1
00:00:06,089 --> 00:00:08,633
DWADZIEŚCIA PIĘĆ LAT TEMU
NOWOJORSKA POLICJA

2
00:00:08,717 --> 00:00:12,762
MUSIAŁA STAWIĆ CZOŁA NAJWIĘKSZEMU
MASOWEMU MORDERSTWU W HISTORII USA.

3
00:00:15,432 --> 00:00:19,894
To wszystko naprawdę się nam przydarzyło.

4
00:00:26,568 --> 00:00:29,946
Nie było brutalniejszego morderstwa.

5
00:00:31,406 --> 00:00:34,409
W ataku zginęły tysiące ludzi.

6
00:00:35,118 --> 00:00:36,453
Nie byliśmy gotowi.

7
00:00:37,328 --> 00:00:41,750
Nie tylko jako policjanci,
ale w ogóle jako ludzie.

8
00:00:42,333 --> 00:00:46,254
Nie miałem poczucia kontroli,
jakie towarzyszy mi przy śledztwie.

9
00:00:47,464 --> 00:00:50,759
Chciałem tylko przetrwać ten dzień.

10
00:00:51,509 --> 00:00:53,887
To był prawdziwy test.

11
00:00:53,970 --> 00:00:57,348
Test pracy zespołowej.

12
00:00:57,432 --> 00:00:59,726
Test relacji z partnerem.

13
00:00:59,809 --> 00:01:02,020
Dowód tego, jak cenne jest życie.

14
00:01:03,146 --> 00:01:08,401
Pół miasta znało jakąś ofiarę
lub był nią ktoś z rodziny.

15
00:01:08,485 --> 00:01:13,740
Ale minęło wiele lat.
Nowe pokolenie tego nie pamięta.

16
00:01:13,823 --> 00:01:17,494
Nie doświadczyli tak potwornej tragedii.

17
00:01:18,328 --> 00:01:20,246
Całe miasto się zjednoczyło.

18
00:01:20,330 --> 00:01:22,040
PRZETRWAMY

19
00:01:22,123 --> 00:01:25,835
Pochodzenie czy narodowość
nie miały znaczenia.

20
00:01:25,919 --> 00:01:28,338
Tego dnia byliśmy po prostu ludźmi.

21
00:01:29,756 --> 00:01:31,841
Minęło już 25 lat.

22
00:01:32,509 --> 00:01:35,428
Ale tamten dzień
na zawsze odmienił moje życie.

23
00:01:36,054 --> 00:01:39,057
Świat sprzed 10 września dobiegł końca.

24
00:01:40,058 --> 00:01:42,644
Rozpoczęła się 20-letnia wojna.

25
00:01:44,896 --> 00:01:46,231
Zmienił się mój świat.

26
00:01:47,732 --> 00:01:49,859
I nie tylko mój.

27
00:01:56,282 --> 00:01:59,869
Dzięki nam ludzie wracają do domów
i mają spokojny sen.

28
00:02:01,121 --> 00:02:04,332
Rodzina musi wiedzieć,
kto zamordował ich bliskiego.

29
00:02:05,750 --> 00:02:09,379
Współczucie dla ofiar jest najważniejsze.

30
00:02:09,963 --> 00:02:14,384
Lubię zaglądać za kulisy.
Co naprawdę się wydarzyło?

31
00:02:15,802 --> 00:02:19,848
Chcesz odkryć prawdę. To robią detektywi.

32
00:02:20,348 --> 00:02:23,268
Instynkt każe nam pomóc ludziom.

33
00:02:23,977 --> 00:02:27,564
Policja w Nowym Jorku…

34
00:02:29,858 --> 00:02:30,692
To jest to.

35
00:02:31,734 --> 00:02:35,405
WYDZIAŁ ZABÓJSTW: NOWY JORK

36
00:02:45,707 --> 00:02:49,544
Wspaniale było podziwiać wieże
z poziomu chodnika.

37
00:02:49,627 --> 00:02:53,006
Jako dziecko musiałem zadzierać głowę.

38
00:02:53,089 --> 00:02:56,509
Pięły się jakby do nieba.

39
00:02:58,011 --> 00:03:01,097
W World Trade Center
pracowała moja ciotka JoAnn.

40
00:03:01,181 --> 00:03:05,685
W wieży północnej
na 103. i na 105. piętrze.

41
00:03:06,311 --> 00:03:12,150
Od 18 roku życia pracowała
dla biura maklerskiego Cantor Fitzgerald.

42
00:03:12,233 --> 00:03:15,737
Po latach została
wiceprezeską i partnerką.

43
00:03:16,654 --> 00:03:20,158
Była moją ciotką,
ale traktowałem ją jak siostrę.

44
00:03:20,241 --> 00:03:23,661
Zajmowała się mną,
wybawiała mnie z kłopotów.

45
00:03:23,745 --> 00:03:25,455
Była tylko 13 lat starsza.

46
00:03:26,664 --> 00:03:32,378
Na początku swojej kariery
zabrała mnie do World Trade Center.

47
00:03:32,462 --> 00:03:34,505
Miałem pięć lat.

48
00:03:34,589 --> 00:03:38,134
Ekscytowało mnie,
że widzę coś pierwszy raz.

49
00:03:38,843 --> 00:03:43,014
Jadąc windą do góry,
czułem się jak w rakiecie.

50
00:03:44,974 --> 00:03:48,895
W ciągu kilku minut
wjechaliśmy na setne piętro.

51
00:03:48,978 --> 00:03:53,733
Uszy się zatykały, a podejściu do okna

52
00:03:53,816 --> 00:03:57,904
wysokość naprawdę potrafiła przytłoczyć.

53
00:03:58,571 --> 00:04:01,324
Wieże miały po 110 pięter.

54
00:04:01,908 --> 00:04:05,536
Pracowało w nich nawet 50 tysięcy osób.

55
00:04:05,620 --> 00:04:07,664
Budynki miały własny kod pocztowy.

56
00:04:08,748 --> 00:04:14,879
Każdy obszar w Stanach Zjednoczonych
ma własny kod pocztowy,

57
00:04:14,963 --> 00:04:17,215
a te dwa budynki musiały mieć osobny.

58
00:04:17,298 --> 00:04:22,470
Zostały zaprojektowane w taki sposób,
by wytrzymać silne wiatry, zamiecie,

59
00:04:22,553 --> 00:04:26,057
uderzenia piorunów, a nawet samolotów.

60
00:04:26,140 --> 00:04:28,977
Były uważane za niezniszczalne.

61
00:04:30,645 --> 00:04:31,771
26 LUTEGO 1993 ROKU

62
00:04:31,854 --> 00:04:36,484
Pięć ofiar i ponad 1000 rannych
po wybuchu bomby w World Trade Center.

63
00:04:36,567 --> 00:04:39,279
Chaos w dolnym Manhattanie.

64
00:04:39,862 --> 00:04:43,032
W lutym 1993 roku
doszło do ataku terrorystycznego.

65
00:04:44,033 --> 00:04:49,831
Terroryści wjechali do garażu podziemnego
vanem pełnym materiałów wybuchowych.

66
00:04:50,540 --> 00:04:53,459
Auto wybuchło,
ale zniszczenia były minimalne.

67
00:04:54,460 --> 00:04:57,797
Usłyszałam, jak ktoś mówi:
„Te wieże są niesamowite.

68
00:04:57,880 --> 00:05:01,467
Przetrwały taki wybuch.
Nie mogę uwierzyć”.

69
00:05:03,136 --> 00:05:09,976
Dopiero tamtego dnia zrozumiałem,
że wieże mogą być celem terrorystów.

70
00:05:10,059 --> 00:05:14,897
Były symbolem siły i dumy.

71
00:05:14,981 --> 00:05:18,943
Gdy nadlatywało się znad Atlantyku,

72
00:05:19,527 --> 00:05:21,279
widziało się właśnie je.

73
00:05:23,114 --> 00:05:27,285
Rok po zamachu
ustawiono bariery z cementu,

74
00:05:27,368 --> 00:05:29,829
by nie dało się uderzyć w budynki

75
00:05:29,912 --> 00:05:35,293
ciężarówką lub autem
z ładunkiem eksplodującym.

76
00:05:35,877 --> 00:05:39,630
Wszyscy byli przekonani,
że coś takiego się nie powtórzy.

77
00:05:44,385 --> 00:05:47,388
11 WRZEŚNIA 2001 ROKU

78
00:05:47,472 --> 00:05:48,890
Był wtorek.

79
00:05:50,850 --> 00:05:52,060
Piękna pogoda.

80
00:05:53,394 --> 00:05:55,480
Ani jednej chmurki.

81
00:05:57,357 --> 00:05:59,192
Musiałem pojechać do sądu.

82
00:05:59,776 --> 00:06:04,530
Pracowałem w jednostce antyprzestępczej
i rozpoczynał się proces kieszonkowca.

83
00:06:05,239 --> 00:06:07,200
Musiałem popłynąć promem.

84
00:06:09,077 --> 00:06:14,707
Wysiadłem na Manhattanie
i ruszyłem w stronę dworca.

85
00:06:15,666 --> 00:06:20,630
Zdążyłem przejść kilka kroków,
kiedy usłyszałem serię wybuchów.

86
00:06:22,715 --> 00:06:23,549
Brzmiały tak…

87
00:06:26,052 --> 00:06:30,765
Pomyślałem: „Co to, kurwa?”.
Ale szedłem dalej.

88
00:06:31,349 --> 00:06:35,686
Wsiadłem do metra.
Musiałem być w sądzie o 9.00.

89
00:06:35,770 --> 00:06:38,773
13. POSTERUNEK

90
00:06:38,856 --> 00:06:42,068
Obudziłem się
w pokoju sypialnym posterunku.

91
00:06:42,652 --> 00:06:45,571
Czasami przez kilka dni
nie wracałem do domu.

92
00:06:47,407 --> 00:06:52,203
Właśnie wpisałem się do dziennika,
gdy zobaczyłem ABC News.

93
00:06:52,286 --> 00:06:57,375
Pokazywali wieże po wbiciu samolotów.

94
00:06:57,458 --> 00:07:00,628
Samoloty brzmiały jak pociski.

95
00:07:00,711 --> 00:07:02,630
A potem nastąpił wybuch.

96
00:07:04,590 --> 00:07:10,304
Dyspozytor zgłosił,
że w wieżę wbiła się mała cessna.

97
00:07:11,264 --> 00:07:17,353
Ale z autostrady widziałem,
że to nie był mały samolot.

98
00:07:17,437 --> 00:07:19,772
To był samolot odrzutowy.

99
00:07:20,606 --> 00:07:22,358
Cholera jasna!

100
00:07:24,652 --> 00:07:26,112
Myślałem jak policjant.

101
00:07:27,405 --> 00:07:32,368
Wiedziałem, że będzie wiele ofiar.

102
00:07:33,411 --> 00:07:39,959
Odstawiłem dwóch synów do podstawówki,
gdy usłyszałem, co się stało.

103
00:07:40,042 --> 00:07:43,087
Poważna katastrofa w Nowym Jorku.

104
00:07:44,755 --> 00:07:50,970
Jako szef detektywów,
a do tego mieszkaniec Manhattanu,

105
00:07:51,053 --> 00:07:52,972
wiedziałem, że muszę tam jechać.

106
00:07:53,598 --> 00:07:59,479
Jako jeden z niewielu wróciłem do domu,
by stawić się w garniturze,

107
00:07:59,562 --> 00:08:04,108
bo w maju wpadłem w kłopoty,
gdy stawiłem się w szortach.

108
00:08:04,192 --> 00:08:07,278
19. POSTERUNEK

109
00:08:07,361 --> 00:08:11,073
Patrolowałem górny Manhattan
z ramienia 19. posterunku.

110
00:08:11,949 --> 00:08:13,659
To było bez precedensu.

111
00:08:13,743 --> 00:08:18,998
Na miejscu musiała stawić się
policja z całego Nowego Jorku.

112
00:08:21,542 --> 00:08:26,631
Pracowałam w 19. posterunku.
Moim partnerem był Pete Panuccio.

113
00:08:26,714 --> 00:08:31,636
Pojawiła się dyspozycja:
mobilizacja jeden na osiem.

114
00:08:32,220 --> 00:08:34,472
Ośmiu funkcjonariuszy i sierżant.

115
00:08:34,555 --> 00:08:38,184
Jedziemy w stronę One World Trade Center.

116
00:08:38,267 --> 00:08:43,147
Joanne Down była w pierwszej grupie,
która wyruszyła z 19. posterunku.

117
00:08:44,315 --> 00:08:46,859
Mieliśmy spotkać się
na rogu Church i Vasey.

118
00:08:46,943 --> 00:08:48,027
PUNKT DOWODZENIA

119
00:08:48,110 --> 00:08:53,199
Powiedziałem porucznikowi,
byśmy pojechali autem.

120
00:08:57,119 --> 00:08:58,621
Jechałem pociągiem.

121
00:08:59,747 --> 00:09:03,834
Wysiadłem przy Municipal Building
znanym z Prawa i porządku.

122
00:09:04,418 --> 00:09:08,172
Ruszyłem w stronę
tego ikonicznego budynku,

123
00:09:08,256 --> 00:09:10,591
a wszyscy wokół zadzierali głowy.

124
00:09:12,843 --> 00:09:15,263
Spojrzałem w górę.

125
00:09:17,098 --> 00:09:20,101
Zobaczyłem wielką dziurę
w wieży północnej.

126
00:09:21,185 --> 00:09:22,728
Wieże były ogromne.

127
00:09:23,229 --> 00:09:25,940
Każdego dnia
gościły dziesiątki tysięcy osób.

128
00:09:26,023 --> 00:09:27,483
Znałem wiele z nich.

129
00:09:29,193 --> 00:09:32,989
Od razu zadzwoniłem
pod numer 212-938-5029.

130
00:09:33,072 --> 00:09:35,032
Do biura JoAnn.

131
00:09:35,992 --> 00:09:40,580
Usłyszałem ciągłe pikanie,
a nie typowy sygnał zajęcia.

132
00:09:41,330 --> 00:09:44,500
Jakby telefon był poza zasięgiem.

133
00:09:45,126 --> 00:09:48,838
O dziewiątej powinna być w pracy.
Pomyślałem tylko: „O cholera”.

134
00:09:50,381 --> 00:09:51,299
Ruszyłem tam.

135
00:09:52,717 --> 00:09:53,926
Aż nagle…

136
00:09:55,303 --> 00:09:58,973
Tamten pierwszy dźwięk,
który wydawał mi się echem,

137
00:10:00,057 --> 00:10:03,102
tym razem usłyszałem bez echa.

138
00:10:03,185 --> 00:10:04,478
Wielki wybuch.

139
00:10:07,773 --> 00:10:09,775
Padłem na ziemię.

140
00:10:11,861 --> 00:10:13,362
Jebany drugi samolot.

141
00:10:18,951 --> 00:10:21,454
Byliśmy na 78. piętrze wieży południowej.

142
00:10:21,537 --> 00:10:23,456
Siedzę tutaj tylko dlatego,

143
00:10:23,539 --> 00:10:27,335
że staliśmy po drugiej stronie
od miejsca uderzenia samolotu.

144
00:10:33,007 --> 00:10:37,303
Nagle padłem twarzą na podłogę.
Nie wiedziałem, co się dzieje.

145
00:10:37,803 --> 00:10:39,055
Zapadła ciemność.

146
00:10:41,807 --> 00:10:43,768
Słyszałem płacz i krzyki.

147
00:10:45,144 --> 00:10:50,524
Obok leżała kobieta, którą znałem.
Potrząsnąłem nią: „Wszystko gra?”.

148
00:10:51,150 --> 00:10:53,444
Nie odpowiedziała. Była martwa.

149
00:10:54,779 --> 00:10:57,198
Wszędzie wokół leżały ciała.

150
00:10:57,948 --> 00:11:01,494
Zapanował wielki chaos.
Nikt nie wiedział, co się dzieje.

151
00:11:03,788 --> 00:11:10,169
Wydział zabójstw, jak wszyscy,
miał stawić się na miejscu katastrofy.

152
00:11:11,545 --> 00:11:17,093
Jechaliśmy na kogutach
z dwójką partnerów z 13. posterunku.

153
00:11:18,010 --> 00:11:22,598
Nagle zobaczyliśmy dym
wydobywający się z wieży południowej.

154
00:11:22,682 --> 00:11:26,060
Zrozumieliśmy, że druga wieża też dostała.

155
00:11:28,688 --> 00:11:30,231
- Rany.
- Boże.

156
00:11:30,314 --> 00:11:31,774
Kolejny samolot.

157
00:11:31,857 --> 00:11:32,858
Boże.

158
00:11:32,942 --> 00:11:34,443
Rany boskie.

159
00:11:35,611 --> 00:11:39,323
Spojrzeliśmy na siebie i powiedzieliśmy:

160
00:11:39,407 --> 00:11:41,701
„To nie żaden jebany wypadek”.

161
00:11:44,912 --> 00:11:47,373
Od razu pomyślałem o żonie.

162
00:11:48,416 --> 00:11:51,836
Pracowała dla firmy Salomon Smith Barney.

163
00:11:51,919 --> 00:11:53,379
Była wtedy w centrum,

164
00:11:53,462 --> 00:11:59,719
a jeden z jej głównych klientów
miał siedzibę w wieżach.

165
00:11:59,802 --> 00:12:02,388
Często tam bywała.

166
00:12:03,681 --> 00:12:06,267
Wciąż o tym myślałem.

167
00:12:07,351 --> 00:12:13,274
Miałem stary telefon z klapką,
jakiś cholerny StarTAC.

168
00:12:13,357 --> 00:12:18,237
Zadzwoniłem do jej pracy i na komórkę,

169
00:12:18,320 --> 00:12:21,073
ale bez skutku.

170
00:12:21,157 --> 00:12:26,162
Nie było zasięgu. Całkiem nic.

171
00:12:28,706 --> 00:12:31,167
Miasto wypełnił chaos.

172
00:12:32,793 --> 00:12:37,757
Ludzie porzucali auta
na środku skrzyżowań.

173
00:12:37,840 --> 00:12:39,759
Zostaw auto! Uciekaj!

174
00:12:41,051 --> 00:12:46,682
Próbowaliśmy dotrzeć na miejsce,
na róg ulic Church i Vasey.

175
00:12:46,766 --> 00:12:52,438
Dojechaliśmy do połowy Maiden Lane
i dalej nie dało rady.

176
00:12:53,189 --> 00:12:59,779
Wysiedliśmy z radiowozu
i pobiegliśmy w stronę wież.

177
00:13:02,531 --> 00:13:07,828
Gdy zbliżaliśmy się na miejsce,
spojrzeliśmy w górę.

178
00:13:08,412 --> 00:13:12,541
Ludzie zwisali z belek nośnych.

179
00:13:14,293 --> 00:13:17,087
Z wnętrza wydobywał się czarny dym.

180
00:13:17,588 --> 00:13:20,174
Ludzie rzucali na ziemię kartki.

181
00:13:20,257 --> 00:13:23,844
„Pomocy! Jestem na takim a takim piętrze”.

182
00:13:24,470 --> 00:13:26,597
To było…

183
00:13:29,350 --> 00:13:32,561
nie do przyswojenia.

184
00:13:33,145 --> 00:13:39,944
Sierżant kazał nam biec dalej,
by dotrzeć do punktu dowodzenia,

185
00:13:40,027 --> 00:13:42,738
gdzie powiedzą nam, co mamy robić.

186
00:13:45,449 --> 00:13:49,787
Pożar na 78. piętrze był niewyobrażalny.

187
00:13:51,539 --> 00:13:56,836
Wciąż słychać było trzaski.
Panował chaos i było coraz gorzej.

188
00:13:57,503 --> 00:14:00,589
Kawałek sufitu zwalił mi się koło głowy.

189
00:14:01,465 --> 00:14:04,844
Wiedziałem, że muszę czym prędzej uciekać,

190
00:14:04,927 --> 00:14:08,722
ale byłem na 78. piętrze
płonącego budynku.

191
00:14:08,806 --> 00:14:10,307
Nie miałem pomysłu.

192
00:14:12,893 --> 00:14:16,897
Chcieliśmy pomóc ludziom,
którzy wybiegali z budynku.

193
00:14:18,274 --> 00:14:20,317
Ruszyłam w ich stronę,

194
00:14:20,401 --> 00:14:25,281
kiedy sierżant złapał mnie za kark
i pociągnął do tyłu.

195
00:14:26,991 --> 00:14:28,826
Ktoś skoczył…

196
00:14:29,952 --> 00:14:31,495
i spadł obok mnie.

197
00:14:34,790 --> 00:14:37,084
Zabił przypadkową osobę.

198
00:14:38,586 --> 00:14:40,296
To było straszne.

199
00:14:40,921 --> 00:14:42,423
Straszny widok.

200
00:14:43,591 --> 00:14:45,759
Nie mogliśmy nic zrobić.

201
00:14:48,429 --> 00:14:52,933
Najgorszy w tym wszystkim był dźwięk.

202
00:14:56,228 --> 00:14:57,187
Przepraszam.

203
00:15:05,654 --> 00:15:07,531
Gdy ciało uderza o ziemię…

204
00:15:09,033 --> 00:15:10,534
z takiej wysokości,

205
00:15:11,869 --> 00:15:14,413
wydaje dźwięk jak tłuczone szkło.

206
00:15:17,625 --> 00:15:19,835
To drastyczny widok.

207
00:15:27,843 --> 00:15:31,388
Jako nowojorski detektyw
miałem do czynienia ze śmiercią,

208
00:15:32,222 --> 00:15:36,435
brutalnymi morderstwami,
przemocą i tak dalej.

209
00:15:37,394 --> 00:15:42,149
Najbardziej przerażającą rzeczą,
która na zawsze zapadła mi w pamięć,

210
00:15:43,359 --> 00:15:47,821
było to, że ci biedni ludzie
woleli wyskoczyć z tak wysoka,

211
00:15:47,905 --> 00:15:49,365
niż spłonąć żywcem.

212
00:15:50,282 --> 00:15:51,492
Nie mieli szans.

213
00:15:51,575 --> 00:15:56,956
MIEJSCE UDERZENIA: PIĘTRA OD 78 DO 85

214
00:15:57,039 --> 00:15:57,957
78. PIĘTRO

215
00:15:58,040 --> 00:15:59,500
Byłem na 78. piętrze.

216
00:16:00,292 --> 00:16:03,003
Miałem dwóch synów,
którzy mnie potrzebowali,

217
00:16:03,754 --> 00:16:05,714
ale nie umiałem się wydostać.

218
00:16:05,798 --> 00:16:09,510
Uniemożliwiały to gruz i gorąco.

219
00:16:09,593 --> 00:16:12,930
Wpadłem na dwie kobiety i dwóch mężczyzn.

220
00:16:13,013 --> 00:16:15,140
Znaleźliśmy pustą klatkę schodową.

221
00:16:15,224 --> 00:16:17,017
Zeszliśmy na 75. piętro,

222
00:16:18,394 --> 00:16:23,649
gdzie wpadliśmy na dwóch strażaków.

223
00:16:23,732 --> 00:16:27,903
Mieli na plecach butle tlenowe
i całą masę sprzętu.

224
00:16:27,987 --> 00:16:31,031
Rzuciliśmy, że na 78. piętrze
jest naprawdę źle.

225
00:16:31,115 --> 00:16:36,078
Odparli: „Nie martwcie się o nas.
Martwcie się o siebie.

226
00:16:36,161 --> 00:16:38,956
Uciekajcie. Wszystkim się zajmiemy”.

227
00:16:39,039 --> 00:16:42,418
To pokazało mi, jak ci ludzie myślą

228
00:16:42,501 --> 00:16:46,296
i jak zachowują się w takich sytuacjach.

229
00:16:46,880 --> 00:16:47,965
Ruchy!

230
00:16:49,925 --> 00:16:55,597
Policjanci z dolnego Manhattanu
przeprowadzali ewakuację budynków.

231
00:16:56,390 --> 00:16:59,518
Policjanci z górnego Manhattanu
byli z nami.

232
00:17:00,060 --> 00:17:05,024
Przenieśliśmy się do Park Place,
pół przecznicy od World Trade Center.

233
00:17:05,107 --> 00:17:10,904
Przydzielali po cztery osoby na piętro
do pomocy przy ewakuacji.

234
00:17:12,990 --> 00:17:17,119
Po drodze trafiliśmy na szczątki,

235
00:17:17,202 --> 00:17:21,832
ale pokonaliśmy je
i dostaliśmy się na 40. piętro.

236
00:17:22,499 --> 00:17:26,003
Trafiliśmy na policjanta w windzie,
który rzucił do nas:

237
00:17:26,086 --> 00:17:27,963
„Chodźcie, zjedziemy”.

238
00:17:29,757 --> 00:17:31,383
Zjechaliśmy na parter.

239
00:17:31,467 --> 00:17:34,887
Wszędzie wokół był pył i bałagan.

240
00:17:34,970 --> 00:17:37,806
Niesłychane. Ciężko było coś zobaczyć.

241
00:17:39,349 --> 00:17:41,185
Wyszliśmy z budynku.

242
00:17:42,352 --> 00:17:45,022
Nie rozumiałem, co się dzieje.

243
00:17:45,105 --> 00:17:47,066
Mogę to tylko nazwać chaosem.

244
00:17:50,110 --> 00:17:53,572
Zapewne nie wyglądałem najlepiej.

245
00:17:53,655 --> 00:17:56,617
Podbiegła policjantka
i kazała mi iść za nią.

246
00:17:56,700 --> 00:18:01,455
Nie znałem jej.
Wiedziałem tylko, że mi pomaga.

247
00:18:01,538 --> 00:18:03,415
Ktoś zrobił mi zdjęcie.

248
00:18:05,417 --> 00:18:10,422
Pomogła mi przejść na chodnik
i zabrała do karetki.

249
00:18:11,507 --> 00:18:14,009
A potem wróciła do budynku.

250
00:18:22,017 --> 00:18:24,394
Zajechałem pod wieże.

251
00:18:26,021 --> 00:18:30,442
Zobaczyłem silnik samolotu
leżący na środku ulicy.

252
00:18:30,526 --> 00:18:36,031
Chciałem spisać numer seryjny,
żeby zidentyfikować samolot.

253
00:18:36,615 --> 00:18:42,412
Pod wpływem stresu przełączyłem się
w tryb detektywa, a nie szefa.

254
00:18:43,622 --> 00:18:47,000
Musiałem się otrząsnąć.

255
00:18:47,084 --> 00:18:53,757
Przeszedłem do tymczasowej siedziby
naprzeciwko wieży południowej,

256
00:18:53,841 --> 00:18:57,136
by zgłosić się dowodzącym.

257
00:19:00,222 --> 00:19:01,765
Zbliżałem się do wież.

258
00:19:03,058 --> 00:19:06,270
Byłem sam. Nie wiedziałem, co robić.

259
00:19:08,063 --> 00:19:11,650
W akademii policyjnej
nie uczyli nas na takie wypadki.

260
00:19:12,860 --> 00:19:14,945
Miałem 27 lat.

261
00:19:15,028 --> 00:19:16,989
Albo 28, nie pamiętam.

262
00:19:17,489 --> 00:19:20,159
Byłem dość młody.

263
00:19:21,160 --> 00:19:25,998
Nie wiedziałem, co robić.
Jak mam uratować ciotkę?

264
00:19:28,876 --> 00:19:31,712
JoAnn była ze mną od dziecka.

265
00:19:32,504 --> 00:19:36,633
Była dumna z mojej kariery.
Przyszła na ukończenie akademii.

266
00:19:38,093 --> 00:19:40,721
Dołożyła mi 3000 dolców na pierwszy dom.

267
00:19:42,264 --> 00:19:43,682
Mogłem na nią liczyć.

268
00:19:44,558 --> 00:19:47,227
Ale jak miałem jej teraz pomóc?

269
00:19:50,272 --> 00:19:52,524
Szukałem jakiegoś sposobu.

270
00:19:55,027 --> 00:19:58,030
W końcu wpadłem na swojego porucznika.

271
00:19:59,406 --> 00:20:03,243
Szliśmy na południe,
wzdłuż Verizon Building.

272
00:20:03,785 --> 00:20:05,037
Usłyszałem dudnienie.

273
00:20:11,501 --> 00:20:15,839
Komórki nie działały.
Rozmawiałem przez stacjonarny.

274
00:20:15,923 --> 00:20:20,385
Nagle telefony na stole
zaczęły się trząść.

275
00:20:20,886 --> 00:20:22,804
Myślałem, że to przez metro.

276
00:20:24,056 --> 00:20:26,808
Ziemia zaczęła się trząść.

277
00:20:26,892 --> 00:20:29,228
Dudnienie zaczęło narastać.

278
00:20:29,311 --> 00:20:32,147
To był hałas jak przy wybuchu.

279
00:20:32,898 --> 00:20:36,652
Ale bardziej jakby coś się toczyło.

280
00:20:38,111 --> 00:20:38,946
Jakby…

281
00:20:43,283 --> 00:20:46,245
Nagle się zaczęło.

282
00:20:49,081 --> 00:20:51,250
Mój Boże!

283
00:20:55,712 --> 00:20:57,881
- Padnij!
- Tutaj!

284
00:20:57,965 --> 00:21:00,300
Byłem kilka przecznic dalej.

285
00:21:00,384 --> 00:21:05,430
Nagle zamiast wieży południowej
zobaczyłem kłąb białego dymu.

286
00:21:06,014 --> 00:21:08,308
Mój Boże!

287
00:21:09,017 --> 00:21:12,229
Zbliżał się w stronę
mnie i mojego partnera.

288
00:21:12,896 --> 00:21:14,690
Szybko.

289
00:21:16,608 --> 00:21:22,614
Spojrzeliśmy przez chwilę na siebie
i zaczęliśmy czym prędzej uciekać.

290
00:21:22,698 --> 00:21:27,119
Ukryliśmy się w domu towarowym Syms.

291
00:21:27,703 --> 00:21:32,749
Porucznik krzyknął do mnie:
„Wiej, kurwa!”.

292
00:21:32,833 --> 00:21:34,209
W nogi!

293
00:21:34,710 --> 00:21:36,378
Szybko!

294
00:21:39,464 --> 00:21:46,305
Wszyscy policjanci, którzy byli ze mną,
żeby pomagać przy ewakuacji,

295
00:21:46,388 --> 00:21:49,850
ruszyli w moją stronę jak stado byków.

296
00:21:50,726 --> 00:21:54,479
Padłam twarzą na chodnik,

297
00:21:54,563 --> 00:21:57,774
a oni mnie stratowali.

298
00:21:59,484 --> 00:22:02,821
Chyba nie mogę ich winić.

299
00:22:03,655 --> 00:22:05,490
Ale byłam wściekła.

300
00:22:06,199 --> 00:22:09,745
Poczułam trzask w kolanie i plecach.

301
00:22:10,370 --> 00:22:13,665
Moje ciało zalał ból.

302
00:22:14,207 --> 00:22:18,795
Leżałam na chodniku jak ukrzyżowana.

303
00:22:20,839 --> 00:22:22,215
Nie mogłam się ruszyć.

304
00:22:23,759 --> 00:22:29,598
Dwóch gości z 23. posterunku,
których nazwisk nigdy nie poznałam,

305
00:22:29,681 --> 00:22:31,516
padło na ziemię obok mnie.

306
00:22:32,184 --> 00:22:35,896
Spytali: „Dasz radę iść?”.
Odparłam: „A nawet biec”.

307
00:22:35,979 --> 00:22:37,189
Szybko!

308
00:22:37,981 --> 00:22:41,360
Zalewała nas fala szczątków i pyłu,

309
00:22:41,985 --> 00:22:45,238
więc skręciliśmy w Broadway.

310
00:22:45,322 --> 00:22:49,451
Padliśmy na ziemię i staraliśmy się ukryć.

311
00:22:54,831 --> 00:23:01,463
Próbowaliśmy dostać się do 7 World Trade,
budynku na północ od wież.

312
00:23:02,005 --> 00:23:04,549
Wydawał się najlepszym schronieniem.

313
00:23:06,718 --> 00:23:08,220
Drzwi były zamknięte.

314
00:23:08,929 --> 00:23:12,349
Byłem gotowy wyciągnąć broń,
by przebić szybę.

315
00:23:12,933 --> 00:23:15,060
Musieliśmy uciec z ulicy.

316
00:23:16,228 --> 00:23:21,483
Nagle ktoś otworzył drzwi od środka
i krzyknął: „Wchodźcie!”.

317
00:23:22,275 --> 00:23:23,193
Wbiegliśmy.

318
00:23:23,902 --> 00:23:27,614
Byliśmy w szklanym atrium
wysokim na trzy piętra.

319
00:23:29,032 --> 00:23:32,744
Szyby w całym lobby zaczęły pękać

320
00:23:32,828 --> 00:23:36,289
i całe wnętrze wypełniło się pyłem.

321
00:23:39,751 --> 00:23:45,215
To była najbardziej przerażająca chwila
w całym moim życiu.

322
00:23:45,298 --> 00:23:50,137
A przeżyłem kilka groźnych sytuacji.

323
00:23:51,721 --> 00:23:54,349
Nagle nabrałem przekonania,

324
00:23:55,308 --> 00:23:56,768
że zaraz umrę.

325
00:24:04,234 --> 00:24:07,946
Czasami czas zwalnia,
a czasami przyspiesza.

326
00:24:08,029 --> 00:24:10,532
Ludzki mózg jest niesamowity.

327
00:24:11,741 --> 00:24:14,035
Nie jestem zbyt religijny,

328
00:24:14,536 --> 00:24:19,124
ale gdy śmierć nadchodzi,
lepiej załatwić takie sprawy.

329
00:24:19,207 --> 00:24:22,127
Pomyślałem: „Boże…”.

330
00:24:23,462 --> 00:24:25,839
Byłem trzeźwy od 14 lat.

331
00:24:27,466 --> 00:24:29,468
I pomyślałem sobie:

332
00:24:29,551 --> 00:24:32,721
„Boże, dziękuję ci za ostatnie 14 lat.

333
00:24:34,556 --> 00:24:36,308
Zaopiekuj się moją rodziną”.

334
00:24:37,350 --> 00:24:40,645
I tyle. Czekałem na to, co się stanie.

335
00:24:43,148 --> 00:24:47,569
Budynek zaczął wypełniać się dymem.

336
00:24:48,236 --> 00:24:53,575
Pamiętałem jeszcze z podstawówki,
że jeśli pomieszczenie wypełnia dym,

337
00:24:53,658 --> 00:24:55,994
należy paść na ziemię i czołgać się.

338
00:24:56,077 --> 00:25:01,333
Ale ten dym był bardzo gęsty na dole

339
00:25:01,416 --> 00:25:03,502
i rzadszy na górze.

340
00:25:04,002 --> 00:25:09,508
Poczułem się zdezorientowany
i zacząłem kwestionować wszystko,

341
00:25:09,591 --> 00:25:13,178
czego nauczyły mnie siostry
w szkole katolickiej w 1968 r.

342
00:25:15,555 --> 00:25:17,682
Wieża się zawaliła!

343
00:25:17,766 --> 00:25:20,727
Zniknęła! Cholera!

344
00:25:23,939 --> 00:25:28,610
Żadne większe szczątki
nie dostały się do 7 World Trade.

345
00:25:29,778 --> 00:25:31,154
Żyjesz.

346
00:25:32,030 --> 00:25:34,574
Do roboty. Potrzebują cię.

347
00:25:36,910 --> 00:25:39,538
Ledwo było cokolwiek widać.

348
00:25:39,621 --> 00:25:42,249
Miałem jakąś gównianą latarkę.

349
00:25:42,332 --> 00:25:46,586
Usłyszałem krzyki z góry,
więc ruszyłem w ich stronę.

350
00:25:47,087 --> 00:25:49,172
Byłem jedynym mundurowym.

351
00:25:50,006 --> 00:25:53,969
Wpadłem na jakiegoś gościa,
chyba z ochrony budynku.

352
00:25:54,803 --> 00:25:56,805
Krzyknął: „Dzięki Bogu, policja!”.

353
00:25:57,973 --> 00:25:58,974
„No cóż…

354
00:26:00,433 --> 00:26:04,479
Owszem, odsiecz przybyła,
ale niestety jestem sam”.

355
00:26:07,107 --> 00:26:10,735
Wieża południowa zawaliła się.
Musieliśmy się przegrupować.

356
00:26:11,570 --> 00:26:16,866
Ruszyliśmy w stronę wieży północnej.
Mijaliśmy po drodze strażaków.

357
00:26:20,829 --> 00:26:23,081
Polewali sobie oczy wodą.

358
00:26:23,957 --> 00:26:25,667
Płakali.

359
00:26:28,628 --> 00:26:33,049
Na ulicy byli też cywile,
którym udało się uciec.

360
00:26:33,675 --> 00:26:36,511
Pamiętam jednego gościa,
którego uścisnąłem.

361
00:26:36,595 --> 00:26:40,098
Dorosły facet, pewnie po czterdziestce.

362
00:26:40,599 --> 00:26:42,225
Zalewał się łzami.

363
00:26:43,727 --> 00:26:44,936
Był w szoku.

364
00:26:45,437 --> 00:26:46,813
A ja razem z nim.

365
00:26:46,896 --> 00:26:48,481
Rzuciłem: „Będzie dobrze”.

366
00:26:51,401 --> 00:26:53,528
Kurz opadł.

367
00:26:54,195 --> 00:26:57,532
Ruszyliśmy w stronę obecnej „Strefy Zero”,

368
00:26:57,616 --> 00:27:01,911
żeby pomóc przy ewakuacji.

369
00:27:04,414 --> 00:27:08,043
Ale nic się nie działo.

370
00:27:09,210 --> 00:27:15,550
Na środku skrzyżowania Church i Vasey
leżał fragment budynku.

371
00:27:17,844 --> 00:27:21,306
Wieża południowa oberwała jako druga,

372
00:27:21,389 --> 00:27:24,851
ale zawaliła się pierwsza,
bo samolot wbił się niżej,

373
00:27:24,934 --> 00:27:27,562
bardziej uszkadzając budynek.

374
00:27:27,646 --> 00:27:29,689
26 LUTEGO 1993 ROKU

375
00:27:29,773 --> 00:27:34,611
Po zamachu z 1993 roku
na szkoleniu poinformowano nas,

376
00:27:34,694 --> 00:27:39,157
że samolot nie powali wież
samą siłą uderzenia.

377
00:27:39,240 --> 00:27:41,701
Okazało się jednak inaczej.

378
00:27:42,661 --> 00:27:45,080
Uciekajcie, druga wieża się wali.

379
00:27:45,163 --> 00:27:47,457
- Co?
- Zaraz się zawali.

380
00:27:47,540 --> 00:27:52,504
Wyznaczyliśmy grupę policjantów,
by odgrodzili otoczenie budynku,

381
00:27:52,587 --> 00:27:55,423
bo druga wieża też musiała runąć.

382
00:27:55,507 --> 00:27:57,592
Uciekajcie, kurwa!

383
00:27:57,676 --> 00:28:04,182
Wpadłem na kilku strażaków.
Chcieli wrócić do budynku.

384
00:28:04,265 --> 00:28:05,433
„Odbiło wam?”

385
00:28:06,142 --> 00:28:09,479
Odparli: „Nie, trzeba ewakuować ludzi”.

386
00:28:09,562 --> 00:28:11,398
Poczułem się jak tchórz,

387
00:28:13,233 --> 00:28:14,693
że chciałem uciec.

388
00:28:16,528 --> 00:28:17,987
Pomyślałem: „Jebać to.

389
00:28:18,071 --> 00:28:20,907
Nie dam się poniżyć strażakowi.
Muszę zostać”.

390
00:28:20,990 --> 00:28:22,409
Uciekajcie!

391
00:28:23,243 --> 00:28:27,664
Antena na dachu wieży północnej
zaczęła się przechylać.

392
00:28:28,790 --> 00:28:31,584
Nagle usłyszałem jakiś hałas.

393
00:28:32,877 --> 00:28:34,337
Jakby trzaski.

394
00:28:36,339 --> 00:28:38,216
Byliśmy dwie przecznice dalej.

395
00:28:40,927 --> 00:28:41,761
Dudnienie.

396
00:28:43,972 --> 00:28:47,058
Wtedy druga wieża runęła.

397
00:28:55,275 --> 00:28:57,026
Wieża się wali!

398
00:28:57,569 --> 00:28:59,946
Uciekajcie!

399
00:29:02,615 --> 00:29:06,995
Gdy druga wieża runęła,
zobaczyłem moich synów…

400
00:29:13,084 --> 00:29:17,172
zachęcających mnie,
bym biegł najszybciej, jak potrafię.

401
00:29:20,091 --> 00:29:21,551
I padł na ziemię.

402
00:29:22,343 --> 00:29:23,553
Szybko.

403
00:29:24,220 --> 00:29:27,599
Padłem za krawężnik.

404
00:29:27,682 --> 00:29:34,564
Musiałem wcisnąć stukilowe dupsko
za 15 centymetrów krawężnika,

405
00:29:34,647 --> 00:29:36,441
by jakoś to przeżyć.

406
00:29:37,233 --> 00:29:41,070
Pamiętałem z wojska,
by nogi były od strony wybuchu.

407
00:29:43,072 --> 00:29:45,492
Rozszalał się straszny wiatr.

408
00:29:46,326 --> 00:29:49,537
Obok mnie leżała wywrócona ciężarówka.

409
00:29:51,414 --> 00:29:53,708
Zrobiło się strasznie ciemno.

410
00:29:56,419 --> 00:29:57,796
Nic nie widziałem.

411
00:29:57,879 --> 00:30:00,507
Zapadła cisza.

412
00:30:02,842 --> 00:30:04,469
Nie wiedziałem, czy żyję.

413
00:30:05,637 --> 00:30:07,347
Nie czułem bólu.

414
00:30:10,558 --> 00:30:14,312
Nagle nie mogłem oddychać.

415
00:30:15,230 --> 00:30:19,651
Musiałem dosłownie
wsadzić sobie ręce do ust,

416
00:30:19,734 --> 00:30:23,154
by wygrzebać kawałki cementu.

417
00:30:24,072 --> 00:30:26,574
Padłem na kolana i kaszlałem.

418
00:30:27,075 --> 00:30:32,413
Jakaś kobieta chwyciła mnie
i zabrała do hydrantu, bym obmył oczy.

419
00:30:32,497 --> 00:30:36,668
Dała mi wodę. Wciąż widzę jej twarz.

420
00:30:37,377 --> 00:30:40,213
To była jedna z lepszych chwil dnia.

421
00:30:40,296 --> 00:30:43,675
Ktoś pomógł mi w potrzebie.

422
00:30:46,678 --> 00:30:48,388
Liczyłem, że JoAnn uciekła.

423
00:30:49,430 --> 00:30:52,267
Razem ze współpracownikami.

424
00:30:52,976 --> 00:30:55,520
I resztą ludzi z wież.

425
00:30:56,521 --> 00:30:58,106
Byłem w takim szoku,

426
00:30:59,065 --> 00:31:03,611
że trudno było pojąć skalę tego,
co się przed chwilą stało.

427
00:31:03,695 --> 00:31:06,865
DOM TOWAROWY

428
00:31:06,948 --> 00:31:08,950
Byliśmy w domu towarowym.

429
00:31:09,033 --> 00:31:12,954
Klienci byli strasznie spanikowani.

430
00:31:13,037 --> 00:31:15,164
Musieliśmy ich wydostać.

431
00:31:16,291 --> 00:31:19,544
Z powodu dymu zaczęły piec mnie oczy.

432
00:31:20,461 --> 00:31:25,842
Wzięliśmy bawełniane chusteczki,
namoczyliśmy i rozdaliśmy.

433
00:31:27,302 --> 00:31:32,724
Kazaliśmy wszystkim w środku
zakryć twarze chusteczkami,

434
00:31:32,807 --> 00:31:36,686
by uniknąć wdychania tego,
co było w dymie.

435
00:31:39,689 --> 00:31:44,944
Skierowaliśmy wszystkich
na południe, w stronę wody.

436
00:31:45,028 --> 00:31:46,446
Wsiadajcie na pokład.

437
00:31:46,529 --> 00:31:49,949
Czekały tam promy i prywatne łodzie.

438
00:31:50,033 --> 00:31:53,036
Ewakuowały ludzi z Manhattanu.

439
00:31:54,370 --> 00:31:57,332
Ale ja i partnerzy musieliśmy zostać.

440
00:31:57,415 --> 00:31:59,667
Zastanawialiśmy się, co dalej.

441
00:32:00,835 --> 00:32:04,631
Cały czas myślałem o tym,
czy moja żona jest bezpieczna.

442
00:32:04,714 --> 00:32:09,969
Znów zadzwoniłem na jej komórkę,
ale bez powodzenia.

443
00:32:10,053 --> 00:32:14,432
Nie było sygnału.
Nie dało się nigdzie dodzwonić.

444
00:32:17,226 --> 00:32:19,103
Komunikacja wysiadła.

445
00:32:19,771 --> 00:32:23,316
Antena na jednej z wież
odpowiadała za łączność.

446
00:32:23,399 --> 00:32:26,903
Komórkową, telewizyjną i radiową.

447
00:32:26,986 --> 00:32:29,989
Nie mieliśmy kontaktu z innymi agencjami.

448
00:32:31,115 --> 00:32:36,079
Mieliśmy bezpośrednią łączność
z posterunkiem policji.

449
00:32:36,162 --> 00:32:40,458
Słyszeliśmy wszystkie rozmowy.

450
00:32:40,541 --> 00:32:43,044
Punkt dowodzenia na północ od Vasey.

451
00:32:43,127 --> 00:32:44,420
Przyjęliśmy.

452
00:32:44,504 --> 00:32:45,964
Ale to wszystko.

453
00:32:46,798 --> 00:32:50,093
Panowała całkowita cisza.

454
00:32:52,345 --> 00:32:58,935
Słychać było tylko alarmy
z butli na plecach strażaków,

455
00:32:59,018 --> 00:33:00,728
bo kończył się tlen.

456
00:33:01,896 --> 00:33:06,442
Ale ta cisza była ogłuszająca.

457
00:33:06,526 --> 00:33:10,571
Panowała na całym tym obszarze.

458
00:33:13,992 --> 00:33:19,914
Myślę teraz, że tamtego dnia
doświadczyłem wielkiej samotności.

459
00:33:21,082 --> 00:33:23,376
Nie mieliśmy ze sobą kontaktu.

460
00:33:24,377 --> 00:33:25,420
Do kitu.

461
00:33:26,754 --> 00:33:29,924
W środku takiej katastrofy

462
00:33:31,134 --> 00:33:36,723
to wszystko mnie przytłoczyło,
bo czułem się jak oderwany.

463
00:33:38,349 --> 00:33:42,186
Postanowiłem poszukać miejsca,
w którym kogoś znajdę.

464
00:33:43,521 --> 00:33:49,736
Minąłem bar i naszła mnie dziwna myśl.

465
00:33:50,945 --> 00:33:54,073
Nikt nie miałby mi za złe,
gdybym wszedł do środka,

466
00:33:55,533 --> 00:33:59,495
złapał whisky i nalał sobie szklaneczkę.

467
00:33:59,579 --> 00:34:05,418
Jako nawrócony alkoholik
często mierzyłem się z myślą:

468
00:34:05,501 --> 00:34:08,421
„Mały drink ci nie zaszkodzi”.

469
00:34:08,504 --> 00:34:12,633
Musiałem przeprowadzić
szalony, wewnętrzny dialog.

470
00:34:14,677 --> 00:34:18,097
„Nie dzisiaj. Mam, co robić”.

471
00:34:18,931 --> 00:34:22,143
Wciąż jestem trzeźwy. Już 38 lat.

472
00:34:24,979 --> 00:34:29,609
Byłem jednogwiazdkowym komendantem.
Dowodziłem wydziałem na Bronxie.

473
00:34:30,568 --> 00:34:35,490
Popędziliśmy do centrum.
Dotarliśmy na róg Trinity i Liberty.

474
00:34:36,115 --> 00:34:38,451
Akurat runęła wieża północna.

475
00:34:38,951 --> 00:34:43,122
Na rogu był Burger King.

476
00:34:43,706 --> 00:34:49,378
Postanowiłem zrobić tam
tymczasowy punkt dowodzenia.

477
00:34:50,797 --> 00:34:56,010
Zacząłem wydawać rozkazy.
Działaliśmy krok po kroku.

478
00:34:57,011 --> 00:35:02,725
Na miejsce zjechała policja z Brooklynu
oraz z górnego Manhattanu.

479
00:35:04,227 --> 00:35:09,232
To był jedyny raz w mojej karierze,
gdy nie chciałem iść do pracy.

480
00:35:09,315 --> 00:35:12,193
Wolałem być w domu z rodziną.

481
00:35:13,027 --> 00:35:14,695
To był dla mnie priorytet,

482
00:35:14,779 --> 00:35:20,576
ale musiałem postąpić inaczej
i udać się z Queens na Manhattan.

483
00:35:24,038 --> 00:35:25,790
Jechałam z Bronxu.

484
00:35:25,873 --> 00:35:27,917
Miałam zepsute auto,

485
00:35:28,000 --> 00:35:32,463
a w mieście panował chaos,
komunikacja nie działała.

486
00:35:32,547 --> 00:35:35,133
Ludzie opuszczali Manhattan pieszo.

487
00:35:35,216 --> 00:35:38,553
Próbowałam złapać stopa, ale bez skutku.

488
00:35:39,220 --> 00:35:42,265
Wcisnęłam się do autobusu
na Lexington Avenue.

489
00:35:42,348 --> 00:35:46,602
Wysiadłam przy 21. ulicy
i dotarłam na posterunek.

490
00:35:47,645 --> 00:35:50,022
Zaginęło wielu moich znajomych.

491
00:35:52,024 --> 00:35:53,985
Nikt nic nie wiedział.

492
00:35:55,736 --> 00:35:59,490
Policja zaczęła tworzyć listę zaginionych.

493
00:35:59,574 --> 00:36:01,492
Cywilów, ratowników.

494
00:36:02,577 --> 00:36:06,080
Na liście było wielu z nas.

495
00:36:06,622 --> 00:36:11,043
Proszę o ciszę na falach.
Mam tu ranną policjantkę.

496
00:36:11,919 --> 00:36:16,132
Nasłuchiwaliśmy dźwięków,
by znaleźć kogoś pod gruzami.

497
00:36:16,215 --> 00:36:19,719
Gdzie byłaś przed zawaleniem?

498
00:36:20,219 --> 00:36:26,517
Wczołgiwałam się w szczeliny,
by dotrzeć do rannych.

499
00:36:26,601 --> 00:36:32,982
Po chwili miałam poparzone buty i ramiona.

500
00:36:35,610 --> 00:36:40,573
Nie wiedzieliśmy, jak poradzić sobie
z taką liczbą zaginionych.

501
00:36:40,656 --> 00:36:45,328
Jak potwierdzić,
że zaginęli i wciąż są w budynku.

502
00:36:45,411 --> 00:36:47,371
13. POSTERUNEK

503
00:36:48,497 --> 00:36:53,794
Wyszłam z posterunku
i skierowałam się w stronę WTC.

504
00:36:54,754 --> 00:36:59,008
Chciałam odnaleźć sąsiada, Billa McGinna.

505
00:37:00,259 --> 00:37:04,639
Tamtego dnia przed pracą
zaszła do mnie jego żona.

506
00:37:05,223 --> 00:37:09,769
Powiedziała, że Bill jest w pracy,
a teraz nie odbiera telefonu.

507
00:37:09,852 --> 00:37:12,355
Obiecałam, że spróbuję go znaleźć.

508
00:37:14,232 --> 00:37:16,859
Rozglądałam się. Wypytywałam ludzi:

509
00:37:16,943 --> 00:37:21,614
„Czy ktoś widział Billa McGinna,
strażaka z remizy przy 10. ulicy?

510
00:37:22,198 --> 00:37:24,242
Albo kogoś z jego jednostki?”.

511
00:37:25,243 --> 00:37:27,578
W końcu pewien strażak rzucił:

512
00:37:28,412 --> 00:37:30,957
„Wszyscy zginęli”.

513
00:37:33,125 --> 00:37:37,922
Czułam się strasznie.
Jego córka miała sześć lat.

514
00:37:38,005 --> 00:37:40,508
Rano była u mnie w mieszkaniu.

515
00:37:40,591 --> 00:37:44,053
Bawiła się z moim synem
i w pewnym momencie rzuciła:

516
00:37:44,136 --> 00:37:46,931
„Nie mam zęba!”. Wypadł jej mleczak.

517
00:37:47,014 --> 00:37:49,433
Bardzo chciała pokazać go tacie.

518
00:37:50,893 --> 00:37:55,856
Gdy dowiedziałam się,
że jej ojciec nie wróci do domu,

519
00:37:55,940 --> 00:37:58,234
poczułam ogromny smutek.

520
00:38:04,031 --> 00:38:08,411
Dotarliśmy na drogę FDR Drive
w rejonie Manhattan Bridge.

521
00:38:08,911 --> 00:38:13,708
Pamiętam, że nagle
ktoś krzyknął: „Uciekajcie!

522
00:38:13,791 --> 00:38:17,086
Na moście jest furgonetka!
Zaraz wybuchnie!”.

523
00:38:19,046 --> 00:38:23,217
Wszyscy zaczęli panikować.
Ja i moi partnerzy również.

524
00:38:24,427 --> 00:38:27,346
Nagle pomyślałem:
„Gdzie my, kurwa, biegniemy?”.

525
00:38:29,724 --> 00:38:33,561
Okazało się, że w furgonetce
nie było materiałów wybuchowych.

526
00:38:33,644 --> 00:38:34,895
Ktoś ją porzucił.

527
00:38:35,646 --> 00:38:40,526
Ale łatwo było w to uwierzyć,
bo czekałem na kolejny atak.

528
00:38:40,609 --> 00:38:41,861
Panikowaliśmy.

529
00:38:43,863 --> 00:38:45,906
Krążyły plotki.

530
00:38:47,033 --> 00:38:52,204
W powietrzu wciąż było
osiem zaginionych samolotów.

531
00:38:52,288 --> 00:38:54,707
Ale nie wszystko było plotką.

532
00:38:56,125 --> 00:38:58,461
Usłyszeliśmy o ataku na Pentagon,

533
00:38:59,170 --> 00:39:03,549
a także o katastrofie samolotu
w Shanksville w Pensylwanii.

534
00:39:04,633 --> 00:39:08,012
Do ataków doszło w wielu miejscach.

535
00:39:08,095 --> 00:39:10,598
Nie wiedzieliśmy, co planują terroryści.

536
00:39:11,432 --> 00:39:17,063
Mogli teraz obrać na cel
Empire State Building lub metro.

537
00:39:17,146 --> 00:39:21,776
Wiedzieliśmy tylko, że zrobią to teraz
i to w wielu miejscach naraz.

538
00:39:25,071 --> 00:39:31,535
Cały czas pomagaliśmy ludziom,
ale wciąż nie miałem kontaktu z żoną.

539
00:39:33,037 --> 00:39:35,289
Znów spróbowałem zadzwonić.

540
00:39:35,998 --> 00:39:40,294
W końcu udało mi się dodzwonić
do niani naszych dzieci.

541
00:39:40,795 --> 00:39:43,714
Spytałem ją, czy żona się odzywała.

542
00:39:44,757 --> 00:39:47,426
Odparła: „Tak, już jedzie.
Była w New Jersey”.

543
00:39:48,761 --> 00:39:50,388
Nic jej nie było.

544
00:39:51,430 --> 00:39:54,558
Mogłem skupić się na niesieniu pomocy

545
00:39:54,642 --> 00:39:58,479
i uratowaniu ludzi,
którzy byli uwięzieni w gruzach.

546
00:40:05,778 --> 00:40:09,198
Byłam w szoku.

547
00:40:10,157 --> 00:40:16,247
Odwodniłam się. Błąkałam się samotnie.

548
00:40:17,540 --> 00:40:20,668
Doszłam do Woolworth Building

549
00:40:21,252 --> 00:40:25,131
i zobaczyłam Pete’a Panuccio,

550
00:40:25,214 --> 00:40:29,093
mojego sierżanta z 19. posterunku,
z którym pracowałam na nocki.

551
00:40:29,176 --> 00:40:32,346
Pomyślałam: „W końcu ktoś, kogo znam!”.

552
00:40:32,847 --> 00:40:36,976
Rzucił: „Boże, Joanne,
gdzie się podziewałaś?”.

553
00:40:38,227 --> 00:40:42,606
Poczułem ulgę,
widząc kogoś z 19. posterunku.

554
00:40:42,690 --> 00:40:43,607
Była cała.

555
00:40:43,691 --> 00:40:48,571
Przez cały ten czas
dzieliła nas tylko przecznica.

556
00:40:48,654 --> 00:40:51,740
Tak wielki panował chaos.

557
00:40:52,450 --> 00:40:54,368
Rzucił: „Wyglądasz koszmarnie”.

558
00:40:55,077 --> 00:40:57,496
Odparłam: „Z ciebie też żadne ciacho”.

559
00:40:57,580 --> 00:41:00,291
Juanne kulała.

560
00:41:00,875 --> 00:41:03,127
Zmroziło mnie na widok jej kolana.

561
00:41:03,210 --> 00:41:07,548
Ja pewnie leżałbym na ziemi i płakał.

562
00:41:07,631 --> 00:41:08,757
A ona powiedziała:

563
00:41:09,550 --> 00:41:14,513
„Wszystko gra. Róbmy swoje.
Do szpitala pojadę po wszystkim”.

564
00:41:16,807 --> 00:41:18,809
Jakiś dowódca dał nam znać,

565
00:41:18,893 --> 00:41:23,189
że potrzebują ludzi
na ulicy przy 7 World Trade.

566
00:41:23,689 --> 00:41:25,065
Budynek płonął.

567
00:41:26,400 --> 00:41:28,611
17.20

568
00:41:28,694 --> 00:41:30,905
Zawodził jakby umierał.

569
00:41:35,034 --> 00:41:36,076
Pobiegliśmy.

570
00:41:43,792 --> 00:41:50,216
Nagle gigantyczna chmura pyłu
zalała całą ulicę Broadway.

571
00:41:52,927 --> 00:41:55,429
Pomyślałem: „Kiedy to się skończy?”.

572
00:42:08,776 --> 00:42:11,028
Gdy wróciłam do domu,

573
00:42:11,111 --> 00:42:15,616
nie mogłam uwierzyć,
że naprawdę tam jestem.

574
00:42:15,699 --> 00:42:18,661
Córka mnie wyściskała.

575
00:42:19,828 --> 00:42:23,040
Powiedziała: „Wiedziałam, że jesteś cała.

576
00:42:23,541 --> 00:42:25,042
Wiedziałam”.

577
00:42:26,377 --> 00:42:30,422
A potem usiadłam w wannie,

578
00:42:30,506 --> 00:42:34,093
a moja dziesięcioletnia córka
zaczęła mnie obmywać.

579
00:42:35,094 --> 00:42:36,971
Mówiła mi: „Jesteś tu.

580
00:42:38,430 --> 00:42:41,392
Tak się cieszę, że tu jesteś”.

581
00:42:44,395 --> 00:42:49,108
Byliśmy z żoną poruszeni.
Wycałowaliśmy naszą córkę.

582
00:42:49,608 --> 00:42:51,443
Tej nocy spała z nami.

583
00:42:52,903 --> 00:42:59,201
Całe to przerażenie,
które się we mnie zbierało,

584
00:42:59,285 --> 00:43:02,162
po powrocie do domu zaczęło wychodzić.

585
00:43:02,246 --> 00:43:06,041
Byłem w łóżku ze swoją rodziną.

586
00:43:06,125 --> 00:43:08,919
To była wielka ulga.

587
00:43:11,255 --> 00:43:13,549
Spałem może z godzinę.

588
00:43:13,632 --> 00:43:17,928
Umyłem się, przebrałem
i wróciłem do pracy.

589
00:43:18,887 --> 00:43:20,598
Kazali nam być o czwartej.

590
00:43:20,681 --> 00:43:23,767
12 WRZEŚNIA 2001 ROKU

591
00:43:24,351 --> 00:43:28,731
Wszystko zostało zorganizowane,
każdy otrzymał konkretne instrukcje.

592
00:43:29,440 --> 00:43:36,113
Każdy detektyw w mieście
został wykorzystany do pomocy.

593
00:43:39,491 --> 00:43:41,368
Pracowałem w obszarze Stosu.

594
00:43:41,452 --> 00:43:44,538
STOS: MIEJSCE ZAWALENIA WIEŻ WTC

595
00:43:44,622 --> 00:43:45,581
Po kilku dniach

596
00:43:45,664 --> 00:43:49,793
dowódca zalecił: „Dochodzeniówka,

597
00:43:49,877 --> 00:43:54,381
wracajcie do biura
i załóżcie cywilne ciuchy.

598
00:43:54,465 --> 00:43:56,800
Będziecie łapać szabrowników”.

599
00:43:58,093 --> 00:43:59,887
Potrząsnąłem głową.

600
00:44:00,596 --> 00:44:01,847
Odparłem: „Nie”.

601
00:44:02,348 --> 00:44:05,684
Rozpłakałem się. Wpadłem w histerię.

602
00:44:05,768 --> 00:44:11,565
Powiedziałem: „Muszę tam wrócić.
Nie będę szukał jebanych szabrowników.

603
00:44:12,608 --> 00:44:15,819
Wracam tam. Muszę znaleźć JoAnn”.

604
00:44:17,321 --> 00:44:20,741
Dowódca odparł tylko:

605
00:44:20,824 --> 00:44:22,826
„Wracaj tam.

606
00:44:22,910 --> 00:44:25,829
Na tak długo, jak potrzebujesz.

607
00:44:26,747 --> 00:44:29,541
Tylko dawaj znać, że żyjesz”.

608
00:44:29,625 --> 00:44:32,961
OBSZAR AKCJI RATUNKOWEJ

609
00:44:33,045 --> 00:44:36,757
Kiedy w końcu ukończono
listę zaginionych osób,

610
00:44:36,840 --> 00:44:41,553
okazało się, że dokładnie 2976 cywilów,

611
00:44:41,637 --> 00:44:44,556
37 policjantów zarządu portu

612
00:44:45,557 --> 00:44:49,019
343 strażaków

613
00:44:49,103 --> 00:44:53,148
oraz 23 policjantów

614
00:44:53,649 --> 00:44:57,361
poniosło śmierć w wyniku zamachów.

615
00:45:00,739 --> 00:45:04,535
Niestety znałem wielu z nich.

616
00:45:05,035 --> 00:45:06,829
Między innymi Moirę Smith.

617
00:45:10,207 --> 00:45:14,586
Tamtego ranka widziałem ją
za biurkiem w 13. posterunku.

618
00:45:16,213 --> 00:45:19,174
Dotknęło mnie to.
Pochodziła z mojej dzielnicy.

619
00:45:19,883 --> 00:45:24,596
Była jedyną policjantką,
która zginęła w wieżach.

620
00:45:26,724 --> 00:45:29,518
Pracowałyśmy w jednym posterunku.

621
00:45:30,227 --> 00:45:33,272
Nie mogłam uwierzyć. Znałam jej córeczkę.

622
00:45:34,565 --> 00:45:39,486
Czasami widywałam ją w damskiej szatni.

623
00:45:39,570 --> 00:45:41,572
Była słodka, miała rumieńce.

624
00:45:43,407 --> 00:45:44,950
To było trudne.

625
00:45:45,826 --> 00:45:47,286
NA CHWILĘ PRZED ŚMIERCIĄ

626
00:45:47,369 --> 00:45:52,291
W jednej z gazet trafiliśmy na zdjęcie
Moiry ratującej ocalałego.

627
00:45:53,041 --> 00:45:55,002
Wydostała go z budynku.

628
00:45:57,838 --> 00:46:02,551
Nie wiem, kiedy trafiłem do szpitala
ani kiedy wydostałem się z budynku,

629
00:46:02,634 --> 00:46:05,679
ale musiało to być tuż przed zawaleniem.

630
00:46:05,763 --> 00:46:09,391
Byłem o włos od śmierci.

631
00:46:10,309 --> 00:46:16,732
Nie wiem, ilu ludziom oprócz mnie
pomogła funkcjonariuszka Smith.

632
00:46:18,108 --> 00:46:22,321
Była całkowicie oddana swojej misji.

633
00:46:22,404 --> 00:46:26,033
Bez względu na zagrożenie
chciała uratować jak najwięcej osób.

634
00:46:29,578 --> 00:46:35,459
Z czasem zrozumieliśmy,
że JoAnn nie wróci do domu.

635
00:46:36,168 --> 00:46:37,669
Straciliśmy nadzieję.

636
00:46:38,712 --> 00:46:40,589
Dotarło to do nas.

637
00:46:41,381 --> 00:46:44,468
Rodzina poszła do domu pogrzebowego.

638
00:46:47,387 --> 00:46:51,517
Tego samego dnia,
kiedy wróciłem z pracy do domu,

639
00:46:52,643 --> 00:46:54,144
zadzwonił telefon.

640
00:46:54,728 --> 00:46:57,022
„Dzwoni wujek Mike”.

641
00:46:57,105 --> 00:47:01,026
Słyszałem, że głos mu się łamie.
A to kawał chłopa.

642
00:47:01,860 --> 00:47:06,198
Wydusił: „Hej. Dzwonił ktoś do ciebie?”.

643
00:47:07,199 --> 00:47:08,200
„Nie, czemu?”

644
00:47:09,368 --> 00:47:11,620
Odparł: „Znaleźli JoAnn”.

645
00:47:13,497 --> 00:47:15,332
„O kurwa”.

646
00:47:18,293 --> 00:47:19,628
Znaleźli ją.

647
00:47:20,629 --> 00:47:21,630
I…

648
00:47:32,766 --> 00:47:34,601
wciąż mnie to boli.

649
00:47:37,938 --> 00:47:41,441
Przynajmniej wiedzieliśmy.

650
00:47:42,317 --> 00:47:43,318
Na 100%.

651
00:47:44,862 --> 00:47:47,948
Wiele osób nie odnalazło bliskich.

652
00:47:49,199 --> 00:47:51,451
I być może nie odnajdzie.

653
00:47:52,119 --> 00:47:55,372
Można powiedzieć, że mieliśmy szczęście.

654
00:47:55,455 --> 00:47:58,292
Dostaliśmy potwierdzenie
w pierwszych tygodniach.

655
00:47:58,375 --> 00:48:01,587
Podawajcie wiadro.

656
00:48:01,670 --> 00:48:06,508
Ostatnią ocalałą osobę
odnaleziono 27 godzin po zawaleniu.

657
00:48:07,634 --> 00:48:09,928
I to był koniec.

658
00:48:10,429 --> 00:48:15,392
Akcja ratunkowa zmieniła się
w akcję wydobywania ciał.

659
00:48:16,852 --> 00:48:22,316
W biurze koronera zajmowaliśmy się
identyfikacją i oznaczaniem ciał,

660
00:48:22,399 --> 00:48:26,570
by można było je przekazać rodzinom.

661
00:48:29,531 --> 00:48:31,158
To była ciężka praca.

662
00:48:32,075 --> 00:48:35,871
Pamiętam pewną rodzinę,
która zasypywała mnie pytaniami,

663
00:48:35,954 --> 00:48:39,625
kiedy wypełniałem dokumenty
i brałem szczoteczkę czy grzebień,

664
00:48:39,708 --> 00:48:42,586
by pobrać z nich materiał DNA.

665
00:48:43,921 --> 00:48:49,259
Trudno było oglądać ich strach i smutek.

666
00:48:51,136 --> 00:48:55,098
Tamtego ranka zamordowano 2976 cywilów.

667
00:48:55,724 --> 00:49:00,187
Po 25 latach
zidentyfikowano ciała 60% z nich.

668
00:49:01,104 --> 00:49:05,025
Ale 40% rodzin nie miała kogo pochować.

669
00:49:05,108 --> 00:49:07,319
Bez odpowiedzi można oszaleć.

670
00:49:08,820 --> 00:49:13,158
Po 11 września
przywykłam do zapachu śmierci.

671
00:49:13,825 --> 00:49:16,078
W kostnicy widziałam jej mnóstwo.

672
00:49:17,120 --> 00:49:20,248
Na początku nie mogłam tego znieść.

673
00:49:20,749 --> 00:49:23,752
Po jakimś czasie było mi to obojętne.

674
00:49:25,629 --> 00:49:31,843
Przed budynkiem stało
11 czy 12 naczep z chłodniami.

675
00:49:32,844 --> 00:49:37,724
Grupa kobiet zaczęła
przynosić kwiaty oraz wieńce

676
00:49:37,808 --> 00:49:41,103
ku pamięci osób, które leżały w środku.

677
00:49:42,521 --> 00:49:46,316
Postawiliśmy wielki, biały namiot.

678
00:49:46,400 --> 00:49:49,277
Stał się znany jako Memorial Park.

679
00:49:49,861 --> 00:49:55,075
Ludzie pisali coś na ścianie,
przyklejali zdjęcia.

680
00:49:57,119 --> 00:50:02,916
Na jednym ze zdjęć
jakieś dziecko napisało:

681
00:50:03,000 --> 00:50:04,042
„Mamusia”.

682
00:50:05,961 --> 00:50:09,881
To przypominało nam, kogo szukamy.

683
00:50:09,965 --> 00:50:12,134
ZAGINIONA

684
00:50:12,217 --> 00:50:13,552
CZY KTOŚ WIDZIAŁ TATĘ?

685
00:50:13,635 --> 00:50:17,055
Po kilku miesiącach znaleźli
mojego sąsiada Billa McGinna.

686
00:50:17,848 --> 00:50:20,684
Dowiedziałam się od jego żony.

687
00:50:21,810 --> 00:50:25,647
Byłam tamtego dnia w kostnicy.
Przywieźli dwóch strażaków.

688
00:50:25,731 --> 00:50:29,276
Dopiero później dowiedziałam się,
że jednym z nich był on.

689
00:50:30,944 --> 00:50:36,491
Zawsze kiedy padał deszcz,
zostawiał buty przed mieszkaniem.

690
00:50:36,575 --> 00:50:40,537
Obok siebie stały buty
Billa, Cordelii i Liama.

691
00:50:40,620 --> 00:50:41,997
Zawsze tak było.

692
00:50:43,623 --> 00:50:47,919
Jakiś czas po zamachach
wróciłam do domu, gdy padało.

693
00:50:48,003 --> 00:50:52,174
Zobaczyłam buty Liama i Cordelii,
ale brakowało butów Billa.

694
00:50:52,257 --> 00:50:56,219
Wtedy dotarło do mnie,
że on naprawdę nie żyje.

695
00:50:58,555 --> 00:51:05,187
Gdy odnajdowano ciało strażaka,
wszystko się zatrzymywało.

696
00:51:05,270 --> 00:51:07,689
Przykrywano je amerykańską flagą,

697
00:51:07,773 --> 00:51:10,609
a wszyscy wstawali i salutowali,

698
00:51:10,692 --> 00:51:14,905
gdy wywożono je ze Strefy Zero.

699
00:51:15,614 --> 00:51:17,491
To było…

700
00:51:18,784 --> 00:51:20,452
bardzo emocjonalne.

701
00:51:29,836 --> 00:51:34,466
Cała akcja po zamachach
trwała około dziewięciu miesięcy.

702
00:51:34,549 --> 00:51:37,928
Do maja 2002 roku.

703
00:51:39,387 --> 00:51:41,014
Było ciężko.

704
00:51:41,681 --> 00:51:45,268
Nie potrafiłem funkcjonować poza pracą.

705
00:51:45,352 --> 00:51:48,772
Cały czas płakałem.

706
00:51:49,856 --> 00:51:52,192
Leżałem w pozycji embrionalnej.

707
00:51:52,901 --> 00:51:57,322
Analizowałem wszystko to,
co się wydarzyło.

708
00:51:57,823 --> 00:52:01,076
Wypełniało mnie przerażenie.

709
00:52:02,035 --> 00:52:05,997
W końcu zaczęło to do mnie docierać.

710
00:52:08,083 --> 00:52:10,085
Wciąż dokonywano morderstw.

711
00:52:10,168 --> 00:52:13,630
Ludzie wciąż umierali.

712
00:52:13,713 --> 00:52:18,009
Ekipa śledcza musiała dalej pracować.

713
00:52:19,136 --> 00:52:22,722
Rutyna pomogła w powrocie do normalności,

714
00:52:22,806 --> 00:52:26,393
ale wciąż pomagaliśmy w akcji.

715
00:52:26,476 --> 00:52:27,394
STREFA ZERO

716
00:52:27,477 --> 00:52:33,942
Czasami kogoś z wydziału
przydzielano do biura koronera,

717
00:52:34,025 --> 00:52:37,070
a czasami pracowaliśmy
przy poszukiwaniu ciał

718
00:52:37,154 --> 00:52:39,531
na wysypisku na Staten Island.

719
00:52:39,614 --> 00:52:40,574
WYSYPISKO

720
00:52:41,658 --> 00:52:46,496
Fresh Kills na Staten Island
było byłym wysypiskiem śmieci.

721
00:52:46,580 --> 00:52:49,291
Przewożono tam szczątki.

722
00:52:49,791 --> 00:52:52,711
Zadaniem wydziału detektywistycznego

723
00:52:52,794 --> 00:52:56,464
było przeglądanie szczątków
w poszukiwaniu części ciała

724
00:52:57,215 --> 00:53:00,552
oraz rzeczy należących do ofiar.

725
00:53:01,136 --> 00:53:04,347
Na początku dali nam grabie
i kazali szukać.

726
00:53:04,431 --> 00:53:09,561
Znalezione dowody lub kości
mieliśmy wrzucać do wiadra.

727
00:53:10,854 --> 00:53:15,233
Zgłosiłem się na ochotnika
i dawało mi to wielką satysfakcję,

728
00:53:15,817 --> 00:53:21,615
bo dzięki temu rodziny
dostawały informacje o bliskich.

729
00:53:23,241 --> 00:53:25,493
Po jakimś czasie zmądrzeli.

730
00:53:25,577 --> 00:53:32,209
Dali nam kombinezony ochronne,
buty, rękawice oraz maski.

731
00:53:32,834 --> 00:53:35,921
Niestety z tego powodu
zachorowałem na raka.

732
00:53:38,006 --> 00:53:40,217
Wykryto u mnie raka prostaty.

733
00:53:40,926 --> 00:53:43,511
Na szczęście na wczesnym etapie.

734
00:53:43,595 --> 00:53:50,602
Większość osób tam pracujących
skończyła z chorobą powiązaną z 9/11.

735
00:53:52,270 --> 00:53:58,735
W 2021 roku dostałem wiadomość,
że wykryto u mnie raka.

736
00:53:59,569 --> 00:54:03,657
Układu moczowego. To rzadkość.
Trafia się raz na cztery miliony razy.

737
00:54:03,740 --> 00:54:06,868
Przez dziesięć minut
użalałem się nad sobą,

738
00:54:06,952 --> 00:54:10,288
ale nie zamierzałem być ofiarą.

739
00:54:10,372 --> 00:54:16,086
Byłem gotowy się z tym zmierzyć.
Pozbyć się tego cholerstwa.

740
00:54:16,169 --> 00:54:17,712
I tyle.

741
00:54:21,841 --> 00:54:24,010
Wykryto u mnie raka skóry na twarzy.

742
00:54:25,262 --> 00:54:28,640
Na początku byłem przerażony.

743
00:54:29,391 --> 00:54:35,772
Obecnie więcej osób zmarło
na chorobę powiązaną z 9/11,

744
00:54:35,855 --> 00:54:39,317
niż w samym dniu zamachów.

745
00:54:39,401 --> 00:54:42,779
To bardzo niepokojące.

746
00:54:44,072 --> 00:54:49,077
Myślę, że terroryści
obrali na cel wieże WTC,

747
00:54:49,160 --> 00:54:51,454
ponieważ były one symbolem.

748
00:54:51,538 --> 00:54:56,960
I osiągnęli więcej, niż zamierzali,
bo ta tragedia wciąż trwa.

749
00:55:01,423 --> 00:55:03,717
Minęło 25 lat.

750
00:55:04,759 --> 00:55:09,472
Pochowałam przynajmniej 50 przyjaciół.

751
00:55:10,473 --> 00:55:14,602
Przyjaciół! Ludzi, których znałam.

752
00:55:15,228 --> 00:55:16,604
A ofiar było więcej.

753
00:55:22,152 --> 00:55:25,155
- Boże, są wszyscy.
- Co słychać?

754
00:55:25,238 --> 00:55:27,240
- Miło cię widzieć.
- Trzymasz się.

755
00:55:27,324 --> 00:55:28,325
Dzięki, ty też.

756
00:55:28,408 --> 00:55:30,118
- Jak się masz?
- Roger.

757
00:55:30,744 --> 00:55:32,787
Wszyscy potrzebujemy…

758
00:55:34,122 --> 00:55:35,749
rozmowy o tym.

759
00:55:35,832 --> 00:55:38,960
Ja i Pete rozmawiamy co roku.

760
00:55:39,044 --> 00:55:40,628
Cześć, kochana.

761
00:55:42,213 --> 00:55:43,340
Wspominamy to.

762
00:55:43,423 --> 00:55:45,717
- Jak się masz?
- Dobrze.

763
00:55:45,800 --> 00:55:48,303
Dobrze cię widzieć. Świetnie wyglądasz.

764
00:55:48,386 --> 00:55:49,596
To pomagało.

765
00:55:49,679 --> 00:55:51,264
Do czasu.

766
00:55:52,015 --> 00:55:54,476
Musiałam pójść na terapię.

767
00:55:55,226 --> 00:55:57,771
- Spójrz na Manhattan.
- Tak.

768
00:55:57,854 --> 00:56:00,357
- Jak się czujesz tak wysoko?
- Dobrze.

769
00:56:00,440 --> 00:56:03,026
- Wiem.
- Trochę dziwnie.

770
00:56:03,109 --> 00:56:05,195
Ale nowy budynek jest niezły.

771
00:56:05,278 --> 00:56:09,032
- Jestem w nim pierwszy raz.
- Serio?

772
00:56:09,741 --> 00:56:11,743
MacLeod, cholerny wieśniak.

773
00:56:12,702 --> 00:56:14,704
- Zostaw go!
- Czemu?

774
00:56:14,788 --> 00:56:17,415
- Zbastuj, mistrzu okręgu.
- Właśnie.

775
00:56:20,585 --> 00:56:23,338
Męczyły mnie straszne koszmary.

776
00:56:28,551 --> 00:56:30,387
To było najgorsze.

777
00:56:30,887 --> 00:56:33,598
Śniłam, że grzebią mnie żywcem.

778
00:56:35,433 --> 00:56:39,062
Myślę, że każdy policjant
przeżywa to samo.

779
00:56:40,397 --> 00:56:42,065
Byłam na skraju.

780
00:56:42,857 --> 00:56:47,654
Wtedy odezwali się do mnie
ludzie z 9/11 Foundation.

781
00:56:48,780 --> 00:56:50,657
Zaoferowali pomoc.

782
00:56:50,740 --> 00:56:53,493
Jesteś trochę zdenerwowany.

783
00:56:53,576 --> 00:56:55,995
- Zestresowany? Trochę.
- Spokojnie.

784
00:56:56,830 --> 00:56:58,581
Bałem się przyjść.

785
00:56:59,374 --> 00:57:04,379
Jestem teraz orędowniczką
kontroli zdrowia psychicznego.

786
00:57:04,879 --> 00:57:08,174
Wystarczy się zapisać.
Ubezpieczenie to pokrywa.

787
00:57:08,925 --> 00:57:10,802
To nic nie boli.

788
00:57:13,805 --> 00:57:16,182
Nie sprawia mi frajdy…

789
00:57:17,767 --> 00:57:20,145
przebywanie w tym miejscu.

790
00:57:20,645 --> 00:57:24,441
Nie podoba mi się tu.
Dobrze, że jesteście.

791
00:57:24,524 --> 00:57:27,861
Czuję się bezpiecznie, bo mnie rozumiecie.

792
00:57:27,944 --> 00:57:32,157
Wiemy rzeczy,
których nie wie nikt inny na ziemi.

793
00:57:32,240 --> 00:57:34,159
I nie powinien wiedzieć.

794
00:57:34,242 --> 00:57:36,953
Nie uporałem się z tym.

795
00:57:37,036 --> 00:57:38,746
Moja córka miała dwa lata

796
00:57:38,830 --> 00:57:42,375
i zastanawiała się, czemu tata
spędza całe dnie w robocie.

797
00:57:42,459 --> 00:57:45,128
A ja uciekałem od jebanych wspomnień,

798
00:57:45,211 --> 00:57:50,091
przez które przeżywałem to na nowo
każdego pieprzonego dnia.

799
00:57:53,303 --> 00:57:55,555
Moje życie zmieniło się na zawsze.

800
00:57:55,638 --> 00:57:57,140
Nie tylko moje.

801
00:57:59,392 --> 00:58:04,230
Nie potrafiłem określić,
z czym się mierzę.

802
00:58:04,814 --> 00:58:08,109
Nie widziałem tego i nie rozumiałem.

803
00:58:09,611 --> 00:58:13,448
Dokonano tu okropnego ataku.
To miejsce zbrodni.

804
00:58:14,115 --> 00:58:16,367
Przez wiele miesięcy był tu cmentarz.

805
00:58:17,243 --> 00:58:22,707
Mam teraz mętlik w głowie.
Widzę zdjęcie Pete’a z Joanne.

806
00:58:23,374 --> 00:58:28,046
Rogera na parkingu Pathmark,
polewającego głowę wodą.

807
00:58:28,129 --> 00:58:32,550
Wszystko wraca. Ciężko o tym myśleć.

808
00:58:32,634 --> 00:58:36,304
Ja dawałem upust emocjom pod prysznicem.

809
00:58:37,013 --> 00:58:38,806
Wchodziłem pod prysznic

810
00:58:39,557 --> 00:58:41,142
i płakałem.

811
00:58:42,268 --> 00:58:46,940
Bez końca.

812
00:58:47,732 --> 00:58:50,318
Nikomu o tym nie mówiłem.

813
00:58:50,818 --> 00:58:54,364
Tak przetrwałem tamten okres.

814
00:58:54,948 --> 00:58:55,823
Tak.

815
00:58:58,034 --> 00:59:01,246
Zwaliło się to na mnie,
gdy przeszłam na emeryturę.

816
00:59:01,329 --> 00:59:03,665
Przestałam mieć znaczenie.

817
00:59:03,748 --> 00:59:04,999
To wiele zmienia.

818
00:59:05,083 --> 00:59:07,418
Dlatego przestałam pić.

819
00:59:07,502 --> 00:59:09,837
Najlepszy sposób? Iść do baru.

820
00:59:09,921 --> 00:59:12,882
Tak sobie radziliśmy.
Zwierzaliśmy się w barze.

821
00:59:12,966 --> 00:59:18,888
Ale teraz ludzie cierpią
z powodu 9/11 oraz PTSD,

822
00:59:18,972 --> 00:59:21,474
choć całą karierę
nie mieli z tym problemu.

823
00:59:21,558 --> 00:59:25,728
Dotyczy to wszystkich śledczych,
którzy widzieli ciała, martwe dzieci.

824
00:59:25,812 --> 00:59:28,273
Cały ten pieprzony syf.

825
00:59:28,356 --> 00:59:34,070
Musicie się z tym zmierzyć,
bo pożre was to od środka.

826
00:59:34,153 --> 00:59:36,531
Cieszę się, że się spotkaliśmy.

827
00:59:37,949 --> 00:59:41,286
Przez lata myślałem,
że tylko mi odpierdala.

828
00:59:43,746 --> 00:59:45,957
Ale tak nie było. Wiem to.

829
00:59:47,917 --> 00:59:50,420
Ale przychodząc tu… Wybaczcie.

830
00:59:50,503 --> 00:59:51,879
Nie płaczę. Chyba ty!

831
00:59:55,174 --> 00:59:58,303
Przy kamerach daruję.
Ponabijam się potem. Kocham cię.

832
00:59:59,762 --> 01:00:03,641
Musisz dbać o swoją psychikę.
Nie możesz tego dławić.

833
01:00:04,225 --> 01:00:06,352
Miło patrzeć na minę Briana.

834
01:00:06,436 --> 01:00:09,147
Jakby był inną osobą,
niż kiedy tu przyszedł.

835
01:00:09,230 --> 01:00:11,441
- To terapia grupowa.
- Tak.

836
01:00:11,524 --> 01:00:13,943
- Serio.
- Czujemy się bezpiecznie.

837
01:00:14,027 --> 01:00:17,363
- To strefa komfortu.
- Możemy być szczerzy.

838
01:00:17,447 --> 01:00:20,491
- Przeszliśmy to samo.
- Właśnie.

839
01:00:20,575 --> 01:00:24,120
Zdrowie psychiczne
jest równie ważne co fizyczne.

840
01:00:24,203 --> 01:00:26,956
W końcu to zrozumiałem.

841
01:00:27,540 --> 01:00:31,919
Ale dopiero po 19 latach,
kiedy poszedłem na terapię.

842
01:00:32,003 --> 01:00:33,129
Musiałem.

843
01:00:34,297 --> 01:00:37,050
Nie jestem superbohaterem.

844
01:00:37,133 --> 01:00:40,845
To też wyrzuty sumienia.
Szefie, był pan w Burger Kingu.

845
01:00:40,928 --> 01:00:43,598
Tommy, byłeś tam. On też.
Wszyscy tam byliśmy.

846
01:00:43,681 --> 01:00:48,394
I wciąż wraca ta myśl:
„Czemu my przeżyliśmy?”.

847
01:00:48,478 --> 01:00:51,314
Zginęło 23 policjantów,

848
01:00:51,397 --> 01:00:54,776
37 policjantów zarządu portów

849
01:00:54,859 --> 01:00:58,321
i 343 strażaków.

850
01:01:00,782 --> 01:01:03,242
Nie bez powodu Bóg dał nam pamięć.

851
01:01:03,743 --> 01:01:05,536
Pamiętamy o nich.

852
01:01:05,620 --> 01:01:07,246
Pamiętamy, co się stało.

853
01:01:07,330 --> 01:01:08,623
Nie zapomnimy.

854
01:01:10,500 --> 01:01:13,252
W miejscu, gdzie stały wieże WTC,

855
01:01:13,336 --> 01:01:16,631
stoi teraz Freedom Tower.

856
01:01:16,714 --> 01:01:21,678
Nie widziałem jej z takiej wysokości.
Jest majestatyczna.

857
01:01:21,761 --> 01:01:26,307
Cieszę się, że pokazaliśmy im,
gdzie mogą spieprzać.

858
01:01:26,391 --> 01:01:27,934
Bardzo się cieszę.

859
01:01:28,017 --> 01:01:29,435
Wszyscy żyjemy.

860
01:01:29,519 --> 01:01:32,480
Przetrwaliśmy w jednym kawałku.

861
01:01:32,563 --> 01:01:36,609
Cieszę się, że utworzyli miejsce pamięci

862
01:01:36,693 --> 01:01:38,861
o wszystkich ratownikach i cywilach,

863
01:01:38,945 --> 01:01:42,657
a także obcokrajowcach,
którzy zginęli tamtego dnia.

864
01:01:44,909 --> 01:01:48,496
To symbol siły i odporności.

865
01:01:48,579 --> 01:01:51,124
Padliśmy na deski, ale powstaliśmy.

866
01:01:51,207 --> 01:01:53,042
Jako miasto i państwo.

867
01:01:55,086 --> 01:01:57,588
Miejsce pamięci jest niezwykłe.

868
01:01:58,131 --> 01:02:03,177
Obrys budynków
z nazwiskami ofiar i wodospadem.

869
01:02:04,137 --> 01:02:06,264
- Piękny dzień.
- Owszem.

870
01:02:06,347 --> 01:02:07,640
Nie jak wtedy.

871
01:02:15,273 --> 01:02:16,941
- Tak?
- Jimmy Riches.

872
01:02:18,443 --> 01:02:21,404
Przed strażą był policjantem.
John Chipura.

873
01:02:21,487 --> 01:02:23,781
Znałeś wielu ze Staten Island.

874
01:02:23,865 --> 01:02:26,784
Chryste. Timmy McSweeney. No i Moira.

875
01:02:30,204 --> 01:02:32,039
Terroryzm to nie jeden zamach.

876
01:02:32,123 --> 01:02:37,420
To nieustanny stan
wyniszczania ludzi strachem,

877
01:02:37,503 --> 01:02:40,965
chorobami i obciążeniem psychicznym.

878
01:02:48,222 --> 01:02:52,185
Po przeciwnej stronie zła jest… miłość.

879
01:02:52,268 --> 01:02:56,355
Są ludzie, którym zależy.

880
01:02:58,274 --> 01:03:01,319
W wyniku tej tragedii
ludzie w całym kraju,

881
01:03:01,402 --> 01:03:04,405
a zwłaszcza w Nowym Jorku,
zjednoczyli się.

882
01:03:07,575 --> 01:03:10,912
To pokazało mi, na co nas stać.

883
01:03:59,001 --> 01:04:02,004
Napisy: Krzysztof Zając