WARSAW, POLAND JANUARY 13, 22 ORAS BAGO MAG-MAYDAY CALL
Mga tagapakinig, alam kong Miyerkules pa lang
pero baka mabilog naman natin ang realidad.
Kung pakikinggan nating lahat ’tong kanta, mas mabilis kayang magbi-Biyernes?
Subukan natin.
Ano? Tulog pa ba si Monika?
Oo, buti na lang.
May IKEA sa Malmö.
Bibilhan ko siya ng kuna.
Kailan ka uuwi?
Kahit hindi mo pa gusto.
Alagaan mo ang nanay at kapatid mo.
Kesa tumambay kayo no’ng batang Macioszek.
Magpakalalaki ka kung ayaw mong batain ka.
Tama na, tantanan mo na siya. Eto ang tsaa n’yo.
-Salamat. -Wala ’yon.
Scrambled o pritong itlog?
-Scrambled. -Prito.
Sige, prito.
Ewan ko, tingnan natin. Bahala na.
Bilisan mo!
-Eto na. -Aga!
Sandwich mo!
-Ano’ng petsa ngayon? -Thirteen.
Buti na lang at di Biyernes ngayon.
Scania ka muna ngayon kasi ini-inspect pa ang MAN mo.
Okay lang ba ’yon?
Oo naman.
Saka ito pala.
Ingat sa biyahe.
Salamat.
HUKBONG SANDATAHAN NG POLAND
Morning.
Dumating ka rin.
May welga ng mga magsasaka.
Ga’no karami ba?
Hindi natin mabubuhat.
Tangina.
Oo, sobrang dami.
Sangkaterba.
Miyerkules ngayon, January 13, 8:30 a.m.
Sa norte, mula sa baybayin hanggang sa Warmia at Masuria,
asahang aabot ng 120 kilometro kada oras ang lakas ng hangin.
Magiging malakas ang buhos ng ulan nang may halong niyebe.
-May temperatura… -Tingnan mo.
…na two hanggang five degrees Celsius pero mas lalamig pa dahil sa hangin.
Punyeta naman.
Mrs. Kaczkowska, madalas bang bumiyahe pa-Sweden ang mister mo?
Hanggang apat na beses pa kada buwan minsan.
E, di pamilyar siya sa ruta?
’Yon nga lang ang ruta niya sa trabaho.
Ga’no kadalas siyang sumakay sa MV Jan Heweliusz?
Hindi ko lang alam, basta madalas ’yon.
Meron bang nakatawag ng pansin niya?
Baka nasabi niya sa ’yo ang mga iniisip niya?
Meron ba siyang inalala? Baka may napansin siya?
Ayaw ng mister kong sumakay ng barko kapag winter.
Takot siya sa bagyo.
-Kapag nasa Heweliusz siya? -Hindi lang do’n.
E, kapag nasa Heweliusz?
Do’n din.
E, sa Karkonosze?
Sandali lang.
Pasensya na, a. Walang kinalaman ’yon sa kaso.
Sinusubukan ko lang ipakita
na takot lang talaga si Mr. Kaczkowski na tumawid ng Baltic Sea kapag winter,
at di lang sakay ng Heweliusz, di ba, Mrs. Kaczkowska?
Sige, bumalik na tayo sa usapan, ha?
Uulitin ko. May nasabi ba ang mister mo tungkol sa Heweliusz?
Meron daw bang kakaibang ikinikilos ang kapitan o crew?
Wag mong subuan ng sagot ang tinatanong.
Tumahimik tayo, Mr. Budzisz.
Puwede mo bang sabihin sa ’min…
May nasabi ba ang mister mo tungkol kay Kapitan Ułasiewicz o sa crew?
Sir, di ko alam ang gusto mong palabasin.
O ang punto ng buong palabas na ’to, o kung bakit ako nandito.
Iniwan ako sa ere ng lahat.
Walang humingi ng tawad sa ’kin sa nangyari.
Sinundo ko ang asawa ko sa Świnoujście
kasi ang sabi sa ’kin, nakaligtas siya.
Pagdating namin do’n ng anak ko, nagkamali pala sila.
Nagkamali daw, ha?
Puwede kang magkamali sa pagda-dial sa telepono,
hindi sa pagtukoy kung sino ang nakaligtas.
Alam mo ba ang naramdaman ko no’ng nalinawan ako
na pumunta ako do’n para salubungin ang di ko kaano-ano?
Ma’am, nauunawaan namin ang sama ng loob mo…
Humihingi kami ng tawad sa pagkukulang namin na ’yon.
Pero hindi na sana nangyari ’yon kung tiniyak na maayos ang Heweliusz at—
Sir…
Sir, sinisigurado ko sa ’yo, marami akong galit at hinanakit
sa kapitan at sa crew
pero nakikita ko ang nangyayari dito.
Ordinaryong babae lang ako pero hindi ako tanga.
Nakikita ko ang ginagawa ninyo.
Malalaking tao kayo na may impluwensya pero sarili n’yo lang ang sinasalba n’yo.
Tapos ako ang magbabayad sa mga utang ng asawa ko!
Mrs. Kaczkowska, huminahon ka—
Hindi! Wag kayong sumabad. Patapusin n’yo akong magsalita.
Ewan ko kung sino’ng may kasalanan. Baka ang kapitan, baka iba.
Pero ito ang sigurado ko.
Kapalpakan ’to ng gobyerno, ng gobyernong kinakatawan n’yo dito!
Pumalpak kayo! Lahat kayo! Hindi kayo naging maagap!
At ang nagdudusa, ang mga biyuda at pamilya ng mga biktima.
Gusto ko na lang…
na hayaan n’yo na kaming matahimik.
’Yong matapos na ’to.
Kasi alam kong…
walang hustisyang makakamit dito.
Walang nandito para alamin ang totoong nangyari.
Naintindihan ko ’yon no’ng may nagtangkang sulsulan ako para sa testimonya ko.
Sino ’yon?
At gusto ko lang…
Gusto kong malaman ang naramdaman ng asawa ko…
no’ng namamatay siya.
Inisip niya ba ako, ang mga anak namin?
Ano ’yong sinasabi mong sinulsulan ka para sa testimonya mo?
Di bale na.
-Sorry. -Ano’ng kargada ng asawa mo?
-Mga bala’t baril ba ’yon? -Tumahimik tayo!
Tumahimik tayong lahat.
Tumahimik tayo!
Pakiusap, tumahimik tayong lahat!
Tinatawag ko na ngayon ang susunod na haharap sa Chamber.
Excuse me, may tanong pa ’ko. Alam ba ng mister mo ang kargada niya?
Tumigil ka na nga!
Relax lang.
Eksperto ka sa toxicology, tama?
Tama po.
At ineksamen mo ang laman ng tiyan
ng mga namatay na crew member ng Heweliusz?
Opo, ng ilan sa kanila.
Meron bang naging kapansin-pansin para sa ’yo?
May nakitang kaunting bakas ng alak sa tiyan ng isang tao.
Kung gano’n, makatwiran bang ipagpalagay
na posibleng lasing no’n ang mga crew member?
Hindi ko ’yon makukumpirma nang sandaang porsyento…
Pero di ko rin masasabing hindi.
Kung hindi ’yon makukumpirma, hindi rin ’yon magagamit na pang-akusa.
Attorney, hindi kita pinayagang magsalita.
Nabanggit mong may kaunting bakas ng alak.
Sino ang tinutukoy mo do’n?
Si Officer Skrzypczyński.
-Imposible. Ayaw sa alak ng asawa ko. -Umayos tayo.
-E, kasinungalingan ’yon, e! -Aayos tayo!
-Salamat. Wala na ’kong tanong. -Salamat.
-Excuse me, may tanong ako. -Sige, Attorney.
Ineksamen ba ang katawan ni Kapitan Ułasiewicz
para malaman kung may bakas ng alak?
Oo naman.
Tapos?
Walang nakitang bakas ng alak.
Wala na ’kong tanong.
-Salamat. Makakababa ka na. -Salamat po.
Tinatawag namin ngayon bilang witness
si Major Artur Ferenc.
Pakiusap, tumahimik tayong lahat.
Pakilahad ang pangalan mo.
Ako si Artur Antoni Ferenc, isang major.
Sa ngalan ng intelligence services,
inimbestigahan ko ang paglubog ng MV Jan Heweliusz.
Pinapaalala kong nanumpa kang sabihin ang totoo.
Your Honor, may tanong sana ako.
-Sige. -Salamat.
Mr. Ferenc, bakit nga ba nila pinaimbestigahan ’yon?
Dahil ba sa kargamento?
Nalalabuan ako sa tanong.
Inimbestigahan namin ang posibilidad na pananabotahe o terorismo ’yon.
At?
Napabulaanan namin agad ’yon.
Pero may iba kaming natuklasan no’ng imbestigasyon.
Ano naman ’yon?
Ito ang medical records ni Kapitan Andrzej Ułasiewicz.
Pakipresenta sa Chamber ang mga dokumento.
Salamat.
Last year, naaksidente nang malala ang kapitan.
Sa hospital discharge documents d’yan,
nakalagay na baka hindi na niya kayang humawak ng sasakyan.
Nagpatingin sa neurologist ang asawa ko at napatunayang fit to drive siya.
Sige, ire-record namin ’yan, Mrs. Ułasiewicz.
Pero kailangan namin ng patunay.
May patunay ka ba?
Nakay Kubara.
Major, ituloy mo na.
Salamat.
Hindi lang ang kapitan ang may seryosong karamdaman
na baka lubhang nakaapekto sa pagnanabiga
at sa pagtatasa ng kalagayan sa dagat.
Si Officer Waldemar Skrzypczyński,
nagkaroon siya ng major eye surgery bago ang trahedya.
Ito ang mga dokumento.
Nakakasuklam. Pinatay n’yo na nga ang asawa ko, sinisiraan n’yo pa siya!
Umayos tayo!
Habang humihingi ng tulong at nagme-mayday call,
mali ang ibinigay ng officer na ’yon na lokasyon ng ferry
na alam naman nating puwedeng naka-delay sa rescue.
-Ano’ng sinasabi mo? -Malinaw ang mata niya. Okay ang surgery.
Sabi nang tumahimik tayong lahat!
Mr. Ferenc, ano’ng sinasabi mo?
Puro kayo damuho ng mga kakontsaba mo.
’Yong alam mo sa navy, kasindami ng alam ko sa sumo.
Hindi officer ang nagbibigay ng posisyon ng barko. Kapitan ’yon.
Di ba, Kapitan Kubara?
Umayos tayo.
Pakiusap, umayos tayo!
Pa’no tayo nakakasiguro na maling posisyon ang naibigay? Wala ’yon sa mga dokumento.
Na-delay nga ’yong rescue kasi hindi alam ang posisyon nila.
Sabihin mo nga, Piotr…
Bakit ka nanghahatak pababa?
Wala akong hinahatak.
Nakakakulo lang ng dugo.
Palabasing lasenggo si Ułasiewicz at di na nakakapagmando ng barko?
Heniek, nakakakulo ng dugo ’yon.
Sabihin nating kasalanan niya ’yon. Hindi pa rin siya dapat babuyin.
-Patas dapat ang hatol. -At tinitiyak ko ’yon sa ’yo.
Kaibigan ko rin si Andrzej.
Kaya lang, mali ang ibinigay niyang posisyon.
Nasa puente ako no’n at narinig ko siya.
Sigurado kang mali ’yon? Hindi mo ’yon pinuntahan.
Mali nga ’yon! Narinig ko ang mga message nila.
Lumalabas na nasa lupa sila no’n.
Ayaw mong maniwala?
Magkunwari man lang kayo na nagpapakapatas kayo.
Ba’t binabaon sa limot ang kompanya ng barko?
O ’yong mga depekto ng ferry na alam na alam nila.
Piotr, barko mo rin ’yon.
Responsabilidad mo rin ang kaligtasan no’n.
Manalamin ka kaya at itanong mo sa sarili mo
kung ano’ng ginawa mo para maiwasan ’yong trahedya?
Hihingi ka ba ng payo?
Hindi. Huli na rin, e.
Tama ka. Hindi na dapat ako nangialam.
Babaligtarin nila si Ułasiewicz at ang crew…
nang hindi nakokonsensya.
At pipirmahan ko ’yon.
Ginagawa nila ang gusto nila.
-Walang nakabantay sa kanila. -Ikaw.
Nakabantay ka.
Panakip-butas lang ako sa kaso.
Aba, ngayon mo lang nakita ’yon, anak?
Pumapalaot tayo sa dagat-dagatang tae. Lagi namang gano’n.
Pakikipagsapalaran dati ang pagsampa sa barko.
Negosyo na ’yon ngayon.
Hindi magbabago ’yon.
Halang ang kaluluwa ni Kowalik.
Pero namamayagpag siya sa bagong sistema.
Kaya ang gusto niya ang masusunod.
At matatalo kayo.
Pasok na ba tayo?
Huwag muna.
Ang ganda ngayon ng dagat.
Wala ka bang iaabot sa ’kin?
Nakikita mo ba ang mama mo?
Aalis ka na?
Oo. Dadalaw uli ako pagkatapos ng mga hearing.
Alam mo, no’ng maliit ka pa, madalas akong maligo sa dagat.
Tumatayo ka no’n sa pampang
at nagsisisigaw na bumalik na ako.
Naaalala mo ba?
Natatakot kang di na ’ko babalik.
Anak…
Alam mong hindi naman dagat ang pinakaimportante, di ba?
Lumilipas ang lahat.
Ayokong matulad ka sa kanya.
Mama…
Mukhang magtatagal pa ’to.
Masisiraan na ’ko ng bait dito.
Ayaw akong tantanan ni Tita. Kumusta nang kumusta.
Tiisin mo na lang muna.
Ma, bakit gano’n na lang nila apak-apakan si Papa?
Hindi ko alam.
Pero iwasan mong isipin ’yon.
Wag kang magbasa ng diyaryo, ha? Wag mo ring paniwalaan ang nasa TV.
Hindi talaga.
-I love you. -Love you din.
Bye.
Hindi ko alam kung may mapapala pa tayo.
Ewan. Sorry. Ginagawa ko ang makakaya ko.
Isisisi nila lahat kay Andrzej?
Alam mo ba’ng nararamdaman do’n ni Aga?
Kailangan n’yong patunayang di niya mali ’yong pagsalubong nila sa hangin.
-Siguradong may dahilan siya. -Gano’n din ang tingin ko.
Pero kung di natin malalaman ang dahilan…
wala tayong laban.
E, ’yong kargamento ng militar?
Siguradong dahil do’n, sobra-sobra ang overloading.
Baka may puwede tayong mahugot do’n na hindi maikakaila?
Kadalasang overloading ang mga ferry. Nakakarating pa rin sila sa destinasyon.
Tumaob ang Heweliusz dahil sa pagliko nila.
Hindi ginagawa ’yon nang gano’n ang kondisyon.
Gusto mo bang samahan ka namin?
Wag na. Kaya ko na ’to.
-Sigurado ka? Kasi kung kailangan mo… -Sigurado ako.
Para matapos na rin ’to.
Tapos sasampa na uli ako para sa disenteng kita.
Talaga ba?
Salamat, Mr. Janicki.
-Wala na ’kong tanong. -Salamat.
May tanong pa ba para kay Mr. Janicki?
Meron pa ’ko.
Sige, Attorney.
Mr. Janicki,
may ilang bagay akong gustong linawin
kasi sa expertise mo ako pinakainteresado.
Alam mo bang may problema sa stability ang Heweliusz?
Oo naman. Alam naman yata ’yon ng lahat.
Alam mo ba kung bakit gano’n ’yon?
Excuse me, Attorney. Hindi ’yan sakop ng kaalaman ng witness.
Baka nagkagano’n dahil no’ng nagkasunog sa upper deck no’ng 1986…
para makatipid, binuhusan ng semento ang kubyerta
kaya nag-overload ang ferry nang 115 tonelada
sa taas na tatlong palapag mula sa waterline.
Attorney Budzisz,
nagbabago ang timbang ng barko pagkatapos i-repair.
Gano’n din ang stability. Ano’ng pinapalabas mo?
Nagtataka ako kung bakit pinapalaot ’yong ferry na mahirap itimon
gayong may bagyo.
Sinabi ko nang di pa masama ang panahon no’ng pumalaot ang Heweliusz.
Force 6 o 7 sa Beaufort scale ang hangin no’n.
E, di hindi pala mali ang kapitan na pumalaot siya no’n.
Hindi gaanong maaapektuhan ng force 6 o 7 ang ferry na gano’n kalaki, ano?
Hindi.
Sige, uulitin ko.
Base sa alam no’n ng kapitan, wala siyang inilagay sa alanganin.
Siguro.
Siguro?
Bakit “siguro”?
Hindi ba sa inyo, sa Port Authority HQ, nakuha ng kapitan ang weather forecast?
Tama.
Kayo rin ang nagpahintulot na pumalaot ang ferry, di ba?
Tama.
Sige, kung mamarapatin mo,
bakit ninyo pinahintulutang pumalaot ang Heweliusz
kung alam n’yong masama ang panahon paglampas ng Rügen?
Hindi namin alam ’yon.
Interesting ’yan.
Meron ako ditong…
weather alert mula sa Germany.
No’ng January 13 ng 11 p.m. ’to.
May babala ’to tungkol sa bagyong paparating mula sa North Sea.
Sino sila?
Tetestigo ako. Witold Skirmuntt.
Sige. Upo ka muna. Ginigisa pa nila si Janicki.
Hindi namin alam ang alert na ’yon.
Ipinadala ’yong alert sa lahat ng port sa Baltic Sea.
Pero binalewala n’yo ’yon. Bakit?
Baka dahil walang tao sa Port Authority HQ,
at bibigyang-diin ko, sa office sa Świnoujście,
na marunong mag-German.
Naka-English dapat ’yon.
Hindi kayo nakapagbabalang
may bagyong may lakas na lampas 180 kilometro kada oras!
Imposibleng gano’n kalakas ang bagyong ’yon.
Sir…
Malinaw na “98 knots” ang nakalagay dito.
Nasa 180 kilometro kada oras ’yon. Ano, hindi rin kayo marunong mag-math?
Walang gano’ng bagyo.
Bulaga!
Salamat. Wala na ’kong tanong.
Maraming salamat, Attorney.
Excuse me, Presiding Judge.
Kahit gano’n, Mr. Budzisz, ’yong iba pang ferry, tulad ng akin,
nakarating pa rin sa destinasyon.
Ikaw, Kapitan Kubara, hindi mo rin inabisuhan si Ułasiewicz.
Kahit na sa pagkakaalam ko, ’yong mga wind speed sensor n’yo,
lampas-lampas na sa metro.
-Galing kayo ng Rügen, di ba? -Sir, wag n’yo ’kong akusahan dito.
Masama nga ang panahon pero di ’yon malala.
Malamang na lumiko nang di kailangan si Kapitan Ułasiewicz
para tumabing sa Rügen.
Kaya siya nagsimulang magpatulak sa bagyo, kung alam mo man ang sinasabi ko.
Alam ko. Pero bakit tatabing sa Rügen si Kapitan kung hindi malala ang panahon?
Hinahanapan mo ng butas lahat, sir! Hinahanapan mo na lang ng butas!
Butas-butas ’tong teorya na kasalanan ’yon ni Kapitan.
Takaw-taob ’yong Heweliusz na may palpak na bow thrusters
at bulok na ballast system.
Milagro ngang nagtagal pa bago ’yon lumubog.
Nagtipid kapalit ng kaligtasan at ito ang naging bunga.
Sir, ni-repair ang Heweliusz sa mga baraderong maganda ang reputasyon.
Tapusin na natin ang kalokohang ’to.
-Mr. Janicki, makakababa ka na. -Isa pang tanong.
-Pakiusap, tumahimik tayo! Tumahimik tayo! -May tanong pa ’ko!
Magbe-break ang Chamber nang sampung minuto.
Tapos tatawagin namin ang sunod na witness. Salamat.
Buwa ka ng inang ’yan!
Kanino nakilala ni Mrs. Ułasiewicz ang Budzisz na ’yon?
Aba, malay ko?
Jaś, kalma lang.
Punyeta!
Kasingkalma ako ng hilera ng mga monghe! Sino’ng nagpakilala?
Ako ’yon.
Ayan. Alam na natin.
Banal-banalang burat.
E, responsabilidad ko si Mrs. Ułasiewicz.
Mga sir, kumalma tayo. Kalma lang.
Kakausapin na natin ’yong officer…
-Si Skirmuntt. -Tama. Maaayos din ’to.
-Jaś, maaayos din ’to. -Sige, sana nga.
Mag-uusap pa tayo mamaya.
Pinapaalala kong nanumpa kang sabihin ang totoo.
Mr. Skirmuntt, nasa puente ka bago kayo tuluyang nadisgrasya.
Oo. Oo, nagtagal ako do’n.
Maikukuwento mo ba sa sarili mong salita ang nangyayari no’n sa puente?
Ano pa ba’ng aasahan?
Kalaban namin ang kalikasan.
Katulad n’yo lang sa Karkonosze.
Puwede mo bang sabihin kung ano’ng ginagawa mo sa puente?
Watch ko no’n.
Nasa’n no’n ang kapitan?
Natutulog.
Pakiusap, tumahimik tayo.
Tumahimik tayo!
Sinasabi mo bang
wala sa puente ang kapitan habang bumabagyo?
Siyempre, no’ng nagkaproblema na, dumating na si Kapitan.
Sir, ikaw ba ang nagdesisyong bigatan ang babor ng barko?
Hindi. Si Officer Skrzypczyński ang nagdesisyon no’ng first watch.
Tumatagilid paestribor ’yong barko dahil sa lakas ng hangin
kaya nagdesisyon kaming bigatan ang babor para mahatak ang pagkatagilid.
Nahatak no’n sandali ’yong pagkatagilid.
Bakit sandali lang?
Pagkasalubong namin sa hangin, ’yong lakas no’n…
dumagdag ’yon at tumaob ang ferry.
Pero bakit n’yo sinalubong ang hangin?
Hindi ko alam.
Wala na ’ko no’n sa puente.
-Nasa’n ka na no’n? -Ano ’yon?
Nasa’n ka no’n?
Sa engine room.
Pina-check sa ’kin ni Kapitan ’yong ballast valves.
Mr. Skirmuntt…
mahilig ka bang uminom?
Pinagsasasabi n’yo?
Tumahimik tayo!
-Tumahimik tayo! -Naglolokohan na lang tayo, e!
Umayos tayo!
May impormasyon ako na no’ng nasa ospital ka,
meron kang bote ng alak.
Oo, meron nga. Bigay ’yon ng empleyado ng embahada.
Tapos? Ininom n’yo bang dalawa ’yon?
Excuse me.
Puwedeng tama na sa kalokohang anggulo na manginginom ang crew?
Attorney, hindi ikaw ang magpapasya kung ano-ano ang tatalakayin dito.
Pero tututulan ko ang mga gano’ng pasaring.
Umupo ka na.
Mr. Skirmuntt, puwede mo bang sabihin kung paano ka naging officer?
Na-promote ako.
Ibig sabihin, hindi ka nag-maritime school?
Marino akong na-promote hanggang maging officer
sa pagsampa ko kasama si Kapitan Ułasiewicz.
Sige. Pero depende pala sa tao ang promotion mo.
Hindi ko maintindihan ang punto mo. Sa pagtatrabaho galing ang karanasan ko.
Sir, ito ang punto ko.
Ikaw ba dapat ang taong nasa puente
sa gano’n kalakas na bagyo?
Si Kapitan ang nasa puente.
Alam n’yo ’yon. Do’n n’yo siya natagpuan.
Baka dumating lang siya do’n no’ng tumaob na ang ferry, no’ng huli na.
Sandali lang, Kapitan Kubara.
Hindi ba nakakapagtakang nagkamali na parang bagito ang batikang kapitan
sa pagliko ng ferry na may di balanseng ballast tanks?
Ewan ko. Baka hindi mali ’yon.
O baka hindi ang kapitan ang nagkamali?
Matatapos na rin ang pagdududa ni Kapitan Binter
na ang tingin kay Ułasiewicz, masyadong magaling na commander
para magkamali nang gano’n.
Baka ikaw ang nagliko at nagpataob sa barko?
Interogasyon ba ’to o pangkukuyog?
Mr. Celej!
Mr. Celej, umupo ka!
Umayos tayo!
Your Honor, gusto ko ring marinig na sumagot ang officer nang di inuudyukan.
Kapitan, di ka tumatawag lang sa kung anong programa sa radyo.
Nandito tayo para maipaliwanag ang mga nagsanhi sa disgrasya.
Lalabas kung ano ang lalabas.
Ikaw naman, Mr. Skirmuntt, sabihin mo sa ’min ang nangyari.
Hindi ko pinataob ’yong barko!
Si Kapitan ang nagliko.
-Kinailangan niya. -Bakit niya kinailangan?
Ewan ko. Wala ako no’n sa puente.
Mr. Skirmuntt, kung wala ka pala no’n sa puente,
pa’no mo malalaman na ang kapitan ang nagliko?
Officer!
Sandali lang.
-Officer… -Kapitan, hindi ko pinalubog ’yong barko!
Hindi ako ’yon!
Hindi ko ginawa ’yon.
Ba’t di mo sabihin na sa ’kin ang nangyari do’n?
Ba’t mo sinabing kinailangang lumiko ni Ułasiewicz?
Witold.
Nasa tapes ng Ostsee Radio ang sagot.
BIRTH CERTIFICATE
INSURANCE POLICY
Halika rito, mingming.
Eto, o.
Good luck sa ’kin.
BORDER NG POLAND AT GERMANY
Ostsee Radio, Ostsee Radio, ito ang Kempen!
Nasa pinaglubugan kami!
Pakiulit! Napuputol kayo! Pakiulit!
Ostsee Radio, Ostsee Radio, ito ang Kempen!
Excuse me. Ito ’yong tapes mula 4 a.m., ’no?
Oo, mula 4:00 a.m. hanggang 5:15 a.m.
Anong barko ’yong Kempen?
Iche-check ko pa.
Salamat.
Ostsee Radio, Ostsee Radio, ito ang Kempen!
Nasa pinaglubugan kami!
Nasa babor namin ang MV Jan Heweliusz ng Poland. Magre-rescue na kami!
Ano’ng coordinates n’yo?
Ostsee Radio, Ostsee Radio, ito ang Kempen!
Nasa pinaglubugan kami!
Nasa babor namin ang MV Jan Heweliusz ng Poland. Magre-rescue na kami!
Ano’ng coordinates n’yo?
Nasa 16 miles east tayo ng Kolliker!
Sixteen miles east ng Kolliker!
Kempen, Kempen!
Ito ang Kempen, ito ang Kempen!
Masyadong mahirap ang lagay. Masyado kaming maliit. Aalis na kami.
Kempen, Kempen!
Tama ba ang intindi kong aalis na kayo?
-Oo. -Roger.
Wala kaming impormasyon sa Kempen.
Pero nakausap n’yo sila, di ba?
Oo. Pero wala kaming impormasyon.
Puwedeng makahingi ng kopya nitong mga tape?
Dalhin mo na ’yang original.
Hindi kami gumagawa ng kopya.
Ibalik mo na lang sa ’kin, a?
Salamat.
Si Budzisz ’to.
Si Binter ’to.
Attorney, makinig ka sa ’kin nang mabuti.
May kasalubong ang Heweliusz na German na barko.
Kinailangang lumiko ni Kapitan.
Ano? Nalalabuan ako. May kasalubong? Pa’no nagkagano’n?
Walang ibang barko do’n.
Walang nagbanggit no’n. Pa’no mo nalaman ’yon?
Mahihinuha ’yon sa recording ng Ostsee Radio.
-Recording? -Oo.
No’ng araw ng paglubog.
Dala ko ang mga tape. Ipepresenta ko bukas sa Chamber.
Attorney, mababago nito ang takbo ng buong kaso.
’Yong German na barko ang may right of way.
Malinaw na sinabi ng kapitan no’n pagkataob ng ferry
na nasa babor nila ang Heweliusz.
Makakaalis ka na.
Mauna na ’ko.
Bukas na lang.
May naiwan ka yata?
Salamat.
Tangina.
-Si Binter ba ’yon? -Oo.
Ano’ng sabi niya?
May breakthrough tayo.
Huling araw ng hearing na, at susundan ’yon ng mga closing speech.
Pagkatapos, aanalisahin ng Maritime Chamber ang ebidensya
at may isang buwan sila para magdesisyon.
Halos buong Poland ang nakaabang sa magiging desisyon ngayon.
Partikular na ang mga lokal na residente,
pati ang mga pamilya ng mga nasawi, at ang mga marino.
Babalitaan namin kayo sa magiging takbo ng hearing.
Five minutes.
Maghanda na tayo.
Nasa’n si Binter?
Mga binibini’t ginoo,
nakatanggap kami kaninang umaga ng lubhang nakakalungkot na balita.
Nagkaroon kagabi ng malalang banggaan
na ikinasawi ng isa sa mga lay judge,
si Kapitan Piotr Binter.
Dahil do’n, tapos na ang hearing ngayon at magpapatuloy tayo bukas.
Jola, tapusin mo na hanggang dulo.
Ayoko na. Babalik na ’ko sa anak ko.
Pangwakas na argumento na bukas.
Ano’ng wawakasan?
-Ihatid man lang kita? -Wag na.
May aasikasuhin pa ’ko, at maghahanda ka pa para bukas.
Mauna na ’ko.
Hi, mahal. Nasa Świnoujście na ’ko.
Medyo na-delay kami kasi may nagloko.
Baka nga di na kami pumalaot.
Hindi maganda ang lagay ng panahon nitong mga nakaraang araw…
JANUARY 13, 10 ORAS BAGO MAG-MAYDAY CALL
Siguro dahil naiwan ko sa kotse si Baba Yaga. Ugang-uga ’yong ferry.
Tinamaan kahapon ng subasko ang gilid ng barko.
Bumangga sa pier ’yong popa,
at sinusubukan nila ngayong ayusin ’yong nasira namin.
Ayokong ipinapalaot ang Heweliusz kapag ganito ’to.
Aayusin daw ’yong propulsion pero wala namang ginawa.
O, siya. Sabihin mo kay Aga, nabili ko na ’yong Daim bars niya.
Pero pagbutihin niya ang pag-aaral ng English.
Sorry din sa nangyari no’ng nakaraan…
Dahil sa pagod ’yon, nagiging iritable ako.
-Baka puwede tayong mag-ski pag-uwi ko? -Andrzej!
Andrzej! Andrzej, halika na!
Sige, papunta na. Sandali lang!
Paki-record ’yong Trójka Radio chart sa Biyernes, ha?
Merong blank tape sa may basket.
Mauna na ’ko…
Mahal ko kayong dalawa. Pa-kiss ako sa lahat.
Pati kina Hania at Janusz.
Limang araw na lang, nand’yan na ’ko. Muah, muah, muah!
Ayos si Andrzej, maniwala ka. Kahit buhay ko, ipagkakatiwala ko do’n.
-Hindi siya aangal? -Hindi ’yon!
Kabisado ko ’yong si Andrzej.
Hi, Andrzejek!
Hi.
Siya si Mr. Ferenc.
Kapitan Ułasiewicz.
Ganito. May request mula sa pinakatuktok.
Puwede bang i-delay ang biyahe?
-Lalo pang i-delay ’yon? -Saglit lang.
Pahirapan na ’tong panahon. Puwede pang humagupit ang hangin sa gabi.
May hinihintay pang importanteng diplomatic shipment.
Jędruś, kaya mo kahit ano pa ang lagay ng panahon.
-Jędrek… -Ano ’yon?
Sobrang importante talaga nito.
Kakayanin mo ba?
Baka. Pero kaya ba ng Heweliusz?
Salamat.
Tara na.
Sabi sa ’yo walang magiging problema, e.
Ayos si Andrzej.
Babatiin ko lang sila, tapos kayo na ang bahala sa kanila.
Tara na.
Ang pormal naman ng salubong.
Madalang sumakay sa ferry ang mga boss.
-Pati si Marta… -Humawak ka sa ’kin.
-Ihahatid kayo ng purser sa cabin. -Hello.
Kung gusto ng batang marinong ’to, puwede siyang sumilip sa puente mamaya.
Salamat, a.
Natatakot pa siya. Unang beses niyang mag-iibang bansa.
Sige. Puwedeng si Ola na ang bahala sa kanya.
-Oo. -Sama ka ba kay Ms. Ola?
-Halika. -Pasok na tayo.
Kumusta? Tapos na kayo?
Okay, tapos na!
Sabihin mo kay Tatay, naayos na ang stern gate.
-Pero… -Bilis na, kilos na.
-Hello sa inyo. -Uy.
Hi, Waldek. Kumusta ang mata mo?
-Pang-grade school. -Ayos.
Nalimutan ko kung ga’no kapangit ang mundo.
-Pero kapag nakikita ko kayo… -Hi, Waldek.
Hi.
Hi, Zajdel.
Kapitan, naayos na ang stern gate.
Simulan n’yo nang magkarga.
Wag kayong magmadali kasi…
-May hinihintay pa tayong kargada. -Sige.
Anong kargada?
Para daw sa embahada.
Nakakapuyat, ’no?
Lumalabas na ang ngipin niya kaya umiiyak-iyak siya.
Ilipat mo sa two ’yong puting truck na ’yon.
-Tatagilid tayo masyado paestribor, e. -Okay, Mr. Celej.
Chief, halika dito.
Tigil!
Sabi nang tumigil kayo!
Tigil!
-Ano’ng nangyayari dito, mga sir? -Wala. Wag ka nang mangialam.
-Kailangan kong mangialam. -Talaga ba? Eto, o.
Tangina…
Andar na!
I-park mo sa popa sa gitna, bata!
-Pakiulit. Sa’n ko ipupuwesto? -Sa popa.
Okay. Ako’ng bahala.
Ihanda n’yo ang sarili n’yo. Magiging mauga ngayong gabi.
Oo nga, e. Anong oras tayo aalis?
Salamat.
Malapit na. Sana.
Anong oras na?
Kap, puwede ka bang makausap?
-Excuse me. -Sige lang.
Bakit?
-May problema. -Ano ’yon?
May truck na mas mabigat kesa sa nakadeklarang timbang.
-Ga’no kalaki ang sobra? -Tatlumpung tonelada.
-E, di palayasin mo. -Hindi puwede, e.
A, ’yon pala.
Ano’ng draft natin?
Nasa limit na tayo, tapos may tatlong truck pang isasakay.
Wag mong pasakayin.
-Tapos nang magkarga? -Tapos na.
Tapos nang magkarga!
Inuulit ko. Tapos nang magkarga!
Tapos nang magkarga!
Ano ’ka mo? Nanggagago ka ba?
Sabi ni Kap!
Pero kailangan ko nang tumawid. May hinahabol akong oras.
Sa sunod na biyahe na kayo. Gano’n talaga.
Asa pa, ulol!
-Ano’ng sinabi no’n? -Hindi tayo makakasakay.
Hindi puwede ’to!
Sige, papalaot na tayo.
Delayed tayo nang tatlong oras.
Nagkataon, e. Walang laban do’n.
Mag-aapat na engine tayo at baka makabawi tayo.
Duda ako…
Kapitan, sabi ng mga German sa radyo,
may bagyo raw malapit sa Arkona.
Bagyo?
Port Authority HQ, Port Authority HQ, ito ang Heweliusz.
O, Jędruś, ano ’yon?
May bagyo ba kayong nabalitaan? Nabanggit ng mga German sa radyo.
Wala kaming nababalitaan. Malakas ang hangin pero hindi grabe.
Wala tayo sa Caribbean.
Walang nakadaong?
Tumatakbo lahat. Puwede kayong pumalaot.
Salamat.
Bridge Two, i-start ang apat na engine at dalawang bow thruster.
-…misis ko. -Oo.
Sabi niya ngayon, nasa Strzelin na sila.
Teka… Okay.
Laging sobrang sarap ng niluluto niyang pagkain.
Itaas ang ramp. Kalagin ang mga lubid.
Naitaas na ang ramp.
Clear sa babor.
Clear sa proa.
Papalaot na tayo.
Maghandang magsara.
Isara na ang gate.
Kapag a-trese talaga.
Sarado at locked na ang gate.
Magtimon. Course 055.
Nagtitimon na. 055.
Naka-055 na.
ENTRADA NG DAUNGAN NG ŚWINOUJŚCIE, POLAND 4.5 ORAS BAGO MAG-MAYDAY CALL
Eto ang sabaw.
-Salamat. -Enjoy.
-May sabaw ka? -Oo.
-Roast o manok? -Roast.
Bridge, ito ang kapitan. Tapos nang magmaniobra. Magnanabiga na.
Tuloy-tuloy lang ang apat na engine at mga generator.
Waldek, hanggang 2:00 a.m. ka. Karelyebo mo si Witek.
Tuloy-tuloy lang sa 355. Kung lumihis man, balik lang sa 350.
Sige.
Sabihan n’yo ’ko kung may mangyari man.
-Good night. -Good night.
Sa mga aksidenteng gaya ng paglubog ng MV Jan Heweliusz,
hindi lang iisa ang sanhi.
Kaya hindi lang iisang tao ang may pananagutan.
Pagpapatong-patong ng maraming salik ang isang trahedya.
Kaliwa’t kanang kasawiampalad ang kailangang magtagpo
bago mauwi sa disgrasya.
JANUARY 14 TATLONG ORAS BAGO MAG-MAYDAY CALL
Bakit tagilid na tagilid?
E, kasi mahangin.
Chief!
Kung hindi nila ’to mapapatayo, wala kaming magagawa!
Bridge, Bridge, si Celej ’to.
Bridge. Ano ’yon, Marek?
Itayo n’yo ang barko. Sobrang tagilid, wala kaming magawa dito.
Okay, roger.
Kakanan tayo, papaalon sa popa. Lilipat ako ng anti-heeling tank.
Sandali na lang. Tawagan mo ’ko kapag na-secure na lahat.
-Course 030. -030.
Ayan, 030.
Zajdel.
Zajdel, ito ang Bridge. Lalamanan ang babor, buksan mo na.
Roger, over and out!
Uy.
-Kumusta? -Mauga pero kaunti lang naman.
Course 030, pa-southwest na hangin, force 8.
Tumagilid tayo pakanan kaya inayos ko sa anti-heeling tanks.
Sarado ang mga valve. Nagdadagdag pa ng kadena sina Marek.
Lumihis tayo pakanan dahil sa malakas na leeway drift.
Pagkatapos nina Marek, balik na sa course.
Speed, 13.5 knots. Tumawag lang kayo kung may mangyari.
Sige. Clear ba sa course natin?
Clear, walang nag-signal.
-Good night. -Night.
Marek, kumusta, na-secure na ba lahat?
Oo, na-secure na lahat. Salamat.
Magalaw ba ang mga truck?
Parang mga misyonaryong nagbabahay-bahay.
Grabeng bagyo ’to.
BALTIC SEA 30 MINUTO BAGO MAG-MAYDAY CALL
Lihis tayo nang lihis.
-Sige, palapit pa sa hangin. Course 335. -335.
-Naka-335 na. -Ayos.
Jan Heweliusz!
Ano ’yon?
Ewan ko.
Jan Heweliusz!
Ito ang Kempen!
Jan Heweliusz! Ito ang Kempen!
Nasa estribor n’yo kami!
Sumasalubong kayo!
Tangina.
Nasa estribor n’yo kami!
Ano ’to? Ba’t tayo bumagal?
-May kasalubong tayo. -Ano’ng sinasabi mo?
-Pa’no? -Hindi ko alam! German na bangka.
Hindi mo nakita agad? Ano ’tong ginawa n’yo?
-Binagalan ko kasi… -Kasi ano? Binagalan mo habang bumabagyo?
Walang magagawa ’yan. Mababangga pa rin natin ’yon.
Ako na dito. Bibilisan natin.
-Hard to port. -Hard to port!
Ano’ng nangyayari?
Naka-hard to port na!
-Helm to wing. -Helm to wing.
Naka-helm to wing na.
Tumawag ka sa Engine, pabuksan mo ang mga thruster.
Bridge Two, buksan n’yo na ang mga thruster!
Bukas na ang mga thruster.
Bakit tayo tagilid na tagilid?
Nasa anti-heeling tank sa babor ang lahat ng tubig.
Ba’t hindi mo ni-report ’yon? Ilipat mo sa estribor!
Zajdel, lalamanan ang estribor, buksan mo na!
Ano ba ’to?
Tangina!
Ba’t hindi nababawasan ’yong pagkatagilid?
Zajdel, napa’no ’yong anti-heeling tanks?
-Ano’ng nangyayari do’n? -Ewan ko!
Aba, i-check mo na!
Tumatagilid tayo nang tumatagilid.
Ilang degrees na?
Twenty, tumataas pa.
Attention sa mga crew at pasahero! Ito ang kapitan ng barko!
Kailangan nang lumikas sa barko.
Inuulit ko. Kailangan nang lumikas sa barko.
Sa gano’n kalalakas na alon at humahampas kung saan-saan ang tubig,
puwedeng pumalya ang radar.
May mga bagay na hindi nade-detect. Lalo na ang maliliit na sasakyan.
Tulad no’ng German na bangka
na biglang lumitaw nang sobrang lapit sa ferry.
Kasalubong ’yon ng Heweliusz na ginabi na ng palaot.
Sa German na bangka ang right of way kaya lumiko sila para padaanin ’yon.
Nadisgrasya sila dahil sa mga salik na hindi nila kontrolado.
Mga depekto sa yari ng barko,
kakulangan ng impormasyon sa lagay ng panahon sa Baltic Sea,
at kamalasan.
Pero hindi dahil naging pabaya ang kapitan.
Dapat tularan ang ginawa ng kapitan.
Pinadaan niya ang kabila.
Sabihin mo nga…
May ebidensya ka ba para suportahan ang teoryang ’to?
Ikinalulungkot na wala.
Nasunog ’yon sa kotse ni Piotr Binter.
Meron pa ba sa inyong may karagdagang tanong?
Salamat, Attorney.
Matapos pag-aralan ang mga dokumento at ebidensya,
pati ang mga testimonya ng mga witness at interested party,
narito ang napagpasyahan ng tagapaghatol na panel
ng Maritime Chamber sa Stargard Szczeciński.
Ang nasawing kapitan ng MV Jan Heweliusz na si Andrzej Ułasiewicz
ang siyang dahilan kung bakit nagkaroon ng disgrasya.
Umupo kayo.
Naging pabaya ang kapitan sa mga tungkulin niya.
Tanda ng pagiging iresponsable niya
ang mga alanganing desisyon niya habang kasagsagan ng bagyo.
Ang crew naman niya,
hindi nakatupad sa mga protocol sa kalusugan at kaligtasan sa trabaho.
Kasinungalingan ’yan.
Tumahimik tayo.
Hindi maikakailang may mga depekto ang MV Jan Heweliusz
kaya mananagot din ang kompanya ng barko.
Masama rin naman talaga ang lagay ng panahon no’ng gabing ’yon.
Gayunpaman, ang mga pagkukulang ng crew
at ang napakalabong desisyon ng kapitan na biglang lumiko’t sumalubong sa hangin
ang pinakamalalaking salik na nagsanhi sa trahedyang ito.
Tangina…
Bridge! Bridge, pasok!
Bridge. Nakaantabay.
May lalaking nahulog sa babor!
-May lalaking nahulog! -Okay, copy!
Maghagis kayo ng salbabida!
May hatol na?
Magbakasyon kaya tayo?
Mag-ski na ba tayo?
Mag-aaral ako ng navigation.
May oras ka pa para pag-isipan ’yan.
Hello.
DAHIL SA SINAPIT NG HEWELIUSZ, PINAGTIBAY ANG PRINSIPYONG
KAPITAN ANG DAPAT MAGPASYA KUNG PAPALAOT ANG BARKO.
NOONG 2005, NANALO SA STRASBOURG LABAN SA POLAND
ANG MGA BIYUDA NG MGA MARINO.
AYON SA HATOL NG HUKUMAN PARA SA KARAPATANG PANTAO NG EUROPA,
HINDI NAGING PATAS ANG TATLONG MARITIME CHAMBER
SA KASO NG PAGLUBOG NG HEWELIUSZ.
HINDI NA SUMALI SA PAGLILITIS NA IYON
ANG BIYUDA NG KAPITAN NA SI JOLANTA UŁASIEWICZ.
MASAKIT AT WALA PA RING KALINAWAN HANGGANG NGAYON ANG TRAHEDYA NG HEWELIUSZ.
NOONG 2025, SA OPISYAL NA OBITWARYO, MAY IDINAGDAG NA IKA-56 NA BIKTIMA,
ANG 17 TAONG GULANG NA ANAK NG ISANG AUSTRIAN NA TRUCK DRIVER.
LISTAHAN NG MGA BIKTIMA NG TRAHEDYA NG MV JAN HEWELIUSZ
Nagsalin ng Subtitle: Maui Felix