Khi tôi còn điều hành Microsoft…
Thưa quý vị, xin chào đón Bill Gates.
…chúng tôi đã cực kỳ thành công,
nhưng từ khi đó tôi đã hiểu là sẽ có nhiều chiều ý kiến.
Đăng nhập vào Internet
và bạn sẽ thấy ý kiến của một số người về Bill Gates.
Bạn có thể đấm ông ấy, hay thậm chí là ném bánh vào mặt ông.
Thời gian sau, khi tôi là một nhà từ thiện toàn thời gian,
mọi thứ bắt đầu kinh khủng.
Có đúng là nếu ông đánh rơi tờ 10.000 đô,
thời gian cúi xuống nhặt tiền sẽ không đáng với ông?
Không đúng.
Sự giàu có quá mức chắc chắn dẫn đến hoài nghi về động cơ của bạn,
nhưng điều này ở mức độ khác hẳn.
THUYẾT ÂM MƯU CÓ THẬT TRÊN MẠNG
Đọc cái đầu tiên nào. Để xem.
"Bill Gates và trật tự thế giới tự do đang dàn xếp một kế hoạch
để ép người ta ăn bọ.
Họ âm mưu làm yếu đi các tầng lớp thấp kém
bằng chế độ ăn bọ nghèo nàn chất đạm".
Tôi sẽ thấy tệ nếu làm thế.
Rồi. Tiếp theo.
Cái này còn hay hơn. "Bill Gates là một con thằn lằn biến hình,
một phần của chủng tộc bò sát, trong đó có Tom Hanks và Lady Gaga.
Lũ thằn lằn người này đang bí mật kiểm soát thế giới".
Có người từng kể chuyện này cho tôi.
Tôi không ngờ là có Tom Hanks cơ đấy. Ý tôi là, thế thì tốt quá.
Tiếp theo.
"Bill Gates đang theo đuổi sự bất tử bằng cách uống máu trẻ em".
"Các nông trường khổng lồ của BIll Gates bí mật cung cấp khoai tây cho McDonald's
để tiêm vắc xin vào từng phần ăn Happy Meal".
Tôi vẫn ăn McDonald's.
Được rồi, cuối cùng.
"Sau khi chết vì đâm xe,
Bill Gates và vợ cũ Melinda đã bị thay thế bằng người nhân bản.
Một nhóm nhà khoa học đã tạo ra bản thay thế
để giữ lại sự kiểm soát thế giới mãi mãi của ông ta".
Ông nghe qua chưa?
- Không, có lẽ Melinda vẫn là người thật. - Còn ông?
Tôi vẫn cố hết sức.
ĐIỀU GÌ KẾ TIẾP?
SỰ THẬT HAY HẬU QUẢ?
LỖI HỆ THỐNG
Tôi muốn hỏi ông về sự thật.
Với tôi, ông là kiểu người được thúc đẩy bởi dữ liệu và con số.
Ông nghĩ dữ liệu và sự thật có khác biệt nào không?
Không hẳn. Ý tôi là, dữ liệu là tập hợp các sự thật
về số lượng hàng được bán,
có bao nhiêu người ở đó, họ tham gia vào những hoạt động nào?
Đó là cách ta đưa ra quyết định.
Trừ việc đôi khi người ta không quyết định dựa vào thực tế.
Họ quyết định bằng cảm xúc, câu chuyện, hoặc điều gì đó họ muốn tin là thật.
GIÁO SƯ NGÀNH NGHIÊN CỨU THÔNG TIN
"Tôi nghĩ thế nào về khái niệm sự thật?"
NHÀ SỬ HỌC VỀ THUYẾT ÂM MƯU
Ta nên bắt đầu một cách nhẹ nhàng hơn.
Tôi nghĩ có những thứ gọi là sự thật.
Nếu đưa tay vào ngọn lửa đó, tôi sẽ bị đau.
Nhưng mọi người có cách lý luận và hợp lý hóa khác nhau để tuyên bố họ biết gì đó.
Tôi bắt đầu chủ động suy nghĩ nhiều hơn về cách chúng ta tạo ra sự thật.
Sự thật với ai chứ?
Như vậy, sự thật trở thành thứ có thể thương lượng,
và trở nên gần giống với quan điểm hơn
hoặc còn tệ hơn, ví dụ như niềm tin.
Thế giới quá phức tạp
để ta hiểu được hành vi, thời tiết, kinh tế và nhiều điều khác
một cách toàn diện và dựa trên sự thật.
Nên ta sử dụng những lối tắt như: "Tôi tin người này".
Truyền hình CBS giới thiệu
phóng viên và nhà phân tích tin tức xuất sắc, Edward R. Murrow.
Con người giờ đã có thể nhìn hai đại dương cùng lúc khi ở nhà.
Phương tiện này có tầm quan trọng lớn. Mong ta biết dùng và không lạm dụng nó.
Đó là khoảng thời gian ngắn mà ta nghĩ ta là sinh vật có lý trí,
có những niềm tin dựa trên sự thật đã được kiểm chứng,
nhưng ta không tồn tại như vậy.
Sẽ rất tốn thời gian nếu bạn không tin thứ người ta nói.
Các chuyên gia nói: "Đừng tin chỉ vì nó có trên mạng".
Vài tháng gần đây, Q-Anon đã gây nên cơn sốt.
Internet đã cho phép ta ảo tưởng
rằng ta có thể tự tìm hiểu những điều này,
mà lòng tin chỉ có một chiều.
Bạn không thể làm giảm lòng tin ở một khu vực xã hội và tăng ở một nơi khác.
Bạn có thể lên hoặc xuống, và nếu quyết định đi xuống,
bạn đã làm bất ổn rất nhiều thứ.
Khi nghe được bất cứ điều gì, bạn ngồi đó và…
Không ai biết phải tin gì nữa.
Lòng tin của người dân với hàng xóm, lãnh tụ…
Tất cả hãy tỉnh dậy đi!
…và các tổ chức thông tin…
CNN là kênh tin giả.
…có thể quay lại và phản bội bạn.
Không hiểu vì sao tôi cố bảo vệ các bạn ư?
- Tại sao lại có… - Tự do!
THÀNH PHỐ NEW YORK
Ngoài kia luôn có những thuyết âm mưu.
Ta đã đánh giá thấp óc sáng tạo của người Mỹ,
và tôi nghĩ tôi thường ra thực địa
với một ý tưởng, một câu hỏi, và có lẽ một lý lẽ hợp lý xung quanh câu hỏi đó.
Tôi tới biểu tình của Trump ở hai bang dao động quan trọng Ohio và Wisconsin,
để xem người ủng hộ ông ta biết điều gì ta chưa biết.
- Barack Obama có vai trò lớn ở vụ 11/9. - Vai trò gì?
Né tránh, luôn đi du lịch, không bao giờ ở văn phòng.
Sao anh lại nghĩ Barack Obama không ở Phòng Bầu Dục vào 11/9?
Cái đó thì chịu.
Thực sự là bắt đầu từ thời Trump,
chúng tôi đã nhận được các câu chuyện và giả thuyết dị thường.
Nó đi từ "Tôi phản đối quan điểm của ông. Tôi giữ quan điểm bảo thủ",
thành "Tôi đã chế ra một hiện thực mới",
và cả những thứ tôi chưa từng nghe. Toàn là điên rồ.
Khi đó, tôi nghĩ: "Mình muốn thấy nó bùng lên từ đâu".
ĐANG LÊN SÓNG
Nếu các bạn thích các âm mưu và, hoặc, máy tính,
có lẽ các bạn sẽ biết Bill Gates. Mong là phát âm đúng.
Từ việc kiểm soát dân số cho đến vắc-xin có vi mạch,
các giả thuyết này rất nhiều, và hậu quả thực tế là có thật,
nên để giúp tôi tìm hiểu, tôi đã mời Kathryn Joyce và Ike Sriskandarajah.
Hãy giúp tôi lý giải làm sao một người như vậy bị gán cho các âm mưu đó,
tính xác thực của một vài thuyết âm mưu,
và nói xem tôi nên tin gì vì tôi luôn muốn tìm một thuyết âm mưu hay ho để nghiên cứu
và, hoặc, để tài trợ tiền, nên mong hai người giúp đỡ.
Hãy quay ngược thời gian một chút. Được rồi.
Hãy cùng quay lại năm 2010.
GHANA, CHÂU PHI
Khi quỹ mới thành lập, chúng tôi tập trung vào sức khỏe sinh sản
vì sự gia tăng dân số ở các nước nghèo là vấn đề lớn nhất với họ.
Bạn phải giúp các bà mẹ đang muốn giới hạn quy mô gia đình
có công cụ và kiến thức để làm thế.
Khi đó Quỹ Gates đang nghiên cứu về một cộng đồng nông thôn ở Ghana,
và họ đang tìm cách để phổ cập cách phòng tránh thai
cho những phụ nữ muốn kiểm soát khả năng sinh sản của họ,
hoặc lên kế hoạch đẻ con. Nó trở thành một thuyết âm mưu rất phức tạp,
cho rằng Quỹ Gates đang tài trợ cho một thí nghiệm kiểm soát dân số
để hạn chế dân số châu Phi.
Sự ngờ vực này đến từ đâu?
Nó có liên quan đến nhiều điều rúng động trong quá khứ.
Đã có những vụ vi phạm nhân quyền.
Vào những năm 1960,
một phần ba phụ nữ Puerto Rico đã bị triệt sản.
Thời đó có Nghiên cứu Tuskegee.
Có rất nhiều thứ.
Xã hội chúng ta đã làm như thế.
- Ta đã ép mọi người triệt sản. - Sửa chút nhé, tôi không làm thế.
Có thể nói, trong vài năm thời đại học,
tôi không nhớ lắm tôi đã làm gì, nhưng tôi đảm bảo là không phải điều đó.
Thế thì tốt.
Nhưng sao tự dưng lại có vụ kiểm soát dân số này,
cụ thể là với Bill Gates?
Do các nhà hoạt động chống phá thai…
TUẦN HÀNH VÌ SỰ SỐNG
…vin vào những mối quan ngại hợp pháp nhưng bất chấp đạo lý,
rồi vào năm 2012,
khi Quỹ Gates đã tham gia rất sâu vào một chiến dịch lớn mới,
mọi thứ được chắp nối.
Những tổ chức giàu có ở phương Tây
không chỉ bảo ta phải kiểm soát dân số,
họ còn mang thuốc tới.
Đây là một bi kịch!
TUẦN HÀNH CHỐNG PHÁ THAI
Đó là tội ác diệt chủng.
Các thuyết âm mưu này trở nên sôi nổi như vậy
vì chúng có một phần nhỏ sự thật
là chăm sóc sức khỏe không và chưa từng công bằng.
Tôi hay bảo người ta Bill Gates không phải Darth Vader.
"Sao cô biết?" "Tôi quen ông ấy. Ông ấy rất bận rộn".
Tôi đã gặp ông ấy đúng 109 lần.
Ông nghĩ thực trạng ngày nay thế nào, nhất là trên không gian mạng?
Ta sẽ nhìn lại lúc này như một thời kỳ phát minh tuyệt vời.
Tôi nghĩ những người bắt đầu Internet đã coi nó
như một cách gắn kết con người, mở rộng kiến thức,
và ban đầu thì gần như vậy.
Đã có chuyện gì?
Chà, cua "gắt" luôn nhỉ?
Bạn có thư.
Ngay từ đầu, công ty đã quyết định
tạo ra một nền tảng, một hộp cát, một sân chơi
và mời mọi người vào.
Khi ra mắt, chúng tôi chỉ hy vọng có khoảng 400, 500 người.
Giờ chúng tôi đã có 100.000 người, nên biết đâu đấy.
Vì nếu không có con người từ khắp nơi lấp đầy những không gian này
bằng sự thể hiện bản thân, dù ở bất cứ hình thức nào,
về cơ bản đây sẽ là những chiếc bình rỗng,
nên mô hình kinh doanh đó trở thành: "Để sau tính".
Đây là luật mang tính cách mạng
giúp mang tương lai đến trước nhà các bạn.
Thời kỳ đầu, nếu bạn chịu trách nhiệm cho mọi thứ trên nền tảng,
bạn có thể bị kiện tới phá sản trước khi bắt đầu,
và họ đã cố gắng tạo ra sự bảo vệ để các công ty này phát triển.
Internet thay đổi quá nhanh. Nội dung của nó thay đổi quá nhanh.
Nếu chính phủ cho rằng có thể kiểm soát, định nghĩa và điều chỉnh nó
khi nó vẫn còn ở dạng phôi thai, họ chắc chắn sẽ thất bại.
Có một điều luật cụ thể, gọi là Điều 230, quyết định rằng
thay vì nền tảng phải có trách nhiệm với những thứ đi qua nó,
thực tế là họ đã được miễn trách nhiệm với những thứ đó.
Dự luật này bảo vệ người tiêu dùng khỏi độc quyền.
Nó đảm bảo sự đa dạng ý kiến, thứ mà nền dân chủ phụ thuộc vào.
Có lẽ trên hết, nó nâng cao lợi ích chung.
Nhưng khi Điều 230 có hiệu lực,
chúng ta đang nói về một công ty có một bức tường đầy modem
và kết nối Internet T1,
nên cũng có lý khi coi các công ty này chẳng khác gì
những ống dẫn thông tin trung lập mà Điều 230 đã hình dung.
Giờ luật này bảo vệ những người giàu nhất và các công ty quyền lực nhất
trong lịch sử thế giới.
Tôi nghĩ họ không lường được rằng nó là một cách tốt
để trốn tránh và ẩn danh một cách ác ý.
Truyền hình và phát thanh, phát thanh còn có giới hạn.
Báo chí có giới hạn. Những thứ vật chất có giới hạn,
nhưng rồi họ giới thiệu một thứ gây nghiện, vui
và đầy trò điên rồ.
Quá đẹp. Quá bóng bẩy.
Nó thật thú vị, còn đời bạn thì chán ngắt.
Để bạn phải trầm trồ, được chứ?
Và nếu đã giữ được bạn ở đó, nó sẽ bắt đầu
kéo bạn xuống "hố vôi", và bạn sẽ không bao giờ quay lại.
- Chào. - Chào, Bill.
Ta xuất thân khác nhau.
Tôi không phải nghệ sĩ và cô không lập trình.
Vâng, nhưng nói ông không phải một nghệ sĩ thì không công bằng lắm.
- Chà, thật tử tế. - Còn tôi chắc chắn không biết lập trình.
Với những thông tin sai lệch về chúng ta,
cô có thấy là bốn năm qua, chúng dữ dội hơn.
Tôi nghĩ ta đã thấy nhiều cách thông tin sai lệch có thể hủy hoại cuộc đời.
Chắc chắn rồi.
Giờ đây ta có một cách trải nghiệm thông tin
liên quan chặt chẽ
đến việc giải trí và thông tin gắn bó với nhau
hơn bao giờ hết.
Phải, ý tưởng rằng nếu nó thái quá và buồn cười,
nó gần giống như:
"Chà, được rồi, điều đó có thể không đúng, nhưng nó buồn cười",
hay: "Ước gì điều đó là sự thật".
Vâng, một câu chuyện thú vị là:
"Bill Gates ghét những gì người ta nói về ông ta và mối liên hệ với vắc-xin"
hoặc "Lady Gaga bị những tin đồn này hành hạ",
mà từ năm 20 tuổi, tôi đã quen đọc những lời dối trá về mình trên báo
và với một nghệ sĩ như tôi, tôi thấy nó hài hước.
Dĩ nhiên người ta nghĩ cô đang "diễn"
vì cô trang điểm rất đậm và…
Tôi thực sự là như thế này. Chính xác là như vậy.
Tôi uống bằng cốc này mỗi ngày.
Đây là viên kim cương tôi cho vào cà phê mỗi khi thấy lo lắng.
Không phải đồ thật đâu.
Tôi cảm thấy tôi hiểu công chúng ghét bị thao túng như thế nào.
Giải trí, một loại thao túng, là một phần lớn sự nghiệp của tôi.
Khi tôi tới lễ trao giải MTV với những người lính đã giải ngũ
ở thời "Đừng Hỏi, Đừng Nói",
Tôi đã mặc chiếc váy thịt,
và nhiều người hâm mộ tôi thích nó vì nghĩ nó thông minh.
Họ nói: "À, cô ấy đang dùng giải trí để làm chính trị",
nhưng khi đó nó động chạm đến những người không muốn nói về quyền của LGBTQ+.
Dừng buổi biểu diễn của Lady Gaga!
Chà, sự biến thái của cô làm sao so được với bản chất của Chúa.
Tôi biến thái ư?
Vì vậy, bằng cách gây rối, tôi đoán là tôi muốn nói rằng
một nghệ sĩ trình diễn như tôi biết công chúng ghét điều đó ra sao.
Với tôi là nhiều tin đồn liên quan đến vắc-xin,
mà đúng là tôi có liên quan đến vắc-xin. Điều đó đúng,
mà nếu chỉ có một hoặc hai tin đồn, và nó không phải một hiện tượng,
tôi sẽ nói:
"Này, đợi đã. Chọn thứ gì khác đi. Đừng nói về vắc-xin".
Có thể cá nhân ông không thấy bị xúc phạm,
nhưng nó có thể ảnh hưởng đến quan hệ của mọi người với vắc-xin suốt cả thập kỷ
và lòng tin của họ, và nếu công chúng mất lòng tin thì chẳng có cách nào cứu vãn.
Đúng.
Ike, tôi cũng muốn anh tham gia cuộc trò chuyện.
Trong tính cách Mỹ có điều gì đó, một nhu cầu thêm thắt.
Ở mỗi bước, anh lại nảy ra một ý tưởng và sau đó thêm thắt một sự thật.
Đó là trò chơi truyền tin được khuếch đại.
Vì thế mà tin đồn về vắc-xin chứa vi mạch ra đời.
Ta đã nghĩ ra cái tên nào đẹp chưa? Âm mưu COVID? Âm mưu vi mạch?
Tôi nghĩ tôi sẽ gọi nó là thuyết âm mưu vắc-xin vi mạch.
- Được. - Anh có tên nào…?
Không. Ý tôi là, nó thật dài dòng, nhưng có đủ các thuật ngữ có thể tra cứu,
nên sẽ hữu ích trên Reddit.
- Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm. - Là gì? Giải thích xem.
Được rồi, tôi đang nghe The Breakfast Club…
Chào các bạn. The Breakfast Club đây.
Nếu bạn vừa vào thì chúng tôi đang nói về Donald Trump.
Hôm qua có tin là ông ấy và vợ mắc coronavirus,
bạn có nghĩ đó là thật không? Hay là cú lừa?
Bạn nghĩ ông ấy có coronavirus thật chứ?
Anh ta nói xàm vào buổi sáng rồi hướng câu chuyện theo cách mà tôi không ngờ tới.
Charlamagne Tha God đây, tôi là Lenard McKelvey.
Tôi không tin. Tôi nghĩ đây là một trò
để thứ vắc-xin giá rẻ họ đang đẩy ra trông có vẻ an toàn.
Ông ta sẽ tiêm trên sóng toàn quốc, khỏe lại bất ngờ,
làm công chúng ảo tưởng là vắc-xin đó an toàn.
Ông ta sẽ là anh hùng vì là người đầu tiên thử.
Hàng triệu người xếp hàng tiêm và bùm! Tất cả bị gắn vi mạch.
Và tôi nghĩ: "Ôi. Ý tôi là, ai cũng biết anh ta đang đùa chứ?
Tôi cũng nhớ vụ đó thời COVID. Đó là thời điểm mọi người bị cuồng chân
và vấn đề liệu ta có nên tin vắc-xin này đang là một chủ đề được thảo luận.
Phải, mà anh ta nói tận bốn lần.
Vi mạch. Cấy vi mạch! Vi mạch trong người bạn.
Tôi kiểu:
"Tôi lo là mọi người sẽ nghe thứ này và không nghĩ là anh ta đang đùa",
và tôi có một câu mà người ta đã hỏi.
"Mọi người có tin không? Có bao nhiêu người tin điều này?
Và tác động của nó là gì trong cuộc chiến chống COVID?"
Tôi bất ngờ là ở thời điểm đó mà anh vẫn hy vọng họ đưa tin rõ ràng.
Ừ.
Tôi nhớ là hồi đó, đầu chúng ta loạn lên
khi nghĩ về Vua Hổ và công thức bánh mì chua.
Nên tôi tự hỏi liệu có thể áp dụng phương pháp truy tìm liên lạc
để truy tìm nguồn gốc của một lời nói dối,
và thuyết âm mưu vắc-xin vi mạch này bắt nguồn từ
một buổi hỏi gì đáp nấy của Bill Gates trên Reddit.
Và ông ấy dự đoán là trong tương lai,
tất cả chúng ta sẽ có một hộ chiếu số.
Không phải vi mạch, không phải thứ được cấy vào cơ thể anh,
mà nó bắt nguồn từ đó.
Và đã có chuyện gì khi người ta thấy buổi hỏi gì đáp nấy đó?
Nhờ Internet, nó tới Thụy Điển.
SEATTLE - THỤY ĐIỂN
Ở đó, một số người bẻ khóa sinh học…
Đó là những người thích cấy công nghệ vào cơ thể,
để biến thành Người Sắt?
Những người này ủng hộ điều đó.
Họ tiêm chì vào mạch máu,
và họ ủng hộ ý tưởng người biến thành người máy?
Họ là những người ủng hộ mạnh mẽ của công nghệ cấy ghép.
- Tôi không đại diện cho bẻ khóa sinh học. - Nào.
Vì thế mà ta không tin truyền thông đấy. Nói thẳng đi.
- Được rồi, họ hơi điên khùng. - Cảm ơn.
Nó có kích thước là mười nhân mười hai mi-li-mét.
Nó to bằng một hạt gạo loại xịn.
Những người bẻ khóa sinh học này đang tìm cơ hội
để thúc đẩy vấn đề vi mạch có thể cấy ghép cho người.
Tôi đăng nhập một lần trên laptop,
mở khóa điện thoại, mở khóa để vào nhà.
Cypher, người bẻ khóa sinh học chú ý đến vụ này,
đã đăng một tiêu đề hơi động chạm và gây ngộ nhận,
đó là: "Bill Gates sẽ cấy ghép vi mạch để chống lại coronavirus".
Anh ta đăng một tiêu đề. Thế là sao? Anh ta là chủ tờ báo à?
Đấy là vấn đề. Tiêu đề có thể được dùng như sự thật.
Vậy là chỉ dựa vào lòng tin, anh ta nói: "Đây là thứ sẽ được tiêm vào cơ thể bạn".
- Ừ, anh hiểu Internet hoạt động sao mà. - Nó hủy diệt nhân loại nhanh hơn ta nghĩ?
Anh biết đấy…
Ta nên gặp kẻ khơi mào
toàn bộ phong trào máy tính này. Tên ông ta là gì nhỉ? Bill. Bill Gates.
Chào, tôi là Adam từ Law of Liberty. Nay tôi sẽ chia sẻ một bài báo. Nhìn này.
Một mục sư ở Jacksonville đã phát hiện ra bài báo này,
nên đăng một video lên YouTube.
Bài báo nói rằng:
"Bill Gates sẽ ra mắt các viên con nhộng có 'chứng chỉ số' cấy ghép được lên người
và chúng có thể cho thấy ai đã được xét nghiệm coronavirus.
Đây là một mối lo ngại cho mọi tín đồ Cơ đốc giáo tin vào Kinh thánh
khi biết lời Kinh thánh dạy về tận thế,
khi biết Kinh thánh nói rằng sẽ có một kẻ chống Chúa,
một kẻ tự xưng là Chúa dâng vinh quang cho con rồng,
tức là quỷ dữ.
Video đó có tiêu đề là: "Bill Gates cấy vi mạch từ vắc-xin để chống coronavirus".
Anh ta đã thêm từ "vắc-xin".
BILL GATES LÀ KẺ ÁC
TỪ CHỐI TÊN KHỐN ĐÓ
Tôi đã đọc các bài báo về có vi mạch trong vắc-xin.
Khi nào thì ta thấy chiếc lưỡi rắn của Bill Gates,
và khi nào thì ông ta mọc sừng và đuôi?
Khi máy quay với mạng 5G ra mắt, sẽ có chuyện gì?
Họ sẽ quét tất cả mọi người à? Ta sẽ bị quét sao?
Ừ, tôi nhớ tôi đã tới một cuộc biểu tình chống vắc-xin ở quận Cam,
và người ta nói nhiều về Bill Gates.
Họ nói về ông ấy như thể ông ấy là Thanos.
Như thể ông ấy muốn một phần sáu dân số biến mất.
Tôi nghĩ điều quan trọng là từ trước đại dịch
đã có một nhóm người bài trừ vắc-xin.
VẮC-XIN GIẾT NGƯỜI
Vài người nghiêng về tư tưởng cánh tả,
và một vài người cánh hữu, và cả hai bên đều có một cảm giác tự do
và không rõ chính phủ có biết họ làm gì không?
Việc nó biến thành "có vi mạch trong vắc-xin",
tôi tự hỏi, làm sao nó chui qua kim tiêm? Tôi chịu. Và nó lấy năng lượng từ đâu?
Đó là lần đầu tiên tôi trải nghiệm một thuyết âm mưu hoàn chỉnh
nói rằng tôi có dính líu đến việc tạo ra đại dịch.
Nó nằm trong số những thứ rất cực đoan,
nên tôi thấy rất mới và bất ngờ.
Chà, vào thời gian đại dịch, ta thường xuyên trò chuyện với nhau.
Ta rất hay nói rằng: "Ôi, được rồi, thế giới đã hóa điên.
Anh ổn chứ?
Anh có nhìn nhận giống tôi không? Nghe tin mới chưa?"
Việc ta liên lạc với nhau đều đặn khiến tôi được chữa lành về tâm lý.
Vì tôi sẽ nói
ít nhất tôi quen ai đó hiểu được chuyện tôi đang trải qua.
FAUCI ĐÃ SAI
Giết Bill Gates đi!
Khi bắt đầu đại dịch, người ta buộc tội tôi kiếm tiền
và thậm chí còn nói tôi cố tình cung cấp thứ vắc-xin
đã gây ra cái chết cho hàng triệu người.
- Được. - Đó là sự thật bị đảo ngược.
Thay vì tiêu hàng tỷ đô để cứu hàng triệu người,
tôi đã giết hàng triệu người để kiếm hàng tỷ đô.
Phải, và nếu anh hỏi
người nghĩ ra một chuyện vô lý như vậy là:
"Điều đó không đúng. Sao anh lại kết luận như vậy?"
Và rất thường xuyên, câu trả lời là: "Vì một dòng tweet".
Anh có thể tweet một thứ dối trá,
rồi retweet 100.000 lần và nó sẽ trở thành sự thật.
THÀNH PHỐ NEW YORK
Bố còn nhớ là ta từng có luật lệ là
đến một lúc vào ban đêm, các con bị cấm dùng điện thoại,
và đôi khi mẹ đi ngủ, và bố phải là người thực thi luật đó,
nhưng rồi các con lại có điện thoại thứ hai hay gì đó,
nhưng ở tuổi này, con có thấy con đang dùng điện thoại
và mạng xã hội nhiều hơn con muốn không?
Ôi trời ơi, có ạ. TikTok rất gây nghiện. Con lên đó suốt.
Con từng đọc thông tin sai lệch nào về bố chưa?
Về bố à? Con đọc suốt.
Có bạn còn nghỉ chơi với con vì tin đồn vắc-xin,
nhưng con là một sinh viên y tế công cộng ở Stanford, và có quá nhiều sắc thái
khi lan truyền thông tin chính xác về sức khỏe công cộng và dữ liệu khoa học.
Bố không biết nữa. Bố cần học thêm vì bố vẫn ngây thơ tin rằng
việc giao tiếp số có thể là một cách để ta đoàn kết lại
để tranh luận hợp lý.
Con nghĩ bố đang không hiểu điều này về mạng Internet,
đó là logic và thực tế chưa chắc đã thắng. Người ta muốn trốn đi.
Họ muốn cười, muốn một video hấp dẫn.
Họ muốn trốn khỏi thực tại nhàm chán,
nên video nổi tiếng nhất về bố trên mạng
là khi bố cố dab.
Bill, ông thử dab được không? Khỉ thật, Bill!
Hoặc nhảy qua ghế.
Có đúng là ông nhảy được qua ghế khi đứng không?
Tùy xem ghế to thế nào nữa. Tôi sẽ ăn gian một chút.
Tuyệt!
Chúng nổi nhất vì người ta muốn trốn tránh,
nên không phải lúc nào thực tế và lý lẽ cũng thắng.
Nhưng còn chuyện bố kiếm rất nhiều tiền từ vắc-xin,
bố không hiểu nó xuất phát từ đâu.
Đó không phải từ một tổ chức chính trị.
Thật điên rồ, ai lại lan truyền thứ đó?
Chắc là do sợ hãi. Trong đại dịch, tất cả bị kẹt ở nhà.
Ta đều sợ chết. Không ai thực sự biết nên tin vào điều gì,
nên xã hội đã làm như vậy.
Đúng, thời kỳ đại dịch chính là thời kỳ tồi tệ nhất của truyền thông.
Đơn giản hóa mọi thứ quá mức.
Điều bố thấy đáng sợ là
bố nghĩ dân chủ là một cuộc thảo luận về nhiều vấn đề
thay vì sự phân biệt giữa chúng ta và họ,
và nếu có một đại dịch khủng khiếp hơn mười lần…
Bố đừng nói thế. Họ sẽ nghĩ là bố gây ra.
- Ừ. Bố đang nghiên cứu. - Đừng nói thế. Cắt đi nhé.
Bố không thể nói với mọi người là sẽ có chuyện gì đó,
và khi nó xảy ra, họ sẽ nói: "À!"
Không hài hước à?
Nội dung ngắn tệ hại này sẽ nổi như cồn, có cả triệu lượt xem nếu là bố nói.
Được rồi.
Tôi làm việc về lịch sử pháp lý trung cổ, và nghiên cứu cách lịch sử được tạo ra.
Lịch sử chính thức có cấu tạo như thế nào?
Nó gồm những mảnh ghép gì?
Luôn có sự kết hợp của nhiều yếu tố,
nhưng các thuyết âm mưu luôn có kiểu câu chuyện tương tự.
Ngày xửa ngày xưa, ta hạnh phúc, mọi thứ đều tốt đẹp.
Ta nắm quyền, và ta được an toàn,
rồi lũ quái vật nắm quyền kiểm soát, nhưng không ai biết điều đó.
Mọi thứ có vẻ ổn
vì lũ quái vật đã đảm bảo rằng chuyện đó không lộ ra.
Chúng có thể đổi hình dạng, kích cỡ, và có thể giống bất cứ thứ gì.
Điều cần nhớ về lũ quái vật đó là chúng kiểm soát truyền thông.
Chúng kiểm soát hình ảnh của mình,
nên chỉ có rất ít người nhìn thấy những con quái vật này.
Và nếu bạn đủ đặc biệt,
bạn có thể phát hiện lũ quái vật, bất kể hình dạng của chúng.
Chỉ các anh hùng của câu chuyện biết sự thật
và sau đó họ tới để cứu thế giới. Dĩ nhiên đây là một câu chuyện hấp dẫn.
Tôi là một kẻ diệt rồng ư? Ừ, chơi luôn!
Rồi xuất hiện một thiết bị kỳ diệu gọi là Internet.
Đó là một câu chuyện cổ tích,
một hành trình anh hùng về chính bạn,
và cốt lõi của thuyết âm mưu là cách nó giúp bạn nhìn nhận bản thân.
Đây là cuộc chiến giữa thiện và ác, và đó là cách họ nhìn nhận thế giới.
- Hết. - Hết.
Sách gì lạ thật.
- Ta đọc lại nhé? - Không!
Được rồi.
VĂN PHÒNG GATES VENTURES
Tới đầu đại dịch ta mới theo dõi thông tin sai lệch một cách có cấu trúc.
- Xin chào. - Chào, Bill.
- Chào. - Bill.
Bill quan tâm nhiều nhất về thông tin sai lệch
ở các chủ đề và vấn đề ông ấy đang xử lý, biến đổi khí hậu, ứng phó với đại dịch,
mở rộng y tế toàn cầu, chúng tôi phải nắm được tình trạng của lĩnh vực đó.
Chúng tôi sẽ cho ông xem một thứ ông chưa từng xem.
Có vài thứ đang thịnh hành,
và tôi cũng xin lỗi vì vài thông tin thật ghê gớm.
Vấn đề thông tin sai lệch từng có một đặc điểm là
nó là các vấn đề riêng lẻ.
Vấn đề là người ta trở nên rất giỏi trong việc
góp nhặt để tạo ra những thuyết âm mưu khổng lồ
bao gồm chuyện về vi mạch, nông trường,
công nghệ vắc-xin, giật dây các vấn đề thế giới,
và đây là một bảng gồm các tin sai lệch về ông.
Thứ ông đang thấy ở đây
là các bài đăng và vấn đề tạo nên lượng tin sai lệch đó.
Không biết là những chuyện như vi mạch
đã biến mất chưa, hay nó vẫn còn ở đó?
Chưa, nó chiếm một phần tư trong rất nhiều lĩnh vực.
Điều này khá thú vị.
Đường màu xanh là đường về khí hậu.
Ở đây, nhiều tin nói ông thao túng nguồn cung thực phẩm.
Để tôi kéo xuống một chút.
Một trong số những tin đồn và thuyết âm mưu đang nổi lên
là ông đã chế tạo ra các con bọ và khi chúng cắn người,
họ sẽ bị dị ứng với thịt truyền thống,
và theo giả thuyết này, ông làm thế để tăng nhu cầu thịt tổng hợp.
Có vẻ như 450.000 người Mỹ đã bị những con bọ này cắn,
và giờ họ sẽ chuyển sang thịt thay thế,
và đó là một phần của kế hoạch trục lợi bằng thịt tổng hợp.
Rõ ràng, nhờ sự vô lý của nó,
tin này được chia sẻ rộng rãi hơn
vì nó quá khó tin
đến mức người bình thường sẽ nghĩ: "Rõ là điên",
và được tính là tin thường hoặc tích cực.
Mừng là ông cười. Tôi thì thấy tin này rất buồn.
Thật thú vị nếu biết cách phản bác những thứ đó,
mà nhiều cách phản bác có thể làm mọi thứ tệ đi.
Phải. Chúng tôi để ý là nếu ông cố kiểm chứng,
điều đó thường sẽ chỉ làm nổi bật câu chuyện cho nhiều người.
Đúng thế.
Tôi thích đám mây từ khóa đó. Thật tuyệt.
- Vâng. - Đó là danh sách công việc của tôi.
Bill khá dửng dưng với các thông tin sai lệch.
GIÁM ĐỐC ĐIỀU HÀNH
Một vài chuyện điên rồ đến nỗi nó làm anh ấy phì cười.
Nhưng khi nói chuyện với Bill,
tôi thấy vấn đề thông tin sai lệch vẫn làm ông ấy lúng túng
vì chúng tôi vẫn chưa biết làm thế nào để giải quyết vấn đề
một cách căn bản và có hệ thống.
Trong đại dịch,
ta thấy các video có các bệnh nhân phát biểu trên giường bệnh:
"Giờ tôi muốn vắc-xin",
và ta thấy họ được giải thích rằng đã quá muộn.
Bạn có thể nói hàng triệu người đã chết
vì thông tin sai lệch này.
Thật khó để không thấy khó hiểu và đau lòng về chuyện này.
Hồi mới ngoài 20, có tin đồn rằng tôi là đàn ông,
và khi đó tôi đang đi khắp thế giới.
Ý tôi là, tôi đi lưu diễn, quảng bá đĩa nhạc,
và gần như tất cả đều phỏng vấn tôi là: "Cô biết đó, chúng tôi…"
Chà, trên mạng có một hình ảnh bị làm giả.
Chà.
Và họ nói: "Có tin đồn rằng cô là đàn ông. Cô nói sao về điều đó?"
Cô có lên mạng không, Lady Gaga?
- Tôi cố tránh. - Ừ. Vì ở đó toàn tin đồn nhảm.
- Thật sao? - Ừ.
- Nghe vài chuyện nhé? - Đành vậy thôi.
Có người nói Lady Gaga thực sự là một chàng trai được trời phú về hạ bộ.
Còn tin đồn điên rồ rằng cô là người lưỡng tính?
Cô thấy sao khi đọc nó?
Thật thú vị khi nhiều nghệ sĩ tuyên bố:
"Nó hoàn toàn sai", cô thì đùa với nó.
Sao tôi phải phí thì giờ để ra thông cáo báo chí về việc tôi có dương vật không?
Người hâm mộ và tôi đều không quan tâm.
Tôi không trả lời câu hỏi đó là bởi vì
tôi không cảm thấy mình là nạn nhân của lời nói dối đó,
nhưng tôi nghĩ nếu một đứa trẻ bị buộc tội như vậy, nó sẽ nghĩ
liệu một người nổi tiếng như tôi có xấu hổ không?
Có lẽ ý của tôi là tôi đã từng gặp nhiều tình huống
mà khi đó việc đính chính một tin đồn không phục vụ cho…
Tôi đã nghĩ cho người khác.
Khi đó, tôi cố kích thích suy nghĩ và gây rối loạn bằng cách khác.
Tôi đã cố sử dụng thông tin sai lệch đó để tạo một điểm gây rối khác.
Tôi nghĩ mọi người nghĩ rằng với một nghệ sĩ biểu diễn như tôi,
thứ tôi trình diễn là thứ không có thật,
nhưng với tôi, đó là điều chân thực nhất mà họ có thể thấy ở tôi.
Nó chân thực hơn nhiều
so với những tin đồn được thiết kế xung quanh tôi để kiếm lượt truy cập.
Đúng thế.
Anh nghĩ có chiến thuật nào để giảm nó không?
Đó là một vấn đề rất nhạy cảm vì ta muốn đảm bảo
một yếu tố quan trọng trong sự tự do ngôn luận.
Trừ việc tự do ngôn luận không cho phép anh hô có cháy ở một rạp chiếu phim,
nên ta phải xem xét lại xem có thể làm được gì.
Nghiên cứu mới cho thấy TikTok có thể đang bơm các nội dung độc hại cho trẻ em.
Về cơ bản, bạn phải lựa chọn.
Bạn đứng về phía tự do ngôn luận, tự do phát biểu…
TÁC GIẢ, FREE SPEECH: A HISTORY
…hay bạn muốn loại bỏ các nội dung độc hại?
Tôi thấy ở đây có sự vi phạm nghiêm trọng Tu chính án thứ nhất
về quyền kiểm soát của chính phủ với Twitter trước đây, và giờ không còn nữa,
nên Tu chính án tồn tại là có lý do.
Tôi không cần nghe Elon Musk giảng về tự do ngôn luận. Không.
Anh ta quyết định sẽ cho phép tự do ngôn luận trên nền tảng của mình.
Tự do ngôn luận không hình thành ở quy mô đó,
nên nó giúp những kẻ xấu chơi có quyền lực khổng lồ.
Tôi thường tham khảo vụ án Packer và bang Utah.
Bang này đã cấm treo quảng cáo thuốc lá,
và công ty thuốc lá Packer đã nói:
"Ta có quyền tự do ngôn luận. Ta được treo quảng cáo".
Vụ này lên đến Tòa án Tối cao,
và thẩm phán Brandeis đã ra phán quyết.
Về cơ bản, ông ấy lập luận rằng
việc lắp đặt bảng quảng cáo ở một không gian cộng đồng
đã khiến người ta phải nhìn đi chỗ khác.
Họ phải tránh nhìn nó.
Hành vi ngôn từ đã được ưu ái hơn nhiều
so với những người phải nghe nó.
Mạng xã hội không phải là vấn đề về ngôn luận hay hành vi ngôn từ.
Nó là vấn đề về khuếch đại.
Nếu tôi chọn đọc thông tin của anh, cũng ổn thôi,
nhưng bị ép phải đọc là thế nào?
Đó là hai thứ khác nhau.
Bạn có quyền được tỏ ra khốn nạn và thù ghét,
và nội dung đó có thể tiếp tục tồn tại
trên nền tảng đó.
Những người tìm hiểu về nó có thể thấy,
nhưng nền tảng không có nghĩa vụ
gạt nó khỏi feed thuật toán đề xuất.
Nên, câu hỏi rằng ai sẽ đặt ra giới hạn
giữa quyền tự do biểu đạt và tác hại thực sự với thế giới
chính là câu hỏi cho thời đại của chúng ta.
THẢO LUẬN VỀ THÔNG TIN SAI LỆCH TRUNG TÂM QUAN SÁT INTERNET STANFORD
Mọi thứ được xây dựng ngày nay được xây dựng trong thời đại phân cực.
Các nhà khoa học xã hội đã chỉ ra rằng
nó có trước cả Internet.
Ta nói về việc bịa đặt, tin đồn, thông tin sai lệch,
và nó đã trở thành một vấn đề cá nhân.
Ông Gates, ông ngờ tới chuyện này chứ?
Ông có từng nghĩ về điều này, hay đây là hiện tượng hoàn toàn bất ngờ?
Tôi không nhận ra vương quốc kỹ thuật số sẽ cho phép mọi người tập hợp lại
và vui vẻ với những thứ thường là không có thật,
nên tôi khá lo lắng về điều đó.
Đó là điều chỉ có thể tệ đi,
hay sẽ có một bước ngoặt khiến mọi thứ tốt hơn chút?
Tôi nghĩ có các vấn đề về công nghệ và xã hội,
chúng giao thoa, và vì mạng xã hội gom tất cả vào không gian chung,
đặt họ ở cùng một cơ sở hạ tầng, nơi nhiều sự giới thiệu, quyết định về quản lý,
và các quyết định thiết kế tồi tệ vô tình được đưa ra.
Thứ hầu hết các nền tảng dùng để thu hút mọi người là cảm giác cộng đồng.
Tôi đã dùng ẩn dụ về đàn chim sáo đá.
Bầy đàn kiểu đó.
Chúng bay loạn xạ vì mỗi con chim có thể thấy bảy con chim gần nhất với nó,
nên khi một con đổi hướng,
nó tạo ra hiệu ứng tầng khiến tất cả di chuyển rất nhanh,
mà không hề biết các con còn lại trong bầy đang làm gì.
Bạn thấy gì đó xuất hiện trên bản tin của bạn, và bạn ấn thích,
không nghĩ rằng nó có tác động nào,
mà một khi tham gia, bạn đã cung cấp cho nó thông tin về sở thích.
Nếu ở nhóm bài trừ vắc-xin, bạn sẽ thích vệt hóa chất.
Nếu thích vệt hóa chất, đây là trái đất phẳng,
nó liên tục giới thiệu nội dung cho bạn vì muốn giành sự chú ý của bạn
để chiến thắng các nền tảng đang làm tương tự.
Tôi nghĩ tôi đã sai lầm khi nghĩ rằng khi người ta ngồi đó,
họ chủ yếu chỉ cố tìm sự thật
và sẽ có ít thông tin sai lệch hơn,
nhưng vì ta kết nối với mọi thứ qua mạng, kể cả tôi,
nếu có một bài báo có tiêu đề:
"Người Mà Bạn Không Đồng Tình Về Chính Trị Còn Ngốc Hơn Bạn Nghĩ",
tôi có lẽ sẽ ấn vào và nghĩ: "Này, đúng rồi! Đúng là như vậy. Ừ".
Kết quả của sự phân cực ở Mỹ là
cuộc đối thoại này đã trở thành cuộc chiến đảng phái, mà nó xảy ra trên toàn cầu.
CAIRO, AI CẬP
Năm 2010, các nhóm hoạt động bắt đầu nhận ra
rằng Internet là một công cụ tổ chức mạnh mẽ.
Bằng chứng rõ ràng nhất là Mùa xuân Ả Rập.
Điều này làm các chính phủ thức tỉnh.
Họ không còn nghĩ đó chỉ là nơi trò chuyện mà giờ còn để lật đổ chế độ.
Nên ta bắt đầu thấy các chính phủ kết hợp Internet
vào bộ máy tuyên truyền của họ.
Tổ chức IS sản xuất ra các tài liệu tuyên truyền
mỗi ngày.
Tổ chức IS làm điều đó công khai, trong khi Nga thì bí mật,
và bỗng dưng xuất hiện một cuộc chiến giữa các bên,
các phe phái tranh giành sự chú ý, ảnh hưởng,
và quyền lực ở thế giới thực.
Ta đã thấy các hoạt động gây ảnh hưởng đến từ Ả Rập Xê Út, Ai Cập, Ấn Độ,
Pakistan, Jordan, và Chúa ơi, nước Mỹ.
- Cả Mỹ nữa. - Nhỉ?
Tất cả đều đang cố thao túng không gian thông tin của kẻ thù,
và điều này liên quan đến các khái niệm cổ về chiến tranh và thống trị
nơi bạn có thể khiến một nhóm người trong một nước
chống lại một nhóm ở nước khác,
bạn có thể gây bất ổn cho kẻ thù chỉ bằng những căng thẳng vốn có
đã tồn tại trên thế giới.
Vấn đề về thông tin sai lệch này đã bị khuếch đại
vì ta đang bị quá tải và ngập ngụa trong thông tin.
Ta hầu như không có thì giờ hay không gian để nghĩ chứ đừng nói là làm gì sâu sắc,
nên kết quả là ta sẽ chấp nhận thứ ta đọc được,
và tôi nghĩ mọi người thấy hoài nghi
về thế giới được trưng ra cho họ, mà ta chẳng còn cách nào khác.
Rốt cuộc thì đây là một vấn đề xã hội,
và sẽ phải có luật và các quy định
dẫn đến giải pháp cho điều này.
Rõ ràng là mỗi quốc gia lại có một cách xử lý riêng,
nhưng ở Mỹ thì vô cùng phức tạp.
Ông đã nói về các cải cách ông đã thực hiện,
song tôi không nghĩ ông sẽ giải quyết được vấn đề.
Tôi nghĩ Quốc hội sẽ phải giúp ông.
Ta không còn tin được Meta, và nói thật là bất kỳ nền tảng mạng xã hội nào khác,
trong việc cung cấp các biện pháp bảo vệ mà trẻ em và bố mẹ đáng được hưởng.
Ông Zuckerberg, vì sao công ty ông không nên bị kiện vì việc này?
Ông nên chịu trách nhiệm chứ?
Thượng nghị sĩ, tôi đã trả lời rồi. Đây là…
Trả lời lại đi. Cá nhân ông sẽ chịu trách nhiệm chứ?
Hôm nay có gia đình các nạn nhân ở đây.
Giờ ông muốn xin lỗi những người bị hại do các bài đăng của ông chứ?
Cho ông ta xem ảnh đi.
Khó mà kỳ vọng họ sẽ nhận trách nhiệm tự điều chỉnh mình.
Ta phải tái cấu trúc cả bộ máy
mà các tập đoàn công nghệ này hoạt động
để đảm bảo người dân được bảo vệ thực sự,
nhất là những người yếu thế trong xã hội chúng ta.
Tôi tin ta nên có một phạm vi kiểm duyệt nội dung phân tán hơn,
khi đó người dùng có thêm quyền kiểm soát
thay vì để Mark Zuckerberg hay những người khác quyết định
về chính sách, thứ mà sau đó được áp dụng cho hai tỷ người.
Internet sống nhờ tiền thuế, và họ đã lấy một thứ ta trả tiền để có
rồi đưa ra những quyết định ảnh hưởng đến xã hội,
gây tác động thực sự,
từ nghiện mạng xã hội cho đến nổi dậy và cực đoan hóa
song không phải chịu trách nhiệm.
Ta chẳng làm gì cả. Không gì cả. Con số không.
Tôi nghĩ tình trạng thông tin sai lệch kéo dài là lỗi chung.
Chắc chắn rồi.
Ta không thể chỉ đổ lỗi cho mạng xã hội
vì đã không đảm bảo họ làm ăn tử tế hơn.
Tôi nghĩ chính chúng ta cũng cần đặt ra tiêu chuẩn
xem ta sẵn sàng duy trì thứ gì trên các nền tảng của ta.
Chà, giờ thật dễ dàng
để đăng bất cứ thứ gì.
Nếu ở sân chơi có một đứa trẻ cục cằn và xấu tính,
ừ thì vài chục đứa trẻ sẽ nghe thấy, không hay lắm,
mà biết đâu nó sẽ trưởng thành hơn,
nhưng ở đây, cô đang ngồi trong nhà,
và nếu có ai đó đặt vấn đề về các giá trị truyền thống của cô,
cô sẽ chỉ ngồi đó và gõ,
và rồi hệ thống tiếp nhận thứ đó, và nó không phải một sân chơi,
mà có hàng triệu người.
Nên thật khó để đổ lỗi cho từng cá nhân
vì đây chỉ là bản chất con người nhưng được phóng đại.
Khi nghe ông nói về sân chơi,
tôi đã nghĩ ngay rằng,
nếu số người chửi bới nhau cùng lúc đủ lớn
thì nên có một người xoa dịu cho họ.
Không, cô nói đúng.
Trên sân chơi đó, nếu mọi thứ quá tầm kiểm soát,
sẽ có người lớn xuất hiện
và kể cả cô có tấn công ai đó, cô vẫn thấy mặt họ,
và có thể họ sẽ khóc hoặc bỏ chạy,
và cô sẽ nghĩ: "Mình cố tình sao? Mình đã làm người đó buồn".
Trong khi đó, cô lại ngồi nhà, gõ phím và thấy thật thông minh,
cô không nhìn thấy phản ứng con người, thứ khiến cô phải suy nghĩ lại.
Giả sử con muốn hiểu những người có quan điểm khác con,
có cách nào để làm thế trên quy mô lớn không?
Vâng, chắc chắn bố sẽ phải chủ động đi tìm.
Nếu bố muốn hiểu bên ngược lại, bố phải tự tìm,
vì thuật toán điều chỉnh dựa vào thứ bố xem
hay nội dung hấp dẫn bố nhất.
Thậm chí ta còn phải nhận thức rõ hơn cái gì là đúng, cái gì là sai.
Ừ, bố cũng muốn là lâu lâu sẽ có
một người cánh tả với lập luận vững chãi
giải thích vì sao họ nhìn nhận khác và hiểu quan điểm của chúng ta.
- Bố thích đọc thứ đó. - Con nữa.
Bố thích tập trung mọi người.
Nên điều chỉnh thuật toán sẽ rất quan trọng.
Nếu con có thể nói: "Này, nay tôi muốn xem nội dung ở cả hai bên.
Đừng gọi tôi là cánh tả". Ước gì con điều chỉnh được thuật toán để:
"Nay tôi không muốn xem cái này, mà xem cái này". Nên nếu được "nghịch"
thì rất vui.
Hiện tại, vấn đề với mạng xã hội là
ta đang làm mất ổn định lòng tin rộng hơn trong xã hội,
và một khi lòng tin bị phá hủy, phải có một thứ gì đó để thay thế.
Bạn không thể cứ mãi hoài nghi
vì hoài nghi không tạo ra kiến thức.
Nếu bạn dựa trên tiền đề rằng bạn không biết thứ bạn nghĩ bạn biết,
bạn không thể đi xa. Nó sẽ không giúp gì bạn cả.
Khi các ông thực hiện nghĩa vụ, nó sẽ không còn là âm mưu nữa.
Anh đang cố hiểu bọn tôi mà rõ ràng là không,
anh cố bôi xấu bọn tôi, mà anh mới tệ.
Tôi chẳng nghe được gì vì khẩu trang của anh.
Ngay lúc này đang có những âm mưu mà không có giả thuyết,
chúng gần như thay thế thuyết âm mưu thật.
Họ đang chống lại chúng ta.
Hoàn toàn không có giả thuyết về lý do họ không muốn bạn biết.
Lý do mà "họ" làm điều đó còn không được bàn tới.
Tôi nghĩ ta sắp đạt tới một ngưỡng
mà nhiều người sẽ nhận ra
rằng hệ thống như hiện tại đang lấn át chúng ta.
Nó cô lập, chia rẽ chúng ta. Nó khiến tất cả chúng ta bị điên.
Bill Gates nghĩ mình là Chúa, kiểm soát hệ mặt trời,
vì vậy ông ta đang ủng hộ thứ gọi là công nghệ giảm ánh sáng mặt trời.
Cảm ơn, Bill Gates, vì đã lừa bọn tôi rằng đây là tuyết thật.
Tuyết có tan nhé.
Biết làm sao đây?
Tôi không thể để việc đó làm tôi bận lòng
khi một số người có cách nhìn rất tiêu cực với việc tôi làm,
nhưng tôi cần mức độ chấp nhận nhất định để có thể hợp tác với các chính phủ,
các nhà từ thiện khác và tuyển các nhà khoa học giỏi nhất,
nên bất kỳ thứ gì bắt đầu phá hoại việc người ta hiểu chúng tôi là ai,
đã đạt được những gì, đều là vấn đề.
Ông có nghĩ ta đang đi vào một kỷ nguyên
nơi ta có thể đưa nhân tính trở lại không?
Tôi có, nhưng một phần là tôi không có kế hoạch gì cụ thể.
Thôi nào, Bill.
Không, đôi khi… Câu thoái thác tôi hay dùng là:
"Thế hệ của tôi làm được nhiều thứ,
nhưng chúng tôi đã để lại cho thế hệ sau kha khá vấn đề".
Chúng ta có một sự phân cực kỹ thuật số
đè bẹp quyền tiếp cận thông tin,
và hỡi những người trẻ, hãy tạo ra luật mới đi.
Phải.
Hoặc là hãy cạnh tranh về sự xuất sắc thay vì sự điên loạn,
nhưng tôi thấy buồn khi không có giải pháp gì.
Với các sinh viên ở đây, chủ yếu thuộc Thế hệ Z,
các bạn có nghĩ có khoảng cách thế hệ về thông tin sai lệch không?
Chắc người trẻ cũng chẳng khá khẩm hơn.
Tôi nghĩ giờ thế hệ trẻ gần như cảm thấy họ được khuyến khích chia sẻ lập trường,
nên khi các thế hệ trước thấy gì đó
và tức giận, có thể họ sẽ chia sẻ.
Nhưng người trẻ thì được khuyến khích chia sẻ và giả vờ làm chuyên gia,
và tôi nghĩ điều đó có khi còn nguy hiểm hơn.
Tôi hoài nghi về những gì có trên feed.
Tôi biết tôi không thể bị thao túng,
sự tự tin đó gần giống như nói với thuật toán rằng:
"Ừ, cho tao thêm đi. Hãy nói thêm về…" Tôi sẽ xem tiếp vì tôi không bị thao túng.
Em gái út của tôi nhỏ hơn tôi chín tuổi.
Nó 20 tuổi, nên thuộc Thế hệ Z,
và tôi thấy giữa bọn tôi có sự khác biệt lớn.
Bố trở nên lạc hậu khá nhanh.
Bố không quan tâm lắm đến Facebook.
- Con có chứ? - Con không làm gì ở đó.
Thường thì con có bao nhiêu danh tính trên một hệ thống?
Bao nhiêu gì ạ?
Con có nhiều tính cách trên một hệ thống không?
Ý bố là tài khoản? Con có. Thường bố sẽ có tài khoản công khai lớn,
rồi một cái để đăng linh tinh cho bạn bè thân thiết,
chỉ những thứ vui vẻ bố đăng lên thôi.
Ừ, bố hiểu, nhưng bố là một người nghiêm túc,
và làm thế nào để giữ sự nghiêm túc đó và không trở nên nhàm chán?
Người ta sẽ muốn xem đời sống hàng ngày của một người họ không hiểu.
Con hiểu khi nhiều người vào trang của con
chỉ vì cái họ của con hoặc muốn biết về gia đình mình,
và những tấm ảnh có mặt con hoặc những ảnh hở hang hơn,
con được thích nhiều hơn, mà con có thể đưa vào đó…
Con có thể đưa vào đó thông tin về sức khỏe sinh sản
và mọi người sẽ biết về nội dung đó
và vì con rất chăm
chia sẻ thông tin về công bằng sinh sản hay phụ nữ quyết định cơ thể của chính họ.
Con còn thấy con bị bạo lực mạng nhiều hơn vì có thêm người theo dõi.
Con chọn dùng mạng xã hội để giáo dục và hoạt động xã hội.
Nên rất khó để cân bằng giữa việc được yêu quý
và lồng ghép ý định thật của mình.
Đây là con số, đây là nghiên cứu và sự thật.
Một video phát trực tiếp những gì bố nói thường ngày
đã rất tuyệt rồi.
Được thôi.
- Và nhắn tin đi. Đừng gửi email nữa. - Email thì sao?
Chẳng ai dùng email để liên lạc cá nhân, bố ạ.
- Bọn bố toàn thế hồi 40 năm trước. - Thì rõ ràng.
Nhưng không phải năm nay và trong tương lai càng không.
- Xong chưa? - Rồi.
Được rồi. Cảm ơn.
Anh muốn tôi làm gì? Đứng dậy và đi à?
- Cảm ơn. - Không, cảm ơn anh.
Khiến nhân loại khao khát được chung sống và nghĩ cho quốc gia hay thế giới
thay vì đối đầu trong nước, đó là một thử thách.
Ý tôi là, biến đổi khí hậu chỉ là một ví dụ
về thứ mà ta phải chung tay giải quyết.
Nhưng giờ, với thông tin sai lệch, tiến trình đó đang gặp nguy
nhưng tôi hy vọng ta có thể giảm thiểu thiệt hại từ thông tin sai lệch
và tiếp tục cải thiện con người.
Tôi nghĩ ta có thể làm vài thứ
để trở nên bớt khốn nạn với người mà ta bất đồng ý kiến.
Thứ nhất, đọc sách.
Hãy ngồi với suy nghĩ của mình và của người khác một lúc.
Thứ hai, đi du lịch. Bất cứ đâu. Trải nghiệm gì đó khác, dù ngay gần nhà,
và thứ ba, hãy nhượng bộ.
Anh biết tôi nghĩ gì về người đó ư? Khi họ nghĩ tôi đúng,
và khi họ có thể thừa nhận là họ có thể sai,
và ta sẽ không thể đối thoại nếu không nhượng bộ.
Nếu ta có thể tạo ra những người đủ lành mạnh để nói: "Có lẽ tôi đã sai",
ta có chút hy vọng.
Biên dịch: Nathalie Nguyen