Uploaded by MoviesMod.org | Visit & Support
Ten serial to ekranizacja historii Mojżesza i Księgi Wyjścia
uwzględniająca komentarze teologów i historyków różnych wyznań
i z różnych kręgów kulturowych.
Ich uwagi mają służyć wzbogaceniu narracji,
nie powinny jednak być odbierane jako wyraz jednomyślności.
Jestem, który jestem…
i będę, który będę.
Biblia mówi o skromnym pasterzu
wezwanym na tajemniczą górę
gdzieś na półwyspie Synaj.
GÓRA SYNAJ
Podróż jest niebezpieczna.
I pasterz bardzo się boi.
Ale potężna siła, której jeszcze nie rozumie,
ciągnie go naprzód.
Wiara.
Mężczyzna ma sekretną przeszłość.
Mój brat, nie Egipcjanin, ale jeden z nas.
Jestem Izraelitą?
Każdy krok przybliża go do jego prawdziwego przeznaczenia.
Bóg do mnie przemówił.
Mówiłam, żebyś go nie sprowadzał.
Nie jesteś jednym z nich, Mojżeszu.
Czas uwolnić mój lud.
Wyzwoliciel Izraelitów.
Pokaż im drogę.
Wysłannik Boży.
Jestem, który jestem i będę, który będę.
TESTAMENT: HISTORIA MOJŻESZA
CZĘŚĆ PIERWSZA: PROROK
W czasie wielkiego głodu
Izraelici, potomkowie Abrahama,
osiedlili się w Egipcie…
gdzie żyli w niewoli przez 400 lat.
Cierpieli przez wieki, ale ich liczba rosła.
Z obawy przed ich buntem
król rozkazał, by wszystkich nowo narodzonych hebrajskich chłopców
utopić w Nilu.
Adoptowany potajemnie przez córkę faraona…
wychowuje się na dworze królewskim…
u boku swojego wuja, przyszłego króla.
Ma na imię Mojżesz.
Choć był księciem Egiptu
i korzystał z dobrodziejstw domu faraona,
dorastając w jego domu i będąc członkiem rodziny królewskiej,
myślę, że w głębi duszy wiedział, że jest w nim coś odmiennego.
Wiedział, że urodził się inny.
Tora nie podaje jego hebrajskiego imienia.
To jedna z tajemnic tej historii.
To także opowieść o Mojżeszu, który stopniowo odkrywał
swoją tożsamość i przeznaczenie.
KSIĘGA WYJŚCIA 2, 11
„W tym czasie Mojżesz dorósł.
Ujrzał też Egipcjanina bijącego pewnego Hebrajczyka”.
Nie!
Do roboty!
Jestem przekonany, że w Mojżeszu drzemał wrodzony duch
utożsamiający się z uciskiem,
jakiego doświadczył wtedy ów hebrajski niewolnik,
i myślę, że była to chwila przebudzenia.
Ty! Przestań!
Przestań!
Zostaw go.
Zostaw go, mówię.
Tak jest.
Koniec dnia!
KSIĘGA WYJŚCIA 2, 15
„Także faraon usłyszał o tej sprawie
i usiłował stracić Mojżesza.
Uciekł więc Mojżesz przed faraonem”.
PUSTYNIA SYNAJSKA
TRZY MIESIĄCE PÓŹNIEJ
Wędruje na wschód przez pustynię w kierunku Midianu.
Obcy w obcym kraju.
Nie jest już egipskim księciem
ani nie jest jeszcze prorokiem, który wyzwoli Izraelitów.
Spora część religii judeochrześcijańskiej opiera się na Mojżeszu.
To ojciec założyciel.
Wszystko, czego można się dowiedzieć na temat Biblii,
w pewien sposób
łączy się z Mojżeszem, jego życiem i służbą.
Mojżesz jest wyjątkiem w tradycji judeo-chrześcijańsko-islamskiej,
bo pojawia się w każdej z trzech religii.
Te wszystkie trzy religie uznają go jako proroka.
Prorok Mojżesz jest wspominany w Koranie ponad sto razy.
Jest to wyjątek w tym sensie, że niewielu proroków
ma w Koranie opisaną całą historię życia.
Każdy z aspektów jego życia, to, co przeżył, wyzwania, którym sprostał,
i jego dokonania,
RABIN
to wszystko ma dziś dla nas znaczenie.
Co robisz, gdy inni cierpią?
Reagujesz czy milczysz?
Sprawiedliwość społeczna?
Zaczęła się od Mojżesza.
Od Mojżesza mordercy do Mojżesza wyzwoliciela.
To fascynująca historia.
Patrz. Ktoś idzie.
Kim jesteś?
Mogę pracować w zamian za chleb i wodę.
Możesz pić za darmo.
Komu mam podziękować za tę dobroć?
Jetrowi. Właścicielowi studni. Kapłanowi tej góry.
Chodziło mi o twoje imię.
Jestem jego córką.
Jestem Sefora.
Kiedy Mojżesz uciekł z Egiptu,
trafił pod opiekę koczowniczego klanu pasterskiego
na pustkowiu niedaleko góry Synaj.
Tam Mojżesz znajduje schronienie.
Zabawiasz zalotników naszym kosztem?
Naszym kosztem, Naim.
A nasi zalotnicy to nie twoja sprawa.
Szczury pustynne nie są mile widziane.
Ten prosi się o śmierć.
Może, ale chętnie zabierze was ze sobą.
Zabij go.
Nie dziś.
Chodź.
To właśnie kobiety widzą w Mojżeszu coś wyjątkowego,
bo przyjmują jego pomoc.
Dostrzegają w nim siłę i wiarygodność.
W Koranie jest taka zabawna historia, w której Sefora,
czyli po arabsku Sephora,
idzie przed nim,
aż nagle zrywa się wiatr i unosi nieco jej spódnicę.
A Mojżesz oczywiście nie chce na nią patrzeć.
Dlatego idzie przed nią, żeby nie patrzeć na nią z tyłu.
Zaimponowało im to, jaki jest szarmancki.
Córki wróciły do ojca
i powiedziały mu, że Mojżesz,
godny zaufania i silny mężczyzna, im pomógł.
Co cię sprowadza do Midianu?
Nasz faraon buduje miasto.
Ludzie mieli pracować jak niewolnicy albo płacić podatki.
- Więc odszedłem. - Na pustynię?
Tam można być wolnym.
Egipcjanie nie żyją tak jak my.
Ale w dowód wdzięczności za twą odwagę, ze względu na moje córki,
możesz zostać na noc.
Jetro to jedna z moich ulubionych postaci w całej sadze o Mojżeszu.
Wiemy o nim, że jest kochającym człowiekiem,
że daje schronienie i że właściwie ocenia ludzi.
Nie ma dla niego znaczenia, czy ktoś jest Egipcjaninem, czy Midianitą,
czy kimkolwiek innym.
Przyszedł innym z pomocą, a teraz sam jest w potrzebie.
Jetro jest kapłanem Midianitów.
Byli to politeiści,
którzy żyli w czasach starożytnego Egiptu,
a później starożytnego Izraela.
Nie sądzę, by wtedy żyli jacyś monoteiści.
Wszyscy raczej wierzyli, że istnieje wielu bogów.
Pytanie brzmi: którego czcisz?
Określa się to terminem monolatrii.
To nie monoteizm, czyli wiara w jednego Boga.
Monolatria oznacza, że czcisz tylko jednego Boga.
Przyznajesz, że istnieją też inni.
Ale jest tylko jeden, którego czcisz.
Jeśli potraktujemy Biblię dosłownie,
Bóg daje jasno do zrozumienia,
że jest jedynym Bogiem, którego powinni czcić Izraelici.
Niekoniecznie daje jasno do zrozumienia, że jest jedynym Bogiem w ogóle.
W dziesięciu przykazaniach mówi:
„Nie będziesz miał bogów cudzych przede Mną”.
Można to zinterpretować tak,
że istnieją inni bogowie i inni ludzie ich czczą,
ale ty, ludu wybrany, powinieneś czcić tylko Mnie.
Pokaż im drogę.
Twoje posłanie jest gotowe.
Co widzisz?
Kto mieszka w górach?
Nikt. Dlaczego?
Widziałem ogień na szczycie.
To niemożliwe.
To ziemia święta. Nikt nie może tam wejść.
To co tam widziałem?
Góra jest bardzo ważnym miejscem w wielu tradycjach religijnych.
Są bogowie, którzy według wierzeń mieszkają na szczytach gór,
bo szczyt jest położony wysoko i trudno dostępny
i może być zakryty chmurami,
zza których od czasu do czasu widać przebłyski światła.
Można sobie wyobrazić, jakie wrażenie to musi robić na kimś na dole,
jawiąc się jako wielka tajemnica.
Pokaż im drogę.
Kim jestem, matko?
Co to za pytanie?
Jesteś księciem Egiptu.
Czemu pytasz?
Inni chłopcy się ze mnie śmieją.
Mówią, że jestem inny.
Że nie mam królewskiego pochodzenia.
To najważniejszy symbol w tym kraju.
W naszej rodzinie od zarania dziejów.
Nie zapominaj, kim jesteś.
Jesteś królewskim synem jak inni.
Śpij już.
Mój kochany Mojżeszu.
Od śmierci Mahara jest nam ciężko.
Siedem córek i żadnego syna.
Był moim najlepszym pasterzem.
Może ten nieznajomy mógłby go zastąpić?
Człowiek, który ryzykuje życie dla obcych, jest na wpół zakochany w śmierci.
Jeśli wróci na pustynię, umrze.
Jego krew będzie na naszych rękach.
Jesteś przebiegła po matce.
Mojżeszu!
Proszę, nie odchodź.
Mój ojciec zaoferuje ci pracę.
Midian był dla Mojżesza schronieniem,
które pozwalało mu
cieszyć się spokojem i wygodą.
To jego schronienie
przed egipskimi władzami, które go szukają,
bo jest poszukiwany za morderstwo.
Kiedyś książę Egiptu, teraz jest pasterzem.
Stracił status wysoko postawionego, potężnego człowieka,
by zostać skromną, nieznaną nikomu osobą.
Opiekuje się stadem na pustyni Midian.
I wtedy słyszy wezwanie.
Pokaż im drogę.
Pokaż im ją.
Przyniosłam śniadanie.
Widziałam już kiedyś takie znaki.
Używają ich poborcy podatkowi.
Nauczyłeś się ich w Egipcie?
Służą do robienia spisów?
I opowiadania historii.
Jaką historię opowiadają te znaki?
Twoją i moją.
Boże gór.
Bądź nam świadkiem.
Dziś świętujemy zaślubiny twoich sług Mojżesza i Sefory.
Wobec majestatu twego mieszkania
nasze życie jest niczym.
Tak kruche i cienkie jak ten kawałek szkła.
Niech związek twoich sług
wyda ci się dobry.
I obfitujący w łaski.
To intrygująca myśl,
że Mojżesz miał kontakt z wieloma kulturami i tradycjami.
Był księciem Egiptu.
Był zięciem arcykapłana Midianitów.
Był wyzwolicielem Izraelitów.
I myślę, że liczne powiązania z ludźmi w świecie, w którym żył,
mają znaczenie dla świata, w którym my żyjemy,
bo to pokazuje, że posiadanie więcej niż jednej tożsamości jest możliwe,
a może nawet nieuniknione.
Mojżesz i Sefora zakładają rodzinę w Midian i mają dwóch synów.
Gerszoma i Eliezera.
To pierworodny, jego imię jest bardzo ważne.
Mojżesz daje mu na imię Gerszom…
RABIN, PROFESOR NADZWYCZAJNY BIBLII HEBRAJSKIEJ, HEBREW COLLEGE
„Bo jestem cudzoziemcem w obcej ziemi”.
To świadczy o poczuciu braku przynależności u Mojżesza.
Braku przynależności do Midianu.
Braku przynależności do Egiptu.
PI-RAMZES STOLICA EGIPTU
W następnych latach
stary egipski król umiera, a wuj Mojżesza przejmuje tron.
To faraon,
najpotężniejszy władca epoki.
Gdybyśmy mieli porównać faraona z Księgi Wyjścia
z którymś faraonem znanym z historii Egiptu,
to mógłby to być Ramzes Wielki,
bo Księga Wyjścia mówi o tym, że Izraelitów
zmuszano do pracy,
każąc im zbudować dwa wielkie miasta.
Jednym z nich był Pi-Ramzes, czyli Dom Ramzesa,
który był stolicą Ramzesa Wielkiego w Delcie
za panowania XIX dynastii.
Po dojściu do władzy
prowadzi kilka kampanii na terenie Syropalestyny.
Podbija ziemie aż do Bejrutu w Libanie.
Panowanie Ramzesa Wielkiego było jednym z okresów największych wpływów
i największej potęgi.
Było szczytem świetności imperium egipskiego.
Co mówią wróżby?
Zawsze znajdą się niepokorni poddani.
Gdzie dokładnie?
Na pustyni, Wasza Wysokość.
Koczownicy spóźniają się z daniną.
Są mało istotni.
Nawet żebraka można oświecić.
To prawda, panie.
Zaklęcie, czarowniku.
Niech poczują nasze niezadowolenie.
By przyszli do nas z błaganiem i pokorą.
Wedle rozkazu, Wasza Wysokość.
Był okrutny wobec każdego, kto próbował zagrozić jego królestwu.
Był bezlitosny, brutalny, zabijał ludzi.
Dbał tylko o swoje… O utrzymanie bogactwa i władzy.
Jeśli chcecie opisać kogoś jako tyrana, po arabsku byłoby to…
Zachowywać się jak faraon, być jak faraon.
To słowo stało się synonimem działań faraona.
Nowy faraon ma wielu wrogów poza królestwem.
Ale największym zagrożeniem dla jego rządów jest jego siostrzeniec,
który jest teraz skromnym pasterzem w Midianie.
Gerszom!
Co ci mówiłem? Nie spuszczaj stada z oczu.
Tak, ojcze.
Na co tak patrzyłeś?
Na trzech jeźdźców zmierzających do naszej wioski.
- To Izmaelici szukają kłopotów. - Nie.
Mieli białe konie.
Cóż to za miła niespodzianka.
Proszę się rozgościć.
Dziękuję.
To mój nadzorca.
A to ambasadorzy z Egiptu.
Uklęknij przed wysłannikami Jego Wysokości!
Na kolana!
Przepraszam. Urodził się za granicą.
Musisz mu to powiedzieć.
Stary faraon dołączył do bogów.
Jego pierworodny syn jest nowym faraonem.
Wszystkie plemiona pustyni muszą złożyć daninę.
Jesteśmy błogosławieni i zaszczyceni,
ale jesteśmy też biedni.
Widzieliśmy twe stado.
Jest całkiem zdrowe i dorodne.
Proszę. Odpocznijcie po podróży.
Musimy kontynuować naszą misję.
Ale wrócimy.
Jak mamy płacić, skoro już mamy długi?
Zwlekamy i negocjujemy, jak zawsze.
Nie z tym faraonem.
Znasz go?
Morderca.
Zostaw mnie.
Zostaw mnie w spokoju!
Przestań! Ty! Przestań!
Mojżeszu!
Jesteś tu już od kilku dni.
Zejdź już na dół.
To moje miejsce.
Masz teraz dwóch synów.
I żonę.
Nie zasługuję na nich.
A jak to ma nam pomóc?
Pokaż im drogę.
Pokaż im ją.
Jest coś, czego o mnie nie wiesz.
Wychowano mnie jako księcia w rodzinie królewskiej.
Księcia?
Czemu nie mówiłeś?
Egipska rodzina królewska nie jest lubiana na pustyni.
Ciągle to ukrywałeś?
Gdyby twój ojciec wiedział, nie pozwoliłby mi zostać.
Zabiłem człowieka.
Nadzorcę.
To dlatego opuściłeś Egipt?
Ukaraliby cię.
A nawet gorzej.
Dowiedzieliby się tego, co zawsze podejrzewałem.
Że nie jestem jednym z nich, tak jak nie jestem jednym z was.
- A więc kim jesteś? - Nie wiem.
Muszę się dowiedzieć.
Na górze znów jest znak.
Muszę tam iść.
Nikt tam nigdy nie był.
Możesz już nie wrócić.
Kocham cię nad życie.
Bóg wzywa nas na różne sposoby.
Czasem nasze powołanie jest wynikiem zmagań.
Ale czasem nasze powołanie jest odrzuceniem
komfortu i wygody, którymi się cieszymy.
Myślę, że to właśnie reprezentuje Mojżesz.
Mojżesz był niedoskonały i niezwykle wytrzymały.
Miał wątpliwości co do swojej tożsamości.
Był adoptowanym dzieckiem.
W przeszłości popełnił przestępstwo.
Przez część życia był bezdomny.
Jego porażki są dla nas równie pouczające, jak jego osiągnięcia.
Bóg powołuje, kogo chce.
Nie przychodzi mi do głowy ani jedna osoba z Biblii, poza Jezusem,
która nie miałaby jakiejś rażącej wady albo przeszkody na swej drodze,
budząc w nas pytanie: „Naprawdę?”.
Ale Bóg się w tym specjalizuje.
Bóg z Pisma Świętego to Bóg,
który specjalizuje się nie tylko w naprawianiu tego, co zepsute,
ale w nadawaniu mu nowej, wspanialszej funkcji.
Zdejmij buty.
Kim jesteś?
To święta ziemia, Mojżeszu.
Zdejmij buty.
- Czego ode mnie chcesz? - Rób, co mówię.
Jestem, który jestem i będę, który będę.
Jestem Bogiem Abrahama, Izaaka i Jakuba.
Bogiem Izraelitów.
Bogiem wszystkiego.
A ty jesteś tym, kim jesteś
i kim będziesz…
moim posłańcem.
Biblia hebrajska zdecydowanie podkreśla,
że ludzie nie widzą Boga.
Nie mogą widzieć Boga w fizycznej postaci.
Jest jeden ważny wyjątek.
A jest nim Mojżesz.
Naprawdę jesteś Bogiem?
Jestem, który jestem i będę, który będę.
Mamy krzew, który płonie, ale się nie spala.
Żydowski filozof Filon, który żył w czasach Chrystusa,
widzi w tym alegorię.
Mówi, że to symbol zniewolenia Izraela,
czyli to, że naród płonie, ale się nie spala.
Żyje dalej.
Obserwuję cię od lat, Mojżeszu.
Szukasz. Pytasz.
Przyprowadziłem cię tu, by ujawnić twoją misję.
Wrócisz do Egiptu.
Przekonasz Hebrajczyków, by poszli za tobą.
W moim imieniu zażądasz uwolnienia ich od faraona.
Faraon nigdy ich nie uwolni.
Będzie się opierał.
I ukarzę go za to.
Co ja mam wspólnego z Hebrajczykami?
Nie jestem przywódcą ani uczonym.
Dopóki nie znajdziesz swej drogi,
twój brat, Aaron, będzie mówił w twoim imieniu.
Mój brat?
Udaj się do Egiptu.
Przedstaw się Hebrajczykom jako mój posłaniec.
Powiem ci, jakie jest moje imię.
Imię, pod którym jestem znany.
I poznają, że mówisz w moim imieniu.
Jestem, który jestem.
Mojżesz nie wie, czy będzie przekonujący.
A Bóg mówi: „Nie martw się, podam ci moje imię.
Brzmi ono…”.
„Będę, który będę”
lub „Stanę się tym, kim się stanę”.
Co to za imię?
To imię jest czasownikiem.
Bóg to czasownik.
Nie nadaję się do tego zadania.
Nawet nie jestem dobrym człowiekiem.
Wybrałem ciebie.
Mojżeszu.
MIDIAN
Seforo! Seforo, musimy iść!
Widziałem Boga.
Boga? Którego Boga?
Boga Hebrajczyków. Boga wszystkiego.
Ma dla mnie zadanie.
Spakuj ubrania dla siebie i dzieci. Wyruszamy natychmiast.
KSIĘGA WYJŚCIA 4, 19-20
„Pan powiedział do Mojżesza w Midian:
»Wracajże do Egiptu,
gdyż umarli wszyscy ci, którzy czyhali na twe życie«”.
PUSTYNIA SYNAJSKA
„Wziął Mojżesz swą żonę i synów,
wsadził ich na osła i powracał do ziemi egipskiej”.
Zgubiliśmy się!
Bóg pokazuje nam drogę.
Już tylko trzy tygodnie do Goszen.
I co potem?
Zatrzymamy się w wiosce. Jest tam gospoda.
Spotkamy tam mojego brata, Aarona.
Brata, o którym mówił ci Bóg? Którego istnienia nie jesteś pewien?
To słowo Boże. Wierzę w nie.
- Jeśli nie będzie żadnego brata… - Będzie.
…gdy dotrzemy do Goszen, wrócimy do domu?
- On tam będzie. - Ale co, jeśli nie?
On tam będzie.
A co, jeśli nie?!
Podaj mi mięso.
Nie wierzę w tego Boga.
- Hebrajczycy cierpią. - Wierzę w naszą rodzinę.
Jestem twoim mężem!
Może z tobą u mego boku zdołam ich uwolnić.
Mojżesz słucha Bożych poleceń
i podróżuje przez pustynię, by spotkać się z bratem, Aaronem.
Jak rozpoznasz swojego brata?
To on?
Siadaj.
Szybko.
Ty też.
We śnie przemówił do mnie głos,
który mówił, że jeśli tu przyjdę,
spotkam ciebie.
Skąd wiesz, kim jestem?
Znam cię od dziecka.
Jestem Aaron, syn Amrama.
Hebrajczyk.
Twój starszy brat.
Jestem Izreaelitą?
To dziwna i cudowna historia.
Gdy byłem małym chłopcem,
faraon obawiał się, że Hebrajczyków za bardzo przybywa
i że pewnego dnia przejmą jego królestwo.
Zarządził, że wszyscy nowo narodzeni hebrajscy chłopcy mają być zabijani.
Jeszcze się nie urodziłeś, gdy zaczęło się zabijanie.
Oprócz plemion, które pojawiły się na początku rozdziału pierwszego,
dwie pierwsze osoby wymienione w Księdze Wyjścia to Szifra i Pua.
Są położnymi.
Robią coś niezwykłego.
Przeciwstawiają się rozkazom najpotężniejszego człowieka na świecie,
faraona Egiptu,
bo odmawiają wykonania jego rozkazów.
Można uznać, że to pierwszy przykład obywatelskiego nieposłuszeństwa.
W Księdze Wyjścia są opisane po hebrajsku jako…
co może znaczyć „położne u kobiet hebrajskich”
albo „położne hebrajskie”.
Gramatyka nie pozwala potwierdzić
żadnego z tych znaczeń.
Te dwie kobiety, które same być może nie są Hebrajkami,
nadstawiają karku za Hebrajczyków.
Nie wiedzą, co właśnie rozpoczynają.
Ale my wiemy.
Jedną z rzeczy, które bardzo mnie poruszają, jest to,
że być może ludzkie odkupienie na wielką skalę zaczyna się,
gdy ludzie z odwagą podejmują się
robienia czegoś dla kogoś innego.
Nasza matka, Jokebet,
urodziła cię w tajemnicy.
Według midraszu gdy rodzi,
cały pokój wypełnia światło.
Gdy widzi dziecko, widzi, że jest dobre.
Po hebrajsku to…
Widzi, że jest dobry.
Nie słyszeliśmy tego wyrażenia: „że jest dobry”,
od czasu pierwszego rozdziału Księgi Rodzaju.
Od pierwszych siedmiu dni stworzenia świata.
I mówi: „Jest wyjątkowy.
Trzeba go ukryć. Trzeba go uratować”.
Gdy egipscy żołnierze szli od drzwi do drzwi w Goszen,
obmyśliliśmy plan, by cię chronić.
Wiemy, że jest tu dziecko.
Nadchodzą.
Aaron, idź do kryjówki. Idź!
To ja miałem się tobą opiekować.
Ukrywać cię.
Mówiłam ci.
Urodziło się martwe.
Pokaż nam ciało!
Pochowano go wczoraj.
Musisz trapić matkę w żałobie?
Zaczekaj.
Posłuchaj.
Trzymałem cię bardzo mocno z obawy, że zapłaczesz.
Jeszcze wrócimy.
Chodźmy.
Nie!
O nie!
Nie!
Byłeś bezpieczny.
Ale wiedzieliśmy, że powrót żołnierzy to tylko kwestia czasu.
Ciekawe, że w tych pierwszych rozdziałach
Księgi Wyjścia,
tekst skupia się tak bardzo na mądrych,
przemyślnych i odważnych aktach nieposłuszeństwa kobiet,
Hebrajek i nie tylko,
które podejmują z odwagą takie ryzyko
wbrew prawom i dekretom faraona.
Matka Mojżesza podejmuje bolesną decyzję, by włożyć to dziecko do kosza
i wysłać je z rozpaczą w dół wód Nilu.
Cóż to za akt desperacji.
O Boże.
Boże, mam nadzieję, że gdzieś jest ktoś, kto nie jest okropny.
A jeśli ktoś taki jest, niech znajdzie to dziecko.
To druzgocąca myśl.
Nasza matka posłała cię w dół rzeki Nil…
nie wiedząc, jaki los cię czeka.
Ukrywają go przez trzy miesiące.
Po trzech miesiącach budują małą arkę.
To tebah po hebrajsku. Tym samym słowem określano arkę Noego.
Arka Noego to tebah, również wyłożona smołą.
Mamy te dwie historie.
Jedna jest na początku Księgi Rodzaju,
a druga na początku Księgi Wyjścia, gdzie wydarzy się coś wielkiego,
a stanie się to z powodu tebah.
Tebah niesie kogoś, kto będzie reprezentował nowy początek.
Miasto Pi-Ramzes.
PI-RAMZES STOLICA EGIPTU
Urosło.
To potwór.
Karmiony ludzką krwią.
Naszą.
Będzie wspaniałe.
Jesteś zbyt dumny, bracie.
Nasz ojciec zbudował świątynię Amona,
by jego imię zostało zapamiętane na wieki.
A ty usuwasz dedykację i zastępujesz ją własną?
Ojciec zrobił tę inskrypcję przed ukończeniem świątyni.
Nasz lud wspomina ojca z czcią.
Ojciec był tyranem.
Polował na hebrajskie dzieci, bo bał się buntu.
Haman, jak wygląda nasza siła robocza?
Jedna piąta jest z Egiptu, panie.
Jedna piąta to jeńcy wojenni.
Reszta to Hebrajczycy.
Energiczni, zdolni robotnicy.
Chciał zredukować ich liczbę, bo bał się buntu.
Ja mam inną naturę.
A gdy nasze miasto pnie się ku niebu, to owszem,
nasi bogowie pławią się w chwale.
W Egipcie nie istniało pojęcie niewolników.
Do roboty!
Ale mieliśmy jeńców wojennych. Mieliśmy służących.
To była praca przymusowa.
Dla egipskich królów to był dzień jak co dzień.
Niewolnicza praca
miała kluczowe znaczenie dla gospodarki Egiptu.
Więc kiedy mówisz: „Wypuśćcie mój lud”,
naturalną reakcją faraona i całej egipskiej gospodarki będzie:
„A kto będzie pracował?
Kto podoła tak ciężkiej robocie?”.
Tak samo w 1863 roku
Proklamacja Emancypacji zrodziła pytanie:
„Jeśli wypuścicie wszystkich niewolników, kto zbierze bawełnę?”.
GOSZEN
Goszen leży na przedmieściach miasta Pi-Ramzes.
Wnuk i prawnuk Abrahama osiedlili się tam cztery wieki wcześniej,
gdy głód zmusił ich do opuszczenia Kanaanu.
Faraon mówi „Świetnie, niech tu przyjdą. Zasiedlą ziemię”.
Z biegiem czasu
Izraelici są postrzegani jako zagrożenie.
Rosną w siłę. Mają poczucie własnej tożsamości.
Nie asymilują się tak, jak byśmy chcieli.
Musimy na nich uważać.
Wprowadzono więc system, według którego nie są jeszcze niewolnikami,
ale takie rzeczy zachodzą stopniowo.
Powoli odbierają ci prawa. Zanim się obejrzysz,
zapominasz, jak to było mieć własne prawa.
Hej.
Miriam.
To nasz brat, Mojżesz.
Mówiłam, żebyś go nie sprowadzał.
Chodź.
W porządku. Chodź. Proszę.
Proszę.
Pewnie umieracie z pragnienia.
Chcecie coś zjeść?
Napijcie się, a potem odejdźcie.
Kiedy ostatnio coś jedliście?
Tego chciała matka.
Posłuchaj go, Miriam.
Bóg do niego przemówił.
Bóg nawiedza nas wszystkich w snach.
To nie był sen.
Rozmawiał ze mną w górach.
Kazał mi tu przyjść, uwolnić nasz lud
i poprowadzić ich znów do Kanaanu.
Nasz Bóg nie przemówił do nikogo od setek lat.
To prawda.
Hebrajczycy są w Egipcie od 430 lat.
Większość tego czasu spędzili jako niewolnicy.
Co się stało z relacją między Bogiem a ludem Izraela
podczas tych beznadziejnych, niekończących się wieków niewoli?
Czyżby się poddali?
Czy doszli do wniosku, że opowiadane im historie
o ich przodku Abrahamie
i obietnicy zostania wolnym ludem w Ziemi Obiecanej
były nieprawdziwe?
Tora nam tego nie mówi.
Ale jednym z wersetów, które naprawdę mnie uderzają,
jest ten, w którym Bóg mówi Mojżeszowi: „Wspomniałem na mój lud.
Usłyszałem ich jęk”.
Gdy to czytam, moja pierwsza reakcja to: „Co tak długo?”.
Matka.
Matko.
- Zabiorę cię do… - Nikogo nie rozpoznaje.
Mój mały Mojżeszu.
Wróciłeś?
Dziękuję.
Dziękuję ci.
Dziękuję.
Nie mów nadzorcy.
Oni swoją pozycję zawdzięczają Egipcjanom. Na razie zbierz starszych.
Mojżeszu, gdy przyjdą, możesz do nich przemówić.
Nie ja. Aaron.
W Koranie gdy Mojżesz rozmawiał z Bogiem na górze, powiedział Bogu:
„Poślij ze mną Aarona, bo jest bardziej wymowny
i potrafi wypowiadać się lepiej niż ja”.
Wyrażenie z Koranu to uczucie spięcia albo węzeł na języku.
W zależności od interpretacji może to być wada fizyczna
albo po prostu psychologiczna.
Że naprawdę bał się wrócić do faraona
i pewnie nie był tak elokwentny jak Aaron.
To piękna chwila, bo mówi Bogu:
„Słuchaj, przyda mi się pomoc w tej ważnej misji”.
Bóg odpowiada, a Aaron zostaje wywyższony do rangi proroka.
Współpracuje z Mojżeszem, pomagając w tej misji.
To Mojżesz, mój brat.
Nie Egipcjanin.
Ale jeden z nas.
Przyszedł do nas z wiadomością.
Jaką wiadomością?
To Datan, główny nadzorca.
Pamiętasz mojego brata.
To dobry człowiek.
Choć żył jako Egipcjanin.
Zabił strażnika, który pobił Bukkiego.
Dobrze to pamiętam.
A Bóg…
nasz Bóg…
Bóg Abrahama
przyszedł do mojego brata
i kazał mu wyprowadzić nas z niewoli,
żebyśmy mogli wrócić do kraju, z którego przybyliśmy.
Czy mówił jak?
Zapytaj go jak.
Poprosimy faraona, by pozwolił nam opuścić miasto.
- Boże! - Nie!
Nam wszystkim.
Powiemy, że musimy złożyć ofiarę naszemu Bogu.
Ofiary ze zwierząt, które rozzłościłyby Egipcjan.
Faraon wypuści nas na pustynię na trzy dni.
Gdy znikniemy z oczu, uciekniemy.
Synu Amrama, chcę wierzyć w opowieść twojego brata.
Ale jeśli pójdziesz do faraona z tą prośbą,
on cię wyśmieje.
Mój brat rozmawiał z Bogiem.
Co?
Kazał mi was uwolnić.
Uwolnić naszych ludzi.
Skoro Bóg każe nam to zrobić,
to się uda.
Mojżeszu.
Czy podał ci swoje imię?
Tak. Znam je.
Każdemu pokoleniu
przekazywano imię naszego Boga.
Żebyśmy je znali, gdy nadejdzie taka chwila.
Serah.
„Skonsultujmy się z naszą nestorką, Serach Bat Aser”.
Czy zna te szczególne słowa?
Znasz to imię, prawda?
Matka ci je przekazała.
Jeśli Mojżesz zna to imię,
to widział naszego Boga.
Mojżeszu.
Bóg jest z nami.
Powiedziała: „Zna te szczególne słowa, słowa odkupienia.
Mówi prawdę.
Jest wyzwolicielem. Wybranym przez Boga prorokiem”.
To by było na tyle z tajemnicy.
To prawda? Nasz Bóg powrócił?
Opowiedz nam o Nim.
Pokaż im.
To jedyny prawdziwy Bóg.
To Bóg, który chronił Józefa,
gdy jego bracia go zdradzili.
To Bóg, który mu powiedział,
że pewnego dnia jego kości zostaną zwrócone do Kanaanu.
To ten sam Bóg, który zawarł przymierze z Abrahamem,
pradziadkiem Józefa.
By nasz lud już na zawsze do niego należał.
Czy to Abraham walczył z Bogiem?
Nie, to był Jacob, ojciec Józefa.
Spotkał Pana w nocy i mocowali się do świtu.
I nie puścił Pana, póki On go nie pobłogosławił.
A gdy Bóg mu pobłogosławił, nazwał go „Izrael”.
Ten, który zwycięża z Bogiem.
Jaka jest nasza ojczyzna?
Czy to prawda, że był potop?
A co ze zwierzętami?
Tak, był potop.
A człowiek, który nas ocalił, nazywał się Noe.
Zbudował arkę.
Ile dni trwał potop?
Padało przez 40 dni i 40 nocy.
Jak powstał świat?
Nasz Bóg stworzył go w sześć dni.
Mówi o Adamie i Ewie,
Noem, Izaaku, Izmaelu,
Jakubie i Ezawie.
Człowiek, który uciekł z Egiptu jako zbieg, wraca do domu jako prorok.
Skąd wiedziałaś, że znam imię Boga?
Jestem położną.
Jesteśmy blisko Boga.
Przy narodzinach i śmierci czujesz Jego obecność.
Ale nie masz własnych dzieci.
Gdy nadszedł czas, bym wzięła męża,
wciąż zabijali chłopców.
Wolę pomagać innym.
Ty byłeś tam.
W pobliżu ogrodu kobiecego pałacu.
Wtedy księżniczka cię zabrała.
Widziałaś to?
To się stało dzięki mnie.
Matka Mojżesza powiedziała jego siostrze jedno słowo.
„Idź za nim”.
Po arabsku to jedno słowo.
Dlatego odważnie podąża za tym dzieckiem.
Szifro, muszę ci coś powiedzieć.
Wykazuje się szybkim myśleniem
i znajduje sposób, by jej brat powrócił do biologicznej matki.
Wybacz mi, pani.
Znam mamkę dla dziecka księżniczki.
Księżniczka, córka faraona, nigdy nie pyta:
„Kim jesteś?”.
Przypuszczalnie nie wie,
że to biologiczna matka dziecka.
Czyli biologiczna matka ma zostać tą,
która go wykarmi piersią,
a on spędzi pierwsze dwa, trzy lata
przy piersi swej matki.
To znaczy, że jego mame-loshn, ojczysty język, słyszy od dzieciństwa.
Kołysanki po hebrajsku.
Wyobrażam sobie piosenkę,
kołysankę, którą zabrał ze sobą w podświadomości.
Podoba mi się, że ta historia zaczyna się
od karmiącej kobiety i jej dziecka.
Kto by pomyślał,
że rewolucja zacznie się od matki karmiącej?
Była w tym siła wyższa.
Zawsze.
Zabrała cię z domu, a potem sprowadziła z powrotem.
Jesteś naszym ogniwem.
Tym, które łączy.
Moja matka pomoże mi jutro porozmawiać z faraonem.
Siostra faraona nie jest twoją matką.
Nie jest, a jednak jest.
Ktoś się zbliża, pani.
Wraca z długiej podróży.
To ktoś obcy.
Ale dobrze cię zna, o pani.
Zbladłaś, pani.
Co się stało?
Mój syn powrócił.
To Mojżesz.
Napisy: Joanna Rychlik
Uploaded by MoviesMod.org | Visit & Support