Downloaded from YTS.MX
Ginawa ang pelikulang ito gamit ang complete recording
Official YIFY movies site: YTS.MX
ng Apollo 13 mission na bihirang ma-access,
pati na ang archival interviews ng crew, ng mga pamilya nila,
at ng ground control members. Ginamitan ng reconstructive techniques
ang mga parte ng istorya kung saan limitado ang visual coverage,
ng representational footage mula sa ibang missions ng NASA.
200,000 MILES MULA SA EARTH
ANG HULING TV TRANSMISSION MULA SA CREW NG APOLLO 13
13, ready na kami sa TV pag ready na kayo.
Okay, nakatingin na ako sa kanang bintana.
Makikita mo 'yong objective.
Nagmumukha na talaga 'tong mas malaki.
Okay, kitang-kita na namin 'yong pupuntahan n'yo.
Siguro maipapakita namin sa inyo yong nagpapasaya sa amin habang andito.
Pampalipas-oras namin 'tong tape recorder habang papunta kami sa buwan.
Pinapatugtog namin dito 'yong soundtrack ng 2001.
Crew ng Apollo 13 'to,
magandang gabi at good night sa inyong lahat diyan.
Houston, nagkaproblema kami.
May malaking electrical failure ang Apollo 13 spacecraft.
Nagradyo si Jim Lovell, "Houston, nagkaproblema kami."
-May biglaang problema kami. -…ang lakas no'ng pagsabog…
Sa Cape Kennedy ngayon, nagre-ready na ang Americans para pumunta ulit sa buwan.
Apollo 13,
ang panlimang lunar flight
at magiging pangatlong landing do'n.
Tatlong batang Amerikano.
Commander ng flight si Jim Lovell na madalas nating makita noon.
Apat ang anak at pang-apat na space flight niya ito.
Gusto ng co-workers, na naiinis sa prima donna pilots,
si Lovell na magaan katrabaho .
Si Fred Haise,
high school journalist sa Mississippi, ginustong maging sports reporter.
Lunar module pilot siya na sasamahan si Commander Lovell sa lunar surface.
Si Ken Mattingly na nag-top sa test pilot class niya,
sobrang nakatutok sa trabaho niya
kahit sa astronaut standards. Buhay niya ang paglipad, mula noong three siya.
Maraming nagtanong, ba't tayo pupunta sa buwan?
Ano'ng masasabi mo sa gano'ng tanong?
Tuluy-tuloy 'yong main mission objective ng Apollo 13.
Umaasa kaming malalaman ang tungkol sa pinagmulan ng buwan.
Mula do'n, ang pinagmulan ng ating planet, ang earth.
Target na lumapag ng 13 sa mas malayong lugar
kesa sa Apollos 11 at 12. Lalapag ito sa isang maburol na region.
Sa mga kabundukan ng buwan, kaya mas delikado ang flight.
Tingin ng iba sa atin na paghahanap ng bagong Eden 'yong space travel,
Sinira ng tao ang lugar kung asan siya
kaya siguro dapat umpisahan na niya na maghanap ng ibang lugar.
Nabibilib 'yong mga tao sa power ng rockets.
Nabilib ako,
bago pa man nagkaro'n ng NASA o anumang gaya no'n.
Welcome sa buwan, Houston.
Kauna-unahan ako sa flight sa buwan sa Apollo 8 no'ng magpapasko ng '68.
Merry Christmas diyan, Jim.
Sobrang curious at excited kami,
tatlong batang nakatingin sa bintana ng candy store.
Nanonood ng sinaunang craters na dumadaan na 60 miles sa itaas.
Pero di kami nakalapag.
-Pakisabi diyan na may Santa Claus. -Kayo 'yong best na makakaalam.
Gusto ni Jim Lovell na makita ang peak na di pa din napapangalanan,
pag nakita niya, tatawagin niyang Mount Marilyn 'yon.
-Ano'ng naramdaman mo no'ng lunar orbit? -Nag-alala ako.
Aaminin ko 'yon. Di ako normal pag di ko inamin.
-Ano'ng naramdaman mo no'ng lumabas sila? -Ang saya ko.
May Santa Claus nga. Sabi ng asawa ko. Nakakabilib. Sobrang proud ako sa kanya.
Pagkatapos, nag-backup ako kay Neil Armstrong sa Apollo 11.
Isang maliit na hakbang para sa tao,
isang malaking pagtalon para sa sangkatauhan.
Gusto kong gawin talaga din 'yon.
Ready na ako.
Jim, iniisip ko kung ano'ng nararamdaman ng asawa at mga anak mo tungkol dito.
Alam ng asawa ko na wala na akong planong lumipad.
Parang naging space widow siya dito sa nakalipas na anim o pitong taon.
Pero inaabangan ko pa din talaga 'yong paglipad.
Parang… makakatakas ka sa lahat. Iwan mo'ng lahat ng…
Iwan 'yong mga bata sa baba. Pero may pagkakataon kang bumangon,
mas totoo mong makikita 'yong mga bagay.
Para sa 'kin, gano'n din 'yong space flight.
Di talaga ako payag sa paglipad niya ulit,
pero wala akong sinabi sa kanya, siyempre. Dapat kayanin mo kahit mahirap.
Siya 'yong unang bumalik sa buwan sa pangalawang beses,
medyo nag-aalala ako do'n.
Walang naghanda sa 'kin sa pagiging asawa ng astronaut.
Para akong biglang nawalan ng privacy.
Ticker-tape parades sa iba't ibang city.
Sa White House.
Mr. President, ang pamilyang Lovell. Si Mr. James Lovell Junior.
Grabe talaga 'yong celebration pagkatapos ng Apollo 8.
Pero delikado 'yong flight.
Di ko alam no'n
na may 50-50 lang na chance na makababalik sila.
Fifty-fifty na chance.
Di mo pwedeng sabihin sa sarili mo, "Di na sila babalik."
Lagi akong natatanong,
pa'no maging anak ng astronaut?
Lagi akong nagugulat na may nag-iisip na magiging iba 'yon
bukod sa anak lang ako ng tatay ko.
Pinalaki talaga kami ng mga magulang ko na maramdamang baka pupunta siya sa buwan,
pero parang gaya lang no'ng ibang tatay na nago-office.
Jim, pagkatapos ng apat na flight,
magiging normal ba 'yong taong gumawa no'ng nagawa mo?
Umaasa nga ako. Susubukan ko pagkatapos nito.
Sobrang excited kami sa paglalakad ni Jim sa buwan.
Pero ba't 13?
May tumawag sa 'kin na nag-aalala daw si Marilyn sa launching ng Apollo 13
sa 13:13 Central Time.
Normal sa matapang na bagong mundo ng space flight
na mabago ang lumang pamahiin, wag mag-alala sa number 13,
lalo sa bansang madalas inaalis ang number 13 sa mga bagay
gaya nang numbering ng floors ng buildings, seats sa aircraft.
Di mapamahiin si Jim Lovell, ang commander.
Sabi ni Fred Haise, sana makapag-launch sila sa Friday the 13th.
Ken, mapamahiin ka ba sa Apollo 13?
Hindi, masayang masaya ako do'n.
Pinagduduhan ang flight ng Apollo 13 ngayong gabi.
Walang dudang kinumpirma
ng doctors na na-expose si astronaut Mattingly sa German measles.
May dalawang pagpipilian.
I-postpone ang flight sa daang libong dolyar na halaga
o palitan ng backup crewman si John Swigert Junior
bilang command module pilot ni Mattingly.
Nakatrabaho ni Lovell si Mattingly nang isang taon.
Nararamdaman ba niya na,
"Naku, maghintay tayo nang isang buwan, isama din si Mattingly"?
Ang laking trabaho ng commander ng mission 'to,
na ipakita 'yong mga personal feelings
sa magagastos ng delay ng mission nang isa pang buwan.
Nagpalipas na kami ng flight mula March hanggang April.
Ang philosopy ko, wag na wag ma-miss 'yong pagkakataon.
Iiwan na namin si Ken.
Ngayon, tatlo pang American ang lilipad sa space
na sobrang delikadong Apollo mission sa ngayon.
Kakaiba talaga dahil kahapon lang nalaman ng isa sa astronauts na makakalipad siya.
Bagong miyembro ng crew si Jack Swigert,
nagdiyaryo para kumita pang-flying lessons niya.
Ang bilis ng pangyayari, di na natawagan ang pamilya niya sa Denver.
Nasa mission mo 'yong pressure ng bansa, ayaw mong i-disappoint kahit sino.
Apollo Saturn Launch Control 'to.
T minus 3 hours, 7 minutes, 26 seconds and counting.
Ilang minuto lang 'yong nakalipas, nasa Mission Control na si Ken Mattingly.
Tutulong si Ken sa console.
Sorry andito ka, Ken.
Nae-excite na sa control room. Damang-dama 'yon.
Sobrang importante ng flight director sa team.
May 15 hanggang 21 controller na team 'yong ibinibigay sa flight director.
Inaalam nila kung pa'no kami makakapunta sa gusto naming puntahan,
pa'no kami ibabalik sa ligtas na landing point sa Earth.
Nakita na namin 'yong mga success. Nakita na namin 'yong namatay na crew.
Dito kung saan binubuo 'yong importanteng parte ng space flight.
Three-stage vehicles 'tong mga 'to.
Malalaking engine na paliliparin ka sa ibabaw ng earth.
Sa second stage, paliliparin ka sa Earth orbit.
Sa third stage, pupunta ka sa buwan.
Titingala ka at kakabahan ka.
-Totoo na 'to. Nangyayari na talaga 'to. -Apollo Saturn Launch Control 'to.
T minus 25 minutes and counting na tayo. T minus 25 minutes…
Naiplano ko nang di ako pupunta sa launch,
at laging nagdadahilan ako.
Last minute, nag-decide akong di ko kaya na isiping di makikita ulit siya,
kinailangan kong dalhin 'yong mga bata at mag-goodbye.
Lumaki ako sa mga kaibigan ko na naaksidente o namatayan ng mga tatay
so lagi akong natatakot na panooring lumipad sila,
at saka laging sumasakit 'yong sikmura ko.
Naumpisahan na ang launch sequence.
Fifty-six seconds, tuloy pa rin ang launch ng Apollo 13.
Sa loob, wala kang masyadong magagawa. Kung may problema kami, maga-abort kami,
at ilalabas no'n 'yong escape rocket. Maririnig mong bubukas 'yong valves,
padadagundungin pababa ng fuel 'tong malalaking manifold.
Thirteen, twelve, eleven, ten, nine, eight…
Umpisa na ng ignition sequence.
…six, five, four, three, two, one, zero.
Tumatakbo na'ng oras.
Naka-commit na kami, naka-liftoff na kami nang 2:13.
Malapit talaga kami.
Nayanig 'yong lupa.
Mission Control 'to, Houston. Maganda 'yong first stage sa ngayon.
-Roll complete, magpi-pitch na kami. -Altitude, 1.2 miles.
Velocity, 1,500 feet per second.
13, Houston, okay. Umaayos na'ng cabin pressure.
Sa one minute, ten seconds, nasa 4.1 nautical miles 'yong altitude.
Nasa 17 miles na'ng altitude, susunod na'ng staging.
Staging na.
Staging na. Roger.
Inboard.
Sabi ni Jim Lovell, maagang nag-shut down yong inboard engine sa second stage.
Flight confirmed. Number 5 engine down.
Nabalitaan namin na namatay ang center engine sa limang engine.
Tumutuloy na sila sa apat sa limang engine lang.
Houston, ano'ng balita sa Engine 5?
Wala kaming balita kung ba't maagang nag-inboard.
May nakikitang problema ka do'n?
Wala…
Wala.
Gumagana ang ibang engines.
Gumagana ang ibang engines. Maayos kayo.
Sinabihan silang makakatuloy sa apat na engine.
Medyo matatagalan na makarating do'n.
-Sa ngayon, halos nasa orbit. -Nakakatuwa 'yong interesting na launch.
Halos kada flight, nagkakaaberya.
Sabi ko sa kanila, "Problema natin 'yon. Papunta na tayo."
Sa launch, nag-report ang medic ng maximum heart rates sa tatlong crew.
Nasa 116 ang maximum heart rate ni commander Jim Lovell.
Nasa 102 ang maximum heart rate ni Jack Swigert.
Nasa 102 din ang maximum heart rate ni Fred Haise.
-Siguradong interesting na biyahe 'to. -Tingnan n'yo.
Walang gravity talaga.
Apollo 13, Houston,
maayos 'yong preliminary orbit n'yo dito.
Roger, Houston, ayos bumalik ulit dito sa taas.
Nakakabilib na part ng space flight,
'yong tingnan 'yong earth.
Lumiliit 'yong mga bagay. Parang lumiliit 'yong bansa,
at mukhang mas maliliit 'yong problema no'ng lahat.
Nakakakalma talaga 'yon
na umupo do'n at mapansin na ang tahimik na dumadaan 'yong malalaking bansa
Mahirap isipin, ba't di mamuhay na mas payapa ang mga tao sa isa't isa.
Matapos i-check ng astronauts ang lahat ng system,
ang instrument unit, na tinulungan ng messages mula sa computers
sa Mission Control sa Houston, sinabi sa third stage na mag-fire ulit.
Papunta na ang Apollo sa buwan.
Ang command module ang crew quarters ng spacecraft, living at working area.
Ang bahaging 'to ang babalik lang mula sa buwan.
Ngayon, mayro'ng service module ang mismong Apollo spacecraft,
kung saan nakalagak ang oxygen tanks,
electronic equipment,
power supply, at inuming tubig.
Hihiwalay ang spacecraft sa third stage,
magyu-U-turn…
babalik…
magda-dock sa lunar module,
na magdadala sa dalawang astronaut sa surface ng buwan.
-Naka-hard dock kami, Houston. -Very good.
Gano'n pupunta ang dalawang ship sa buwan.
Ipinapakita natin ang Apollo 13 na 24,916 nautical miles mula sa Earth.
Nanood kami ng paglipad,
umuwi.
Naglagay sila ng maliliit na kahon sa bahay namin. Squawk boxes 'yon.
-Maririnig mo 'yong lahat nang nangyayari. -Gusto naming marinig 'yong balita.
Okay, tingnan natin, sabi ng Beatles, di na sila magpe-perform bilang grupo.
Maayos naman 'yong lahat.
Parang normal lang. Pang-apat na mission niya.
May isang squawk box ako kada room.
Laging naka-on lahat 'yon. Kahit tulog ako, naka-on pa din.
Naglilibang na si Fred, 'yong favorite niya.
-Tinatali 'yong duyan niya. -Medyo mahirap humiga sa duyan.
Di ko alam kung patuloy akong lumulutang palayo
o patuloy na lumalayo sa 'kin.
Matutulog na kaming lahat.
Okay, Jim. Good night.
No'ng bata pa kami, uupo kami sa bubong ng building na tinitirahan ko.
Ituturo ni Jim 'yong iba't ibang star sa 'kin,
sabi niya, "Isipin mo lang, baka may lalaki na pupunta balang araw."
Sinasabi ko dito na hinuhulaan niya 'to no'ng 1952.
-Ang galing lang. -Si Jim Lovell, lumaki siya sa Milwaukee.
Kinasal siya sa high school sweetheart na si Marilyn Gerlach.
May anak sila, tig-dalawang lalaki at babae.
Nagkakilala kami sa high school. No'ng early '40s 'yon.
Namatay 'yong papa niya no'ng 12 years old siya.
Tumira siya sa one-bedroom apartment kasama 'yong nanay niya.
Natulog siya sa sofa, pero 'yon lang 'yong kaya niya sa maliit na apartment.
Dumating siya isang araw, at saka papaburan ko siya.
Sabi ko,"Ano?" At sabi niya, "Sasamahan mo ba ako sa prom?"
Sabi ko, "Ewan ko. Di ako marunong sumayaw."
Sabi niya, "Tuturuan kita."
No'ng nag-decide kaming magpakasal, di ko nga alam na magte-test pilot siya.
Alam kong gusto niya na maging pilot.
Bigla siyang nag-decide na magpalipad ng jet. Hinayaan ko lang siya.
No'ng 1962, isa siya sa siyam na lalaki
sa mahigit 200 na kinaya ang intensive screening,
naging member ng pangalawang grupo ng astronauts.
Nasa 32 guinea pig kami no'ng pumasok na di alam kung ano'ng mangyayari sa amin.
Ang lalang physical na naranasan ko sa buong buhay ko 'yon.
Maraming tao 'yong tumingin at sinabing, "Uy, kabaliwan 'to."
Halos araw-araw may sumasabog na rocket sa Cape.
Maraming kaibigan akong namatay.
Palagi kang pumupunta sa libing o kung anuman.
Mahirap 'yong mga araw na 'yon para sa aming mga babae.
Tingin ko, may ilang tao na inisip talaga
na makakarating kami sa buwan sa katapusan no'ng dekada.
Nagpapatuloy ang Vietnam war.
Masama 'yong lagay no'n para sa bansa.
Sa mga riot at assassination…
Binaril si Martin Luther King hanggang sa mamatay sa Memphis, Tennessee.
May nangyayaring war.
Mayaman tayo sa mga bagay pero sirang-sira ang kaluluwa natin
inaabot ang buwan na may kahanga-hangang katiyakan,
pero nasa magulong pagtatalo sa Earth.
Pakiramdam kong bahagi ako ng bagay na magpapasigla
sa mga American.
Sobrang natatabunan ng rewards 'yong mga panganib.
Jim, mas marami ka nang naranasang flight kesa sa iba. Natatakot ka pa ba?
Tingin ko, niloloko nila 'yong sarili nila sa nagsasabing hindi.
Papunta ang Apollo spacecraft na sakay ang tatlong lalaki
para i-disprove ang mga theory sa pamahiin at number 13.
Ang Apollo 13, na-launch nang 13:13 no'ng Sabado,
magpapalipas sa space sa sobrang boring na April 13th.
Sa nakaraang flights,
punong-puno ang press room dito sa Houston, parang nasa 2,500 reporter.
Pero sa flight na ito, 500 lang ang nagpakita.
Siguro dahil sa ngayon,
halos routine na ang paglalakad sa buwan.
Apollo Control Houston, naka-standby na para sa TV transmission.
Pumunta kaming lahat sa Mission Control para makinig sa kanila.
Nakakakalma lang na makita si Jim sa puntong 'to.
Okay, nasa Candid Camera ka.
Plano na naming ipakita sa inyo 'yong mula Odyssey hanggang Aquarius,
Nakatayo ako ngayon na nakasubsob 'yong ulo ko sa lapag
no'ng pumunta ako sa LM.
Ang LM, parang kakaibang ibon, pa'no gumagana 'yon?
Well, spacecraft 'to na nagbababa sa kanila dati sa lunar surface.
Papasok pagapang 'yong dalawa sa tatlong astronaut dito sa tunnel.
Hihiwalay sila sa command at service modules,
at saka bababa sila sa lunar surface.
Okay, nakatingin ako sa kanang bintana ngayon,
sa di kalayuan, makikita mo 'yong objective,
medyo lumalaki na talaga 'yon ngayon.
Pampalipas-oras namin 'tong tape recorder
habang papunta kami sa buwan.
Apollo 13 crew 'to,
magandang gabi at good night sa inyong lahat diyan.
Maayos 'yong takbo no'ng lahat sa Apollo 13.
I-check mo 'yong C-4 thruster.
Okay, Jack, patay na 'yong charge sa battery B.
Ang detalyado no'ng checklist namin bago matulog.
-Roger. Nakikita namin, Jack. -Tatapusin na namin 'yon.
13, may isang pang ipapa-check kami kung pwede.
Pakigalaw 'yong cryo tanks n'yo.
A, Houston, may problema kami dito.
Houston 'to. Pakiulit.
Houston, may problema kami. Kulang sa voltage 'yong main B bus namin.
Okay, stand by 13. Inaalam namin.
Sinabi ng crew na kulang sa voltage 'yong main B bus.
Di ako makapaniwala kahit isa sa na-record na heart rates. Parang 189.
-Talaga ba? -Tumaas talaga sila no'ng nangyari 'yon.
Naisip agad namin na baka tinamaan kami ng meteorite.
May malakas na pagsabog, may kinalaman sa Caution at Warning do'n.
Zero na 'yong oxygen namin sa tank number 2, naintindihan n'yo 'yon?
Di pwede 'yon.
-Di ko maintindihan. Di ko… -Tingin mo, oxygen tank 1 pressure 'yon?
Hindi.
Sinasabi ko na walang sense 'yong data.
Di pa din namin alam kung ano'ng nangyayari.
May leads na ba tayo sa kanila?
'Yong instrumentation o may totoong problema tayo?
Houston, parang sa hatch,
parang may tumatagas sa amin.
May tumatagas sa amin palabas sa space.
Parang gas 'yon.
Diyos ko.
Special report sa Apollo 13 ito.
May major electrical failure ang Apollo 13 spacecraft.
Sinabi nina Jim Lovell at Fred Haise na may malakas na pagsabog.
May nakita din daw sila na gas, tumatagas ang oxygen at nitrogen sa spacecraft,
zero na daw ang reading sa mga gas na 'yon.
Sinabi na namin, "Uy, mamamatay 'tong sasakyang 'to."
"Mauubusan na talaga kami ng oxygen."
-Houston, naririnig n'yo pa din ba? -Oo, naririnig namin kayo.
Nag-iisip kaming mabuti dito para sa inyo.
Gusto kong gamitin 'yong cryo hangga't pwede… hangga't bumalik agad…
…wala kayong choice, tumuloy, gawin 'yon.
Baka di na namin magawa 'yon…
Okay, relax lang tayong lahat.
I-solve natin ang problema, pero wag nating palalain sa panghuhula.
Sobrang delikado kami. Nasa 200,000 miles kami mula sa Earth.
Nasa 50,000 miles mula sa moon surface.
Napagtanto naming
may sumabog sa amin habang sakay ng spacecraft.
Patay na 'yong dalawang fuel cell namin, main power generation systems namin.
-Mamamatay na 'yong last fuel cell namin. -Flight, mababa na sa dalawang oras.
Katapusan na do'n.
Tatlo na lang 'yong fuel cell. Di na kami pupunta sa buwan.
Two-thirds na ang Apollo 13 papunta sa buwan, 200,000 miles mula sa Earth
sa puntong 'to na kahit nasa emergency,
mas kakayaning umikot agad sa buwan at bumalik kesa agad na tumigil.
Maayos na evacuation 'yong trabaho na namin
mula sa command module papunta sa lunar module.
Okay, flight controllers,
ipa-solve n'yo na makakabuhay 'yong LM sa minimum power.
Nakakakaba 'yon.
Si Col. Staffford 'to, naka-stand by para sa vice president.
-Hello, Mr. Vice President, sir. -Ga'no kalala 'yon?
Pinapagana namin 'yong lunar module bilang lifeboat.
Mabuti na lang sinama namin 'yon.
Oo, oo nga.
Magbibigay 'yon ng tubig, oxygen,
at saka kuryente.
Gusto naming ibaba 'yong command module mamaya.
So delikado 'yong lagay pero ginagawan namin lahat no'ng makakaya.
Nakikita natin ang takot,
sobrang focus sa Mission Control sa Houston,
nakapunta na sina astraunaut Jim Lovell, Fred Haise sa Aquarius lunar module nila,
para magkakuryente at oxygen sila, para makaligtas sila.
Activation 20.
Simple term 'yong power up,
pero di 'yon parang switch ng ilaw sa bahay mo.
Di pa namin nagpagana 'yong lunar module sa ganitong conditions.
Di talaga namin inisip na patayin 'yong command module.
-Flight, EECOM. -Sige.
Okay, may update na tayo sa oras.
Parang may 15 minutes tayo.
CAPCOM,
nasa 15 minutes, mawawalan tayo ng kuryente.
May 15 minutes 'yong crew para paganahin 'yong lunar module.
Aabutin ng 20 minutes para gawin 'yon.
Wala na tayong oras.
Fred, mukhang may 15 minutes na natitirang kuryente tayo
sa command module.
Thank you, Jack.
Fred Haise, pinapagana pa din ang lunar module.
-Okay, bagalan n'yo! -Medyo natataranta na ang mga astronaut.
May nagsabi, "Relax lang tayo, inaayos na natin 'tong problema."
Okay, 13. Sabay-sabay kayong nagsasalita. Isa-isa lang, please
Ang importante, mailipat niya 'yong navigation data
mula sa command module, na papatay na, do'n sa lunar module computer.
I-double check mo 'yong arithmetic ko.
Three o four minutes, Flight. Three o four minutes.
Dapat talaga perfect 'tong data transfer.
Natakot akong maglagay ng maling numbers.
Three, five, six, six, nine.
One, six, three, four, two.
Three, zero, two, two, six 'yong Aquarius.
Three, four, five, nine, two.
Zero, one, one, seven, nine. Over.
-Kumusta 'yong arithmetic? -Stand by, tinitingnan namin.
Aquarius, okay 'yong arithmetic n'yo. Okay 'yong nakukuha naming LM data.
Buhay pa kami. Nakaupo pa kami do'n, humihinga.
-Houston, Aquarius. -Sige. Aquarius.
-Okay, patay na talaga 'yong Odyssey. -Gusto nating mangyari 'yon, Jim.
Nahihirapan kami.
Pinili namin 'yong gagawin, sa dulo lang malalaman na tama 'yong napili namin.
-Nasa buhay at kamatayan talaga kami. -Ang pambihirang drama sa space sa ngayon.
Pagkatapos ng accident kagabi,
papunta pa rin ang Apollo 13 sa buwan,
pero sobrang nabago ang mission.
Di na ibaba ang mga astronaut sa buwan.
Sa halip, maiuwi nang ligtas ang mga astronaut ang mission.
Kumusta ka na?
Okay na ako, thank you.
-Hello? -Hello, Marilyn. Si Ken 'to.
Hi, makinig ka, Ken, nag-aalala talaga ako.
Ano'ng balita ngayong umaga? Di pa gising 'yong mga anak ko.
Di pa nila alam kung ano'ng nangyayari tulog na sila bago lumabas 'to kagabi.
-Ano'ng sasabihin ko sa kanila? -So nasa free return trajectory na sila.
Di ko alam kung nangyari 'yon bago ka natulog.
Parang di ako natulog hanggang 4:00, tapos 5:00 ako nagising.
Di pa ako nakakatulog.
Nanonood ka ng TV, nakakapagduda 'yong mga sinasabi nila.
Maliit lang ang chance
na maiuuwing buhay sina Lovell, Haise, at Swigert.
Kakapasok ko lang, binantayan si Jim sa space center.
Nangyari 'yong accident no'ng umalis ako sa NASA hanggang sa makauwi ako.
Nakita natin ang TV reviews sa nangyayari.
Ang daming kalat mula sa mga pagsabog na umiikot pa din sa spacecraft nila,
nahirapan silang tumapat sa star sights…
May ten percent chance lang sila na makabalik siya.
Gusto ko na lang lumayo sa lahat.
Ang daming tao sa bawat room ng bahay ko, 'yong CR na lang 'yong napupuntahan ko.
Lumuhod talaga ako at saka nagdasal.
Ga'no kadelikado na ang sitwasyon, sa tingin mo?
Tingin ko, delikado siguro,
baka sobrang delikadong kalagayan
na naharap namin
sa flight ng manned space flight program.
Ligtas ba sila?
Ligtas sila sa lagay
na naayos namin ang sitwasyon, sa tingin namin.
Kailangan naming panatilihing gano'n 'yon
at saka iuwi sila.
Alam mong may problema sa room na 'to.
Okay, may long-term problems tayo,
lifeboat problems na may kinalaman sa LM.
Nag-uusap dito sa control room,
may kinalaman sa consumables sa spacecraft.
Kuryente, tubig…
May dalawang araw kami ng consumables, oxygen, tubig, at saka kuryente.
Pero kailangan namin ng apat na araw para iuwi sila.
Kailangan naming malaman kung pa'no gagawing survival vehicle 'yong lifeboat.
Alam talaga namin na delikado kami.
Pang-dalawahan lang 'yong lunar module.
Tatlo kami, at saka 90 hours pa para makauwi kami.
-Aquarius, Houston. Naririnig n'yo ba? -Okay, malinaw na malinaw.
Roger, malinaw din. Pinag-uusapan pa namin 'yong next move.
Galingan natin.
May grupo ng astronauts daw na nagtatrabaho sa simulator
dito sa Manned Spacecraft Center,
ginagaya ang mga kalagayan ng mga nasa space.
Ang backup crew, kasama si Ken Mattingly, na di sumama,
nagpupuyat silang subukan ang mga suggestion.
CAPCOM, Flight.
Habang papalapit kami sa buwan,
kailangan na naming makapagdesisyon
kung ga'no kabilis namin gustong makauwi.
Kailangan naming mag-improvise na mapatagal 'yong kuryente, tubig…
Sasagutin namin sa ilang araw na karaniwang buwan at taon 'yong inaabot.
Labas sa alam naming design, ite-test namin' yong limits ng spacecraft.
Apollo Control 'to.
Nakapagdesisyon na gawin 'yong descent propulsion system burn.
Iniisip gamitin 'yong lunar module descent propulsion system,
'yong malaking engine ng LM, mapaandar 'yong buong spacecraft stack
sa mas mataas na velocity sa pagi-kot nila sa likod ng buwan, na mas maaga makauwi.
Makikita nating iikot sila sa buwan,
9:00 p.m. Eastern Standard Time,
mapapabilis no'ng burn 'yong pag-uwi nila.
Sa konting system burst, mababawasan ng isang araw,
buhay at kamatayan talaga 'yong isang araw na 'yon.
Hello, grabe 'to.
Magpapa-800-foot burn 'yong plano dito ngayon.
Oo.
So balitaan mo 'ko, okay?
Ayaw lang ipaalam ni Mama sa 'kin 'yong nangyayari,
naaalala kong pumasok ako sa school.
Nilalapitan ako no'ng lahat ng bata, "Babalik ba sila?"
May lumapit, sinabihan ako ng isang bata, "Sobrang sorry, mamamatay 'yong papa mo."
Umalis ako, umuwi. Di ko kayang mag-stay sa school.
Nasa baba 'yong lahat ng kaibigan ni Mama, sa may coffee table namin,
nagbibigay ng communion si Father Raish na tagasimbahan namin.
Nilampasan ko 'yong lahat ng babae, binagsak 'yong pinto, at tumakbo palabas.
Sinundan ako ni Mama. Umiiyak siya, at saka sinabi niya sa 'kin,
"Inaalam nila kung pa'no makakauwi."
"Gagawan nila, ng Mission Control, ng paraan para makauwi."
Malapit na siguro kami sa buwan.
Apollo 13, nasa 421 nautical miles na sa ibabaw ng buwan.
Houston?
Sige, Aquarius.
Papasok na kami sa anino ng buwan.
Palubog na 'yong araw, sa abot no'ng nakikita ko, may stars na.
Tingnan n'yo 'yong stars.
Tingin ko, di naiisip ng mga tao na walang gabi sa space.
Umaga lang talaga
dahil walang pumapagitna sa 'yo at saka sa araw.
Unang beses na gagabi ulit, pag nasa anino ka no'ng buwan.
Parang sobrang makintab 'yong stars
sa dilim pakatapos ng tatlong araw na umaga.
Good evening sa inyo!
Sa madilim, maitim na katahimikan ng space, exciting talaga.
Ang nasirang Apollo 13 spacecraft na umiikot sa buwan,
kinakayang mag-limp home.
Lahat kulang sa tubig, oxygen, at saka kuryente
para sa halos tatlong araw pa.
Pinapakita namin na one hour at seven minutes mula sa pag-burn.
Sinasabi namin, "Wow, pambihira."
Sinira talaga ng kagaspangan 'yong sobrang sama at kakaibang lugar,
di gaya nang lugar na gugustuhing nating puntahan.
Ando'n 'yong Mount Marilyn.
Pag ando'n ka, nakita mo 'yong totoong earth.
Isang maliit na planet lang. Ang ganda no'n.
Kung itataas mo 'yong hinlalaki mo sa taas ng braso, mabubura mo talaga 'yon.
Iisipin mo na lang, "Uy, lahat ng alam ko,
'yong pamilya, mga kaibigan ko, ando'n lahat sila sa maliit na bagay."
Ituturo mo, sasabihing, "Dapat bumalik ako do'n."
Tapusin na natin 'yong pag-video. Maghanda na tayo mag-burn.
May isang chance na tayo.
Sa countdown clock natin, 49 minutes mula sa oras no'ng pag-burn.
Halos nabigla ang world press no'ng nakaraang Apollo 13 crisis aboard.
Pero biglang nagbago ang lahat.
Nababalita na sa bawat language.
Na-miss ng isang reporter ang crisis.
Noong Monday nang hapon, napagod siya sa pagko-cover sa routine space flight.
So umalis siya, nagbakasyon sa Mexico.
Bumalik siya, pumunta sa press room, nagtanong, "Ano'ng na-miss ko?"
Peter, akin na'ng model, tol.
-Okay. -'Yon nga.
Sa ngayon, sa Apollo 13, tumahimik saglit habang nagpapatuloy ang crew
na naka-focus sa ilang final preparation nila
para sa pag-burn na mag-uuwi sa kanila sa Earth.
Una sa lahat, ang engine na 'yon ang gumagana lang do'n.
Ang lunar module descent engine.
Tagababa sana sa kanila sa buwan ang LM descent engine system.
Mapapabilis no'n ang pagbalik. Siguruhing di sila mauubusan ng kuryente.
Mag-ingat tayo, di nila naiplanong gamitin 'tong systems
sa pagmamaniobrang 'to.
Pag namatay ang engine sa kung ano'ng dahilan na nagbu-burn…
Tingin nila, gagana 'yon.
May dalawang spacecraft kami na di dapat pinagkabit
at saka gano'n pinalipad.
Ang result, kung succesful,
sobrang importanteng magpapabuti sa delikadong lagay.
Sa tingin ko, malapit na ang go/no-go decision
mula kay Flight Director Gene Kranz.
Lahat ng flight controller, magdedesisyon ako. Go/no-go for the burn.
-RETRO? -Go, Flight.
-GUIDO? -Go.
-Guidance? -Go.
-Control? -Go.
-TELMU? -Go.
Okay,
-CAPCOM, go for the burn na tayo. -Com, nasa kanya na 'yong computer.
Ten seconds to go.
-Aquarius, Houston. Over. -Sige, Houston.
Jim, go for the burn ka na.
Go for the burn. Roger. Naiintindihan ko. Go for the burn.
Last engine na namin. Pag di gumana 'to, delikado talaga kami.
-May ignition tayo. -Roger.
Engines on.
Burning na tayo nang 40%.
Kaya, Control.
-Mukhang maayos na. -Roger.
100%.
Roger.
Bumibilis sa 100%.
Magbu-burn na sa three minutes.
Kumusta, Guidance?
Medyo mataas 'yong TCP.
Oo nga.
Bantayan nang maigi.
-CAPCOM, off nga pala 'yong descent reg 1. -Off 'yong Descent reg 1, sir.
Shutdown.
Masasabi kong good burn 'yon. Good burn, Aquarius.
Commander Jim Lovell sinasabing naka-shutdown na.
Off na 'yong engine. Nasa 79 hours, 32 minutes flight kami.
Success 'yong burn na 'yon.
Masasabi kong bumilib talaga ako, ang cool no'ng buong ginawa,
lalo na sa Mission Control at saka sa spacecraft na din.
Good burn, Aquarius.
Roger. Gusto na naming patayin agad.
Roger. Copy.
Tinatanong ni Lovell do'n kung papatayin niya lahat
no'ng instrument agad, para matipid 'yong importanteng kuryente.
Pagkatapos ng burn,
alam naming mapapauwi na namin 'yong crew,
pero di kami sigurado.
Dapat nasa 14 amps man lang 'yong target habang nakapatay.
Katiting na lang 'yong kuryente.
-Maraming maipagpapalit dito. -Patayin 'yong fans at heaters.
Tahimik no'n. Yon 'yong mapapaisip ka talaga.
Ang hirap no'n.
Pangalawang beses kong nakapunta sa buwan, at saka ang lapit na.
Last chance ko nang andito ako sa taas.
So ang paglapag ng Apollo 13 mission sa buwan,
na-cancel, inalis, kinalimutan.
Ang plano, dapat mababa ang kuryente.
Magpapaanod lang sila hanggang Friday nang umaga.
Delikado pa din ang Apollo 13 malayo sa labas ng space.
Sa Command Spacecraft Center,
nagka-shift sila ng flight controllers sa Mission Control,
pinag-iisip sila ng mga paraan bago dumating ang mga problema.
Isa sa mga problema ang paghinga nila.
Di na makahinga ang crew.
Nilason ng paghinga nila ang hangin sa spacecraft
ng carbon dioxide.
Gumawa sila ng pansamatalang system ng paglinis ng carbon monoxide.
Pwedeng gumamit kayo ng wet wipe,
o pumutol ng medyas at saka ipasok 'yon do'n,
o lumukot kayo ng tape at saka gamitin 'yon. Over.
Habang gumagana 'to, walang nakakasiguro na patuloy na gagana 'to.
Tatagal ba sila nang dalawa't kalahati na araw hanggang splash down sa Pacific?
Pwedeng mas maraming problema ang haharapin ng astronauts.
Sa latest report, may namumuong bagyong Helen
na papalapit sa Pacific landing site.
Gano'n ang lagay natin sa Apollo 13 flight.
Isang flight, halos unique, na parang minalas,
sa umpisa pa lang.
Di pa tayo ligtas, ang layo pa.
Pero buhay pa din kami.
Dapat lang magpalakas kami.
Isa pang dapat malaman ng mga tao ng crew systems.
Sabihan mong wag na silang maglagay ng ref dito.
Kakakuha ko lang ng hotdogs, frozen nga 'yong mga 'yon.
Okay, copy namin 'yon, Jim.
Mukhang medyo malamig sa loob ng command module cabin
sa ngayon. Nasa 38 degrees 'yong reading namin.
Lumalamig na talaga no'n.
Tumutulo 'yong tubig sa mga dingding at bintana.
Wala kaming pampainit na damit.
May natutulog na ba sa command module, Jim?
Wala, Joe. Masyadong malamig lang do'n, pero siniksik ko si Fred dito sa kanan ko.
Sobrang lamig ng 38. Mas malamig 'yon kesa kagabi.
Natulog na ba si Jim, alam mo ba?
Hindi…
-Gising pa ba siya? -Sasabihin ko 'tong nakikita dito.
Di natutulog si Jim.
Inisip ng doctors kung pumunta ako
at saka kausapin si Jim na magpahinga dahil di siya natutulog.
Sabi ko, di ko magagawa 'yon dahil pupunta lang ako do'n,
at saka baka mag-break down ako sa harap ng mundo.
Di ko magagawa 'yon.
Dahil mahihirapan din siya.
Kahit iniisip namin 'yong families namin, di namin sila pinag-uusapan.
Alam naming ipinagdarasal nila kami, pero… busy kami na makauwi
para di na sila mag-alala sa amin.
Maayos talaga 'yong lahat sa Timber Cove, Jim.
Ayos 'yon.
Ulanan, pumunta si President Nixon mula sa White House
sa Goddard Space Flight Center para alamin.
Sinabi ng spokesman ng White House na nag-aalala at umaasa ang pangulo
na ligtas na makakabalik ang astronauts.
Ngayon, sa maniobra na inilipat natin sa manual column,
nakuha mo na 'yong DPS thrust model
na naka-set sa 10% hanggang sa burn, di ba?
Oo.
Okay. Bumalik tayo at saka inayos 'yong target table, di ba?
May kung anong nagpapaanod nang konti sa spacecraft.
Sa data, kailangan n'yong magmaniobra.
Wala kayo sa 15 minutes. Di kayo nagre-re-enter.
Parang mababaw 'yong trajectory namin.
May 15 minutes kami, dapat makapasok kami. Two and a half degree 'yong lapad,
pag mababaw na pumasok, lalagpas kami sa earth's atmosphere.
Lalampas talaga kami sa earth. Babalik kami sa Earth sa ibang araw,
pero mamamatay na 'yong crew ng spacecraft.
Ano'ng nangyayari na di namin naiintindihan?
Bakit nga talaga?
Natakot ako dito.
Jim?
'Yong lagay ngayon, mababaw tayo.
Mababaw tayo?
Kung nakukuha n'yong data namin, importante 'yon.
Wala sa ruta ang Apollo 13 spacecraft.
Kung di maitatama ng astronauts ang ruta nila,
mamamatay ang tatlong American sa space.
Pag di sila nakapasok sa maiksing oras, mapupunta sila sa space,
iikot lang sila hanggang sa maubusan sila ng oxygen. Gano'n ko siya maiisip.
Nakakatakot. Ano'ng iisipin niya.
Okay, Jim, pumasok na medyo mas matarik,
magma-manual burn 'yon.
Manual?
Parang 'yong naisip namin sa Apollo 8.
Iniisip nila kung maaalala mo 'yon. Ayos, naalala mo.
Pero di ko inakalang gagamitin 'yon.
-Isa na namang burn na di pa nagagawa. -So kinailangan naming mag-burn pa…
Patay na'ng computer, di gumagana 'yong guidance system namin.
Patay 'yong autopilot namin. Kailangang mag-manual kami.
Dapat ma-target namin 'yong earth,
itapat sa maliit na gun viewfinder sa bintana ng lunar module.
Alam kong pag gumana 'yong engine,
di ko na maitatapat 'yong earth sa bintana nang mag-isa.
"Fred, wag mong pabalik-balikin 'yong earth."
"Di ko masyadong itataas-baba 'yong earth."
"Jack, orasan mo 'yon."
Burn time, nasa 14 seconds.
One minute na lang.
Dapat gumana 'tong maniobra na 'to.
Kami na'ng bahala sa pagpapalipad ngayon.
Ready na ako.
Ten seconds na lang.
-Ignition. -Burning na.
Maayos 'yong thrust.
-7.6 feet per second. -Pa'no namin makukuha 'yon?
-Patayin ang engine. -Shutdown.
Okay, ngayon na.
Ayos.
Totoo talaga na pinaghalo-halong pag-coordinate na maniobra do'n.
So papunta ang tatlong astronaut sa disyerto ng space,
paubos na ang oxygen at tubig nila.
Siguro magigiging parable 'to balang araw.
Umiikot na spaceship din 'tong mundong 'to.
Astronauts tayong lahat.
Paubos na din ang ating oxygen at tubig.
Pero wala tayong mapupuntahan.
May snow na ba diyan?
Ano 'yon?
Ah, snowing?
Hindi, di pa talaga.
Makakapagpainit ka sa beach pagkatapos ng experience na 'to.
Oo, ayos 'yon.
Nag-aalala talaga kami sa lagay ng crew dito.
Tumaas ang body temperature ni Freddo, si Fred Haise,
nasa 104 degrees, sobrang dehydrated, at saka malalang urinary infection.
Naisip namin na mahirap sumakay sa spacecraft.
Laging mas maganda 'yong kinabukasan.
Kapit lang. Di na magtatagal.
Nasa 14 hours na lang mula sa scheduled return,
nararamdaman na siguro ng astronauts na mas mahaba ang oras nila.
Parang naayos na namin kung anumang dadating sa inyo.
Sana nga kasi finals na bukas.
SPLASHDOWN DAY SA ASTROS OKAY NA SA PACIFIC LANDING
Sa buong mundo ngayon,
may mga umaasa na magiging ligtas ang pagbalik ng crew.
Nakasubaybay ang buong mundo sa pagbabalik ng Apollo 13.
Sa halos bawat lungsod, ipinagdasal ng mga tao ang mga buhay ng spacemen.
Nagdasal ang 10,000 kasama ni Pope Paul sa St Peter's Basilica.
Di ko na naisip na magkakaro'n
ng malaking epekto sa mundo gaya no'ng nangyari.
Ngayon lang nagdasal ang sobrang dami ng tao
para sa kaligtasan ng isang operation gaya nito.
Libu-libo ang nagtipon
dito sa Grand Central Station sa New York City.
Walter, kahit na ang reports mo at iba pang nanababalitang
medyo may pag-asa,
parang kinukutuban pa din ako sa flight na 'to.
Kailangan nila ng madaming suwerte at dasal, ligtas natin silang iuuwi.
Nakadungaw na ako sa bintana. Palapit na nang palapit 'yong earth.
Dapat naka-schedule 'yong lahat. Wala nang atrasan.
Uuwi na kami.
Ang samang kabaligtaran 'yon, habang ligtas na papalapit sila sa earth,
mas papalapit din siguro sa malalang panganib.
Ang hirap nang maniobra ng re-entry sequence,
iba sa normal na pagbalik sa Earth.
May lunar module kami. 'yon 'yong lifeboat namin.
Patay na'ng service module, do'n nangyari 'yong pagsabog.
May command module kami,
re-entry vehicle namin, pero konti na 'yong kuryente.
Dapat paghiwalayin namin 'to
para maibalik namin 'yong crew sa atmosphere.
First time mula no'ng accident,
mag-isang mago-operate 'yong command module.
Ia-absorb ng heat shield ng command module 'yong init na 5,000 degree ng re-entry.
Una sa lahat, kailangang paganahin ng crew 'yong command module.
Okay.
Pinatay namin 'yon, di laging maganda 'yon.
Kinailangan naming agad na gawin 'yon,
pagkatapos, apat na araw na parang freezer 'yong lagay no'n.
Maraming di alam kung ano'ng mangyayari do'n.
Hello, Aquarius. Houston. Naririnig n'yo?
Okay, very good, Ken.
Okay, uumpisahan ko.
Uumpisahan natin sa pag-set ng timeline…
Ang haba ng tinitingnang checklist ni Astronaut Fred Haise
sa Mission Control.
Normal na entry checklist. May mga…
Di na hihigit sa two hours, dapat nasa command module na sila
at saka magre-re-entry, so delikado na 'to.
Aquarius. Houston.
Sige.
Paganahin n'yo na 'yong command module.
-Papasok na si Jack sa command module. -Okay, Jim.
Nagtutubig na kahit saan.
Para makita namin ang instruments, pinunasan ng towel ang instrument panel.
Okay, flight controllers. Tahimik, bantayan 'yong loops
kung magkakaproblema sila sa power transfer.
Okay, i-on.
Inumpisan na naming paganahin 'yong command module systems, isa-isa.
Umpisa sa isang row, hanggang anim, at saka saglit na tumigil.
Hintayin kung may maaamoy kaming nasusunog na insulation.
Ayos. Maayos, Flight.
Houston. Aquarius. Tumatawag ang Odyssey. Naririnig n'yo sila?
-Odyssey. Houston, over. -Naririnig n'yo?
Okay, naririnig kita, babe. Maayos kayo sa baba, Odyssey.
Ken, si Jim 'to.
Yes, sir.
Salamat sa ginawa mo.
Roger. Babantayan ka namin. Anumang maitutulong namin sa inyo.
Ayos 'yon, Ken.
Maghahanda sila sa itapon ang service module.
Kung makakuha sana kami ng ilang picture no'n.
Maitatapon n'yo ang service module pag ready na kayo.
Okay, ayos 'yon.
Hawak ko na siya, Houston.
May isang buong bahagi ng spacecraft na nawawala!
Sabog 'yong buong panel, halos mula sa base hanggang sa engine.
Sirang-sira talaga.
Tol, pambihira 'yon.
Nasa ilalim lang ng heat shield tong oxygen tanks.
Kaya no'ng sumabog 'yong mga 'yon, nasira talaga 'yong labas ng vehicle.
Ang tanong, ano pang nagawa no'n? Ano'ng lagay no'ng heat shield?
…SERVICE MODULE, TINAWAG NA "SIRANG-SIRA" ANG DAMAGE…
Direktang naka-link 'yong heat shield sa service module,
at saka sumabog lahat ng panel ng service module.
Ano'ng lagay ng heat shield? Nakadepende ang buhay nila do'n.
Naka-stand by na kami
para sa reports ng pagtapon ng lunar module.
Oras na para umalis sa lifeboat.
Okay, stand by na kayo sa LM final separation.
Siguro magkaka-nostalgia talaga sa pagpapaalam sa…,
Okay, nakikita na kami.
Stand by.
Pagtapon ng LM.
Makikita mong mabagal na inaanod palayo 'yon.
Nalungkot akong umalis 'yon.
Bye, Aquarius, nagpapasalamat kami.
Muntik mamatay ang mga taong 'to, sa ilang pangyayari sa buong mission,
Di n'yo matatawaran 'yon. Muntikan na silang mamatay.
Papababa na sila sa re-entry pabalik sa atmosphere ng earth.
Simpleng matitingnan ba natin
ang peligrong kinakaharap nila.
Papasok ang spacecraft sa 400,000 feet. Pagkatapos, aararuhin ang atmosphere.
Pagkatapos ng 18 seconds, di na sila makokontak
dahil pinuputol ng atmosphere ang radio waves.
Makakalabas lang sila sa three minutes at 36 seconds sa communication blackout.
Sa loob ng three minutes at 36 seconds,
di natin malalamang gumana ang heat shield, kung buhay pa sila,
kung sobra ang stress para sa command module.
Pero pagkatapos ng re-entry sa bilis na 25,000 miles per hour,
babagsak ang spacecraft nila sa tubig, wala na sa 22 miles per hour.
Technological miracle talaga 'yon.
Thirteen minutes ngayon mula sa inaasahang oras nang pagpasok.
Nasa 35,646 feet per second na 'yong velocity.
Roger.
Naglilibot na sa room si Flight Director Gene Kranz,
inaalam ang status ng flight control team niya.
Lahat ng flight controller, magdedesisyon na ako. Go/no-go?
-RETRO? -Go, Flight.
-GUIDO? -Go.
-Guidance? -Go.
-Control? -Go.
-TELMU? -Go.
-Surgeon? -Go.
-INCO? -Go, Flight.
-AFD? -Go.
Okay.
Odyssey. Houston, over.
Sige.
Okay, isang minuto o isang minuto't kalahating minutong LOS.
At saka welcome home. Over.
Thank you.
Nagta-travel ang Apollo 13 sa higit 25,000 miles per hour.
Nasa blackout na ng bahagi ng earth,
pababa sa maliit na lugar na naka-plot sa Pacific Ocean.
Nagpapasalamat kaming lahat sa inyo diyan, ang galing n'yo.
Nag-enjoy kaming lahat gawin 'yon.
Apollo Control, Houston, kakawala lang ng signal namin sa Apollo 13.
Ginawa namin 'yong makakaya.
Countdown.
May time na ang lungkot.
Bahala na 'yong crew.
Binigyan mo sila ng data.
Bumabalik bawat controller sa lahat no'ng ginawa nila sa mission,
"Tama ba ako?"
'Yon lang 'yong tanong sa isip nila.
Medyo mababawa tayo kesa sa inaasahan natin.
Wala nang magagawa, kahit sino, kahit ang astronauts, hintayin lang sila
na makadaan sa sobrang taas na labas ng atmosphere ng earth.
Ang magagawa lang ng lahat… magkrus ng kanilang mga daliri.
Sobrang tahimik na maririnig mo 'yong pagbagsak ng pin.
Wala kaming ibang magagawa.
Wala nang kinalaman 'yong confidence ngayon.
Dapat nasa max gravity na 'yong Apollo 13
Wala na sa 30 seconds ngayon. Kokontakin namin 'yong Apollo 13.
Dapat wala na sa blackout 'yong Apollo 13.
Naka-stand by kami para sa anumang reports ng pagkontak ulit sa spacecraft.
Odyssey, Houston. Standing by.
-May reports na sa pagkontak ulit ng ARIA? -Wala pa sa ngayon.
Okay.
Nawala sa sandaling 'to ang spacecraft sa lahat nang nasa Earth.
Odyssey, Houston?
Dapat may naririnig na tayo.
Dapat wala sa blackout na 'yon nang one minute at 15 seconds.
First time sa mission na 'to,
nagkakakonting pagdududa sa room na 'to
na may nangyari at di kinaya ng crew.
Sagutin mo kami, please.
Dapat makabalik siya. Di ako mabubuhay nang wala siya.
Okay, Joe.
Okay, naririnig ka namin, Jack.
-Ayun na sila! -Ayun na sila.
Lumabas ang tatlong parachute. Pakinggan n'yong mga tao!
-Napanood ko kayo sa TV, babes. -Nagawa nila.
NAGAWA NILA! MAGIGITING NA ASTRONAUTS…
Odyssey, Houston.
Ipapakita namin sa mains. Parang maayos nga.
Nakapasok sila, at saka nagawa ko na di hihigit sa five seconds na late!
Walang five seconds na late!
-Splashdown na kami. -Nakauwi na sa wakas.
Tingin ko, milestone sa survival 'yong 13.
Ang laking hirap no'ng nangyari.
Habambuhay kong ipagmamalaki na bahagi ako ng grupo ng mga tao 'yon.
Ngayon, kakalagay lang ng plaque sa pader
para sa Apollo 13 sa Mission Control Room.
Ang ironic na siyempre nakalagay sa plaqe na, "Mula sa buwan, kaalaman."
Ex luna, science.
Parang may matutunan.
Matuto pa'no mag-survive.
Nagsisigawan 'yong lahat. Nagbukas silang lahat ng mga champagne.
Nakainom ako no'ng araw na 'yon.
Ang galing no'n.
Ang laking ginhawang naramdaman ko sa buong buhay ko.
Maihahanda ba ng asawa ang sarili niya sa mahirap na kalagayang 'to?
Hindi. Di pa ako nakaranas nang ganito sa buhay ko,
okay lang na maranasan ko 'to ulit.
Nararamdaman ko pa din, di na talaga mawawala sa 'kin kailanman.
Di ko alam sa apat na araw kung asawa o biyuda ako.
Umuwi ang Apollo 13 astronauts sa Houston kagabi,
isang maingay, masayang welcome mula sa ground control scientists
na tumulong sa kanila mula sa malalang disaster sa space.
Mabigat talaga 'yong loob ko hanggang sa nakita, nayakap ko siya.
'Yong malaman man lang na totoo siya at saka na-survive niya 'to.
Medyo maa-appreciate mo talaga 'yong buhay. Sobrang nagpapasalamat kami.
Tahanan.
Bigla naming naisip…
'yong nagawa namin.
May mga pagkakataon talaga na di namin naisip na makakabalik kami dito.
Naaalala ko no'ng isa't kalahating taon,
no'ng pauwi kami sakay ng Apollo 8, nakatingin ulit sa earth
na 'yong earth lang talaga 'yong lugar na pupuntahan namin.
Ito lang 'yong tanging lugar sa universe na tahanan natin.
Sa lahat ng pa-welcome home na natanggap namin, ang importante nito,
andito ako
dahil sa mga tao dito.
Anong mga sinasabi ng accident na 'to sa Apollo 13…
Maraming nagtatanong, "Sa tingin mo ba failure 'yong Apollo 13?"
Siguro kung susukatin mo 'yong success at saka failure
base sa nagawa mo ba 'yong inumpisahan mong gawin,
failure nga 'yong Apollo 13.
Pero may nagawa ang Apollo 13
na di pa kailanman nangyari sa kasaysayan.
Na sa maikling panahon, magkakasama 'yong buong mundo.
Bawat bansa sa mundo, nag-alok ng tulong at messages ng pagmamalasakit.
Siguro kung susukatin mo 'yong Apollo 13,
at saka mamumuhay nang magkakasama 'yong mundo,
e, sobrang malapit sa success 'yong Apollo 13.
Sa 248,655 miles, nasa Apollo 13
ang record sa pinakamalayong paglalakbay mula sa earth.
Dalawang buwan mula noong ligtas na pagbabalik nila.
Napag-alaman sa imbestigasyon na nakasira ang human error
habang pre-flight maintenance sa isa sa oxygen tanks ng spacecraft.
Noong 13th of April, nasa 55 hours at 54 minutes sa flight,
nagdulot ang electrical fault ng pagsabog na muntik nang makapatay.
Tinupad ni Jim ang pangako niya kay Marilyn.
Huling flight na niya ang Apollo 13 sa space.
Di ko na madalas binabalikan.
Kung di ka titingin sa hinaharap, e, mamawawalan ka ng meaning ng buhay.
Pero pag ando'n sa taas, makikita talaga 'yong tunay na mundo…
maiisip kung ga'no tayo kasuwerte…
Parang blue at white Christmas tree ball
na nakabitin sa totoong madilim na langit 'yon.
Siyempre, wala kang makikitang cities. Wala kang makikitang boundaries.
Makikita mo talaga 'yong tunay na mundo.
Isang grand oasis sa pagkalakhan ng kalawakan.
SA ALAALA NI MARILYN L. LOVELL 1930 - 2023
Tagapagsalin ng Subtitle: Erick Lorica Reambillo