1
00:00:06,089 --> 00:00:10,176
DALAWAMPU'T LIMANG TAON NA ANG NAKAKARAAN,
RUMESPONDE ANG NYPD SA PINAKAMALAWAK

2
00:00:10,260 --> 00:00:12,762
NA PAGPATAY SA KASAYSAYAN
NG UNITED STATES.

3
00:00:15,432 --> 00:00:19,894
Mga totoong karanasan 'to.
Buong detalye ng mga nangyari.

4
00:00:26,568 --> 00:00:29,946
Ito 'yong pinakamalawak na pagpatay
na nahuli namin.

5
00:00:31,406 --> 00:00:34,409
Libo-libo ang namatay sa attack na 'to.

6
00:00:35,118 --> 00:00:36,453
Hindi kami handa para do'n.

7
00:00:37,328 --> 00:00:41,750
Hindi kami handa bilang mga tao,
hindi pa kasali 'yong usapang trabaho.

8
00:00:42,333 --> 00:00:46,254
Parang wala akong control sa sitwasyon,
di tulad pag nag-iimbestiga ako.

9
00:00:47,464 --> 00:00:50,759
Parang sinusubukan ko lang mabuhay
no'ng araw na 'yon.

10
00:00:51,509 --> 00:00:53,887
Malalaman mo talaga kung ga'no ka katatag.

11
00:00:53,970 --> 00:00:57,348
Malalaman mo 'yong halaga
ng pagiging team player.

12
00:00:57,432 --> 00:00:59,726
Malalaman mo 'yong pagkatao ng partner mo.

13
00:00:59,809 --> 00:01:02,020
Malalaman mo 'yong halaga ng buhay mo.

14
00:01:03,146 --> 00:01:04,898
Tingin ko, kalahati ng city may kilala

15
00:01:04,981 --> 00:01:08,401
o may kamag-anak na namatay
sa Trade Center.

16
00:01:08,485 --> 00:01:09,652
Pero matagal na 'yon.

17
00:01:10,695 --> 00:01:13,740
May mga tao ngayon na hindi naranasan
'yong gano'ng bagay.

18
00:01:13,823 --> 00:01:17,494
Hindi nila alam 'yong pakiramdam
ng totoong trahedya.

19
00:01:18,328 --> 00:01:21,081
Saka 'yong pagkakaisa ng buong city.

20
00:01:22,123 --> 00:01:25,835
Hindi mahalaga ano'ng background mo,
ano'ng lahi mo.

21
00:01:25,919 --> 00:01:28,338
Lahat kami, tao no'ng araw na 'yon.

22
00:01:29,756 --> 00:01:32,008
Makalipas ng dalawampu't limang taon,

23
00:01:32,509 --> 00:01:35,428
'yon pa din ang araw na nagbago
ng buhay ko.

24
00:01:36,054 --> 00:01:39,057
'Yong mundo bago ang September 10,
wala na 'yon.

25
00:01:40,058 --> 00:01:42,644
Nagdala 'yon ng 20 taong digmaan.

26
00:01:44,896 --> 00:01:46,231
Nagbago 'yong buong buhay ko.

27
00:01:47,732 --> 00:01:49,859
Nagbago 'yong buong mundo.

28
00:01:56,282 --> 00:01:59,994
Trabaho naming siguruhing makakauwi
at makakatulog kayo sa gabi.

29
00:02:01,121 --> 00:02:04,332
Importanteng malaman ng pamilya
sino'ng pumatay sa kamag-anak nila.

30
00:02:05,750 --> 00:02:09,379
Pinakamahalaga 'yong malasakit mo
sa mga biktima.

31
00:02:09,963 --> 00:02:12,173
Gusto kong malaman 'yong totoong nangyari.

32
00:02:13,133 --> 00:02:14,384
Ano ba talagang nangyari?

33
00:02:15,802 --> 00:02:18,138
Gusto mong alamin 'yong totoo.

34
00:02:18,221 --> 00:02:20,265
Gano'n ang ginagawa ng mga detective.

35
00:02:20,348 --> 00:02:23,268
Likas na sa 'yo 'yong tumulong sa tao.

36
00:02:23,977 --> 00:02:27,564
Sa New York City, sa NYPD…

37
00:02:29,858 --> 00:02:30,775
ito na 'yon.

38
00:02:45,707 --> 00:02:49,544
Ang ganda-ganda talaga pag tinitingnan
'yong mga tower galing sa baba.

39
00:02:49,627 --> 00:02:53,006
Lalo na pag bata ka, gagawin mo 'to.

40
00:02:53,089 --> 00:02:56,509
Pataas lang 'yon nang pataas
na parang hagdan papuntang langit.

41
00:02:58,011 --> 00:03:01,097
Nagtrabaho 'yong Tita JoAnn ko
sa World Trade Center.

42
00:03:01,181 --> 00:03:03,933
Nagtrabaho siya sa 103rd floor
at 105th floor

43
00:03:04,017 --> 00:03:05,685
ng North Tower.

44
00:03:06,311 --> 00:03:09,772
Nagtrabaho siya para sa Cantor Fitzgerald,
isang brokerage firm.

45
00:03:09,856 --> 00:03:12,150
Eighteen lang siya no'ng magtrabaho do'n.

46
00:03:12,233 --> 00:03:15,737
Naging vice president, saka partner siya.

47
00:03:16,654 --> 00:03:20,158
Tita ko si JoAnn,
pero para ko na siyang kapatid.

48
00:03:20,241 --> 00:03:23,661
Lagi niya 'kong inaalagaan.
Sinisigurado niyang hindi ako mapapaaway.

49
00:03:23,745 --> 00:03:25,455
Mas matanda lang siya nang 13 years.

50
00:03:26,664 --> 00:03:28,666
No'ng nagtrabaho siya do'n,

51
00:03:28,750 --> 00:03:32,378
sinama niya 'ko sa Trade Center,
first time ko 'yon.

52
00:03:32,462 --> 00:03:34,505
Pag five years old ka,

53
00:03:34,589 --> 00:03:38,134
excited ka sa mga bagay
na hindi mo pa nakikita dati.

54
00:03:38,843 --> 00:03:43,014
Kaya no'ng sumakay ako sa elevator,
para akong nasa rocket ship.

55
00:03:44,974 --> 00:03:48,895
Ilang minuto kang nasa loob,
paakyat ng ilang daang palapag.

56
00:03:48,978 --> 00:03:51,231
Pumuputok 'yong tenga mo.
Tapos lalabas ka.

57
00:03:51,314 --> 00:03:56,110
Paglapit mo sa mga bintana, para kang…

58
00:03:56,194 --> 00:03:57,904
Matagal makababa do'n.

59
00:03:58,571 --> 00:04:01,324
One hundred ten floors 'yon kada tower.

60
00:04:01,908 --> 00:04:05,536
Mahigit 50,000 tao ang andun
kahit sa normal na araw.

61
00:04:05,620 --> 00:04:07,664
May sariling zip code 'yong mga building.

62
00:04:08,748 --> 00:04:09,791
Masyado 'yong…

63
00:04:09,874 --> 00:04:13,294
Isipin mo na lang,
kahit sa'n ka nakatira sa United States,

64
00:04:13,378 --> 00:04:14,963
kada area may zip code.

65
00:04:15,046 --> 00:04:17,215
May sariling zip code
'yong dalawang building.

66
00:04:17,298 --> 00:04:22,470
Dinisenyo 'yon na makakatagal
sa malalakas na hangin, bagyo,

67
00:04:22,553 --> 00:04:26,057
tama ng kidlat,
saka pagbangga ng eroplano.

68
00:04:26,140 --> 00:04:28,977
Akala ng lahat, hindi 'yon nasisira.

69
00:04:30,979 --> 00:04:34,107
Lima ang napatay
at 1,000 ang napinsala ng bomba

70
00:04:34,190 --> 00:04:36,484
sa pagsabog na yumanig
sa World Trade Center

71
00:04:36,567 --> 00:04:39,279
at naghatid sa Lower Manhattan
sa matinding kaguluhan.

72
00:04:39,862 --> 00:04:43,032
May terrorist attack no'ng February 1993.

73
00:04:44,033 --> 00:04:46,995
Naglagay ng mga pampasabog sa van
'yong mga terorista,

74
00:04:47,078 --> 00:04:49,831
tapos ipinark sa garahe sa ilalim.

75
00:04:50,540 --> 00:04:53,459
Sumabog 'yon, pero maliit lang 'yong sira.

76
00:04:54,460 --> 00:04:57,797
Sabi no'ng katabi ko,
"Grabe, ang galing ng mga tower na 'to."

77
00:04:57,880 --> 00:05:01,467
"Kinaya nila 'yong malakas na pagsabog.
Hindi ako makapaniwala."

78
00:05:03,136 --> 00:05:06,848
Hindi ko talaga inakala
na target 'yong Twin Towers

79
00:05:06,931 --> 00:05:09,976
ng mga terorista
hanggang no'ng araw na 'yon.

80
00:05:10,059 --> 00:05:13,062
Tapos naisip ko,
simbolo sila ng katatagan.

81
00:05:13,146 --> 00:05:14,897
Simbolo ng dangal.

82
00:05:14,981 --> 00:05:18,943
'Yong kahit lumipad ka sa Atlantic Ocean,

83
00:05:19,527 --> 00:05:21,279
makikita mo 'yong Twin Towers.

84
00:05:23,114 --> 00:05:27,285
No'ng susunod na taon,
naglagay sila ng mga sementong harang

85
00:05:27,368 --> 00:05:29,912
para walang makakalapit

86
00:05:29,996 --> 00:05:35,293
na truck o kotseng puno ng kahit anong
device na sumasabog.

87
00:05:35,877 --> 00:05:39,630
Tapos mararamdaman mo,
"Okay, hindi na mauulit 'to."

88
00:05:47,472 --> 00:05:48,890
Tuesday 'yon.

89
00:05:50,850 --> 00:05:52,060
Maganda 'yong panahon.

90
00:05:53,353 --> 00:05:55,480
Wala akong maalalang ulap sa langit.

91
00:05:57,357 --> 00:05:59,275
Kailangan kong pumunta sa korte.

92
00:05:59,776 --> 00:06:01,903
Nasa Anti-Crime Unit ako, e.

93
00:06:01,986 --> 00:06:04,530
Pupunta ako sa trial
para sa kaso ng mandurukot.

94
00:06:05,239 --> 00:06:07,200
Sumakay ako ng ferry.

95
00:06:09,077 --> 00:06:12,080
Bumaba ako ng bangka sa Manhattan side.

96
00:06:12,163 --> 00:06:14,707
Tapos naglakad ako papunta
sa train station.

97
00:06:15,666 --> 00:06:18,795
Habang naglalakad ako,
ilang hakbang pa lang mula sa ferry,

98
00:06:18,878 --> 00:06:20,630
nakarinig ako ng mga pagsabog.

99
00:06:22,882 --> 00:06:25,968
'Yong tunog parang…

100
00:06:26,052 --> 00:06:28,721
Sabi ko talaga, "Ano ba 'yon?"

101
00:06:28,805 --> 00:06:30,765
Pero naglakad pa din ako.

102
00:06:31,349 --> 00:06:34,060
Sumakay ako sa subway papunta sa korte.

103
00:06:34,143 --> 00:06:35,686
Dapat andun na 'ko nang nine.

104
00:06:38,856 --> 00:06:42,068
Gumising ako sa dorm ng mga detective
sa 13th Precinct.

105
00:06:42,652 --> 00:06:44,153
Pag pulis ka,

106
00:06:44,237 --> 00:06:46,656
minsan ilang araw kang hindi nakakauwi.

107
00:06:47,407 --> 00:06:52,203
Nag-sign in ako,
tapos naaalala ko, ABC News 'yong palabas.

108
00:06:52,286 --> 00:06:57,375
Nakita kong binanggan ng eroplano
'yong Twin Towers.

109
00:06:57,458 --> 00:07:00,628
Parang missile 'yong tunog,
hindi eroplano.

110
00:07:00,711 --> 00:07:02,630
Biglang may malakas na pagsabog.

111
00:07:04,590 --> 00:07:08,010
Tinawagan ako ng dispatcher.
May maliit na Cessna daw

112
00:07:08,094 --> 00:07:10,304
na bumangga sa World Trade Center.

113
00:07:11,264 --> 00:07:14,767
Nakita ko galing sa West Side Highway

114
00:07:14,851 --> 00:07:17,353
na hindi maliit na Cessna 'yon.

115
00:07:17,437 --> 00:07:19,772
Sobrang laking eroplano no'n.

116
00:07:20,606 --> 00:07:22,358
Walanghiya!

117
00:07:24,652 --> 00:07:26,112
Police mode agad ako.

118
00:07:27,405 --> 00:07:29,365
Alam kong sa nangyaring 'yon,

119
00:07:29,449 --> 00:07:32,368
siguradong maraming masasaktan.

120
00:07:33,411 --> 00:07:37,748
Kakahatid ko lang sa PS 116
ng dalawang anak kong lalaki

121
00:07:37,832 --> 00:07:39,959
no'ng narinig ko 'yong sa radyo.

122
00:07:40,042 --> 00:07:43,087
May malaking trahedyang nangyayari
sa New York City ngayong umaga.

123
00:07:44,755 --> 00:07:48,134
Bilang detective commander sa Manhattan,

124
00:07:48,217 --> 00:07:51,137
siguro nag-iisa lang sa NYPD
na nakatira sa Manhattan,

125
00:07:51,220 --> 00:07:52,972
alam kong aasahan akong rumesponde.

126
00:07:53,598 --> 00:07:56,767
Kaya umuwi ako para magpalit,
isa sa mga iilang tao

127
00:07:56,851 --> 00:07:59,479
na nagsuot ng suit para rumesponde
sa World Trade Center.

128
00:07:59,562 --> 00:08:01,105
Napagalitan ako no'ng May,

129
00:08:01,189 --> 00:08:04,108
kasi rumesponde ako sa homicide
na hindi naka-suit.

130
00:08:07,361 --> 00:08:11,073
Nasa 19th Precinct ako
sa patrol borough ng Manhattan North.

131
00:08:11,949 --> 00:08:13,659
Sobrang tindi talaga no'n.

132
00:08:13,743 --> 00:08:17,163
Pakikilusin nila 'yong mga tao
sa New York City

133
00:08:17,246 --> 00:08:18,998
para rumesponde sa Trade Center.

134
00:08:21,542 --> 00:08:26,631
Pulis ako no'n sa 19th Precinct
kasama ni Pete Panuccio.

135
00:08:26,714 --> 00:08:31,636
Tinawag sa desk 'yong unang
one-in-eight para kumilos.

136
00:08:32,220 --> 00:08:34,472
Walong officer, isang sergeant.

137
00:08:34,555 --> 00:08:38,184
Papunta na kami sa One World Trade Center.

138
00:08:38,267 --> 00:08:41,938
Kasama si Joanne Dowd sa unang grupo
ng mga pulis ng 19th Precinct

139
00:08:42,021 --> 00:08:43,147
na umalis nang naka-van.

140
00:08:44,315 --> 00:08:47,318
Dapat magkikita kaming lahat
sa Church and Vesey.

141
00:08:47,818 --> 00:08:51,822
Kasama ko do'n 'yong lieutenant.
Sabi ko, "Sumakay na tayo sa kotse."

142
00:08:51,906 --> 00:08:53,199
"Pumunta na tayo do'n."

143
00:08:57,119 --> 00:08:58,621
Nasa tren ako.

144
00:08:59,747 --> 00:09:03,834
Bababa ako sa municipal building
na lagi n'yong nakikita sa Law & Order.

145
00:09:04,418 --> 00:09:08,172
Habang naglalakad ako
sa mga kilalang pillar na 'yon,

146
00:09:08,256 --> 00:09:10,591
lahat ng tao, nakatingala.

147
00:09:12,843 --> 00:09:15,263
Sumunod 'yong mata ko sa tinitingnan nila.

148
00:09:17,098 --> 00:09:20,101
Nakita ko 'yong malaking butas
sa North Tower.

149
00:09:21,185 --> 00:09:22,728
Ang laki ng mga tower na 'yon.

150
00:09:23,229 --> 00:09:25,940
Libo-libong tao ang nasa bawat building
kada araw.

151
00:09:26,023 --> 00:09:27,483
Marami akong kilalang andun.

152
00:09:29,193 --> 00:09:32,989
Tumawag agad ako sa 212-938-5029.

153
00:09:33,072 --> 00:09:35,032
Office number 'yon ni JoAnn.

154
00:09:35,992 --> 00:09:40,580
Narinig ko 'yong beep, beep, beep.
Hindi 'yon 'yong karaniwang busy sound.

155
00:09:41,330 --> 00:09:44,500
Para siyang "out-of-service" na beep tone.

156
00:09:45,209 --> 00:09:47,295
Nine o'clock na. Nasa trabaho na siya.

157
00:09:47,378 --> 00:09:48,838
Sabi ko, "Naku po."

158
00:09:50,506 --> 00:09:52,008
Kailangang pumunta do'n.

159
00:09:52,717 --> 00:09:53,926
Tapos bigla na lang…

160
00:09:55,303 --> 00:09:58,973
'yong unang tunog na akala ko nag-e-echo,

161
00:10:00,057 --> 00:10:03,102
narinig ko nang walang echo.

162
00:10:03,185 --> 00:10:04,478
Malakas na pagsabog.

163
00:10:07,773 --> 00:10:09,775
Talagang bumagsak ako sa semento.

164
00:10:11,861 --> 00:10:13,362
May pangalawang eroplano.

165
00:10:18,951 --> 00:10:21,454
Nasa 78th floor kami ng South Tower.

166
00:10:21,537 --> 00:10:24,665
Kaya lang ako nakaupo dito ngayon,
kasi nakatayo kami

167
00:10:24,749 --> 00:10:27,335
sa kabilang side
kung sa'n pumasok 'yong eroplano.

168
00:10:33,007 --> 00:10:37,303
Napasubsob ako sa sahig.
Hindi ko alam kung bakit.

169
00:10:37,803 --> 00:10:39,055
Nagdilim na lahat.

170
00:10:41,807 --> 00:10:43,768
May mga umiiyak, saka sumisigaw.

171
00:10:45,144 --> 00:10:48,564
'Yong katabi kong babae, kilala ko siya,
tinulak ko siya nang konti.

172
00:10:48,648 --> 00:10:50,524
Sabi ko, "Okay ka lang?"

173
00:10:51,150 --> 00:10:53,444
Hindi siya sumagot,
kaya alam kong wala na siya.

174
00:10:54,779 --> 00:10:57,448
Ang daming patay
na nakahandusay kung saan-saan.

175
00:10:57,948 --> 00:11:01,494
Sobrang pangit, ang gulo-gulo,
saka walang nakakaalam sa nangyayari.

176
00:11:03,788 --> 00:11:06,332
'Yong homicide squad, kasama ng iba pa,

177
00:11:06,415 --> 00:11:10,169
may emergency mobilization
sa lugar na 'yon.

178
00:11:11,545 --> 00:11:14,215
Nasa sasakyan kami ng dalawang partner ko,

179
00:11:14,298 --> 00:11:17,301
nakabukas 'yong mga ilaw at sirena,
galing kami sa 13th Precinct.

180
00:11:18,010 --> 00:11:22,598
Bigla na lang naming nakita
'yong usok na lumalabas sa South Tower.

181
00:11:22,682 --> 00:11:26,060
Tapos saka mo lang maiisip
na may bumangga sa isa pang tower.

182
00:11:28,688 --> 00:11:30,231
-Oh my goodness.
-Diyos ko.

183
00:11:30,314 --> 00:11:31,774
May isa pa.

184
00:11:31,857 --> 00:11:32,858
Diyos ko po.

185
00:11:32,942 --> 00:11:34,443
My goodness.

186
00:11:35,611 --> 00:11:39,323
Nagtinginan kaming lahat sa kotse,
sabi ko,

187
00:11:39,407 --> 00:11:41,701
"Hindi aksidente 'to."

188
00:11:44,912 --> 00:11:47,373
Una talagang pumasok sa isip ko,
'yong asawa ko.

189
00:11:48,416 --> 00:11:51,836
Nagtatrabaho siya sa kompanyang
tinatawag na Salomon Smith Barney.

190
00:11:51,919 --> 00:11:53,379
Alam kong nasa city siya.

191
00:11:53,462 --> 00:11:56,006
Alam ko ding may kliyente siya

192
00:11:56,090 --> 00:11:59,719
sa isa sa mga building ng Trade Center.

193
00:11:59,802 --> 00:12:02,388
At alam kong palagi siyang andun.

194
00:12:03,681 --> 00:12:06,267
Doon talaga umikot 'yong isip ko.

195
00:12:07,351 --> 00:12:10,104
May cell phone ako,
lumang flip phone 'yon,

196
00:12:10,187 --> 00:12:13,274
na parang StarTAC
o kung anumang tawag do'n.

197
00:12:13,357 --> 00:12:16,610
Naaalala kong sinubukan ko siyang
tawagan sa trabaho,

198
00:12:16,694 --> 00:12:21,073
tinawagan ko 'yong cell phone niya,
pero ayaw pumasok ng tawag ko.

199
00:12:21,157 --> 00:12:22,491
Dead air lang.

200
00:12:22,575 --> 00:12:26,162
Walang signal o kahit ano.

201
00:12:28,706 --> 00:12:31,167
Nagkakagulo talaga 'yong buong city.

202
00:12:32,793 --> 00:12:37,757
Iniiwan ng mga tao 'yong sasakyan nila
sa gitna ng mga intersection.

203
00:12:37,840 --> 00:12:39,759
Hayaan na 'yang kotse! Tara na!

204
00:12:41,051 --> 00:12:44,597
Sinusubukan na naming makarating
sa pupuntahan namin,

205
00:12:44,680 --> 00:12:46,682
sa Church and Vesey.

206
00:12:46,766 --> 00:12:50,978
Naipit kami sa gitna ng Maiden Lane,

207
00:12:51,061 --> 00:12:52,438
hindi kami gumagalaw.

208
00:12:53,189 --> 00:12:56,025
Bumaba na kami,
tapos iniwan na namin 'yong van.

209
00:12:56,108 --> 00:12:59,779
Tumakbo na kami papunta
sa World Trade Center.

210
00:13:02,531 --> 00:13:08,162
Habang palapit na kami sa mga tower,
tumingala kami.

211
00:13:08,245 --> 00:13:12,541
Tapos nakasabit na 'yong mga tao
sa mga bakal.

212
00:13:14,293 --> 00:13:17,087
Bumubuga 'yong maitim na usok.

213
00:13:17,588 --> 00:13:20,174
Nagpapadala ng sulat 'yong mga tao.

214
00:13:20,257 --> 00:13:23,844
"Tulungan n'yo ako.
Andito ako sa floor na 'to."

215
00:13:24,470 --> 00:13:25,346
Sobrang…

216
00:13:25,429 --> 00:13:26,597
Para kang…

217
00:13:29,350 --> 00:13:32,561
Ang hirap paniwalaan.

218
00:13:33,145 --> 00:13:37,149
Tapos sabi ng sergeant mo,
"Tara na. Kumilos na tayo."

219
00:13:37,233 --> 00:13:39,944
"Kailangan na nating makarating
sa pupuntahan natin."

220
00:13:40,027 --> 00:13:42,738
"Sasabihin nila kung ano'ng dapat gawin."

221
00:13:45,449 --> 00:13:49,787
Pambihira 'yong sunog na nangyayari
sa 78th floor.

222
00:13:51,539 --> 00:13:54,917
May maririnig kang pumuputok,
tapos hindi mo alam 'yong nangyayari,

223
00:13:55,000 --> 00:13:56,836
pero lumalala lang 'yong sunog.

224
00:13:57,503 --> 00:14:00,589
May galing sa kisame
na bumagsak malapit sa ulo ko.

225
00:14:01,465 --> 00:14:02,466
Maiisip mo,

226
00:14:02,550 --> 00:14:04,844
"Kalokohan 'to.
Kailangan ko nang makaalis dito."

227
00:14:04,927 --> 00:14:08,722
Iniisip ko, "Nasa 78th floor ako
ng nasusunog na building.

228
00:14:08,806 --> 00:14:10,307
Hindi ko alam pa'no makalabas."

229
00:14:12,893 --> 00:14:16,897
Una mong maiisip na tulungan
'yong mga taong nakakasalubong mo.

230
00:14:18,274 --> 00:14:20,317
Kaya dumeretso ako,

231
00:14:20,401 --> 00:14:24,029
tapos hinablot ako ng sergeant ko sa batok

232
00:14:24,113 --> 00:14:25,281
at hinila ako.

233
00:14:26,991 --> 00:14:28,826
Tapos may tumalon…

234
00:14:29,952 --> 00:14:31,495
bumagsak siya sa harap ko.

235
00:14:34,790 --> 00:14:37,084
May napatay siyang nasa harap ko.

236
00:14:38,586 --> 00:14:40,296
Grabe talaga.

237
00:14:40,921 --> 00:14:42,423
Ang hirap panoorin.

238
00:14:43,591 --> 00:14:45,759
Wala kaming magawa.

239
00:14:48,429 --> 00:14:52,933
Iba na 'yong nakita mo,
pero mas matindi 'yong tunog.

240
00:14:56,228 --> 00:14:57,396
Sorry, a.

241
00:15:05,654 --> 00:15:07,531
Pag may nahulog na katawan

242
00:15:09,033 --> 00:15:10,743
nang gano'n kataas,

243
00:15:11,869 --> 00:15:14,413
parang nababasag na bubog.

244
00:15:17,625 --> 00:15:19,835
Wasak talaga siya.

245
00:15:27,843 --> 00:15:31,388
Homicide detective ako sa New York City
kaya nakakita na ako ng patay,

246
00:15:32,222 --> 00:15:34,058
nakakakilabot na murder scene,

247
00:15:34,141 --> 00:15:36,435
karahasan, mga gano'ng bagay.

248
00:15:37,394 --> 00:15:42,149
Isa sa mga pinakanakakabahala
na hinding-hindi ko makakalimutan,

249
00:15:43,359 --> 00:15:47,821
'yong mas pipiliin pa ng mga taong 'to
na tumalon at mamatay

250
00:15:47,905 --> 00:15:49,365
kesa masunog nang buhay.

251
00:15:50,282 --> 00:15:51,492
Wala kang pagpipilian, e.

252
00:15:58,040 --> 00:16:01,377
No'ng nasa 78th floor ako, naisip ko,

253
00:16:01,460 --> 00:16:05,714
"Kailangan ako ng dalawang anak ko,
pero di ko alam pa'no lalabas dito."

254
00:16:05,798 --> 00:16:09,510
Sobrang daming harang,
tapos ramdam mo 'yong init.

255
00:16:09,593 --> 00:16:12,930
May nakasalubong akong dalawang babae,
may dumating na dalawang lalaki,

256
00:16:13,013 --> 00:16:15,140
tapos may nakita kaming bakanteng hagdan.

257
00:16:15,224 --> 00:16:17,351
Nakababa kami hanggang 75th floor.

258
00:16:18,394 --> 00:16:23,649
May dalawang bombero ng New York City
na paakyat sa hagdan.

259
00:16:23,732 --> 00:16:27,903
Meron silang malalaking tangke sa likod.
May dala-dala silang equipment.

260
00:16:27,987 --> 00:16:31,031
Sabi namin, "Pumunta kayo sa 78,
kasi sobrang lala do'n."

261
00:16:31,115 --> 00:16:32,825
Naaalala ko, sabi nila sa 'min,

262
00:16:32,908 --> 00:16:36,078
"Wag n'yo na kaming alalahanin.
Isipin n'yo ang sarili n'yo."

263
00:16:36,161 --> 00:16:38,956
"Lumabas na kayo.
Kami na'ng bahala sa 78."

264
00:16:39,039 --> 00:16:42,418
Magigising ka talaga
sa takbo ng isip ng mga tao.

265
00:16:42,501 --> 00:16:46,296
Kung pa'no rumeresponde
ang first responders sa gano'ng sitwasyon.

266
00:16:46,880 --> 00:16:47,965
Tara na!

267
00:16:49,925 --> 00:16:55,597
Naglalabas na ng mga tao sa building
'yong Lower Manhattan precincts.

268
00:16:56,390 --> 00:16:59,518
Kasama namin
'yong Upper Manhattan precincts.

269
00:17:00,060 --> 00:17:01,937
Lumipat kami sa Park Place,

270
00:17:02,021 --> 00:17:05,149
nasa kabilang kalsada 'yon
mula sa World Trade Center.

271
00:17:05,232 --> 00:17:10,904
Nag-assign sila ng apat na pulis
kada floor para tumulong sa evacuation.

272
00:17:12,990 --> 00:17:17,119
Habang bumababa,
may nadaanan kaming mga harang

273
00:17:17,202 --> 00:17:21,832
na nilaktawan namin
para makarating sa 40th floor.

274
00:17:22,499 --> 00:17:26,003
May pulis sa elevator na nagsasabing

275
00:17:26,086 --> 00:17:27,963
"Sakay na. Ilalabas ko kayo."

276
00:17:29,757 --> 00:17:31,383
Bumaba kami sa first floor.

277
00:17:31,467 --> 00:17:34,887
Puro alikabok at kung ano-anong kalat
'yong buong first floor.

278
00:17:34,970 --> 00:17:38,307
Nakakakilabot. Wala ka nang makita
sa nasa harapan mo.

279
00:17:39,349 --> 00:17:41,185
Lumabas kami sa pinto.

280
00:17:42,352 --> 00:17:45,022
Hindi ko talaga naiintindihan
kung ano'ng nangyayari.

281
00:17:45,105 --> 00:17:47,066
Pinakatamang paglalarawan do'n, "delubyo".

282
00:17:50,110 --> 00:17:53,572
Sa paningin ng triage,
siguro mukha akong singlala ng iba

283
00:17:53,655 --> 00:17:56,617
kaya nilapitan at inakay ako ng pulis.

284
00:17:56,700 --> 00:17:59,078
Hindi ko siya kilala.
Wala akong alam sa kanya.

285
00:17:59,161 --> 00:18:01,455
Basta ang alam ko lang,
may tumutulong sa 'kin.

286
00:18:01,538 --> 00:18:03,415
Tapos may kumuha ng picture ko.

287
00:18:05,417 --> 00:18:08,212
Inalalayan ako no'ng pulis
para iupo ako sa bangketa.

288
00:18:08,295 --> 00:18:10,798
Saka ako dinala sa ambulansya.

289
00:18:11,507 --> 00:18:14,009
Tapos bumalik na siya sa building.

290
00:18:22,017 --> 00:18:24,394
Nag-drive ako papunta
sa World Trade Center.

291
00:18:26,021 --> 00:18:27,898
Pagdating ko sa lugar,

292
00:18:27,981 --> 00:18:30,442
may makina ng eroplano
sa gitna ng kalsada.

293
00:18:30,526 --> 00:18:34,113
Naisip kong kunin 'yong serial number no'n

294
00:18:34,196 --> 00:18:36,031
para makilala 'yong eroplano.

295
00:18:36,615 --> 00:18:38,117
Sa totoo lang, dahil sa stress,

296
00:18:38,200 --> 00:18:42,412
naging detective ako
kahit na dapat naging boss ako.

297
00:18:43,622 --> 00:18:47,000
Kinailangan kong magising
mula sa sitwasyon.

298
00:18:47,084 --> 00:18:50,629
Lumakad ako papunta
sa pansamantalang headquarters

299
00:18:50,712 --> 00:18:53,757
na nasa kabilang kalsada
mula sa South Tower

300
00:18:53,841 --> 00:18:57,136
para tumawag sa mas mataas
na headquarters ko.

301
00:19:00,222 --> 00:19:02,432
Malapit na 'ko sa World Trade Center.

302
00:19:03,058 --> 00:19:06,270
Nakatayo ako do'n.
Iniisip ko, "Ano'ng gagawin ko?"

303
00:19:08,063 --> 00:19:10,315
Hindi kami nag-train sa academy
para sa ganito.

304
00:19:10,399 --> 00:19:11,650
Hindi nila tinuro 'to.

305
00:19:12,860 --> 00:19:14,945
Twenty-seven years old ako.

306
00:19:15,028 --> 00:19:16,989
Baka 28, alinman sa dalawa.

307
00:19:17,489 --> 00:19:20,325
Bata pa ako no'n kung tutuusin.

308
00:19:21,160 --> 00:19:23,662
Ano'ng gagawin ko? Naisip ko, "Pa'no ko…"

309
00:19:23,745 --> 00:19:26,123
"Pa'no ako aakyat para kunin siya do'n?"

310
00:19:28,876 --> 00:19:31,712
Mula pagkabata ko, andun na si JoAnn.

311
00:19:32,504 --> 00:19:34,298
Proud siya sa career ko.

312
00:19:34,381 --> 00:19:36,633
Andun siya no'ng grumaduate ako
sa police academy.

313
00:19:38,093 --> 00:19:40,721
No'ng bumili ako ng bahay,
pinautang niya 'ko ng $3,000.

314
00:19:42,264 --> 00:19:43,932
Lagi ko siyang maaasahan.

315
00:19:44,558 --> 00:19:47,352
Pa'no ko siya tutulungan ngayon?

316
00:19:50,272 --> 00:19:52,524
Naghahanap ako ng gabay.

317
00:19:55,027 --> 00:19:58,030
Tapos nakasalubong ko
'yong lieutenant ko no'n.

318
00:19:59,406 --> 00:20:03,243
Naglalakad kami pa-south,
nasa harap kami ng Verizon Building.

319
00:20:03,785 --> 00:20:05,037
May narinig akong umuugong.

320
00:20:11,501 --> 00:20:13,462
Hindi gumagana 'yong cell phones.

321
00:20:13,545 --> 00:20:15,839
May kausap ako sa landline.

322
00:20:15,923 --> 00:20:20,385
Tapos nanginig 'yong telepono,
saka gumapang sa mesa.

323
00:20:20,886 --> 00:20:22,804
Naisip ko baka subway 'yon.

324
00:20:24,056 --> 00:20:26,808
Naramdaman kong gumalaw 'yong sahig.

325
00:20:26,892 --> 00:20:29,228
Lumakas 'yong ugong.

326
00:20:29,311 --> 00:20:32,147
Akala namin, may sumabog. Gano'n kalakas.

327
00:20:32,898 --> 00:20:36,652
Pero parang gumugulong.
May gumugulong nang malakas.

328
00:20:38,237 --> 00:20:39,529
Parang…

329
00:20:43,283 --> 00:20:46,245
Tapos nakita ko na lang,
mula 30th floor pababa…

330
00:20:49,081 --> 00:20:51,250
Oh my God!

331
00:20:55,712 --> 00:20:57,881
-Dapa!
-Doon kayo!

332
00:20:57,965 --> 00:21:00,300
Ilang kanto mula sa Trade Center,

333
00:21:00,384 --> 00:21:05,430
puro puting usok 'yong binubuga
kung asan 'yong South Tower dati.

334
00:21:06,014 --> 00:21:08,308
Oh my God!

335
00:21:09,017 --> 00:21:12,229
At papunta 'yon nang mabilis
kung asan kami

336
00:21:12,896 --> 00:21:14,690
ng partner ko.

337
00:21:16,608 --> 00:21:20,237
Nagtinginan na lang kaming dalawa,
tapos nagsimula nang,

338
00:21:20,320 --> 00:21:22,614
gaya ng tawag natin, "kumaripas ng takbo."

339
00:21:22,698 --> 00:21:27,119
Tumakbo kami nang mabilis para magtago
sa Syms department store.

340
00:21:27,703 --> 00:21:31,373
Sabi ng lieutenant ko
no'ng sandaling 'yon,

341
00:21:31,456 --> 00:21:32,749
"Tang ina, takbo!"

342
00:21:32,833 --> 00:21:34,209
Umalis na kayo dito!

343
00:21:34,710 --> 00:21:36,378
-Bilis!
-Dali!

344
00:21:39,464 --> 00:21:42,968
Tapos lahat ng pulis na kasama ko

345
00:21:43,051 --> 00:21:46,305
na nakalinyang tumutulong sa evacuation,

346
00:21:46,388 --> 00:21:49,850
tumatakbo papunta sa 'kin
na parang mga toro.

347
00:21:50,726 --> 00:21:54,479
Tapos sumubsob ako sa bangketa,

348
00:21:54,563 --> 00:21:57,774
nasagasaan pa nila ako.

349
00:21:59,484 --> 00:22:02,988
Hindi mo naman sila masisisi, e.

350
00:22:03,655 --> 00:22:05,490
Pero nagalit talaga ako.

351
00:22:06,199 --> 00:22:09,745
Narinig kong tumunog 'yong tuhod,
saka likod ko.

352
00:22:10,370 --> 00:22:13,665
Naramdaman ko agad 'yong sakit.

353
00:22:14,207 --> 00:22:18,795
Para 'kong napako sa gilid ng kalsada.

354
00:22:20,922 --> 00:22:22,215
Hindi ako makagalaw.

355
00:22:23,759 --> 00:22:27,304
Tapos may dalawang lalaki
galing sa 23rd Precinct

356
00:22:27,387 --> 00:22:29,598
na hindi ko nakuha 'yong pangalan,

357
00:22:29,681 --> 00:22:31,516
gano'n din 'yong nangyari sa kanila.

358
00:22:32,184 --> 00:22:35,896
Sabi nila, "Kaya mong lumakad?"
Sabi ko, "Kaya kong tumakbo. Tara."

359
00:22:35,979 --> 00:22:37,189
Bilis!

360
00:22:37,981 --> 00:22:41,360
Sinubukan naming makalampas sa harang,
pero hindi kaya.

361
00:22:41,985 --> 00:22:45,238
Kaya pumasok na lang kami sa Broadway,

362
00:22:45,322 --> 00:22:49,451
tapos lumuhod
at nagtago kami hangga't kaya namin.

363
00:22:54,790 --> 00:22:57,292
Sinusubukan naming makapasok
sa 7 World Trade,

364
00:22:57,376 --> 00:23:01,463
na nasa bandang north
ng mismong Twin Towers.

365
00:23:02,005 --> 00:23:04,549
Parang 'yon 'yong pinakaligtas na taguang
nahanap namin.

366
00:23:06,718 --> 00:23:08,261
Naka-lock 'yong mga pinto.

367
00:23:08,929 --> 00:23:12,349
Bubunutin ko na sana 'yong baril ko
para barilin 'yong bubog.

368
00:23:12,933 --> 00:23:15,060
Ayokong abutin sa kalsada.

369
00:23:16,228 --> 00:23:20,065
May nagbukas ng pinto mula sa loob,
sumisigaw.

370
00:23:20,148 --> 00:23:21,483
"Pasok kayo!"

371
00:23:22,234 --> 00:23:23,193
Tumakbo kami papasok.

372
00:23:23,902 --> 00:23:27,614
Para kang nasa babasaging kahon
na dalawa o tatlong palapag ang taas.

373
00:23:29,032 --> 00:23:32,744
Nababasag 'yong bubog sa loob,
pati sa front lobby,

374
00:23:32,828 --> 00:23:36,289
tapos mabilis napupuno 'yong lugar
ng dumi at alikabok.

375
00:23:39,751 --> 00:23:45,215
'Yon talaga 'yong pinakanakakatakot
na sandali ng buhay ko.

376
00:23:45,298 --> 00:23:50,137
Nalagay na 'ko sa mga nakakatakot
na sitwasyon sa trabaho ko, a.

377
00:23:51,721 --> 00:23:54,641
Pero bigla kong naisip na…

378
00:23:55,308 --> 00:23:56,893
"Dito na 'ko mamamatay."

379
00:24:04,234 --> 00:24:07,946
Parang may mga bagay na bumabagal
habang 'yong iba, bumibilis.

380
00:24:08,029 --> 00:24:10,532
Nakakabilib 'yong kayang iproseso ng utak.

381
00:24:11,741 --> 00:24:14,035
Hindi ako relihiyosong tao.

382
00:24:14,536 --> 00:24:19,124
Pero pag sa tingin mo mamamatay ka na,
dapat ayusin mo na agad 'yong buhay mo.

383
00:24:19,207 --> 00:24:20,917
Kaya 'yon 'yong parang…

384
00:24:21,001 --> 00:24:22,127
Sabi ko, "Diyos ko…"

385
00:24:23,462 --> 00:24:25,839
Fourteen years na 'kong
hindi umiinom no'n.

386
00:24:27,466 --> 00:24:29,468
Ang unang pumasok sa isip ko,

387
00:24:29,551 --> 00:24:32,721
"Alam mo, Diyos ko?
Salamat sa nakaraang 14 years."

388
00:24:34,556 --> 00:24:36,308
"Alagaan n'yo po 'yong pamilya ko."

389
00:24:37,350 --> 00:24:40,645
Tapos naisip ko,
"Eto na 'to. Tiisin mo na lang."

390
00:24:43,148 --> 00:24:47,569
Napuno na ng usok 'yong building
na pinagtataguan ko.

391
00:24:48,236 --> 00:24:49,779
Tapos naalala ko,

392
00:24:49,863 --> 00:24:53,575
natutunan ko sa elementary school
na pag may makapal na usok,

393
00:24:53,658 --> 00:24:55,994
dapat dumapa ka, tapos gumapang.

394
00:24:56,077 --> 00:24:58,955
Ang kaso, 'yong usok na 'to,

395
00:24:59,539 --> 00:25:03,502
mas makapal sa baba,
tapos manipis sa taas.

396
00:25:04,002 --> 00:25:09,508
Kaya nalito ako at pinagdudahan ko
lahat ng natutunan ko

397
00:25:09,591 --> 00:25:13,178
kay Sister Elizabeth
sa Our Lady of Snows no'ng 1968.

398
00:25:15,555 --> 00:25:17,682
Wala na! 'Yong buong tower!

399
00:25:17,766 --> 00:25:19,059
Wala na!

400
00:25:19,142 --> 00:25:20,727
Anak ng pucha!

401
00:25:23,939 --> 00:25:25,982
Sa 7 World Trade,

402
00:25:26,066 --> 00:25:28,610
walang tumama sa 'min,
walang malalaking gumuho.

403
00:25:29,778 --> 00:25:31,154
Hindi ka patay.

404
00:25:32,030 --> 00:25:34,574
Magtrabaho ka. Tumulong ka.

405
00:25:36,910 --> 00:25:39,538
Halos wala kang makita
sa loob ng building.

406
00:25:39,621 --> 00:25:42,249
Meron akong dalang pangit na flashlight,

407
00:25:42,332 --> 00:25:45,043
tapos may narinig akong mga tao
na sumisigaw sa escalator

408
00:25:45,126 --> 00:25:46,586
kaya umakyat ako.

409
00:25:47,087 --> 00:25:49,172
Ako lang 'yong pulis do'n.

410
00:25:50,006 --> 00:25:51,341
May lalaki, building…

411
00:25:51,424 --> 00:25:54,302
Di ko alam kung fire marshal
o security guard siya.

412
00:25:54,803 --> 00:25:56,805
Sabi niya, "Salamat sa Diyos, may pulis."

413
00:25:57,973 --> 00:25:58,974
Sabi ko…

414
00:26:00,433 --> 00:26:04,479
"Oo, andito ang sandatahang lakas.
Ako lang 'to, wala nang iba."

415
00:26:07,107 --> 00:26:08,733
Bumagsak 'yong South Tower.

416
00:26:09,359 --> 00:26:11,069
Kailangan naming magkita-kita.

417
00:26:11,570 --> 00:26:14,489
Naglakad kami papuntang North Tower.

418
00:26:15,991 --> 00:26:16,866
May mga bombero.

419
00:26:20,829 --> 00:26:23,290
Binubuhusan nila ng tubig
'yong mga mata nila.

420
00:26:23,957 --> 00:26:25,667
Umiiyak sila.

421
00:26:28,628 --> 00:26:33,049
May mga civilian na nakalabas sa building.

422
00:26:33,675 --> 00:26:36,511
May naaalala akong lalaki, hinila ko.
Niyakap ko siya.

423
00:26:36,595 --> 00:26:40,098
Matanda na. Mas matanda kesa sa 'kin.
Siguro nasa forties…

424
00:26:40,599 --> 00:26:42,559
Umiiyak siya, tapos…

425
00:26:43,727 --> 00:26:44,936
Gulat na gulat.

426
00:26:45,437 --> 00:26:46,813
Ako din, e.

427
00:26:46,896 --> 00:26:48,481
Sabi ko, "Magiging ayos ang lahat."

428
00:26:51,401 --> 00:26:53,528
Humupa 'yong alikabok.

429
00:26:54,195 --> 00:26:57,532
Pumunta kami sa tinatawag ngayon
na "Ground Zero"

430
00:26:57,616 --> 00:27:01,911
para mapabilis 'yong evacuation.

431
00:27:04,414 --> 00:27:08,043
Pagdating namin do'n, wala na 'yon do'n.

432
00:27:09,210 --> 00:27:15,550
May piraso ng building
sa gitna ng Church and Vesey.

433
00:27:17,844 --> 00:27:21,306
'Yong South Tower
kahit na pangalawang binangga,

434
00:27:21,389 --> 00:27:24,851
'yon 'yong unang bumagsak,
kasi sa mas mababa tinamaan.

435
00:27:24,934 --> 00:27:27,562
Kaya mas napahina 'yong building.

436
00:27:29,773 --> 00:27:33,610
Pagkatapos ng '93 bombing
sa World Trade Center,

437
00:27:33,693 --> 00:27:37,113
dumaan kami sa training na hindi kayang
pabagsakin ng eroplano 'yong tower

438
00:27:37,197 --> 00:27:39,157
nang dahil lang sa matinding puwersa.

439
00:27:39,240 --> 00:27:41,701
Pero handa na 'kong baguhin
'yong pag-iisip ko.

440
00:27:42,661 --> 00:27:45,080
Umalis na kayo.
Pabagsak na 'yong isa pang tower.

441
00:27:45,163 --> 00:27:47,457
-Sinabi ba nilang—
-Oo, babagsak na.

442
00:27:47,540 --> 00:27:50,001
Naghanay kami ng mga pulis

443
00:27:50,085 --> 00:27:52,504
para palayuin 'yong mga tao sa building,

444
00:27:52,587 --> 00:27:55,423
kasi halata namang babagsak na
'yong pangalawang building.

445
00:27:55,507 --> 00:27:57,592
-Umalis na kayo!
-Aalis na kami!

446
00:27:57,676 --> 00:28:01,888
May nakita akong ilang EMS.
Sabi ko, "Tol, ano'ng ginagawa n'yo?"

447
00:28:01,971 --> 00:28:04,182
Sabi niya, "Babalik kami sa building."

448
00:28:04,265 --> 00:28:05,433
Sabi ko, "Baliw ka."

449
00:28:06,142 --> 00:28:09,479
Sabi niya, "Hindi, may mga tao pa do'n
na kailangang ilabas."

450
00:28:09,562 --> 00:28:11,398
Tapos para akong duwag,

451
00:28:13,233 --> 00:28:14,859
kasi paalis na ako, e.

452
00:28:16,528 --> 00:28:17,987
Sabi ko, "Sige, bahala na."

453
00:28:18,071 --> 00:28:20,907
"Hindi ako mapapahiya sa bombero,
kaya dito lang ako."

454
00:28:20,990 --> 00:28:22,409
Alis! Bilisan n'yo!

455
00:28:23,243 --> 00:28:27,956
May antenna 'yong North Tower sa tuktok.
Tapos tumabingi na siya.

456
00:28:28,790 --> 00:28:30,500
Nakarinig kami ng mga ingay.

457
00:28:30,583 --> 00:28:31,584
Ako, narinig ko.

458
00:28:32,877 --> 00:28:34,337
Parang lumalangitngit.

459
00:28:36,339 --> 00:28:38,341
Dalawang kalsada 'yong layo namin.

460
00:28:40,927 --> 00:28:42,345
Dinig mo 'yong ugong.

461
00:28:43,972 --> 00:28:47,058
Saka ko nakita 'yong tower na bumagsak.

462
00:28:55,275 --> 00:28:57,026
Bumabagsak na 'yong tower!

463
00:28:57,569 --> 00:28:59,946
Lumayo kayo! Lumayo kayo!

464
00:29:02,615 --> 00:29:06,995
No'ng bumabagsak 'yong building,
parang nakikita ko 'yong mga anak ko…

465
00:29:13,084 --> 00:29:14,586
na tinatawag ako

466
00:29:15,420 --> 00:29:17,172
para tumakbo nang mabilis.

467
00:29:20,091 --> 00:29:21,551
Tapos dumapa.

468
00:29:22,343 --> 00:29:23,553
Halikayo dito.

469
00:29:24,220 --> 00:29:27,599
Nagtago ako sa gilid ng kalsada.

470
00:29:27,682 --> 00:29:30,894
'Yong mahigit 100 kilong taba ko,

471
00:29:30,977 --> 00:29:36,441
pinagkasya ko sa six inches
na bangketa para makaligtas.

472
00:29:37,233 --> 00:29:41,070
Naalala ko 'yong training ko sa military,
'yong paa ko ang nakaturo sa pagsabog.

473
00:29:43,072 --> 00:29:45,492
Parang may hangin ng malakas na bagyo.

474
00:29:46,326 --> 00:29:49,537
Tumingin ako sa kanan ko,
may tumumbang truck.

475
00:29:51,414 --> 00:29:53,708
Tapos biglang naging madilim.

476
00:29:56,419 --> 00:29:57,796
Wala akong makita.

477
00:29:57,879 --> 00:30:00,507
Tapos sobrang tahimik ng lahat.

478
00:30:02,842 --> 00:30:04,552
Inisip ko kung patay na 'ko.

479
00:30:05,637 --> 00:30:07,347
Wala akong nararamdamang sakit.

480
00:30:10,558 --> 00:30:14,312
Tapos biglang hindi talaga ako makahinga.

481
00:30:15,230 --> 00:30:19,651
Kinailangan kong ilapit 'yong kamay ko
para kunin sa bunganga ko

482
00:30:19,734 --> 00:30:23,154
'yong mga tipak ng semento.

483
00:30:24,072 --> 00:30:26,574
Tapos umubo ako, napaluhod ako.

484
00:30:27,075 --> 00:30:28,785
May babaeng humila sa 'kin.

485
00:30:29,369 --> 00:30:32,413
Dinala ako sa fire hydrant
para hugasan 'yong mga mata ko.

486
00:30:32,497 --> 00:30:34,666
Binigyan niya 'ko ng tubig.

487
00:30:35,166 --> 00:30:36,835
Nakikita ko pa din 'yong mukha niya.

488
00:30:37,377 --> 00:30:40,213
Sa totoo lang, 'yon ang magandang sandali
ng araw na 'yon.

489
00:30:40,296 --> 00:30:43,675
May taong tumulong sa 'kin
no'ng kailangan ko ng tulong.

490
00:30:46,678 --> 00:30:48,388
Umaasa akong nakalabas si JoAnn.

491
00:30:49,430 --> 00:30:52,475
Umaasa akong nakalabas
'yong mga katrabaho niya.

492
00:30:52,976 --> 00:30:55,520
Umaasa ako na halos lahat ng tao,
nakalabas.

493
00:30:56,521 --> 00:30:58,106
Sa gano'ng klase ng pagkabigla,

494
00:30:59,065 --> 00:31:03,611
hindi mo na maiisip 'yong tindi
ng mga nakikita mo, e.

495
00:31:06,948 --> 00:31:08,950
Nasa Syms department store kami.

496
00:31:09,033 --> 00:31:12,954
Balot ng takot 'yong mukha
ng mga nagsa-shopping do'n.

497
00:31:13,037 --> 00:31:15,164
"Kailangan silang ilabas.
Kailangang kumilos."

498
00:31:16,291 --> 00:31:19,544
Kung anuman 'yong nasa usok na 'yon,
parang nasunog 'yong mga mata ko.

499
00:31:20,461 --> 00:31:24,424
Kaya kumuha kami ng mga naka-display
na pocket square,

500
00:31:24,507 --> 00:31:25,842
binasa, at pinamigay namin.

501
00:31:27,260 --> 00:31:29,721
Lahat ng mga empleyado, saka mga tao do'n,

502
00:31:29,804 --> 00:31:32,724
sinabihan naming takpan 'yong mukha nila
ng pocket square,

503
00:31:32,807 --> 00:31:36,895
tapos subukang wag singhutin
kung anuman 'yong usok na 'yon.

504
00:31:39,689 --> 00:31:44,944
Pinapila namin lahat
para lumakad pa-south papunta sa tubig.

505
00:31:45,028 --> 00:31:46,446
Lumakad na kayo. Sige na.

506
00:31:46,529 --> 00:31:49,949
May mga nakahandang ferry,
saka mga taong may private boat.

507
00:31:50,033 --> 00:31:53,036
Sinusundo nila 'yong mga tao
para makaalis sa Manhattan.

508
00:31:54,370 --> 00:31:57,332
Wala kaming balak umalis
ng mga partner ko.

509
00:31:57,415 --> 00:31:59,667
Sabi namin, "Ano na'ng gagawin natin?"

510
00:32:00,835 --> 00:32:03,212
Di ko matiis isipin ulit 'yong asawa ko,

511
00:32:03,296 --> 00:32:04,631
saka kung ligtas siya.

512
00:32:04,714 --> 00:32:07,550
Sinubukan ko ulit siyang tawagan
sa cell phone ko,

513
00:32:07,634 --> 00:32:09,969
pero wala pa din.

514
00:32:10,053 --> 00:32:12,680
Wala akong matawagan. Walang signal, e.

515
00:32:12,764 --> 00:32:14,432
Hindi ako makatawag.

516
00:32:17,226 --> 00:32:19,103
Walang communication.

517
00:32:19,771 --> 00:32:23,316
Nasa isang tower 'yong antenna
na sumasaklaw sa karamihan ng broadcast,

518
00:32:23,399 --> 00:32:26,903
mga cell phone, TV, saka radyo.

519
00:32:26,986 --> 00:32:29,989
Kaya wala kaming communication
sa ibang agency.

520
00:32:31,115 --> 00:32:36,079
Pero may point-to-point communication kami
sa police department.

521
00:32:36,162 --> 00:32:40,458
Kaya maririnig mo 'yong transmission
ng isa't isa.

522
00:32:40,541 --> 00:32:43,044
Nasa north ng Vesey Street
ang command post.

523
00:32:43,127 --> 00:32:44,420
10-4.

524
00:32:44,504 --> 00:32:45,964
Pero wala nang iba.

525
00:32:46,798 --> 00:32:50,093
Saka sobrang tahimik.

526
00:32:52,345 --> 00:32:56,391
Ang maririnig mo lang,
'yong alarm ng mga bombero

527
00:32:56,474 --> 00:33:00,728
para sa mga oxygen na dala nila
sa likod nila.

528
00:33:01,896 --> 00:33:03,648
Sobrang tahimik,

529
00:33:04,565 --> 00:33:06,442
pero nakakabingi

530
00:33:06,526 --> 00:33:10,571
sa canyon na 'yon na bahagi ng Manhattan.

531
00:33:13,992 --> 00:33:16,619
Isa sa mga naranasan ko
no'ng araw na 'yon…

532
00:33:16,703 --> 00:33:19,914
pag binabalikan at iniisip ko,
'yong lungkot.

533
00:33:21,082 --> 00:33:23,626
Nahiwalay ako sa mga katrabaho ko.

534
00:33:24,377 --> 00:33:25,420
Mahirap 'yon sa pulis.

535
00:33:26,754 --> 00:33:29,924
Sa gitna ng kalamidad,

536
00:33:31,134 --> 00:33:32,510
talagang naging

537
00:33:32,593 --> 00:33:36,723
parang sobrang bigat ng pakiramdam,
kasi napahiwalay ka, e.

538
00:33:38,224 --> 00:33:42,186
Sabi ko, "Titingnan ko kung mahahanap ko
'yong mga dapat kasama ko."

539
00:33:43,521 --> 00:33:45,732
Napadaan ako sa bar.

540
00:33:45,815 --> 00:33:46,941
Sobrang weird.

541
00:33:47,942 --> 00:33:49,736
Bigla akong may naisip.

542
00:33:50,945 --> 00:33:54,198
Walang magagalit sa 'yo
kung pupunta ka sa likod ng bar…

543
00:33:55,491 --> 00:33:59,495
kukunin mo 'yong bote ng Johnnie Walker,
tapos magsasalin ka ng shot.

544
00:33:59,579 --> 00:34:02,248
Sa lumalaban sa pagkalulong sa alak,

545
00:34:03,291 --> 00:34:05,418
andun lang siya, nagsasabing

546
00:34:05,501 --> 00:34:08,421
"Hindi naman makakasama
'yong isang lagok."

547
00:34:08,504 --> 00:34:11,966
'Yon 'yong mga usapang
tumatakbo sa bungo ko.

548
00:34:12,050 --> 00:34:13,176
Tapos sabi ko…

549
00:34:14,677 --> 00:34:17,096
"Wag ngayon. May trabaho pa 'ko."

550
00:34:17,180 --> 00:34:18,222
Kaya…

551
00:34:18,931 --> 00:34:22,143
Hanggang ngayon, hindi ako umiinom.
Malapit nang mag-38 years.

552
00:34:24,979 --> 00:34:29,609
One-star chief ako na namumuno
sa mga detective sa Bronx.

553
00:34:30,568 --> 00:34:32,779
Nagmadali kami papunta sa city.

554
00:34:33,654 --> 00:34:35,490
Pumunta kami sa Trinity and Liberty

555
00:34:36,115 --> 00:34:38,451
no'ng bumagsak 'yong North Tower.

556
00:34:38,951 --> 00:34:43,122
Naalala kong may Burger King
sa kanto ng Trinity and Liberty.

557
00:34:43,706 --> 00:34:45,917
Kaya kinuha ko 'yong pagkakataon

558
00:34:46,000 --> 00:34:49,378
na gawing pansamantalang headquarters
'yong Burger King.

559
00:34:50,797 --> 00:34:53,549
Nagbigay ako ng mga assignment,

560
00:34:53,633 --> 00:34:56,010
tapos pakalat-kalat kami buong araw.

561
00:34:57,011 --> 00:35:02,725
Dumadating sa city 'yong mga pulis
galing sa Brooklyn, sa Upper Manhattan.

562
00:35:04,227 --> 00:35:09,232
Nag-iisang panahon 'yon sa career ko
na ayokong pumasok sa trabaho.

563
00:35:09,315 --> 00:35:12,193
Gusto kong makasama sa bahay
'yong pamilya ko.

564
00:35:13,027 --> 00:35:16,697
'Yon ang priority ko,
pero kailangan kong isantabi 'yon

565
00:35:16,781 --> 00:35:20,576
at sumugod mula Queens
papuntang Manhattan.

566
00:35:24,038 --> 00:35:25,790
Galing ako sa Bronx.

567
00:35:25,873 --> 00:35:27,917
Sira 'yong sasakyan ko no'ng araw na 'yon.

568
00:35:28,000 --> 00:35:30,962
Tapos nakakaloka, kasi sarado lahat.

569
00:35:31,045 --> 00:35:32,463
Tinigil 'yong mga tren.

570
00:35:32,547 --> 00:35:35,133
Lahat naglalakad galing Manhattan.

571
00:35:35,216 --> 00:35:38,553
Sinubukan kong makisakay papunta sa city,
pero wala akong masakyan.

572
00:35:39,220 --> 00:35:42,265
Kaya sumakay ako sa punong-puno
na bus sa Lexington Avenue.

573
00:35:42,348 --> 00:35:46,602
Naaalala kong bumaba ako sa 21st Street
at naglakad papunta sa presinto.

574
00:35:47,645 --> 00:35:50,022
Marami akong kakilalang nawawala.

575
00:35:52,024 --> 00:35:53,985
Walang nakakaalam kung asan 'yong iba.

576
00:35:55,736 --> 00:35:59,490
Nagsimula na sa paghahanap
ng mga nawawala 'yong NYPD.

577
00:35:59,574 --> 00:36:01,492
Mga civilian, first responder…

578
00:36:02,577 --> 00:36:06,080
Inisa-isa ng marami sa 'min
'yong listahan ng mga nawawala.

579
00:36:06,622 --> 00:36:09,584
Units, wag muna kayong makisabay sa radyo.
May sugatang babae.

580
00:36:09,667 --> 00:36:11,043
Sugatang pulis. Stand by.

581
00:36:11,919 --> 00:36:16,132
Nakikinig kami para sa mga tao
na nakulong sa building.

582
00:36:16,215 --> 00:36:19,719
Female officer, asan ka?
Ano'ng huling location mo?

583
00:36:20,219 --> 00:36:26,517
Gumapang ako sa malalaking butas sa baba
para maabot kung sinumang andun,

584
00:36:26,601 --> 00:36:32,982
hanggang sa napudpod na 'yong sapatos ko,
saka nalapnos na 'yong mga braso ko.

585
00:36:35,610 --> 00:36:37,111
Inaalala ng lahat,

586
00:36:37,195 --> 00:36:40,573
"Pa'no natin kakayaning hanapin
'yong dami ng nawawala?"

587
00:36:40,656 --> 00:36:43,159
"Pa'no natin malalaman
kung nawawala sila?"

588
00:36:43,242 --> 00:36:45,328
"Pa'no malalaman
kung nasa building pa sila?"

589
00:36:48,497 --> 00:36:50,458
Umalis ako sa 13th Precinct,

590
00:36:50,541 --> 00:36:53,794
tapos pumunta ako sa bandang south
ng World Trade Center.

591
00:36:54,754 --> 00:36:57,673
Tiningnan ko kung andun
'yong kapitbahay kong si Bill McGinn

592
00:36:57,757 --> 00:36:59,008
at kung ayos ba siya.

593
00:37:00,259 --> 00:37:02,386
Bago ako umalis sa apartment
no'ng araw na 'yon,

594
00:37:02,470 --> 00:37:04,639
kumatok sa pinto ko 'yong misis ni Bill.

595
00:37:05,223 --> 00:37:07,183
Nasa trabaho daw si Bill.

596
00:37:07,266 --> 00:37:09,769
Tinatawagan niya. Hindi sumasagot.

597
00:37:09,852 --> 00:37:12,355
Sabi ko, "Pagpunta ko sa downtown,
hahanapin ko siya."

598
00:37:14,232 --> 00:37:15,441
Naghanap kami.

599
00:37:15,524 --> 00:37:18,486
Nagtanong-tanong ako,
"Nakita n'yo ba si Bill McGinn?"

600
00:37:18,569 --> 00:37:21,614
"Nagtatrabaho siya sa firehouse
sa 10th Street and Greenwich."

601
00:37:22,198 --> 00:37:24,242
"Nakita n'yo ba 'yong grupo nila?"

602
00:37:25,243 --> 00:37:28,287
May puntong nagtanong ako
sa isang bombero, sabi niya…

603
00:37:28,371 --> 00:37:30,998
"Wala na 'yong grupong 'yon."

604
00:37:33,125 --> 00:37:34,752
Sobrang nalungkot ako.

605
00:37:35,253 --> 00:37:37,964
'Yong anak niyang si Cordelia
na six years old,

606
00:37:38,047 --> 00:37:40,508
pumunta sa bahay ko no'ng umagang 'yon.

607
00:37:40,591 --> 00:37:44,053
Nakikipaglaro siya sa anak ko,
tapos bigla niyang sinabi,

608
00:37:44,136 --> 00:37:46,931
"Oh my God, nabungi ako!"
Unang bungi niya 'yon.

609
00:37:47,014 --> 00:37:50,017
Sabi niya, "Ipapakita ko 'to kay Papa
pag-uwi niya!"

610
00:37:50,893 --> 00:37:52,853
Dahil alam kong gusto niyang ipakita 'yon,

611
00:37:52,937 --> 00:37:55,856
at malamang hindi na uuwi 'yong papa niya,

612
00:37:55,940 --> 00:37:58,234
sobrang nalungkot talaga ako do'n.

613
00:38:04,031 --> 00:38:08,411
Umabot kami sa FDR Drive
malapit sa Manhattan Bridge.

614
00:38:08,911 --> 00:38:13,708
Naaalala kong may sumigaw, "Umatras kayo!"

615
00:38:13,791 --> 00:38:17,086
"May van sa tulay!
Pasasabugin nila 'yong Manhattan Bridge!"

616
00:38:19,046 --> 00:38:20,881
Nataranta na 'yong lahat.

617
00:38:20,965 --> 00:38:23,301
Ako, dalawang partner ko, lahat ng tao.

618
00:38:24,427 --> 00:38:27,346
Naisip ko, "Bakit ba tayo tumatakbo?"

619
00:38:29,724 --> 00:38:32,059
Dumating 'yong bomb squad,
wala namang bomba,

620
00:38:32,143 --> 00:38:33,561
walang problema sa van.

621
00:38:33,644 --> 00:38:34,895
Inabandona lang.

622
00:38:35,646 --> 00:38:37,898
Pero sa una, may saysay naman,

623
00:38:37,982 --> 00:38:40,526
kasi iniisip ko, "Ano'ng kasunod?"

624
00:38:40,609 --> 00:38:41,861
Natataranta na kami.

625
00:38:43,863 --> 00:38:45,906
Kabi-kabila 'yong mga sabi-sabi.

626
00:38:47,033 --> 00:38:50,036
May nagsabing walong eroplano
'yong nawawala,

627
00:38:50,619 --> 00:38:52,204
hindi pa nahahanap.

628
00:38:52,288 --> 00:38:54,707
Mga sabi-sabi, pero totoo
'yong ilan sa mga 'yon.

629
00:38:56,083 --> 00:38:58,461
Nalaman naming pinasabog 'yong Pentagon.

630
00:38:59,170 --> 00:39:03,549
Nalaman namin 'yong pagbagsak
ng eroplano sa Shanksville, Pennsylvania.

631
00:39:04,633 --> 00:39:08,012
Sa lahat ng pag-atakeng nangyayari
sa iba't ibang lugar,

632
00:39:08,095 --> 00:39:10,598
hindi namin alam
ano'ng plano ng mga terorista.

633
00:39:11,432 --> 00:39:14,352
Di namin alam kung isusunod nila
'yong Empire State Building.

634
00:39:14,435 --> 00:39:17,063
Di namin alam kung pasasabugin nila
'yong mga subway.

635
00:39:17,146 --> 00:39:21,776
Alam lang namin na ngayong araw 'yon,
at nangyayari 'yon sa iba't ibang lugar.

636
00:39:25,071 --> 00:39:29,200
Habang tuloy-tuloy kaming tumutulong
at nag-aasikaso sa mga tao,

637
00:39:29,700 --> 00:39:31,535
di ko pa din nakakausap 'yong asawa ko.

638
00:39:33,037 --> 00:39:35,456
Sinubukan ko ulit siyang tawagan.

639
00:39:35,998 --> 00:39:40,211
Kalaunan, nakausap ko 'yong kinuha namin
para mag-alaga ng bata.

640
00:39:40,795 --> 00:39:43,714
Tinanong ko siya kung nakausap niya
'yong asawa ko…

641
00:39:44,757 --> 00:39:47,635
Sabi niya, "Opo, pauwi na siya.
Nasa New Jersey po siya."

642
00:39:48,761 --> 00:39:50,388
Okay lang siya, kaya…

643
00:39:51,430 --> 00:39:54,558
mas nakapag-focus ako nang konti,
nakatulong ako nang maayos,

644
00:39:54,642 --> 00:39:58,479
at umasang makakapagligtas ng mga tao
na nakulong sa loob ng mga tower.

645
00:40:05,778 --> 00:40:09,198
Sa puntong 'yon, tulala na talaga ako.

646
00:40:10,157 --> 00:40:16,247
Dehydrated, tapos paikot-ikot mag-isa.

647
00:40:17,540 --> 00:40:20,668
Naglakad ako papunta
sa Woolworth Building,

648
00:40:21,252 --> 00:40:25,131
tapos nakita ko si Pete Panuccio,

649
00:40:25,214 --> 00:40:29,093
'yong sergeant ko sa 19th,
na nakakatrabaho ko nang madaling araw.

650
00:40:29,176 --> 00:40:32,346
Sabi ko, "Kilala ko 'to!"

651
00:40:32,847 --> 00:40:36,976
Tapos sabi niya, "Oh my God, Joanne,
sa'n ka nanggaling?"

652
00:40:38,227 --> 00:40:42,606
Gumaan 'yong loob ko no'ng nakakita ako
ng pulis galing sa 19th Precinct.

653
00:40:42,690 --> 00:40:43,607
Buhay siya.

654
00:40:43,691 --> 00:40:48,571
Baka nga isa o dalawang kanto lang
'yong layo namin sa isa't isa no'n.

655
00:40:48,654 --> 00:40:51,740
Gano'n kagulo 'yong kaganapan.

656
00:40:52,450 --> 00:40:54,577
Sabi niya, "Ang sama ng itsura mo."

657
00:40:55,077 --> 00:40:57,496
Tapos sabi ko,
"Hindi din ayos ang itsura mo."

658
00:40:57,580 --> 00:41:00,291
Pipilay-pilay si Joanne.

659
00:41:00,875 --> 00:41:03,127
No'ng nakita ko 'yong tuhod niya, sabi ko…

660
00:41:03,210 --> 00:41:07,548
Kung ako 'yon, nakasalampak na lang ako
at umiiyak,

661
00:41:07,631 --> 00:41:08,799
pero siya talagang

662
00:41:09,550 --> 00:41:14,513
"Ayos lang. Gawin natin 'yong kailangan.
Sabay-sabay na lang tayong magpaospital."

663
00:41:16,807 --> 00:41:18,809
May dumating na boss, tapos sabi niya,

664
00:41:18,893 --> 00:41:23,189
"Kailangan natin ng tao sa kalsada
papunta sa 7 World Trade."

665
00:41:23,689 --> 00:41:25,065
Nasusunog 'yon.

666
00:41:28,694 --> 00:41:30,905
Parang ungol ng kamatayan 'yon
para sa 'kin.

667
00:41:35,034 --> 00:41:36,076
Tumakbo kami.

668
00:41:43,792 --> 00:41:47,171
May higanteng ulap ng alikabok

669
00:41:47,254 --> 00:41:50,424
na bumuga sa buong Broadway.

670
00:41:52,927 --> 00:41:55,429
Maiisip mo,
"Kailan ba matatapos 'tong araw na 'to?"

671
00:42:08,776 --> 00:42:11,028
No'ng nakauwi na ako,

672
00:42:11,111 --> 00:42:15,616
hindi ako makapaniwalang
nasa bahay na 'ko.

673
00:42:15,699 --> 00:42:18,661
Niyakap ako ng anak ko
nang sobrang higpit…

674
00:42:19,828 --> 00:42:23,040
tapos sinabi niya talaga,
"Alam kong okay ka."

675
00:42:23,541 --> 00:42:25,376
"Sabi na, okay ka."

676
00:42:26,377 --> 00:42:30,422
Umupo lang ako sa bathtub,

677
00:42:30,506 --> 00:42:34,218
tapos pinaliguan ako ng ten-year-old ko.

678
00:42:35,094 --> 00:42:37,221
Sabi niya, "Andito ka."

679
00:42:38,430 --> 00:42:41,392
"Sobrang suwerte ko na nakauwi ka."

680
00:42:44,395 --> 00:42:49,108
Sobrang emotional namin ng asawa ko.
Hinahalikan namin 'yong anak ko.

681
00:42:49,608 --> 00:42:51,443
Katabi namin siyang natulog no'n.

682
00:42:52,903 --> 00:42:59,201
May pakiramdam ng matinding takot

683
00:42:59,285 --> 00:43:00,786
na bigla na lang…

684
00:43:00,869 --> 00:43:03,664
Pinakawalan ko 'yon, kasi nasa bahay ako,

685
00:43:03,747 --> 00:43:06,041
nakahiga sa kama,
kasama ko 'yong pamilya ko.

686
00:43:06,125 --> 00:43:08,919
Sobrang luwag sa pakiramdam.

687
00:43:11,213 --> 00:43:13,549
Isang oras lang siguro akong nakatulog.

688
00:43:13,632 --> 00:43:17,928
Naligo ako, nagsuot ng malinis na damit,
umalis, tapos bumalik sa trabaho.

689
00:43:18,887 --> 00:43:20,598
Pinabalik nila kami nang 4:00 a.m.

690
00:43:24,351 --> 00:43:28,731
Habang nag-aayos 'yong department,
lahat nakakuha ng specific na utos.

691
00:43:29,440 --> 00:43:33,736
Pinakilos lahat ng detective kahit pa'no,
sa kahit anong paraan

692
00:43:33,819 --> 00:43:36,113
na konektado sa World Trade Center.

693
00:43:39,491 --> 00:43:41,368
Nagtatrabaho ako sa Pile.

694
00:43:44,622 --> 00:43:48,751
Makalipas ang ilang araw,
sabi ng commanding officer namin,

695
00:43:48,834 --> 00:43:52,254
"Lahat ng nasa crime,
bumalik kayo sa opisina, magbihis kayo,

696
00:43:52,338 --> 00:43:54,381
magsuot kayo ng pang-civilian."

697
00:43:54,465 --> 00:43:57,009
"Maghahanap kayo ng mga nagnanakaw."

698
00:43:58,093 --> 00:43:59,887
Umiling ako sa kanya.

699
00:44:00,596 --> 00:44:01,847
Sabi ko, "Hindi."

700
00:44:02,348 --> 00:44:05,684
Umiiyak ako. Nagwawala ako.

701
00:44:05,768 --> 00:44:08,187
Sabi ko, "Kailangan kong bumalik do'n."

702
00:44:08,270 --> 00:44:11,815
"Hindi ako maghahanap ng magnanakaw.
Wala akong pakialam."

703
00:44:12,608 --> 00:44:15,819
"Babalik ako do'n. Hahanapin ko si JoAnn.
Babalik ako do'n."

704
00:44:17,321 --> 00:44:20,741
Nakita ko 'yong commanding officer ko,
sabi niya,

705
00:44:20,824 --> 00:44:22,826
"Bumalik ka na lang sa Pile."

706
00:44:22,910 --> 00:44:26,163
"Do'n ka kahit ga'no katagal,
kahit ilang araw."

707
00:44:26,747 --> 00:44:29,541
Sabi niya, "Basta tatawag ka.
Ipaalam mong okay ka."

708
00:44:33,045 --> 00:44:36,757
No'ng binilang at pinaiksi nila
'yong listahan ng "mga nawawala,"

709
00:44:36,840 --> 00:44:41,553
nalaman naming 2,976 na civilian,

710
00:44:41,637 --> 00:44:44,556
37 na pulis sa Port Authority,

711
00:44:45,557 --> 00:44:49,019
343 na bombero ng New York City,

712
00:44:49,103 --> 00:44:53,148
saka 23 na pulis sa NYPD

713
00:44:53,649 --> 00:44:57,361
ang namatay sa loob
at paligid ng mga tower.

714
00:45:00,739 --> 00:45:04,535
Sa kasamaang palad,
kilala ko 'yong ilan sa kanila,

715
00:45:05,035 --> 00:45:06,829
isa na do'n si Moira Smith.

716
00:45:10,207 --> 00:45:14,586
Nakita ko pa siya sa harap
ng 13th Precinct desk no'ng umagang 'yon.

717
00:45:16,296 --> 00:45:19,174
Tinamaan talaga ako,
kasi kababayan ko siya, e.

718
00:45:19,883 --> 00:45:24,596
Nag-iisang babaeng pulis si Moira
na namatay sa loob.

719
00:45:26,724 --> 00:45:29,727
Siya 'yong pulis na galing sa precinct ko.

720
00:45:30,227 --> 00:45:33,272
Sabi ko, "Ano?" Kilala ko si Moira, e.
May anak siyang babae.

721
00:45:34,565 --> 00:45:37,443
Minsan, nakikita ko 'yong anak niya
sa locker room,

722
00:45:37,526 --> 00:45:39,486
sa police dorm, sa female dorm.

723
00:45:39,570 --> 00:45:41,572
Sobrang cute niya. Mapula 'yong pisngi.

724
00:45:43,407 --> 00:45:44,950
Ang hirap no'n.

725
00:45:47,119 --> 00:45:52,291
May nakita kaming picture sa diyaryo
na may nililigtas na survivor si Moira,

726
00:45:53,041 --> 00:45:55,002
nilalabas siya sa building.

727
00:45:57,838 --> 00:46:00,924
Hindi ko nalaman 'yong oras
kung kailan ako dinala sa ospital,

728
00:46:01,008 --> 00:46:02,551
saka kailan ako nakababa,

729
00:46:02,634 --> 00:46:05,679
pero siguro 'yon 'yong panahon
na bumagsak 'yong tower,

730
00:46:05,763 --> 00:46:09,391
kaya malamang maiksi lang 'yong oras
na nakatakas ako sa kamatayan.

731
00:46:10,309 --> 00:46:13,020
Hindi ko alam kung ilan
'yong natulungan ni Officer Smith

732
00:46:13,103 --> 00:46:16,899
na makalabas sa Trade Center
bago niya 'ko tinulungan.

733
00:46:18,108 --> 00:46:22,321
Isa siyang pulis na tapat sa trabaho.

734
00:46:22,404 --> 00:46:26,033
Bumalik siya sa panganib
para magligtas pa ng madaming tao.

735
00:46:29,578 --> 00:46:32,456
Habang tumatagal,
naisip namin ng pamilya ko,

736
00:46:32,539 --> 00:46:35,459
na hindi na uuwi si JoAnn.

737
00:46:36,168 --> 00:46:37,836
Nawalan na kami ng pag-asa.

738
00:46:38,712 --> 00:46:40,631
Sinampal na kami ng katotohanan.

739
00:46:41,381 --> 00:46:44,468
Kaya nakipag-usap na sila sa punerarya.

740
00:46:47,387 --> 00:46:51,517
No'ng araw na inaayos nila 'yon,
umuwi ako galing trabaho.

741
00:46:52,643 --> 00:46:54,228
Nag-ring 'yong telepono.

742
00:46:54,728 --> 00:46:57,022
"Brian, nasa telepono si Tito Mike mo."

743
00:46:57,105 --> 00:47:01,026
Naririnig ko sa boses niya.
Malaking bulas siya, a.

744
00:47:01,860 --> 00:47:02,861
Naiiyak siya.

745
00:47:02,945 --> 00:47:04,112
Sabi niya, "Ayun."

746
00:47:04,613 --> 00:47:06,365
Sabi niya, "May tumawag na ba sa 'yo?"

747
00:47:07,199 --> 00:47:08,200
'Ka ko, "Wala. Bakit?"

748
00:47:09,368 --> 00:47:11,787
Sabi niya, "Nakita na si JoAnn."

749
00:47:13,497 --> 00:47:15,332
"Tang ina."

750
00:47:18,293 --> 00:47:19,628
Natagpuan na siya.

751
00:47:20,629 --> 00:47:21,630
At…

752
00:47:32,766 --> 00:47:34,601
Masakit pa din hanggang ngayon.

753
00:47:37,938 --> 00:47:39,481
Kahit pa'no,

754
00:47:40,440 --> 00:47:41,441
alam ko na.

755
00:47:42,317 --> 00:47:43,318
Sigurado na kami.

756
00:47:44,862 --> 00:47:47,948
Nakakalungkot,
pero maraming hindi na nakita.

757
00:47:49,199 --> 00:47:51,451
At malamang hindi na makikita.

758
00:47:52,119 --> 00:47:55,372
Suwerte pa kami,
kung matatawag mo mang gano'n 'yon,

759
00:47:55,455 --> 00:47:58,292
na nalaman namin 'yon
sa unang ilang linggo.

760
00:47:58,375 --> 00:48:01,587
Kailangan ng pasa-timba dito.
Pakipasa na lang.

761
00:48:01,670 --> 00:48:06,508
Twenty-seven hours pagtapos ng pagguho
'yong huling na-rescue.

762
00:48:07,634 --> 00:48:09,928
Pagkatapos no'n, wala na.

763
00:48:10,429 --> 00:48:15,392
Mabilis na naging recovery mission
'yong rescue mission na 'yon.

764
00:48:16,852 --> 00:48:21,356
Sa opisina ng medical examiner,
tuloy-tuloy kami sa pagkilala,

765
00:48:21,440 --> 00:48:23,525
pagpapangalan, lahat ng magagawa namin

766
00:48:23,609 --> 00:48:26,570
para maibalik ang mga taong 'to
sa mga pamilya nila.

767
00:48:29,573 --> 00:48:31,158
Ang lungkot sa bereavement center.

768
00:48:32,075 --> 00:48:35,871
Naaalala ko 'yong isang pamilya
na maraming tinatanong sa 'kin

769
00:48:35,954 --> 00:48:39,625
habang nag-aayos ako ng mga papeles,
kumukuha ng mga toothbrush o brush,

770
00:48:39,708 --> 00:48:42,586
tapos pinoproseso ang mga 'yon
para makakuha ng DNA.

771
00:48:43,921 --> 00:48:45,464
Sobrang nakakadurog ng puso

772
00:48:45,547 --> 00:48:49,259
na makita 'yong takot
at lungkot sa mga mukha nila.

773
00:48:51,136 --> 00:48:55,098
2,976 na civilian ang pinatay
no'ng umagang 'yon.

774
00:48:55,724 --> 00:49:00,187
Pagkalipas ng 25 taon,
60% lang ang nakilala.

775
00:49:01,104 --> 00:49:05,025
Walang nailibing ang 40%
sa mga pamilyang 'yon.

776
00:49:05,108 --> 00:49:07,319
Pag walang sagot, mababaliw ka, e.

777
00:49:08,820 --> 00:49:13,158
Dahil sa 9/11,
nasanay ako sa amoy ng patay.

778
00:49:13,825 --> 00:49:16,078
Sa morgue, ang dami kong nakitang patay.

779
00:49:17,120 --> 00:49:20,248
No'ng umpisa, hindi ko masikmura.
Nasusuka ako.

780
00:49:20,749 --> 00:49:23,752
Habang tumatagal,
wala nang epekto sa 'kin 'yong amoy.

781
00:49:25,629 --> 00:49:31,843
Meron kaming 11 o 12 na refrigerated truck
na nakapila sa bakanteng lote.

782
00:49:32,844 --> 00:49:36,682
May mga women's group na dumating,
nag-aalay ng mga bulaklak,

783
00:49:36,765 --> 00:49:41,103
mga wreath na nilagay sa harap ng truck
para alalahanin 'yong mga nasa loob.

784
00:49:42,521 --> 00:49:46,316
Nilagyan namin 'yong buong lugar
ng malaking puting tent.

785
00:49:46,400 --> 00:49:49,277
Naging Memorial Park 'yon.

786
00:49:49,861 --> 00:49:52,114
May mga nagsusulat sa pader.

787
00:49:53,115 --> 00:49:55,075
Nagkakabit ng mga picture.

788
00:49:57,119 --> 00:49:59,037
Tapos sa isang picture…

789
00:49:59,121 --> 00:50:01,206
Halatang bata 'yong nagsulat do'n.

790
00:50:01,289 --> 00:50:04,251
Nakalagay sa taas, "Mommy".

791
00:50:05,961 --> 00:50:09,881
Paalala 'yon kung sino
'yong mga hinahanap namin.

792
00:50:09,965 --> 00:50:12,134
NAWAWALA

793
00:50:12,217 --> 00:50:13,635
NAKITA N'YO BA SI DADDY?

794
00:50:13,719 --> 00:50:17,055
Paglipas ng ilang buwan, nakita nila
'yong kapitbahay kong si Bill McGinn.

795
00:50:17,848 --> 00:50:20,976
Sabi ng asawa niya,
"Na-recover siya kagabi."

796
00:50:21,810 --> 00:50:25,647
Nasa morgue ako no'ng araw na 'yon.
May dinalang dalawang bombero.

797
00:50:25,731 --> 00:50:27,858
Hindi ko alam na isa siya
sa mga na-recover.

798
00:50:27,941 --> 00:50:29,276
Saka ko na lang nalaman.

799
00:50:30,944 --> 00:50:33,739
Lagi kong napapansin pag umuulan,

800
00:50:33,822 --> 00:50:36,491
iniiwan niya 'yong sapatos niya
sa labas ng apartment.

801
00:50:36,575 --> 00:50:40,537
Sapatos ni Bill, ni Cordelia,
saka ni Liam.

802
00:50:40,620 --> 00:50:41,997
Laging nasa labas.

803
00:50:43,623 --> 00:50:47,919
Tapos isang araw pagkatapos ng 9/11,
umuwi ako, umuulan.

804
00:50:48,003 --> 00:50:52,174
Andun 'yong sapatos nina Liam at Cordelia,
pero wala 'yong kay Bill.

805
00:50:52,257 --> 00:50:53,717
Tapos natauhan ako.

806
00:50:53,800 --> 00:50:56,219
Sabi ko,
"Hindi ako makapaniwalang wala na siya."

807
00:50:58,555 --> 00:51:05,187
Sa tuwing may makikitang first responder,
tumitigil ang lahat.

808
00:51:05,270 --> 00:51:07,689
Papatungan siya ng American flag,

809
00:51:07,773 --> 00:51:10,609
tapos tatayo kami at sasaludo

810
00:51:10,692 --> 00:51:14,905
habang nilalabas sa Ground Zero
'yong taong 'yon.

811
00:51:15,614 --> 00:51:17,491
Sobrang…

812
00:51:18,784 --> 00:51:20,702
Mapapaluha ka talaga.

813
00:51:29,836 --> 00:51:34,466
Inabot nang siyam na buwan
'yong buong recovery pagkatapos ng 9/11.

814
00:51:34,549 --> 00:51:37,928
Tumagal 'yon hanggang May ng 2002.

815
00:51:39,387 --> 00:51:41,181
Nahirapan ako.

816
00:51:41,681 --> 00:51:45,268
May panahon sa trabahong
hindi ako makakilos.

817
00:51:45,352 --> 00:51:48,772
Puro lang ako iyak, na…

818
00:51:49,856 --> 00:51:52,192
nakabaluktot na parang sanggol.

819
00:51:52,901 --> 00:51:57,322
Kasi inaalala ko 'yong ginawa ko,
saka 'yong iba't ibang bagay…

820
00:51:57,823 --> 00:52:01,076
Do'n ako talagang natakot.

821
00:52:02,035 --> 00:52:05,080
No'n ko lang siguro naisip
kung ano 'yong nangyari.

822
00:52:05,163 --> 00:52:05,997
Ewan ko.

823
00:52:08,083 --> 00:52:10,085
Tuloy-tuloy 'yong pagpatay, di ba?

824
00:52:10,168 --> 00:52:13,630
Ang dami pa ding namamatay
sa labas ng World Trade Center.

825
00:52:13,713 --> 00:52:18,009
Kaya kailangang may buong staff kami
na nag-iimbestiga sa kalsada.

826
00:52:19,136 --> 00:52:23,849
Binalik no'n nang konti 'yong pagiging
normal ng routine mo, pero…

827
00:52:23,932 --> 00:52:26,393
hindi pa rin kami ligtas
sa recovery efforts.

828
00:52:27,477 --> 00:52:29,813
Sa iba't ibang tour,
may isa sa squad namin

829
00:52:29,896 --> 00:52:33,942
na ina-assign sa opisina
ng medical examiner.

830
00:52:34,025 --> 00:52:37,070
Minsan, dalawa sa 'min
'yong nasa recovery efforts

831
00:52:37,154 --> 00:52:39,656
sa landfill sa Staten Island.

832
00:52:41,658 --> 00:52:46,496
Dating tapunan ng basura sa New York City
'yong Fresh Kills ng Staten Island.

833
00:52:46,580 --> 00:52:49,291
Nililipat nila do'n
'yong mga gumuhong parte.

834
00:52:49,791 --> 00:52:52,711
Responsibilidad ng bureau ng mga detective

835
00:52:52,794 --> 00:52:56,464
na halungkatin 'yong mga pirasong 'yon
at maghanap ng parte ng katawan

836
00:52:57,215 --> 00:53:00,552
o mga gamit na pag-aari
ng mga indibiduwal.

837
00:53:01,136 --> 00:53:04,347
Una, bibigyan ka ng kalaykay.
Sasabihing "Maghanap ka."

838
00:53:04,431 --> 00:53:07,267
"Pag may nakita kang kahit anong ID
o sa tingin mo, buto,

839
00:53:07,350 --> 00:53:09,561
ilagay mo sa mga timbang 'to."

840
00:53:10,854 --> 00:53:13,106
Nag-volunteer akong magtrabaho do'n.

841
00:53:13,190 --> 00:53:15,233
Sobrang sarap sa pakiramdam no'n,

842
00:53:15,817 --> 00:53:19,112
kasi umaasa kang makapagbigay
ng kahit anong impormasyon

843
00:53:19,196 --> 00:53:21,698
sa mga kapamilya sa bandang huli.

844
00:53:23,241 --> 00:53:25,493
Habang tumatagal, natuto na sila.

845
00:53:25,577 --> 00:53:28,205
Namigay na sila ng Tyvek suits,

846
00:53:28,288 --> 00:53:32,209
boots, gloves, saka masks
habang naghahanap ka sa guho.

847
00:53:32,834 --> 00:53:35,921
Sa kasamaang palad,
malamang do'n ko nakuha 'yong cancer ko.

848
00:53:38,006 --> 00:53:40,217
Na-diagnose ako ng prostate cancer.

849
00:53:40,300 --> 00:53:43,511
Masuwerte pa 'ko.
Nakita nila habang maaga.

850
00:53:43,595 --> 00:53:46,431
Karamihan sa mga nagtrabaho do'n,

851
00:53:46,514 --> 00:53:50,602
nakakuha ng mga sakit
na may kinalaman sa 9/11.

852
00:53:52,270 --> 00:53:58,735
No'ng 2021, nakatanggap ako ng message
sa telepono ko na may cancer ako.

853
00:53:59,569 --> 00:54:01,571
Urological cancer 'yon, sobrang bihira.

854
00:54:01,655 --> 00:54:03,657
Isa sa apat na milyong lalaki lang
ang meron.

855
00:54:03,740 --> 00:54:06,868
Naawa ako sa sarili ko
sa loob ng sampung minuto.

856
00:54:06,952 --> 00:54:10,288
Tapos mula sa pakiramdam
ng pagiging biktima,

857
00:54:10,372 --> 00:54:13,583
naramdaman ko na "Handa na 'ko. Tara na."

858
00:54:13,667 --> 00:54:16,086
"Gawin na natin 'to.
Tanggalin n'yo 'to sa 'kin."

859
00:54:16,169 --> 00:54:17,712
Tapos ayun na.

860
00:54:21,841 --> 00:54:24,094
Nagkaro'n ako ng skin cancer sa mukha.

861
00:54:25,262 --> 00:54:28,640
No'ng nalaman ko, natakot ako.

862
00:54:29,391 --> 00:54:35,772
Sa ngayon, mas marami nang namatay
dahil sa mga sakit galing sa 9/11

863
00:54:35,855 --> 00:54:39,317
kesa sa mga namatay sa araw ng attack.

864
00:54:39,401 --> 00:54:42,779
Sobrang… masyadong nakakabahala 'yon.

865
00:54:44,072 --> 00:54:49,077
Tingin ko, gusto lang alisin
ng mga terorista 'yong mga tower na 'yon

866
00:54:49,160 --> 00:54:51,454
dahil sa sinisimbolo nila.

867
00:54:51,538 --> 00:54:54,374
At sa tingin ko,
higit pa do'n 'yong nahita nila,

868
00:54:54,457 --> 00:54:57,085
kasi tuloy-tuloy pa din 'yong trahedya.

869
00:55:01,423 --> 00:55:03,717
Nasa ika-25 taon na tayo.

870
00:55:04,759 --> 00:55:09,472
Halos 50 kaibigan na 'yong nailibing ko.

871
00:55:10,473 --> 00:55:12,225
Kaibigan, ha! Hindi pa…

872
00:55:13,351 --> 00:55:14,602
Wala pa 'yong di ko kilala.

873
00:55:15,228 --> 00:55:16,896
Higit pa do'n.

874
00:55:22,152 --> 00:55:25,155
-Oh my God. Andito lahat.
-Ano'ng meron dito?

875
00:55:25,238 --> 00:55:27,157
-Good to see you, tol.
-Ayos kang tingnan.

876
00:55:27,240 --> 00:55:28,325
Salamat! Ikaw din, tol!

877
00:55:28,408 --> 00:55:30,118
-Kumusta?
-Roger.

878
00:55:30,744 --> 00:55:32,787
Bawat isa sa 'min…

879
00:55:34,122 --> 00:55:35,749
dapat mag-usap.

880
00:55:35,832 --> 00:55:38,960
Nag-uusap kami ni Pete.
Pinag-uusapan namin 'yon taon-taon.

881
00:55:39,044 --> 00:55:40,837
Hello, darling.

882
00:55:42,213 --> 00:55:43,340
Makabawas sa sakit.

883
00:55:43,423 --> 00:55:45,717
-Kumusta ka?
-Okay naman.

884
00:55:45,800 --> 00:55:48,303
So good to see you. Mukha kang maayos.

885
00:55:48,386 --> 00:55:49,596
Nakatulong 'yon.

886
00:55:49,679 --> 00:55:51,264
Hanggang sa hindi na.

887
00:55:52,015 --> 00:55:54,476
Kinailangan kong mag-counseling.

888
00:55:55,226 --> 00:55:56,603
-Ang Manhattan, o.
-Sobrang…

889
00:55:56,686 --> 00:55:57,771
Oo.

890
00:55:57,854 --> 00:55:59,814
-Ano'ng pakiramdam dito?
-Ayos naman.

891
00:55:59,898 --> 00:56:01,149
-Oo.
-Alam ko.

892
00:56:01,232 --> 00:56:03,026
-Medyo weird.
-Oo nga.

893
00:56:03,109 --> 00:56:05,195
Maganda 'yong bagong building.

894
00:56:05,278 --> 00:56:07,906
Unang beses kong pumasok
sa bagong building.

895
00:56:07,989 --> 00:56:09,032
Talaga?

896
00:56:09,741 --> 00:56:11,743
MacLeod, 'tong probinsyanong 'to.

897
00:56:12,702 --> 00:56:14,704
-Tigilan mo 'yong utol ko.
-Bakit?

898
00:56:14,788 --> 00:56:16,039
Kalma, state champion.

899
00:56:16,122 --> 00:56:17,415
Tama, pare.

900
00:56:20,585 --> 00:56:23,338
Nagigising ako
dahil sa masasamang bangungot.

901
00:56:28,551 --> 00:56:30,387
'Yon ang pinakamalala.

902
00:56:30,887 --> 00:56:33,765
Matutulog ka, tapos mararamdaman mong
nililibing ka nang buhay.

903
00:56:35,433 --> 00:56:39,062
Sigurado akong walang pulis diyan
na hindi nakakaramdam nito.

904
00:56:40,397 --> 00:56:42,273
Muntik na 'kong mag-breakdown.

905
00:56:42,857 --> 00:56:47,654
Tapos nabuo 'yong 9/11 Foundation.
Sabi nila, "Kami ang bahala sa 'yo."

906
00:56:48,780 --> 00:56:50,657
"Tutulungan ka namin."

907
00:56:50,740 --> 00:56:53,493
Pansin ko, medyo tuliro ka.

908
00:56:53,576 --> 00:56:55,995
-Nangangatog? Oo.
-Nangangatog nga. Ayos lang 'yan.

909
00:56:56,830 --> 00:56:58,581
Natakot akong pumunta dito.

910
00:56:59,374 --> 00:57:04,379
Advocate na 'ko ngayon
ng pagpapatingin ng mental health.

911
00:57:04,879 --> 00:57:08,258
Gawin n'yo na. Covered naman tayo.
Gawin n'yo.

912
00:57:08,925 --> 00:57:10,802
Hindi masamang makipag-usap.

913
00:57:13,805 --> 00:57:16,182
Hindi ako natutuwa…

914
00:57:17,767 --> 00:57:20,145
na andito ako sa site.

915
00:57:20,645 --> 00:57:24,441
Ayokong andito ako.
Gusto kong makasama kayo.

916
00:57:24,524 --> 00:57:27,861
Parang ligtas ako,
kasi naiintindihan n'yo.

917
00:57:27,944 --> 00:57:32,157
May alam tayo na hindi malalaman
ng ibang tao dito sa mundo.

918
00:57:32,240 --> 00:57:34,159
Hindi na nila dapat malaman.

919
00:57:34,242 --> 00:57:36,953
Hindi ko kailanman hinarap 'to.

920
00:57:37,036 --> 00:57:38,746
Wala pang two 'yong anak ko.

921
00:57:38,830 --> 00:57:42,375
Tinatanong niya lang sa'n pumupunta
'yong papa niya pag nagtatrabaho ako

922
00:57:42,459 --> 00:57:45,128
para makawala sa mga alaalang 'to.

923
00:57:45,211 --> 00:57:50,091
Para hindi ko maalala 'tong pesteng 'to
sa bawat araw ng buhay ko.

924
00:57:53,303 --> 00:57:55,555
Nagbago na 'yong buhay ko,

925
00:57:55,638 --> 00:57:57,640
gaya ng maraming iba pa.

926
00:57:59,392 --> 00:58:01,102
Wala akong paraan

927
00:58:01,936 --> 00:58:06,024
para malaman kung ano 'yong hinaharap ko,
kasi hindi ko nakita, e.

928
00:58:06,691 --> 00:58:08,109
Hindi ko naintindihan.

929
00:58:09,611 --> 00:58:13,448
Nakakakilabot na atake sa bansa natin.
Crime scene 'to.

930
00:58:14,115 --> 00:58:16,367
Pagkatapos ng maraming buwan,
libingan 'to, e.

931
00:58:17,243 --> 00:58:18,953
Hindi mapakali 'yong isip ko.

932
00:58:19,037 --> 00:58:22,707
Nakikita ko 'yong itsura
nina Pete at Joanne no'ng araw na 'yon.

933
00:58:23,374 --> 00:58:26,336
Naaalala ko si Roger
sa parking lot ng Pathmark

934
00:58:26,419 --> 00:58:28,046
na binubuhusan ka ng tubig sa ulo.

935
00:58:28,129 --> 00:58:29,380
Bumabalik lahat.

936
00:58:29,464 --> 00:58:32,550
Sobrang hirap isipin lahat 'yon.

937
00:58:32,634 --> 00:58:36,304
Sa shower ko ibinuhos lahat.

938
00:58:37,013 --> 00:58:38,806
Pumasok ako sa shower,

939
00:58:39,557 --> 00:58:41,142
tapos umiyak ako.

940
00:58:42,268 --> 00:58:46,940
Umiyak ako nang umiyak, tapos…

941
00:58:47,732 --> 00:58:50,318
Hindi ko sinabi kahit kanino 'yon.

942
00:58:50,818 --> 00:58:54,364
Gano'n ko siya inilabas.

943
00:58:54,948 --> 00:58:55,823
Tama.

944
00:58:58,034 --> 00:59:01,246
No'ng nag-retire ako,
saka lang ako tinamaan nang matindi.

945
00:59:01,329 --> 00:59:03,665
Napatanong ako, sino ba 'ko?
Wala akong halaga.

946
00:59:03,748 --> 00:59:04,999
-Babaguhin ka talaga.
-Oo.

947
00:59:05,083 --> 00:59:07,418
Kaya tumigil akong mag-inom.
Pag nag-retire ka…

948
00:59:07,502 --> 00:59:09,837
Pa'no natin hinaharap?
Pupunta tayo sa bar.

949
00:59:09,921 --> 00:59:12,882
Gano'n natin hinarap 'yon.
Pinag-uusapan natin.

950
00:59:12,966 --> 00:59:16,553
Pero ngayon, may mga taong nahihirapan

951
00:59:16,636 --> 00:59:18,888
dahil sa 9/11 at sa PTSD

952
00:59:18,972 --> 00:59:21,599
na hindi nila dinanas sa mga trabaho nila.

953
00:59:21,683 --> 00:59:24,227
Kayo sa homicide,
laging nakakakita ng mga bangkay,

954
00:59:24,310 --> 00:59:28,273
mga patay na bata, mga gano'n.
Lahat kayo, meron no'n.

955
00:59:28,356 --> 00:59:30,775
Kailangan n'yong harapin 'yon,

956
00:59:30,858 --> 00:59:34,070
kasi maiipon 'yon,
babaguhin kayo no'n bilang tao.

957
00:59:34,153 --> 00:59:36,531
Ang totoo, salamat sa Diyos
para sa meeting na 'to.

958
00:59:37,907 --> 00:59:41,286
Sa matagal na panahon,
akala ko, ako lang 'yong nababaliw.

959
00:59:43,746 --> 00:59:46,165
Hindi pala. Alam ko na.

960
00:59:47,917 --> 00:59:50,420
'Yong pagpunta dito… Sorry, medyo…

961
00:59:50,503 --> 00:59:51,879
Hindi ako umiiyak! Kayo lang!

962
00:59:55,341 --> 00:59:57,802
Mamaya kita aasarin pag wala nang camera.

963
00:59:57,885 --> 00:59:58,970
-Sige.
-Love you.

964
00:59:59,721 --> 01:00:01,931
Kailangan mong linisin 'yong isip mo
tulad namin.

965
01:00:02,015 --> 01:00:03,641
Wag mong kimkimin.

966
01:00:04,225 --> 01:00:06,352
Masaya na 'ko makita lang
'yong mukha ni Brian.

967
01:00:06,436 --> 01:00:09,147
Ngayong sinimulan niya,
parang ibang tao na siya.

968
01:00:09,230 --> 01:00:11,441
-Therapy group 'to ngayon.
-Totoo 'yan.

969
01:00:11,524 --> 01:00:13,943
-Tingnan n'yo, o.
-Comfort zone kasi 'to.

970
01:00:14,027 --> 01:00:14,986
Comfort zone!

971
01:00:15,069 --> 01:00:17,363
Komportable tayong kausapin ang isa't isa.

972
01:00:17,447 --> 01:00:19,532
Magkakapareho tayo ng karanasan.

973
01:00:19,616 --> 01:00:20,491
Oo nga.

974
01:00:20,575 --> 01:00:24,120
Kasinghalaga ng kalusugan ng katawan
'yong kalusugan ng isip.

975
01:00:24,203 --> 01:00:26,956
Naiintindihan ko na 'yon ngayon.

976
01:00:27,540 --> 01:00:31,919
Pero inabot ako nang 19 years
bago makipag-usap sa mga therapist.

977
01:00:32,003 --> 01:00:33,129
Kailangan na, e.

978
01:00:34,297 --> 01:00:37,050
Kasi hindi ako superhero.

979
01:00:37,133 --> 01:00:40,845
Parte nito 'yong konsensiya na nabuhay ka.
Chief, nasa Burger King ka.

980
01:00:40,928 --> 01:00:41,971
Tommy, andun ka.

981
01:00:42,055 --> 01:00:43,598
Andun siya. Andun lahat.

982
01:00:43,681 --> 01:00:47,018
Sabi mo,
"Ba't hindi sa 'kin nangyari 'to?"

983
01:00:47,101 --> 01:00:48,394
Isipin mo.

984
01:00:48,478 --> 01:00:51,314
Meron tayong 23 NYPD officer,

985
01:00:51,397 --> 01:00:54,776
may 37 na pulis ng Port Authority,

986
01:00:54,859 --> 01:00:58,321
saka may 343 na bomberong namatay.

987
01:01:00,782 --> 01:01:03,242
May dahilan kaya tayo binigyan
ng Diyos ng mga alaala.

988
01:01:03,743 --> 01:01:05,536
Para maalala natin sila.

989
01:01:05,620 --> 01:01:07,246
Maalala natin 'yong nangyari.

990
01:01:07,330 --> 01:01:08,623
Wag tayong makalimot.

991
01:01:10,500 --> 01:01:13,252
Sa lugar kung asan 'yong twin towers dati,

992
01:01:13,336 --> 01:01:16,631
meron nang Freedom Tower ngayon.

993
01:01:16,714 --> 01:01:20,593
Ngayon ko lang nakita 'to
mula sa level na 'to.

994
01:01:20,677 --> 01:01:21,678
Sobrang ganda pala.

995
01:01:21,761 --> 01:01:26,307
Masaya ako na pinakitaan natin sila.

996
01:01:26,391 --> 01:01:27,934
-Masaya ako para do'n.
-Oo.

997
01:01:28,017 --> 01:01:29,435
Buhay tayong lahat.

998
01:01:29,519 --> 01:01:32,480
Lahat tayo,
nakakaraos sa kahit anong paraan.

999
01:01:32,563 --> 01:01:36,609
Nagpapasalamat ako na ginawa nila
'yong memorial para sa alaala

1000
01:01:36,693 --> 01:01:38,903
ng mga first responder, mga civilian,

1001
01:01:38,986 --> 01:01:42,657
saka lahat ng mamamayan ng ibang bansa
na namatay no'ng araw na 'yon.

1002
01:01:44,909 --> 01:01:48,496
Simbolo 'yon ng lakas at katatagan

1003
01:01:48,579 --> 01:01:51,124
na kahit natumba tayo,
bumangon pa din tayo.

1004
01:01:51,207 --> 01:01:53,042
Bilang bansa, hindi lang city.

1005
01:01:55,086 --> 01:01:57,588
Sobrang ganda talaga ng memorial.

1006
01:01:58,131 --> 01:02:03,177
'Yong imprint ng mga building
na may mga pangalan at waterfall.

1007
01:02:04,137 --> 01:02:06,264
-Ang ganda ng araw, 'no?
-Oo.

1008
01:02:06,347 --> 01:02:07,640
Hindi tulad ng araw na 'yon!

1009
01:02:15,273 --> 01:02:17,358
-Talaga?
-Eto si Jimmy Riches, o.

1010
01:02:18,443 --> 01:02:21,404
Pulis din siya, bago siya naging bombero.
Si John Chipura.

1011
01:02:21,487 --> 01:02:23,781
Marami kang kilala sa kanila
sa Staten Island?

1012
01:02:23,865 --> 01:02:26,784
Diyos ko. Si Timmy McSweeney.
Tapos eto si Moira.

1013
01:02:30,204 --> 01:02:32,039
Hindi lang isang atake ang terorismo.

1014
01:02:32,123 --> 01:02:37,420
Tuloy-tuloy na paninira 'yon
ng buhay ng mga tao dahil sa takot,

1015
01:02:37,503 --> 01:02:40,965
sa sakit, saka sa pagbigay ng utak.

1016
01:02:48,222 --> 01:02:52,185
Kontra sa kasamaan, may pagmamahal,

1017
01:02:52,268 --> 01:02:56,355
saka mga taong may totoong malasakit.

1018
01:02:58,274 --> 01:03:01,360
Dahil sa trahedyang 'yon,
nagkaisa 'yong buong bansa,

1019
01:03:01,444 --> 01:03:04,405
lalo na dito sa New York.

1020
01:03:07,575 --> 01:03:10,912
Nakita ko 'yong kaya nating gawin.

1021
01:03:59,001 --> 01:04:02,004
Nagsalin ng Subtitle: Erika Ivene Columna