1
00:00:02,000 --> 00:00:07,000
Downloaded from
YTS.BZ

2
00:00:08,000 --> 00:00:13,000
Official YIFY movies site:
YTS.BZ

3
00:00:08,633 --> 00:00:11,344
Wystąpienie przeciwko
takiej firmie jak Boeing

4
00:00:11,428 --> 00:00:13,304
nie zdarza się często.

5
00:00:14,305 --> 00:00:15,849
Proszę unieść prawą dłoń.

6
00:00:15,932 --> 00:00:20,228
Czy przysięga pan mówić prawdę,
całą prawdę i tylko prawdę?

7
00:00:20,311 --> 00:00:21,146
Tak.

8
00:00:22,856 --> 00:00:25,734
Boeing będzie walczył do samego końca.

9
00:00:26,317 --> 00:00:31,573
Kazał ludziom łamać zasady i przepisy,

10
00:00:31,656 --> 00:00:36,327
za co mogli zostać pociągnięci
do odpowiedzialności karnej.

11
00:00:37,787 --> 00:00:40,957
Narażaliśmy ludzi na niebezpieczeństwo.

12
00:00:41,041 --> 00:00:44,836
Skala konsekwencji tego, o czym zeznawał,

13
00:00:44,919 --> 00:00:46,588
dała mi do myślenia.

14
00:00:48,173 --> 00:00:50,425
John był odważny, że to ujawnił.

15
00:00:51,134 --> 00:00:53,386
Ale pomyślałem sobie,

16
00:00:53,470 --> 00:00:55,847
że przez to ktoś może zginąć.

17
00:00:59,100 --> 00:01:01,853
Następnego dnia rano

18
00:01:01,936 --> 00:01:04,647
John miał kontynuować zeznania.

19
00:01:06,691 --> 00:01:10,570
Ale o 10:00 Johna wciąż nie było.

20
00:01:12,363 --> 00:01:14,157
Zadzwoniłem do hotelu

21
00:01:15,116 --> 00:01:17,535
i poprosiłem o połączenie z jego pokojem,

22
00:01:18,787 --> 00:01:20,455
ale nikt nie odebrał.

23
00:01:22,082 --> 00:01:27,128
Poprosiłem, żeby ktoś sprawdził,
czy John jeszcze śpi.

24
00:01:27,879 --> 00:01:29,798
Usłyszałem, że Johna nie ma.

25
00:01:31,091 --> 00:01:33,593
Zapytałem, czy jego wóz jest na zewnątrz.

26
00:01:34,302 --> 00:01:38,056
Po chwili kierowniczka powiedziała,

27
00:01:38,139 --> 00:01:42,936
że zajrzała do jego auta
od strony pasażera.

28
00:01:44,813 --> 00:01:47,482
Wtedy zadzwoniła na numer alarmowy.

29
00:01:55,406 --> 00:01:58,660
Boeing dał światu kolejny powód,
by bać się latania.

30
00:01:58,743 --> 00:02:01,996
Kilka nowych Dreamlinerów
stanęło w płomieniach.

31
00:02:02,080 --> 00:02:03,832
Jeden z silników Boeinga 777

32
00:02:03,915 --> 00:02:05,792
zepsuł się tuż po starcie.

33
00:02:05,875 --> 00:02:11,172
To dom moich rodziców po tym,
jak silnik 777 wybuchł w powietrzu.

34
00:02:11,256 --> 00:02:15,510
Ewakuowano 129 pasażerów.
Pięć osób zostało rannych.

35
00:02:15,593 --> 00:02:19,097
…50 osób rannych po tym,
jak samolot stracił kontrolę.

36
00:02:19,180 --> 00:02:21,933
Jeden pasażer zginął w wyniku eksplozji.

37
00:02:22,642 --> 00:02:25,854
To niebezpieczne zdarzenia,
które wciąż się dzieją.

38
00:02:27,897 --> 00:02:30,817
Gdy widzisz te ciągłe doniesienia,

39
00:02:30,900 --> 00:02:33,403
zastanawiasz się, czemu Boeing wciąż lata.

40
00:02:38,533 --> 00:02:45,081
PIKOWANIE: CIĄG DALSZY KŁOPOTÓW BOEINGA

41
00:02:50,461 --> 00:02:51,754
INSPEKTOR DS. JAKOŚCI

42
00:02:51,838 --> 00:02:54,883
Nadal patrzę w górę, gdy słyszę samolot.

43
00:02:54,966 --> 00:02:55,884
„O, samolot”.

44
00:02:56,426 --> 00:02:57,302
Tak.

45
00:03:03,266 --> 00:03:05,018
Zawsze kochałem lotnictwo.

46
00:03:06,728 --> 00:03:09,230
Mój tata pracował przy F-14.

47
00:03:10,231 --> 00:03:13,443
Z hali lotniska patrzyłem,
jak samoloty odlatują.

48
00:03:15,653 --> 00:03:17,322
Dorastając blisko Seattle,

49
00:03:17,405 --> 00:03:19,741
myślałem, że będę pracował w Boeingu.

50
00:03:21,534 --> 00:03:24,913
Ucieszyłem się, gdy Boeing
zwerbował mnie zaraz po szkole.

51
00:03:25,747 --> 00:03:27,749
Boeing to była fantastyczna firma.

52
00:03:28,917 --> 00:03:31,044
Gdy nosiło się koszulkę Boeinga,

53
00:03:31,127 --> 00:03:33,379
ludzie podchodzili i cię zagadywali.

54
00:03:33,463 --> 00:03:35,340
Czuliśmy dumę.

55
00:03:35,423 --> 00:03:36,841
Zapłon.

56
00:03:37,342 --> 00:03:38,551
Start.

57
00:03:40,094 --> 00:03:43,473
Przez długi czas byłem naukowcem
zajmującym się rakietami,

58
00:03:43,556 --> 00:03:45,516
ale chciałem być przy samolotach.

59
00:03:46,392 --> 00:03:50,730
I chciałem pracować
w najlepszej firmie lotniczej na świecie.

60
00:03:51,814 --> 00:03:55,318
Przez ponad wiek Boeing
zmienił podróże na całym świecie.

61
00:03:55,401 --> 00:03:58,363
Największa firma lotnicza na świecie.

62
00:03:58,446 --> 00:04:02,742
Byłem i jestem dumny z pracy w Boeingu.

63
00:04:04,202 --> 00:04:05,828
Boeing zmienił moje życie.

64
00:04:06,704 --> 00:04:08,748
Dorastaliśmy w biedzie,

65
00:04:09,999 --> 00:04:13,544
ale nasza sytuacja finansowa
całkowicie się zmieniła.

66
00:04:13,628 --> 00:04:14,879
Praca w Boeingu

67
00:04:16,047 --> 00:04:19,092
była powodem do dumy.

68
00:04:20,343 --> 00:04:21,803
To jest Boeing.

69
00:04:21,886 --> 00:04:23,638
Firma konstruuje samoloty

70
00:04:23,721 --> 00:04:26,182
i zawsze przyświeca jej jedna idea.

71
00:04:26,766 --> 00:04:29,394
Wszystko musi być trochę lepsze,

72
00:04:29,477 --> 00:04:30,979
niż być powinno.

73
00:04:32,897 --> 00:04:35,608
Boeing był wyjątkowy pod tym względem,

74
00:04:35,692 --> 00:04:38,111
że w razie sporu

75
00:04:38,194 --> 00:04:40,905
to dział jakości zawsze

76
00:04:40,989 --> 00:04:43,741
miał ostatnie słowo.

77
00:04:43,825 --> 00:04:45,702
- Możemy zaczynać?
- Tak.

78
00:04:46,661 --> 00:04:50,665
Wszystko, co robiłeś,
było sprawdzane przez dwie, trzy osoby,

79
00:04:50,748 --> 00:04:53,710
żeby upewnić się, że jest w porządku.

80
00:04:53,793 --> 00:04:56,170
To nie zadziała. Serio.

81
00:04:56,254 --> 00:04:59,132
Inspektorzy pełnili rolę hamulca systemu.

82
00:04:59,924 --> 00:05:02,552
W razie problemu wstrzymywali produkcję.

83
00:05:04,095 --> 00:05:05,722
Kierownictwo ich wspierało.

84
00:05:05,805 --> 00:05:07,682
Poczekają, aż będziemy gotowi.

85
00:05:10,226 --> 00:05:13,646
Nagle cała ta atmosfera się zmieniła.

86
00:05:16,441 --> 00:05:19,360
Jak to jest być
nowym dyrektorem generalnym?

87
00:05:19,444 --> 00:05:22,363
Jaki był pierwszy dzień?
Co pan zastał w Boeingu?

88
00:05:22,447 --> 00:05:24,574
Chciałem zacząć od początku

89
00:05:24,657 --> 00:05:27,702
i gruntownie przedyskutować
kulturę pracy w firmie.

90
00:05:28,828 --> 00:05:30,830
Upadek Boeinga

91
00:05:31,581 --> 00:05:35,960
zaczął się od zatrudnienia
dyrektora Jima McNerney’ego.

92
00:05:36,753 --> 00:05:39,130
Wydawał się idealnym kandydatem.

93
00:05:39,213 --> 00:05:44,135
Skończył Yale i Harvard.

94
00:05:44,218 --> 00:05:48,973
Jim McNerney wyglądał
jak senator z amerykańskiego filmu.

95
00:05:51,434 --> 00:05:57,607
Jim McNerney był długoletnim dyrektorem
w General Electric i protegowanym

96
00:05:57,690 --> 00:06:02,111
prawdopodobnie najbardziej wpływowego
prezesa XX wieku,

97
00:06:02,195 --> 00:06:03,821
Jacka Welcha.

98
00:06:03,905 --> 00:06:07,867
Jestem częścią amerykańskiego snu,
jak wielu innych.

99
00:06:08,618 --> 00:06:12,955
Jack Welch był pierwszym prezesem
dużej amerykańskiej firmy,

100
00:06:13,039 --> 00:06:17,085
który skupił się
na maksymalizacji zysków za wszelką cenę.

101
00:06:17,168 --> 00:06:20,505
Szybko wprowadził outsourcing,

102
00:06:21,005 --> 00:06:23,424
produkcję za granicą i masowe zwolnienia.

103
00:06:23,508 --> 00:06:25,551
Najlepsze, co można zrobić,

104
00:06:25,635 --> 00:06:28,679
to jak najszybciej
poinformować pracownika,

105
00:06:28,763 --> 00:06:30,807
że jest w dolnej dziesiątce.

106
00:06:30,890 --> 00:06:36,062
Jack Welch co roku zwalniał
10% najgorszych pracowników.

107
00:06:36,145 --> 00:06:39,440
Ludzie zawsze bali się o swoje posady.

108
00:06:40,024 --> 00:06:43,361
Dzięki tym strategiom
Jack Welch uczynił GE

109
00:06:43,444 --> 00:06:47,031
najcenniejszą firmą na świecie.

110
00:06:47,990 --> 00:06:52,412
Firmę, którą podziwiały
amerykańskie korporacje.

111
00:06:54,664 --> 00:06:57,125
Zarząd Boeinga nie był wyjątkiem.

112
00:07:00,294 --> 00:07:03,506
Chciałem czymś zarządzać.
Nie wiedziałem czym.

113
00:07:04,549 --> 00:07:06,467
Gdy McNerney przejął stery,

114
00:07:06,551 --> 00:07:12,682
Boeing postawił na zyski
w stylu Jacka Welcha.

115
00:07:14,016 --> 00:07:18,521
Miał też opracować nowy samolot.

116
00:07:18,604 --> 00:07:21,399
Nowy 787 jeszcze nie powstał,

117
00:07:21,482 --> 00:07:23,860
ale Boeing jest pewien jego wygody.

118
00:07:23,943 --> 00:07:25,820
Stąd nazwa Dreamliner.

119
00:07:26,737 --> 00:07:29,991
Zaprojektowanie i budowa 787

120
00:07:30,074 --> 00:07:33,119
miały kosztować
około 10 miliardów dolarów.

121
00:07:33,619 --> 00:07:36,122
Ale zarząd Boeinga
nie chciał tyle wydawać.

122
00:07:37,248 --> 00:07:38,374
NOWA WIADOMOŚĆ

123
00:07:40,251 --> 00:07:43,880
Źródło przekazało mi dokumenty,
z których wynikało,

124
00:07:43,963 --> 00:07:47,341
że Boeing chciał wydać pięć miliardów,

125
00:07:47,425 --> 00:07:49,927
czyli połowę mniej niż normalnie.

126
00:07:52,346 --> 00:07:54,807
BOEING ZMIENIA SPOSÓB BUDOWANIA SAMOLOTÓW

127
00:07:54,891 --> 00:07:57,852
Boeing zawsze słynął z inżynierii

128
00:07:57,935 --> 00:08:00,062
i budowy samolotów.

129
00:08:00,855 --> 00:08:04,734
Prawdziwa zmiana nastąpiła przy 787.

130
00:08:06,194 --> 00:08:09,113
Dowiedzieliśmy się,
że inne firmy wyprodukują

131
00:08:09,197 --> 00:08:11,532
główne części samolotu

132
00:08:11,616 --> 00:08:12,992
w celu oszczędności.

133
00:08:13,743 --> 00:08:16,621
Środkowa część kadłuba
powstała we Włoszech.

134
00:08:16,704 --> 00:08:18,998
Skrzydła i baterie w Japonii.

135
00:08:19,081 --> 00:08:22,960
Końcówki skrzydeł i części kadłuba
w Korei Południowej.

136
00:08:23,044 --> 00:08:25,838
Zlecono produkcję prawie całego samolotu.

137
00:08:28,716 --> 00:08:32,428
Wiedzieliśmy, że to wpłynie
na bezpieczeństwo i jakość.

138
00:08:33,804 --> 00:08:37,850
Nie mieliśmy już bezpośredniej kontroli
nad bezpieczeństwem części.

139
00:08:37,934 --> 00:08:41,479
Musieliśmy zaakceptować,
co nam dano, i zmontować samolot.

140
00:08:43,314 --> 00:08:46,234
Części przychodziły od dostawców…

141
00:08:48,861 --> 00:08:52,907
a plan zakładał,
że samolot zostanie złożony w trzy dni.

142
00:08:56,327 --> 00:09:00,790
Gdy Boeing po raz pierwszy
połączył dwie części kadłuba,

143
00:09:00,873 --> 00:09:02,959
ktoś wysłał mi zdjęcie.

144
00:09:06,963 --> 00:09:09,257
Między nimi była ogromna szczelina.

145
00:09:09,340 --> 00:09:11,551
CZĘŚCI 787 NIE PASUJĄ DO SIEBIE

146
00:09:11,634 --> 00:09:12,969
Problemem było to,

147
00:09:13,052 --> 00:09:16,681
że niektóre firmy
nie potrafiły wykonać zleconych zadań.

148
00:09:17,515 --> 00:09:20,643
Nie potrafiły wyprodukować
odpowiednich części.

149
00:09:22,895 --> 00:09:23,854
Było fatalnie.

150
00:09:25,606 --> 00:09:27,149
Zbyt wiele części samolotu

151
00:09:27,650 --> 00:09:28,943
zlecono na zewnątrz.

152
00:09:32,196 --> 00:09:33,406
Części nie pasowały.

153
00:09:35,032 --> 00:09:38,077
I wszystko ciągle się opóźniało.

154
00:09:38,160 --> 00:09:39,787
OPÓŹNIENIE DREAMLINERA

155
00:09:39,870 --> 00:09:43,583
Boeing chciał zbudować
drugą linię montażową 787,

156
00:09:43,666 --> 00:09:45,876
by zwiększyć produkcję.

157
00:09:50,214 --> 00:09:52,008
Boeing powstał w Seattle

158
00:09:52,091 --> 00:09:54,218
i budował samoloty tylko tam.

159
00:09:54,885 --> 00:09:58,931
W Seattle Boeing miał
najbardziej wykwalifikowaną

160
00:09:59,015 --> 00:10:01,976
kadrę produkcyjną w branży lotniczej.

161
00:10:03,644 --> 00:10:06,564
Większość pracowników
była w związkach zawodowych.

162
00:10:07,732 --> 00:10:10,359
A McNerney nienawidził związków.

163
00:10:11,360 --> 00:10:13,195
Podnosiły koszty Boeinga.

164
00:10:13,946 --> 00:10:15,823
W 2009 roku powiedział:

165
00:10:15,906 --> 00:10:20,202
„Zbudujemy drugą linię 787
w Karolinie Południowej”.

166
00:10:20,286 --> 00:10:24,081
Zawsze z dumą mówię,
że nie mamy związków zawodowych,

167
00:10:24,165 --> 00:10:26,876
bo nie są nam tu potrzebne.

168
00:10:28,836 --> 00:10:33,674
To była kolejna decyzja
podjęta przez zarząd Boeinga

169
00:10:33,758 --> 00:10:36,719
nie w imię bezpieczeństwa,

170
00:10:36,802 --> 00:10:40,222
ale w imię oszczędności i zysków.

171
00:10:40,306 --> 00:10:42,808
Czego nauczyli pana inżynierowie

172
00:10:42,892 --> 00:10:45,936
o przywracaniu i odbudowywaniu

173
00:10:46,020 --> 00:10:47,855
starego Boeinga, którego znamy?

174
00:10:47,938 --> 00:10:50,608
Nie wracamy do starego Boeinga.

175
00:10:52,360 --> 00:10:54,987
Pięć, cztery, trzy.

176
00:10:55,571 --> 00:10:57,281
- Dwa, jeden.
- Dwa, jeden.

177
00:10:57,948 --> 00:10:58,866
Tniemy!

178
00:10:59,742 --> 00:11:02,411
Kiedy Boeing
otworzył zakłady w Karolinie Pd,

179
00:11:02,495 --> 00:11:04,538
nie było tam przemysłu lotniczego.

180
00:11:05,122 --> 00:11:08,709
Nie było tam doświadczonych pracowników.

181
00:11:09,919 --> 00:11:14,215
Ze Seattle ciągle wysyłano ekspertów.

182
00:11:16,175 --> 00:11:18,010
John Barnett był jednym z nich.

183
00:11:24,809 --> 00:11:26,769
Kiedy zacząłem pracę w Boeingu,

184
00:11:26,852 --> 00:11:31,107
rozmawialiśmy o tym, skąd jesteśmy.

185
00:11:31,190 --> 00:11:33,734
Powiedziałem, że jestem z Luizjany.

186
00:11:35,319 --> 00:11:37,321
Jeden z kumpli wypalił:

187
00:11:37,405 --> 00:11:40,700
„Jesteś kolesiem z bagien Luizjany, co?”.

188
00:11:41,701 --> 00:11:44,036
Od tej pory mówili na mnie „Bagniak”.

189
00:11:46,497 --> 00:11:50,251
Przez 15 lat byłem
kierownikiem ds. jakości w Seattle.

190
00:11:52,420 --> 00:11:54,255
Byłem jednym z pierwszych

191
00:11:54,338 --> 00:11:58,634
kierowników ds. jakości w Charleston
przy budowie fabryki Dreamlinerów.

192
00:12:00,636 --> 00:12:02,054
W mojej pracy

193
00:12:02,138 --> 00:12:04,974
muszę dbać o to,
by samolot był dobrze zbudowany.

194
00:12:06,058 --> 00:12:10,646
John był solidnym człowiekiem
i znawcą samolotów.

195
00:12:11,188 --> 00:12:13,399
Obaj byliśmy kierownikami ds. jakości.

196
00:12:13,482 --> 00:12:15,025
Przyjaźniliśmy się.

197
00:12:15,109 --> 00:12:19,739
Kupowałem od Johna
ogony aligatora, bo był z Luizjany.

198
00:12:20,906 --> 00:12:22,408
Jako człowiek z Południa

199
00:12:22,491 --> 00:12:25,995
mogłem się zbliżyć do rodziny
w Karolinie Południowej.

200
00:12:26,662 --> 00:12:28,998
Mówiliśmy, że jest głośny i dumny.

201
00:12:29,081 --> 00:12:31,917
Wiadomo było,
że wszedł do pokoju, bo był głośny.

202
00:12:32,001 --> 00:12:33,210
Tak. Koleś z bagien.

203
00:12:35,963 --> 00:12:40,092
Gdy przeprowadziłem się do Charleston
i poznałem Johna Barnetta,

204
00:12:40,176 --> 00:12:43,846
zobaczyłem, że jesteśmy z tej samej gliny,

205
00:12:43,929 --> 00:12:48,225
że jakość jest dla nas najważniejsza.

206
00:12:50,978 --> 00:12:56,150
Z Johnem poznaliśmy się
podczas wyjazdów rekrutacyjnych.

207
00:12:59,904 --> 00:13:03,866
Przeprowadzaliśmy wywiady
z ponad 100 osobami tygodniowo.

208
00:13:05,201 --> 00:13:07,286
Od początku nam mówiono,

209
00:13:07,369 --> 00:13:10,206
że nie chciano
wpływów związkowych w Charleston.

210
00:13:10,706 --> 00:13:14,084
Boeing zawarł z Karoliną Pd umowę,

211
00:13:14,168 --> 00:13:17,254
że większość pracowników
będzie pochodzić ze stanu.

212
00:13:17,338 --> 00:13:19,381
Organizowaliśmy targi pracy.

213
00:13:19,465 --> 00:13:22,051
Zatrudnialiśmy ludzi prosto po studiach.

214
00:13:23,427 --> 00:13:26,680
Doszło do tego,
że jeśli ktoś wiedział, co to śrubokręt,

215
00:13:26,764 --> 00:13:28,098
to dostawał pracę.

216
00:13:28,599 --> 00:13:30,392
Jacy są tamtejsi pracownicy?

217
00:13:30,476 --> 00:13:31,352
Są do dupy.

218
00:13:31,435 --> 00:13:33,354
- Do dupy.
- Nie wszyscy.

219
00:13:33,437 --> 00:13:36,357
Nie wszyscy, ale większość jest do dupy.

220
00:13:36,440 --> 00:13:38,818
Sądzę, że tylko odbębniają swoje.

221
00:13:38,901 --> 00:13:40,152
Robią tylko tyle.

222
00:13:41,654 --> 00:13:42,905
Zgłosiłem szefostwu,

223
00:13:42,988 --> 00:13:45,533
że ludzie nie są odpowiednio szkoleni.

224
00:13:45,616 --> 00:13:48,494
Nie znają procedur, wymagań FAA…

225
00:13:48,577 --> 00:13:51,872
Uczą się tylko, jak stemplować dokumenty.

226
00:13:52,706 --> 00:13:55,584
Ale kierownictwo nie dbało o szkolenie.

227
00:13:55,668 --> 00:13:57,920
Chciało tylko wypuścić produkt.

228
00:13:59,296 --> 00:14:03,217
W Charleston pracowali ludzie
bez pojęcia o tym, jak skonstruować

229
00:14:03,300 --> 00:14:06,428
jedną z najbardziej skomplikowanych
maszyn na świecie.

230
00:14:06,512 --> 00:14:09,974
Błędy zaczęły się piętrzyć
niemal natychmiast.

231
00:14:15,938 --> 00:14:19,441
Przechodziłem przez halę produkcyjną

232
00:14:19,525 --> 00:14:25,114
i usłyszałem bardzo głośne uderzenia.

233
00:14:29,410 --> 00:14:30,870
Gdy podszedłem bliżej,

234
00:14:30,953 --> 00:14:35,291
zobaczyłem, jak kierownik młotem kowalskim

235
00:14:35,374 --> 00:14:39,295
wbija sworzeń w podwozie.

236
00:14:40,254 --> 00:14:43,799
Pomyślałem, że muszę to nagrać.

237
00:14:44,800 --> 00:14:49,179
Pokazałem nagranie Johnowi.

238
00:14:52,141 --> 00:14:54,810
Nie używa się młota do montażu samolotu.

239
00:14:55,311 --> 00:14:58,230
Sworzeń był zmasakrowany.

240
00:14:59,148 --> 00:15:00,816
W latach 90

241
00:15:00,900 --> 00:15:04,236
mieliśmy problemy z pękającymi sworzniami.

242
00:15:04,820 --> 00:15:07,406
Samolot EL AL uderzył w budynek

243
00:15:07,489 --> 00:15:09,033
po awarii dwóch silników.

244
00:15:09,617 --> 00:15:12,119
Boeing, producent samolotu,

245
00:15:12,202 --> 00:15:14,204
apeluje do linii lotniczych,

246
00:15:14,288 --> 00:15:17,917
by sprawdziły sworznie
mocujące silniki do skrzydeł.

247
00:15:19,001 --> 00:15:22,796
Ryzyko pęknięcia było absurdalnie wysokie.

248
00:15:23,589 --> 00:15:27,426
John powiedział:
„Musisz to zgłosić wyżej”.

249
00:15:29,053 --> 00:15:34,141
Sądziłem, że szefostwo
upomni menedżera i naprawi sytuację.

250
00:15:35,809 --> 00:15:39,146
Zamiast tego
kazano mi pozbyć się nagrania.

251
00:15:41,732 --> 00:15:43,025
SKASUJ PLIK

252
00:15:43,108 --> 00:15:44,109
SKASOWAĆ? TAK

253
00:15:44,985 --> 00:15:47,947
Wysłano mnie poza zakład,

254
00:15:48,030 --> 00:15:51,450
żebym nie mógł badać sprawy.

255
00:15:52,660 --> 00:15:55,663
To był sygnał, że produkcja ruszy

256
00:15:55,746 --> 00:16:00,209
niezależnie od tego, czy tego chcemy.

257
00:16:03,170 --> 00:16:06,715
Trzeba być lepszym i sięgać wyżej.

258
00:16:06,799 --> 00:16:09,301
To nie kwestia siedzenia w jacuzzi

259
00:16:09,385 --> 00:16:12,304
i miłej rozmowy.

260
00:16:12,972 --> 00:16:19,520
Szef musi naciskać,
przewodzić i wyznaczać nowe cele.

261
00:16:22,356 --> 00:16:25,526
Jim McNerney był bardzo skupiony

262
00:16:25,609 --> 00:16:28,946
na dotrzymaniu harmonogramu
przy najniższych kosztach.

263
00:16:29,488 --> 00:16:33,367
Nie tolerował żadnych opóźnień

264
00:16:34,159 --> 00:16:35,869
w produkcji.

265
00:16:35,953 --> 00:16:39,540
Ludzie mają trzymać się
zasranego harmonogramu

266
00:16:40,124 --> 00:16:42,543
bez względu na jakość pracy.

267
00:16:43,794 --> 00:16:47,172
Jeśli samolot nie był gotowy
tak szybko, jak to możliwe,

268
00:16:47,256 --> 00:16:49,758
menedżerowie tracili premie.

269
00:16:50,884 --> 00:16:53,595
Sprawdzałem jeden z samolotów.

270
00:16:54,221 --> 00:16:57,599
Zobaczyłem dziurę w łączeniu kadłuba.

271
00:16:58,392 --> 00:17:01,770
Zastosowano tam nieodpowiednią złączkę.

272
00:17:02,813 --> 00:17:05,065
Zaniepokoiło mnie to, co zobaczyłem.

273
00:17:07,109 --> 00:17:09,903
Z powodu takich złączek
tracono już samoloty.

274
00:17:10,988 --> 00:17:15,826
Zgłosiłem to kierownikowi ds. jakości,
a on kazał mi się nie wtrącać.

275
00:17:17,703 --> 00:17:22,249
Opieprz czekał każdego,
kto wstrzymałby proces,

276
00:17:22,332 --> 00:17:24,668
żeby naprawić usterkę.

277
00:17:25,294 --> 00:17:27,254
Takie osoby miałyby kłopoty.

278
00:17:28,797 --> 00:17:31,967
Miło mi powitać państwa
na ceremonii certyfikacji

279
00:17:32,551 --> 00:17:34,678
Boeinga 787 Dreamliner.

280
00:17:37,139 --> 00:17:40,684
Po wprowadzeniu Dreamlinera
Boeing miał problemy finansowe.

281
00:17:41,977 --> 00:17:45,022
Boeing nie chciał inwestować
w kolejny nowy projekt,

282
00:17:45,105 --> 00:17:48,442
bo to ogromne koszty.

283
00:17:49,276 --> 00:17:51,236
Boeing zmagał się z turbulencjami

284
00:17:51,320 --> 00:17:54,114
wywołanymi przez ambitnego
zagranicznego rywala.

285
00:17:54,198 --> 00:17:56,283
Airbus otrzymał zielone światło.

286
00:17:56,366 --> 00:17:59,328
A320neo może startować.

287
00:17:59,411 --> 00:18:03,082
Airbus ogłosił, że zamontuje
nowe, oszczędne silniki

288
00:18:03,165 --> 00:18:05,000
w najpopularniejszym samolocie,

289
00:18:05,084 --> 00:18:08,087
co pozwoli zaoszczędzić
20% kosztów paliwa.

290
00:18:08,170 --> 00:18:11,673
Klienci zamówili ponad 4300 samolotów.

291
00:18:11,757 --> 00:18:14,593
Airbus rozgromił Boeinga.

292
00:18:14,676 --> 00:18:16,637
Jim McNerney spanikował.

293
00:18:17,304 --> 00:18:19,932
Boeing musiał opracować nowy samolot.

294
00:18:20,724 --> 00:18:25,187
Boeing skłaniał się
ku nowemu zamiennikowi dla 737,

295
00:18:25,771 --> 00:18:27,689
ale to zajęłoby lata.

296
00:18:29,066 --> 00:18:32,361
Jim McNerney podjął
bardzo pochopną decyzję.

297
00:18:33,821 --> 00:18:36,323
McNerney postanowił: „Zróbmy coś prostego.

298
00:18:36,406 --> 00:18:39,743
Zamontujmy nowe,
oszczędne silniki w istniejącym 737”.

299
00:18:41,036 --> 00:18:43,497
Tak powstał 737 MAX.

300
00:18:44,915 --> 00:18:46,834
Gdy tylko to ogłoszono,

301
00:18:46,917 --> 00:18:49,545
samoloty sprzedawano na potęgę.

302
00:18:49,628 --> 00:18:52,214
…ogromne zamówienie od Southwest Airlines.

303
00:18:52,297 --> 00:18:56,051
Lion Air Group kupuje
50 samolotów Boeing 737 MAX…

304
00:18:56,135 --> 00:18:59,179
Mamy zamówienia na długie lata.

305
00:18:59,972 --> 00:19:01,765
Boeing odetchnął z ulgą.

306
00:19:02,266 --> 00:19:05,060
A to oznaczało zyski dla akcjonariuszy.

307
00:19:05,144 --> 00:19:06,979
- Jim McNerney.
- Dziękuję.

308
00:19:07,062 --> 00:19:09,148
I mnóstwo pieniędzy dla prezesa.

309
00:19:11,150 --> 00:19:14,611
W 2015 roku, gdy Jim McNerney odszedł,

310
00:19:14,695 --> 00:19:17,406
zarobił setki milionów dolarów

311
00:19:17,489 --> 00:19:21,451
i zgarnął
dziesiątki milionów dolarów emerytury.

312
00:19:23,245 --> 00:19:25,789
Na pewno myślał, że świetnie się spisał.

313
00:19:25,873 --> 00:19:27,416
„Spójrzcie na cenę akcji”.

314
00:19:31,253 --> 00:19:32,921
CZEGO TRZEBA, BY BYĆ WYBITNYM

315
00:19:33,005 --> 00:19:35,674
Ponieważ cięcie kosztów przynosiło efekty,

316
00:19:35,757 --> 00:19:38,760
miało być kontynuowane
nawet po jego odejściu.

317
00:19:40,721 --> 00:19:42,181
Gdy McNerney odszedł,

318
00:19:42,681 --> 00:19:45,309
zarząd wybrał jego następcę,

319
00:19:45,392 --> 00:19:47,186
Dennisa Muilenburga.

320
00:19:48,896 --> 00:19:50,147
Zanim przejął stery,

321
00:19:50,230 --> 00:19:53,567
Muilenburg przez 18 miesięcy
przyglądał się McNerneyowi.

322
00:19:53,650 --> 00:19:57,696
Myślę, że w tym czasie
McNerney pokazał mu, co robił,

323
00:19:57,779 --> 00:20:01,950
żeby przynosić sukces finansowy,
i powiedział: „Rób tak dalej”.

324
00:20:02,034 --> 00:20:02,910
I tak zrobił.

325
00:20:04,328 --> 00:20:07,164
Akcje Boeinga nadal szybują.

326
00:20:07,247 --> 00:20:08,373
Był pan zaskoczony?

327
00:20:08,457 --> 00:20:11,501
Patrzyłem, jak cena akcji rośnie.

328
00:20:11,585 --> 00:20:15,047
Nie byłem zaskoczony.
Obiecaliśmy zwiększenie produkcji.

329
00:20:15,130 --> 00:20:16,924
I dotrzymaliśmy słowa.

330
00:20:17,007 --> 00:20:20,594
- To zasługuje na wyższą wycenę…
- Tak myślę.

331
00:20:20,677 --> 00:20:22,512
Porozmawiamy o…

332
00:20:22,596 --> 00:20:26,975
Gdy Muilenburg objął stanowisko,
pomyślałem: „Nic się nie zmienia”.

333
00:20:28,310 --> 00:20:29,895
Było wręcz gorzej.

334
00:20:37,945 --> 00:20:40,572
Pewnego dnia wezwano mnie do Dreamlinera.

335
00:20:42,199 --> 00:20:44,493
Znaleźliśmy metalowe wióry

336
00:20:44,576 --> 00:20:48,163
na przewodach elektrycznych pod podłogą.

337
00:20:51,083 --> 00:20:53,168
Podczas montażu podłogi

338
00:20:53,252 --> 00:20:56,088
gwinty złączek się strzępiły.

339
00:20:57,339 --> 00:21:00,801
Z czasem te metalowe odłamki
zaczną wibrować

340
00:21:00,884 --> 00:21:02,427
i spowodują zwarcie.

341
00:21:04,263 --> 00:21:08,684
Wiadomo, że małe zwarcie
może doprowadzić do katastrofy.

342
00:21:11,895 --> 00:21:15,274
Swiss Air 111, mamy dym w kabinie.

343
00:21:15,357 --> 00:21:17,734
Prosimy o pozwolenie na powrót.

344
00:21:19,152 --> 00:21:24,908
W samolocie Swiss Air 111
przetarł się kabel w systemie rozrywki.

345
00:21:24,992 --> 00:21:27,077
Doszło do pożaru i katastrofy.

346
00:21:27,160 --> 00:21:28,745
Nikt nie przeżył.

347
00:21:28,829 --> 00:21:31,581
Jesteśmy 1800 metrów nad wrakiem.

348
00:21:32,291 --> 00:21:35,794
Lot TWA 800 miał przetarty przewód
w zbiornikach paliwa.

349
00:21:35,877 --> 00:21:37,004
Samolot się rozbił.

350
00:21:39,172 --> 00:21:43,593
W Dreamlinerze 787
jest 20 tysięcy takich złączek.

351
00:21:43,677 --> 00:21:46,722
Mówimy o 60 tysiącach opiłków

352
00:21:46,805 --> 00:21:48,515
latających po przewodach.

353
00:21:50,809 --> 00:21:52,644
Powiedziałem o tym szefowi.

354
00:21:53,478 --> 00:21:57,524
Stwierdził, że usunięcie tego
będzie zbyt kosztowne i czasochłonne.

355
00:21:59,818 --> 00:22:02,529
Jaki będzie koszt i kiedy dojdzie

356
00:22:02,612 --> 00:22:05,991
do katastrofy samolotu
z 350 osobami na pokładzie?

357
00:22:10,620 --> 00:22:14,666
Odparłem, że nie poświadczę,
że samolot może bezpiecznie latać.

358
00:22:16,460 --> 00:22:18,211
Nie chcieli tego słyszeć.

359
00:22:19,796 --> 00:22:22,841
Potem przenosili mnie
co cztery, sześć miesięcy,

360
00:22:22,924 --> 00:22:24,217
żeby mnie wkurzyć.

361
00:22:24,301 --> 00:22:28,263
Zawsze, gdy mnie przenosili,
znajdowałem poważne problemy.

362
00:22:31,933 --> 00:22:34,019
Powiedz, co myślisz.

363
00:22:34,102 --> 00:22:36,104
Teściowie polecą takim samolotem.

364
00:22:36,980 --> 00:22:38,190
To bezpieczne?

365
00:22:38,273 --> 00:22:40,484
FABRYKA DREAMLINERÓW W KAROLINIE PD

366
00:22:44,321 --> 00:22:45,781
To tylko teściowie.

367
00:22:46,281 --> 00:22:47,449
Poleciałbyś takim?

368
00:22:47,532 --> 00:22:48,367
Nie.

369
00:22:50,577 --> 00:22:52,287
Mam wakacje za darmo.

370
00:22:52,371 --> 00:22:54,915
- Kiedy?
- Tyle że lot 787.

371
00:22:55,624 --> 00:22:57,084
- Cholera.
- Co?

372
00:22:57,584 --> 00:23:00,295
Nie polecę na wakacje 787.

373
00:23:00,379 --> 00:23:03,131
Wiesz, co jest z 787?

374
00:23:03,215 --> 00:23:04,216
Co się dzieje?

375
00:23:05,092 --> 00:23:06,218
Co się nie dzieje?

376
00:23:06,927 --> 00:23:09,012
Nie poleciałbym takim samolotem.

377
00:23:09,096 --> 00:23:12,849
Bo wiem, jaką fuszerkę się tu odwala.

378
00:23:17,396 --> 00:23:19,314
Charleston to pierwsza fabryka,

379
00:23:19,398 --> 00:23:22,401
w której większość ludzi
pracujących przy samolocie

380
00:23:22,484 --> 00:23:23,693
nie chce nim lecieć.

381
00:23:25,404 --> 00:23:30,325
Jeśli pracownicy
nie mają zaufania do produktu,

382
00:23:30,409 --> 00:23:33,286
czemu w ogóle latają nim ludzie?

383
00:23:38,417 --> 00:23:39,960
Fabryka w Charleston

384
00:23:40,043 --> 00:23:45,340
miała zupełnie inną kulturę
niż ta w Seattle.

385
00:23:45,841 --> 00:23:47,175
SEATTLE, WASZYNGTON

386
00:23:47,259 --> 00:23:50,971
Ale w 2015 roku
zapaliła się czerwona lampka,

387
00:23:51,805 --> 00:23:56,893
gdy odkryłem, że niektóre
skorodowane osie podwozia 787,

388
00:23:56,977 --> 00:23:59,104
które wcześniej wyrzuciliśmy,

389
00:23:59,187 --> 00:24:01,773
oznaczone czerwonym napisem „złom”,

390
00:24:02,357 --> 00:24:05,819
trafiły z powrotem na linię produkcyjną.

391
00:24:07,612 --> 00:24:10,365
Te części były praktycznie zepsute.

392
00:24:11,741 --> 00:24:15,829
Gdy zacząłem to badać,
odkryłem, że złomowane części

393
00:24:15,912 --> 00:24:19,583
od lat były montowane w samolotach.

394
00:24:20,208 --> 00:24:22,002
KIEROWNIK DS. JAKOŚCI

395
00:24:22,085 --> 00:24:24,421
STOP! TO DZIAŁANIE WBREW ZASADOM

396
00:24:24,504 --> 00:24:25,464
ZEPSUTE CZĘŚCI

397
00:24:26,673 --> 00:24:28,216
Nie dowiemy się,

398
00:24:28,300 --> 00:24:31,636
ile takich części trafiło do samolotów.

399
00:24:35,432 --> 00:24:39,102
Boeing dostarczył ponad 1200 Dreamlinerów.

400
00:24:39,978 --> 00:24:43,607
Flota działa w ponad 85 krajach

401
00:24:43,690 --> 00:24:45,984
i przewozi miliard pasażerów.

402
00:24:48,945 --> 00:24:51,781
Rozpoczęto śledztwo korporacyjne.

403
00:24:51,865 --> 00:24:53,867
ZŁOMOWANE CZĘŚCI TRAFIŁY DO OBIEGU

404
00:24:53,950 --> 00:24:58,121
Żaden menedżer nie stracił pracy,
nie trafił do więzienia ani na urlop.

405
00:24:59,080 --> 00:25:01,917
Jak gdyby nigdy nic.

406
00:25:04,544 --> 00:25:07,964
Nie wiem, co to oznacza
dla tysięcy latających samolotów.

407
00:25:09,132 --> 00:25:11,593
W tej chwili możemy tylko gdybać.

408
00:25:17,724 --> 00:25:21,686
To, jak Boeing traktuje ludzi
i menedżerów ds. jakości,

409
00:25:21,770 --> 00:25:23,730
jak niszczy całą firmę.

410
00:25:24,731 --> 00:25:25,982
To mnie przeraża.

411
00:25:26,942 --> 00:25:28,068
Śmiertelnie.

412
00:25:29,945 --> 00:25:31,988
John wracał do domu zmartwiony.

413
00:25:32,072 --> 00:25:36,034
Mówił: „Nie mogę uwierzyć,
że oni tego nie rozumieją”.

414
00:25:36,117 --> 00:25:40,330
Widziałam, że zaczynało go to przytłaczać.

415
00:25:43,333 --> 00:25:46,378
Musiałem poważnie pomyśleć
o pójściu do działu kadr.

416
00:25:47,671 --> 00:25:51,967
W Boeingu, gdy idziesz do kadr,
stajesz się celem.

417
00:25:53,552 --> 00:25:56,721
Wiedziałem na podstawie
poprzednich incydentów,

418
00:25:56,805 --> 00:26:00,100
że Boeing prawdopodobnie
od razu mnie zwolni.

419
00:26:00,183 --> 00:26:03,979
Skonfiskują komputer i telefon.

420
00:26:04,062 --> 00:26:06,022
I wszystkie dokumenty.

421
00:26:06,690 --> 00:26:08,984
Tracisz pracę

422
00:26:09,067 --> 00:26:12,362
i trafiasz na czarną listę w całej branży.

423
00:26:14,906 --> 00:26:17,242
Bałem się, co zrobią.

424
00:26:20,579 --> 00:26:23,290
Ale narażanie pasażerów
na niebezpieczeństwo…

425
00:26:24,457 --> 00:26:25,875
jest niedopuszczalne.

426
00:26:27,210 --> 00:26:29,588
Postanowiłem z nimi walczyć.

427
00:26:30,714 --> 00:26:34,884
Poszedłem do działu kadr.
Powiedziałem o łamaniu procedur.

428
00:26:35,468 --> 00:26:37,262
W kadrach przyznano mi rację.

429
00:26:38,513 --> 00:26:40,348
Ale nic z tym nie zrobiono.

430
00:26:41,224 --> 00:26:43,476
Złożyłem skargę do komisji etyki.

431
00:26:43,560 --> 00:26:44,477
I nic.

432
00:26:45,061 --> 00:26:48,565
Napisałem do wiceprezesa
ds. etyki korporacyjnej w Waszyngtonie.

433
00:26:49,399 --> 00:26:51,443
Kierownictwo nic nie zrobiło.

434
00:26:52,152 --> 00:26:54,195
Złożyłem skargę do OSHA.

435
00:26:54,988 --> 00:26:59,492
Zgłosiłem się do FAA,
do organizacji nadzoru,

436
00:27:00,535 --> 00:27:02,704
żeby zgłosić te problemy.

437
00:27:06,291 --> 00:27:09,127
Nikogo to nie obchodzi?

438
00:27:12,464 --> 00:27:15,425
Czy musi dojść do katastrofy,
żeby ktoś stwierdził,

439
00:27:15,508 --> 00:27:17,844
że trzeba było posłuchać?

440
00:27:19,804 --> 00:27:23,141
10 MARCA 2019

441
00:27:23,224 --> 00:27:27,020
Pamiętam, jak obudziłam się w niedzielę.

442
00:27:27,520 --> 00:27:31,316
Obok mnie były dzieci.
Pomyślałam, że miło będzie,

443
00:27:31,399 --> 00:27:33,401
jeśli zobaczy ich zdjęcie.

444
00:27:34,235 --> 00:27:37,697
Zrobiłam selfie z dziećmi,

445
00:27:37,781 --> 00:27:41,409
które mówiły: „Dzień dobry, tatusiu”.
I dodałam dużo emotek.

446
00:27:41,493 --> 00:27:44,412
DZIEŃ DOBRY TATUSIU

447
00:27:44,496 --> 00:27:45,705
NIE DOSTARCZONO

448
00:27:45,789 --> 00:27:49,292
Zauważyłam, że wiadomość nie dotarła,

449
00:27:49,376 --> 00:27:51,378
co było dość nietypowe.

450
00:27:51,461 --> 00:27:54,589
Uznałam, że to
przez słaby zasięg w Addis Abebie.

451
00:27:57,384 --> 00:28:01,596
Mick podróżował w ramach pracy dla ONZ.

452
00:28:02,972 --> 00:28:06,351
Zawsze chciał pomagać ludziom.

453
00:28:10,563 --> 00:28:13,858
Kilka godzin później sprawdziłam telefon.

454
00:28:13,942 --> 00:28:16,194
Wciąż nie odpisał.

455
00:28:16,277 --> 00:28:19,364
Ale miałam dużo nieodebranych
połączeń od znajomego.

456
00:28:21,700 --> 00:28:25,995
Oddzwoniłam. Spytał:
„Naoise, widziałaś wiadomości

457
00:28:26,079 --> 00:28:27,372
o katastrofie?”.

458
00:28:28,456 --> 00:28:30,667
Dodał, że Mick mógł być na pokładzie.

459
00:28:32,043 --> 00:28:33,169
Zaprzeczyłam.

460
00:28:34,295 --> 00:28:35,171
„Nie”.

461
00:28:42,053 --> 00:28:45,932
Samolot Ethiopian Airlines
rozbił się krótko po starcie.

462
00:28:46,015 --> 00:28:50,812
Zginęli wszyscy na pokładzie,
157 osób, pasażerowie i załoga.

463
00:28:53,648 --> 00:28:55,817
Czas się zatrzymał.

464
00:29:00,321 --> 00:29:03,074
Ludzie nie znikają z życia ot tak.

465
00:29:03,158 --> 00:29:05,493
Są, a potem ich nie ma.

466
00:29:07,328 --> 00:29:08,830
Ale tak się stało.

467
00:29:09,831 --> 00:29:11,124
Już go nie było.

468
00:29:17,839 --> 00:29:22,260
Jako inżynierka
zaczęłam myśleć analitycznie.

469
00:29:23,011 --> 00:29:25,054
Zaczęłam szukać informacji.

470
00:29:26,306 --> 00:29:27,557
DRUGI BOEING MAX 8

471
00:29:27,640 --> 00:29:30,602
Boeing odpowie
na pytania o bezpieczeństwo,

472
00:29:30,685 --> 00:29:33,980
bo to druga katastrofa
w ciągu zaledwie pięciu miesięcy.

473
00:29:36,232 --> 00:29:39,527
Samolot Lion Air
rozbił się u wybrzeży Indonezji

474
00:29:39,611 --> 00:29:41,946
z prawie 200 osobami na pokładzie.

475
00:29:46,326 --> 00:29:49,788
Dowiedziałam się,
że to nie była pierwsza katastrofa MAX-a.

476
00:29:51,456 --> 00:29:54,125
Nowiutkie samoloty spadające z nieba.

477
00:29:54,918 --> 00:29:56,669
I to dwa?

478
00:29:56,753 --> 00:29:57,962
Jak to możliwe?

479
00:29:59,798 --> 00:30:01,174
Chciałam odpowiedzi.

480
00:30:03,760 --> 00:30:07,514
Nakaz uziemienia
wszystkich Boeingów MAX 8 i 9.

481
00:30:07,597 --> 00:30:11,684
FAA uziemiła samoloty na czas inspekcji.

482
00:30:12,268 --> 00:30:16,981
W obu katastrofach
skupiono się na nowym systemie MCAS.

483
00:30:17,065 --> 00:30:20,610
Potężne oprogramowanie
przejmuje kontrolę nad samolotem.

484
00:30:20,693 --> 00:30:22,362
…piloci byli bezradni.

485
00:30:24,614 --> 00:30:27,617
Boeing zataił
kluczowe informacje przed FAA,

486
00:30:27,700 --> 00:30:30,829
swoimi klientami i pilotami 737 MAX.

487
00:30:31,329 --> 00:30:37,710
FAA oszacowała, że w ciągu kilku dekad
rozbije się jeszcze 15 MAX-ów.

488
00:30:37,794 --> 00:30:42,173
Boeing i jego prezes wiedzieli,
że system stanowi zagrożenie.

489
00:30:42,257 --> 00:30:46,010
Mimo to twierdzili,
że MAX jest tak samo bezpieczny

490
00:30:46,094 --> 00:30:47,512
jak każdy inny samolot.

491
00:30:48,429 --> 00:30:50,807
Im więcej się dowiadywałam,

492
00:30:50,890 --> 00:30:53,226
tym bardziej rozumiałam, że jest źle

493
00:30:53,309 --> 00:30:55,937
i że musimy walczyć o sprawiedliwość.

494
00:30:56,896 --> 00:30:58,064
NIE PODJĘTO DZIAŁAŃ

495
00:30:58,147 --> 00:30:59,440
„PRZESTĘPSTWO”

496
00:31:00,358 --> 00:31:05,405
Moje dzieci wiedziały,
że ich tata wsiadł do samolotu,

497
00:31:05,488 --> 00:31:07,949
który zbudowali źli ludzie.

498
00:31:10,451 --> 00:31:13,371
Syn spytał: „Czy złapiemy tych złych?”.

499
00:31:13,454 --> 00:31:15,081
Odparłam, że nie wiem.

500
00:31:16,082 --> 00:31:17,458
„Czas pokaże”.

501
00:31:26,009 --> 00:31:28,261
Po katastrofach 737 MAX

502
00:31:28,970 --> 00:31:32,891
wszyscy w naszej fabryce byli w szoku.

503
00:31:34,100 --> 00:31:35,894
Poważnie podchodzimy do pracy,

504
00:31:35,977 --> 00:31:39,439
do jakości i tego,
że zatwierdzamy dobry produkt.

505
00:31:40,440 --> 00:31:42,984
Ja… byłem zdruzgotany.

506
00:31:51,075 --> 00:31:52,285
Możemy przerwać?

507
00:31:52,368 --> 00:31:53,202
Przepraszam.

508
00:32:05,840 --> 00:32:09,260
Wszyscy poczuli się przygnębieni.

509
00:32:14,140 --> 00:32:15,975
Bo co my robimy?

510
00:32:16,059 --> 00:32:17,769
Dlaczego wybraliśmy ten fach?

511
00:32:18,269 --> 00:32:19,896
I dlaczego się spieszymy?

512
00:32:22,315 --> 00:32:23,733
To na nas wpływa.

513
00:32:24,275 --> 00:32:29,072
Każdego dnia martwimy się
o bezpieczeństwo pasażerów.

514
00:32:34,619 --> 00:32:37,121
Było nam żal rodzin ofiar,

515
00:32:37,205 --> 00:32:40,667
zwłaszcza gdy widzieliśmy
zdjęcia ich bliskich.

516
00:32:40,750 --> 00:32:43,002
To trudne dla każdego,

517
00:32:43,086 --> 00:32:46,506
ale dla pracownika Boeinga
to było bardzo trudne.

518
00:32:48,883 --> 00:32:50,718
Moja córka była filantropką.

519
00:32:50,802 --> 00:32:53,972
Postanowiła poświęcić życie innym ludziom.

520
00:32:55,056 --> 00:32:57,392
To był jej pierwszy dzień w pracy.

521
00:32:59,185 --> 00:33:01,145
Dlaczego musieliśmy się obudzić

522
00:33:01,229 --> 00:33:02,313
i odebrać telefon,

523
00:33:02,939 --> 00:33:06,067
że nasi synowie
byli w samolocie, który się rozbił?

524
00:33:07,026 --> 00:33:10,446
Nasza córka Samya leciała do Afryki,

525
00:33:10,530 --> 00:33:13,700
by pracować tam jako lekarka.

526
00:33:15,994 --> 00:33:19,998
Najbardziej wkurzyło mnie to,

527
00:33:20,081 --> 00:33:24,168
że prawnicy Boeinga twierdzili,
że rodziny nie zasługują

528
00:33:25,545 --> 00:33:29,173
na odszkodowanie
za ból i cierpienie ofiar.

529
00:33:31,009 --> 00:33:35,513
Mówili, że to stało się tak szybko,
że ofiary nie wiedziały, co się działo.

530
00:33:35,596 --> 00:33:38,266
OFIARY NIE ZDĄŻYŁY POCZUĆ BÓLU

531
00:33:38,349 --> 00:33:41,894
Często myślę
o ich ostatnich sześciu minutach.

532
00:33:42,645 --> 00:33:46,149
Moja żona i teściowa wiedziały, że umrą.

533
00:33:46,232 --> 00:33:51,195
Musiały jakoś pocieszać dzieci
w tych ostatnich chwilach,

534
00:33:51,279 --> 00:33:53,448
wiedząc, że koniec.

535
00:33:54,532 --> 00:33:56,242
Chciałbym być tam z nimi.

536
00:33:58,202 --> 00:34:02,790
Nie mogę przestać myśleć o tym,
że ciała mojej rodziny są w Etiopii,

537
00:34:02,874 --> 00:34:07,462
zmieszane z ziemią,
paliwem i szczątkami samolotu.

538
00:34:11,424 --> 00:34:15,386
DENNIS MUILENBURG NIE ZREZYGNUJE
MIMO DWÓCH KATASTROF LOTNICZYCH

539
00:34:15,470 --> 00:34:17,972
Po drugiej katastrofie

540
00:34:18,056 --> 00:34:20,475
Muilenburg był pod ostrzałem.

541
00:34:20,558 --> 00:34:24,604
W końcu, w grudniu 2019 roku,
Muilenburg zostaje zwolniony.

542
00:34:24,687 --> 00:34:27,148
BOEING ZWALNIA DENNISA MUILENBURGA

543
00:34:27,231 --> 00:34:31,444
Choć za jego kadencji
doszło do dwóch katastrof,

544
00:34:31,527 --> 00:34:37,617
w których zginęły setki ludzi,
jako prezes zarobił 120 milionów dolarów

545
00:34:37,700 --> 00:34:42,371
i odszedł z pakietem emerytalnym
wartym 60 milionów.

546
00:34:44,373 --> 00:34:46,250
Od razu zastąpił go

547
00:34:46,334 --> 00:34:49,128
przewodniczący zarządu, Dave Calhoun.

548
00:34:49,962 --> 00:34:52,381
Calhoun był doświadczonym dyrektorem.

549
00:34:52,465 --> 00:34:56,052
Był w zarządzie od 10 lat.

550
00:34:56,552 --> 00:34:58,096
Nowa era Boeinga.

551
00:34:58,179 --> 00:35:01,182
David Calhoun zostaje prezesem firmy.

552
00:35:01,265 --> 00:35:04,852
W tym czasie toczyło się wiele śledztw.

553
00:35:05,978 --> 00:35:08,147
Izba Reprezentantów mocno naciskała.

554
00:35:08,231 --> 00:35:10,399
Nie powinno dochodzić do tragedii,

555
00:35:10,483 --> 00:35:14,195
by zmieniać zasady,
jeśli trzeba je zmienić.

556
00:35:14,779 --> 00:35:16,697
Nie powinniśmy tu być.

557
00:35:16,781 --> 00:35:20,910
Departament Sprawiedliwości
rozważał wszczęcie sprawy karnej.

558
00:35:22,745 --> 00:35:26,082
Nikt nie wiedział,
jakie będą konsekwencje prawne.

559
00:35:30,920 --> 00:35:33,965
7 STYCZNIA 2021

560
00:35:34,048 --> 00:35:37,385
Dwa lata po katastrofach MAX-ów.

561
00:35:38,886 --> 00:35:43,224
Byłam u teściowej i rozmawiałyśmy o Micku.

562
00:35:44,392 --> 00:35:47,728
- W tle leciały wiadomości.
- Doniesienia o Boeingu.

563
00:35:47,812 --> 00:35:52,525
Nagle wspomniano o Boeingu.
Zamarłyśmy i zaczęłyśmy słuchać.

564
00:35:52,608 --> 00:35:55,778
Boeing zawarł umowę
o zawieszeniu postępowania

565
00:35:55,862 --> 00:35:57,530
w sprawie 737 MAX.

566
00:35:58,114 --> 00:36:00,741
Pomyślałam: „Co to, do cholery, jest?”.

567
00:36:00,825 --> 00:36:03,244
Warunkowe zawieszenie postępowania?

568
00:36:03,327 --> 00:36:07,415
Zarzuty zostaną oddalone po trzech latach,

569
00:36:07,498 --> 00:36:10,751
jeśli Boeing spełni
wszystkie warunki zawarte w umowie.

570
00:36:10,835 --> 00:36:15,673
To w zasadzie kończy dochodzenie

571
00:36:15,756 --> 00:36:19,468
Departamentu Sprawiedliwości
w sprawie Boeinga.

572
00:36:20,219 --> 00:36:24,182
Pomyślałam: „Nie ma mowy. 346 ofiar.

573
00:36:24,265 --> 00:36:26,767
Nowiutkie samoloty spadają z nieba”.

574
00:36:26,851 --> 00:36:29,604
Coś tu jest nie tak.
To nie może być prawda.

575
00:36:29,687 --> 00:36:33,399
Czy to oznacza, że żaden
z dyrektorów Boeinga nie odpowie?

576
00:36:33,482 --> 00:36:34,442
Najwyraźniej.

577
00:36:34,942 --> 00:36:38,613
Zapłacą grzywnę.
Dostaną wyroki w zawieszeniu.

578
00:36:38,696 --> 00:36:41,949
Jeśli przez trzy lata będą grzeczni,
wywiną się.

579
00:36:42,533 --> 00:36:43,951
Jakby nic się nie stało.

580
00:36:44,785 --> 00:36:47,330
Prezes powinien zostać oskarżony.

581
00:36:47,830 --> 00:36:49,248
Zamiast tego napisano,

582
00:36:49,332 --> 00:36:52,877
że kierownictwo nie wiedziało o sytuacji.

583
00:36:54,378 --> 00:36:56,172
Jest kilka warunków,

584
00:36:56,255 --> 00:36:58,007
które Boeing musi spełnić.

585
00:36:58,090 --> 00:36:59,884
Nie mogę uwierzyć,

586
00:36:59,967 --> 00:37:03,221
że ktoś może uniknąć kary

587
00:37:03,304 --> 00:37:05,598
za zabicie 346 osób.

588
00:37:07,141 --> 00:37:09,602
To boli.

589
00:37:15,691 --> 00:37:18,277
Byliśmy wściekli z powodu ugody.

590
00:37:19,278 --> 00:37:22,114
To nie jest sprawiedliwość
dla tych rodzin.

591
00:37:24,367 --> 00:37:27,662
To nie była wystarczająca kara
dla Boeinga.

592
00:37:27,745 --> 00:37:30,206
Odhaczyli to i ruszyli dalej.

593
00:37:30,289 --> 00:37:33,459
BOEING ZAWARŁ UGODĘ NA 2,5 MLD USD

594
00:37:33,542 --> 00:37:35,253
Grzywna to dla nich nic.

595
00:37:35,753 --> 00:37:39,048
Gdyby ktoś trafił do więzienia,

596
00:37:39,131 --> 00:37:40,716
to by ich powstrzymało.

597
00:37:40,800 --> 00:37:42,510
GIGANT UNIKA OSKARŻENIA

598
00:37:42,593 --> 00:37:44,679
Wiele agencji rządowych myśli:

599
00:37:44,762 --> 00:37:48,182
„Jeśli wyprowadzimy kogoś w kajdankach,

600
00:37:48,266 --> 00:37:51,185
cała firma, domek z kart, runie”.

601
00:37:51,269 --> 00:37:53,479
Nie. Wyprowadzenie kogoś w kajdankach

602
00:37:53,562 --> 00:37:56,107
sprawi, że ludzie zaczną się zastanawiać.

603
00:37:57,858 --> 00:38:01,320
Przy braku odpowiedzialności
nic się nie zmieni.

604
00:38:07,493 --> 00:38:10,496
Czułam, że muszę coś zrobić.

605
00:38:13,416 --> 00:38:19,046
Wiele rodzin
było gotowych stanąć do walki.

606
00:38:19,547 --> 00:38:21,007
- Cześć.
- Witam.

607
00:38:23,134 --> 00:38:25,636
By pociągnąć prezesów
do odpowiedzialności,

608
00:38:25,720 --> 00:38:28,806
musieliśmy udowodnić,
że Boeing złamał warunki

609
00:38:28,889 --> 00:38:30,850
w okresie próbnym.

610
00:38:32,143 --> 00:38:35,271
Że firma nie poprawiła
standardów bezpieczeństwa.

611
00:38:35,354 --> 00:38:36,856
NIE WDROŻONO ZMIAN

612
00:38:38,190 --> 00:38:40,318
Mieliśmy na to trzy lata.

613
00:38:40,401 --> 00:38:42,486
PO UPŁYWIE TRZECH LAT OD TEJ DATY

614
00:38:44,530 --> 00:38:48,367
STYCZEŃ 2021
ZAWIESZENIE WYGASA ZA TRZY LATA

615
00:38:50,494 --> 00:38:53,080
Nasze rodziny spotykają się co miesiąc.

616
00:38:53,748 --> 00:38:58,127
Śledzimy, jakie błędy
w zakresie bezpieczeństwa popełnia Boeing.

617
00:38:58,210 --> 00:38:59,628
Zawsze jakieś są.

618
00:39:00,463 --> 00:39:02,923
W USA obowiązuje procedura raportowania.

619
00:39:03,424 --> 00:39:05,634
Każdy problem z samolotem

620
00:39:05,718 --> 00:39:08,179
trafia do publicznie dostępnego systemu.

621
00:39:09,388 --> 00:39:13,559
Wczoraj w Rzymie
w MAX-ie ogłoszono stan zagrożenia,

622
00:39:13,642 --> 00:39:16,562
podobnie było w Indiach.

623
00:39:17,271 --> 00:39:19,148
Szukaliśmy wzorców.

624
00:39:19,231 --> 00:39:22,902
Z nowymi samolotami
było mnóstwo problemów.

625
00:39:22,985 --> 00:39:25,529
Problemy z elektryką, ciśnieniem,

626
00:39:25,613 --> 00:39:27,615
52 wadliwe silniki stateczników…

627
00:39:27,698 --> 00:39:30,034
To kluczowe systemy bezpieczeństwa.

628
00:39:30,117 --> 00:39:32,620
Boeing miał problem z tylną grodzią.

629
00:39:32,703 --> 00:39:34,789
Problem z panelem sterowania.

630
00:39:34,872 --> 00:39:37,833
Pęknięta łopatka silnika.

631
00:39:37,917 --> 00:39:40,086
Nagle usłyszeliśmy głośny wybuch.

632
00:39:40,169 --> 00:39:44,090
W dachu samolotu Southwest Airlines
pojawiła się dziura.

633
00:39:44,173 --> 00:39:47,551
FAA oświadczyła,
że gdy system przeciwoblodzeniowy silnika

634
00:39:47,635 --> 00:39:50,471
działa przez ponad pięć minut
w czystym powietrzu,

635
00:39:50,554 --> 00:39:52,556
silnik może się rozpaść.

636
00:39:54,225 --> 00:39:56,018
Miałem karteczkę,

637
00:39:56,102 --> 00:39:58,646
żeby pamiętać o wyłączeniu odladzania,

638
00:39:58,729 --> 00:40:00,481
bo nie było innego przyrządu.

639
00:40:00,564 --> 00:40:01,816
OGŁOSZONO ALARM

640
00:40:01,899 --> 00:40:03,776
DYM W KABINIE

641
00:40:03,859 --> 00:40:07,988
Zrozumieliśmy, że to nie tylko problem
z oprogramowaniem MAX-ów.

642
00:40:08,989 --> 00:40:11,784
Chodziło o problemy podczas produkcji.

643
00:40:13,577 --> 00:40:17,206
Musieliśmy dowiedzieć się,
co się dzieje w fabrykach Boeinga.

644
00:40:26,549 --> 00:40:29,009
John Barnett chciał tylko,

645
00:40:29,093 --> 00:40:32,596
by z fabryki wychodziły
samoloty wysokiej jakości.

646
00:40:34,098 --> 00:40:39,019
Ale zamiast wsparcia
spotykał się z oporem.

647
00:40:39,770 --> 00:40:42,857
John zgłaszał tyle problemów,

648
00:40:42,940 --> 00:40:46,277
że w końcu postanowiono

649
00:40:46,360 --> 00:40:50,197
przenieść go tam,
gdzie nie mógł wpływać na produkcję.

650
00:40:52,032 --> 00:40:53,826
To, co przeszedł John…

651
00:40:54,660 --> 00:40:55,953
było przykre.

652
00:40:56,537 --> 00:40:59,206
ZEMSTA NA BARNECIE

653
00:40:59,790 --> 00:41:03,461
OZNAJMILI, ŻE „PÓJDZIE W ODSTAWKĘ”

654
00:41:05,379 --> 00:41:08,466
Wielu menedżerów mnie krytykowało.

655
00:41:09,884 --> 00:41:13,971
Obniżono mi ocenę pracowniczą

656
00:41:14,054 --> 00:41:16,223
i zmniejszono wynagrodzenie

657
00:41:16,307 --> 00:41:18,684
za zgłaszanie obaw na piśmie.

658
00:41:19,560 --> 00:41:23,147
Powiedzieli wprost,
że nie chcą niczego w dokumentacji,

659
00:41:23,230 --> 00:41:25,983
by móc zaprzeczać swojej winie.

660
00:41:27,067 --> 00:41:28,569
Słowo w słowo.

661
00:41:29,069 --> 00:41:31,780
BEZ MOŻLIWOŚCI OBJĘCIA INNEGO STANOWISKA

662
00:41:31,864 --> 00:41:34,617
Potem dostałem tak zwany plan naprawczy.

663
00:41:36,202 --> 00:41:38,245
To oznaczało, że mnie zwolnią.

664
00:41:38,329 --> 00:41:39,788
GROŹBA ZWOLNIENIA

665
00:41:45,127 --> 00:41:49,465
Stres, upokorzenie i wrogość wobec mnie

666
00:41:49,548 --> 00:41:51,175
po prostu mnie wykończyły.

667
00:41:54,678 --> 00:41:56,972
Po 30 latach w branży,

668
00:41:57,056 --> 00:42:01,227
w której byłem uważany za eksperta,

669
00:42:01,310 --> 00:42:04,980
z dnia na dzień
stałem się szumowiną firmy.

670
00:42:05,981 --> 00:42:07,441
Jak to przepracować?

671
00:42:13,864 --> 00:42:16,325
Przeszedłem na emeryturę.

672
00:42:26,168 --> 00:42:31,799
Ale wiedziałem, że problemy nie zniknęły.

673
00:42:33,467 --> 00:42:35,761
To ciążyło mi na sercu.

674
00:42:38,973 --> 00:42:41,725
Może powinienem był
pójść do prezesa Boeinga,

675
00:42:42,393 --> 00:42:43,769
a nie do wiceprezesa.

676
00:42:43,852 --> 00:42:46,981
Nie da się nie myśleć o takich rzeczach.

677
00:42:47,064 --> 00:42:48,566
Co mogłem zrobić inaczej?

678
00:42:52,361 --> 00:42:55,281
Siedziałem i myślałem: „Co teraz?”.

679
00:42:57,116 --> 00:43:00,286
Mogłem albo siedzieć cicho,

680
00:43:00,369 --> 00:43:01,620
albo to nagłośnić.

681
00:43:08,335 --> 00:43:11,880
Chodziło o samoloty,
ludzkie życie, pasażerów.

682
00:43:13,173 --> 00:43:15,593
Nie mogłem tego tak zostawić.

683
00:43:23,350 --> 00:43:25,561
Nie zamierzałem siedzieć cicho.

684
00:43:27,354 --> 00:43:30,107
John Barnett pracował w Boeingu 32 lata.

685
00:43:30,190 --> 00:43:32,276
Teraz ujawnia nieprawidłowości.

686
00:43:32,359 --> 00:43:35,738
Liczył się tylko harmonogram.
Szybkie wykonanie roboty.

687
00:43:35,821 --> 00:43:37,781
Róbcie samoloty. Jesteśmy w tyle.

688
00:43:37,865 --> 00:43:40,951
Wiem, jak to wygląda od środka,
i to przeraża.

689
00:43:41,035 --> 00:43:42,745
SYGNALIŚCI W BOEINGU

690
00:43:42,828 --> 00:43:46,373
Uważam, że to bardzo ważne,

691
00:43:46,457 --> 00:43:49,251
by ludzie, których życie jest zagrożone,

692
00:43:49,335 --> 00:43:52,338
wiedzieli, co się dzieje w Boeingu.

693
00:43:52,921 --> 00:43:55,215
Spójrzcie na 737 MAX.

694
00:43:57,259 --> 00:43:59,386
Te życia i te rodziny…

695
00:44:01,639 --> 00:44:03,307
Dlatego o tym mówię.

696
00:44:03,390 --> 00:44:05,768
Ktoś musi zająć się tą sprawą.

697
00:44:08,187 --> 00:44:09,897
DRUGI SAMOLOT POD LUPĄ

698
00:44:09,980 --> 00:44:11,899
W trakcie śledztwa…

699
00:44:13,359 --> 00:44:16,570
dowiedzieliśmy się, że grupka pracowników,

700
00:44:16,654 --> 00:44:22,451
zgłaszała problemy
z produkcją w fabryce Boeinga.

701
00:44:22,534 --> 00:44:24,161
Że panował tam chaos.

702
00:44:24,244 --> 00:44:27,164
Niektórzy
skontaktowali się z nami osobiście.

703
00:44:30,084 --> 00:44:34,213
Od kilku lat mamy zaszczyt
pracować z wieloma z was.

704
00:44:34,296 --> 00:44:35,339
Wiele razy…

705
00:44:35,422 --> 00:44:38,634
Zaczęliśmy kontaktować się z sygnalistami.

706
00:44:39,301 --> 00:44:42,221
Na tym etapie stworzyliśmy grupę.

707
00:44:42,930 --> 00:44:45,516
Odbyliśmy z nimi wiele spotkań,

708
00:44:45,599 --> 00:44:47,935
niektóre osobiście, inne online.

709
00:44:50,104 --> 00:44:52,940
Nie mogliśmy siedzieć z założonymi rękami.

710
00:44:53,023 --> 00:44:56,652
Jako rodziny musimy czuć,
że nasi bliscy się liczyli.

711
00:44:58,237 --> 00:45:02,032
Ale też dlatego,
że prawdziwa sprawiedliwość

712
00:45:02,116 --> 00:45:04,785
może zapobiec podobnym tragediom.

713
00:45:05,536 --> 00:45:09,039
MAJ 2022
ZAWIESZENIE WYGASA ZA DWA LATA

714
00:45:09,123 --> 00:45:12,084
Jak długo to może potrwać?

715
00:45:12,167 --> 00:45:13,377
- Spotkanie?
- Tak.

716
00:45:13,460 --> 00:45:15,003
Jeszcze cztery godziny.

717
00:45:17,548 --> 00:45:20,759
Zaczęliśmy spotykać się z FAA.

718
00:45:22,219 --> 00:45:24,888
FAA to Federalna Administracja Lotnictwa.

719
00:45:24,972 --> 00:45:28,308
Ma pilnować, by projektowano

720
00:45:28,392 --> 00:45:30,394
i produkowano bezpieczne samoloty.

721
00:45:31,395 --> 00:45:34,189
Monitoruje i kontroluje Boeinga.

722
00:45:36,191 --> 00:45:37,401
MAJ 2022

723
00:45:37,484 --> 00:45:41,822
Umowa o zawieszeniu postępowania
miała wygasnąć za dwa lata.

724
00:45:41,905 --> 00:45:44,450
Co tydzień informowaliśmy FAA,

725
00:45:44,533 --> 00:45:46,493
że wciąż jest wiele problemów.

726
00:45:46,577 --> 00:45:50,873
W nowych samolotach występowały problemy,

727
00:45:50,956 --> 00:45:52,958
których nie było w starszych.

728
00:45:53,041 --> 00:45:55,544
To szaleństwo, że tego nie naprawiono.

729
00:45:57,045 --> 00:46:01,175
Powiedziano nam wtedy:
„Nie musicie się martwić.

730
00:46:01,800 --> 00:46:05,763
Boeing się zmienił
i teraz to fantastyczna firma”.

731
00:46:05,846 --> 00:46:08,474
BOEING ODBUDOWUJE KULTURĘ BEZPIECZEŃSTWA

732
00:46:08,557 --> 00:46:12,644
Będziemy informować o problemach,

733
00:46:12,728 --> 00:46:16,482
by móc je rozwiązać
z pracownikami i opinią publiczną.

734
00:46:20,319 --> 00:46:21,987
Wielu ludzi miało nadzieję,

735
00:46:22,070 --> 00:46:24,114
że Calhoun odmieni firmę.

736
00:46:24,198 --> 00:46:26,784
Prezes Boeinga wspomniał…

737
00:46:26,867 --> 00:46:28,577
Potrzebujemy zmian.

738
00:46:28,660 --> 00:46:31,705
Miejmy nadzieję,
że to on zmieni naszą firmę.

739
00:46:32,456 --> 00:46:36,210
Dave Calhoun zobowiązał się
do uporządkowania procedur.

740
00:46:36,752 --> 00:46:40,589
Zreorganizował dział techniczny.
Powołał dyrektora ds. bezpieczeństwa.

741
00:46:40,672 --> 00:46:45,344
Dzięki tym zmianom sytuacja miała się

742
00:46:45,427 --> 00:46:46,637
nie powtórzyć.

743
00:46:46,720 --> 00:46:48,555
E-MAIL DO PRACOWNIKÓW

744
00:46:48,639 --> 00:46:52,476
Powstał system,
w którym kierownictwo pilnowało tego,

745
00:46:52,559 --> 00:46:54,144
co się dzieje.

746
00:46:54,228 --> 00:46:57,064
Witamy na konferencji prasowej Boeinga.

747
00:46:57,147 --> 00:47:00,150
Zachęcamy pracowników do wypowiadania się,

748
00:47:00,234 --> 00:47:03,028
do zwolnienia tempa w razie konieczności.

749
00:47:03,111 --> 00:47:04,696
ZGŁOSZENIA

750
00:47:04,780 --> 00:47:09,493
Inicjatywa Speak Up
miała ułatwić pracownikom

751
00:47:09,576 --> 00:47:12,579
identyfikację problemów etycznych,

752
00:47:12,663 --> 00:47:17,209
złych zachowań i obaw o bezpieczeństwo,
by szybciej reagowano.

753
00:47:17,292 --> 00:47:19,795
Przez chwilę brakowało nam przejrzystości.

754
00:47:19,878 --> 00:47:23,090
Musimy ją odzyskać,
bo to kwestia zaufania,

755
00:47:23,173 --> 00:47:25,259
jakim darzy nas świat.

756
00:47:29,221 --> 00:47:31,974
Z ostatniej chwili. Boeing 737 MAX

757
00:47:32,057 --> 00:47:33,892
znów może latać.

758
00:47:33,976 --> 00:47:36,478
FAA właśnie zniosła zakaz lotów.

759
00:47:36,562 --> 00:47:38,981
Firma zaktualizowała oprogramowanie,

760
00:47:39,064 --> 00:47:41,733
komputery i szkolenie pilotów.

761
00:47:41,817 --> 00:47:44,361
Lecicie Boeingiem 737 MAX.

762
00:47:44,444 --> 00:47:46,321
W kabinie American Airlines

763
00:47:46,405 --> 00:47:50,284
oklaskiwano nowe podejście
do bezpieczeństwa 737 MAX

764
00:47:50,367 --> 00:47:53,871
podczas startu pierwszego krajowego lotu.

765
00:47:53,954 --> 00:47:56,957
Jestem dumny z zespołu i z tego samolotu.

766
00:47:57,040 --> 00:48:02,504
To niezwykła maszyna
i jest tak samo bezpieczna jak inne.

767
00:48:04,256 --> 00:48:06,842
Po zniesieniu zakazu lotów

768
00:48:06,925 --> 00:48:10,012
byłem przekonany, że MAX jest bezpieczny.

769
00:48:10,095 --> 00:48:11,555
Można nim było latać.

770
00:48:13,432 --> 00:48:16,310
Boeing i samoloty 737 MAX odżyły.

771
00:48:16,393 --> 00:48:19,479
…wielomiliardowe zamówienie
od Southwest Airlines.

772
00:48:19,563 --> 00:48:21,940
Ryanair zamówił 75 MAX-ów.

773
00:48:22,024 --> 00:48:24,610
…zwiększy produkcję 737 MAX.

774
00:48:24,693 --> 00:48:27,946
Linia lotnicza ma dziś pełne ręce roboty.

775
00:48:28,030 --> 00:48:30,282
Prezes Ryanaira twierdzi,

776
00:48:30,365 --> 00:48:34,161
że MAX to najbezpieczniejszy samolot
w historii lotnictwa.

777
00:48:37,122 --> 00:48:39,416
Gdy MAX-y znów zaczęły latać,

778
00:48:40,459 --> 00:48:41,877
atmosfera się zmieniła.

779
00:48:43,962 --> 00:48:46,298
Boeing wrócił do normalnego trybu.

780
00:48:46,798 --> 00:48:49,885
Czas znów zarabiać.
Produkujmy samoloty i zarabiajmy.

781
00:48:51,470 --> 00:48:52,971
Pracy było mnóstwo.

782
00:48:53,055 --> 00:48:57,517
Odpowiadałem za dziesięć razy więcej
samolotów niż zwykle.

783
00:48:58,644 --> 00:49:01,563
Znowu mieliśmy napięty grafik
i było chaotycznie.

784
00:49:02,564 --> 00:49:05,108
Mieliśmy wiele problemów.

785
00:49:05,901 --> 00:49:08,654
Około 50 000 części

786
00:49:08,737 --> 00:49:10,322
nie było sprawdzonych

787
00:49:10,405 --> 00:49:12,491
i trafiło do samolotu.

788
00:49:13,283 --> 00:49:15,577
Wiele z nich było kluczowych.

789
00:49:17,245 --> 00:49:19,873
Zgłosiłem to w programie Speak Up.

790
00:49:19,957 --> 00:49:21,249
PROBLEM SYSTEMOWY

791
00:49:21,792 --> 00:49:24,753
Moje zgłoszenia pozostały bez odpowiedzi,

792
00:49:24,836 --> 00:49:27,381
bo te części zniknęły.

793
00:49:27,464 --> 00:49:33,845
Szef komisji ds. materiałów
postanowił usunąć te zgłoszenia.

794
00:49:35,639 --> 00:49:37,140
To było przestępstwo.

795
00:49:37,224 --> 00:49:40,602
Pierwsze, co zrobiłem,
to zgłosiłem to przez Speak Up.

796
00:49:42,354 --> 00:49:49,277
W miejscach łączenia części
widać wiele defektów.

797
00:49:50,362 --> 00:49:52,864
Zgłosiłem to przez Speak Up.

798
00:49:54,199 --> 00:49:58,245
Ale nie sądzę, by sygnalista
użył Speak Up więcej niż raz.

799
00:50:00,247 --> 00:50:04,292
Gdy tak robiliśmy, mszczono się na nas.

800
00:50:11,633 --> 00:50:15,387
Szef przyszedł do mnie i mnie opieprzył.

801
00:50:15,470 --> 00:50:19,307
Powiedział: „Zabiłbym kogoś,
kto powiedziałby to, co ty”.

802
00:50:20,726 --> 00:50:21,810
Co powiedziałem?

803
00:50:21,893 --> 00:50:25,772
Że musimy przestrzegać
podstawowych zasad inżynierii.

804
00:50:27,524 --> 00:50:30,027
Chcieli wszcząć
postępowanie dyscyplinarne,

805
00:50:30,110 --> 00:50:32,904
mówiąc, że nie słucham przełożonych.

806
00:50:34,656 --> 00:50:36,825
Zadzwonił do mnie doradca:

807
00:50:36,908 --> 00:50:39,619
„Merle, zostaniesz wybrany

808
00:50:39,703 --> 00:50:41,455
i ukarany dla przykładu”.

809
00:50:42,914 --> 00:50:47,627
Mój przełożony powiedział:
„Oto 12 rzeczy, które robisz źle.

810
00:50:47,711 --> 00:50:50,255
Masz 30 dni na poprawę,
inaczej wylatujesz”.

811
00:50:54,134 --> 00:50:57,763
Zacząłem dokumentować
problemy dotyczące bezpieczeństwa.

812
00:50:58,513 --> 00:51:00,974
WYKORZYSTANIE ZEPSUTYCH CZĘŚCI

813
00:51:01,058 --> 00:51:02,768
Myślałem:

814
00:51:03,602 --> 00:51:05,437
„Nie chcę dzwonić do prasy”.

815
00:51:07,355 --> 00:51:09,775
Bo wiemy, jak kończą sygnaliści.

816
00:51:09,858 --> 00:51:12,360
Tracą pracę i są alienowani.

817
00:51:14,613 --> 00:51:17,616
Parę lat zgłaszałem
nieprawidłowości wewnętrznie,

818
00:51:17,699 --> 00:51:19,951
ale nie chciałem tego nagłaśniać.

819
00:51:21,161 --> 00:51:23,288
Bo jestem tylko pracownikiem.

820
00:51:24,039 --> 00:51:25,707
Zostałbym ukrzyżowany.

821
00:51:28,376 --> 00:51:32,756
Wielu moich współpracowników
bało się zabrać głos,

822
00:51:32,839 --> 00:51:34,091
nawet w firmie.

823
00:51:36,259 --> 00:51:41,348
Ale gdy widzę problem,
który może kosztować życie,

824
00:51:41,431 --> 00:51:44,059
będę o nim mówił do upadłego.

825
00:51:45,435 --> 00:51:47,479
Więc nie odpuszczałem.

826
00:51:48,605 --> 00:51:52,859
W końcu wyrzucono mnie
z programu Dreamliner.

827
00:51:56,363 --> 00:51:58,824
Potem ktoś przebił mi oponę.

828
00:52:00,033 --> 00:52:01,618
Nie wiem, kto to zrobił,

829
00:52:02,119 --> 00:52:04,704
ale to było ostrzeżenie.

830
00:52:05,539 --> 00:52:08,834
Sytuacja zrobiła się trochę zbyt poważna.

831
00:52:12,295 --> 00:52:14,131
To mnie wytrąciło z równowagi.

832
00:52:14,214 --> 00:52:17,843
Budziłem się z koszmarami

833
00:52:18,343 --> 00:52:19,719
o trzeciej nad ranem.

834
00:52:19,803 --> 00:52:25,142
Chodziłem wtedy do trzech psychologów,

835
00:52:26,143 --> 00:52:28,603
żeby sobie z tym poradzić.

836
00:52:38,947 --> 00:52:41,158
Stawką jest wiele istnień.

837
00:52:44,035 --> 00:52:48,081
Śniły mi się samoloty
rozbijające się tuż obok mnie.

838
00:52:48,165 --> 00:52:53,461
Rozbijały się tak blisko,
że czułem ich ciepło we śnie.

839
00:52:56,715 --> 00:52:58,091
To nie daje mi spać.

840
00:52:58,175 --> 00:53:01,052
Mam nadzieję,
że nie będzie kolejnej katastrofy,

841
00:53:01,136 --> 00:53:02,929
ale to nie daje mi spać.

842
00:53:06,391 --> 00:53:09,060
Przegrywałem kolejne bitwy,

843
00:53:09,144 --> 00:53:11,938
byłem zdradzany raz za razem.

844
00:53:12,856 --> 00:53:14,774
To mnie przytłaczało.

845
00:53:16,735 --> 00:53:17,986
Czułem się bezradny.

846
00:53:21,698 --> 00:53:25,785
Pracownicy chętnie
wypowiedzieliby się publicznie,

847
00:53:26,870 --> 00:53:29,456
ale boją się utraty pracy.

848
00:53:30,457 --> 00:53:33,668
Mają przed sobą jeszcze wiele lat pracy.

849
00:53:34,211 --> 00:53:38,048
Nie mogą sobie pozwolić na utratę posady.

850
00:53:39,341 --> 00:53:42,886
Panuje tam kultura strachu.

851
00:53:47,807 --> 00:53:51,269
CHARLESTON, KAROLINA POŁUDNIOWA

852
00:53:53,355 --> 00:53:57,275
Po odejściu z Boeinga
John wciąż dostrzegał problemy.

853
00:53:57,359 --> 00:53:59,152
Bardzo go to przytłaczało.

854
00:53:59,903 --> 00:54:01,863
Dlatego złożyliśmy pozew.

855
00:54:02,989 --> 00:54:05,367
Sprawa Barnetta przeciwko Boeingowi

856
00:54:05,450 --> 00:54:08,328
dotyczyła wrogiego środowiska pracy

857
00:54:09,079 --> 00:54:13,208
oraz zarzutów o odwet Boeinga wobec niego.

858
00:54:14,376 --> 00:54:17,087
Przez lata był manipulowany.

859
00:54:17,170 --> 00:54:19,589
Przez długie lata pracy w firmie.

860
00:54:19,673 --> 00:54:22,175
Panie Barnett, zeznał pan,

861
00:54:22,259 --> 00:54:24,886
że padły słowa, że on pana złamie?

862
00:54:24,970 --> 00:54:26,554
Że w końcu mnie złamie.

863
00:54:26,638 --> 00:54:29,557
Dobrze. Żartował?

864
00:54:29,641 --> 00:54:30,767
Absolutnie nie.

865
00:54:31,977 --> 00:54:33,436
Złożyliśmy skargę

866
00:54:33,520 --> 00:54:37,274
i musieliśmy zmusić Boeinga
do przedstawienia dokumentów.

867
00:54:38,441 --> 00:54:41,820
Odpowiedzi od Boeinga
przychodziły bardzo długo.

868
00:54:44,364 --> 00:54:45,782
Sprawy sygnalistów

869
00:54:46,283 --> 00:54:48,451
są bardzo skomplikowane.

870
00:54:48,535 --> 00:54:51,705
Często, gdy sygnaliści ujawniają prawdę,

871
00:54:51,788 --> 00:54:53,581
a potem są zwalniani,

872
00:54:54,082 --> 00:54:56,584
pracodawca przejmuje

873
00:54:56,668 --> 00:54:58,503
ich laptopy i telefony.

874
00:54:59,629 --> 00:55:03,550
Sygnaliści zostają bez dowodów,
ich twierdzenia nie mają pokrycia.

875
00:55:06,386 --> 00:55:10,015
Sytuacja Johna różniła się od innych tym,

876
00:55:10,098 --> 00:55:12,892
że John wszystko udokumentował.

877
00:55:13,393 --> 00:55:15,395
OPIŁKI SPADAJĄ NA OKABLOWANIE

878
00:55:15,478 --> 00:55:18,315
Powiedział, że kiedyś w przyszłości

879
00:55:18,398 --> 00:55:20,525
rozliczy się z Boeingiem

880
00:55:20,608 --> 00:55:24,154
i będzie miał dowody na to,
gdzie popełnili błędy.

881
00:55:25,238 --> 00:55:28,825
Porozmawiajmy o śledztwie w sprawie tlenu.

882
00:55:28,908 --> 00:55:31,786
W lipcu 2016 roku

883
00:55:31,870 --> 00:55:35,790
pojawił się problem
z wadliwymi pojemnikami na tlen.

884
00:55:35,874 --> 00:55:36,708
Tak.

885
00:55:38,126 --> 00:55:42,088
Odkrył pan, że niektóre naboje tlenowe

886
00:55:42,172 --> 00:55:44,466
nie uwalniały tlenu.

887
00:55:45,425 --> 00:55:47,802
Około 15% nie zadziałało.

888
00:55:49,220 --> 00:55:52,515
Nieformalne testy

889
00:55:52,599 --> 00:55:55,935
wykazały 15% awaryjności, tak?

890
00:55:56,436 --> 00:55:59,397
To nie były nieformalne testy.

891
00:56:00,899 --> 00:56:03,151
„Musimy się temu przyjrzeć”.

892
00:56:03,234 --> 00:56:06,446
Wyciągnąłem więc nowe naboje,

893
00:56:06,529 --> 00:56:11,034
nadal w opakowaniach,
i wysłaliśmy je jako grupę kontrolną.

894
00:56:11,618 --> 00:56:13,620
ANALIZA MOŻLIWYCH DEFEKTÓW

895
00:56:13,703 --> 00:56:16,122
Wskaźnik awaryjności wzrósł do 25%.

896
00:56:16,206 --> 00:56:19,626
Zrobiło się nieciekawie.
To był poważny problem.

897
00:56:21,503 --> 00:56:23,630
Gdy na wysokości 12 km

898
00:56:23,713 --> 00:56:26,257
z jakiegoś powodu dochodzi do dekompresji,

899
00:56:26,341 --> 00:56:28,551
opadają maski tlenowe.

900
00:56:31,679 --> 00:56:34,432
Masz 20 sekund na założenie maski,

901
00:56:34,516 --> 00:56:36,684
zanim zacznie brakować tlenu,

902
00:56:36,768 --> 00:56:40,563
co może prowadzić do uszkodzenia mózgu,
a czasami nawet śmierci.

903
00:56:42,357 --> 00:56:44,359
Wyobraźcie sobie, że nie ma tlenu.

904
00:56:46,027 --> 00:56:47,904
Siedzicie tam z dziećmi.

905
00:56:48,405 --> 00:56:50,281
Kto dostanie tlen, a kto nie?

906
00:56:53,660 --> 00:56:56,496
BARNETTA KRYTYKOWANO
ZA UDOKUMENTOWANIE PROBLEMU

907
00:56:56,579 --> 00:57:01,042
Gdy dokumentował pan ten problem,

908
00:57:01,126 --> 00:57:04,629
nikt pana za to nie krytykował, prawda?

909
00:57:04,712 --> 00:57:06,673
Mam jeden e-mail.

910
00:57:07,632 --> 00:57:08,675
Dość paskudny.

911
00:57:10,260 --> 00:57:12,595
Miałem zaprzestać to szaleństwo.

912
00:57:12,679 --> 00:57:15,473
Takie miał podejście. Po prostu…

913
00:57:15,557 --> 00:57:17,725
Nie widzieliśmy tego w żadnym mailu.

914
00:57:17,809 --> 00:57:20,478
- W tych nie, ale macie moje kopie.
- Dobra.

915
00:57:22,814 --> 00:57:26,568
John mówił, że potrzeba
ośmiu, dziesięciu, dwunastu lat,

916
00:57:26,651 --> 00:57:28,570
by te wady się ujawniły.

917
00:57:29,320 --> 00:57:31,865
Bardzo się martwił,

918
00:57:31,948 --> 00:57:35,368
że problemy ujawnią się później
i spowodują katastrofę.

919
00:57:37,120 --> 00:57:41,291
GRUDZIEŃ 2023
ZAWIESZENIE WYGASA ZA MIESIĄC

920
00:57:43,084 --> 00:57:46,337
Trzyletni okres próbny

921
00:57:46,421 --> 00:57:48,715
miał się skończyć za miesiąc.

922
00:57:48,798 --> 00:57:52,469
O tym myśleliśmy, to siedziało w głowach

923
00:57:52,552 --> 00:57:54,137
nas wszystkich.

924
00:57:56,681 --> 00:57:59,767
Spotkania ciągnęły się miesiącami.

925
00:58:01,936 --> 00:58:04,481
Poleciałam do Waszyngtonu na spotkanie

926
00:58:04,564 --> 00:58:06,900
z Departamentem Sprawiedliwości,

927
00:58:07,484 --> 00:58:11,112
by wyjaśnić nasze obawy,
że nic się nie zmieniło

928
00:58:11,196 --> 00:58:14,616
w kulturze Boeinga i w jego fabrykach.

929
00:58:16,534 --> 00:58:20,038
Spotkaliśmy się z szefem
sekcji ds. oszustw, Glennem Leonem.

930
00:58:21,164 --> 00:58:24,042
Zaczął czytać z kartki.

931
00:58:24,125 --> 00:58:28,046
Gdy chcieliśmy się wypowiedzieć,

932
00:58:28,671 --> 00:58:30,798
zaczynał się irytować.

933
00:58:30,882 --> 00:58:33,468
I czytał dalej, ignorując nas.

934
00:58:35,553 --> 00:58:38,264
Wyglądało na to,
że Departament Sprawiedliwości

935
00:58:38,348 --> 00:58:40,350
próbował chronić Boeinga.

936
00:58:43,895 --> 00:58:45,438
Wchodzimy na salę sądową,

937
00:58:45,522 --> 00:58:49,275
a prawnicy resortu i Boeinga

938
00:58:49,359 --> 00:58:52,070
rozmawiają ze sobą,
a my jesteśmy po drugiej.

939
00:58:52,153 --> 00:58:53,738
Jakbyśmy byli przestępcami.

940
00:58:54,989 --> 00:58:59,035
Kiedy widzisz,
ilu prawników przeszło z Boeinga

941
00:58:59,118 --> 00:59:04,082
do Departamentu Sprawiedliwości
i z resortu do kancelarii Boeinga,

942
00:59:04,165 --> 00:59:07,168
dostrzegasz polityczne uwikłania.

943
00:59:07,252 --> 00:59:12,006
USA – POWÓD
BOEING – OSKARŻONY

944
00:59:12,090 --> 00:59:15,593
Umowa o zawieszeniu postępowania
niedługo wygasała.

945
00:59:17,428 --> 00:59:19,722
Nie było nadziei. Ani sprawiedliwości.

946
00:59:19,806 --> 00:59:21,766
Nikt za nic nie odpowie.

947
00:59:21,849 --> 00:59:23,601
To koniec. Idźcie do domu.

948
00:59:25,436 --> 00:59:29,941
Departament Sprawiedliwości
nie chce pozbyć się przestępców.

949
00:59:30,024 --> 00:59:35,196
Chce po prostu zamknąć tę sprawę.

950
00:59:35,280 --> 00:59:38,575
Pozwolą przestępcom
zostać na stanowiskach i…

951
00:59:38,658 --> 00:59:41,494
Nikt nie wyciągnie z tego lekcji.

952
00:59:41,578 --> 00:59:44,998
Pokazujemy, że jest mnóstwo problemów

953
00:59:45,081 --> 00:59:47,750
z jakością podczas produkcji.

954
00:59:47,834 --> 00:59:49,586
Kiedy dojdzie do katastrofy?

955
00:59:49,669 --> 00:59:51,337
Mam nadzieję, że wcale.

956
00:59:51,421 --> 00:59:53,631
Ale właśnie z tym się borykamy.

957
00:59:57,802 --> 01:00:02,265
5 STYCZNIA 2024
ZAWIESZENIE WYGASA ZA DWA DNI

958
01:00:07,478 --> 01:00:09,105
Wieża, Alaska 1282,

959
01:00:09,188 --> 01:00:11,232
kieruj się na Charlie 7 20-18.

960
01:00:11,816 --> 01:00:13,860
Możemy ruszać, 2-8L.

961
01:00:14,736 --> 01:00:19,490
To była typowa procedura startu.

962
01:00:20,867 --> 01:00:23,828
Alaska 1282. Pas 2-8L. Zgoda na start.

963
01:00:24,537 --> 01:00:26,372
Miłego dnia, Alaska 1282.

964
01:00:27,832 --> 01:00:31,127
Córka wyciągnęła kolorowanki,

965
01:00:31,210 --> 01:00:32,754
a samolot wystartował.

966
01:00:34,797 --> 01:00:36,966
Syn siedział mi na kolanach.

967
01:00:37,050 --> 01:00:41,679
Trzylatek siedział pośrodku,
a pięciolatek przy oknie.

968
01:00:44,974 --> 01:00:46,643
Wznosiliśmy się.

969
01:00:46,726 --> 01:00:50,938
Pamiętam, że spojrzałem na rodzinę,
żeby sprawdzić, jak się mają.

970
01:00:51,856 --> 01:00:54,942
Seattle, Alaska 1282,
wnosimy się na przelotową.

971
01:00:55,026 --> 01:00:59,030
Alaska 1282, wieża Seattle,
utrzymuj 2-3-0.

972
01:01:02,992 --> 01:01:05,620
Usłyszałem przenikliwy gwizd.

973
01:01:06,120 --> 01:01:08,748
A potem… huk.

974
01:01:11,417 --> 01:01:15,588
1282, mamy problem, obniżamy pułap…

975
01:01:18,883 --> 01:01:21,177
Natychmiast wypadły maski tlenowe.

976
01:01:21,260 --> 01:01:23,971
Zrozumiałam, że coś było nie tak.

977
01:01:24,055 --> 01:01:25,431
Musimy zejść niżej.

978
01:01:26,516 --> 01:01:31,729
Byłem zdezorientowany,
ale szybko odwróciłem głowę. I zobaczyłem…

979
01:01:34,816 --> 01:01:36,025
niebo.

980
01:01:37,694 --> 01:01:39,779
Byłem w szoku.

981
01:01:42,115 --> 01:01:46,202
Wsadziłam nogi rocznego synka
między swoje i przytrzymałam go.

982
01:01:47,704 --> 01:01:49,330
Cały czas krzyczał.

983
01:01:52,083 --> 01:01:55,169
Gdy założyłam maskę,
nie poczułam przepływu tlenu.

984
01:01:55,253 --> 01:01:57,004
MASKI NIE DZIAŁAŁY

985
01:01:57,088 --> 01:01:59,340
Spróbowałam ponownie. Nie było tlenu.

986
01:01:59,424 --> 01:02:01,175
ZAŁOGA POMAGAŁA DZIECIOM

987
01:02:04,262 --> 01:02:06,097
MASKI NIE DZIAŁAŁY

988
01:02:07,306 --> 01:02:09,559
Spojrzałem na córkę.

989
01:02:09,642 --> 01:02:11,602
Miała włosy ściągnięte do tyłu.

990
01:02:12,395 --> 01:02:14,897
Siedziała dwa rzędy przed otworem.

991
01:02:18,067 --> 01:02:21,028
Myśleliśmy, że kolejny panel się oderwie

992
01:02:21,821 --> 01:02:24,866
i nie przeżyjemy tego lotu.

993
01:02:26,743 --> 01:02:28,870
COŚ SIĘ STAŁO, MAMY PROBLEM

994
01:02:28,953 --> 01:02:30,580
Tlen się skończył.

995
01:02:30,663 --> 01:02:32,623
Poczułam zawroty głowy.

996
01:02:32,707 --> 01:02:34,333
Obraz zaczął się rozmywać.

997
01:02:36,002 --> 01:02:39,213
Moje córki patrzyły na mnie ze strachem.

998
01:02:40,256 --> 01:02:43,384
Nie mówiłam im,
że będzie dobrze, bo nie wiedziałam.

999
01:02:43,468 --> 01:02:46,053
MAMO, W KABINIE SPADŁO CIŚNIENIE.
KOCHAM CIĘ

1000
01:02:46,137 --> 01:02:49,932
Zakładałem,
że to ostatnie chwile z rodziną.

1001
01:02:50,641 --> 01:02:53,686
Położyłem rękę na plecach żony.

1002
01:02:54,937 --> 01:02:57,940
I zacząłem się modlić.

1003
01:02:58,024 --> 01:03:00,860
JESTEŚ NAJLEPSZYM, CO MNIE SPOTKAŁO

1004
01:03:00,943 --> 01:03:06,199
Napisałam do syna, żeby się pożegnać.

1005
01:03:06,282 --> 01:03:10,787
Żeby wiedział, że był najlepszą rzeczą,
jaka mnie spotkała.

1006
01:03:10,870 --> 01:03:13,539
BOJĘ SIĘ – KOCHAM CIĘ – ZAWSZE

1007
01:03:14,040 --> 01:03:16,793
GDYBY COŚ SIĘ STAŁO,
POWIEDZ RODZICOM, ŻE ICH KOCHAM

1008
01:03:16,876 --> 01:03:18,628
POMÓDL SIĘ ZA MNIE

1009
01:03:18,711 --> 01:03:21,005
PROSZĘ, NIE CHCĘ UMIERAĆ

1010
01:03:24,217 --> 01:03:26,260
Spojrzałam przez okno,

1011
01:03:26,344 --> 01:03:27,887
samolot zszedł pod chmury.

1012
01:03:29,472 --> 01:03:31,098
Znów mogliśmy oddychać.

1013
01:03:34,477 --> 01:03:37,271
Powiedziałam dzieciom, że będzie dobrze.

1014
01:03:51,577 --> 01:03:53,329
Mamy pilną wiadomość.

1015
01:03:53,913 --> 01:03:56,040
Doniesienia z Oregonu.

1016
01:03:56,123 --> 01:03:59,377
Oto nagranie z wnętrza samolotu,

1017
01:03:59,460 --> 01:04:00,711
który nadal leci,

1018
01:04:00,795 --> 01:04:05,633
mimo wielkiej wyrwy w kadłubie.

1019
01:04:07,593 --> 01:04:09,470
Gdy doszło do tego incydentu,

1020
01:04:09,554 --> 01:04:11,931
zbierałem informacje, jak wszyscy.

1021
01:04:12,014 --> 01:04:13,975
Nie wiedziałem, co się stało.

1022
01:04:14,058 --> 01:04:16,978
Byłem w kuchni,
gdy telefon się rozdzwonił.

1023
01:04:17,061 --> 01:04:20,064
Wiedziałem, że stało się coś złego.

1024
01:04:20,147 --> 01:04:23,234
Śledztwo Narodowej Rady
Bezpieczeństwa Transportu.

1025
01:04:23,317 --> 01:04:26,445
Na wysokości przelotowej
mogliśmy stracić samolot.

1026
01:04:26,529 --> 01:04:30,324
Ten Boeing 737 MAX
właśnie przeszedł proces certyfikacji.

1027
01:04:31,033 --> 01:04:33,536
Odpadła tak zwana zaślepka drzwi.

1028
01:04:33,619 --> 01:04:35,913
To nie są drzwi, ale jest tam otwór,

1029
01:04:35,997 --> 01:04:38,708
niektóre linie
montują w nim dodatkowe drzwi.

1030
01:04:39,292 --> 01:04:42,003
Mojemu kontaktowi w Boeingu powiedziałem:

1031
01:04:42,086 --> 01:04:44,297
„To może uziemić samoloty”.

1032
01:04:45,006 --> 01:04:48,843
FAA uziemiła wszystkie 737 MAX 9 w kraju.

1033
01:04:48,926 --> 01:04:53,431
…twierdząc, że to może się
wydarzyć w innych samolotach.

1034
01:04:53,514 --> 01:04:56,017
Boeing zaprzeczył odpowiedzialności,

1035
01:04:56,100 --> 01:04:58,769
twierdząc, że samoloty były
„niewłaściwie używane

1036
01:04:58,853 --> 01:05:01,814
przez osoby i/lub podmioty
inne niż Boeing”.

1037
01:05:01,898 --> 01:05:05,109
Musimy zrozumieć wszystko,
co się wydarzyło.

1038
01:05:05,693 --> 01:05:10,156
Boeing nie dostarczył nam
dokumentów i informacji,

1039
01:05:10,239 --> 01:05:13,284
o które wielokrotnie ostatnio prosiliśmy.

1040
01:05:13,367 --> 01:05:16,996
Mówią o przejrzystości,
ale przynajmniej na razie

1041
01:05:17,079 --> 01:05:19,999
w tej sprawie nie ma przejrzystości.

1042
01:05:22,877 --> 01:05:25,546
Incydent z drzwiami mnie nie zaskoczył.

1043
01:05:26,047 --> 01:05:28,090
Walczyłem od kilku lat,

1044
01:05:28,174 --> 01:05:30,509
wiedząc, że coś takiego się wydarzy.

1045
01:05:32,595 --> 01:05:34,805
Cieszyłem się, że nikt nie zginął.

1046
01:05:36,891 --> 01:05:40,645
Taka usterka to koszmar.

1047
01:05:42,897 --> 01:05:44,482
Powiedziałem sobie:

1048
01:05:44,565 --> 01:05:48,069
„Tak jest, gdy nie pociąga się
ludzi do odpowiedzialności”.

1049
01:05:50,571 --> 01:05:53,115
Gdy zobaczyłem to w wiadomościach,

1050
01:05:53,199 --> 01:05:57,828
dokładnie przewidziałem,
co wykaże śledztwo.

1051
01:06:03,042 --> 01:06:05,962
Oderwanie panelu

1052
01:06:06,045 --> 01:06:09,382
było skutkiem błędu
popełnionego w fabryce.

1053
01:06:11,092 --> 01:06:12,551
W 2023 roku

1054
01:06:12,635 --> 01:06:17,223
w fabryce Boeinga
pod Seattle powstaje samolot,

1055
01:06:17,306 --> 01:06:20,559
który stanie się samolotem Alaska 1282.

1056
01:06:21,435 --> 01:06:23,562
W fabryce panuje chaos,

1057
01:06:23,646 --> 01:06:27,525
bo Boeing próbuje nadążyć
za zwiększoną produkcją

1058
01:06:27,608 --> 01:06:29,527
i zatrudnia podwykonawców.

1059
01:06:31,070 --> 01:06:35,950
Śledztwo wykazało,
że zespół zajmujący się drzwiami

1060
01:06:36,033 --> 01:06:37,910
zdjął zaślepkę drzwi

1061
01:06:37,994 --> 01:06:41,998
w celu naprawienia błędów dostawców.

1062
01:06:43,040 --> 01:06:46,043
Usunięto cztery śruby mocujące.

1063
01:06:48,754 --> 01:06:51,048
W raporcie wstępnym było zdjęcie,

1064
01:06:51,132 --> 01:06:52,383
bardzo wymowne.

1065
01:06:54,593 --> 01:06:59,724
Widać było trzy z czterech rogów zaślepki.

1066
01:06:59,807 --> 01:07:05,271
Brakowało śrub mocujących,
które miały ją zabezpieczać.

1067
01:07:07,189 --> 01:07:08,858
Nie wkręcono ich z powrotem.

1068
01:07:11,277 --> 01:07:15,239
Potem ten samolot odbył 154 loty.

1069
01:07:15,322 --> 01:07:18,117
Gdy lądował lub startował,

1070
01:07:18,200 --> 01:07:21,954
wibracje przesuwały zaślepkę,

1071
01:07:22,038 --> 01:07:23,497
aż w końcu

1072
01:07:23,581 --> 01:07:27,918
piątego stycznia 2024 roku
zaślepka wypadła.

1073
01:07:29,587 --> 01:07:32,298
Do dziś nie znaleźliśmy dokumentów

1074
01:07:32,381 --> 01:07:36,177
dotyczących usunięcia
lewej zaślepki z tego samolotu.

1075
01:07:36,260 --> 01:07:37,303
Zgadza się.

1076
01:07:37,386 --> 01:07:40,306
Ktoś wykonał pracę, ale jej nie odnotował.

1077
01:07:40,389 --> 01:07:44,435
Dlaczego? Pewnie dlatego,
że komuś zależało na czasie.

1078
01:07:45,686 --> 01:07:48,647
Cały system był nieodpowiedni.

1079
01:07:50,983 --> 01:07:54,612
Byliśmy o krok od tragedii.

1080
01:07:54,695 --> 01:07:57,281
Dziś na Kapitolu szef FAA powiedział,

1081
01:07:57,364 --> 01:08:00,242
że kontrola jakości Boeinga zawiodła.

1082
01:08:00,326 --> 01:08:03,913
Bez kultury bezpieczeństwa
trudno robić bezpieczne samoloty.

1083
01:08:05,372 --> 01:08:08,918
Wszystko, co mówiliśmy o tym,

1084
01:08:09,001 --> 01:08:10,753
że kultura Boeinga jest zła

1085
01:08:10,836 --> 01:08:14,507
i że te wadliwe samoloty nadal latają,

1086
01:08:15,257 --> 01:08:17,343
zostało udowodnione.

1087
01:08:17,426 --> 01:08:19,720
USTERKA TUŻ PRZED WYGAŚNIĘCIEM UMOWY

1088
01:08:19,804 --> 01:08:24,767
To się stało dwa dni przed wygaśnięciem
umowy o zawieszeniu postępowania.

1089
01:08:26,185 --> 01:08:27,812
To cud,

1090
01:08:27,895 --> 01:08:30,689
bo nikt nie zginął,

1091
01:08:30,773 --> 01:08:33,692
ale jak mogli uznać,
że Boeing się poprawił

1092
01:08:33,776 --> 01:08:36,445
w trakcie okresu próbnego? Nie mogli.

1093
01:08:37,446 --> 01:08:41,951
Departament Sprawiedliwości ogłosił,
że Boeing naruszył umowę z 2021 roku,

1094
01:08:42,034 --> 01:08:44,370
która chroniła firmę przed zarzutami.

1095
01:08:44,453 --> 01:08:45,704
Boeing odpowiedział:

1096
01:08:45,788 --> 01:08:48,040
„Przestrzegaliśmy warunków umowy”.

1097
01:08:48,124 --> 01:08:49,500
Pytanie brzmi,

1098
01:08:49,583 --> 01:08:52,336
jak zostanie ukarany Boeing?

1099
01:08:52,419 --> 01:08:54,296
Nikt tego nie wie.

1100
01:08:55,422 --> 01:08:56,757
I zaczęło się od nowa.

1101
01:08:58,425 --> 01:09:00,636
Śledztwo Departamentu Sprawiedliwości

1102
01:09:01,137 --> 01:09:02,638
i postępowanie karne.

1103
01:09:03,639 --> 01:09:05,432
Wszystko znów było w grze.

1104
01:09:08,769 --> 01:09:10,479
8 MARCA 2024

1105
01:09:10,563 --> 01:09:14,150
W dniach poprzedzających
odejście z Boeinga

1106
01:09:14,233 --> 01:09:16,527
rozmawiał pan z kimś

1107
01:09:16,610 --> 01:09:19,905
o stresie w pracy?

1108
01:09:19,989 --> 01:09:21,115
Z lekarzami.

1109
01:09:21,198 --> 01:09:22,992
Co pan usłyszał?

1110
01:09:23,075 --> 01:09:26,537
Że dostanę zawału i umrę.

1111
01:09:26,620 --> 01:09:29,707
Że mogę dostać zawału
i umrzeć w pracy. Tak.

1112
01:09:29,790 --> 01:09:31,876
Usłyszał pan, że może umrzeć,

1113
01:09:31,959 --> 01:09:34,253
jeśli nie odejdzie z pracy?

1114
01:09:34,336 --> 01:09:36,589
- Tak?
- Jeśli stamtąd nie odejdę.

1115
01:09:36,672 --> 01:09:37,756
- Dobrze.
- Tak.

1116
01:09:48,184 --> 01:09:49,727
Możemy zrobić przerwę?

1117
01:09:52,605 --> 01:09:56,483
Prawnicy Boeinga
przesłuchiwali go przez siedem godzin.

1118
01:09:57,735 --> 01:09:59,820
John był bardzo zmęczony.

1119
01:09:59,904 --> 01:10:02,615
Powiedział, że chce wrócić do domu

1120
01:10:02,698 --> 01:10:05,826
i wznowić zeznania w późniejszym terminie.

1121
01:10:07,328 --> 01:10:09,830
Prawnicy Boeinga się nie zgodzili.

1122
01:10:11,999 --> 01:10:14,335
John nie chciał robić nic,

1123
01:10:14,418 --> 01:10:17,755
co mogłoby opóźnić proces.

1124
01:10:17,838 --> 01:10:22,509
Powiedział, że nazajutrz
dokończy zeznania.

1125
01:10:24,428 --> 01:10:26,347
Wrócił do hotelu.

1126
01:10:30,434 --> 01:10:34,480
Rano w sobotę dziewiątego marca

1127
01:10:35,356 --> 01:10:37,524
szalała burza.

1128
01:10:37,608 --> 01:10:40,402
Grzmoty, błyskawice, lało jak z cebra.

1129
01:10:41,654 --> 01:10:45,032
Do 10:00 nie mieliśmy wieści od Johna.

1130
01:10:46,492 --> 01:10:49,036
Gdy deszcz zelżał,

1131
01:10:49,119 --> 01:10:50,162
pojechaliśmy tam.

1132
01:11:01,131 --> 01:11:05,552
Mieliśmy nadzieję,
że zastaniemy Johna w hotelu.

1133
01:11:05,636 --> 01:11:09,223
Że może potrzebował pomocy,
ale że będzie z nim dobrze.

1134
01:11:15,479 --> 01:11:19,566
Myślałem, że może miał
bardzo silny atak paniki,

1135
01:11:19,650 --> 01:11:20,859
coś w tym stylu.

1136
01:11:21,360 --> 01:11:23,654
Ale kierowniczka hotelu

1137
01:11:24,154 --> 01:11:26,198
zabrała nas na zaplecze

1138
01:11:26,282 --> 01:11:30,035
i złożyła nam kondolencje.

1139
01:11:30,119 --> 01:11:33,414
To było zaskakujące i przytłaczające.

1140
01:11:33,497 --> 01:11:35,416
Czuliśmy całą gamę emocji,

1141
01:11:36,125 --> 01:11:39,753
kiedy dowiedzieliśmy się,
że znaleźli Johna w jego wozie…

1142
01:11:40,838 --> 01:11:42,798
z raną postrzałową głowy.

1143
01:11:45,175 --> 01:11:49,346
Śledczy uznał, że to było samobójstwo.

1144
01:11:51,307 --> 01:11:53,267
Mieliśmy wiele pytań.

1145
01:11:54,018 --> 01:11:57,396
Chcieliśmy się upewnić,
że policja przeprowadziła

1146
01:11:57,479 --> 01:11:59,857
szczegółowe śledztwo.

1147
01:12:01,859 --> 01:12:04,570
Chcieliśmy zobaczyć telefon Johna.

1148
01:12:06,322 --> 01:12:09,992
Chciałem zobaczyć zeznania świadków.

1149
01:12:11,327 --> 01:12:13,954
Czy zdjęto odciski palców z samochodu?

1150
01:12:16,665 --> 01:12:20,919
Były pracownik Boeinga,
który został sygnalistą,

1151
01:12:21,003 --> 01:12:22,504
został znaleziony martwy.

1152
01:12:22,588 --> 01:12:27,092
SYGNALISTA JOHN BARNETT ZNALEZIONY MARTWY

1153
01:12:28,260 --> 01:12:31,013
Rozmawiałam z nim w poniedziałek.

1154
01:12:32,681 --> 01:12:35,517
Zapytałam, kiedy wróci do domu.

1155
01:12:36,018 --> 01:12:40,189
Powiedział, że przełożyli mu spotkanie
i musi zostać.

1156
01:12:40,272 --> 01:12:42,524
„Chętnie wrócę do domu”.

1157
01:12:43,025 --> 01:12:45,652
Powiedział, że chce położyć się do łóżka.

1158
01:12:48,572 --> 01:12:51,825
Wciąż mamy wiele pytań bez odpowiedzi.

1159
01:12:53,660 --> 01:12:55,746
Chcemy wiedzieć, co się stało.

1160
01:13:04,421 --> 01:13:05,589
Byłem w szoku.

1161
01:13:10,844 --> 01:13:13,514
Nikt nie chce zaakceptować faktu,

1162
01:13:13,597 --> 01:13:16,850
że John zrobiłby to tak blisko

1163
01:13:16,934 --> 01:13:21,063
ukończenia tego, co zamierzał osiągnąć.

1164
01:13:21,146 --> 01:13:23,357
Czyli uświadomienia ludziom,

1165
01:13:23,440 --> 01:13:27,069
że Boeing przymykał oko
na kwestie jakości.

1166
01:13:27,986 --> 01:13:29,780
Tak niewiele zabrakło.

1167
01:13:33,033 --> 01:13:35,411
Znaleziono go w jego aucie.

1168
01:13:37,579 --> 01:13:39,623
To nie było

1169
01:13:40,124 --> 01:13:44,211
w jego stylu. Nie tego Johna znaliśmy.

1170
01:13:44,711 --> 01:13:47,881
CO NAPRAWDĘ STAŁO SIĘ Z JOHNEM BARNETTEM?

1171
01:13:49,258 --> 01:13:51,677
Potem zaczęły się dziać dziwne rzeczy.

1172
01:13:53,053 --> 01:13:55,639
Jakbyśmy trafili do alternatywnego świata.

1173
01:13:56,432 --> 01:13:59,560
Oczywiście trafił pod lupę,

1174
01:13:59,643 --> 01:14:02,062
ale czy to powód, by się zabić?

1175
01:14:02,146 --> 01:14:04,523
Wszyscy chcą to wiedzieć.

1176
01:14:04,606 --> 01:14:07,860
Co wydarzyło się
przed śmiercią Johna Barnetta?

1177
01:14:07,943 --> 01:14:10,195
Czy to rzeczywiście było samobójstwo?

1178
01:14:10,279 --> 01:14:12,364
Ludzie są zaskoczeni.

1179
01:14:12,948 --> 01:14:15,492
Mówiono, że John został zabity,

1180
01:14:15,576 --> 01:14:18,370
by uciszyć innych.

1181
01:14:19,830 --> 01:14:23,876
Powiedział: „Jeśli coś mi się stanie,
to nie będzie samobójstwo”.

1182
01:14:23,959 --> 01:14:28,255
Wiem, że nie popełnił samobójstwa.
Wykluczone.

1183
01:14:28,839 --> 01:14:31,049
To nie ma sensu.

1184
01:14:31,133 --> 01:14:32,551
Też tak uważamy.

1185
01:14:32,634 --> 01:14:37,181
Policja z Charleston i koroner
prowadzą śledztwo.

1186
01:14:38,557 --> 01:14:42,019
Czekamy na raport policji i koronera,

1187
01:14:42,102 --> 01:14:44,855
który wyjaśni, co się stało.

1188
01:14:46,565 --> 01:14:48,817
Atmosfera była napięta.

1189
01:14:49,401 --> 01:14:54,364
Nawet ja zacząłem się zastanawiać,
co się naprawdę wydarzyło.

1190
01:15:03,499 --> 01:15:07,085
Kiedy usłyszałem,
że John Barnett stracił życie,

1191
01:15:07,169 --> 01:15:08,337
przeżyłem traumę.

1192
01:15:09,129 --> 01:15:11,131
Ale naprawdę wkurzyło mnie to,

1193
01:15:11,215 --> 01:15:15,385
jak przez lata traktowało go kierownictwo.

1194
01:15:16,094 --> 01:15:19,431
Mogłem się z tym utożsamić.

1195
01:15:22,768 --> 01:15:24,102
Byłem wściekły.

1196
01:15:27,064 --> 01:15:30,859
Mieli szansę to naprawić,
ale nic nie zrobili.

1197
01:15:33,237 --> 01:15:35,656
Powiedziałem reporterowi New York Timesa,

1198
01:15:36,490 --> 01:15:38,909
żeby podał moje nazwisko i napisał,

1199
01:15:38,992 --> 01:15:41,495
że przekazałem mu dokumenty Boeinga.

1200
01:15:42,079 --> 01:15:48,001
BYŁY MENEDŻER BOEINGA
UJAWNIA NIEPRAWIDŁOWOŚCI

1201
01:15:48,085 --> 01:15:51,838
Ujawnienie się było wbrew mojej naturze.

1202
01:15:51,922 --> 01:15:55,968
Nie lubię występować przed kamerą.

1203
01:15:56,051 --> 01:16:00,305
Roy Irvin po raz pierwszy
występuje przed kamerą.

1204
01:16:01,098 --> 01:16:03,392
John Barnett był latarnią morską.

1205
01:16:03,892 --> 01:16:05,978
Gdy zaczynałem pracę w firmie,

1206
01:16:06,061 --> 01:16:08,397
wskazywał ludziom właściwy kierunek.

1207
01:16:08,480 --> 01:16:10,649
I nadal to robi.

1208
01:16:10,732 --> 01:16:14,611
Roy chce dokończyć to, co zaczął Barnett.

1209
01:16:15,195 --> 01:16:16,613
Nie jestem Johnem,

1210
01:16:16,697 --> 01:16:18,740
ale ktoś musi to pociągnąć.

1211
01:16:21,034 --> 01:16:23,453
Moja rodzina obawia się,

1212
01:16:23,537 --> 01:16:26,331
że biorę udział w tym filmie,

1213
01:16:27,708 --> 01:16:29,251
ale robię to dla Johna.

1214
01:16:33,880 --> 01:16:35,674
Bardzo się bałem.

1215
01:16:36,842 --> 01:16:39,970
Ale obiecałem sobie,

1216
01:16:40,053 --> 01:16:42,639
że będę mówić

1217
01:16:42,723 --> 01:16:44,808
niezależnie od konsekwencji.

1218
01:16:45,601 --> 01:16:49,229
Jestem tu, bo musiałem się ujawnić.

1219
01:16:49,313 --> 01:16:51,565
Mam poważne obawy co do bezpieczeństwa

1220
01:16:51,648 --> 01:16:54,192
samolotów 787 i 777.

1221
01:16:54,276 --> 01:16:57,404
Jestem gotów podjąć
ryzyko zawodowe, by o tym mówić.

1222
01:16:58,572 --> 01:17:02,743
Pojawił się nowy sygnalista, Sam Mohawk.

1223
01:17:03,327 --> 01:17:06,079
- Wystawiłem się.
- Co tobą kierowało?

1224
01:17:06,663 --> 01:17:10,917
Martwię się o bezpieczeństwo.
Moi bliscy latają tymi samolotami.

1225
01:17:12,252 --> 01:17:13,962
Od śmierci Johna

1226
01:17:14,046 --> 01:17:17,883
skontaktowało się z nami wielu

1227
01:17:17,966 --> 01:17:19,801
sygnalistów z branży lotniczej.

1228
01:17:20,636 --> 01:17:24,389
Mają te same obawy co John Barnett.

1229
01:17:24,890 --> 01:17:28,060
W wywiadach
obecni i byli pracownicy Boeinga

1230
01:17:28,143 --> 01:17:33,065
twierdzą, że liczba pracowników
spadła, proces kontroli osłabł,

1231
01:17:33,857 --> 01:17:37,152
a szybkość produkcji
jest ważniejsza od kontroli jakości.

1232
01:17:38,195 --> 01:17:40,697
John zainspirował ludzi do ujawnienia się.

1233
01:17:43,992 --> 01:17:46,411
3 MAJA 2024

1234
01:17:48,288 --> 01:17:52,125
Jedziemy do biura koronera w Charleston,

1235
01:17:52,209 --> 01:17:56,797
by omówić raport
na temat śmierci Johna Barnetta.

1236
01:17:56,880 --> 01:18:01,009
Poznamy wyniki śledztwa,

1237
01:18:01,093 --> 01:18:04,012
w tym wyniki badań kryminalistycznych

1238
01:18:04,096 --> 01:18:05,514
i sekcji zwłok.

1239
01:18:06,014 --> 01:18:07,724
Jest wiele pytań.

1240
01:18:09,601 --> 01:18:12,229
To będzie trudny dzień dla rodziny Johna.

1241
01:18:14,773 --> 01:18:16,358
Słychać mnie?

1242
01:18:16,983 --> 01:18:18,151
Tak, dziękuję.

1243
01:18:18,860 --> 01:18:21,279
- Dzień dobry, Rodney. Słychać mnie?
- Tak.

1244
01:18:22,155 --> 01:18:24,074
Zgłoszono nam

1245
01:18:24,741 --> 01:18:28,286
śmierć w pojeździe na terenie hotelu.

1246
01:18:28,370 --> 01:18:31,915
Pojazd był zamknięty,
trzeba było go otworzyć.

1247
01:18:32,833 --> 01:18:36,586
Zrobiliśmy zdjęcia wszystkiego,
co znaleźliśmy.

1248
01:18:40,507 --> 01:18:44,803
Policja z Charleston
znalazła około 80 odcisków palców,

1249
01:18:44,886 --> 01:18:45,971
należały do Johna.

1250
01:18:48,265 --> 01:18:51,268
Nic nie wskazywało na to,
by doszło do szarpaniny

1251
01:18:51,351 --> 01:18:52,811
czy czegoś podobnego.

1252
01:18:55,564 --> 01:18:59,109
Zabezpieczyliśmy nagrania
z kamer hotelowych,

1253
01:18:59,192 --> 01:19:02,863
na których widać,
jak John wchodzi do holu,

1254
01:19:02,946 --> 01:19:07,325
a potem wychodzi z hotelu o 20:37.

1255
01:19:08,744 --> 01:19:13,331
O 20:45 jego samochód
cofa na miejsce parkingowe.

1256
01:19:15,083 --> 01:19:18,962
Nikt nie wsiadał do auta
ani z niego nie wysiadał,

1257
01:19:19,045 --> 01:19:21,506
aż do przyjazdu służb ratunkowych.

1258
01:19:24,259 --> 01:19:27,137
Jedno z pytań dotyczyło tego,

1259
01:19:27,220 --> 01:19:30,932
czy udało się ustalić,
że kula pasowała do broni?

1260
01:19:31,016 --> 01:19:33,894
Tak. Kula znaleziona w podsufitce

1261
01:19:33,977 --> 01:19:36,772
pasuje do jego broni.

1262
01:19:38,231 --> 01:19:42,277
To spójne z tym, że to broń Johna.

1263
01:19:42,360 --> 01:19:43,904
Był w swoim aucie,

1264
01:19:44,404 --> 01:19:46,615
a przyczyną śmierci było samobójstwo.

1265
01:19:47,449 --> 01:19:49,034
RAPORT UZUPEŁNIAJĄCY

1266
01:19:49,117 --> 01:19:53,830
ZDARZENIE: SAMOBÓJSTWO

1267
01:19:56,958 --> 01:19:58,043
Serce się kraje…

1268
01:20:00,170 --> 01:20:02,881
Wiem, przez co przeszedł mój syn.

1269
01:20:02,964 --> 01:20:05,926
Widziałam to,

1270
01:20:06,009 --> 01:20:11,097
ale chyba nie zdawałam sobie sprawy,
jak bardzo mu to przeszkadzało.

1271
01:20:12,224 --> 01:20:13,683
Jestem pod telefonem.

1272
01:20:13,767 --> 01:20:14,643
Dziękuję.

1273
01:20:14,726 --> 01:20:15,894
Nie ma za co.

1274
01:20:15,977 --> 01:20:17,354
Do widzenia.

1275
01:20:20,065 --> 01:20:21,691
Przytul mnie.

1276
01:20:31,326 --> 01:20:34,246
To rzeczy, które policja z Charleston

1277
01:20:34,329 --> 01:20:36,540
zwróciła nam po śmierci Johna.

1278
01:20:37,541 --> 01:20:39,709
Laptop Johna.

1279
01:20:43,213 --> 01:20:44,840
Jego telefon.

1280
01:20:47,217 --> 01:20:48,635
I notes.

1281
01:20:53,890 --> 01:20:55,517
W środku znajdował się

1282
01:20:55,600 --> 01:20:58,395
list pożegnalny, który John zostawił,

1283
01:20:59,145 --> 01:21:00,689
zanim odebrał sobie życie.

1284
01:21:04,776 --> 01:21:05,861
„Jebać Boeinga.

1285
01:21:07,571 --> 01:21:09,990
Dłużej tego nie zniosę. Dość.

1286
01:21:10,866 --> 01:21:14,953
Modlę się, by skurwysyny,
które zniszczyły mi życie, zapłaciły.

1287
01:21:15,036 --> 01:21:17,455
Modlę się, by Boeing zapłacił.

1288
01:21:20,250 --> 01:21:23,795
Pochowajcie mnie twarzą w dół,
żeby Boeing i jego kłamcy

1289
01:21:23,879 --> 01:21:25,422
mogli mnie cmoknąć w dupę.

1290
01:21:26,923 --> 01:21:32,095
Do rodziny i przyjaciół: Znalazłem cel.
Jestem spokojny. Kocham was bardziej”.

1291
01:21:32,178 --> 01:21:35,849
Podpisał się John/Mitch, czyli Bagniak.

1292
01:21:38,685 --> 01:21:42,480
To jedna z tych rzeczy,
które każą się zastanawiać:

1293
01:21:42,564 --> 01:21:44,774
„Co mogłem zrobić inaczej?”.

1294
01:21:45,442 --> 01:21:46,359
Tak.

1295
01:21:48,612 --> 01:21:50,405
Ale jedno jest pewne.

1296
01:21:50,488 --> 01:21:51,698
Mianowicie to,

1297
01:21:52,198 --> 01:21:54,492
że Boeing może nie pociągnął za spust,

1298
01:21:54,576 --> 01:21:56,286
ale był odpowiedzialny

1299
01:21:56,786 --> 01:21:57,954
za śmierć Johna.

1300
01:22:02,292 --> 01:22:03,376
18 CZERWCA 2024

1301
01:22:03,460 --> 01:22:06,546
W Kongresie przesłuchanie
o bezpieczeństwie i jakości

1302
01:22:06,630 --> 01:22:08,715
samolotów Boeinga.

1303
01:22:10,550 --> 01:22:13,470
Po katastrofach 737 MAX

1304
01:22:13,553 --> 01:22:15,847
Boeing obiecał poprawę.

1305
01:22:16,973 --> 01:22:21,519
Zgłosili się do nas sygnaliści,

1306
01:22:21,603 --> 01:22:24,773
którzy twierdzili,
że nic się nie zmieniło.

1307
01:22:25,732 --> 01:22:27,692
Niewłaściwe mocowanie,

1308
01:22:28,276 --> 01:22:30,820
użycie wadliwych i uszkodzonych części,

1309
01:22:31,446 --> 01:22:33,573
błędy w produkcji.

1310
01:22:35,241 --> 01:22:40,956
Jest coraz więcej dowodów na to,
że oskarżenie jest uzasadnione.

1311
01:22:41,831 --> 01:22:46,378
Coraz bardziej czuliśmy,
że musimy domagać się odpowiedzialności.

1312
01:22:46,461 --> 01:22:50,215
Dlatego Dave Calhoun,

1313
01:22:50,298 --> 01:22:53,301
prezes firmy, będzie dziś zeznawał.

1314
01:23:02,435 --> 01:23:04,270
To moja córka, Danielle Moore.

1315
01:23:04,354 --> 01:23:06,606
Miała zaledwie 24 lata,

1316
01:23:07,148 --> 01:23:11,820
kiedy zginęła w katastrofie
Boeinga 737 MAX.

1317
01:23:11,903 --> 01:23:16,533
Nazywam się Zipporah Kuria.
Straciłam ojca, Josepha Kuria Waithakę.

1318
01:23:17,575 --> 01:23:20,996
Jako agencje podejmujące ważne decyzje,

1319
01:23:21,079 --> 01:23:25,458
jeśli nikogo nie oskarżycie,
nie wymierzycie sprawiedliwości,

1320
01:23:25,542 --> 01:23:26,960
a to się powtórzy,

1321
01:23:27,043 --> 01:23:29,170
jak będziecie z tym żyć?

1322
01:23:43,184 --> 01:23:45,812
Zniszczyłeś życie mojego syna,

1323
01:23:45,895 --> 01:23:48,648
zabiłeś nasze dzieci.

1324
01:23:48,732 --> 01:23:55,196
Już nigdy ich nie przytulimy,
a twoja rodzina ma się dobrze.

1325
01:23:55,280 --> 01:23:57,198
Odpowiedz nam.

1326
01:23:57,282 --> 01:23:59,409
Zyski nie są ważniejsze od ludzi.

1327
01:23:59,492 --> 01:24:02,787
Pomyśl o ostatnich sześciu minutach
życia mojej córki.

1328
01:24:02,871 --> 01:24:03,705
Wstyd.

1329
01:24:04,664 --> 01:24:07,459
Wołała mnie przez sześć minut!

1330
01:24:07,542 --> 01:24:12,338
Pięć lat temu
346 niewinnych osób straciło życie

1331
01:24:12,422 --> 01:24:14,132
w dwóch tragediach.

1332
01:24:14,799 --> 01:24:19,095
Po tych tragediach
Boeing obiecał, że się zmieni.

1333
01:24:19,804 --> 01:24:24,184
Przez jakiś czas niektórzy wierzyli,
że Boeing się zmienił.

1334
01:24:24,267 --> 01:24:26,186
Ale w styczniu tego roku

1335
01:24:26,269 --> 01:24:30,231
zasłona dosłownie… odpadła

1336
01:24:30,315 --> 01:24:34,194
od pustej skorupy,
którą były obietnice Boeinga.

1337
01:24:35,195 --> 01:24:39,699
Sprawy, którymi się zajmujemy,
to kwestia życia i śmierci.

1338
01:24:39,783 --> 01:24:41,576
Dzisiejsze przesłuchanie

1339
01:24:42,285 --> 01:24:43,787
to moment rozliczenia.

1340
01:24:45,413 --> 01:24:48,792
Chciałbym szczególnie powitać

1341
01:24:48,875 --> 01:24:51,669
niektórych z obecnych tu gości.

1342
01:24:52,378 --> 01:24:54,172
Rodzinę Johna Barnetta.

1343
01:24:55,215 --> 01:25:00,053
Jego matkę, Vicky Stokes,
i brata, Rodneya Barnetta.

1344
01:25:01,137 --> 01:25:02,514
Sygnalisty z Boeinga,

1345
01:25:03,264 --> 01:25:06,518
który popełnił samobójstwo
pod ogromną presją,

1346
01:25:06,601 --> 01:25:10,271
jaką wywierała na niego firma
za zgłaszanie problemów.

1347
01:25:12,232 --> 01:25:17,070
David Calhoun jest prezesem
i dyrektorem generalnym Boeinga

1348
01:25:17,153 --> 01:25:19,280
od stycznia 2020 roku.

1349
01:25:19,364 --> 01:25:21,157
Karierę rozpoczął

1350
01:25:21,241 --> 01:25:26,204
w General Electric Company,
gdzie spędził 26 lat.

1351
01:25:27,914 --> 01:25:31,000
Panie Calhoun, co drugi dzień

1352
01:25:31,084 --> 01:25:35,004
słyszymy o nowym problemie
z samolotami Boeinga.

1353
01:25:35,088 --> 01:25:38,550
Jakie są przyczyny tej systemowej porażki?

1354
01:25:38,633 --> 01:25:40,135
Jak to naprawicie?

1355
01:25:40,218 --> 01:25:41,970
Kogo za to odpowie?

1356
01:25:42,053 --> 01:25:44,722
Czy to pana wina, czy kogoś innego?

1357
01:25:45,390 --> 01:25:52,063
Przyczyny większości problemów,
poza wypadkiem samolotu linii Alaska,

1358
01:25:52,147 --> 01:25:55,483
są związane z wieloma czynnikami

1359
01:25:55,567 --> 01:25:58,319
w zakresie eksploatacji i konserwacji

1360
01:25:58,403 --> 01:26:00,613
samolotu.

1361
01:26:02,407 --> 01:26:05,034
Alaska 1282 to wynik błędu w produkcji.

1362
01:26:05,118 --> 01:26:07,662
Nie wiem o innych takich przypadkach.

1363
01:26:08,621 --> 01:26:11,541
Dostawcy części i komponentów.

1364
01:26:12,834 --> 01:26:14,502
Boeing obwinia ich.

1365
01:26:15,253 --> 01:26:18,381
Pracownicy, którzy mogą stracić pracę.

1366
01:26:18,464 --> 01:26:20,550
Boeing obwinia ich.

1367
01:26:21,134 --> 01:26:24,888
Piloci, którzy latają tymi samolotami.

1368
01:26:24,971 --> 01:26:26,639
Boeing obwinia ich.

1369
01:26:26,723 --> 01:26:28,600
Boeing obwinia wszystkich

1370
01:26:28,683 --> 01:26:30,018
oprócz siebie.

1371
01:26:30,685 --> 01:26:33,771
To kwestia niewyszkolonej kadry.

1372
01:26:33,855 --> 01:26:37,108
Tak naprawdę o to chodzi.

1373
01:26:39,027 --> 01:26:43,239
Panie Calhoun, ile pan obecnie zarabia?

1374
01:26:44,407 --> 01:26:48,369
Senatorze, informacje są
w naszych dokumentach.

1375
01:26:48,453 --> 01:26:50,288
Za każdy rok mojej pracy.

1376
01:26:50,371 --> 01:26:51,581
Tak, czyli ile?

1377
01:26:52,081 --> 01:26:54,959
- To duża kwota.
- Pomogę panu.

1378
01:26:55,043 --> 01:26:57,128
32,8 miliona dolarów. Zgadza się?

1379
01:26:57,712 --> 01:26:58,546
Tak.

1380
01:26:58,630 --> 01:27:02,217
To wzrost o 45% rok do roku. Zgadza się?

1381
01:27:02,967 --> 01:27:04,010
Tak.

1382
01:27:04,093 --> 01:27:06,346
Za co dokładnie panu płacą?

1383
01:27:06,971 --> 01:27:08,723
Kieruję firmą Boeing.

1384
01:27:08,806 --> 01:27:12,310
Jakość wlicza się w wynagrodzenie?

1385
01:27:12,393 --> 01:27:16,231
Wielu sygnalistów
przedstawiło tej komisji zarzuty,

1386
01:27:16,314 --> 01:27:20,568
że Boeing oszczędza, gdzie tylko się da
na jakości i bezpieczeństwie,

1387
01:27:20,652 --> 01:27:22,862
nie tylko w przeszłości, ale i teraz.

1388
01:27:22,946 --> 01:27:25,531
Rzekomo zaprzestano
kontroli bezpieczeństwa,

1389
01:27:25,615 --> 01:27:28,534
jest mniej inspektorów
ds. kontroli jakości.

1390
01:27:28,618 --> 01:27:31,913
Rzekomo gdy zgłaszali problemy,

1391
01:27:31,996 --> 01:27:34,749
byli przenoszeni, spotykali się z odwetem,

1392
01:27:34,832 --> 01:27:36,709
grożono im fizycznie.

1393
01:27:36,793 --> 01:27:39,671
To nie brzmi jak dbałość o jakość.

1394
01:27:39,754 --> 01:27:44,217
A mimo to zarabia pan
33 miliony dolarów rocznie.

1395
01:27:46,636 --> 01:27:50,556
SZACUNKOWE WYNAGRODZENIE
101,8 MLN USD

1396
01:27:50,640 --> 01:27:53,184
Boeing jest
w najgorszym stanie w historii.

1397
01:27:53,685 --> 01:27:56,562
Najtrudniej zaakceptować to,

1398
01:27:57,063 --> 01:28:00,525
że dyrektorzy,
którzy podejmowali te decyzje,

1399
01:28:00,608 --> 01:28:02,694
zarobili setki milionów dolarów.

1400
01:28:04,028 --> 01:28:05,822
Boeing jest w rozsypce.

1401
01:28:06,322 --> 01:28:08,366
A mała grupa ludzi,

1402
01:28:08,866 --> 01:28:10,493
która do tego doprowadziła,

1403
01:28:10,576 --> 01:28:13,913
to jedni z najbogatszych ludzi na świecie.

1404
01:28:15,832 --> 01:28:19,627
Wielu dyrektorów przychodziło do Boeinga,

1405
01:28:19,711 --> 01:28:21,713
do firm w całej Ameryce,

1406
01:28:22,630 --> 01:28:23,798
żeby opracować plan

1407
01:28:24,590 --> 01:28:26,384
obniżenia kosztów

1408
01:28:27,927 --> 01:28:31,597
i wypłacania pensji
w celu zwiększenia zysków.

1409
01:28:32,348 --> 01:28:33,516
Plądruje pan firmę.

1410
01:28:33,599 --> 01:28:35,226
Plądruje pan Boeinga.

1411
01:28:35,310 --> 01:28:37,562
To była wspaniała amerykańska firma.

1412
01:28:37,645 --> 01:28:40,106
Zatrudniała tysiące ludzi w moim stanie.

1413
01:28:40,189 --> 01:28:44,360
Plądruje ją pan dla zysku,
wartości dla akcjonariuszy,

1414
01:28:44,444 --> 01:28:45,903
a pana za to nagradzają.

1415
01:28:45,987 --> 01:28:48,906
Dostał pan ogromną podwyżkę.

1416
01:28:48,990 --> 01:28:53,161
Więc to się panu opłaca,
ale nie Amerykanom.

1417
01:28:54,245 --> 01:28:58,958
Wielu dyrektorów nie miało
żadnego związku z produktem.

1418
01:28:59,042 --> 01:29:02,170
Zatrudniono ich,
bo mieli dyplom z zarządzania.

1419
01:29:02,253 --> 01:29:06,466
…które mają tylko odnoszące sukcesy firmy.

1420
01:29:06,549 --> 01:29:10,595
Produkujemy 47 sztuk miesięcznie.
Zwiększymy tę liczbę do 52.

1421
01:29:10,678 --> 01:29:12,972
Prognozy są coraz lepsze,

1422
01:29:13,056 --> 01:29:14,432
a z pomocą Kongresu

1423
01:29:14,515 --> 01:29:17,018
osiągniemy te zyski.

1424
01:29:17,894 --> 01:29:22,065
Frontier 2688, pas 2-8L. Zgoda na start.

1425
01:29:22,648 --> 01:29:24,692
2-8L, zgoda na start.

1426
01:29:25,860 --> 01:29:28,696
Boeing lubi atakować objawy.

1427
01:29:29,197 --> 01:29:33,117
Gdy od samolotu
odpada część lub silnik się zapala,

1428
01:29:33,951 --> 01:29:37,205
chcą szybko naprawić problem,

1429
01:29:37,288 --> 01:29:39,374
by móc powiedzieć, że coś zrobili.

1430
01:29:39,457 --> 01:29:42,168
Boeing nigdy nie leczy przyczyny,

1431
01:29:42,668 --> 01:29:44,754
czyli modelu przywództwa.

1432
01:29:47,173 --> 01:29:54,180
Liczą się tylko pieniądze,
nie budowa najlepszych samolotów.

1433
01:29:56,724 --> 01:29:59,727
W większości firm
stawką nie jest ludzkie życie.

1434
01:30:00,395 --> 01:30:02,563
Ale w Boeingu tak.

1435
01:30:05,525 --> 01:30:07,985
Gdy Boeing obniża jakość,

1436
01:30:08,653 --> 01:30:09,529
giną ludzie.

1437
01:30:12,198 --> 01:30:14,784
Musimy latać z poczuciem bezpieczeństwa.

1438
01:30:15,743 --> 01:30:17,912
Potrzebujemy bezpiecznych samolotów.

1439
01:30:18,454 --> 01:30:20,665
Boeing musi ponieść odpowiedzialność.

1440
01:30:23,501 --> 01:30:30,007
CZTEREJ OSTATNI PREZESI BOEINGA
ZAROBILI ŁĄCZNIE 500 MLN USD.

1441
01:30:30,091 --> 01:30:34,595
DO MARCA 2026 DZIAŁ SAMOLOTÓW PASAŻERSKICH
NIE ODNOTOWAŁ ZYSKÓW OD 2018 ROKU.

1442
01:30:34,679 --> 01:30:37,181
SZACUJE SIĘ, ŻE STRATY WYNIOSŁY 40 MLD USD

1443
01:30:37,974 --> 01:30:40,226
W SIERPNIU 2025 BOEING ZAWARŁ UGODĘ

1444
01:30:40,309 --> 01:30:43,146
Z RODZINĄ BARNETTÓW
W SPRAWIE O ZNIESŁAWIENIE.

1445
01:30:43,229 --> 01:30:49,652
DRUGI PROCES SĄDOWY DOTYCZĄCY
SPOWODOWANIA ŚMIERCI NADAL SIĘ TOCZY.

1446
01:30:50,361 --> 01:30:53,030
W LISTOPADZIE 2025
DEPARTAMENT SPRAWIEDLIWOŚCI

1447
01:30:53,114 --> 01:30:54,574
WYCOFAŁ SPRAWĘ KARNĘ.

1448
01:30:54,657 --> 01:30:58,661
BOEING ZAPŁACIŁ 1,1 MLD USD KARY,
NAKAZANO POPRAWĘ W ZAKRESIE JAKOŚCI.

1449
01:30:58,744 --> 01:31:00,246
NIE OSKARŻONO ŻADNEGO PREZESA.

1450
01:31:00,329 --> 01:31:02,540
Chcieli się nas pozbyć.

1451
01:31:03,374 --> 01:31:06,002
Ale nie mogę odejść i powiedzieć,

1452
01:31:06,085 --> 01:31:08,337
że nic nie możemy zrobić i się poddać.

1453
01:31:09,964 --> 01:31:12,758
Sprawiedliwości nie stało się zadość.

1454
01:31:14,010 --> 01:31:15,553
To mnie złości.

1455
01:31:17,472 --> 01:31:19,974
Musimy dalej walczyć.

1456
01:31:22,310 --> 01:31:25,313
Nie możemy tego tak zostawić.

1457
01:31:27,523 --> 01:31:29,734
Coś musi się zmienić.

1458
01:31:33,571 --> 01:31:37,116
BOEING ODMÓWIŁ UDZIAŁU W FILMIE,

1459
01:31:37,200 --> 01:31:40,828
ALE OSTATECZNIE ODPOWIEDZIAŁ
NA NASZE PYTANIA PISEMNIE:

1460
01:31:40,912 --> 01:31:45,124
„TWIERDZENIA ZAWARTE W FILMIE
LATAMI BYŁY NAGŁAŚNIANE W MEDIACH.

1461
01:31:45,208 --> 01:31:48,920
NIEKTÓRE Z NICH DO DZIŚ
POZOSTAJĄ NIEUDOWODNIONE.

1462
01:31:49,003 --> 01:31:52,673
BOEING ROZWIĄZAŁ TE KWESTIE
ALBO PRACUJE NAD ICH POPRAWĄ…

1463
01:31:52,757 --> 01:31:58,304
POD KIEROWNICTWEM NOWEGO PREZESA
ORAZ NA PODSTAWIE OPINII PRACOWNIKÓW

1464
01:31:58,387 --> 01:32:02,808
SKUPIMY SIĘ NA NOWYCH WARTOŚCIACH
I WZMOCNIENIU KULTURY ORGANIZACYJNEJ…”.

1465
01:33:07,456 --> 01:33:09,417
Napisy: Łukasz Białk