Heb je een foto?
Sopranos- koorts piekte hier waarschijnlijk afgelopen juli...
22 JULI 2000
...toen 14.000 wiseguy-wannabe's op de open auditie afkwamen...
...in het onaantrekkelijke Harrison in New Jersey.
Naar schatting waren er zo'n 10.000 tot 25.000 mensen aanwezig.
Dit was na het eerste seizoen.
De rij stond tot aan de snelweg.
BEDENKER VAN THE SOPRANOS
Het was belachelijk.
Doorlopen, mensen. - Dames, jullie mogen komen.
Iedereen had gehoord dat je een foto mee moest nemen.
Er zijn agenten, brandweermannen, leraren.
Wie wil er niet beroemd zijn?
Luister. Ik ben geknipt voor deze rol in The Sopranos.
Italiaanser dan dit vind je nergens. Zo maken ze ze niet meer.
M'n vriend en ik doften onszelf op.
Er waren 482.000 mensen voor ons.
Ik weet niet of we nu nog kans maken.
Je moet daarheen als je...
Ga hier weg.
Je wordt gearresteerd als je dit gebied niet verlaat.
De politie van Harrison, bezorgd om de openbare veiligheid, stopte de auditie.
Het is voorbij.
De meesten moesten dus genoegen nemen met hun profielfoto inleveren...
...in de hoop dat het iets oplevert.
Zo hebben we Ginny Sack gevonden.
Ze had op mijn middelbare school gezeten.
Een schoonheidsspecialiste zonder acteerervaring.
Wat is dit?
Ik was duizelig. Lage bloedsuikerspiegel.
En die fruitsalade dan?
Jij zou stoppen met roken, maar dat deed je niet.
Nicotine is verslavend.
Wat mankeert je? Waarom schreeuw je tegen me?
Je twijfelde geen seconde aan haar.
Ik weet dat ik ben aangekomen.
Ik zie de andere vrouwen, hoe mannen naar ze kijken.
Kijk ik zo niet naar jou?
Heb ik dat niet altijd gedaan?
Ik hou van je.
Na verloop van tijd realiseerde ik me dat het publiek inderdaad...
...uit twee types bestond.
Een deel wilden een serieel drama zien...
...en dan had je de groep genaamd: 'Minder lullen, meer moorden.'
Luchtig en zwaar wisselden elkaar af in de serie.
Je moest erop voorbereid zijn dat een van beide plots kon gebeuren.
Iets wat ik heel belangrijk vind...
...is het zwartgallige gemengd met humor. Als ik daaraan denk...
...denk ik eraan hoe ik als kind naar mijn eerste begrafenissen ging...
...en mijn opa dood in z'n kist zag liggen...
...en een geschift gesprek hoorde, iets wat een van m'n tantes zei.
Dat je denkt: hoezo? Je vader ligt daar dood in z'n kist.
Als schrijver maakte dat indruk op me.
Daar ligt ze dan. Mariolina, zij gaf me m'n eerste rukbeurt.
Mij en Vincent Maniscalco in het steegje achter de kippenmarkt.
Junior.
Wat zeg ik tijdens de wake van die arme vrouw?
We gaan.
Ik kan het volgende zeggen over The Sopranos.
Ik weet niet of het een drama of een komedie was.
Neem bijvoorbeeld Tony Sirico...
Hij speelde een serieuze gangster, maar de komedie kreeg de overhand.
Godverdomme.
Die absurditeit kwam deels van hem.
Alsjeblieft. - Ik zit onder de gifsumak.
Ik ben geboren in Brooklyn. Ik ben opgegroeid op straat.
Het cement zit nog in m'n schoenen. Ik ben bekend met het wereldje.
Ik ken veel kerels uit dit milieu.
Het jeukt nu al.
Hij droeg geen make-up vanwege de zonnebank.
Hij gebruikt een reflector om bruin te worden.
Dat was Tony. Tony was altijd bruin.
Mijn personage gedraagt zich zoals ik. Maar mondje dicht.
Realiseer je je dat Caitlin afstudeert...
...in 2027 of zo?
Als ze op jou lijkt, zit ze dan nog in groep zes.
Wat doe je? - Niets.
Cut. Heel goed. Check het, alsjeblieft.
Tony Sirico was een perfectionist. Hij wist precies hoe hij eruit wilde zien.
Je mocht niet aan z'n haar komen. Geen enkele haarstilist mocht eraan komen.
SCHRIJVER / PRODUCENT
Hij vertelde het systeem, hij stond om 3.00 uur op, las z'n tekst...
...kamde z'n haar, spoot haarlak in de lucht, dat neerdwarrelde.
Dat herhaalde hij tot z'n haar in model zat.
Wat doe je?
SEIZOEN 3, AFLEVERING 11
Graaf je een gat? - We filmden Pine Barrens.
Dat klopt, klojo. Aan de slag.
De grond is hard, dus graaf maar flink.
Paulie en Christopher gingen iemand doden.
Ze namen hem mee het bos in. Hij ontsnapt en ze verdwalen.
Wacht eens.
We hebben een rondje gelopen. Hoe is dat mogelijk?
De eerste keer dat je Paulie in die aflevering ziet...
Ik wil een satijnen finish.
...zit z'n haar perfect en krijgt hij een manicure.
Pardon.
Het idee is dat hij verandert in de slechtste versie van zichzelf.
Kutwijf.
Ik ben m'n schoen verloren.
Hij is een wrak.
Ik zei tegen Tony Sirico: 'Dit zou er met je kapsel gebeuren.'
'Mijn kapsel blijft zoals het is.' - 'Kom op nou.
Het gaat er juist om dat Paulie in puin ligt.'
Hij ging overstag en deed zo... Ik zei: 'Kom op, Tony.'
Hij zei: 'Oké, klootzak' en hij deed zijn haar in de war.
Ik zei: 'Film dit voor hij zich bedenkt.'
Dat is de enige keer dat je Tony Sirico ziet...
...met z'n haar zo. - Er zit mayonaise op je kin.
Wat? - Mayonaise.
Toen de serie ingewikkelder werd, kochten Denise en ik een huis in Frankrijk.
Daar gingen we heen om te werken aan het volgende seizoen.
Ze was altijd aan het tuinieren.
Ik ging bij haar zitten terwijl zij knipte en vertelde haar verhalen.
Haar invloed was buitengewoon.
Het waren altijd 13 afleveringen.
Daarom trok ik 13 lijnen.
Daarna schreef ik dingen zoals 'Tony'.
Wat doet Tony in de eerste aflevering? En in de tweede?
Wat gebeurt er? En het bevatte een plot.
Daarna voegde ik Carmela toe. Wat doet Carmela?
Ze had haar eigen seizoen.
'Chris.' Iedereen had z'n eigen seizoen.
Sommigen hadden er twee of drie. Tony had twee of drie regels...
...over wat er met hem zou gebeuren.
Daarna ging ik terug en legde ik alles uit aan de schrijvers...
...zodat ze wisten welke richting het seizoen opging.
Daarna gingen we om tafel. 'Ik weet wat er staat...
...maar waar gaat het echt om?'
We bouwden een drama op.
Ze treffen elkaar in een kelder.
We zaten te geinen, net als jij en ik.
Ja. - De hele dag.
We kraamden onzin uit en daar kwamen veel goede dingen uit voort.
Alsof je met vrienden bij elkaar was en vertelde wat je gisteravond gedaan had.
Dat leidde tot verhalen over wat ons allemaal was overkomen...
Soms spoorde David ons aan door ons te vragen...
...wat het ergste was wat we iemand hadden aangedaan in een relatie.
Tony, vertel het me. Waarom kan ik je niet meer zien?
Omdat je Ralph neukt. - Heb je opeens een moreel besef?
Nee, maar ik heb wel regels.
Je vertelde verhalen en dat was erg therapeutisch.
We waren jarenlang samen.
In die kamer hebben we echtscheidingen meegemaakt...
...geboortes en ouders die stierven. Alles wat er in een leven gebeurt.
De acteur is het instrument dat ideeën overbrengt.
Tijdens de volgende...
Ik vertelde dat ik als aankomend schrijver...
...ook acteerlessen nam. - Is dit Acteren voor schrijvers?
Dat werd onderdeel van de eerste aflevering die ik ooit schreef.
Help me, papa.
Pap, help me. Papa.
Je kunt op me leunen. Me vertrouwen.
Ik zei dat ik naar een helderziende was geweest.
Dat werd het verhaal dat Paulie daarheen ging.
Charles Pagano. - Hoe weet je dat?
Hij zegt dat hij je eerste was, maar ik voel dat er nog veel meer zijn.
Hé. - Degene daar lacht.
Gifsumak?
Hij wil weten of het nog jeukt.
Belazer me niet. Wie heb je gesproken?
Al mijn verhalen...
SCHRIJVER / PRODUCENT
...komen direct voort uit m'n persoonlijke ervaringen...
...en wat ik heb gezien en gehoord.
Grady Court 26. - Zesentwintig, goed.
In dit gebouw ben ik opgegroeid.
Dit is m'n befaamde appartement. Nummer 107.
Ik ben opgegroeid in de Maverick-buurt in het oosten van Boston.
Ik jatte en nog veel meer om aan geld te komen.
Toen ik 13, 14 was, kwam ik terecht in het buurtcentrum...
...met alle gangsters uit de buurt.
Als ik naar het feest mag, hoop ik dat de FBI een beetje opschiet.
'Jochie, doe me een lol. Veeg de vloer.'
En ik werkte terwijl zij kaartten.
Ik ga mee. - Vierhonderd voor jou.
Achter gesloten deuren was ik bij die kerels.
Kijk niet naar de grond, Bobby. Kijk me aan.
Toen we in de kamer zaten...
...om personages te bedenken, zoals Bobby Baccala...
De buit gaat naar de overwinnaar.
Rot een eind op voordat ik je spreukenboek in je dikke reet steek.
...of Richie Aprile...
In de bajes heb ik hier veel over gemediteerd.
Waarover?
Je wilt niet weten hoe helder je dingen ziet.
Mediteer jij weleens? - Ik? Mediteren?
...Beansie. - Ben je gestoord?
Niet zo gestoord als vroeger.
Maar gestoord genoeg om een oog uit te steken.
Wat is er aan de hand, Rich?
Nu kwamen m'n ervaringen met wiseguys van pas.
Slijmen bij Tony Soprano heeft je geen windeieren gelegd.
Als je naar Uncle Junior kijkt of Tony of Paulie Walnuts...
Dat zijn bekrompen, vreselijke mensen.
Je voelde je dus vrij om te bespreken wat je maar wilde.
'Dit is een schrijverskamer.
We schrijven over slechte mensen. Slechte mensen doen slechte dingen.
Dat moeten we bij onszelf aanboren.'
SCHRIJVER / PRODUCENT
We zeiden dingen die tegenwoordig...
...niet meer kunnen. - Ja.
We zouden aangezien worden voor racisten, seksisten.
Noem maar op.
We overwogen om een assistent erbij te zetten...
...en we realiseerden ons dat dat niet kon.
Als ze een badpak droeg... Meen je het serieus?
Ze blijft bij de voordeur staan. Als hij gaat, dan...
Hoe ging je van een lid van de cast...
...naar scenarioschrijver?
Ik ging niet schrijven omdat ik m'n personage spannender wilde maken.
Ik deed het omdat ik van alle personages hield. Ik werd verliefd op ze.
Van David heb ik geleerd om specifiek te zijn en nauwkeurig.
Over alles is nagedacht. - De scène moet spannender.
Op een bepaald moment stond David op en ging hij op de bank liggen slapen...
...terwijl wij bleven praten.
Maar hij sliep niet echt. Hij dacht na met gesloten ogen.
Ik was het praten beu. Ik lag op de bank...
...terwijl zij doorpraatten en eindelijk kreeg ik iets voor elkaar.
Op een gegeven moment stond hij op, de hele kamer viel stil.
Hij pakte een stift, liep naar het bord...
...en schreef een volledig uitgewerkt verhaal op.
David begon het whiteboard te vullen.
Drie gigantische whiteboards. Hij schreef ze helemaal vol.
Wij dachten: dit is geweldig.
We gaven onze mening. Er gebeurt iets.
Na de lunch keek hij ernaar en zei: 'Dit is verschrikkelijk.'
Hij veegt alles uit. Het kostte ons uren.
Elk jaar zei ik bij de start: 'We doen niets met de eerste vijf ideeën.
Breng ze niet eens ter sprake. Het zesde idee kunnen we...
Ook mijn ideeën. - Ja.
...misschien bespreken. Alles wat we hiervoor hebben gezien, is niets.'
SEIZOEN 3, AFLEVERING 4
We hadden het over belangrijke dingen. Het leven, de dood, liefde, geweld.
Hou je kop. Draai je niet om.
Ik ben er nog steeds trots op dat we nooit zinloos geweld lieten zien.
Dat vind ik... - Het paste bij de personages.
Het was verdiend.
Niemand van ons was ooit scheutig met geweld.
We zeiden nooit: 'We moeten dit bloederige ding laten zien.'
Het was juist andersom.
Ik geef je al m'n geld. - Bek dicht.
O, god. Nee. - Hou je bek.
Toe. - Onderbroek uit.
Nee, hou op.
Stop, alsjeblieft.
Nee. - Teringwijf.
Nee.
Hou op.
Melfi's verkrachting was gewelddadig en ongelooflijk naar om te zien...
...omdat het haar keuze om het wel of niet aan Tony te vertellen...
...des te schrijnender maakt, omdat je zag wat haar overkwam.
Lieten ze hem gaan?
Iemand is de onderzoekskoffer een tijdje kwijtgeraakt.
Geen idee wat die idioten hebben gedaan.
Dus hij is vrij tot zijn proces? Ik kan hem identificeren.
Het is iets juridisch. Ze moesten hm laten gaan.
Dat kan niet. - Ik vertel je wat hij tegen mij zei.
WERKNEMER VAN DE MAAND
Die klotewerknemer van de maand loopt weer vrij rond...
...en wie houdt hem tegen? Jij?
Wie kan ik op die klootzak afsturen om hem af te tuigen?
Wat is er?
Kom op. Wat heb ik gedaan?
Toe.
Ik weet nog dat ik het script niet helemaal heb gelezen.
Ik belde David en vroeg hem waarom.
'Waarom zou je haar iets aandoen?
Ze is de enige die probeert...
...een rechtvaardigheidsgevoel te hebben en een gezond verstand.
Waarom laat je haar verkrachten?
Ik ben zo van streek dat ik niet eens verder kan lezen.'
'Lees het nu maar uit, Lorraine.'
Ik zei: 'Oké' en toen...
Wat?
Wil je iets zeggen?
Nee.
Toen ze 'nee' zei, was ik overdonderd.
Ze komt bij een tweesprong en ze moet een keuze maken.
Laat ik het zo zeggen.
Ze wist dat als ze hem zou vertellen over de verkrachting...
...het voorbij zou zijn.
Ze heeft niet 15 jaar gestudeerd...
...om een gangster te worden.
Zelfs de gewelddadigste afleveringen hadden zo iets moois.
Bijvoorbeeld toen de stripper werd vermoord.
SEIZOEN 3, AFLEVERING 6
De aflevering gaat over Meadow die studeert...
Heb je een condoom?
...tegenover het jonge meisje van dezelfde leeftijd.
Er was altijd wel iemand die aanstoot aan de serie nam.
Voel je nu goed? Voel je je nu een vent?
Je kon de grens opzoeken zodat mensen zich ongemakkelijk voelden.
Zonder enige waarschuwing.
Het gaat erom dat je mensen wil verrassen...
...en ze ongemakkelijk wil laten voelen en ze leren om daarmee om te gaan.
Dat is het leven, mijn vriend.
Je wordt niet gewaarschuwd dat er iets ergs gaat gebeuren.
Ralphie die de stripper doodsloeg.
Je moest zien hoe vreselijk hij was...
...om te begrijpen voor wie je duimt.
Moet je je nu eens zien.
Het was interessant. Zo af en toe dacht het publiek:
het zijn schatjes waarmee je gezellig kunt buurten.
Ja, tot je bij ze in het krijt staat. Dan zijn ze niet meer zo lief.
Daarom herinnerden we mensen er af en toe af...
...wie Tony Soprano werkelijk was. - Ben je klaar?
Bedankt, T.
Want dat suikervrije drankje was je allerlaatste drankje ooit.
Ik zweer het. Mama. Alsjeblieft. Tony.
Ik zei tegen de schrijvers: 'Hij is een moordenaar.
Een vreemdganger, een klootzak...
...een idioot, in veel opzichten.
Dit klinkt misschien geschift.
Maar Tony wil altijd de slimste zijn.
Hoe ouder ik word, hoe minder geschift dingen klinken.
Hij is niet altijd leuk.
Dit is een slechterik, een extreem gewelddadig mens.
Wil je koffie?
Nee.
Als er iets niet strookte met de realiteit...
...was het dat hij te veel reflecteerde.
Tony denkt te veel na, hij is te bezorgd.
Maar er overkomt hem iets waar hij geen vat op krijgt.
De paniekaanvallen.
Zonder die paniekaanvallen was hij nooit naar een psychiater gegaan.
Ik heb geen tijd voor deze aanvallen.
Het ging maandenlang goed.
Maar hij kon zich niet veroorloven om in te storten in bijzijn van z'n crew.
Uiteraard zat er veel verborgen onder het oppervlakte.
Hij was zwaar depressief, dat begreep of wist hij niet.
Hij wist niet dat hij veel angsten had.
Vind je het bezwaarlijk wat je voor de kost doet?
Ja.
Ik moet de verdrietige clown zijn. Vanbuiten lach ik...
...vanbinnen huil ik.
Ik word al moe als ik erover praat.
Ik vind, en ik heb veel therapie gehad...
...dat je bij de psychiater nooit verantwoording af hoeft te leggen.
Dat heb ik altijd bezwaarlijk gevonden.
'Dus alles wat ik doe, komt door m'n ouders...
...en is niet mijn schuld?' - Hallo?
Therapie is theoretisch bedoeld om een beter mens van je te maken.
Vertel op. - Het maakte een betere gangster van hem.
Hij kon rekening houden met de gevoelens van een ander...
...zo'n 20 tot 30 seconden lang.
We willen alleen dat je met hem praat.
Hij is immers jouw oom. Kom op. - Dat klopt.
Zoals we in de serie zeiden, zoals Livia zei: 'Psychiatrie...'
Dat is niets dan onzin voor de Joden.
Dat zou m'n moeder gezegd hebben over psychiatrie.
Ze hadden er geen verstand van.
'Melfi.'
Daarom vond ik het zo belangrijk dat ze Italiaans was.
Uit welke deel van de laars kom je? - Dokter Melfi.
De familie aan m'n vaderskant komt uit Caserta.
Avellino.
M'n moeder zou willen dat wij iets zouden krijgen.
En niet te assertief...
...of zelfs maar sympathiek.
Wat is 't enige dat elke vrouw, je moeder, vrouw en dochter met elkaar gemeen hebben?
Ze hebben me bij m'n ballen.
Zij was gebaseerd op de psycholoog...
...die ik destijds zag. - Ik begrijp het.
Ze zijn Italiaans. Dus?
Door mij de waarheid te vertellen, voer je een gesprek met hen.
Ik realiseerde me dat ik mezelf in feite hermoederde.
Wat je tijdens de sessies deed?
Met haar. - Inderdaad.
Zo kreeg ik een nieuwe moeder. - Wat?
En dat gold ook zeker voor Tony.
Ik ben alles geworden wat je mist in je vrouw en je moeder.
Je doet verdomme alsof ik een moederskindje ben.
Ik ben een man.
Nu we hier in de kamer van de psych zitten...
...en deze kerels analyseren... Hij had een moeder nodig.
Ma?
Zijn moeder was geschift.
M'n dure sieraden? - Die je van pa hebt gekregen.
Sommige kwamen zo uit de etalage van Cartier.
Ik heb alles aan je nicht Josephine gegeven.
Waarom? De dure sieraden? - Ze vond ze zo mooi.
Ze kunnen niet met elkaar overweg omdat ze op elkaar lijken.
Je gaf een nicht ringen van Cartier...
...en mij een vibrerende fauteuil? - Je vrouw...
Hij probeert het, omdat hij Italiaans is en het is z'n moeder...
...maar ze jaagt hem voortdurend op de kast.
Luister naar me, voor je nog meer schade aanricht aan jezelf...
...of de erfenis van je kleinkinderen, je blijft niet meer alleen wonen.
Ik ga niet naar dat verzorgingstehuis. - Dan stap ik naar de rechter...
...om de volmacht te regelen om je daar te plaatsen.
Vermoord me dan nu maar.
Vooruit.
Trek het vleesmes dan uit de ham en steek me.
Hier. Nu, alsjeblieft. Dat doet minder pijn dan je woorden.
Ik ken ouderen die geweldig zijn.
Livia was een mengsel, of dat nu zo bedoeld was...
...of dat David het zo zag, of iemand anders...
...maar ze was een mengsel. - Alle schrijvers...
...hadden één ding gemeen: dezelfde moeder.
Ik had een vreselijke relatie met m'n moeder.
Mijn moeder, in een notendop, was de rots in de branding.
Pa stierf op donderdag en op maandag...
...werkte ze alweer, met vijf kinderen. God zegene haar.
Maar onze relatie was niet goed.
Toen ik naar NYU mocht, belde ik m'n moeder en zei:
'Mam, ik ben toegelaten tot NYU.' Ik woonde toen op mezelf. Ze zei:
'Ik geef je zes maanden.' Ik zei: 'Oké. Bedankt.'
Toen ik rechten ging studeren, belde ik m'n moeder.
'Ik mag rechten gaan studeren.'
Waarop ze zei: 'Weer zo'n dom idee van je.'
Sommige dingen in de serie komen letterlijk...
...van bezoeken aan m'n moeder die in een verzorgingstehuis zat.
Wie is daar? - Ik, ma.
De mevrouw ernaast liet het water lopen.
Hoor je dat?
M'n moeder werd er knetter van.
Dat is genoeg water. Hoeveel water heeft ze nodig?
Ze gebruikt de hele dag water. Water.
Ik woon naast Gunga Din.
Het is niet verzonnen. Het is allemaal gebaseerd op ons echte leven.
Het begon met David en zijn leven...
...maar we herkenden dezelfde problemen en dingen...
...waarom we moesten lachen of die ons frustreerden.
Als het paste bij David en Tony Soprano, dan kwam het in de serie.
Toen ik acht of negen was, gingen we naar de kust in Belmont, New Jersey.
We gingen 's avonds ergens heen en toen we de trap afliepen...
...viel m'n vader en hij scheurde z'n broek.
M'n moeder kwam niet meer bij.
Dat komt daarvandaan. De meesten begrepen het niet.
'Waarom lacht ze? Dat is vreselijk.'
Nancy zei het eerste seizoen tegen m'n vrouw Denise:
'Ik ga ervan uit dat het personage dat ik speel niet meer leeft?'
Je moeder is op z'n minst een borderliner.
Hun interne angsten zijn de enige dingen die voor ze bestaan.
Het echte leven, echte mensen, spelen een bijrol.
Ze kennen geen liefde of compassie.
In het oorspronkelijke script en de laatste aflevering van seizoen een...
...zou Melfi hem vertellen dat z'n moeder hem dood wilde.
Ziek kutwijf, je hebt het over m'n moeder.
Hij gaat naar het verzorgingstehuis, pakt een kussen...
...en smoort haar. Zo ging het in de film...
...en zo zou het ook gaan in de serie.
Maar Nancy had longkanker en een emfyseem.
Toen het einde naderde, zei ze: 'David, laat me doorwerken.'
Je moeder heeft een beroerte gehad. - Dat veranderde het verhaal.
Een beroerte?
Ze was nogal van streek door het nieuws van gisteren.
Het zijn m'n zaken niet. Het is gebeurd, de hulpverleners zijn...
Ik leef nog lang en gelukkig, dat kan ik van jou niet zeggen.
Zo is het genoeg. - Ja?
Doorrijden.
Ik doe m'n best en jij wil me dood?
Ze begrijpt je niet.
Ze lacht. Moet je die blik zien. Moet je die blik zien. Ze lacht.
Meekomen. - Poten thuis.
We lieten haar doorwerken.
Ik was niet altijd perfect, maar ik heb altijd m'n best gedaan.
En ik weet dat het je niet beviel als ik je zei wat je moest doen.
Baby's zijn net dieren. Ze zijn niet anders dan honden.
Iemand moet ze het verschil tussen goed en kwaad leren.
NANCY MARCHAND OVERLEDEN
Maar ze leefde niet lang meer.
Ze was geweldig.
Mensen hielden van Livia. Ze vonden haar te gek.
Ik heb zo vaak gehoord: 'Dat is net m'n oma. Dat is m'n tante.'
Maar m'n moeder, waarop ze was gebaseerd...
...bevond zich, vond ik, in een ander universum.
Ik wist dat ik niet de enige was met een moedercomplex...
...maar ik dacht echt dat m'n moeder zich in een ander universum bevond.
Het gaat om haar angsten en bangheid en paniek.
Maar wat ik toen niet begreep...
...en pas jaren later leerde...
Ik woonde in Californië en had m'n moeder aan de telefoon.
Dit was aan het einde van haar leven. We hadden het over m'n opa.
Ze zei: 'Hij wilde tante Louise geen pijn doen.'
Ik vroeg: 'Wat bedoel je?'
Ze zei: 'Hij schopte haar, maar dat was niet z'n bedoeling.'
En ik: 'Hoezo trapte hij haar?'
'Hij schopte haar in haar vagina.'
'Wat?'
'Ja, hij schopte haar in haar vagina.'
'Wat was er aan de hand?'
'Geen idee. Ze ging de dag erna trouwen. En hij was van streek.'
En ik dacht...
Alles viel op z'n plek.
Ik herinner me namelijk dat m'n moeder tijdens een nachtmerrie riep:
'Papa, trek je broek weer aan. Niet doen. Trek je broek weer aan.'
Ik heb geen bewijs, maar hij was een slechte man.
Net als m'n vaders vader.
Sommige kerels uit Zuid-Italië.
Ik kwam naar Hollywood om films te maken...
...maar belandde bij de televisie en werd scenarioschrijver...
...door m'n eigen zwakheden.
Ik was bang om te regisseren en het geld speelde ook een rol.
Maar tijdens het tweede seizoen nam m'n agent me mee uit lunchen...
...en zei tegen me: 'Ik wil benadrukken dat je een merk bent.
Dat zeg ik want je kunt nu de films maken die je wil.'
Veel mensen zouden toen vast zijn gestopt. Misschien had ik dat ook moeten doen.
Maar ik hield van zo The Sopranos, daarom ging ik door.
Men heeft het vaak over het creëren van een universum.
Hoe langer ik The Sopranos deed, hoe minder ik naar iets anders kon kijken.
Het was niet langer logisch.
Het bevond zich niet in het universum waarin ik mij bevond.
De personages en ik bevonden ons er samen.
Het draait om de personages. - Wat is er?
Het verhaal komt voort uit die personages...
...en in dat kleine universum...
...steeds maar weer...
...hebben de personages een pact met de duivel gesloten.
Het gaat om geld en de dood, nietwaar?
Waarom moeten wij het lijk ruimen? - Stel je nu opeens vragen?
Iedereen heeft een pact gesloten met de duivel.
Er stond nog een lening open.
Mag ik je onderbreken?
Melfi sloot een pact met de duivel.
Ik weet niet waar dit verhaal heen gaat...
...maar er zijn enkele ethische regels die we even moeten bespreken.
Wat je me hier vertelt, valt onder m'n beroepsgeheim...
...behalve als ik...
...zou horen dat er een moord gaat plaatsvinden.
Niet dat dat zo is, maar stel.
Als een patiënt bij me komt en me vertelt dat iemand iets gaat overkomen...
...dan moet ik naar de politie.
'Moet ik naar de politie?' - Strikt genomen.
'Strikt genomen.'
Ik weet niet wat er met hem is gebeurd. Ik zeg het alleen maar.
Is dat geen pact met de duivel? - Alsjeblieft.
Hij is een goede man, een goede vader.
Je zegt net dat hij een depressieve crimineel is.
Hij heeft een kort lontje en gaat voortdurend vreemd.
Is dat jouw definitie van een goede man?
Carmela was getrouwd met de duivel.
Ze huwde hem en ze bleef met hem gehuwd.
Je kunt gaan of je blijft om te horen wat ik te zeggen heb.
Vertrouw op je gevoel en ga bij hem weg.
Je zult je nooit meer goed over jezelf voelen.
Je kunt die gevoelens van schuld en schaamte...
...waarover je vertelde, niet onderdrukken zolang je z'n handlanger bent.
Hem verlaten?
Neem alleen de kinderen mee, wat er van ze over is, en ga.
M'n priester zegt dat ik moet proberen...
...om een beter mens van hem te maken. - Hoe gaat dat?
Ze kreeg te horen dat zij en haar kinderen onmiddellijk bij hem weg moesten.
Die psychiater was de enige...
...die daar in de hele serie de waarheid over sprak.
Tony...
Je hoeft niets te betalen, want ik neem geen bloedgeld aan.
Proficiat. - Dat geldt ook voor jou.
Dank je.
Je kunt nooit zeggen...
...dat je het niet weet.
'Je leeft van z'n bloedgeld.'
Tony, wat heb je gedaan?
'Ga onmiddellijk weg met je kinderen.' - Voor jou.
O, mijn god. - We hebben een goede week.
Dat deed ze niet. - O mijn god, wat een auto.
Het is interessant...
...hoe diep iemand als zij alles moet ontkennen.
Of wat ze zichzelf moet wijsmaken.
Er was niets dat ze niet tot op zekere hoogte wist.
Als Tony de duivel is, is er een pact met de duivel?
Hij heeft z'n pact gesloten met de duivel.
Hij vertegenwoordigt de duivel, linksom of rechtsom.
Maar hij was niet blij met het pact. Dat heb ik vaak gedacht.
Mensen vonden dat hij gestraft zou moeten worden.
Mijn antwoord daarop was dat hij elke dag werd gestraft.
'Zag je dan niet dat hij jarenlang doodongelukkig was?'
Hij worstelt. Hij is niet gelovig. Hij gelooft niet in de overheid.
Mr Soprano is met ons meegekomen.
Het enige waarin hij gelooft, is zijn erecode.
Agent Harris heeft vast uitgelegd dat er iets is dat je moet horen.
En z'n erecode gaat naar de mallemoer.
Ontmoetingen? Met wie dan? In godsnaam, Livia.
Met iedereen. Raymond, Larry.
Zijn de moeders van m'n capo's bij hem geweest?
Als dit waar is, dan weet je wat ik...
Ik ben de baas, in godsnaam.
Als ik niets doe, bloed of...
Ik moet wel.
Je bent er geweest, hufter.
Hij heeft niets meer en hij kijkt rond en hij...
Dat zoeken is een gevoel dat veel Amerikanen ook hebben.
Je kunt kopen en doen wat je wilt. Maar z'n basis was weg.
Hij probeert altijd te doen wat juist is...
...maar daardoor vergalt hij de levens van anderen.
Hij probeert altijd te doen wat juist is en het is nooit het goede.
Het restaurant van z'n vriend opblazen zodat er geen schietpartij plaatsvindt.
Hij denkt dat hij het juiste doet, maar het verpest de levens van de rest.
Wat doe je, verdomme? - Kijk me aan.
Zeg me dat je hier niets te maken hebt.
De serie ging steeds dieper.
Ik heb je je zaak niet afgefikt.
Dat kwam voor een groot deel door Jim.
Ik zweer het op m'n moeder.
Jimmy had magie. Die magie straalde uit...
OUD-VOORZITTER EN CEO HBO
...in cirkels naar iedereen...
...waaronder de crew, de regisseurs, de schrijvers, de acteurs.
Stilte.
Het was altijd geweldig, van het begin tot het eind.
We gaan filmen. Achtergrond. Actie.
Met hem voelde het alsof we speelden, zoals kinderen spelen.
'Jij bent de moeder en ik de vader.'
Klopt. - Zo makkelijk en zorgeloos was het.
Achtentwintig, take acht. Marker A.
Actie.
Vooruit. Zeg nog eens dat ik net zo klink als je vrouw.
Vooruit.
Hij zat vaak te dollen.
Hij gaf me luchtzoenen, trok z'n kleding uit.
Hij was gestoord.
Oké. - Wacht even.
Zeg nog eens dat ik net zo klink als je vrouw.
Jij en ik.
Hij was geweldig voor de crew, liet ze lachen.
Hij gaf alle castleden 30.000 dollar.
Nadat hij voet bij stuk hield tijdens de onderhandelingen...
...en HBO hem een miljoen per aflevering betaalde?
Ja.
We wisten niet eens dat er sprake was van een deal.
We konden niet onderhandelen.
Dat vond hij vreselijk.
Daarom riep hij ons een voor een bij zich in z'n trailer...
...en gaf ons 'n cheque van 30.000 dollar.
Wat?
Ik heb nooit 30.000 dollar gekregen. Oké. Nu zet ik jou in de kijker.
Nee, daar weet ik niets van.
Gaf hij geld aan de cast? - Ja.
Dat is echt iets voor hem.
Hij was goedhartig, aardig...
...hij zorgde voor z'n vrienden.
Hij was gul.
Hij vond dat HBO ze had genaaid.
En hij wilde iets doen om dat goed te maken, om te helpen.
En misschien had hij ook spijt...
...voor de dagen dat hij niet op de set verscheen. Iedereen stond klaar.
'Waar is Jim?'
We hebben allemaal behoorlijk gefeest.
Er waren soms ochtenden waarop we moeilijk uit bed kwamen.
Niet alleen Jim.
Wat er gebeurde was dat, behalve het geld dat zoiets kostte...
...je bezorgd was over wat er met hem aan de hand was.
Uiteindelijk moest hij akkoord gaan...
...dat we elke dag een ton zouden inhouden...
...als hij niet kwam opdagen. - Dit is pick-up. Alex...
Jim wist of verwachtte niet...
...hoe moeilijk het was om de hoofdrol te spelen.
Ik had geen idee.
Ik liep met een grote glimlach naar binnen en kreeg de deksel op m'n neus.
En ik zei: 'Oké, ik moet uitzoeken wat ik moet doen.' Ik had geen idee hoe.
Normaal begin je maandagochtend om 5.30, 6.00 uur...
...of zelfs vroeger. Je werkt 14 uur. Omdat de acteurs 12 uur vrij zijn...
...begin je om 08.00 uur, tot 22.00 uur en de dag erop werk je tot middernacht.
Als je thuiskomt, moet je zeven, acht pagina's uit je hoofd leren...
...vier of vijf scènes voor de dag erop.
Op vrijdagavond ga je langer door. Dan ben je er tot diep in de nacht.
Soms zagen we de zon opkomen op zaterdag...
...en op maandag begint het opnieuw.
Om de andere dag stopte hij ermee. Misschien elke dag, maar geef hem...
Om de dag gingen we naar een café...
...en hadden we hetzelfde gesprek.
We werden dronken en hij zei dat hij ermee kapte.
Waarop ik zei dat er mensen afhankelijk van hem waren.
Hij beaamde dat.
Meestal kwam hij terug.
Maar een paar keer is hij een paar dagen verdween.
Het werd hem te veel.
En actie.
Ik zal eens iets zeggen wat jou niet zal bevallen.
Shit. Stop maar. - Cut.
Klotescène.
Hij vond dat hij naar plekken moest die...
...destructief voor hem waren. - Weet je wat?
En pijnlijk.
SEIZOEN 3, AFLEVERING 12
Je bent geschift. - Ik wilde sympathie, meer niet.
Kom hier.
Luister eens goed naar me.
Je belt me niet meer, helemaal niks. Als je me ziet, steek je de straat over.
Je bent gevaarlijk en ik wil dat je oprot.
Nee, niet doen. Ga niet weg.
Ik bel je vrouw.
Wat zei je?
Ik ga naar Columbia en vertel je dochter over ons.
Sommige dingen die ik gebruik om boos te worden...
...zoals slaapgebrek...
...maken je pisnijdig.
Slaap twee nachten achtereen weinig voor je een gewelddadige scène hebt.
Alles wat iemand zegt, maakt je link.
Luister naar me.
Kom bij m'n vrouw of gezin in de buurt en ik maak je af.
Hoor je me? Ik maak je af.
Vermoord me. Vermoord me, kloot...
Ik doe rare dingen, sla met mijn hoofd tegen dingen.
Je doet wat je moet doen. Doe een scherpe steentje in je schoen...
...en loop ermee rond. Het is suf, maar het werkt.
Je bent boos.
Langzaam ontsluiten zich dingen, maar ik moet alleen zijn.
Ik ben niet het type dat veel kletst voor ik iets moet doen.
Ik drink zes koppen koffie.
Dat raad ik niet aan, maar... En dan ben je boos.
Ik doe alles om ergens te komen zolang ik niemand kwets.
Vies, vuil secreet.
Godverdomme, Tony.
Het staat erop, laten we...
We hebben het. - Cool.
Om zich klaar te maken sloeg hij zo vaak tegen de binnenkant van de auto...
...dat z'n knokkels beurs werden.
Hij moest zichzelf dat aandoen.
Toen Jim de verrader vermoordde, bezeerde hij z'n handen.
Aan het touw.
Hij wilde dat personage koste wat het kost geloofwaardig maken...
...en tenzij je heel goed oplet, neem je je werk mee naar huis.
Dat is niet altijd een goed idee voor een acteur.
Ik denk dat het z'n tol van hem eiste.
Toen jij tegen mij zei: 'Hij vond het lastig'...
...zei ik: 'Dat is wat hij zei.' - Inderdaad.
Tot op zekere hoogte ben ik een betweter...
...omdat er uiteraard meer meespeelden. - Ja.
Hij had problemen die inmiddels bekend zijn...
...die een rol bleven spelen.
Hoe herstel je van zo'n shoot?
Je drinkt. Ik weet het niet.
We deden een interventie met hem in mijn appartement in New York...
...om hem te overtuigen dat hij...
...naar een ontwenningskliniek moest.
Inmiddels was er veel frictie.
De smoes was dat ik Jimmy uitnodigde om de lucht te klaren.
Hij arriveerde.
De dag ervoor hadden we gerepeteerd.
Zijn zus... Iedereen was er. Hij kwam binnen...
...en toen hij ons zag zitten, zei hij: 'Bekijk het maar.'
Hij liep weg. Iedereen riep z'n naam.
Hij draaide zich om naar mij en zei: 'Ontsla me'...
...en hij vertrok.
TONY GEEFT DE MIDDELVINGER
GANDOLFINI VALT FAN AAN!
Jim had, net als wij allemaal, dingen waaraan hij moest werken.
Zijn leven veranderde dramatisch in de loop van de serie.
Relax, man.
Flikker een eind op. Begrepen?
Ja. Rustig maar.
Ik sla je verrot.
Hij werd van een relatief onbekende acteur...
...ineens een enorme ster die door iedereen werd herkend.
Het was vreemd voor hem dat z'n privacy was verdwenen.
Hij stond overal in de schijnwerpers. Hij ging niet op in de menigte.
M'n kinderen zijn erbij. - Snoep of ik schiet.
Hij was heel anders dan Tony Soprano.
Hij was heel relaxed.
Hij droeg Birkenstocks en hield van Green Day en AC/DC.
GANDOLFINI SPEELT MET PUPPY VAN FAN
Wat is hij? - Chihuahua-pomeriaan.
Veel fans zien Tony Soprano...
...als een rolmodel, wat in veel opzichten heel eng is.
Waarschijnlijk voelde hij dat.
Hij werd gezien als Tony Soprano, maar dat was hij niet.
Hij was een goeie vent en erg complex.
Wil je nog iets kwijt?
Je zou kunnen zeggen...
...en ik weet het niet zeker, maar misschien leek hij meer op Tony...
...dan hij wilde toegeven. Dat het te makkelijk voor hem was.
Kan ik je iets vertellen, Tony? - Doe niet alsof ik een keus heb.
Het afgelopen jaar droomde ik over Furio en was ik verliefd op hem.
Hij praatte met je. Arme ziel. - Hij liet me voelen alsof ik ertoe deed.
Je vroeg me laatst wat Irina's nicht heeft wat jij niet hebt.
Daar heb ik over nagedacht, want het is een goede vraag.
Ze is sexy, zelfs met één been, maar dat is het niet.
Ik kon met haar praten, omdat ze iets te melden had.
Ik ben hier. Ik heb dingen te zeggen.
Behalve 'breng de stoelen naar beneden' en 'heb je de trust ondertekend?'
Ze is een volwassen vrouw die het zwaar heeft gehad.
En ze is alleen en ze heeft moeten vechten.
In tegenstelling tot mij?
Wie wilde het verdomme zo?
Wie ging er over de zeik toen ik makelaar wilde worden?
Je kon 20 jaar op je reet zitten en huisvrouwtje spelen...
...en niets doen dan klagen en zeuren tegen mij.
Tegen je priester. Bekijk het.
Mensen vonden dat de serie donkerder werd. Nou, hij werd donkerder.
'Ik ben de verrijzenis...
...en ik ben het leven,' zegt de Heer.
'Wie in Mij gelooft, zal leven...
...ook al is hij gestorven.
OP 9 JUNI 2013, ZES JAAR NA THE SOPRANOS...
...STIERF JAMES GANDOLFINI OP 51-JARIGE LEEFTIJD.
En ieder die leeft in geloof aan mij...
...zal nooit sterven.'
Als de hemel bestaat, wat wil je horen van God als je aan de hemelpoort staat?
Neem het even over. Ik ben zo terug.
Nee. - Dat is het.
Verander het niet.
Oké. - Het is te goed.
Denk aan de mogelijkheden.
Dit is jaren na het einde van de serie. Zijn agent belde me.
En ze zei...
Ze was... Niet lomp. Ze was rechtdoorzee.
Was je verbaasd? - Nee.
Beste Jimmy...
...je familie vroeg me vandaag te spreken. Ik voel me vereerd en ontroerd.
De traditionele rede die ik had geschreven leek op slechte televisie.
Daarom schreef ik een brief, maar ik lees hem voor aan een publiek...
...dus hij begint met een grap.
We waren ooit bezig met een scène. In het script stond:
'Tony opent boos de deur, sluit hem en begint te praten.'
De camera's draaiden, jij deed de deur van de koelkast open...
...en sloeg hem keihard dicht en je bleef maar slaan.
Je sloeg en je sloeg en ging helemaal los op de koelkast.
Uiteindelijk moesten we 'cut' roepen.
Ik herinner me dat je zei: 'Deze rol...
...de plekken waar hij me brengt en de dingen die ik moet doen...
...het is zo donker.' Ik weet nog dat ik zei:
'Zei ik dat je de koelkast moest mollen?
Staan er ergens in het script "Tony molt de koelkast?"
Er staat: "Tony doet de koelkastdeur boos dicht."
Dat staat er. Jij hebt de koelkast gemold.'
Iets anders waar ik aan moet denken...
...is het filmen tijdens die bloedhete zomer in New Jersey.
Jij zat in een aluminium strandstoel...
...met een natte zakdoek op je hoofd.
Ik werd overspoeld door liefde.
Op dat moment wist ik dat ik op de juiste plek was.
Want...
Ik zei: 'Dat heb ik niemand zien doen sinds mijn vader...
...en mijn Italiaanse ooms...
...en mijn Italiaanse opa, onder dezelfde hete zon in New Jersey.'
Ik was zo trots op onze afkomst.
Het maakte me trots op onze afkomst toen ik jou dat zag doen.
Ik ben ouder dan jij, maar ik heb ons altijd als broers beschouwd.
En over die gast die tussen ons stond... Het was jij en ik en een derde kerel.
Mensen zeggen altijd: 'Tony Soprano, waarom hielden we zoveel van hem...
...als hij zo'n hufter was?'
Mijn theorie was dat ze het jongetje zagen.
Ze voelden en hielden van het jongetje. Ze voelden zijn liefde en pijn.
Dat was jouw verdienste.
Nog een keer. - Opnieuw.
In het werken met Jim als Tony tijdens het schrijven...
...zag je elementen van jezelf in Tony?
Tegen het einde wel.
Ik zag dat we op een vreemde manier samen één waren geworden.
Er waren twee Davids.
Hij was zo grappig als hij dat wilde zijn.
Zo geweldig als hij dat wilde zijn.
Maar deze persoon...
...die jou bewust deed voelen alsof jij...
...de oorzaak was van zijn chagrijnige gedrag...
...of wat dan ook, zijn ongelukkige...
...of dat jij iets moest doen om hem gelukkig of zo te maken...
...dat zou niet gebeuren.
Het derde seizoen brak aan en ik keerde niet terug.
Ik was niet gelukkig.
Voor mij was de situatie te giftig geworden.
We kwamen die kamer alleen uit om naar de set te gaan, wat z'n eigen...
...uitputtende horror was.
Het was veel werk. Je moet aanwezig zijn...
...zonder een rol te hebben waarbij je...
Uiteindelijk had ik er geen zin meer in en dat wist hij en dat maakte hem kwaad.
Ik heb een aantal fouten gemaakt.
Toen hij me ontsloeg...
...waren we in die... Het was vreselijk. En hij...
Alles waarvan David me beschuldigde, klopte.
Ik onderbrak hem tijdens gesprekken met anderen.
Dat was iets wat ik deed. Ik heb een aantal slechte dingen gedaan.
En dat was wat...
Dat was uiteindelijk ons probleem, wat je moest jezelf gedragen.
Je moest je gedragen. Hij staat erg op goede manieren.
Hij heeft een gedragscode en wat acceptabel is en wat niet.
En ik denk dat ik...
Ik was waarschijnlijk langzaam maar zeker veranderd...
...in een soort moederfiguur, een zwart gat voor hem.
In de schrijverskamer werk je samen...
...maar het blijft jouw visie. Leidde dat tot spanningen?
Laten we het zo zeggen. Ik werd soms enorm boos...
...omdat niemand iets bedacht.
Sindsdien denk ik:
je zei overal 'nee' tegen, dus misschien stopten ze daarom.
Je houding maakt je tot een effectieve leider.
Maar iedereen mankeert iets. Zelfs jij.
Zeven doodzondes en de jouwe is trots.
David is niet bereid compromissen te sluiten...
...maar je moet meedogenloos en genadeloos zijn...
...om de kunsten te beschermen.
Dat geldt voor elke kunstvorm.
Met alle respect...
...maar je weet niet hoe het is om de leider te zijn.
Elk besluit dat je neemt, is van invloed op elk facet van alles wat je doet.
Het is bijna te veel.
Uiteindelijk sta je er alleen voor.
Hij stond enorm onder druk, omdat je nu...
Je hebt de lat hoog gelegd en nu moet je er elk jaar overheen.
Het moet beter. Niet alleen om het publiek tevreden te stellen...
...maar om het interessanter en vreemder te maken.
Denk aan de risico's die hij nam.
Z'n fantasierijke karakter, die verwondering.
Wat als we dit doen? - Ik wil naar huis.
Er zijn niet-onderhandelbare voorwaarden. - Zoals?
Je paard komt er niet in. - Waarom niet?
Serieus? De stank en de drollen.
Die ruim ik op. - Dat zeg je altijd.
Het kwam uit z'n hart en fantasie.
We wisten dat als we ook maar iets aan onze dialoog wilden veranderen...
...ze de Hoofdcilinder moesten bellen.
Zo noemden we hem. - De Hoofdcilinder?
De Hoofdcilinder ergens hoog in een toren.
We wachtten tot we hoorden dat het mocht...
...of niet, want het was belangrijk voor hem...
...en het was zijn project. - Juist.
We waren er om zijn project te dienen.
Kijk allemaal naar mij. - Dat was onze taak.
Geef me een knuffel.
IEDEREEN HEEFT EEN HELD NODIG
Degene die de lat het hoogst legde, was David.
Het kwelde hem en hij was nooit tevreden met het werk.
Hij was zo iemand die...
'David, geniet ervan.'
Kom op, vriend. David, gefeliciteerd man.
Hoe gaat het ermee? Dank je.
Leuk je te zien. Alles goed? - Ja.
IN OKTOBER 2023 WERD DAVID CHASE OPGENOMEN IN DE HALL OF FAME IN NEW JERSEY
Om de zoveel decennia komt er iemand die het verschil maakt.
Wat zo fijn is als je uit New Jersey komt, is dat niemand ons aan ziet komen.
Compromisloos, onverbiddelijk, innovatief...
...idealistisch, een hopeloze romanticus...
...en ja, een cynische, zelfdestructieve, tegendraadse man.
Met andere woorden: een kerel naar m'n hart.
Verander m'n vlees in rauwe varkensham.
Die verdomde dromen, allemachtig.
Ik wil het met je hebben over dromen. - Het is oké.
Dromen en films liggen zo dicht bij elkaar dat je...
...van deze kamer naar waar dan ook kunt gaan.
Juist. Vrije associatie. - Ja.
Pak hem.
Kom op, Ton. Vroeg of laat moet je de feiten onder ogen zien.
Ik wil het niet horen. - Het moet.
Ik heb heel lang gedroomd dat ik iemand had vermoord.
En de zwaarte ervan voelde ik te laat.
Ik zei tegen mezelf in de droom: 'Waarom heb je dat gedaan?
Je hebt alles weggegooid. Je bent er geweest.
Waarom heb je dat gedaan?'
En nu het nieuws.
Wil je een proefritje maken?
Het leuke aan dromen in The Sopranos is dat...
...je een personage hebt dat de controle hoort te hebben...
...maar in dromen heb je nooit controle. - Nee, nooit.
SEIZOEN 6, AFLEVERING 2
Wat wilde Tony in de dromen over Kevin Finnerty?
Wat is dit?
Dit is m'n portemonnee niet. O, nee.
Hij zei: 'Wie ben ik en waar ga ik heen?'
Hij was doodsbang.
Tony's grootste fout als gangster is dat hij een geweten had.
We zijn onder de indruk dat we in het bijzijn zijn van een man...
...wiens verkoopteam de messing ring 12 kwartalen op een rij heeft gewonnen.
Het stelt niet veel voor. Er is altijd een sneller wapen.
David zei zelfs dat Tony in een ander leven...
...tuinmeubels zou verkopen op de Garden State Parkway.
Kevin Finnerty was de alternatieve versie van Tony.
Ik ben hier omdat ik dacht dat je me kon helpen Finnerty te vinden.
Ik heb z'n portemonnee, z'n aktetas, maar ik ben hem niet.
Ooit gaan we allemaal dood en dan zijn we hetzelfde als die boom.
Geen ik, geen jij.
Diep vanbinnen weet hij het verschil tussen goed en slecht.
Je hebt het verkeerde beroep als je je daarover druk maakt...
...want je gaat veel slechte dingen doen.
Ik had de hele nacht nachtmerries. Koortsdromen.
Ik schoot iemand dood. Een vriend van me.
Therapie was een uitlaatklep voor Tony.
Ik was vervuld met...
Boosheid. - Ja, boosheid. Jij weet alles.
Je hebt je boosheid nooit aangepakt en kijk wat je dat heeft gekost.
De grootste bedreiging ben je zelf.
Maar dat is menselijk.
Maar sommige mensen zijn zelfdestructiever dan anderen.
Je slikt het door als een pil.
En later in de serie peyote...
...een andere manier waarop hij het grotere plaatje onderzoekt.
Ik snap het.
Aan het begin van elke aflevering zaten we om de tafel...
...en lazen we samen het script.
Maar we kwamen binnen met ingehouden adem.
Zo van: 'is dit je laatste aflevering?'
Je wist nooit wie er meespeelde in de volgende afleveringen. Hilarisch.
En wij: 'Nee, niets aan de hand.'
We waren doodsbenauwd.
De mannen vroegen zich af wie er aan de beurt zou zijn.
Het ritueel was dat als David je uitnodigde voor lunch of diner...
...je er geweest was.
Het 'telefoontje' van de Hoofdcilinder.
Maar hij is de baas, weet je.
Het deel van jou dat je in Tony zag...
...wat dat het bazige? Met het idee... - Dat dacht ik.
Je hebt haar vermoord. - Als iemand in de serie dood ging...
...moest ik het de acteur vertellen.
Dat vond ik moeilijk.
Jezus Christus.
Mensen waren behoorlijk van slag. - Ik moet even zitten.
Ik kan niet meer staan. - Sommigen smeekten bijna.
Is dat goed, Tony?
Het is hun baan. Hun inkomen.
We hebben gevochten voor Vincent Pastore, Big Pussy.
'Vermoord hem niet, David. Geef hem nog een seizoen.'
Maar ja, dit is een serie over gangsters. Mensen moeten weg.
Godver.
Adriana.
Ik probeerde er afstand van te nemen.
Wat is er met haar?
De FBI.
Door zoals hem te denken. 'Moet weg.'
Godallemachtig.
Toen we besloten dat Adriana zou gaan samenwerken met de FBI...
...was het duidelijk.
Dit zou niet goed aflopen voor Adriana.
Ik regel het.
David nam me apart en zei: 'Ik film het op twee manieren.
Ik film dat je ontsnapt...
...en ik film dat ze je vermoorden...
...en niemand weet hoe het eindigt tot het op tv komt.
Want we hebben een geheimhoudingsplicht op de set...
...dus niemand mag weten hoe het echt zit.'
Ik zei: 'Maar ik ben dood en ik speel niet meer mee.'
En hij ging van...
Ik accepteerde een andere klus, want ik wist het niet...
...en ik was bang en hij was over de zeik...
...want dat zou bekend worden.
Maar ik moest die klus aannemen. Ik dacht dat ik nooit meer zou werken.
Ik wist dat, omdat ik Adriana vijf seizoenen had gespeeld...
...en daar bekend om was, dat dat m'n leven zou zijn.
Ik wist dat ik altijd dezelfde rollen zou krijgen.
Daarom moest ik die klus aannemen.
SEIZOEN 5, AFLEVERING 12
Hallo? - Ik ben het.
Ik weet niet eens hoe ik dit moet zeggen.
Christopher probeerde zelfmoord te plegen.
O mijn god, is hij in orde? - Hij mankeert niets.
Hij was in Ramapo. Blijkbaar had hij pillen geslikt.
Een agent vond hem in het toilet van een eetcafé.
Hij is naar het ziekenhuis gebracht.
Ik ga er nu heen en ik stuur Sil langs om je op te halen, oké?
Jezus Christus.
Ik was verdrietig dat ik moest gaan, maar ik was er klaar voor.
Ik wist dat het zo moest zijn.
Het was moeilijk vanwege het personage en de acteur.
Het was niet alleen Adriana. Het was Drea de Matteo.
David wilde haar dood niet laten zien, want hij hield van haar.
Waarom huil je? Hij komt erbovenop.
Ik wilde niet zien dat Adriana werd doodgeschoten.
Dat kon ik niet aanzien.
Daarom doorbraken we de stijl van de serie.
Normaal gesproken zag je dat iemand werd doodgeschoten.
We bespraken hoe we het zouden aanpakken.
Als het niet natuurlijk voor de camera gebeurt...
CINEMATOGRAAF
...dan moeten we een poëtische transitie vinden.
Ze is niet wild en ze smeekt niet. Ik denk dat het...
We filmen. - ...eerder zo gaat.
Actie.
Dat was de moeilijkste scène die ik ooit heb gespeeld.
En natuurlijk, ze is geweldig. Ze zei: 'Wees niet te lief voor me.
Het is duidelijk dat dit m'n laatste scène is.
Laten we hem goed maken.'
Ik zei: 'Stevie, we moeten door.
Ik ben een kutwijf, jij een maffioso. Pak me bij m'n haar en doe het.'
Nee.
O, nee.
Kom op. - Nee.
Alsjeblieft. - Waar ga je naartoe?
Kom hier, kutwijf. - Nee. Alsjeblieft.
Nee.
Toen ik de scène schreef...
...stond in de script dat de camera langzaam naar de lucht draait.
Daarna zou hij langzaam naar beneden gaan om Tony en Carmela te vinden...
...in een andere scène.
Het is geen toeval dat Tony en Carmela in de laatste scène in het bos zijn.
Ze zegt dat ze vastgoed wil kopen.
Het is een prachtige lap grond. - Met dit uitzicht?
Het is zes ton waard. De taxateur komt maandag.
Hij denkt alleen maar aan Adriana.
Ik raak ontroerd als ik aan dat personage denk...
...dat zo eindigt.
Het was ook het einde van Drea de Matteo.
Drea zou er niet meer zijn.
Gaat het? - Ja. Ik? Absoluut.
Wanneer begon je te denken aan het einde van de serie?
Er waren zeven seizoenen, maar ze noemden ze 6A en 6B...
...omdat HBO de acteurs dan geen loonsverhoging hoefde te geven.
Als ze het seizoen zeven hadden genoemd...
...hadden ze volgens hun contract recht op loonsverhoging.
Cut.
Twee jaar ervoor zei Chris Albrecht tegen me:
'Je moet gaan nadenken over een einde.'
Daar had ik nog niet over nagedacht, want het einde?
Als de serie wordt gecanceld. Weet ik veel.
Dat overkomt alle tv-series, toch? Uiteindelijk worden ze gecanceld.
Maar dit was anders.
Je regisseerde de eerste aflevering...
...maar daarna niet meer terwijl je schreef en produceerde.
Maar toen kwam je terug en regisseerde je de laatste aflevering.
Ja, met Alik, dezelfde cinematograaf.
We waren allebei geëvolueerd. - Ja.
Er was tien jaar verstreken. - Een lange tijd.
In de laatste aflevering...
...hadden we het veel over 2001...
Het camerastandpunt dat wordt verstoord...
...omdat het personage het shot binnenloopt.
De astronaut begint zichzelf te zien.
Hij draagt het ruimtepak en ziet zichzelf in de spiegel...
...en als hij zich omdraait ziet hij zichzelf zonder ruimtepak.
Daarna zit hij in z'n eentje te eten en wordt hij steeds ouder.
Hij kijkt achter zich en ziet zichzelf in het bed liggen als een oude man.
Die eenvoudige techniek heeft me altijd betoverd.
En voor die aflevering...
SEIZOEN 6, AFLEVERING 21
...loopt Tony door z'n eigen camerastandpunt.
Dat deed me denken aan de tijd...
...en de naderende dood.
Meneer? Pardon.
Of iets dat nadert.
Het heeft iets mystieks.
Voor de laatste scène...
...was het eerste idee dat ik heel lang heb gehad, dat...
...Tony terug zou rijden naar Manhattan, via de Lincoln-tunnel...
...voor een bijeenkomst en dat hij daar aan z'n einde zou komen.
Dat wist ik niet, maar het zag er slecht uit. Zo zou het gaan.
Als je het zou zien, zou je denken: dit loopt niet goed voor hem af.
Maar je zou het nooit weten.
En toen reed ik op de Ocean Boulevard.
Ik zag een eetcafé en dacht:
misschien moet het einde plaatsvinden op de plek waar ze altijd eten.
Stilte, alsjeblieft.
En toen ik zei dat ik aan 'Don't Stop Believin' dacht...
...werd ik voor gek verklaard.
'Voor de allerlaatste aflevering?'
Iedereen stond op z'n achterste poten.
Ik zei: 'Beslissen jullie dan maar.'
ze was een dorpsmeisje
Hoi. - Hoi.
ze leeft in een eenzame wereld
Ik zei het niet om tegendraads te zijn.
ze nam de nachttrein naar een willekeurige plek
hij was een stadsjongen
Waar heb je zin in? - Geen idee.
Hoe vaker ik het hoorde...
...hoe meer me één zin in dat nummer opviel.
'De film eindigt nooit. Hij gaat door en door en door.'
Ik dacht: wauw.
vreemdelingen die wachten
overal op de boulevard
Die aflevering heeft een circulariteit.
Het is alsof je teruggaat naar de eerste aflevering.
Naar achteren.
De exploderende Weber, de exploderende auto.
Als je die helling niets vindt, bouw ik een andere voor je.
Misschien is het 't hout.
Die circulariteit viel me op. Eerste aflevering, laatste aflevering.
Kinderen, kom hier.
Er is een vibe, de patronen van het leven die je steeds ziet gebeuren.
Weet je, soms...
...is het leven goed. - Het leven is vaak goed.
ik werk hard om zodat ik genoeg heb
iedereen is op zoek naar opwinding
In de scène in het eetcafé...
...blikken ze veel terug. - Inderdaad.
Op mijn familie.
In het eerste seizoen zei Tony... - Je herinnert je de momentjes...
...zoals deze...
...die goed waren.
Kop op.
AJ herinnert hem eraan. - Concentreer je op de goede tijden.
Doe niet zo sarcastisch.
Heb je dat niet ooit gezegd? Herinner je de goede tijden?
Heb ik dat gezegd? - Ja.
overal op de boulevard
Dat is ook zo.
Die scène bouwt zich op als een kleine piramide...
...waaraan we steeds verder bouwen.
Je ziet van alles gebeuren.
Ze probeert haar auto te parkeren, er zijn veel mensen...
...veel personages, de kerel met het Members Only-colbert.
die zich ergens in de nacht verstoppen
Er komen mogelijke bedreigingen binnen.
De spanning stijgt in de scène in het eetcafé.
We verwachten iets.
Ik heb alvast iets besteld.
blijf geloven
hou dat gevoel vast
straatverlichting, mensen
blijf...
En dan wordt het scherm opeens zwart. Het was zo plotseling en vreemd.
Het overviel mensen.
Ik belde iedereen met de vraag of m'n tv kapot was.
Ik was bij Jim en Jim zei: 'Is dit het?
Is dit het?' Hij kon het niet geloven.
Dus Jim wist het niet? - Nee.
Was hij boos?
Hij was onthutst, net als de rest.
Dit was het dan.
Het verhaal is uit.
Ik dacht bij mezelf: dit is David. Dit is David verdomme.
Dit is precies zoals hij de serie wilde beëindigen.
Niemand mag weten wat er gebeurt.
Ik dacht aan het heelal dat oneindig doorgaat.
Jij gaat niet eeuwig door, maar het heelal wel.
De film gaat door.
De oplossing is dat er geen oplossing is.
Dat ontsluit een interessant poëtisch punt van een open einde.
Talloze mensen hebben tegen me gezegd:
'Ik weet dat jij het weet. Wat is er echt gebeurd?'
Vanity Fair wilde een artikel doen, tien jaar na Sopranos.
Ze wilden van me weten hoe het echt is afgelopen.
Jij hebt...
'Oké, voor de laatste keer.
De regisseur zei "cut" en de acteurs gingen naar huis.'
Wat is het geweest? Wordt Tony vermoord? Wordt het gezin neergeschoten?
Iedereen is blij. De oplossing en de impact betekenen niets...
...want 20 minuten erna ben je de serie vergeten.
Maar met een filosofisch einde...
...een open einde, wat het is geworden...
...leeft de serie eeuwig voort. Niemand komt erachter.
Het einde is wat jij wilt.
Hij stierf op late leeftijd. Iemand schoot hem door z'n kop.
EINDE LEIDT TOT NIEUW DEBAT
Iedereen komt voor het laatst bij elkaar.
FINALE THE SOPRANOS: VERGEET HET!
'Ongelooflijk wat ik zojuist heb gezien.'
HEBBEN WE HIER OP GEWACHT?
'Wat is er gebeurd?'
Wat is er over?
Iets dat je moet oplossen.
'Hoe ga je het oplossen?' Door de serie opnieuw te bekijken.
Was je er klaar mee? Had je er vrede mee?
Was je verdrietig? Wilde je iets anders doen? Wat was het?
Ik wilde iets doen wat ik altijd al heb willen doen...
...namelijk een film maken.
IN 2012 REGISSEERDE DAVID ZIJN EERSTE FILM...
...NOT FADE AWAY MET JAMES GANDOLFINI.
Ik had genoeg Sopranos gemaakt en het voelde goed. Het was voorbij.
Even opletten allemaal.
Na verloop van tijd miste ik de mensen.
Het was echt een familie.
Ik miste het oplossen van problemen.
Je hebt schrijven en dan heb je: 'Welke kleur heeft z'n hoed?
Een rode hoed?
Nee, rood kan niet, want zij draagt een rode hoed.
We kunnen daar niet filmen, want je ziet het Shell-logo.'
Of tijdens het monteren.
'Waarom zwart? Waarom wordt het scherm zwart?'
SEIZOEN 3, AFLEVERING 2
Er is een scène met Meadow en AJ.
Stopping By Woods on a Snowy Evening.
Wat ben ik blij dat ik niet meer op school zit.
Heb je dit gelezen?
Lang geleden. Hij deed z'n huiswerk.
Wat betekent het?
Ik moet morgen een verslag inleveren.
Wat het betekent?
'Het bos is een mooi, donker en diep oord, maar ik moet me houden aan m'n woord.
En nog mijlen voor ik naar bed kan.'
'Woods on a Snowy Evening' of zoiets.
Van Robert Frost? - Het gedicht van Robert Frost.
En ze zegt...
Wat bedekt het veld? - Sneeuw.
Waar staat sneeuw voor? - Kerstmis.
Hallo. De kou?
Eindeloos wit, eindeloos niets?
Ik weet het niet. - De dood.
Zwart was toch de dood? - 'Zwart was toch de dood?'
Dat speelde ook door m'n hoofd.
Nu zeggen ze dat ik toegeef dat Tony is gestorven.
De waarheid is...
Ondertiteld door: Judith IJpelaar