WARSAW, BA LAN, NGÀY 13 THÁNG 1 22 GIỜ TRƯỚC CUỘC GỌI KHẨN CẤP
6 GIỜ 30 PHÚT SÁNG
Thưa quý thính giả, tôi biết hôm nay mới là thứ Tư,
nhưng thử trốn tránh thực tại chút nhé.
Nghe bài này coi chừng thứ Sáu tới nhanh hơn đấy. Nghe thử nhé.
Sao vậy? Monika vẫn ngủ à?
May mà vẫn ngủ.
Ở Malmö có IKEA đấy.
Anh sẽ mua cho con cái cũi.
Bao giờ bố về ạ?
Sớm hơn con nghĩ đấy.
Nhớ chăm sóc mẹ và em nhé.
Đừng tụ tập với thằng Macioszek nữa. Muốn làm đàn ông thì phải ra dáng đàn ông.
Được rồi, tha cho nó đi. Trà của anh đây.
- Cảm ơn em. - Không có gì.
Hai bố con muốn trứng bác hay trứng chiên?
- Trứng bác. - Trứng chiên.
Vậy thì trứng chiên.
Không biết nữa, để xem sao. Chuyện gì đến sẽ đến.
Mau nào!
- Đến đây. - Aga!
Bánh kẹp của con này!
- Hôm nay ngày mấy? - Ngày mười ba.
May mà không phải thứ Sáu.
Anh sẽ lái xe Scania, vì xe MAN đang đi kiểm tra.
Có được không?
Được.
À… và cái này nữa.
Thượng lộ bình an.
Cảm ơn cô.
LỰC LƯỢNG VŨ TRANG BA LAN
Chào anh.
Đúng lúc quá.
- Nông dân đang đình công. - Bao nhiêu thế?
Chúng tôi không chở được đâu.
Khỉ thật.
Ừ, nhiều lắm.
Nhiều thật.
Thứ Tư, ngày 13 tháng 1, 8 giờ 30 phút.
Từ vùng duyên hải qua Warmia và Masuria,
sẽ có gió rất mạnh, tốc độ gió có thể lên tới 120 km/h.
Kèm theo mưa lớn và mưa tuyết.
- Nhiệt độ là… - Nhìn kìa.
…từ 2 đến 5 độ C, nhưng gió sẽ tạo cảm giác lạnh hơn nhiều.
Khỉ thật.
Cô Kaczkowska, có phải chồng cô thường hay đi Thụy Điển không?
- Vâng, có khi một tháng đi bốn lần. - Vậy là anh ấy quen tuyến đường này rồi?
Đó là tuyến duy nhất anh ấy chạy.
Anh ấy có hay đi tàu Jan Heweliusz không?
Tôi không rõ lắm nhưng cũng khá thường xuyên.
Có điều gì khiến anh ấy chú ý không?
Anh ấy có chia sẻ những nỗi lo lắng với cô không?
Có gì làm anh ấy bất an không? Anh ấy có để ý điều gì không?
Chồng tôi không thích đi đường biển vào mùa đông.
Anh ấy sợ bão.
- Khi đi tàu Heweliusz? - Không chỉ lúc đó.
Thế còn trên tàu Heweliusz?
- Cả lúc đi tàu đó nữa. - Thế còn tàu Karkonosze?
Xin lỗi.
Xin lỗi, nhưng chuyện này chẳng liên quan gì đến vụ án cả.
Tôi chỉ đang cố chứng minh
rằng anh Kaczkowski vốn sợ đi qua biển Baltic vào mùa đông,
chứ không riêng gì lúc đi tàu Heweliusz. Đúng không, cô Kaczkowska?
Được rồi, quay lại vấn đề chính nhé?
Tôi sẽ hỏi lại. Chồng cô có bao giờ kể gì về tàu Heweliusz không?
Chẳng hạn hành vi bất thường của thuyền trưởng hoặc thủy thủ đoàn?
Đừng gợi ý cho người được hỏi.
Xin giữ trật tự, ông Budzisz.
Vậy xin cô cho biết…
Chồng cô có từng nói gì về thuyền trưởng Ułasiewicz hay thủy thủ đoàn không?
Tôi không hiểu ông đang ám chỉ điều gì.
Hay cả ý nghĩa của việc này, hay tại sao tôi lại phải đến đây.
Tôi đã bị mọi người lừa.
Chưa ai xin lỗi tôi vì những chuyện đã xảy ra.
Tôi đi đón chồng ở Świnoujście,
vì họ nói anh ấy còn sống.
Nhưng khi tôi và con trai đến nơi, hóa ra là nhầm lẫn.
Nhầm lẫn đấy, ông hiểu không?
Gọi nhầm số điện thoại thì được,
chứ sao lại nhầm chuyện ai còn sống sót.
Ông có hiểu cảm giác của tôi khi biết
mình đến đó để đón một người xa lạ không?
Thưa cô, chúng tôi hiểu nỗi đau của cô…
Chúng tôi vô cùng xin lỗi về sai sót đó.
Nhưng chuyện đó đã không xảy ra nếu tàu Heweliusz được bảo dưỡng tử tế và…
Thưa ông…
Thưa ông, tôi nói thật, trong tôi đầy giận dữ và oán hận
với vị thuyền trưởng và thủy thủ đoàn,
nhưng tôi hiểu chuyện gì đang diễn ra ở đây.
Tôi có thể là người phụ nữ bình thường nhưng tôi không ngốc.
Tôi thấy rõ các ông đang làm gì.
Quyền lực, địa vị cao đấy, vậy mà rốt cuộc cũng chỉ biết bảo vệ bản thân.
Còn tôi thì phải nai lưng ra trả nợ thay cho chồng!
Cô Kaczkowska, hãy bình tĩnh…
Không! Đừng ngắt lời tôi. Để tôi nói hết. Tôi không biết là lỗi của ai.
Có thể là thuyền trưởng hoặc người khác. Nhưng có một điều chắc chắn.
Nhà nước đã thất bại, chính Nhà nước mà các ông đang đại diện ở đây!
Các ông đã thất bại! Tất cả các ông! Các ông chưa đủ cảnh giác!
Và chính những người vợ góa, gia đình nạn nhân mới phải chịu hậu quả.
Tôi chỉ ước rằng…
tất cả chúng ta có thể yên lòng.
Rằng mọi chuyện sẽ kết thúc.
Vì tôi biết…
sẽ không có công lý ở đây.
Không ai ở đây thực sự muốn tìm ra sự thật.
Tôi nhận ra điều đó rõ mồn một khi người ta bảo tôi phải khai thế nào.
Ai bảo cô như vậy?
Và tôi chỉ muốn…
Tôi chỉ muốn biết chồng tôi đã cảm thấy thế nào…
vào khoảnh khắc cuối đời.
Anh ấy có nghĩ về tôi, về các con không?
Cô nói có người bảo cô phải khai thế nào là sao?
Không có gì đâu.
- Xin lỗi. - Chồng cô vận chuyển gì?
- Có phải vũ khí và đạn dược? - Trật tự!
Yêu cầu mọi người giữ trật tự.
Xin giữ trật tự!
Xin… Xin giữ trật tự, thưa quý vị!
Xin giữ trật tự, thưa quý vị!
Hội đồng triệu tập nhân chứng tiếp theo.
Xin lỗi, tôi còn một câu hỏi. Chồng cô có biết mình chở gì không?
Biến đi!
Bình tĩnh.
Anh là chuyên gia về chất độc đúng không?
Vâng.
Và anh đã kiểm tra dạ dày
của các thuyền viên tử nạn trên tàu Heweliusz?
Vâng, một vài người.
Anh có thấy gì đáng chú ý không?
Trong dạ dày một người có dấu vết cồn.
Vậy có thể suy đoán
rằng các thuyền viên đã uống rượu không?
Tôi không thể khẳng định chắc chắn…
Nhưng cũng không thể loại trừ.
Nếu không xác thực được thì không thể dùng để buộc tội như thế.
Luật sư, tôi chưa cho ông phát biểu.
Anh vừa nhắc đến dấu vết rượu.
Cụ thể là của ai?
Sĩ quan Skrzypczyński.
- Không thể. Chồng tôi ghét rượu. - Trật tự.
- Đây là vu khống trắng trợn! - Xin giữ trật tự!
- Cảm ơn, tôi hết câu hỏi. - Cảm ơn.
- Xin lỗi, tôi có một câu hỏi. - Mời luật sư.
Thi thể của thuyền trưởng Ułasiewicz
có được xét nghiệm dấu vết cồn không?
- Dĩ nhiên là có. - Kết quả thì sao?
Không phát hiện dấu vết rượu.
Không hỏi gì thêm.
- Cảm ơn, anh có thể về chỗ. - Cảm ơn.
Xin mời nhân chứng tiếp theo,
Thiếu tá Artur Ferenc.
Xin giữ trật tự.
Hãy cho biết tên của anh.
Tôi là Artur Antoni Ferenc, quân hàm thiếu tá.
Tôi điều tra vụ chìm tàu Jan Heweliusz cho cơ quan tình báo.
- Tôi xin nhắc anh đã tuyên thệ. - Thưa tòa, tôi xin phép đặt câu hỏi.
- Mời anh. - Cảm ơn.
Anh Ferenc, tại sao cơ quan lại mở cuộc điều tra?
Có phải vì hàng hóa không?
Tôi chưa hiểu câu hỏi.
Chúng tôi xem xét khả năng có kẻ phá hoại hoặc khủng bố.
- Rồi sao? - Và nhanh chóng loại trừ giả thuyết đó.
Trong quá trình điều tra, chúng tôi phát hiện những chi tiết thú vị khác.
Chi tiết gì?
Đây là hồ sơ y tế của Thuyền trưởng Andrzej Ułasiewicz.
Xin hãy trình tài liệu cho Hội đồng.
Cảm ơn anh.
Năm ngoái, thuyền trưởng gặp tai nạn nghiêm trọng.
Giấy ra viện có ghi
anh ấy không đủ khả năng điều khiển phương tiện.
Sau khi khám thần kinh, chồng tôi đã được chứng nhận đủ khả năng lái xe.
Chúng tôi sẽ ghi vào hồ sơ, cô Ułasiewicz.
Nhưng chúng tôi cần giấy chứng nhận.
- Cô có giữ giấy chứng nhận không? - Kubara giữ rồi.
- Thiếu tá, mời anh nói tiếp. - Cảm ơn.
Không chỉ có thuyền trưởng gặp vấn đề sức khỏe nghiêm trọng
có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng điều hướng
và đánh giá tình huống trên biển.
Có một sĩ quan, Waldemar Skrzypczyński,
trước thảm họa đã trải qua ca phẫu thuật mắt lớn. Đây là các giấy tờ.
Thật đê tiện. Các người giết chồng tôi, giờ còn sỉ nhục anh ấy!
Xin hãy trật tự!
Khi gọi cứu trợ và phát tín hiệu cứu hộ khẩn cấp,
sĩ quan này đã cung cấp sai vị trí của tàu,
điều đó dĩ nhiên có thể khiến công tác cứu hộ bị chậm trễ.
- Ý anh là sao? - Anh ấy nhìn rõ. Phẫu thuật thành công.
Tôi yêu cầu tất cả giữ trật tự!
Anh đang nói gì vậy?
Anh và các cộng sự chỉ là dân nghiệp dư thôi mà.
Các anh biết về hải quân chẳng khác gì tôi biết về sumo.
Vị trí tàu là do thuyền trưởng báo, chứ không phải sĩ quan.
Đúng không, Thuyền trưởng Kubara?
Trật tự.
Thưa quý vị, xin hãy giữ trật tự!
Sao ta biết họ đưa sai vị trí? Tôi đâu thấy điều đó trong tài liệu nào.
Ngay cả việc cứu hộ cũng bị chậm vì không xác định được vị trí con tàu.
Nói đi, Piotr…
Tại sao anh phá hoại mọi thứ vậy?
Tôi không phá hoại gì cả.
Tôi chỉ thấy chuyện này thật đáng khinh.
Biến Ułasiewicz thành kẻ say xỉn không thể lái tàu?
Heniek, chuyện này thật đáng khinh.
Có thể là tại anh ấy, nhưng đâu thể hạ bệ anh ấy như thế.
- Phán quyết phải công bằng. - Tôi đảm bảo sẽ công bằng.
Andrzej cũng là bạn tôi. Sự thật là anh ấy đã báo sai vị trí.
Lúc đó tôi ở buồng lái và nghe thấy mà.
- Sao anh biết là sai? Anh có đến đó đâu. - Sai thật mà! Tôi nghe tin họ báo rồi.
Nghe cứ như họ đang ở trên đất liền.
Anh không tin tôi à?
Ít nhất cũng cố đánh giá khách quan đi.
Tại sao vấn đề của chủ tàu hoàn toàn bị phớt lờ?
Hoặc những khiếm khuyết của tàu mà họ biết rõ.
Piotr, đó cũng là tàu của anh.
Anh cũng có trách nhiệm về sự an toàn của nó.
Có lẽ nên nhìn vào gương và tự hỏi:
Anh đã làm gì để ngăn chặn thảm kịch này?
Con đến để xin lời khuyên à?
Không, quá muộn rồi.
Bố nói đúng. Lẽ ra con nên tránh xa.
Họ sẽ chà đạp Ułasiewicz và toàn bộ thủy thủ đoàn
mà chẳng chớp mắt.
Và con sẽ phải ký thông qua.
Họ đang làm điều họ muốn.
- Chẳng ai giám sát cả. - Có con.
Có con mà.
Con chỉ là bình phong trong vụ này.
Con trai, giờ con mới nhận ra sao?
Ta đang bơi giữa một biển đầy rác rưởi. Trước giờ đều như vậy.
Trước đây đi biển là một cuộc phiêu lưu.
Giờ chỉ là chuyện làm ăn.
Điều đó sẽ không thay đổi.
Kowalik là một tên khốn.
Nhưng ông ta lại hợp với thời thế mới này.
Vì thế ông ta sẽ thắng thôi.
Và con sẽ thua.
Ta vào trong nhé?
Không.
Hôm nay biển đẹp lắm.
Có gì cho bố không?
Có mẹ con ở đây không?
Con về luôn à?
Vâng. Khi nào điều trần xong con sẽ quay lại.
Con biết không, hồi con còn bé, mẹ hay ra biển bơi,
còn con đứng trên bờ
và hét thật to gọi mẹ quay lại.
Con nhớ chứ?
Con sợ mẹ không quay lại.
Con à…
Biển không phải thứ quan trọng nhất đâu, con biết chứ?
Mọi thứ rồi cũng qua.
Mẹ không muốn con có kết cục như anh ấy.
Mẹ…
- Chắc mẹ phải ở đây thêm chút nữa. - Con sắp phát điên mất.
Dì chẳng để con yên phút nào. Suốt ngày hỏi con thấy sao.
Ráng đợi thêm chút nhé.
Mẹ à, sao họ lại đối xử tệ với bố như vậy?
Mẹ không biết.
Nhưng đừng nghĩ về chuyện đó.
Đừng đọc báo nhé? Và đừng tin những gì trên tivi nói.
Vâng.
- Mẹ yêu con. - Con cũng yêu mẹ.
Chào con.
Tôi không biết có thể giúp thêm gì không.
Tôi không rõ nữa, xin lỗi. Tôi cố hết sức rồi.
Họ sẽ đổ hết cho Andrzej à?
Anh biết Aga nghĩ sao không?
Cô phải chứng minh việc quay mũi ngược gió không phải lỗi của anh ấy.
- Chắc chắn anh ấy có lý do. - Tôi cũng nghĩ vậy.
Nhưng nếu không tìm ra lý do thì…
vụ này coi như thua.
Còn kiện hàng quân sự thì sao?
Nó chắc chắn đã làm tàu quá tải.
Liệu có bằng chứng xác đáng từ việc đó không?
Tàu thường xuyên chở quá tải mà vẫn cập bến.
Heweliusz lật vì cú quay mũi tàu đó. Những lúc như vậy thì không ai làm thế cả.
Anh muốn mẹ con em đi cùng không?
Thôi, cảm ơn em. Anh tự lo được.
- Chắc chứ? Vì nếu anh cần… - Chắc mà.
Mong vụ này mau kết thúc.
Rồi anh sẽ quay lại biển, kiếm bộn tiền.
Vậy sao?
Cảm ơn, anh Janicki.
- Không hỏi gì thêm. - Cảm ơn.
Còn câu hỏi nào cho anh Janicki nữa không?
Mời ông.
Ông nói đi, Luật sư.
Anh Janicki,
tôi muốn làm rõ vài điều
vì anh có chuyên môn mà tôi quan tâm.
Anh có biết Heweliusz từng gặp vấn đề về độ ổn định không?
Có chứ. Tôi nghĩ mọi người đều biết.
Anh biết tại sao nó không ổn định không?
Xin lỗi. Điều đó vượt quá phạm vi chuyên môn của nhân chứng rồi.
Có lẽ vì sau vụ cháy boong trên năm 1986…
để tiết kiệm chi phí, người ta đã đổ bê tông lên boong,
làm con tàu nặng thêm 115 tấn
ở độ cao ba tầng so với mực nước.
Luật sư Budzisz,
tàu thuyền sau khi sửa chữa thì trọng lượng cũng thay đổi.
Độ ổn định cũng vậy. Ông đang muốn nói gì?
Tôi thắc mắc vì sao con tàu khó điều khiển như vậy được phép rời bến lúc có bão.
Nhưng tôi nói rồi, lúc Heweliusz rời bến thời tiết chưa tệ đến vậy.
Gió lúc đó chỉ ở cấp 6 hoặc 7 theo thang Beaufort.
Vậy thuyền trưởng chẳng sai khi cho khởi hành.
Cấp 6 hoặc 7 chẳng là gì so với một con tàu cỡ đó, đúng không?
- Đúng. - Vậy tôi xin nhắc lại:
theo hiểu biết của mình, thuyền trưởng không hề đặt ai vào tình thế nguy hiểm.
Chắc là không.
Chắc là thôi à?
Sao lại "chắc là"?
Anh ấy nhận dự báo thời tiết từ các anh, từ Văn phòng Cảng vụ, đúng chứ?
Vâng.
Các anh cũng là người cho phép tàu rời bến đúng không?
Đúng.
Vậy anh có thể giải thích giúp tôi sao các anh lại cho Heweliusz rời bến
trong khi biết thời tiết ngoài khơi Rügen vô cùng tồi tệ?
- Không, chúng tôi không biết. - Thú vị đấy.
Ở đây tôi có…
cảnh báo thời tiết của Đức.
Trong ngày 13 tháng 1, lúc 11 giờ đêm.
Nó cảnh báo một cơn bão đang tiến từ Biển Bắc.
Anh là…
Tôi đến để làm chứng. Witold Skirmuntt.
Ừ. Ngồi đi. Họ vẫn đang hỏi Janicki.
Chúng tôi không biết cảnh báo đó.
Cảnh báo này được gửi tới tất cả cảng trên biển Baltic.
Nhưng các anh lại lờ đi. Tại sao vậy?
Có lẽ vì không ai ở Văn phòng Cảng vụ,
tôi xin nhấn mạnh: tại văn phòng ở Świnoujście,
biết tiếng Đức.
Lẽ ra phải gửi bằng tiếng Anh.
Các anh bỏ qua một cơn bão với sức gió vượt quá 180 km/h!
Cơn bão đó không thể mạnh đến thế.
Thưa anh, ở đây ghi rõ "98 hải lý".
Tức là 180 km/h. Các anh cũng không biết làm toán à?
- Nhưng bão như vậy không tồn tại. - Ngạc nhiên chưa!
- Cảm ơn. Không hỏi gì thêm. - Cảm ơn nhiều, Luật sư.
Tôi xin phép, thưa Thẩm phán.
Nhưng thưa ông Budzisz, những con tàu khác, kể cả của tôi,
bằng cách nào đó đã vào được cảng.
Còn anh, Thuyền trưởng Kubara, cũng không cảnh báo Ułasiewicz.
Dù theo tôi biết, cảm biến đo gió của anh
đã vượt quá thang đo.
- Anh đi từ Rügen về đúng không? - Ông đừng buộc tội tôi ở đây.
Phải, thời tiết xấu nhưng không quá tệ.
Có lẽ Thuyền trưởng Ułasiewicz đã quay mũi tàu không cần thiết
để tìm chỗ trú sau Rügen.
Đó là lý do tàu bắt đầu trôi mất kiểm soát nếu ông hiểu tôi nói gì.
Tôi hiểu. Nhưng sao thuyền trưởng muốn trú sau Rügen nếu thời tiết không tệ?
Ông đang cố bới móc mọi thứ đấy, thưa ông!
Giả thuyết đổ lỗi cho thuyền trưởng có quá nhiều lỗ hổng.
Heweliusz vốn đã là đống sắt vụn thiếu ổn định với chân vịt mũi hỏng
và hệ thống nước dằn bị lỗi. Lạ là nó chưa chìm sớm hơn.
Người ta cắt giảm chi phí bất chấp an toàn, và đây là hậu quả.
Thưa ông, Heweliusz đã được sửa chữa ở những xưởng tàu uy tín.
Hãy chấm dứt trò hề này đi.
- Anh Janicki, anh đi được rồi. - Một câu hỏi nữa.
- Xin giữ trật tự! Trật tự! - Tôi còn một câu hỏi!
Hội đồng tạm nghỉ mười phút.
Sau đó sẽ gọi nhân chứng tiếp theo. Cảm ơn quý vị.
Khốn nạn thật!
Ai để gã Budzisz làm luật sư cho cô Ułasiewicz vậy?
Làm sao tôi biết được?
Jaś, bình tĩnh lại đi.
Chết tiệt!
Bình tĩnh như cả đoàn sư Tây Tạng đây! Ai làm chuyện này?
Là tôi.
Đó. Giờ thì biết rồi.
Hallelujah chết tiệt.
Tôi phải lo cho cô Ułasiewicz mà.
Các quý ông, bình tĩnh. Giờ ta sẽ nói chuyện với viên sĩ quan…
- Skirmuntt. - Đúng. Sẽ ổn thôi.
- Jaś, sẽ ổn thôi. - Ừ, hy vọng vậy.
Ta sẽ nói chuyện sau.
Tôi xin nhắc anh đang làm chứng sau khi tuyên thệ.
Anh Skirmuntt, anh đã ở buồng lái ngay trước khi thảm họa xảy ra.
Vâng, một lúc thôi.
Anh có thể kể lại lúc đó ở buồng lái đã có chuyện gì không?
Các vị biết mà, đúng không?
Chúng tôi chiến đấu với thiên nhiên. Giống như các anh trên tàu Karkonosze.
Và anh đã làm gì ở buồng lái?
Tôi đang trực.
- Còn thuyền trưởng ở đâu? - Đang ngủ.
Vui lòng giữ trật tự.
Trật tự!
Ý anh là
thuyền trưởng không có mặt ở buồng lái lúc gặp cơn bão?
Dĩ nhiên, ngay khi có sự cố, thuyền trưởng đã có mặt.
Có phải anh là người quyết định chất hàng về mạn trái không?
Không. Sĩ quan Skrzypczyński đã quyết định vậy ở ca trực đầu tiên.
Vì sức gió ép tàu nghiêng sang mạn phải,
chúng tôi quyết định cân bằng lại bằng cách chất hàng sang mạn trái.
Điều đó giúp tàu cân bằng được một lúc.
Tại sao chỉ được một lúc?
Khi tàu quay mũi ngược gió, các lực…
cộng dồn và tàu lật úp.
Nhưng tại sao lại quay mũi tàu?
Tôi không biết. Lúc đó tôi không ở buồng lái nữa.
- Vậy anh đã ở đâu? - Sao cơ?
Anh đã ở đâu?
Ở buồng máy.
Thuyền trưởng bảo tôi kiểm tra van của két dằn.
Anh Skirmuntt…
anh thích uống rượu không?
Vô lý quá!
Trật tự!
- Trật tự! - Vớ vẩn quá!
Xin hãy giữ trật tự!
Tôi có thông tin rằng ở bệnh viện
anh mang theo một chai rượu.
Đúng. Nhân viên đại sứ quán đưa cho tôi.
Rồi sao? Mọi người uống cùng nhau à?
Xin lỗi.
Ta bỏ giả thuyết các thủy thủ say rượu được không?
Ông không phải là người quyết định vấn đề nào được nêu ở đây.
- Nhưng tôi phản đối kiểu ám chỉ như vậy. - Mời ông ngồi.
Anh Skirmuntt, anh có thể cho biết anh thành sĩ quan thế nào không?
Tôi được thăng cấp.
Nghĩa là anh chưa từng học trường hàng hải nào?
Tôi được thăng từ thủy thủ lên sĩ quan khi đi biển cùng Thuyền trưởng Ułasiewicz.
Tốt, nhưng việc thăng chức cho anh rất tùy ý.
Tôi không hiểu anh muốn nói gì. Kinh nghiệm của tôi là từ thực tế.
Ý của tôi là:
Anh có đủ năng lực để ở buồng lái
trong cơn bão lớn như thế không?
Thuyền trưởng có mặt ở buồng lái. Các anh biết mà, tìm thấy xác ở đó còn gì.
Có thể anh ấy chỉ đến đó khi tàu đã lật rồi.
Xin lỗi, Thuyền trưởng Kubara.
Anh không thấy lạ là một thuyền trưởng dày dạn như thế
lại mắc sai lầm ngớ ngẩn
và bẻ lái khi tàu chở hàng không cân bằng?
Tôi không biết. Có khi đó chẳng phải là sai lầm.
Hoặc là không phải lỗi của thuyền trưởng?
Như vậy cũng lý giải thắc mắc của Thuyền trưởng Binter,
người cho rằng Ułasiewicz quá giàu kinh nghiệm chỉ huy
để mắc sai lầm như vậy.
Hay chính anh mới là người bẻ lái khiến tàu lật?
- Đây là thẩm vấn hay đánh hội đồng vậy? - Anh Celej, ngồi xuống!
Xin hãy giữ trật tự!
Thưa tòa, tôi cũng muốn nghe sĩ quan trả lời mà không cần ai nhắc.
Đây không phải tổng đài phát nhạc theo yêu cầu.
Chúng ta ở đây để làm rõ nguyên nhân của thảm họa.
Và sự thật thế nào thì vẫn là như vậy.
Còn anh, anh Skirmuntt, cho chúng tôi biết chuyện gì đã xảy ra.
Tôi không làm lật tàu!
Chính thuyền trưởng đã bẻ lái.
- Anh ấy phải làm vậy. - Sao anh ấy phải làm thế?
Tôi không biết. Lúc đó tôi không ở buồng lái.
Anh Skirmuntt, nếu lúc đó anh không ở buồng lái,
sao anh biết chính thuyền trưởng là người bẻ lái?
Sĩ quan!
Đợi đã.
- Sĩ quan… - Thuyền trưởng, tôi không làm lật tàu!
Không phải tôi làm!
Tôi không làm thế.
Hay nói thật cho tôi biết đã có chuyện gì nhé?
Tại sao anh lại khẳng định Ułasiewicz là người bẻ lái?
Witold.
Câu trả lời nằm trong băng ghi âm của đài Ostsee.
4 GIỜ 45 PHÚT SÁNG
GIẤY KHAI SINH
CHÍNH SÁCH BẢO HIỂM WITOLD SKIRMUNTT
Lại đây nào, mèo con.
Của mày đây.
Chúc tao may mắn đi.
BIÊN GIỚI BA LAN - ĐỨC
Đài Ostsee, Kempen đây! Chúng tôi đang ở nơi xảy ra thảm họa!
Nhắc lại, tín hiệu của anh bị ngắt quãng!
Đài Ostsee, Kempen đây!
Xin lỗi, đây là băng ghi âm lúc 4 giờ sáng, đúng không?
Vâng, từ 4 giờ đến 5 giờ 15 phút sáng.
Kempen là tàu nào vậy?
Tôi phải kiểm tra đã.
Cảm ơn cô.
Đài Ostsee, Kempen đây! Chúng tôi đang ở nơi xảy ra thảm họa!
Bên mạn trái là tàu Ba Lan Jan Heweliusz. Chúng tôi đang triển khai cứu hộ!
Cho chúng tôi tọa độ.
Đài Ostsee, Kempen đây! Chúng tôi đang ở nơi xảy ra thảm họa!
Bên mạn trái là tàu Ba Lan Jan Heweliusz. Chúng tôi đang triển khai cứu hộ!
Cho chúng tôi tọa độ!
Chúng tôi cách Kollicker 16 hải lý về phía Đông.
Cách Kollicker 16 hải lý về phía Đông.
Kempen!
Kempen đây! Biển động quá dữ. Tàu chúng tôi nhỏ quá. Phải rút thôi.
Kempen!
Ý anh là anh rời đi đúng không?
- Đúng. - Rõ.
- Chúng tôi không có thông tin về Kempen. - Nhưng các cô đã liên lạc với họ mà?
Đúng, nhưng không có thông tin.
Cho tôi một bản sao băng ghi âm này được không?
Lấy bản gốc đi.
Chúng tôi không làm bản sao đâu.
Nhớ gửi trả tôi nhé?
Cảm ơn cô.
Budzisz đây.
Binter đây.
Luật sư, nghe tôi nói này.
Heweliusz đã đi trên hướng va chạm với một tàu của Đức.
Thuyền trưởng buộc phải bẻ lái.
Gì cơ? Tôi không hiểu. Hướng va chạm? Sao lại thế?
Làm gì có tàu nào khác ở đó.
Có ai nói gì đâu. Sao anh biết?
Có thể suy ra từ băng ghi âm của Đài Ostsee.
- Băng ghi âm? - Ừ.
Vào ngày xảy ra thảm họa.
Tôi có mang theo. Ngày mai tôi sẽ trình trước Hội đồng.
Chuyện này thay đổi tất cả, ông hiểu không?
Tàu Đức có quyền ưu tiên.
Ngay sau thảm họa, thuyền trưởng tàu đó đã nói rất rõ
họ thấy Heweliusz ở phía mạn trái của mình.
Anh đi được rồi đó.
Tôi phải đi rồi.
Hẹn mai gặp lại.
Quên gì không?
Cảm ơn anh.
Khỉ thật.
- Binter gọi à? - Ừ.
- Anh ấy nói sao? - Ta đã có một bước đột phá.
Hôm nay là ngày cuối phiên điều trần, sau đó đến phần phát biểu kết thúc.
Sau đó, Hội đồng Hàng hải sẽ phân tích bằng chứng
và đưa ra phán quyết trong vòng một tháng.
Gần như cả nước Ba Lan đang chờ đợi phán quyết hôm nay.
Đặc biệt là cư dân địa phương,
gồm gia đình nạn nhân và các thủy thủ.
Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến của phiên điều trần.
Còn năm phút.
Đến giờ rồi.
Binter đâu?
Thưa quý vị,
sáng nay chúng tôi nhận được một tin vô cùng đau buồn.
Tối qua đã xảy ra một vụ tai nạn xe hơi chết người,
cướp đi mạng sống của một thành viên hội thẩm,
Thuyền trưởng Piotr Binter.
Vì lý do này, tôi sẽ hoãn phiên điều trần hôm nay đến ngày mai.
Jola, cô nên ở lại đến cuối cùng.
Tôi chịu đủ rồi. Tôi chỉ muốn về với con gái.
Nhưng mai là phát biểu kết thúc phiên tòa.
Kết thúc cái gì?
- Vậy để tôi đưa cô đi nhé? - Thôi, cảm ơn ông.
Tôi cần xử lý một việc, còn ông phải chuẩn bị.
Tạm biệt.
Chào em yêu. Anh tới Świnoujście rồi. Nhưng tới hơi trễ vì có chút trục trặc.
Có khi còn không rời cảng được. Mấy hôm nay thời tiết xấu lắm…
MƯỜI TIẾNG TRƯỚC CUỘC GỌI CỨU HỘ KHẨN CẤP
Chắc tại anh để con Baba Yaga ở xe. Sóng dữ lắm.
Hôm qua có cơn giông quất mạnh thân tàu đến nỗi đuôi tàu đập vào cầu cảng,
giờ mấy anh em đang sửa chỗ bị hỏng.
Anh không thích lái Heweliusz trong thời tiết kiểu này.
Họ định sửa động cơ đẩy mà chẳng làm.
Thôi kệ. Bảo Aga là anh mua kẹo Daim cho nó rồi.
Nhưng nó phải chăm học tiếng Anh hơn đi. Và anh xin lỗi về chuyện đó…
Anh mệt quá nên mới cáu kỉnh như vậy.
- Khi nào anh về thì đi trượt tuyết nhé? - Andrzej!
Andrzej, đi thôi!
Ừ, đến đây! Chờ chút!
Và nhớ thu lại bảng xếp hạng của Đài Trójka hôm thứ Sáu nhé?
Có cuộn băng trắng cạnh cái giỏ đó.
Anh phải đi rồi…
Yêu hai mẹ con. Hôn mọi người giúp anh. Hania và Janusz nữa.
Năm ngày nữa gặp nhé. Yêu em nhiều!
Andrzej là người của ta, tôi đảm bảo. Tôi tin tưởng anh ấy, hiểu chứ?
- Anh ta sẽ không càu nhàu chứ? - Không đâu! Tôi biết Andrzej mà.
Chào Andrzejek!
Chào ông.
- Đây là anh Ferenc. - Thuyền trưởng Ułasiewicz.
Nghe này, có một yêu cầu từ cấp trên.
Có thể hoãn khởi hành không?
- Hoãn nữa á? - Thêm chút thôi.
Thời tiết khó lường lắm. Ban đêm có thể bão to.
Ta đang chờ một lô hàng ngoại giao quan trọng.
Jędruś, anh đi được trong mọi thời tiết mà.
- Jędrek… - Sao vậy…
Việc này rất quan trọng, hiểu chứ?
Anh làm được chứ?
Tôi thì được. Nhưng Heweliusz thì sao?
Cảm ơn anh.
Nào, lại đây.
Tôi đã nói là ổn mà. Andrzej là người của ta.
Tôi chỉ chào một câu, còn lại anh lo nhé.
Đi nào.
Tiếp đón trang trọng quá.
Trên tàu hiếm khi có sếp lớn lắm.
- À, và Marta… - Đưa tay đây nào.
- Nhân viên phục vụ sẽ đưa cô về phòng. - Xin chào.
Cậu thủy thủ trẻ này lát nữa có thể lên buồng lái tham quan.
Cảm ơn anh.
Thằng bé hơi sợ. Đây là lần đầu nó ra nước ngoài.
Vâng. Ta có thể nhờ Ola chăm sóc cậu bé.
- Vâng. - Con đi với cô Ola nhé?
- Đi nào. - Mời theo tôi.
Sao rồi? Xong chưa?
Rồi, xong rồi!
Đi báo với ông già là cổng đuôi sửa xong rồi.
- Nhưng… - Nào, đi ngay đi.
- Chào mọi người. - Ồ.
Chào Waldek. Mắt mũi thế nào rồi?
- Rõ như hồi tiểu học. - Tuyệt vời.
Tôi quên mất thế giới xấu xí thế nào.
- Nhưng nhìn các anh… - Chào Waldek.
Chào anh.
Chào Zajdel.
Thuyền trưởng, cổng đuôi sửa xong rồi.
Thế thì bắt đầu chất hàng đi.
Đừng vội quá vì…
- Còn chờ thêm chuyến hàng nữa. - Vâng.
Hàng gì?
Hàng cho đại sứ quán.
Mất ngủ hả?
Con bé mọc răng, khóc suốt.
Chuyển cái xe tải trắng sang vị trí số hai đi.
- Không thì tàu nghiêng sang phải quá. - Rõ, anh Celej.
Sếp, anh lại đây đi.
Dừng lại!
- Chuyện quái gì ở đây vậy? - Không có gì. Lo việc của anh đi.
- Đây là việc của tôi. - Vậy à? Đây.
Mẹ kiếp…
Vào đi!
Đậu ở giữa đuôi tàu nhé, nhóc!
- Nói lại đi: Đậu ở đâu? - Ở đuôi tàu.
Được rồi. Tôi hiểu rồi.
Chuẩn bị tinh thần nhé. Đêm nay bão to đấy.
Tiếc là tôi biết rồi. Mấy giờ thì khởi hành?
Cảm ơn cô.
Hy vọng là sớm thôi.
Mấy giờ rồi?
Thuyền trưởng, nói chuyện chút được không?
- Xin lỗi. - Vâng.
Sao vậy?
- Có vấn đề rồi. - Vấn đề gì?
Một xe tải nặng hơn nhiều so với trọng lượng khai báo.
- Hơn bao nhiêu? - Ba mươi tấn.
- Vậy thì cho xuống. - Thật ra thì không được.
À, cái xe đó.
Mớn nước là bao nhiêu?
Ta đã đạt giới hạn, mà vẫn còn ba xe nữa chưa lên.
Vậy đừng để họ lên tàu.
- Không bốc dỡ hàng nữa à? - Ừ.
Ngừng bốc dỡ hàng! Tôi nhắc lại: ngừng bốc dỡ hàng!
Ngừng bốc dỡ hàng!
- Ý anh là sao? Anh đùa à? - Lệnh của thuyền trưởng!
Nhưng tôi phải lên tàu, tôi có hợp đồng gấp.
Vậy thì lên chuyến sau đi. Cuộc sống là vậy.
Mất thêm một ngày rồi!
- Anh ta nói gì vậy? - Ta không được lên.
Không chấp nhận được!
Được rồi, ta đi thôi.
- Chúng ta trễ ba tiếng rồi. - Ý trời rồi. Chứ biết làm sao?
Ta sẽ chạy bằng bốn động cơ, có thể sẽ rút ngắn thời gian.
Tôi không chắc…
Thuyền trưởng, trên radio người Đức nói gì đó
về cơn bão gần Arkona.
Bão?
Văn phòng Cảng vụ, Heweliusz đây.
Ừ, Jędruś, nói tiếp đi.
Có nghe gì về bão không? Người Đức đề cập trên radio.
Chúng tôi không biết gì cả. Gió mạnh nhưng không dữ dội lắm.
Đây đâu phải vùng Caribe.
Vậy không ai ở lại sao?
Mọi thứ vẫn hoạt động. Anh được phép khởi hành.
Cảm ơn.
Buồng lái hai, khởi động bốn động cơ và hai chân vịt phụ.
- …vợ tôi. - Đúng.
Giờ cô ấy nói họ sống ở Strzelin.
Khoan đã… Tốt.
Nghe này, cô ấy toàn nấu món ngon.
Nâng cầu tàu lên. Tháo tất cả dây neo.
Cầu tàu đã được nâng.
Mạn trái trống.
Mũi tàu trống.
Chúng ta khởi hành.
Sẵn sàng đóng cổng.
Đóng cổng lại.
Ngày mười ba chết tiệt.
Cổng đã đóng và khóa.
Cầm lái đi. Giữ hướng 055.
Đã nhận lái. Hướng 055.
Rõ, 055.
CỬA VÀO CẢNG VÀO ŚWINOUJŚCIE, BA LAN 4,5 TIẾNG TRƯỚC CUỘC GỌI CỨU HỘ KHẨN CẤP
Súp của anh đây.
- Cảm ơn. - Chúc ngon miệng.
- Ông ăn súp không? - Có.
- Thịt nướng hay gà? - Thịt nướng.
Thuyền trưởng đây. Kết thúc thao tác. Chuyển sang chế độ điều hướng.
Duy trì bốn động cơ và máy phát điện.
Waldek, anh làm đến hai giờ sáng. Rồi Witek làm tiếp.
Giữ hướng 355. Nếu lệch, điều chỉnh về 350.
Vâng.
Có chuyện gì báo tôi nhé.
- Chúc ngủ ngon. - Chúc ngủ ngon.
Những tai nạn như vụ đắm tàu Jan Heweliusz
không bao giờ chỉ có một nguyên nhân duy nhất.
Vì vậy, không bao giờ chỉ có một người phải chịu trách nhiệm.
Một thảm kịch là tổng hợp của nhiều yếu tố.
Rất nhiều sự trùng hợp không may phải xảy ra
thì thảm họa mới xảy ra.
NGÀY 14 THÁNG 1 BA TIẾNG TRƯỚC CUỘC GỌI CỨU HỘ KHẨN CẤP
Sao tàu nghiêng thế nhỉ?
Vì gió mạnh quá.
Sếp!
Tàu không đứng thẳng thì chúng tôi không làm được đâu!
Buồng lái, Celej đây.
Buồng lái đây. Sao thế, Marek?
Các anh cần điều chỉnh cho tàu đứng thẳng. Nghiêng thế này chúng tôi không làm được.
Được, đã rõ.
Ta sẽ bẻ lái phải, đi thuyền xuôi gió. Tôi sẽ đổi két chống nghiêng.
Chút nữa sẽ ổn thôi. Khi nào ổn định thì bảo tôi.
- Hướng 030. - 030.
Được rồi, 030.
Zajdel.
Zajdel, buồng lái đây. Ta bơm nước vào mạn trái, mở van đi.
Rõ, xin hết!
Chào các anh.
- Sao vậy? - Hơi lắc lư, một chút thôi.
Hướng 030, gió hướng Tây Nam, cấp tám.
Ta nghiêng sang phải, nên tôi chỉnh bằng két chống nghiêng.
Van đã đóng. Marek và mọi người đang thêm dây xích.
Gió mạnh khiến tàu trôi lệch sang phải một chút.
Marek xong thì đi hướng cũ.
Tốc độ 13,5 hải lý. Có gì thì gọi tôi nhé.
Được rồi. Đường trống chứ?
Trống, không có tín hiệu gì.
- Ngủ ngon. - Ngủ ngon.
Marek, thế nào rồi, ổn định chưa?
Ừ, ổn định rồi. Cảm ơn nhé.
- Xe tải có di chuyển nhiều không? - Chầm chậm như rùa bò thôi.
Bão to quá.
BIỂN BALTIC 30 PHÚT TRƯỚC CUỘC GỌI CỨU HỘ KHẨN CẤP
Ta cứ bị trôi đi.
- Chắc phải quấn buồm thêm. Hướng 335. - 335.
- Rõ, 335. - Tuyệt vời.
Jan Heweliusz!
Cái gì vậy?
Tôi không biết.
Jan Heweliusz!
Kempen đây!
Jan Heweliusz! Kempen đây!
Chúng tôi ở bên mạn phải của các anh! Các anh đang đi vào hướng va chạm!
Chết tiệt.
Chúng tôi ở mạn phải của các anh!
Gì vậy? Sao lại giảm tốc?
- Ta đang đi vào hướng va chạm. - Là sao?
- Sao lại thế? - Không biết! Một tay đánh cá Đức nói.
Lúc nãy không thấy à? Anh đã làm cái quái gì vậy?
- Tôi giảm tốc vì… - Vì gì? Đang bão mà giảm tốc?
Không ích gì đâu. Ta sẽ đâm vào nó.
Tôi cầm lái. Ta phải tăng tốc.
- Bẻ lái trái. - Bẻ lái trái!
Chuyện gì vậy?
Rõ, bẻ lái trái.
- Đẩy hết lái. - Đẩy hết lái.
Rõ, đẩy hết lái.
Gọi buồng máy, bảo họ mở chân vịt.
Buồng máy hai, mở chân vịt ngay!
Đã mở chân vịt.
Sao tàu nghiêng vậy?
Toàn bộ nước ở két chống nghiêng mạn trái.
Sao không báo? Chuyển sang mạn phải!
Zajdel, đổ nước sang mạn phải, mở van đi!
Cái quái gì vậy?
Chết tiệt!
Sao tàu vẫn nghiêng vậy?
Zajdel, két chống nghiêng sao vậy?
- Cái gì vậy? - Tôi không rõ!
Vậy đi kiểm tra đi!
Tàu ngày càng nghiêng.
Bao nhiêu độ?
Hai mươi độ và còn tăng.
Chú ý, toàn bộ thủy thủ và hành khách! Thuyền trưởng đây!
Mau sơ tán khỏi tàu ngay lập tức.
Nhắc lại: mau sơ tán khỏi tàu ngay lập tức.
Với những con sóng như vậy và nước bắn tung tóe khắp nơi,
ra-đa có thể không dò được.
Chúng không phát hiện hết tất cả vật thể. Đặc biệt là những tàu nhỏ.
Như con tàu Đức xuất hiện đột ngột, ở vị trí nguy hiểm gần tàu.
Nó đang đi trên hướng va chạm với con tàu Heweliusz rời cảng trễ.
Tàu Đức có quyền đi trước, nên phải đánh lái để nhường đường.
Thảm họa xảy ra do các yếu tố bên ngoài.
Lỗi trong thiết kế tàu,
thiếu thông tin về điều kiện thời tiết trên biển Baltic,
và cả xui rủi.
Chứ không phải sự kém cỏi của thuyền trưởng.
Hành vi của thuyền trưởng rất mẫu mực.
Anh ấy đã nhường quyền đi trước.
Cho tôi hỏi…
Ông có bằng chứng cho việc này không?
Rất tiếc, tôi không có.
Nó đã bị thiêu rụi cùng với xe của Piotr Binter.
Có ai còn câu hỏi gì thêm không?
Cảm ơn luật sư.
Sau khi xem xét các tài liệu và bằng chứng,
cũng như lời khai của nhân chứng và các bên liên quan,
hội đồng xét xử
của Hội đồng Hàng hải tại Stargard Szczeciński
đã đi đến kết luận.
Thuyền trưởng xấu số của Jan Heweliusz, Andrzej Ułasiewicz,
chịu trách nhiệm gây ra thảm họa.
Xin hãy ngồi xuống.
Thuyền trưởng đã bỏ bê nhiệm vụ.
Anh ấy thể hiện sự thiếu trách nhiệm
bằng việc đưa ra những quyết định mạo hiểm trong cơn bão.
Trong khi thủy thủ đoàn
không tuân thủ đầy đủ các quy trình về an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.
Nói dối.
Trật tự.
Jan Heweliusz không phải là không có khuyết điểm,
nên chủ tàu cũng phải chịu trách nhiệm về việc này.
Hơn nữa, thời tiết đêm đó thực sự khắc nghiệt.
Tuy nhiên, những sơ suất của thủy thủ đoàn
và quyết định khó hiểu của thuyền trưởng khi bẻ lái bất ngờ
chính là những yếu tố quyết định dẫn đến thảm kịch này.
Mẹ kiếp…
Buồng lái, trả lời đi!
Buồng lái, đang chờ.
Có người ở mạn trái!
- Có người ở mạn tàu! - Được, đã rõ!
Ném phao cứu sinh đi!
Có phán quyết rồi ạ?
Ta đi đâu đó cùng nhau nhé?
Chuyến trượt tuyết thì sao?
Conmuốn học về điều hướng.
Con vẫn còn thời gian để suy nghĩ mà.
Chào cô.
THẢM KỊCH TÀU HEWELIUSZ DẪN ĐẾN VIỆC CỦNG CỐ NGUYÊN TẮC
RẰNG THUYỀN TRƯỞNG MỚI CÓ QUYỀN QUYẾT ĐỊNH TÀU CÓ ĐƯỢC PHÉP KHỞI HÀNH KHÔNG.
NĂM 2005, CÁC GÓA PHỤ CỦA THỦY THỦ ĐOÀN ĐÃ THẮNG KIỆN BA LAN TẠI STRASBOURG.
TÒA ÁN NHÂN QUYỀN CHÂU ÂU ĐÃ PHÁT HIỆN BA THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG HÀNG HẢI
KHÔNG XỬ LÝ VỤ CHÌM TÀU HEWELIUSZ MỘT CÁCH CÔNG BẰNG.
VỢ CỦA THUYỀN TRƯỞNG, JOLANTA UŁASIEWICZ,
KHÔNG MUỐN THAM GIA PHIÊN TÒA ĐÓ.
TỚI NAY, VỤ VIỆC HEWELIUS VẪN CHƯA ĐƯỢC LÀM SÁNG TỎ VÀ GÂY NHIỀU BỨC XÚC.
NĂM 2025, CÁO PHÓ CHÍNH THỨC GHI NHẬN NẠN NHÂN THỨ 56,
CON GÁI 17 TUỔI CỦA MỘT TÀI XẾ XE TẢI NGƯỜI ÁO.
DANH SÁCH NẠN NHÂN CỦA THẢM HỌA ĐẮM TÀU JAN HEWELIUSZ
Biên dịch: Chau Pham