Είναι κάπως τρελό ότι υπάρχει αυτή η πηγή ενέργειας
που είναι πάμφθηνη και έχει τροφοδοτήσει την κοινωνία μας.
Η κοινωνία μας βασίζεται στους υδρογονάνθρακες.
Βενζίνη, φυσικό αέριο και πετρέλαιο.
Όταν η ενέργεια απελευθερώνεται γίνεται διοξείδιο του άνθρακα,
το οποίο λειτουργεί σαν καθρέφτης που αντανακλά τη θερμότητα πίσω
και έχουμε όλα αυτά τα τραυματικά καιρικά φαινόμενα.
Οι συνολικές εκπομπές ανέρχονται σε πάνω από 50 δις τόνους ετησίως.
Είναι συγκλονιστικό νούμερο.
Είναι σίγουρο ότι αν συνεχίσουμε τη χρήση υδρογονανθράκων,
τα πράγματα θα χειροτερέψουν πολύ.
Έτσι, θα πρέπει να εγκαταλείψουμε σχεδόν πλήρως τους υδρογονάνθρακες.
Λοιπόν, είναι επίσημο.
Φέτος είναι η χρονιά με τις περισσότερες μέρες με πάνω από 43 βαθμούς Κελσίου.
Πιστεύεις ότι είναι η πιο δύσκολη δοκιμασία για την ανθρωπότητα;
Απολύτως.
Δεν υπάρχει λόγος να συμβεί.
Έχουμε λύσεις.
ΤΙ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ;
ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΥΠΕΡΘΕΡΜΑΝΣΗ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ;
Σχεδόν κάθε δραστηριότητα που κάνουμε περιέχει με κάποιο τρόπο ορυκτά καύσιμα.
Όταν κοιτάμε τα κινητά μας, όταν τα φορτίζουμε,
όταν πάμε στο παγοδρόμιο ή στην πισίνα.
Όλα αυτά θερμαίνονται και ψύχονται.
Η κλίμακα της λύσης πρέπει να ταιριάζει με του προβλήματος
και είναι δύσκολο ακόμη και να το φανταστείς.
Είμαστε εθισμένοι στα ορυκτά καύσιμα
και να τα κόψουμε μαχαίρι δεν θα λειτουργούσε.
Το ηλεκτρικό σύστημα θα έπεφτε. Δεν θα μπορούσες να πας στη δουλειά.
Οι αγρότες δεν θα είχαν λίπασμα.
Δεν θα χτιζόταν νέα κτίρια και δρόμοι.
Ο κόσμος θα ψοφούσε απ' το κρύο.
Σχεδόν τα πάντα στηρίζονται σε τεράστιες ποσότητες υδρογονανθράκων.
Κυρίως επειδή ταξιδεύω πολύ,
το αποτύπωμα άνθρακά μου θα ήταν ένα από τα υψηλότερα.
ΣΚΕΛΕΤΟΣ ΓΥΑΛΙΩΝ ΜΕΣΕΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ = 3,7 ΚΙΛΑ
Αλλά μπορώ να αγοράσω τεχνολογίες που μηδενίζουν τις εκπομπές μου.
ΜΠΙΦΤΕΚΙ ΕΝΟΣ ΚΙΛΟΥ ΜΕΣΕΣ ΕΚΠΟΜΠΕΣ = 3,23 ΚΙΛΑ
Αγοράζω και μονάδες άνθρακα.
Προφανώς, έχω την πολυτέλεια να το κάνω
οπότε αυτό δεν είναι ακριβώς μέρος της λύσης.
Μπιλ Γκέιτς, καλώς ήρθες.
Θα μιλήσεις για την κλιματική αλλαγή.
Στο νέο σου βιβλίο μιλάς για την αποφυγή της κλιματικής καταστροφής.
Πρέπει όλοι να ξεφορτωθούμε το αποτύπωμά μας
αναπτύσσοντας την καινοτομία πιο γρήγορα από ό,τι θα γινόταν συνήθως.
Όλη μου τη ζωή βλέπω την ανθρώπινη καινοτομία να λειτουργεί.
Η ψηφιακή επανάσταση, που είχα την τύχη να είμαι μέρος της,
αιφνιδίασε τον κόσμο.
Ποια είναι η ουσία της Microsoft;
Υπολογιστής σε κάθε γραφείο και κάθε σπίτι.
-Εγώ δεν έχω κανέναν. -Το δουλεύουμε.
Θυμάμαι όταν διάβασα το βιβλίο.
Πρότεινε μια συστημική προσέγγιση.
Πάντα λέω γι' αυτό το βιβλίο.
"Είναι ένα γράφημα πίτας, εντάξει;"
Το καλύτερο βιβλίο τέτοιου γραφήματος.
Σου δείχνει όλες τις αιτίες.
Δεν έχεις πλήρη άποψη, αν δεν ξέρεις το γράφημα πίτας.
Οι εκπομπές προέρχονται από πολλούς τομείς.
Το κατασκευαστικό ή βιομηχανικό κομμάτι.
Η παραγωγή ατσαλιού, τσιμέντου, χημικών.
Πολύς κόσμος δεν το γνωρίζει.
Εκπλήσσονται, παγκοσμίως, αποτελεί το μεγαλύτερο κομμάτι.
Μετά, είναι η παραγωγή ηλεκτρισμού, η καύση άνθρακα, φυσικού αερίου.
Μετά έχουμε τη γεωργία, όπου υπάρχει η χρήση λιπασμάτων
και το γεγονός ότι οι αγελάδες παράγουν αέρια.
Μετά είναι η μετακίνηση.
Αμάξια, φορτηγά, λεωφορεία, τρένα, αεροπλάνα, βάρκες.
Τέλος, έχουμε τα κτίρια, όπου χρησιμοποιούμε θέρμανση και ψύξη.
Για να μηδενιστούν οι εκπομπές,
πρέπει να τις μηδενίσουμε σε όλες αυτές τις πέντε κατηγορίες
σε όλες τις χώρες.
Αυτό είναι πάρα πολύ δύσκολο.
Έχω τη μεγάλη τύχη να έχω μεγαλώσει στη Μοντάνα.
Έχουμε ένα ποτάμι που διασχίζει την πόλη.
Περνάμε όλο μας τον χρόνο έξω.
Οι επιπτώσεις είναι παντού ορατές,
αλλά είναι πολύ πιο προφανείς
όταν αλληλεπιδράς συνεχώς με τον έξω κόσμο.
Ο καπνός από τις πυρκαγιές κατακάθεται στην κοιλάδα και δυσκολεύει την αναπνοή.
Είδα επίσης τους παγετώνες στο Εθνικό Πάρκο Γκλέισιερ να λιώνουν.
Είμαστε καταδικασμένοι, αν δεν αλλάξουμε σύντομα.
Ο κόσμος πεθαίνει, επηρεάζεται σοβαρά.
Πλησιάζει και σε μας στις δυτικές κοινωνίες.
Καθώς μεγάλωνα υπήρχε η κλιματική αλλαγή.
Δεν έχω δει τον κόσμο πριν την κλιματική αλλαγή.
Ακόμα κι αν θέλουμε να κάνουμε κάτι γι' αυτό
δεν είναι ξεκάθαρο τι μπορεί να γίνει.
Είναι τρελό.
Ναι.
Πρέπει να μπει στον σχολικό προσανατολισμό.
Το κλίμα ωφελείται σε μεγάλο βαθμό έχοντας τόσους πολλούς νέους ακτιβιστές.
Είναι πολύ σημαντικό κομμάτι του κινήματος.
-Γεια σας. -Γεια.
-Γεια σας. -Χάρηκα.
-Άιζακ. -Γεια σου.
-Γκρέις. Χάρηκα. -Γεια.
-Τζέιμι. -Γεια σου, Τζέιμι.
Μαθαίνω από αυτούς
όπως κι από τους επιστήμονες που κάνουν νέες ανακαλύψεις.
Η υψηλότερη θερμοκρασία παραλίγο να σπάσει το ρεκόρ.
Ήλπιζαν ότι θα το σπάσει,
έτσι πολλοί ήθελαν να βρίσκονται στην Κοιλάδα του Θανάτου, όταν θα έσπαγε.
Σαν να θέλουν οι δεινόσαυροι να ποζάρουν με τους αστεροειδείς.
Όπως…
Δεν είμαι αισιόδοξος για το κλίμα, αλλά ταυτόχρονα
ούτε και απαισιόδοξος. Δεν νομίζω ότι βοηθάει αυτό.
Χρειάζεται μια ποικιλία τακτικών για να αντιμετωπιστεί η κλιματική κρίση.
Την κρίση δεν τη νοιάζει, αν εμείς δεν είμαστε έτοιμοι.
Δεν μπορείς να πάψεις να σκέφτεσαι ότι, όπως είμαστε τώρα,
το μέλλον δεν αναμένεται λαμπρό.
Έχουν μια πιο ζοφερή άποψη για τον κόσμο και τις δυσκολίες για να τα καταφέρουμε
από εμένα ή απ' όσο περίμενα ότι θα είχαν.
Θέλω να βεβαιωθώ ότι θα εκτεθούν σε κάποιες από αυτές τις καινοτομίες.
Η βενζίνη κοστίζει λιγότερο από το νερό και ο κόσμος είναι κάπως κακομαθημένος.
Οι υδρογονάνθρακες, εκτός από το ότι εκπέμπουν CO2, είναι θαυματουργοί.
Θέλουμε να φτιάξουμε μια μπαταρία με ένα δέκατο της πυκνότητας της βενζίνης
αλλά πρέπει να γίνουν πολλά στα επόμενα δέκα χρόνια.
Σε κάθε περιοχή εκπομπής,
το "μηδέν" είναι απαιτητικός αριθμός. Δεν σε αφήνει να διαλέξεις
να κάνεις το ένα, αλλά όχι το άλλο.
Το κλίμα είναι κλασικό πρόβλημα ενδιαφερόμενων.
Αυτοί που θα επηρεαστούν περισσότερο από την κλιματική αλλαγή
είναι τα αγέννητα παιδιά μας
και είναι πολύ δύσκολο να βάλεις μια γενιά που ζει σήμερα
να κάνει μεγάλες θυσίες για μια γενιά που δεν έχει γεννηθεί ακόμη.
Γι' αυτό χρειάζεσαι και το κίνητρο του κέρδους.
ΣΙΑΤΛ, ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ
Γεια. Καλώς ήρθατε.
Θα κάνουμε μερικές ερωτήσεις και μετά θα συζητήσουμε.
Ευχαριστώ. Ξεκινήστε.
Η Breakthrough Energy Ventures είναι εταιρεία επενδύσεων του Γκέιτς
με στόχο την αντιμετώπιση της παραγωγής αερίων των θερμοκηπίων.
Οι στρατηγικές επενδύσεις μπορούν να δείξουν ότι υπάρχει καλύτερος χειρισμός
και μετά θα μπορώ να σου πω
"Δεν έχει σημασία η πολιτική σου.
Δεν έχει σημασία τι πιστεύεις.
Αυτός είναι αντικειμενικά ένας καλύτερος χειρισμός".
Ας δούμε το ατσάλι, το γκρι υδρογόνο και τα χημικά,
τις τρεις βιομηχανίες που μελετάμε.
Τώρα, το αιθυλένιο παράγεται με τρόπο έντονο σε άνθρακα.
Χρειαζόμαστε επιπλέον λύσεις για να φτιάχνουμε πράγματα, για ρεύμα,
για την οδήγηση, τις πτήσεις, τα κτίρια και τα σπίτια μας.
Τι τρώμε;
Θέλουμε να τα αντικαταστήσουμε
στο ίδιο επίπεδο, τουλάχιστον, αλλά χωρίς εκπομπές.
Ο μόνος τρόπος να γίνει αυτό είναι με την εφεύρεση νέων τεχνολογιών.
Η Dioxycle είναι μια εταιρεία ανακύκλωσης εκπομπών άνθρακα.
Η κλιματική αλλαγή είναι πρόβλημα μεγάλης κλίμακας.
Αν δεν έχεις κάτι αντίστοιχου μεγέθους δεν υπάρχει περίπτωση να την αλλάξεις.
Δεν θα προσπαθούσα να αλλάξω το κλίμα για χόμπι.
Έτσι, χρειάζεται μια λύση ίδιας κλίμακας,
και υπάρχει μόνο ένα πράγμα σαν τη Μητέρα Φύση,
η άπληστη αγορά.
Ετοιμαζόμαστε να προχωρήσουμε στο πιλοτικό πρόγραμμα ενός τόνου τη μέρα.
Δείχνω μόνο το πλαίσιο εδώ.
Είναι αξιέπαινο που βάζει λεφτά και όχι μόνο λόγια.
Οι περισσότεροι δεν έχουμε κεφάλαιο
για επενδύσεις σε νεοφυείς επιχειρήσεις πολλών εκατομμυρίων,
που κάποιες θα πετύχουν, αλλά πολλές όχι.
Στο μέλλον απαιτείται καθαρό υδρογόνο…
Χρηματοδοτείς πολλά πράγματα που δεν πετυχαίνουν,
αλλά τα λίγα που γίνονται ισοδύναμα της Apple, της Microsoft ή της Google
στον τομέα καθαρής τεχνολογίας,
θα υπάρξουν πολλές εταιρείες που θα πετύχουν τέτοιο αντίκτυπο.
Το κλίμα είναι συστημικό πρόβλημα.
Πιστεύουμε ότι το λογισμικό θα μπορούσε να λύσει το πρόβλημα.
Σε πλησιάζουν καταπληκτικοί επιχειρηματίες με διάφορες ιδέες.
Είμαστε πάρα πολλοί αυτοί που σκεφτόμαστε πιθανές λύσεις.
Μπορέσαμε να εξερευνήσουμε τη νέα διαδικασία παραγωγής τσιμέντου.
Ίσως σκεφτείς τι κάνεις εκείνη τη στιγμή.
Επενδύεις σε κάτι που δεν είναι δημοφιλές
αλλά που στην πραγματικότητα μπορεί πολύ γρήγορα να γίνει.
Αν αλλάξουμε την τωρινή πυκνότητα,
το κόστος κεφαλαίου θα συγκρίνεται με του κλιβάνου.
Η ζέστη που παίρνεις από το φυσικό αέριο ή το ρεύμα.
Η Breakthrough Energy έχει πάνω από 100 εταιρείες.
Έχεις γεωργία. Έχεις κτήρια.
Στο τσιμέντο έχουμε μερικές σπουδαίες εταιρείες.
ΟΟΥΚΛΑΝΤ, ΚΑΛΙΦΟΡΝΙΑ
Κάποιος από την εταιρεία του Μπιλ Γκέιτς, Breakthrough Energy Ventures,
ήρθε και μίλησε στο Κάλτεκ. Είπε "Κοιτάξτε,
υπάρχουν τόσα κλιματικά προβλήματα που δεν ασχολείται κανείς.
Δεν δίνονται επιδοτήσεις.
Είναι προβληματικό γιατί είναι τόσο σημαντικά όσο τα αμάξια".
Το σκυρόδεμα είναι το πιο διαδεδομένο υλικό στον πλανήτη.
Το μόνο που χρησιμοποιούμε πιο πολύ απ' αυτό είναι το νερό.
Είναι σχεδόν μαγικό. Είναι υγρή πέτρα.
Σκληραίνει μέσα σε λίγα λεπτά, ώρες, μέρες.
Γίνεται κατασκευή.
Αυτό μας επέτρεψε
να χτίσουμε τα πάντα, από ουρανοξύστες μέχρι γέφυρες και φράγματα.
Το στρώσιμο του σκυροδέματος όταν βγει από τους σωλήνες λέγεται "διάστρωση".
Το ίδιο συνέβαινε στη βιομηχανία τσιμέντου
για πάνω από 100 χρόνια.
Κάποιοι ξέρουν εδώ και πολύ καιρό
ότι το τσιμέντο ρυπαίνει πολύ. Κανείς δεν κάνει τίποτα όμως.
Το σκυρόδεμα είναι ένα μείγμα από τσιμέντο, άμμο, χαλίκι και νερό.
Οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από την παραγωγή τσιμέντου
είναι χημικό πρόβλημα.
Πρέπει να φτιάξουμε το ίδιο υλικό.
Πρέπει να είναι ακριβώς το ίδιο
επειδή υπάρχει μεγάλος κίνδυνος στην κατασκευή ενός κτιρίου
και τόσα λεφτά που κανείς δεν θα θέλει ένα υλικό
που δεν έχει χρησιμοποιηθεί ξανά σε κτίριο.
Το τσιμέντο φτιάχνεται με τη συμβατική διαδικασία
χρησιμοποιώντας ασβεστόλιθο που έχει άνθρακα.
Όταν το καίμε, εκλύουμε διοξείδιο του άνθρακα.
Στην Brimstone,
χρησιμοποιούμε πυριτικούς λίθους που δεν περιέχουν CO2.
Η βάση του τσιμέντου είναι το ασβέστιο.
Πρέπει να εξάγεις ασβέστιο για να φτιάξεις τσιμέντο.
Θα ρίξω το υγρό που συνήθως χρησιμοποιούμε ως μέσο έκπλυσης.
Θα ρίξουμε πρώτα αυτό.
Ο παράγοντας έκπλυσης θα αντιδράσει
και θα εξαχθεί το ασβέστιο.
Παίρνουμε το ασβέστιο και βάζουμε την πέτρα σε έναν κλίβανο
που παράγει τσιμέντο.
Στις εγκαταστάσεις μας, το στέλνουμε στο εργαστήριο για δοκιμή.
Μετά παίρνουμε αυτόν τον κύβο, τον βάζουμε στην πρέσα όπου συνθλίβεται
και μετριέται πόση δύναμη πρέπει να του εφαρμόσουμε
για να σπάσει. Έτσι, βλέπουμε πόσο δυνατό είναι το τσιμέντο.
Το τσιμέντο γενικής χρήσης θα ήταν περίπου 2.268 κιλά ανά 6,5 τ.εκ.
Οι μεγάλοι ουρανοξύστες χρειάζονται τσιμέντα υψηλής αντοχής
που φτάνουν στα 4.534 με 9.070 κιλά ανά 6,5 τετραγωνικά εκατοστόμετρα.
Απίστευτο.
Υπάρχουν πολλά εργοστάσια τσιμέντου στον κόσμο
άρα δεν θα είναι σαν να φτιάχνεις ένα πιο γρήγορο τσιπ υπολογιστή.
Αν πεις στην Ινδία να φτιάξει τσιμέντο με έναν νέο τρόπο,
υπάρχουν χιλιάδες μονάδες παραγωγής μόνο στην Ινδία.
Είναι μακρύς ο δρόμος απ' την εφεύρεση ενός νέου τρόπου παραγωγής τσιμέντου
μέχρι να καταφέρεις όλοι οι κλίβανοι στην Ινδία
να μην εκπέμπουν τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα.
Υπάρχουν πολλά πράγματα στη λίστα.
Πρέπει να φτιάξουμε μια μονάδα. Μετά άλλες 3.000 μονάδες.
Μετά να αφαιρέσουμε όλα τα υπολείμματα άνθρακα.
Πάρα πολλά πράγματα στη λίστα.
Δεν υπάρχει αμφιβολία, έτσι; Τέλος πάντων, φοβερή δουλειά.
Μπράβο, ομάδα.
Η πρώτη μεγάλη δημοσίευση για τα αέρια του θερμοκηπίου
δημοσιεύτηκε το 1800.
Έτσι, είχαμε μια ιδέα
ότι τα αέρια του θερμοκηπίου παγιδεύουν θερμότητα στην ατμόσφαιρα για αρκετή ώρα.
Γιατί δεν δοκιμάζεις να γεμίσεις; Δοκίμασε και πες μου.
Εντάξει, γέμισέ το.
Ήταν στη μεταπολεμική εποχή, μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο
που οι εκπομπές μόλις είχαν ξεκινήσει να αυξάνονται δραματικά.
Τη δεκαετία του '60, ο πρόεδρος Τζόνσον είχε ένα χαρτί στο γραφείο του που έλεγε
"Είναι μεγάλο θέμα που πρέπει να σε ανησυχεί
από πλευράς εθνικής ασφάλειας".
Η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων είχε αίσθηση του τι προκαλεί το προϊόν τους.
Έκαναν πολλή έρευνα για τις επιπτώσεις που είχε το προϊόν τους
για το παγκόσμιο κλίμα.
Οι μεγαλύτερες εκπομπές προέρχονται από τις Χώρες του Κόλπου
αλλά μετά ακολουθούν χώρες όπως οι ΗΠΑ.
Στη Δύση, έχουμε έναν τρόπο ζωής με υψηλή περιεκτικότητα σε άνθρακα.
Είμαι ο Κρις Έιντζελ.
Σας καλωσορίζω στο 2.000 τ.μ. κτήμα μου
γνωστό ως Γαλήνη.
Οτιδήποτε σκεφτόμαστε με όρους σύγχρονης οικονομίας
είναι συνυφασμένο με ορυκτά καύσιμα. Το βλέπεις,
αν σκεφτείς το ηλεκτρικό μας σύστημα.
Το ηλεκτρικό δίκτυο δεν είναι μόνο πηγή περίπου του ενός τρίτου των εκπομπών,
αλλά είναι και η μόνη πηγή ενέργειας που ξέρουμε να τη μετατρέπουμε σε καθαρή.
Με την ηλιακή και την αιολική ενέργεια οι τιμές πέφτουν κατακόρυφα.
Αλλά δεν είναι συνεχείς.
Δεν έχουμε πάντα ήλιο ούτε αέρα.
Αλλά πάντα θες να φορτίσεις το κινητό σου.
Δεν έχουμε ακόμη έναν ανέξοδο τρόπο αποθήκευσης της ενέργειας που παράγουν
ώστε να έχουμε ενέργεια όποτε χρειαστούμε.
Επίσης, η ζήτηση για ηλεκτρισμό
μόνο θα αυξάνεται καθώς προχωράμε στο μέλλον.
Μελλοντικά, θα χρησιμοποιούμε ρεύμα για τα αμάξια και για τα κτίριά μας.
Παραδόξως, όχι μόνο πρέπει να κάνουμε το δίκτυο πράσινο
αλλά θα πρέπει να το κάνουμε και δυόμισι φορές μεγαλύτερο.
Εγώ θεωρώ πως η πιο πολλά υποσχόμενη λύση είναι η πυρηνική ενέργεια.
Είτε πυρηνική σύντηξη είτε πυρηνική σχάση.
Για τη σύντηξη δεν έχουμε μια οικονομική εγκατάσταση
και κάποιοι επιστήμονες είναι λίγο αβέβαιοι ακόμη.
Είναι πολύ σημαντικό να συνεχίσουμε να δουλεύουμε στη σχάση.
Είμαι μεγάλος επενδυτής σε μια εταιρεία που λέγεται TerraPower
και προσπαθεί να φτιάξει έναν αντιδραστήρα επόμενης γενιάς.
Οι σημερινοί αντιδραστήρες χρησιμοποιούν νερό για την ψύξη.
Το νερό δεν κρατά πολλή θερμότητα,
έτσι καθώς ζεσταίνει, η πίεση αυξάνεται πολύ.
Για πολλές δεκαετίες, συζητούσαν το να αντικαταστήσουν το νερό
με ένα υγρό μέταλλο όπως το νάτριο,
και αυτό ακολούθησε η TerraPower.
Δεν υπάρχει πίεση μέσα στον αντιδραστήρα.
Επίσης, όλα τα θέματα της υπερθέρμανσης,
που προκάλεσε η Φουκουσίμα και το Τσερνόμπιλ
δεν υπάρχουν πλέον.
Οι πυρηνικοί σταθμοί της TerraPower θα είναι πολύ πιο ασφαλής,
αλλά πρέπει να φτιαχτεί ένας δοκιμαστικός σταθμός
και η αμερικανική ρυθμιστική αρχή να μελετήσει πώς έγινε ο σχεδιασμός.
ΚΕΜΕΡΕΡ, ΟΥΑΪΟΜΙΝΓΚ
Η TerraPower διάλεξε αυτό το μέρος
για να χτίσει τον πρώτο αντιδραστήρα επόμενης γενιάς.
Ο μεγαλύτερος εργοδότης εδώ είναι αυτό το εργοστάσιο άνθρακα.
Αυτό θα κλείσει για περιβαλλοντικούς λόγους.
Οι δεξιότητες των εργατών του ταιριάζουν με ό,τι χρειαζόμασταν στο νέο εργοστάσιο.
Είναι ακριβώς το παράδειγμα που θα θέλαμε.
Δηλαδή η καθαρή οικονομία να οδηγηθεί εκεί όπου χάνονται οι δουλειές
καθώς η βρόμικη οικονομία καταργείται.
Πίσω μας είναι το σπίτι του Τζέι Σι Πένι.
Εδώ ο κινηματογράφος Victory. Ανοίγει τρεις φορές τη βδομάδα.
Εδώ κάνουν ανακαίνιση για να γίνει το νέο δικηγορικό γραφείο και ο φούρνος.
Φοβερό δεν είναι;
-Ωραία. -Εντάξει.
ΟΡΥΚΤΑ ΚΑΥΣΙΜΑ ΕΤΑΙΡΙΑ ΚΑΦΕ
Ο φούρνος είναι δικός σας ή θα τον νοικιάσετε;
Θα είναι δικός μας. Έχουμε έναν φούρνο πίσω.
Και το δικηγορικό γραφείο;
Έχω δύο δικηγορικά γραφεία.
Πλάκα κάνετε.
-Ποικιλία. -Επεκτεινόμαστε εδώ.
Πολύ συνεργατικό.
Τρως καπκέικ, πίνεις καφέ και κάνεις μηνύσεις.
Είναι δικηγορικό γραφείο.
Έρχομαι πρώτη φορά εδώ και ανυπομονούσα
να έρθω και να δω πού χτίζουμε αυτό το πρωτοφανές εργοστάσιο.
Μόλις πήγαμε στο μέρος. Είναι ένα μεγάλο κομμάτι γης.
Όλα τα δισεκατομμύρια που βάζω στην TerraPower θα χαθούν
αν δεν δουλέψει.
Αλλά αν πετύχει,
θα βοηθήσει πάρα πολύ στο θέμα του κλίματος.
Ένας αντιδραστήρας σύντηξης θα μπορούσε να είναι μια πολύ φθηνή πηγή ηλεκτρισμού
χωρίς σχεδόν κανένα περιβαλλοντικό πρόβλημα.
Σήμερα, η επιστήμη δεν ξέρει καν πώς να τον φτιάξει.
Θα το πετύχουν εγκαίρως;
Αν σκεφτούμε τον εθισμό μας στα καύσιμα
και τον τρόπο που προσπαθούμε
να τα ξεφορτωθούμε, χάνουμε ήδη.
Η βιομηχανία ορυκτών καυσίμων βγάζει τρελά κέρδη.
Οι εκπομπές αυξάνονται.
Ο κόσμος δικαίως είναι δύσπιστος και απογοητευμένος.
Υπάρχει ένα μέρος του κινήματος που δεν συμφωνώ απόλυτα.
Διασύρετε εντελώς τον σημερινό τρόπο που δουλεύουν τα πράγματα
πριν να έχουμε αντικαταστάτη.
Μακάρι να δίνατε τόση έμφαση και στο καινούργιο, αλλά είμαι αισιόδοξος,
και πιστεύω πως θα περιορίσουμε την αύξηση της θερμοκρασίας.
Θεωρώ ότι η αισιοδοξία θα πρέπει να προέρχεται από κάποια ρεαλιστική δράση.
Αν απλώς καθόμαστε εδώ και λέμε ότι είμαστε αισιόδοξοι
τότε έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.
Υπάρχουν κάποια επίπεδα τυφλής αισιοδοξίας που ίσως είναι μια μορφή άρνησης.
Η Συμφωνία του Παρισιού έθεσε στόχο
τη διατήρηση της θερμοκρασίας πολύ κάτω από δύο βαθμούς Κελσίου,
τη μείωση των εκπομπών στο μισό μεταξύ 2015 και 2030,
και ως το 2050, να έχουμε μηδενικές εκπομπές ρύπων.
Πώς τα πάμε;
Το διοξείδιο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα έσπασε ρεκόρ την άνοιξη,
η υψηλότερη ποσότητα εδώ και τέσσερα εκ. χρόνια.
Άσχημα. Τα πάμε πολύ άσχημα.
Η μακροπρόθεσμη τάση είναι να μη βλέπουμε μείωση των εκπομπών.
Μπορεί να χάσουμε τον στόχο των δύο βαθμών
και το ύψος της ζημιάς θα είναι πολύ σημαντικό.
Οι δύο βαθμοί φαινόταν κάτι μακρινό.
Τώρα είμαστε στον ενάμισι.
Το καλοκαίρι που πέρασε πήραμε μια γεύση του πόσο καταστροφικό είναι.
Δύο βαθμοί, υπάρχουν προβλέψεις
για μέρη του κόσμου που θα γίνουν μη κατοικήσιμα.
Θα είναι πολύ δύσκολο να ζεις σε πόλεις ολόκληρες με εκατομμύρια κόσμο.
Είναι πολύ καταθλιπτικό, ναι.
Είναι μια αλληλουχία.
Υπάρχει κάποιο σημείο αιχμής; Όχι, δεν υπάρχει ένα μόνο σημείο αιχμής.
Την τελευταία φορά που η επιφάνεια του πλανήτη ήταν τόσο ζεστή όσο σήμερα
ήταν πριν από 120.000 χρόνια
και η στάθμη της θάλασσας ήταν οχτώ μέτρα ψηλότερα.
Μέσο ύψος της στάθμης της θάλασσας στη Νέα Υόρκη;
Δέκα μέτρα.
Μέσο ύψος της στάθμης της θάλασσας στο Μαϊάμι;
Δύο μέτρα.
Πότε θα γίνει το Μαϊάμι μη κατοικήσιμο; Σε δεκαετίες;
Υπάρχουν πολλά πράγματα που αλληλοσυνδέονται τώρα.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι
αν είσαι κοντά στον ισημερινό και δουλεύεις έξω,
ειδικά οι αγρότες στην Αφρική,
μπορεί να είναι φρικτό γι' αυτούς.
Η γεωργία είναι μια βασική ανθρώπινη δραστηριότητα.
Οι περισσότεροι από εμάς ήμασταν αγρότες γιατί ήταν αναγκαίο.
Αλλά είναι σημαντική πηγή των αερίων του θερμοκηπίου.
Περίπου το 20% των εκπομπών σχετίζονται με τη γεωργία.
Είναι πολύ δύσκολο να το ξεφορτωθούμε.
Οι αγελάδες ρεύονται μεθάνιο.
Η άροση του εδάφους κινητοποιεί τον άνθρακα που ήταν στο χώμα.
Το λίπασμα αζώτου φτιάχνεται με φυσικό αέριο.
Όλοι οι τρόποι καλλιέργειας.
Η μηχανή θερίσματος στο χωράφι χρησιμοποιεί πολλά ορυκτά καύσιμα.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι
που η γεωργία συμβάλλει στην κλιματική αλλαγή.
Θέλει πολλή ενέργεια, γη, νερό για να καλλιεργήσουμε την τροφή μας.
Πρέπει να λιπάνουμε το έδαφος, να πάμε τις σοδειές στα μπακάλικα.
Μετά πάει από τα μπακάλικα στα σπίτια μας.
Μετά πρέπει να τη βάλουμε στο ψυγείο και τελικά να πετάξουμε το 40%.
Πολλοί δεν ξέρουν ότι η σπατάλη τροφίμων εκπέμπει μεγάλη ποσότητα μεθανίου.
Υπάρχουν πολλά τρόφιμα στις χωματερές.
Συμπιέζονται με τα άλλα σκουπίδια
και δεν μπορούν να αποσυντεθούν όπως στο χώμα ή σε κάτι παρόμοιο.
Αυτό σημαίνει ότι απελευθερώνεται μεθάνιο από τα τρόφιμα.
Το μεθάνιο είναι πολύ πιο ισχυρό αέριο από το διοξείδιο του άνθρακα
και θερμαίνει πολύ περισσότερο.
Αν τα απόβλητα τροφής ήταν χώρα θα ήταν η τρίτη μεγαλύτερη σε εκπομπές.
Κίνα, ΗΠΑ, απόβλητα τροφής.
Στη Mill, δημιουργήσαμε ένα σύστημα
ώστε να επιστρέφουν τα τρόφιμα στις φάρμες.
Τώρα που το περίβλημα είναι πιο σφιχτό και κοντά στη συσκευή
το κάνει πολύ πιο απλό.
Έτσι μπορούν να κρατηθούν όλα ενωμένα
και δεν έχεις ένα σωρό εξαρτήματα.
Αν το λύσουμε αυτό, θα είναι πολύ φιλικό προς τον χρήστη.
Θα είναι σαν κάδος που όλοι ξέρουν να χρησιμοποιούν.
Πατάς το πεντάλ και ανοίγει.
Ρίχνεις τα υπολείμματα του δείπνου σου και τελείωσε η υπόθεση.
Μέσα είναι που γίνεται όλη η μαγεία.
Εν μία νυκτί και αυτόματα, ξεραίνουμε και αλέθουμε όλο το φαγητό.
Περιέχει 80% νερό.
Είναι τρομερό που χωρίς το νερό είναι πολύ μικρό.
Γίνεται άοσμο, αλλά κλειδώνει τα θρεπτικά συστατικά.
Αφού γεμίσει ο κάδος, που παίρνει βδομάδες, τον αφήνεις στην πόρτα σου
και τον παίρνουμε πίσω στις εγκαταστάσεις μας.
Σαν το Uber, αλλά για απόβλητα τροφής.
-Ανοίγουμε το κουτί. -Ας το ανοίξουμε.
Βγάλε τη σακούλα.
Τα φορτώνουμε στη μηχανή μας που τα κοσκινίζει και τα ταξινομεί
και αφαιρεί τυχόν ρύπους όπως αυτοκόλλητα φρούτων που μπαίνουν καμιά φορά.
Περνάει θερμική επεξεργασία για λόγους ασφάλειας τροφίμων.
Μετά μαζεύουμε το υλικό,
και το στέλνουμε πίσω στις φάρμες ως ζωοτροφή.
Για έναν πτηνοτρόφο,
το 60% των εκπομπών του είναι η τροφή που αγοράζει.
Αν εκτρέφεις κοτόπουλα,
η Mill δημιουργεί μια τροφή με μειωμένο άνθρακα.
Ήταν φαγητό που θα πετάγαμε.
Αυτό που αρχίζω να εκτιμώ για την καινοτομία είναι
ότι είναι μια ελπιδοφόρα πλευρά των πραγμάτων
αλλά παρατηρώ πόσο συστημική αντίσταση συνεχίζει ακόμη να υπάρχει.
Το να περιμένουμε από κόσμο που μεγάλωσε μ' αυτό
ως μέρος των στόχων τους και της ηθικής τους πυξίδας
να είναι σε αυτές τις θέσεις εξουσίας,
το βλέπω ως κάτι ανέφικτο.
Δεν καταλαβαίνω απολύτως τα άτομα που είναι κατά αυτού του θέματος,
αλλά είναι πιο εύκολο να τους αγνοήσεις.
Ο κόσμος αντιδρά στον ακτιβισμό.
Το κατεστημένο είναι πολύ ισχυρό.
Δεν ξέρω ποιο είναι το όφελος
του να εκλαμβάνουμε το κλίμα στο μυαλό μας ως έκτακτη ανάγκη
αντί να εξοργίζουμε τον κόσμο.
Τι αξίζει περισσότερο; Η τέχνη ή η ζωή;
Πόσο σκληροπυρηνικός πρέπει να γίνει ο ακτιβισμός και σε ποιον απευθύνεται;
Ελπίζω ο διάλογος μεταξύ ακτιβιστών
και ανθρώπων με ενεργό ρόλο στην κατάσταση να παραμένει εποικοδομητικός.
Προσπαθώ να βάλω το ράμφος μου και να πάρω…
Χτυπάμε τον κώδωνα του κινδύνου ως καναρίνια.
Υπήρχε μια ομάδα στο Ηνωμένο Βασίλειο που λέγεται Εξέγερση του Αφανισμού
και οδηγούσα να πάω σε ένα ραντεβού και έκλεισαν τον δρόμο.
Αφανισμός!
Εξέγερση!
Σίγουρα προκάλεσαν ευαισθητοποίηση.
Ο κόσμος είναι πολιτικός.
Το πρόβλημα είναι και, δυστυχώς, ισχύει για όλα αυτά,
αν ο καθαρός τρόπος είναι πανάκριβος, ποιος θα τον πληρώσει;
Πώς περιμένουμε οι άλλες χώρες να φτάσουν στο μηδέν, αν δεν το κάνουμε εμείς;
Αλλά πάει και πολύ πιο πέρα.
Εμείς έχουμε πολύ περισσότερα χρήματα από άλλες χώρες.
Δεν μπορούμε να περιμένουμε από τη Βραζιλία, την Ινδία, την Ινδονησία,
αυτές τις μεγάλες αναδυόμενες οικονομίες να μειώσουν τον άνθρακα
ξοδεύοντας περισσότερα χρήματα σε καθαρές λύσεις.
Πρέπει πραγματικά να κάνουμε τα ορυκτά καύσιμα ακριβότερα,
αλλά κάθε φορά που το φυσικό αέριο ακριβαίνει
προκύπτει πολιτική κρίση
και η λέξη "φόρος" είναι αναθεματισμένη σ' αυτήν τη χώρα.
Δεν συζητιέται καν.
Η κυβέρνηση παίζει τεράστιο ρόλο
επειδή οι δικοί τους κανονισμοί και τα φορολογικά τους κίνητρα
επιταχύνουν τα πράγματα στο εργαστήριο, έξω απ' αυτό και στην ευρύτερη κλίμακα.
Τελικά, η καθαρή τεχνολογία είναι το ίδιο φθηνή ή και φθηνότερη.
Έχουμε ηθική υποχρέωση,
και έχουμε τους οικονομικούς πόρους για αυτές τις επενδύσεις
που θα δημιουργήσουν τεχνολογικές ανακαλύψεις,
και μετά η καμπύλη κόστους-όγκου θα κατέβει
ώστε αυτές οι λύσεις να είναι προσβάσιμες σε όλους στον πλανήτη.
Η ηλιακή ενέργεια και η αιολική ενέργεια το πέτυχαν
και γι' αυτό τις βλέπεις ακόμα και σε μέρη της χώρας
όπου τα νομοθετικά σώματα δεν νοιάζονται τόσο για το κλίμα,
για παράδειγμα, στο Τέξας,
ωφελούνται απίστευτα με την αιολική και την ηλιακή ενέργεια.
Είναι μεγάλο μέρος του ενεργειακού τους μείγματος.
Δεν θα είχε επιτευχθεί χωρίς τα φορολογικά κίνητρα.
Η πολιτική βοήθησε να οδηγηθούν σ' αυτά τα είδη ενέργειας
αλλά δεν θα υπήρχαν αυτά τα κίνητρα
αν δεν υπήρχε έτοιμη η αντίστοιχη τεχνολογία.
Υπάρχουν τεχνολογίες στο ράφι τώρα.
Θέλουμε να μπουν σε κοινότητες σήμερα, τώρα, και κινηθούν γρήγορα.
Οι πτήσεις ευθύνονται για πάνω από το 3% όλων των εκπομπών
αλλά μια λύση που λειτουργεί σήμερα είναι να παίρνουν καύσιμα από φυτά
και να φτιαχτούν αυτό που λέμε βιοκαύσιμα.
Δυστυχώς, σήμερα
αυτά τα καύσιμα κοστίζουν τα διπλά από το κόστος των κανονικών καυσίμων.
Καθώς τα αγοράζω για την αεροπορική μου δημιουργείται ζήτηση.
Όσο αυξάνεται η ζήτηση,
προκύπτουν νέες ιδέες για να φτάσει το κόστος των βιοκαυσίμων
πολύ κοντά στο κόστος του τρέχοντος καυσίμου.
Το επιπλέον κόστος ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου πέφτει με τον καιρό.
Τα επιβατικά αυτοκίνητα είναι το 8% όλων των εκπομπών
αλλά αν μπορείς να τους βάλεις όλους να αγοράσουν νέα επιβατικά αυτοκίνητα
τότε έχεις λύσει το 8%.
Το υδρογόνο πρέπει να είναι σε υψηλή πυκνότητα
για να το παραδώσεις οικονομικά από εκεί όπου παράγεται
εκεί που χρησιμοποιείται.
Έχουμε το πρώτο μας όχημα ψυχρής συμπίεσης της Verne.
Η αγορά μας είναι τα φορτηγά κλάσης οχτώ και τα βαρέως τύπου,
γιατί εκεί έχουμε το περισσότερο εμπορικό συμφέρον.
Τα ηλεκτρικά φορτηγά σήμερα διανύουν περίπου 400 χιλιόμετρα,
ενώ με το δικό μας απόθεμα θα διανύουν χίλια.
Όπως συμβαίνει και με όσα καίνε πετρέλαιο.
Υπάρχει πνευματική ιδιοκτησία σε αυτό;
Δεν υπάρχουν πολλά υλικά
που να προκαλούν και κρυογονική και υψηλή πίεση,
έτσι ο εναλλάκτης θερμότητας προκαλεί ερπυσμό. Εκεί έχουμε ΙΡ.
Προχωράμε όσο πιο γρήγορα μπορούμε
για να μηδενίσουμε τις εκπομπές και από τις πέντε κατηγορίες,
αλλά πριν τα καταφέρουμε θα έχουμε εκλύσει πολύ περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα.
Χαίρομαι που σε βλέπω. Σ' ευχαριστούμε.
Παρακαλώ.
Ναι, πλάκα θα έχει.
Αν πιστεύεις ότι η θέρμανση πρέπει να περιοριστεί σε ενάμισι βαθμό Κελσίου
τότε πρέπει να είσαι υπέρ της τεχνολογίας απομάκρυνσης άνθρακα
όπου τον αφαιρείς από τον αέρα, τον βάζεις κάτω απ' το έδαφος
και το κάνεις για περίπου δέκα γιγατόνους τον χρόνο για 50 χρόνια μέχρι το 2100.
Είναι τρελό. Κανείς δεν το σκέφτεται ή δεν μιλά γι' αυτό.
-Πάμε. Ορίστε. -Κύριοι.
Τι πιστεύετε για τη δέσμευση άνθρακα και τον ρόλο της;
Στο χαρτοφυλάκιο της Breakthrough Energy, έχουμε πολλές εταιρείες
που προσπαθούν να μειώσουν το κόστος δέσμευσης άνθρακα.
Σήμερα, είμαι ο μεγαλύτερος πελάτης της Climeworks,
που δεσμεύει άνθρακα για πάνω από 300 δολάρια τον τόνο.
Τι σημαίνει ότι είσαι ο μεγαλύτερος πελάτης;
Πώς είναι αυτό;
-Τους στέλνω επιταγή. -Ναι;
Αντισταθμίζεις τις προσωπικές σου εκπομπές έτσι;
Ναι.
ΡΕΪΚΙΑΒΙΚ, ΙΣΛΑΝΔΙΑ
Δουλεύω σε μια εταιρεία που ασχολείται με την κλιματική αλλαγή.
Για μένα, η βασική αιτία είναι το CO2 που υπάρχει ήδη στην ατμόσφαιρα
και θερμαίνει τον πλανήτη.
Η Climeworks απομακρύνει το διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα.
Είναι πολύ δύσκολο να το φιλτράρεις
γιατί είναι η πιο αραιωμένη πηγή CO2 που υπάρχει.
Τραβάμε τεράστια ποσότητα αέρα μέσω ενός φίλτρου.
Αν διαπεράσει αυτό το υλικό,
τα μόρια του CO2 αντιδρούν και παραμένουν μέσα στο υλικό του φίλτρου.
Το κλείνουμε και μετά θερμαίνουμε τον θάλαμο
που αντιστρέφει τη χημική αντίδραση…
Μετά, αναρροφούμε το διοξείδιο του άνθρακα στο εργοστάσιό μας.
Επίσης, δεσμευόμαστε μόνο σε βιώσιμες πηγές ενέργειας,
όπως η γεωθερμική εδώ στην Ισλανδία.
Γενικά, η διαδικασία δεν είναι τόσο περίπλοκη,
αλλά το να εκτελεστεί τεχνολογικά και να έχει αποτέλεσμα είναι πρόκληση.
Αφαιρούν όντως τον άνθρακα.
Όχι μόνο τον απομακρύνουν, αλλά τον κάνουν ανόργανο
στο εργοστάσιο της Ισλανδίας.
Εδώ κάθομαι δίπλα σε ένα πηγάδι έγχυσης.
Είναι ένα από τα πηγάδια έγχυσης όπου εγχύουμε το διοξείδιο του άνθρακα,
και είναι το πρώτο στον κόσμο που χρησιμοποιείται για αυτόν τον σκοπό.
Έτσι, εγχύουμε νερό και διοξείδιο του άνθρακα
και σε συγκεκριμένο βάθος απελευθερώνουμε το CO2 στο νερό.
Σ' αυτό το βάθος,
η πίεση είναι αρκετά υψηλή για να επιτευχθεί το φαινόμενο SodaStream.
Ρίχνουμε το διοξείδιο του άνθρακα στο νερό,
έτσι μεταφέρεται στο βραχώδες υπόστρωμα και μετατρέπεται σε πέτρα.
Αυτό δεν απαιτεί πολλή ενέργεια.
Χρησιμοποιούμε το νερό που υπάρχει ήδη στο έδαφος
για να ασκήσουμε πίεση στο CO2.
Τέσσερις κιλοτόνοι διά 40 γιγατόνους που εκπέμπουμε σε έναν χρόνο
φτάνεις στο μηδέν, και μετά δέκα μηδενικά, ένα τοις εκατό
των συνολικών εκπομπών ετησίως που απομακρύνουμε αυτήν τη στιγμή.
Γι' αυτό είναι τόσο σημαντικό να αναπτύξουμε την τεχνολογία.
Φυσικά θέλουμε να είμαστε μια υπηρεσία κοινής ωφέλειας.
Αντί να μαζεύουμε τα σκουπίδια κάθε βδομάδα από το σπίτι σου,
καθαρίζουμε την ατμόσφαιρα,
αλλά έτσι δεν θα καταπολεμηθούν οι τρέχουσες εκπομπές.
Είναι ένας τρόπος να καθαριστούν οι παλιές εκπομπές
που είναι ήδη εκεί έξω.
Αυτήν τη στιγμή,
οι μεγαλύτερες μονάδες δέσμευσης είναι κάτω από 100.000 τόνους τον χρόνο.
Χτίζονται κάποιες που είναι σε εκατομμύρια,
αλλά αν δεν φτάσουν τα δισεκατομμύρια,
δεν θα υπάρξει διαφορά.
Δεν θα έχει όντως αντίκτυπο.
Είναι κάπως τρελή ιδέα να αφαιρέσεις το διοξείδιο του άνθρακα
που έχεις προκαλέσει με την παραγωγή ενέργειας.
Πρέπει να παράγεις ενέργεια με διαφορετικό τρόπο.
Το γεγονός ότι πολύ σοβαροί άνθρωποι συζητάνε γι' αυτό
δείχνει πόσο απελπισμένοι είμαστε να συνεχίσουμε αυτό που κάνουμε
και να βρούμε μια εναλλακτική λύση που θα τα εξαφανίσει όλα.
Πολλές από αυτές τις συζητήσεις, είναι εντελώς ανθρωποκεντρικές.
Τα άλλα είδη που συμβιώνουμε στον πλανήτη είναι θύματα της κλιματικής αλλαγής.
Θα γίνει ο ωκεανός χωματερή για να πετάμε τον άνθρακά μας;
Μπορούμε να αποθηκεύσουμε όσο άνθρακα θέλουμε στα δάση;
Μπορούμε να τροποποιήσουμε γενετικά τα δέντρα; Είναι συναρπαστικό.
Υπάρχουν τόσες δυνατότητες αλλά θα μπορούσαμε να σκεφτούμε
ότι το δέντρο που υπάρχει τώρα είναι σημαντικό για πολλά είδη
που ζουν σε αυτό.
Τα πάντα έχουν κάποιο κόστος.
Δεν υπάρχει μαγική συνταγή.
Αν χρησιμοποιήσουμε ηλεκτρόλυση, ίσως χρειαστούμε 140 εργοστάσια,
που να φτιάχνουν τη βασική τεχνολογία, τη στοίβαξη.
Το καθένα θα είναι πενταπλάσιο
από το μεγαλύτερο εργοστάσιο που έχουμε σήμερα
για να στηριχθεί μια τέτοια παραγωγή.
Θα έλεγα ότι αυτό που έχω πραγματικά συνειδητοποιήσει
είναι το μέγεθος αυτού του χώρου,
πόσο δύσκολο είναι να αναπτυχθούν αυτές οι καινοτομίες σε τέτοια κλίμακα.
Το να καταλάβουμε πραγματικά
πόσο δύσκολο είναι να χτίσουμε αυτά τα πράγματα.
Πρέπει να κινηθούμε γρήγορα γιατί θα πάρει πολύ χρόνο.
Θα είναι ένας κοπιαστικός, δύσκολος, βρόμικος και γεμάτος εμπόδια δρόμος,
και ανά καιρούς θα υπάρχει αβεβαιότητα
και θα μοιάζει ότι δεν βγάζει πουθενά όλο αυτό.
Συνεπώς, καταλαβαίνω εκ των προτέρων ότι είναι κάτι τρελό.
Βαδίζουμε σε ένα τρελό μονοπάτι.
Θέλω να είμαι αισιόδοξος.
Δεν μ' αρέσει να το παίζω προφήτης
ούτε να διαφωνώ χωρίς να υπάρχει ουσιαστικός λόγος.
Απλώς είναι καλό να βλέπουμε πού βρισκόμαστε.
Χρειαζόμαστε κυριολεκτικά πέντε με δέκα χρόνια
για το μηδέν. Δεν θα πω ότι δεν είμαι αισιόδοξη.
Θεωρώ ότι υπάρχει πιθανότητα να το λύσουμε.
Αναφέρατε σπουδαία παραδείγματα, αλλά δεν με κινητοποιεί η ελπίδα.
Με κινητοποιεί η αγάπη για το σπίτι μου,
τους ανθρώπους, και όλους όσους εμπλέκονται σ' αυτό,
αλλά και μια υγιής δόση φόβου.
Συγκινούμαι κάθε φορά που μιλάω γι' αυτό.
Όταν ακούω το πάθος σας, σκέφτομαι
"Δεν κινούμαστε όσο γρήγορα θα θέλατε".
Δεν είναι εύκολο.
Αυτή είναι ολόκληρη η υλική εγκατάσταση.
Η κατασκευή της νέας μορφής θα πάρει χρόνο,
αλλά με ωθεί να σκεφτώ περισσότερο για το πώς θα κινηθούμε πιο γρήγορα.
Σας ευχαριστώ.
Έχουμε πολλή δουλειά να κάνουμε,
και όσο πιο γρήγορα, τόσο το καλύτερο.
Υποτιτλισμός: Ελισσάβετ Σίκαλου