak ang ika-100 beses.
Puno! Hoy!
- Tulong! - Ingat!
Tulong!
- Tumawag kayo ng tutulong! - Tulong!
Tulong!
Hayan.
Hindi na sila basta mawawala sa mundo nang walang patunay na nandito sila.
Hay, naku.
Sana'y puwede tayong magpahinga ng isang araw,
pero ang kompanya ang masusunod.
Di hihintong mangailangan ng spruce ang digmaan
dahil lang naging masama ang araw natin.
Lalong nag-alala si Grainier na may masamang sumusunod sa kanya,
na mamamatay siya rito,
malayo sa nag-iisang lugar gusto niyang manatili.
Uy...
Ano iyan?
Pine cone po.
Pine cone?
May pine cone ako.
Manghuli tayo ng manok?
Tingnan mo, may isa.
May manok.
Halika rito, manok.
- Pumapasok sila. - Pumapasok sila.
- Pumapasok sila! - Manok!
- Manok!
Manok!
Matutulog sila sa kama mo, at kakainin nila ang pagkain mo.
Parang ibang tao na siya tuwing nakikita ko siya.
Di ko nasusubaybayan ang paglaki niya.
Iyan din ang pakiramdam ko.
Ang bilis lumipas ng oras.
- Gusto mong bumaril? - Hindi.
Mga usa lang ang may gusto noon.
Gladys.
Huwag kang bumaril.
Huwag mo akong barilin.
Mag-ingay ka pa at gagawin ko na iyan.
Ang galing mo.
Paano kung sumama kami sa iyo?
Sa pagtotroso?
Ano'ng...
Makakatulong ako.
Puwede akong kumita sa paglalaba ng damit.
Hindi na kailangang bantayan palagi.
Alam kong makakatulong ka.
Sabi mo sa akin, kasama noong iba iyong asawa nila.
Hindi naman marami. Iyong isang matanda lang.
At iyong mag-asawa mula sa California?
Nawala si Dick Clinton matapos ang isang linggo.
At saka, wala naman silang anak na maliit pa.
Napaka...
Napakadelikado roon.
Nag-iisip lang ako ng paraan.
Alam ko.
Naghanap si Grainier ng trabahong mas malapit sa bahay,
lahat ng puwede niyang makuha.
Pero tapos na ang digmaan,
mahirap makakuha ng trabahong malaki ang kita.
- Pasensiya na sa paghihintay, Robert. - Ayos lang.
Sige.
Heto.
Sige. Salamat.
- Salamat. - Salamat.
Kung may kailangan ka, puntahan mo lang ako.
Mas mahirap nang kumita ng pera kumpara noon.
At kahit hindi pa niya alam noon,
lagi niyang babalikan ang panahong ito na pinakamasayang panahon sa buhay niya.
Ano iyang hawak mo?
Itlog.
Oo, parang itlog nga ito.
Hayan.
Pagod ka na ba, Katie? Gusto mo nang matulog?
Opo.
Ang laki-laki mo na.
Sa susunod, ikaw na ang bubuhat sa akin.
Baka may mas magandang paraan.
Gawin siguro nating sakahan ang ektarya natin.
Kaya kong palaguin nang doble ang mga tanim ko ngayon.
Kung magawa natin iyon
at makaipon tayo para makapagtayo ng maliit na lagarian,
mas madalas ka nang nasa bahay.
Mangungutang ako para makakuha ng kabayo o mula.
Oo, mangutang muna tayo.
Medyo matatagalan tayong makagawa ng lagarian.
Hindi iyon ganoon kamura, pero...
Oo. Hindi ko naman sinabing mura iyon.
Pero magandang ideya iyon.
- Magandang ideya nga iyon. - Oo.
Halika, Katie. Magpaalam ka na.
Katie, tingnan mo ito. Handa na?
Aalis na ako.
- Sige. - Mahal kita.
Hahanap-hanapin kita.
Mahal din kita. Sige na.
Halika, Kate. Magpaalam ka na kay Tatay.
Kate. Sige na.
Katie, bitawan mo iyan.
Paumanhin. Hinahanap ko ang kapatas.
Dumeretso ka lang.
Salamat.
Kadalasan, kumikita siya ng apat na dolyar kada araw,
bawas pa ang gastos sa mga ibinibigay ng kompanya.
Naisip nila ni Gladys na pagkatapos ng isa pang mahabang trabaho sa gubat,
makakaipon na sila para makapagtayo ng lagarian sa bahay.
Kukuha ka pa ng isang trabaho o hihinto ka na muna ngayon?
Di ako makapagpasiya.
Hindi ko alam kung bakit,
pero di ako masaya kapag natatapos ang trabaho.
Para bang hindi ako mapakali.
Mahirap kasi ang trabahong ito. Hindi lang sa katawan kundi sa kalooban.
Pinuputol natin ang mga puno na 500 taon nang nandito.
Nakakasama ng loob iyon, mapapansin n'yo man o hindi.
May iuuwi akong $200 bukas.
Hindi ako naaapektuhan, kahit kaunti.
Wala kasing alam sa kasaysayan kayong mga taga-Minnesota.
Ganoon na ba talaga katanda ang mga punong ito?
Aba, mas matanda pa ang iba.
Masalimuot na konektado ang mundong ito.
Di natin alam kung paano nakakaapekto sa lahat
ang bawat hiblang hinihila natin.
Mga bata lang tayo sa mundong ito, nagtatanggal ng tornilyo mula sa tsubibo,
at akala natin, mga diyos tayo.
Kalokohan iyan. Nakapunta na rin ako sa Washington.
Nagputol ng puno sa Canada at bumalik dito.
May sapat na trosong mapuputol sa loob ng 1,000 taon.
At kapag naputol na ang huli,
lumaki na iyong una, kasinglaki ng mga nasa paligid ngayon.
Ganyan din ako mag-isip noong bata pa ako.
Ganyang-ganyan.
Sasama ka ba, Robert? O magliligpit ka na at uuwi na?
Magliligpit na ako. Uuwi na ako.
Gusto ko nang makita ang asawa ko. At ang anak ko.
Ano'ng pangalan niya? Iyong asawa mo?
Gladys.
Welsh. Pangmaharlika ang pangalan niya.
Naaakma naman. Kung kilala mo siya.
May kapangyarihan ang mga lumang pangalan.
Pinagpala ang mga mayroon nito.
May pamilya ka ba?
Ang pamilya ko
ay kahit saang may taong nakangiti.
Wala pa akong napuntahang hindi ako nagkaroon ng pamilya.
Maliban sa Kansas.
Punong-puno ng loko-loko ang lugar na iyon.
Masaya akong nakasama kita.
Kaunti lang ang nakakasalamuha ko nang higit sa isang beses sa buhay ko.
Biyaya iyon para sa akin kapag nakasalamuha ko sila ulit.
Hindi ko alam kung saan napupunta ang oras, Arn.
Buweno... kung malalaman mo, sabihin mo sa akin.
Gusto kong bawiin ang kaunti.
Tila lilisan sa mundo si Arn Peeples nang may buga ng usok
at malakas na ugong.
Pero iba ang naging paglisan niya.
- Humingi kayo ng tulong! - Tulong!
- Sino iyan? - May natumba!
Uy, Arn!
Arn?
- Nabagsakan siya ng sanga. - Arn?
Uy, Arn? Naririnig mo ba ako?
Ayos lang ako. Gusto kong...
Tulungan n'yo akong umupo.
Sige. Dahan-dahan.
- Pahingi ng tubig. - Nakita ko ang kapatid ko at asawa niya.
Nandito lang sila. Alam mo ba kung saan sila nagpunta?
Arn...
Ilang beses siyang nahilo,
at tulala at naging makakalimutin na siya sa mga sumunod na araw.
Nakalimutan niya pati ang pangalan niya bago siya namatay.
Naririnig mo iyon?
Ang ganda, di ba?
Ang ganda talaga.
Ng alin, Arn?
Lahat.
Bawat bagay sa paligid.
Kaibigan ko si Arn Peeples.
Sabi niya, ang puno ay isang kaibigan...
kung hindi mo ito gagalawin.
Pero sa oras na humiwa ang patalim, nakikipagdigma ka na
at papatayin ka ng mga puno.
Pero wala naman siyang ginawa sa punong iyon.
Tuyot na puno lang iyon.
Kaya...
Hindi ko alam kung ano ang ibig sabihin noon.
Sa ngalan ni Hesukristo...
- Amen. - Amen.
Marami nang nakitang namatay si Grainier,
pero hindi pa siya nawalan ng taong malapit sa kanya.
Nagsimula na siyang mag-alala
na baka para sa kanya dapat ang sangang iyon.
Na kailangan siyang maparusahan.
Robert?
Ano iyon?
Diyos ko po.
- Tingnan n'yo. - Saan banda iyan?
Diyan ba tayo papunta?
Malapit lang iyan.
- Wow. - Wow.
Uy.
Ano iyan?
Mary!
Mary, nakita mo ba si Gladys?
Hindi?
Gladys!
Sa loob ng dalawang linggo, sinuyod niya ang bawat bayan sa rehiyon
para mahanap sina Gladys at Kate.
$4.50.
Dahil hindi niya sila mahanap,
bumalik siya sa lupa nila para hintayin silang bumalik.
Uy, sandali.
Para sa iyo ito.
Salamat.
Doon.
Tubig!
Tubig?
Tutulungan mong magdilig si Nanay?
Hindi ba sobra naman iyon?
Ano ba'ng kasalanan nila?
Bakit?
Bakit?!
Hello, Robert.
Gutom ka ba?
Di ko alam ang madadatnan ko rito.
Magugulat ka sa mga kinukuwento nila tungkol sa iyo sa bayan.
Babayaran kita sa lahat ng ito. Pangako.
Di naman kita sinisingil.
Salamat sa pagpunta mo rito
para kumustahin ako.
Halika, lakad tayo.
Magandang lugar ito para sa bahay.
Gusto mo ba kapag tinatawag kita?
Robert.
Hindi...
Hindi na sila babalik.
Pasensiya na.
Di ko alam kung ano'ng naisip ko.
Balatan mo na.
Nagtayo ng silungan si Grainier sa lupa nila,
at doon siya tumira buong tag-init,
nangingisda ng isdang may batik
at paghahanap ng bihira at malasang kabute na tinatawag na morel ng mga Canadian,
na tumutubo sa lupang natupok ng apoy.
Kahit hindi niya inamin kahit kanino,
bahagya pa rin siyang umaasa na baka babalik pa sina Gladys at Kate.
At gusto niyang maging handa siya kung mangyari iyon.
Hoy!
Umalis kayo riyan!
Saan kayo galing?
Sino'ng amo n'yo?
May tao ba riyan?
Di ba dapat nasa bayan kayo? Mukha kayong mga asong gumagala sa bayan.
Halika.
Sana kumakain kayo ng isda.
Sige. Pikit ka. Handa na?
Hayan, malaya ka na. Halika na.
Anak mo ba talaga itong mga tuta?
Bakit ka napadpad dito?
Gaano karami ang alam mo?
Gumugulong ka ba?
At umuupo?
Kumukuha ng mga bagay?
Katie!
Kita mo iyon?
Anong klaseng aso kaya sila?
Hindi ko alam.
Mukha silang lobo. Di ba?
Baka naman...
Baka nakipagtalik si Pula sa isang lobo
habang gumagala siya.
Hindi, imposible iyon.
Bakit naman?
Lalaking lobo lang ang nakikipagtalik.
At iyon iyong pinuno ng grupo ng mga lobo.
At ang babaeng lobo lang na pinili niyang magluwal ng anak niya ang nag-iinit.
Paano kung
nag-iinit din si Pula?
Isa lang ang pinipili niya.
Paano kung nakatagpo niya iyong pinunong lobo
sa oras na iyon?
Alam mo iyon?
Hindi ba siya papatulan noon para lang sa bagong karanasan?
"Bagong karanasan"?
Oo.
Ano?
"Bagong karanasan".
Kaya mo bang umalulong? Umaalulong ka rin ba?
Kaya mo bang umalulong?
Uy. Uy, tuta.
Uy.
Sa tulong ni Ignatius Jack, naitayo niya ang apat na pader ng bahay
kung saan mismo nakatayo ang lumang mga pader.
Pula?
Hindi niya kayang itayo muli ang kuwarto.
Noong taong iyon, may isang malaking bulalakaw na lumitaw sa langit
na sinasabi ng karamihan, hudyat na ng katapusan ng mundo.
Pero makalipas ang dalawang linggo, tahimik itong naglaho
gaya ng paglitaw nito.
Kamukhang-kamukha noong nauna ang muling itinayong bahay.
Pero minsan, nalulunod siya sa kalungkutan ng lugar.
Lumipas ang mga taon at naghihintay pa rin siya.
Pero sa puntong ito, hindi na niya alam ang dahilan.
Puntahan n'yo na iyong mga white pine!
Gusto ko, naputol na ang lahat ng puno dito sa bundok
bago ako magising sa Linggo!
Kung hindi,
kakaltasan ko kayo ng isang dolyar kada araw na lilipas mula noon.
Kilos na!
Uy. Mag-ingat ka, tatang. Patingin nga.
Lagari na lang sa iyo.
Hindi ko lang alam kung ano—
Mag-ingat kayo!
Sabihin mo lang kung gusto mo ng tubig.
Kailangan mo ng tulong?
Puwede ba akong magpainit dito?
- Billy? - Oo.
Ikaw ba iyan?
Oo. Magkakilala ba tayo?
Oo, magkasama tayong nagtroso sa Salmo-Priest ilang taon na.
Kaibigan ako ni Arn Peeples.
Ako si Robert.
Ay, oo.
Hi, Robert.
- Masaya akong makita ka ulit. - Ako rin.
Hindi ako makapaniwalang ginagawa mo pa rin ito.
Halos di na ako makasabay dahil sa edad ko.
Nagbabantay na lang ako ng steam donkey, sinisiguradong may tubig at grasa iyon.
Wala na akong ibang magawa, pero nakakabuhay naman ito.
Billy, sa tingin mo ba, nag-iba na rito?
Hindi ko alam kung nag-iba na o dati nang ganito.
Siguro mas salbahe ako noon, tulad ng mga kasama natin.
Hindi ko na maalala.
Iyan ang matagal nang tanong ng lahat,
di ba, kaibigan?
Iyan ang tanong.
Oo.
Kumusta na pala si Arn?
Kumusta—
Huli ko siyang nakita...
isang taon na o mas matagal pa.
Oo. Wala.
Wala. Hindi ko na rin siya nakikita.
Ganoon talaga ang buhay.
Tulungan na kita.
Akin na.
- Hindi ko makontrol ang mga kamay ko. - Akin na.
Ako na.
- Salamat. - Oo. Walang anuman.
At dahil doon, huminto na si Grainier sa pagtotroso.
Sa nakaraang mga taon,
inaasahan niyang magkakaroon ng malaking rebelasyon
tungkol sa buhay niya.
Ano iyan?
Kaya mo iyon?
Pero hanggang ngayon, wala pa rin.
At nagsisimula na siyang magduda kung mangyayari pa iyon.
Uy.
Hindi ka nagbungkal ng mga damo?
Sa kasalukuyan, marami nang trabaho sa bayan
para sa sinumang handang tumanggap noon.
Nakakuha siya ng dalawang kabayo at isang bagon.
Gayunman, bunga ito ng isang mapait na pangyayari.
Avery?
Madali sanang masusuri at magagamot ang kondisyon ng puso ni Avery Pinkham
kung ipinanganak siya sa susunod pang henerasyon.
G. Pinkham!
Nakipagkasundo si Grainier sa mga Pinkham
na bibilhin ang mga kabayo at bagon sa $300 na hulugan.
At naging abala siya bilang tagapaghatid ng kargamento.
Ang mismong paghakot ay isang tiket sa isang uri ng palabas
tungkol sa mga kalokohan at kaganapan sa buhay ng mga kapitbahay.
Komportable ba kayo riyan?
Oo.
Dahil sa trabahong ito, mas marami siyang nakakausap kaysa dati.
Pero lalo lang niyang nararamdamang nag-iisa siya.
Ayaw mo?
Dahan-dahan lang sa mga kuneho.
Di nila alam na di mo sila sasaktan.
Katie.
Binibining...
Binibining Thompson?
Claire. Ikaw siguro si Robert.
Opo, binibini.
- Masaya akong makilala ka. - Ako rin.
Masaya akong makilala ka. Hinanap kita sa estasyon ng tren.
Hinintay kita nang ilang minuto bago ako nagpasiyang maglakad na.
Pasensiya na talaga. Natagalan akong patakbuhin ang mga ito kaninang umaga.
Gusto mo pa rin bang magpahatid sa tanawan mo?
- Kung hindi nakaaabala sa iyo. - Siyempre hindi. Sumakay ka na.
Gusto mo bang...
Ay, sige.
Hayan.
Sige. Ayos ka na?
Tayo na.
Saang lugar ka nanggaling?
Marami na akong napuntahan.
Pero matagal akong nanirahan sa Montana. Sa Noxon.
Di pa ako nakapunta sa Montana.
Napakaganda roon. Oo, sulit ang biyahe.
Nakuwento ka nila sa akin.
Sinong "sila"?
Iyong mga nagrekomenda sa iyo.
At ano'ng sinabi nila?
Na iba ka.
Di ba magkakaiba naman ang lahat?
Hindi.
Magandang bagay na maging iba.
Sa nakikita ko.
Masaya akong makapunta rito. Espesyal ang lambak na ito.
Dati itong nasa ilalim ng yelo. Tatlong libong talampakan ng yelo.
Noong natunaw, binaha ang buong rehiyon.
Nahulma itong lambak.
Doon nanggagaling ang mga lawa.
Naiisip mo ba kung nandito ka noon?
May malaking bloke ng yelo, libo-libong talampakan ang taas,
pagkatapos ay nabiyak at napakalamig ng tubig.
Para sigurong magugunaw na ang mundo.
Doon nagmula ang mga alamat.
Lahat ng kuwento tungkol sa baha.
Lahat ng iba't ibang relihiyon sa buong mundo.
Pareho lang ang kuwento, magkakaibang pananaw lang.
Wala akong intensiyong bastusin ang anumang pinaniniwalaan mo.
Alam mo na...
Wala iyon.
Nakakamangha lang.
Di ko mapigilan kapag nasa ganitong lugar ako. Talagang...
Napakatagal na ng mundo.
Tama.
Nakita ko na yata ang lahat.
Nagtrabaho si Claire sa Europa bilang nars noong Dakilang Digmaan.
Ngayon, nagtatrabaho na siya sa bagong Kawanihan ng Pangangalaga ng Gubat
bilang bahagi ng pagsisikap na pamahalaan ang pagtotroso at maiwasan ang mga sunog.
Ay, salamat.
Masaya akong makilala ka, Robert.
- Salamat sa paghatid. - Masaya rin akong makilala ka.
Oo. Sige.
- Hayan. - Salamat.
Di mo kailangan ng tulong?
- Hindi. - Hindi? Sige.
Mag-ingat ka.
Natakot ba kita?
Naku.
Robert.
Katie!
Huwag kang mag-alala.
Ibabalot kita sa kumot...
Nanay...
Binibining Thompson?
Nandiyan ka ba?
Robert?
Napadalaw ka.
Kumusta?
Mabuti naman.
Sana hindi ka nagulat sa akin.
Hindi naman.
Palabas na ako para sa pagsusuri tuwing hapon noong tinawag mo ako.
Ganoon ba?
- Oo, kasi— - Nag—
Napadaan lang ako
at naisip kong kumustahin ka.
Di ba nakakatakot nang ganito kataas?
Hindi. Payapa naman.
Pinapanood ko ang pagbuo ng mga ulap at pagbabago ng liwanag,
at binabayaran ako para gawin iyon.
Biyaya ito.
Oo, nakikita ko nga iyan.
Paano ka napunta rito?
May nakita akong polyeto tungkol sa trabahong ito
noong nangangailangan ako.
Heto, fireweed.
Salamat.
Kailangan ko ng rekomendasyon mula sa kaibigan ng pamilya.
Sabi niya,
"Si Claire Thompson ay walang bahid ng pagkamahiyain
"na karaniwang iniuugnay sa mga babae.
"Siya ay masipag at mahusay magtrabaho,
"at hindi takot sa kahit anong naglalakad, gumagapang, o lumilipad."
Kumusta iyan?
Masarap. Salamat.
Mukhang napakaliit ng lahat mula rito.
Tama.
Gusto mong maglibot?
Ang bilis tumubo ng lahat.
Hindi mo masabi na minsan itong nasunog.
Parang hindi nangyari iyon.
Nandito ka ba noong nangyari iyon?
Wala.
Wala ako rito noon.
Pero...
iyong asawa at anak ko...
Oo. Hindi sila nakaligtas.
Naku, Robert.
Oo. Alam mo, minsan...
Parang lalamunin na ako ng kalungkutan...
pero minsan, parang hindi sa akin nangyari iyon.
Pero wala ako rito noon.
Kung kailan...
Kung kailan nandito dapat ako
at kailangang-kailangan nila ako.
Naririnig ko sila minsan.
Doon sa gubat.
Nag-uusap at nagtatawanan lang.
Oo.
Ayaw ko ngang lumingon kasi natatakot ako...
na baka maitaboy ko sila.
Kaya nakikinig lang ako...
hanggang mawala na sila...
kung saan man sila pumupunta.
Hindi ko pa kinukuwento iyon kahit kanino.
Para ba akong baliw?
Ako rin. Namatay rin ang asawa ko mahigit isang taon na.
Matagal siyang nabuhay.
At noong nawala na siya, parang may puwang sa mundo.
Mas marami akong tanong kaysa sa mga sagot.
Na para bang wala pang ibang taong namatay noon.
Kapag dumaraan ka sa ganoong sakit, walang kabaliwan sa mga ginagawa mo.
Ginagawa mo lang ang makakaya mo para makaraos.
Sa gubat, mahalaga ang bawat bagay.
Magkakaugnay ang lahat,
kaya di mo masasabi ang hangganan at simula ng mga bagay
kung titingnan mo nang mabuti.
Ang mga insektong di mo nakikita, kasinghalaga ng ilog ang papel nila.
Magkasinghalaga ang patay na puno at iyong buhay pa.
Baka mayroon tayong matututunan doon.
Paano kung wala ka nang maibibigay?
Paano na?
Kailangan din ng ermitanyo sa gubat gaya ng pari sa pulpito.
Oo, tama.
Ganoon na ba ako?
Naging ermitanyo na?
Naniniwala akong pareho tayong ermitanyo sa sarili nating paraan.
Naghihintay lang kung ano pa ang papel natin dito.
Bagaman alam niyang imposible,
hindi niya mapigilang isipin na nagbalik ang anak niya.
Katie?
Kate.
Katie?
Diyos ko, Kate.
Sige.
Diyos ko.
Anak, bali ang binti mo.
Masakit ito, pero sandali lang.
Sige.
Katie.
Hindi puwede.
Gusto mong kumuha ng tubig, anak?
- Opo. - Sige.
Iangat mo.
Wow.
Ano'ng ginawa mo?
Bakit mo ginawa iyon?
Tubig!
Paalam.
Katie?
Kate?
Kate!
Pakiramdam niya'y totoong nakita niya ulit si Kate,
at napapaisip talaga siya kung totoong nangyari iyon.
Ilang araw at gabi niyang sinuyod ang mga gubat at bukid ng rehiyon,
naghahanap ng anumang bakas ni Kate.
Bagaman wala siyang nahanap,
ginugol niya oras niya sa paghihintay
para handa siya kung sakaling bumalik si Kate.
Sa mga huling taon niya,
sumasakay si Grainier sa Great Northern paminsan-minsan papunta sa Spokane.
Nililibot niya ang lungsod nang walang direksyon o layunin,
na parang may hinahanap na bagay na matagal na niyang nawala.
Roger, zero G, at ayos lang ako. Umiikot na ang capsule.
Napakaganda ng tanawin.
Ano'ng ginagawa niya?
Roger, capsule...
Nasa kalawakan siya.
Nakikita ko ang booster habang umiikot ilang daang yarda lang sa likod ko.
Roger...
Iyan ba ang...
Tayo iyan.
Roger. Naiintindihan ko, umikot ka nang pitong orbit.
...kamelyo na dumudura ng ginto mula sa ngipin nito.
Ginto!
Saksihan si Sun Tzu, ang banal na tao mula sa malayong silangan.
Si Sun Tzu, ang banal na tao, ay babasahin ang mga panaginip mo.
Masdan ang tanyag sa buong mundo na Bittler Sisters,
o mas maganda pa, babayaran ko kayo para makakita ng halimaw.
Ikaw.
Halika rito. Oo. Itabi mo na ang bato.
Sa loob ng teatro,
nagliliparan ang mga misteryo ng mundo tulad ng mga paniki at insekto.
Nandito ang kasagutan sa lahat. Bumili kayo ng tiket...
Noong gabing iyon sa teatro, nanood siya ng kakatwang palabas
na nangangakong makakakita ka ng halimaw
subalit isang bata lang ito na nakabihis.
Nakita niya ang mukha niya sa salamin
sa unang pagkakataon sa halos isang dekada.
Nakikita niyang tumanda na siya sa lumipas na panahon.
Pakiramdam niya ay nagsisimula pa lang siyang maintindihan ang buhay niya,
kahit na unti-unti na itong nauubos.
Apat na dolyar lang, makikita mo ang mundo gaya ng mga ibon.
Uy, kumapit ka.
Robert.
Ang ganda, di ba?
Ang ganda talaga.
Noong namatay si Robert Grainier habang natutulog noong Nobyembre ng 1968,
tahimik na natapos ang buhay niya, gaya ng umpisa nito.
Hindi siya kailanman bumili ng baril o nakagamit ng telepono.
Hindi niya nalaman kung sino ang mga magulang niya,
at wala siyang naiwang tagapagmana.
Ngunit sa araw na iyon ng tagsibol,
sa pagbaligtad ng itaas at ibaba,
sa wakas, naramdaman na niya ang koneksiyon niya sa lahat.
Nagsalin ng Subtitle: Nadine Aguazon