Kiedy kierowałem Microsoftem…
Panie i panowie, powitajmy Billa Gatesa.
…odnieśliśmy wielki sukces,
ale zrozumiałem wtedy, że opinie będą różne.
Wejdź do Internetu,
a szybko natrafisz na czyjąś opinię o Billu Gatesie.
Można go uderzyć.
Można rzucić w niego ciastem.
Później, gdy zająłem się filantropią na pełny etat,
było jeszcze gorzej.
Czy to prawda, że jeśli upuścisz 10 000 $,
twój czas nie jest wart tego, by się po nie schylić?
Nie.
Olbrzymie bogactwo rodzi pytania o motywy,
ale to jest zupełnie nowy poziom.
PRAWDZIWE TEORIE SPISKOWE Z SIECI
Teoria numer jeden. Zobaczmy.
„Bill Gates i liberalny porządek świata planują
zmusić nas do jedzenia robaków.
Chodzi o osłabienie niższych klas
ubogą w białko dietą z owadów”.
Czułbym się źle, gdybym to robił.
Następna.
Ta jest jeszcze lepsza. „Bill Gates to zmiennokształtny jaszczur,
który należy do rasy reptilian. Są nimi też Tom Hanks i Lady Gaga.
Te jaszczury potajemnie sprawują kontrolę nad światem”.
Ktoś mi o tym wspominał.
Nie wiedziałem, że jest z nami Tom Hanks. Świetnie.
Następna.
„Bill Gates dąży do nieśmiertelności poprzez konsumpcję krwi dzieci”.
„Ogromne farmy Billa Gatesa dostarczają ziemniaki do McDonald’s.
Nasączają frytki szczepionkami. Są w każdym Happy Mealu”.
Jem w McDonald’s.
Ostatnia.
„Po śmiertelnym wypadku
Bill Gates i jego była żona Melinda zostali zastąpieni przez klony.
Zespół naukowców stworzył kopie,
by jego kontrola nad światem była wieczna”.
Słyszałeś o tej?
Nie. Melinda chyba jest prawdziwa.
A ty?
Robię, co mogę.
CO DALEJ?
PRAWDA CZY KONSEKWENCJE?
BŁĄD SYSTEMU
Chcę zapytać cię o prawdę.
Wyglądasz na kogoś, kto opiera się na danych i liczbach.
Myślisz, że jest różnica między danymi a prawdą?
Raczej nie. Dane to zbiór faktów.
O tym, ile się czegoś sprzedaje,
ile jest gdzieś osób,
czym się zajmują.
Tak podejmujemy decyzje.
Czasem ludzie nie decydują na podstawie faktów.
Główną rolę grają emocje, narracja
albo coś, co uważają za prawdę.
SARAH T. ROBERTS PROFESOR INFORMATOLOGII, UCLA
„Co myślę o takim pojęciu jak prawda?”
DR ELISE WANG BADACZKA TEORII SPISKOWYCH
To chyba miał być łagodny początek.
Myślę, że są tak zwane fakty.
Jeśli włożę rękę w ogień, będzie bolało.
Ale ludzie mają różne sposoby rozumowania, racjonalizacji,
postrzegania wiedzy.
Zaczęłam myśleć bardziej świadomie o tym, jak tworzymy prawdę.
Dla kogo to prawda?
I prawda staje się czymś negocjowalnym.
Czymś bliższym opinii
albo, co gorsza, wierze.
Świat jest zbyt skomplikowany,
by używać wyłącznie faktów do zrozumienia zachowania,
pogody, ekonomii i innych rzeczy.
Używamy więc skrótów. „Ufam tej osobie”.
Telewizja CBS przedstawia
zasłużonego reportera i analityka Edwarda R. Murrowa.
Pierwszy raz
można obejrzeć w domu dwa oceany jednocześnie.
Imponuje nam to medium.
Mamy nadzieję, że nauczymy się go używać i nie nadużywać.
Przez krótki czas uważaliśmy się za istoty racjonalne,
których przekonania opierały się na weryfikowalnych faktach.
Ale my tak nie działamy.
Ciągłe weryfikowanie słów innych trwałoby zbyt długo.
Nie należy wierzyć w coś tylko dlatego, że to opublikowano.
Q-Anon rozprzestrzenił się lotem błyskawicy.
Internet wzmacnia poczucie,
że rozgryzamy różne kwestie w pojedynkę.
Ale zaufanie ma jedno pokrętło.
Nie można zmniejszyć zaufania w jednej części społeczeństwa,
a zwiększyć w innej.
Można iść w górę lub w dół, a jeśli pójdziemy w dół,
zdestabilizujemy wiele rzeczy.
Cokolwiek usłyszysz, siedzisz i myślisz…
Nikt nie wie, komu ufać.
Zaufanie do sąsiadów, przywódców…
Ludzie, obudźcie się!
…instytucji wiedzy…
Jesteś z CNN. Szerzycie fake newsy.
…może zwrócić się przeciwko nam.
Nie rozumiesz? Próbuję cię chronić.
- Dlaczego… - Wolność!
NOWY JORK
Teorie spiskowe istniały zawsze.
Nie doceniamy tego, jak kreatywni są Amerykanie.
Często wychodzę w teren
z pomysłem, pytaniem i być może racjonalną argumentacją do tego pytania.
Byłem na wiecach Trumpa
w niezdecydowanych stanach Ohio i Wisconsin,
by sprawdzić, co wiedzą jego zwolennicy.
- Barack Obama odegrał rolę w 11 września. - Jaką?
Nie było go. Ciągle był na wakacjach, nigdy w biurze.
A czemu Barack Obama nie był w Gabinecie Owalnym 11 września?
Tego nie wiem.
Wraz z erą Trumpa
pojawiły się historie i teorie, które wykraczały poza normę.
Zamiast:
„Nie zgadzam się z tobą. Jestem konserwatywny”.
było: „Wymyśliłem nową rzeczywistość”.
Niektóre pomysły były totalnie odjechane.
Chciałem dowiedzieć się, gdzie to się rodzi.
Jeśli lubicie teorie spiskowe i komputery,
może kojarzycie Billa Gatesa. Jeśli dobrze to wymawiam.
Kontrola populacji, mikrochipy w szczepionkach,
teorie są liczne, a konsekwencje poważne.
Pomogą mi dziś z tą sprawą Kathryn Joyce i Ike Sriskandarajah.
Pomożecie mi zrozumieć,
jak te teorie przywierają do kogoś takiego,
ile jest prawdy w takich teoriach
i w które mam wierzyć.
Bo zawsze szukam dobrej teorii, którą mogę wyznawać
i przekazać na nią pieniądze.
Cofnijmy się w czasie.
Wróćmy do roku 2010.
Nasza fundacja na początku skupiała się na zdrowiu reprodukcyjnym,
bo wzrost populacji w biednych krajach to ich największy problem.
Trzeba pomóc matkom, które chcą ograniczyć liczebność rodziny.
Dać im narzędzia i edukację.
Fundacja Gatesów zainteresowała się pewną wiejską społecznością w Ghanie.
Szukali sposobów, by zwiększyć dostęp do antykoncepcji
kobietom, które chciały regulować swoją płodność
i planować rodzinę.
Wyrosła z tego skomplikowana teoria spiskowa,
wedle której Fundacja Gatesa opłacała eksperymenty nad kontrolą populacji,
by ograniczyć populację Afryki.
Skąd taka nieufność?
Wiąże się to z wieloma przypadkami z przeszłości.
Wielokrotnie łamano prawa człowieka.
W latach 60.
jedna trzecia Portorykanek została wysterylizowana.
Był eksperyment w Tuskegee.
Było tego sporo.
Społeczeństwo to robiło.
- Sterylizowaliśmy ludzi siłą. - Żeby było jasne, ja tego nie robiłem.
Pewnych rzeczy z okresu studiów
nie pamiętam za dobrze, ale zapewniam, że tego nie próbowałem.
To dobrze.
Ale jak rodzi się taka plotka o kontroli populacji
przypisana do Bila Gatesa?
Aktywiści antyaborcyjni…
MARSZ DLA ŻYCIA
…cynicznie wykorzystują te uzasadnione obawy.
A w 2012 roku,
gdy Fundacja Gatesów zaangażowała się w nową kampanię,
wszystko się zbiegło.
Te bogate zachodnie organizacje
nie tylko każą nam kontrolować naszą populację,
ale opracowały do tego własne leki.
To tragedia!
WIEC ANTYABORCYJNY
To ludobójstwo.
Teorie spiskowe są popularne między innymi dlatego,
że jest w nich ziarno prawdy.
Dostęp do opieki zdrowotnej nie jest równy.
WASZYNGTON
Powtarzam ludziom, że Bill Gates to nie Darth Vader.
„Skąd wiesz?”
„Bo go znam. Jest zajęty czym innym”.
Spotkałam się z nim 109 razy.
Jak postrzegacie świat w tej chwili?
Zwłaszcza Internet.
Ten czas będzie znany jako okres wielkiej wynalazczości.
Myślę, że wiele osób, które zapoczątkowały Internet,
chciało nas zjednoczyć, poszerzyć wiedzę.
I na początku tak to wyglądało.
Co się stało?
Wszystko się zmieniło.
Masz wiadomość.
Wcześnie podjęto biznesową decyzję
o stworzeniu platformy, piaskownicy, placu zabaw
i zaproszeniu tam wszystkich.
Na początku liczyliśmy na 400-500 osób.
Teraz mamy 100 000 użytkowników i kto wie, co będzie dalej.
Gdyby ludzie z całego świata nie wypełniali tych przestrzeni
swoją autoekspresją, w każdej jej formie,
to byłyby puste naczynia.
Modelem biznesowym było tu: „Ogarniemy to potem”.
To naprawdę rewolucyjny przepis,
który da nam przyszłość na wyciągnięcie ręki.
Kiedyś odpowiadało się za wszystko na swoim portalu.
Można było oberwać pozwami, zanim na dobre się zaczęło.
Próbowano więc stworzyć ochronę
dla rozwijających się firm.
Internet zmienia się zbyt szybko. Jego zawartość też.
Jeśli rząd uzna, że może go kontrolować, definiować i regulować,
jeszcze na etapie embrionu, skaże go na porażkę.
Ten konkretny akt prawny, zwany sekcją 230, stwierdzał,
że platformy nie są odpowiedzialne za to, co płynie przez ich druty.
Zwolniono je z odpowiedzialności za te treści.
Ustawa chroni konsumentów przed monopolami.
Gwarantuje różnorodność głosów, od których zależy nasza demokracja.
A przede wszystkim działa w naszym wspólnym interesie.
Ale gdy powstawała sekcja 230,
mówiliśmy o firmach, które miały ścianę modemów
i połączenie T1 z Internetem.
Wtedy sensowne było postrzeganie ich
jako neutralnego nośnika informacji, którego dotyczyła sekcja 230.
Teraz to prawo chroni najbogatsze i najpotężniejsze firmy
w historii świata.
Nie przewidzieli, jak łatwo będzie w tym medium
ukrywać się i być anonimowym w toksyczny sposób.
Telewizja i tradycyjne media mają swoje granice.
Gazety też. Fizyczne rzeczy mają granice.
Teraz pojawiła się ta uzależniająca i fajna rzecz,
pełna przedziwnych treści.
Jest śliczna, błyszcząca.
Interesująca. A nasze życia są nudne.
Ma nas wciągać.
Jeśli jej się uda, zaczyna serwować nam treści,
które wciągają nas w głąb króliczej nory,
z której już nie wrócimy.
- Cześć. - Cześć.
Pochodzimy z różnych sfer.
Nie jestem artystą. A ty programistką.
Mówienie, że nie jesteś artystą, nie jest do końca fair.
- To bardzo miłe. - Ale ja na pewno nie jestem programistką.
Często mieliśmy do czynienia z dezinformacją.
Sądzisz, że w ostatnich latach jest bardziej intensywna?
Widzieliśmy różne sposoby,
w jakie dezinformacja może niszczyć ludzkie życia.
Z pewnością.
To, jak teraz doświadczamy informacji,
mocno wiąże się
z rozrywką. Rozrywka i informacja są bliżej
niż kiedykolwiek wcześniej.
Tak, jeśli coś jest oburzające, ale zabawne,
myślę:
„Może to nieprawda, ale mnie rozbawiło”.
Albo: „Szkoda, że to nieprawda”.
Tak, ciekawa historia typu:
„Bill Gates ma dość tego, co o nim mówią w związku ze szczepionkami”
albo: „Lady Gaga jest zażenowana tymi plotkami”.
Ale ja
czytam kłamstwa na mój temat odkąd skończyłam 20 lat.
Jestem artystką. I trochę mnie to bawi.
Ludzie myślą, że nie jesteś sobą,
bo nosisz mocny makijaż i…
Taka właśnie jestem. Dokładnie taka.
Piję z tej filiżanki codziennie.
Wrzucam do kawy ten diament, gdy się stresuję.
To nie jest prawdziwy diament.
Doświadczyłam na własnej skórze tego, że ludzie nie znoszą być manipulowani.
Rozrywka jako forma manipulacji to ważna część mojej kariery.
Kiedy poszłam na galę MTV Awards ze zwolnionymi żołnierzami
w czasach „Nie pytaj, nie mów”,
nosiłam mięsną sukienkę.
Wielu fanom się to podobało. Uważali to za sprytne.
Mówili: „Wykorzystuje rozrywkę, by podkreślać swoje przekonania”.
Ale bardzo wkurzało to ludzi, którzy nie chcieli wtedy rozmawiać
o LGBTQ+.
Przerwać koncert Lady Gagi!
Twoje zboczone zachowanie nie pasuje do Boga, kochanie.
Zboczone?
Jako artystka doświadczyłam na własnej skórze tego,
jak ludzie nie znoszą takich rewolucyjnych działań.
W moim przypadku dotyczy to głównie szczepionek.
Jestem z nimi związany.
To się zgadza.
Gdyby to była jedna czy dwie osoby, a nie szersze zjawisko,
próbowałbym mówić:
„Znajdź sobie coś innego. Nie czepiaj się szczepionek”.
Może ciebie osobiście to nie obraża,
ale może to wpłynąć na podejście ludzi do szczepionek.
I ich zaufanie.
A jeśli ludzie stracą zaufanie, nie da się tego powstrzymać.
Tak.
Ike, ciebie też wciągnę do rozmowy.
Amerykanie mają coś takiego,
że lubią koloryzować.
Każdy krok to powtórzenie z dodatkowym ozdobnikiem.
To gra w głuchy telefon na sterydach.
Tak było z teorią spiskową o mikrochipach w szczepionkach.
Mamy już na to dobrą nazwę?
Teoria covidowa? Teoria mikrochipowa?
Mnie pasuje teoria spiskowa o mikrochipach w szczepionkach.
- Dobra. - Masz lepszą…?
Trochę długie, ale ma wszystkie hasła do wyszukiwania,
co przydaje się na Reddicie.
- Zoptymalizowana dla wyszukiwarek. - Powiedz coś o niej.
Słuchałem The Breakfast Club…
Witam w The Breakfast Club.
Rozmawiamy dziś o Donaldzie Trumpie.
Okazało się, że mają z żoną koronawirusa.
Myślicie, że to prawda? A może ściema?
Myślicie, że naprawdę ma koronawirusa?
Gada sobie rano
i nagle rozmowa rusza w kierunku, którego się nie spodziewałem.
Tu Charlamagne Tha God, Lenard McKelvey.
Nie wierzę w to. Mogą to robić,
żeby wcisnąć ludziom, że te tanie szczepionki są bezpieczne.
Przyjmie szczepionkę w telewizji i wyzdrowieje.
Będzie udawał, że szczepionka jest bezpieczna.
Wyjdzie na bohatera, bo był pierwszy.
Miliony ludzi staną w kolejce. I dostaną implanty z mikrochipami.
Pomyślałem, że chyba wszyscy wiedzą, że żartuje, prawda?
Też pamiętam ten okres.
W czasach COVIDu wszystkim trochę odbijało
i pytanie o to, czy powinniśmy ufać szczepionce,
było powszechnym tematem rozmów.
Tak, ale on powiedział to cztery razy.
Mikrochip. Implant! Mikrochipy w waszych dupach.
Pomyślałem:
„Obawiam się, że ludzie to usłyszą i nie zrozumieją, że żartuje”.
I naszło mnie pytanie:
„Czy ludzie w to wierzą? Ilu ludzi w to wierzy?
Jaki to będzie miało wpływ na walkę z pandemią?”.
Dziwię się, że na tym etapie
jeszcze wierzyłeś w jasny przekaz.
Tak.
Wtedy wszyscy już mieliśmy kiełbie we łbie.
Myśleliśmy o Królu tygrysów i zakwasie.
Zastanawiałem się, czy można wykorzystać metodę ustalania kontaktów zakaźnych
do odnalezienia źródła tego kłamstwa.
A ta teoria spiskowa o mikrochipach w szczepionkach zaczyna się
na redditowym AMA, które prowadził Bill Gates.
Przewidywał tam, że w przyszłości
będziemy mieli cyfrowe paszporty.
Nie mikrochip, nie coś wszczepionego w ciało,
ale od tego się zaczęło.
I co się stało, gdy ludzie zobaczyli to AMA?
Informacja dotarła przez Internet do Szwecji.
A tam biohakerzy…
To ludzie, którzy lubią wszczepiać sobie technologię,
żeby być jak Iron Man?
Cóż, promują to.
Wstrzykują sobie ołów w żyły
i promują przemianę ludzi w roboty?
Są silnymi zwolennikami technologii implantów.
- Nie reprezentuję biohakerów. - No weź.
Dlatego ludzie nie mogą ufać mediom. Wal prosto z mostu.
- Dobra, są nieco niestabilni. - Dziękuję.
Widzicie? Dwa na dwanaście milimetrów.
Ma rozmiar ziarenka ryżu.
Biohakerzy analizują możliwości
rozwoju technologii wszczepialnych mikrochipów.
Mogę zalogować się na laptopie,
odblokować telefon, wejść do domu.
Cypher, biohaker, który widział rozmowę,
opublikował nagłówek. Trochę prowokacyjny, trochę mylący.
„Bill Gates wykorzysta implanty mikrochipowe do walki z koronawirusem”.
Opublikował nagłówek.
Co to znaczy? Ma własną gazetę?
To jest problem. Można tworzyć nagłówki udające fakty.
Czyli po prostu założył,
że to będzie wszczepiane do ciała.
Tak. A wiecie, jak działa Internet.
Niszczy ludzkość szybciej, niż się spodziewaliśmy?
Wiesz…
Powinniśmy pogadać z gościem, który rozkręcał
ten cały ruch komputerowy. Jak on się nazywał? Bill. Bill Gates.
Tu Adam z Law of Liberty. Chcę podzielić się z wami artykułem.
Spójrzcie.
Ten artykuł ląduje na biurku pastora z Jacksonville,
który wrzuca film na YouTube.
Czytamy w nim:
„Bill Gates stworzy wszczepialne kapsułki
z »cyfrowymi certyfikatami«,
które pokażą, kto został przebadany na obecność koronawirusa”.
To poważny problem dla wierzących w Biblię chrześcijan,
bo wiemy, co mówi Biblia o dniach ostatnich.
Biblia mówi, że nadejdzie Antychryst,
człowiek, który ogłasza się Bogiem, a oddaje cześć Smokowi,
czyli diabłu.
Nazwał film: „Mikrochipowe implanty w szczepionkach będą zwalczać COVID”.
Dodał słowo „szczepionka”.
BILL GATES JEST ZŁY
POWIEDZ „NIE”
Czytałem artykuły o wszczepianiu małych chipów ze szczepionką.
Kiedy wężowy język Billa Gatesa wysunie się z jego ust
i kiedy pojawią się jego rogi i ogon?
Gdy pojawią się kamery i 5G, co wtedy?
Będą wszystkich skanować? Zeskanują nas?
Byłem na wiecu antyszczepionkowym w hrabstwie Orange.
Ludzie dużo gadali o Billu Gatesie.
Mówili o nim, jakby był Thanosem.
Jakby chciał, żeby zniknęła jedna szósta populacji.
Warto zaznaczyć, że jeszcze przed pandemią
istniała grupa ludzi przeciwnych szczepionkom.
SZCZEPIONKI ZABIJAJĄ
Jedni byli bardziej na lewo,
inni bardziej na prawo. Ale obie strony domagały się wolności.
Czy rząd wie, co oni robią?
Jak to się zmieniło w: „W szczepionce jest chip”?
Jak on przechodzi przez igłę? Co go zasila?
Pierwszy raz doświadczyłem kompletnej teorii spiskowej,
według której odpowiadam za pandemię.
To była jedna z tych ekstremalnych,
więc było to coś nowego i bardzo zaskakującego.
WASZYNGTON
Podczas pandemii często ze sobą rozmawialiśmy.
Mówiliśmy na przykład: „Rany, świat oszalał.
Jak się masz?”.
Albo: „Też tak to widzisz?”. Albo: „Słyszałeś o tym?”.
Nasze częste rozmowy miały walory terapeutyczne.
Bo przynajmniej
ktoś rozumiał, przez co przechodzę.
Zabić Billa Gatesa!
Na początku pandemii oskarżano mnie o zarabianie pieniędzy
i zarzucano, że celowo tworzę szczepionki,
które zabiły miliony ludzi.
- Tak. - To jakby odwrotność prawdy.
Zamiast wydawać miliardy, by ocalić miliony,
zabijałem miliony, by zarobić miliardy.
Gdy rozmawia się z ludźmi,
którzy wygłaszają absurdalne, nieprawdziwe tezy i powie się im:
„To nieprawda. Skąd taki wniosek?”.
Najczęściej odpowiadają: „Ktoś pokazał mi tweeta”.
Można wziąć nieprawdę,
opublikować, retweetować 100 000 razy i stanie się to faktem.
NOWY JORK
Pamiętam, że mieliśmy zasadę,
że o określonej porze w nocy nie mogłaś używać telefonu.
Czasem mama kładła się spać, a ja miałem egzekwować zasady.
Ale ty miałaś schowany drugi telefon.
Czy nawet w tym wieku uważasz, że używasz telefonu
i social mediów częściej, niż byś chciała?
Boże, tak. TikTok bardzo uzależnia. Ciągle na nim siedzę.
Trafiłaś kiedyś na absurdalne kłamstwa na mój temat?
Kłamstwa na twój temat? Bez przerwy.
Blokowano mnie przez plotki o szczepionkach.
Ale studiuję zdrowie publiczne i jest tyle niuansów.
Jak komunikować informacje o zdrowiu publicznym
albo dane naukowe?
Nie wiem.
Muszę dowiedzieć się więcej, bo wciąż naiwnie wierzę,
że komunikacja cyfrowa może być siłą, która nas zjednoczy.
Że da się dyskutować.
Myślę, że nie rozumiesz tego, że w sieci
nie liczą się logika i fakty.
Oni chcą odskoczni.
Chcą się śmiać. Zobaczyć coś ciekawego.
Chcą wyrwać się z nudnej rzeczywistości.
Najpopularniejszy filmik o tobie w sieci
to ten z dabem.
Bill, zrobisz dab? Cholera, Bill!
I przeskakujesz krzesło.
Umiesz przeskoczyć krzesło z pozycji stojącej?
To zależy od rozmiaru krzesła. Trochę oszukam.
Tak!
Są popularne, bo ludzie chcą ucieczki.
Fakty i rozsądek rzadko wygrywają w sieci.
Ale to, że dobrze zarabiam na szczepionkach?
Skąd się to bierze?
Nie robi tego grupa polityczna. Kto promuje to szaleństwo?
To przez strach. Utknęliśmy w domach podczas pandemii.
Baliśmy się śmierci.
Nie wiadomo, komu ufać i w co wierzyć.
Tak reaguje społeczeństwo.
Tak, media społecznościowe podczas pandemii były okropne.
Wszystko upraszczano.
Przeraża mnie to,
bo dla mnie demokracja to debata na temat pewnych kwestii,
a nie podział na nas i na nich.
A jeśli wybuchnie dziesięć razy gorsza pandemia?
Nie mów tak. Pomyślą, że to ty.
- Tak, pracuję nad tym. - Nie mów tak. Wytniemy to.
Nie możesz mówić ludziom, że coś się wydarzy,
bo gdy się wydarzy, pomyślą: „Aha!”.
To nie jest śmieszne?
To kiepska krótka treść,
która rozniesie się wszędzie.
Jasne.
Zajmuję się średniowieczną historią prawa i obserwuję, jak tworzy się historie.
Jak budowano oficjalny przekaz historyczny?
Z których elementów?
To zawsze kombinacja różnych czynników.
Ale teoria spiskowa zawsze ma tę samą konstrukcję.
Dawno, dawno temu byliśmy szczęśliwi i wszystko było dobrze.
Byliśmy wolni i bezpieczni.
A potem potwory przejęły władzę, ale nikt o tym nie wiedział.
Wydawało się, że wszystko gra,
bo potwory pilnowały, by wszystko trzymano w tajemnicy.
Umiały zmieniać kształty i rozmiary. Mogły wyglądać jak cokolwiek.
Ale te potwory kontrolują media.
Kontrolują swój wizerunek,
więc bardzo nieliczni widzą te potwory.
Jeśli ktoś jest wyjątkowy,
może dostrzec potwory, jakkolwiek wyglądają.
Tylko bohaterowie tej historii znali prawdę
i przybyli, by ocalić świat.
Oczywiście, że to ciekawa historia.
Jestem pogromcą smoków? Wchodzę w to!
A potem pojawiło się magiczne urządzenie, zwane Internetem.
To baśń o tym, kim jesteśmy.
I forma naszej własnej podróży bohatera.
To jest sedno teorii spiskowej. Pomaga nam zobaczyć siebie.
To była bitwa dobra ze złem. Tak widzieli świat.
- Koniec. - Koniec.
Dziwna książka.
- Przeczytamy jeszcze raz? - Nie!
Dobrze.
BIURA GATES VENTURES
Zaczęliśmy śledzić dezinformację
dopiero na początku pandemii.
- Cześć. - Hej, Bill.
- Hej. - Hej.
Billa najbardziej martwi dezinformacja
w dziedzinach, nad którymi pracuje.
Zmiana klimatu, gotowość na pandemie,
globalne zdrowie.
Musimy wiedzieć, co się dzieje w tym zakresie.
Pokażemy ci coś, czego jeszcze nie widziałeś.
Tematy, które są teraz na topie.
Chcę cię od razu przeprosić, bo niektóre są przykre.
W dezinformacji nastąpił pewien zwrot. Kiedyś był to wachlarz małych wątków.
Ale ostatnio ludzie bardzo sprawnie
łączą małe wątki w wielkie teorie spiskowe,
w których mamy mikrochipy, pola uprawne,
szczepionki, manipulowanie całym światem.
Oto tablica dezinformacji na twój temat.
Widzisz tu
wszystkie związane z tym posty i problemy.
A czy niektóre tematy, choćby mikrochipy,
spadły do zera?
Nie, ten temat to ćwierć wszystkich wątków.
To jest ciekawe.
Ta niebieska linia dotyczy klimatu.
Wiele z tego dotyczy manipulowania zapasami żywności.
Zjedziemy niżej.
Jedną z nowych teorii jest to,
że zaprojektowałeś kleszcze, które gryzą ludzi
i wywołują u nich alergię na tradycyjne mięso.
Ma to zwiększyć popyt na syntetyczne mięso.
Podobno te kleszcze ukąsiły już 450 000 Amerykanów,
którzy teraz przesiądą się na substytuty mięsa.
Chcesz w ten sposób zarabiać na syntetycznym mięsie.
To jest tak dziwaczne,
że roznosi się dość szeroko,
bo taki absurd
normalni ludzie z automatu traktują jak głupotę.
Liczy się więc jako neutralne lub pozytywne.
Dobrze, że się śmiejesz. Mnie to przygnębia.
Zastanawiam się, jak się przed tym bronić.
Często obrona może pogorszyć sprawę.
Tak. Jeśli bronimy się faktami,
często historia trafia do jeszcze większej grupy.
Właśnie.
Podoba mi się ta chmura słów.
- Tak. - Moja lista rzeczy do zrobienia.
Jeśli chodzi o dezinformację, Bill ma twardą skórę.
Niektóre teorie są tak szalone, że praktycznie go to bawi.
Ale gdy o tym rozmawiamy,
dezinformacja jest dla niego kłopotliwa,
bo wciąż nie wiemy, jak rozwiązać ten problem
systemowo i u podstaw.
Podczas pandemii
oglądaliśmy nagrania, w których ludzie w szpitalach mówili:
„Teraz chcę szczepionkę”.
I widzieliśmy ich reakcje, gdy było już za późno.
Z tej dezinformacji
mogą wynikać miliony zgonów.
Ciężko przełknąć tę wiedzę.
Gdy miałam około 20 lat, krążyły plotki, że jestem mężczyzną.
Jeździłam po całym świecie.
Trasy, promocja płyt.
I to pytanie padało prawie w każdym wywiadzie.
W Internecie był taki obrobiony obrazek.
O rany.
I mówili: „Krąży plotka, że jesteś mężczyzną.
Co ty na to?”.
Zaglądasz czasem do Internetu?
- Możliwie rzadko. - Pełno tam plotek.
- Serio? - Tak.
- Chcesz parę usłyszeć? - Raczej nie mam wyboru.
Ktoś powiedział, że Lady Gaga to dobrze wyposażony młody mężczyzna.
A plotki o tym, że jesteś hermafrodytą?
Jak się czujesz, czytając to?
To ciekawe. Artyści często wydają oświadczenia:
„To nieprawda”. A ty się tym bawisz.
Po co mam marnować czas
i wydawać oświadczenie o tym, czy mam penisa?
Moi fani mają to gdzieś. Ja też.
Nie odpowiedziałam na te zarzuty,
bo ja nie czułam się ofiarą tego kłamstwa.
Ale co z dzieciakami, które też o to oskarżają?
Zobaczą, że osoba publiczna się tego wstydzi.
Chodzi mi o to, że bywałam w sytuacjach,
gdzie korygowanie plotek niekoniecznie było w interesie…
Myślałam o samopoczuciu innych ludzi.
W takich chwilach
staram się prowokować do myślenia w inny sposób.
Staram się używać dezinformacji do tworzenia innych kontrowersji.
Myślę, że ludzie zakładają, że ktoś taki jak ja, kto występuje…
że te występy nie są prawdziwe.
A ja uważam, że to najprawdziwsza część mnie.
Dużo prawdziwsza
od plotek na mój temat, stworzonych, by zdobyć kliknięcia.
Jasne.
Jest jakiś sposób, żeby to zredukować?
To bardzo delikatna sprawa, bo musimy uważać
na bardzo silny wątek wolności słowa.
Ale wolność słowa nie pozwala krzyczeć „Pożar!” w kinie.
Trzeba rozważyć, co można z tym zrobić?
Z badań wynika,
że TikTok może wyświetlać szkodliwe treści młodym użytkownikom.
Trzeba dokonać wyboru.
Stoimy po stronie wolności słowa
czy po stronie usuwania szkodliwych treści?
Uważam, że to naruszenie pierwszej poprawki.
Rząd miał zbyt dużą kontrolę nad starym Twitterem.
Teraz już nie ma.
Pierwsza poprawka nie powstała bez powodu.
Nie potrzebuję wykładu o wolności słowa od Elona Muska.
Decyduje, kiedy użyje wolności słowa na własnej platformie.
Wolność słowa nie zakładała takiej skali.
Daje to ogromną moc toksycznym osobom.
Często wracam do pewnej sprawy sądowej. Packer przeciwko Utah.
Utah zakazało reklam wyrobów tytoniowych.
A firma tytoniowa Packer na to:
„Mamy prawo do wolności słowa. Możemy to zamieszczać”.
Trafiło to do Sądu Najwyższego.
Wyrok wydał sędzia Brandeis.
Uznał,
że umieszczenie tego na billboardzie w przestrzeni publicznej
wymuszało na ludziach odwracanie wzroku.
Patrzyli gdzie indziej.
Akt mowy ma zbyt wiele przywilejów,
a słuchacz ma ich za mało.
Media społecznościowe to nie kwestia mowy.
To kwestia wzmocnienia.
Jeśli świadomie zasubskrybuję twoje informacje, nie ma sprawy.
Ale jeśli jestem zmuszona do patrzenia?
To co innego.
Prawo do bycia palantem, prawo do nienawiści.
Można to zrobić i treść może nadal istnieć.
Może by dostępna.
Chętni mogą to znaleźć.
Ale platforma nie ma obowiązku
wrzucać tego do swojego algorytmu.
Pytanie, kto wyznacza granice
między prawem do wolności słowa a realną krzywdą?
To kluczowe pytanie naszych czasów.
KONFERENCJA NA TEMAT DEZINFORMACJI
Wszystko, co dziś powstaje, powstaje w erze polaryzacji.
Socjolodzy zaznaczają, że to zjawisko
starsze niż Internet.
Mówimy o dezinformacji, plotkach.
Dla wielu osób to sprawa osobista.
Miał pan z tym do czynienia?
Zauważył pan to?
Czy było to zupełne zaskoczenie?
Nie wiedziałem, że w cyfrowym świecie ludzie będą zbierali się w grupy
i zajmowali się rzeczami, które często nie są prawdziwe.
Jestem tym zaniepokojony.
W przyszłości będzie coraz gorzej,
czy może będzie jakiś punkt zwrotny i coś się poprawi?
Mamy tu problemy technologiczne i problemy społeczne.
I one się przecinają.
A ponieważ social media wciągnęły ludzi
w jedną przestrzeń z użyciem jednej infrastruktury,
niektóre rekomendacje i decyzje moderacyjne
zostały nieumyślnie źle zaprojektowane.
Platformy utrzymują ludzi w sieci, dając im poczucie wspólnoty.
Lubię porównywać to do stad szpaków.
Wykonują manewry. Krążą po okolicy.
Jest tak, bo każdy ptak widzi siedem najbliższych ptaków.
Gdy jeden zmienia kierunek,
powstaje efekt kaskadowy, zmiany zachodzą bardzo szybko.
Ale on nie ma pojęcia, co robi reszta stada.
Widzisz coś.
I naciskasz przycisk „Lubię to”.
Raczej nie myślisz o tym, jakie to ma znaczenie.
Ale w ten sposób podajesz informacje o swoich zainteresowaniach.
Jesteś w grupie antyszczepionkowej? Polubisz chemiczne smugi.
Lubisz smugi? Masz tu płaską ziemię.
Algorytm będzie podsuwał ci rekomendacje, bo walczy o twoją uwagę
z innymi platformami, które robią to samo.
Popełniłem błąd myśląc, że ludzie siedzą tam,
by gromadzić fakty.
Wtedy byłoby mniej dezinformacji.
Ale gdy łączymy się z różnymi rzeczami przez Internet, nawet ja,
jeśli zobaczę nagłówek:
„Ludzie o poglądach różnych od twoich są jeszcze głupsi, niż myślisz”,
może go kliknę i pomyślę: „Pewnie, że są”.
W związku z polaryzacją w USA
ta dyskusja stała się bardzo polityczna.
A problem dotyczy całego świata.
KAIR, EGIPT
W 2010 roku grupy aktywistów zorientowały się,
że Internet to potężne narzędzie organizacyjne.
Było to widać podczas Arabskiej Wiosny.
To obudziło rządy.
Nie widzą już grupki ludzi gadającej w sieci.
Widzą obalanie reżimu.
Rządy zaczynają więc włączać Internet
do ich aparatu propagandowego.
Państwo Islamskie produkuje materiały propagandowe
każdego dnia.
ISIS robi to otwarcie, Rosja po cichu.
I nagle mamy wojnę wszystkich ze wszystkimi,
gdzie różne frakcje walczą o uwagę i wpływy,
a potem o władzę w prawdziwym świecie.
Widzieliśmy takie propagandowe akcje w Arabii Saudyjskiej, Egipcie, Indiach,
Pakistanie, Jordanii, Stanach Zjednoczonych.
- Stanach. - Prawda?
Wszyscy starają się
zmanipulować przestrzeń informacyjną wroga.
Wiąże się to ze starymi koncepcjami wojny i dominacji.
Jeśli zdołasz nastawić małą grupę w jednym kraju
przeciw grupie w innym kraju,
możesz zdestabilizować wroga, używając prawdziwych napięć
w tym regionie.
Problem dezinformacji jest obecnie szczególnie istotny,
bo jesteśmy przytłoczeni i zalewani informacjami.
Nie mamy czasu na refleksję, a co dopiero na głębokie rozważania,
więc po prostu akceptujemy to, co odbieramy.
Ludzie są podejrzliwi i sceptyczni
wobec prezentowanego im świata, ale nie mają wyboru.
To problem społeczny
i potrzebne będą prawa i przepisy,
które doprowadzą do rozwiązania tego problemu.
Różne kraje poradzą sobie z tym na różne sposoby,
ale w Stanach jest to bardzo skomplikowane.
Opowiadali państwo o wprowadzonych zmianach,
ale nie sądzę, że to rozwiąże problem.
Kongres będzie musiał wam pomóc.
Nie możemy już ufać, że Meta i inne media społecznościowe
są w stanie zapewnić zabezpieczenia, na które zasługują dzieci i rodzice.
Panie Zuckerberg, dlaczego pana firma nie powinna zostać pozwana?
Nie powinien pan ponieść kary?
Senatorze, chyba już odpowiedziałem.
Jeszcze raz. Weźmie pan za to odpowiedzialność?
Na sali są rodziny ofiar.
Chciałby pan je przeprosić za te krzywdzące posty?
Proszę o zdjęcia.
Nie można oczekiwać, że sami się uregulują.
Musimy zrestrukturyzować cały system,
w którym działają te korporacje,
by zapewnić ludziom ochronę,
zwłaszcza tym najsłabszym.
Wierzę w bardziej zdecentralizowaną sferę moderacji treści,
gdzie użytkownicy mają większą kontrolę
i to nie Mark Zuckerberg i inni
ustalają politykę i narzucają ją dwóm miliardom ludzi.
Internet opłacili podatnicy. Wzięli więc coś, za co zapłaciliśmy,
i podjęli decyzje, które wpływają na społeczeństwo.
Które wywołują wstrząsy.
Uzależnienia, powstania, radykalizację.
Ale nie ponoszą odpowiedzialności.
I nic z tym nie zrobiliśmy. Nic. Zero.
Myślę, że wszyscy mamy wkład w dezinformację.
Oczywiście.
To nie jest coś, co możemy zwalić na media społecznościowe,
bo nie mają lepszych praktyk biznesowych.
Powinniśmy wymagać więcej również od siebie
i tego, co publikujemy.
Sprawiliśmy,
że publikowanie jest łatwe.
Jeśli ktoś na placu zabaw jest niegrzeczny i niemiły,
usłyszy to grupka dzieciaków. To niedobrze.
Ale może dorosną.
Ale gdy siedzisz w domu
i ktoś kwestionuje twoje tradycyjne wartości,
po prostu siedzisz i piszesz.
System to wchłania i to już nie jest skala placu zabaw.
Chodzi o miliony ludzi.
Trudno winić za to jednostki,
bo taka jest ludzka natura. Tylko tu jest wzmacniana.
Gdy wspomniałeś o placu zabaw,
natychmiast pomyślałam,
że gdyby na placu zabaw krzyczało na siebie dużo dzieci,
ktoś by to uspokoił.
Masz rację.
Jeśli na placu sprawy wymknęłyby się spod kontroli,
przyszedłby jakiś dorosły.
Poza tym, gdy atakujesz kogoś na placu zabaw, widzisz jego twarz.
Może się rozpłacze. Może ucieknie.
Zastanowisz się: „Taki był mój zamiar? Sprawiłem mu przykrość”.
A gdy ktoś siedzi, pisze i czuje się taki mądry,
nie widzi reakcji drugiej osoby, po której może by się zastanowił.
Gdybym chciał zrozumieć ludzi o różnych poglądach,
jak można to zrealizować?
Trzeba z premedytacją tego szukać.
Jeśli chcesz przejść na drugą stronę, musisz ją znaleźć.
Algorytm dobiera wyniki pod twoje poglądy
i treści, które wybierasz.
Musimy być bardziej świadomi tego, co jest prawdą,
a co nie jest.
Chciałbym od czasu do czasu,
jeśli trafię na rozsądnego prawicowca,
spróbować zrozumieć jego perspektywę, czemu widzi to inaczej.
- Chciałbym to dodać. - Ja też.
Lubię przesuwać ludzi na środek.
Dlatego ważna jest korekta algorytmu.
Chciałabym powiedzieć: „Dziś chcę treści z obu stron.
Nie przypisuj mnie do lewicy”.
Chciałabym móc zmienić algorytm.
„Dziś nie chcę widzieć tego. Wolę to”.
Gdybym mogła się tym bawić, byłoby fajnie.
Problem z mediami społecznościowymi
polega na tym, że destabilizujemy zaufanie społeczeństwa.
A gdy niszczysz zaufanie, musisz je czymś zastąpić.
Nie można ciągle być sceptycznym,
bo sceptycyzm nie tworzy wiedzy.
Jeśli twoim jedynym założeniem jest, że nie wiesz tego, co myślisz, że wiesz,
nie możesz ruszyć dalej. To nie prowadzi w żadnym kierunku.
Gdy zbierzesz fakty, to już nie teoria spiskowa.
Próbujesz nas dorwać.
Zrobić z nas złych, a to ty jesteś zły.
Nie słyszę cię, bo masz tę głupią maskę.
Widzimy teraz spiski bez teorii.
Niemal zastępują teorie spiskowe.
Oni są przeciwko nam.
Teorii o tym, dlaczego nie chcą, żebyś to wiedział, w ogóle nie ma.
Nie rozważa się powodów, dla których „oni” to robią.
Myślę, że zbliżamy się do punktu zwrotnego.
Zdajemy sobie sprawę,
że obecny system nas przytłacza.
Izoluje nas. Dzieli nas. To doprowadza nas do szału.
Bill Gates uważa się za Boga, który kontroluje Układ Słoneczny.
Dlatego wspiera teraz technologię zaciemniania słońca.
Dzięki, Billu Gatesie, za próbę wciśnięcia nam fałszywego śniegu.
Śnieg topnieje.
Co można zrobić?
Nie mogę przejmować się tym,
że niektórzy mają bardzo negatywną opinię o mojej pracy.
Ale potrzebuję pewnego poziomu akceptacji, by móc współpracować z rządami,
innymi filantropami i rekrutować najlepszych naukowców.
Więc wszystko, co podważa porozumienie i to, o co nam chodzi,
co osiągnęliśmy, stanowi problem.
Myślisz, że wkraczamy w erę,
w której przywrócenie człowieczeństwa będzie możliwe?
Tak, ale nie mam jeszcze konkretnego planu.
Daj spokój, Bill.
Czasem wykręcam się słowami:
„Moje pokolenie wiele osiągnęło,
ale przekazaliśmy następnemu pokoleniu spory bałagan”.
Mamy cyfrową polaryzację,
która utrudnia dostęp do informacji.
Hej, młodzi ludzie. Ustalcie nowe zasady.
Jasne.
Albo rywalizujcie w doskonałości, a nie w szaleństwie.
Ale przykro mi, nie mam gotowego rozwiązania.
Pytanie do studentów, którzy są głównie z pokolenia Z.
Myślicie, że jest przepaść pokoleniowa w dziedzinie dezinformacji?
Nie powiedziałabym, że młodsi robią to lepiej.
Myślę, że młodsze pokolenie jest pod społeczną presją.
Musi mieć opinię.
Starsze pokolenie może coś zobaczyć,
oburzyć się i o tym napisać,
od młodszych wręcz oczekuje się aktywności
i udawania ekspertów.
A to może być nawet niebezpieczniejsze.
Podchodzę sceptycznie do tego, co widzę na ekranie.
Wiem, że nie da się mną manipulować.
Z tą pewnością podchodzę do algorytmu i mówię:
„Tak, daj mi więcej”.
Będę przewijać, nie dam się zmanipulować.
Moja siostra jest o dziewięć lat młodsza ode mnie.
Ma 20 lat, więc należy do pokolenia Z.
I widzę ogromną różnicę nawet między nami.
Jestem już chyba nie na czasie.
Facebook nie jest już popularny?
- Używasz go? - Nie używam Facebooka.
A ilu użytkowników masz zwykle w systemie?
Ile czego?
Masz kilka profili w tym samym systemie?
Masz na myśli konta? Tak.
Większość ma duże konto publiczne
i drugie spamowe dla bliskich przyjaciół,
gdzie wrzuca się śmieszne rzeczy.
Jasne, ale jestem poważną osobą.
Jak mogę zachować tę poważną twarz i nie być przy tym nudny?
Ludzie chcą zobaczyć
codzienne życie osoby, której nie rozumieją.
Często wchodzą na moją stronę
ze względu na nazwisko czy zainteresowanie naszą rodziną.
I mogę tam coś wpleść. Wrzucam zdjęcia mojej twarzy.
Jeśli pokażę trochę skóry, mam więcej lajków.
Nie, ale mogę tam wpleść coś o zdrowiu reprodukcyjnym.
I ludzie poznają te treści.
Dużo nad tym pracuję,
wrzucam coś o sprawiedliwości reprodukcyjnej
czy kobietach decydujących o własnych ciałach.
Liczba toksycznych ataków wzrosła,
odkąd mam więcej fanów.
Korzystasz z mediów społecznościowych, by edukować i aktywizować.
Jest cienka linia między byciem atrakcyjnym
i wplataniem swojej polityki.
Oto liczby, nauka, fakty.
Nagranie na żywo, o tym, co robisz na co dzień,
byłoby fajne.
Jasne.
- I pisz. Nie mailuj. - Co jest nie tak z e-mailem?
Nikt nie używa poczty do komunikacji osobistej.
- Często tak robiliśmy 40 lat temu. - Na pewno.
Ale nie teraz i nie w przyszłości.
- Jest dobrze? - Tak.
Mamy to. Dziękuję.
Co mam zrobić? Wstać i iść?
- Dziękuję. - Ja dziękuję.
Ludzkie pragnienie współistnienia i myślenia o kraju i świecie,
zamiast „my kontra oni”, to wyzwanie.
Zmiana klimatu to tylko jeden z przykładów
problemu, który wymaga naszej współpracy.
Przez dezinformację ten postęp jest zagrożony,
ale mam nadzieję, że zminimalizujemy szkody spowodowane dezinformacją
i będziemy dalej się poprawiać stan ludzkości.
Możemy zrobić kilka rzeczy,
żeby nie być bucem wobec osoby, z którą się nie zgadzamy.
Przeczytaj książkę.
Posiedź trochę w swojej głowie i głowie autora.
Podróżuj. Dokądkolwiek.
Doświadcz nowego, choćby na sąsiednim osiedlu.
I wreszcie ustąp.
Wiecie, czego bym chciał? Gdy mam rację,
ktoś szczerze przyznaje, że mógł się pomylić.
Nie mamy rozmów z takimi ustępstwami.
Gdybyśmy stworzyli ludzi mówiących:
„Chyba się myliłem”.
To jak promień słońca.
Napisy: Paweł Awdejuk