Son derece ucuz bir enerji kaynağının
toplumumuza güç vermesi çılgınca bir şey.
Toplumumuz hidrokarbonlara bağlı.
Benzin, doğal gaz ve kömür.
Aynı zamanda, CO2 formunda yüklü bir enerji salınımı yaşanıyor.
Ayna işlevi gören CO2 ısıyı geri yansıtıyor
ve travmatik hava etkileri yaratıyor.
Toplam emisyon yılda 50 milyar tondan fazla.
İnanılmaz bir rakam.
Kesin olan bir şey var, hidrokarbon kullanmaya devam edersek
işler çok kötüye gider.
Hidrokarbon kullanmayı neredeyse tamamen bırakmalıyız.
Evet, kesinleşti.
Bu yıl 43 dereceden sıcak günlerin sayısı tarihî seviyeye ulaştı.
İnsanlığın karşılaştığı en büyük zorluk bu mu?
Kesinlikle.
Buna seyirci kalmak zorunda değiliz.
Çözümlerimiz var.
BILL GATES İLE GELECEĞE DAİR SOHBETLER
KÜRESEL ISINMAYI DURDURABİLİR MİYİZ?
Yaptığımız her aktivite bir şekilde fosil yakıtları içeriyor.
Telefonumuza bakmak, telefonumuzu şarj etmek,
buz pateni pistine gitmek, havuza gitmek.
Bütün bunlar ısıtılıp soğutuluyor.
Bulunan çözüm sorunun kendisi kadar kapsamlı olmalı.
Bunu hayal etmek bile çok zor.
Fosil yakıtlara bağımlıyız.
Bir anda bırakmak işe yaramaz.
Elektrik sistemi çöker. İşe arabayla gidemezsiniz.
Çiftçilerin gübresi olmaz.
Yeni bina veya yol inşa edemezsiniz.
İnsanlar donarak ölür.
Neredeyse her şey yüklü miktarda hidrokarbon kullanır.
Özellikle seyahatlerim yüzünden,
karbon ayak izim en yükseklerden biri sayılır.
GÖZLÜK ÇERÇEVESİ ORTALAMA EMİSYON = 3,7KG
Emisyonumu sıfırlayacak teknolojileri satın alacak güce sahibim.
113 GR KÖFTE ORTALAMA EMİSYON = 3,231KG
Karbon kredisi de alıyorum.
Ben bunu karşılayabiliyorum tabii.
Çözümün bir parçası olduğum söylenemez.
Bill Gates, tekrar hoş geldin.
İklim değişikliğinden bahsediyorsun.
Yeni kitabında iklim felaketinden kaçınmaya değindin.
Hepimiz ayak izimizden kurtulmalıyız.
Bunun yolu inovasyonu hızlandırmaktan geçiyor.
Ömrüm boyunca insan inovasyonuna tanıklık ettim.
Parçası olma şansını yakaladığım dijital devrim
insanları şaşkına çevirdi.
Microsoft'un özü nedir?
Her masada ve her evde bir bilgisayar.
-Evde veya masamda bilgisayar yok. -Üzerinde çalışıyoruz.
Kitabı okuduğumu hatırlıyorum.
Sistematik bir yaklaşımı vardı.
Hep o kitaptan bahsedip derim ki
"O kitap bir grafik, tamam mı?"
Dünyanın en iyi grafik kitabı.
Tüm sebeplerin grafiğini gösteriyor.
Grafiği bilmiyorsan kokteyl partilerinin hakkını veremezsin.
Emisyonlar birçok sektörden geliyor.
İMALAT %29
İmalat veya endüstriyel dilim;
çelik üretimi, çimento üretimi, kimyasal üretimi.
İnsanlar bunu hiç görmüyor.
Dünya çapında diğerlerini geçmesi insanları şaşırtıyor.
ELEKTRİK %29
Bir de elektrik üretimi, kömür, doğal gaz var.
Sonrasında gelen tarım için gübre gerekiyor.
İneklerin doğal gaz ürettiğini de unutmamak gerek.
HAYVANCILIK - EKİN ATIK - ARAZİ KULLANIMI
Bir de ulaşım var.
Binek arabalar, kamyonlar, otobüsler, trenler, uçaklar, tekneler.
ARABA - KAMYON TEKNE - UÇAK
Son olarak da binalarımız var, onları ısıtıp soğutmamız gerekiyor.
Sıfır emisyona ulaşmak için
dünyadaki bütün ülkelerde bu beş kategorideki tüm emisyonları
tamamen sıfırlamanız gerek.
Bu çok iddialı bir hedef.
Montana'da büyüdüğüm için çok şanslıyım.
Evimiz, şehrin içinden geçen nehrin hemen yanında.
Bütün gün açık havadayız.
Etkiler her yerde görülse de
doğayla etkileşime girdiğinizde onları daha net bir şekilde görüyorsunuz.
Orman yangını dumanı yaşadığım vadiye çöküyor,
nefes almak zorlaşıyor.
Glacier Ulusal Parkı'ndaki buzulların eridiğini gördüm.
Böyle giderse bir felaketle karşılaşacağız.
İnsanlar ölüyor. İnsanlar etkileniyor.
Batı toplumlarındaki bizlere gitgide yaklaşıyor.
İklim değişikliğiyle büyüdüm.
Dünyaya geldiğimden beri iklim değişikliği var.
İklim krizine müdahale etmek istesek bile
ne yapabileceğimizi bilmiyoruz.
Bu inanılmaz.
Evet.
Üniversite oryantasyonunda olmalı.
Çok sayıda genç aktivistin olması iklim mücadelesine büyük katkı sağlıyor.
Onlar hareketin çok önemli bir parçası.
-Selam. -Merhaba.
-Memnun oldum.
-Isaac. -Selam, Isaac.
-Grace. Memnun oldum. -Hey.
-Ben Jamie. -Selam, Jamie.
Onlar beni eğitiyor,
alanında çığır açan bilim insanlarının yaptığı gibi.
En yüksek sıcaklık rekorunu kırmaya çok yaklaştılar.
Rekoru kırmayı umuyorlardı.
Bir grup insan rekor kırıldığında Ölüm Vadisi'nde olmak istedi.
Asteroitlerle poz vermek isteyen birer dinozor gibi.
Mesela…
İklim konusunda iyimser değilim
ama kendimi kötümser olarak da görmüyorum.
Bunun faydası yok.
Bu iklim kriziyle yüzleşmek için farklı taktikler gerek.
Kriz, hazır olup olmadığımızı umursamıyor.
Bildiklerimizi inkâr edemeyiz. Gidişata bakılırsa
bizi parlak bir gelecek beklemiyor.
Dünyaya bakışları ve engelleri aşmaya dair görüşleri
benimkinden veya tahmin ettiğimden daha karamsar.
Bu inovasyonların bazılarına erişmelerini sağlamak istiyorum.
Benzinin fiyatı bir şişe sudan ucuz.
İnsanlar biraz şımarık.
Hidrokarbonlar, CO2 yaymaları dışında mucizevi şeyler.
Enerji yoğunluğu benzinin onda biri olan bir pil üretmeye çalışıyoruz,
önümüzdeki 10 yıl içinde yapılacak çok şey var.
Her emisyon alanında
ulaşılması gereken hedef sıfırdan başka bir şey olamıyor.
"Peki, bunu yapalım ama bunu yapmayalım."
İklim sorunu klasik bir paydaş sorunu.
İklim değişikliğinden en çok etkilenecek olan insanlar
henüz doğmamış çocuklarımız.
Günümüzde yaşayan nesli gelecek nesiller adına ikna etmek
ve büyük fedakârlıklar yapmasını sağlamak çok zor bir şey.
Bu yüzden çıkar motivasyonu da gerek.
SEATTLE, VAŞİNGTON
Merhaba. Hoş geldin.
Soruları cevaplayacağız ve sohbet kısmına geçeceğiz.
Teşekkürler. Söz sizde.
Bill Gates yönetimindeki yatırım şirketi Breakthrough Enerji Girişimi
sera gazı üretimini kontrol altına almak için tasarlandı.
Bunu yapmanın daha iyi bir yolu olduğunu stratejik yatırımlarla gösterebiliriz
ve şunu söyleyebilirim,
"Siyasi görüşün önemli değil.
Ne düşündüğün önemli değil.
Bu, objektif olarak daha iyi bir yol, bu yolu izleyelim."
Çelik, gri hidrojen ve kimyaya bakalım,
bunlar üç hedef sektörümüz.
Şu anda fosil etilen üretimi büyük ölçüde karbona dayanıyor.
Var olan düzeni bozmayacak çözümler
inşaat, elektrik, kara ve hava ulaşımı, barınma ihtiyaçlarını karşılamalı.
Ne yiyoruz?
Bunların yerine koyacağımız şey
en azından aynı standartta olmalı ve emisyonsuz olmalı.
Bunu yapmanın tek yolu yeni teknolojiler geliştirmek.
Dioxycle şirketi karbon emisyonu geri dönüştürüyor.
İklim değişikliği bir ölçek sorunu.
Ölçeğiniz yoksa iklimi değiştirmeniz mümkün olmaz.
İklimi değiştirmeyi hobi olarak denemezdim.
Bu yüzden ölçek sunan bir çözüm gerek.
Doğa Ana kadar büyük tek bir şey var,
o da Açgözlü Baba, yani piyasa.
Günlük bir tonluk deneme için hazırlık yapıyoruz.
Sadece şablonu gösteriyorum.
Sözünün arkasında durduğu için övgüyü hak ediyor.
Çoğumuzun sermayesi yok,
çoğu başarısız olacak ama birkaçı gelecek vadeden girişimlere
milyonlarca dolar yatıramıyoruz.
…gelecekteki temiz hidrojen ihtiyacı…
Birçok yatırımınızdan sonuç alamıyorsunuz
ama içlerinden birkaçı Apple'ın, Microsoft'un veya Google'ın
temiz teknolojideki muadili oluyor.
Bu etkiyi yaratacak birçok şirket olacak.
İklim aslında bir sistem sorunu.
Yazılım ilginç bir şekilde çözümün parçası olabilir.
Harika girişimciler bize bir sürü fikir sunuyor.
Sürekli farklı çözümler arayan zehir gibi bir ekibiz.
Yeni bir çimento üretim sürecini inceleme fırsatımız oldu.
Şu an yaptığınız şeyi şöyle düşünün,
çözüm olmayan bir şeye yatırım yapıyorsunuz
ama çözüm olmayan şey çabucak bir çözüme dönüşebilir.
Belli bir akım yoğunluğu yakalarsak
sermaye maliyeti bir fırınınkine indirgenebilir.
Isının kaynağı doğal gaz veya elektrik.
Breakthrough Enerji 100'den fazla şirkete sahip.
Tarım var. İnşaat var.
Çimento alanında harika şirketlerimiz var.
OAKLAND, KALİFORNİYA
Bill Gates'in fonundan, Breakthrough Enerji Girişimi'nden biri
Caltech'e gelip konuşma yaptı.
"Kimsenin ilgilenmediği bir sürü büyük iklim sorunu var" dedi.
"Onlara para gitmiyor.
Bu büyük bir sorun çünkü arabalar kadar önemliler."
Beton en çok tüketilen insan yapımı malzeme.
Suyu saymazsak en çok tükettiğimiz şey beton.
Sihir gibi, değil mi? Sıvı kaya.
Dakikalar, saatler, günler içinde sertleşiyor.
Bir yapı oluyor.
Bu inanılmaz şey sayesinde
gökdelenlerden köprülere, barajlara birçok şeyi inşa edebildik.
Borulardan gelen beton tokmaklama denen teknikle yayılır.
Yüz yılı aşkın süredir
çimento sektöründe aynı teknik kullanılıyor.
Çimento çok büyük bir kirletici.
Bunu epeydir biliyoruz ama kimse duruma müdahale etmiyor.
Çimento, kum, çakıl ve su karışımından beton elde edilir.
Çimento üretimiyle ilişkili CO2 emisyonu
bir kimya problemidir.
Aynı malzemeyi üretmeliyiz.
Aynı malzemeyi üretmemiz gerekiyor
çünkü bina inşa etmek çok riskli ve çok maliyetli bir iş.
İnşaatta kullanılmamış bir malzemeye
kimse şans vermek istemiyor.
Geleneksel yolla çimento üretirken kireç taşı kullanılır,
o da karbon içerir.
Yaktığınızda CO2 salarsınız.
Ama Brimstone'da CO2 içermeyen kalsiyum silikat taşları kullanıyoruz.
Çimento, kalsiyum bazlı bir malzeme.
Çimento yapmak için kayadaki kalsiyumu almanız gerekir.
Liç maddesi olarak kullandığımız sıvıyı içine dökeceğim.
Önce bunu dökelim.
Liç maddesi tepkimeye girip kayadaki kalsiyumu çıkaracak.
Kalsiyumu alındıktan sonra fırına koyduğumuz kaya
çimento üretiyor.
Sonrasında test için beton laboratuvarımıza gönderiyoruz.
Küpü alıp bir prese koyuyoruz, küpü parçalıyoruz
ve küpü çatlatmak için uygulanması gereken gücü ölçüyoruz,
bu da çimentonun gücünü gösteriyor.
Genel kullanımda 6,5 santimetrekarenin çimento gereksinimi
1800 ila 2000 kilodur.
Büyük gökdelenler için yüksek etkili çimentolar gerekebilir
ve 6,5 santimetrekare için gereken miktar 4500 ila 9000 kiloyu bulabilir.
İnanılmaz.
İMALAT %29
Bir sürü çimento fabrikası var.
Daha hızlı bir bilgisayar çipi yapmak bunun yanında basit kalır.
Hindistan'ı ele alalım, "Yeni bir yolla çimento üretelim" desek
sadece Hindistan'da binlerce beton fabrikası var.
Çimento üretimi için yeni bir yol icat etseniz bile
Hindistan'daki tüm çimento fırınlarının CO2 emisyonunu ortadan kaldırmak
çok uzun ve meşakkatli bir süreç olur.
Yapılması gereken büyük işler var.
Bir tesis kurmalıyız. Sonra 3.000 tesis daha kurmalıyız.
Endüstriyi karbondan arındırmalıyız.
Bunlar büyük işler.
Hiç şüphe yok, değil mi? Neyse, harika iş çıkardınız millet.
Harika iş çıkardınız.
Sera gazı konusunda yayınlanan ilk büyük makale
1800'lerde yayınlandı.
Bu, yeni bir bilgi değil.
Sera gazlarının ısıyı uzun süre atmosferde tutabileceğini biliyorduk.
Bir depo deneyin. Deneyip fikrinizi söyleyin.
Tamam, doldur.
Savaş sonrası dönemde, II. Dünya Savaşı'ndan sonra
emisyonlar hızla artmaya başladı.
1960'larda Başkan Johnson masasında şu uyarıyla karşılaştı,
"Bu büyük sorun
bir millî güvenlik meselesi olarak ele alınmalıdır."
Fosil yakıt endüstrisi ürünlerinin yarattığı etkinin farkındaydı.
Ürünlerinin küresel iklime etkisini analiz etmek için
birçok deney yaptılar.
En büyük emisyonlar üretim yapan Körfez ülkelerinden geliyordu
ama onları ABD gibi ülkeler izliyordu.
Batı'daki yaşam tarzları fazlasıyla yüksek karbonlu.
Hey, ben Criss Angel.
İki bin metrekarelik evimin kapılarını sizlere açıyorum,
Serenity'ye hoş geldiniz.
Modern bir ekonomiye dair aklınıza gelen her şeyin
fosil yakıtlara bağlı olduğunu elektrik sistemimizden anlayabilirsiniz.
ELEKTRİK %29
Elektrik şebekesi emisyonların yaklaşık üçte birini üretiyor
ama aynı zamanda bilinen tek temiz enerji kaynağı o.
Güneş ve rüzgârda fiyatlar ciddi bir şekilde düştü.
Sorun, aralıklı olmaları.
Güneş hep parlamaz, rüzgâr hep esmez
ama telefonunuzun şarjı hep biter.
Düşük maliyetle ürettikleri enerjiyi depolayacak bir yolu henüz bulamadık,
her ihtiyacımız olduğunda kullanamıyoruz
ama aynı zamanda elektrik talebi
gelecekteki günlerde gitgide artacak.
Gelecekte arabalara, binalara elektrikle güç sağlamamız gerek.
Garip bir şekilde şebekeyi çevre dostu yapmak için
onu büyüterek şimdikinin 2,5 katına çıkarmamız gerek.
Bence en umut verici çözüm nükleer enerji.
Ya nükleer füzyon ya da nükleer fisyon.
Füzyon…
Ekonomik bir füzyon tesisimiz yok.
Bilimsel açıdan da belirsizlikler var.
Fisyon üzerinde çalışmaya devam etmemiz bence çok önemli.
Yeni nesil reaktörler üzerinde çalışan TerraPower adında bir şirkete
büyük yatırımlar yapıyorum.
Günümüzde kullanılan reaktörler soğutma için su kullanıyor.
Su fazla ısı tutamaz.
Isındıkça çok yüksek basınç oluşturur.
Sudan uzaklaşarak sodyum gibi sıvı metallerin kullanılması
onlarca yıldır gündemde olan bir şey.
TerraPower'ın benimsediği yaklaşım bu.
Reaktörün içinde basınç yok.
Ayrıca, ardıl ısınmanın tüm sorunları,
Fukuşima ve Çernobil'e neden olan etkenler
ortadan kalkıyor.
TerraPower'ın nükleer santralleri çok daha güvenli olacak
ama bir deneme tesisi inşa etmeniz gerek,
ABD düzenleyicisinin tasarımları esaslıca incelemesi gerek.
TerraPower burayı seçti,
yeni nesil reaktörlerin ilki burada inşa edilecek.
Buradaki en büyük işveren bu kömür santrali.
Çevresel sebeplerden dolayı kapatılacak.
Oradaki işçilerin becerileri yeni santralin gereksinimleriyle uyuşuyor.
İstediğimiz şey tam olarak bu.
Kirli ekonomiden kurtulma sürecinde kaybedilen işlerin yerine
temiz ekonominin sağladığı işler geliyor.
J.C Penney'nin evi arkamızda.
Bu, Victory Sineması. Haftada üç gece açılıyor.
Burası tadilatta. Yeni hukuk bürosu ve fırın olacak.
-Vay canına. -Harika değil mi?
-Güzel. -Tamam.
FOSİL YAKIT KAHVECİ
Fırın senin mi yoksa kiracın mı olacaklar?
Bizim olacak. Arkada fırınımız var.
Peki ya hukuk bürosu?
İki hukuk bürom var.
İnanmıyorum!
-Çok eklektik. -Genişliyoruz.
Çok sinerjik.
Cupcake ye, kahve iç, dava aç.
Ne de olsa bir hukuk firması.
Buraya ilk kez geliyorum.
Türünün ilk örneği santralin yerini bizzat görmek istedim.
Az önce sahadaydık.
Sadece boş bir arazi.
Bu işten beklediğimiz sonucu alamazsak
TerraPower'a yatırdığım milyarlarca dolar heba olabilir
ama olumlu bir sonuç
iklim sorununa karşı müthiş bir avantaj sağlar.
BİNALAR %7 SOĞUTMA - ISITMA
ELEKTRİK %29 PETROL - DOĞAL GAZ - KÖMÜR
İMALAT %29 ULAŞIM %15 - TARIM %20
Bir füzyon reaktörü potansiyel olarak
neredeyse hiç çevre sorunu olmayan ucuz bir elektrik kaynağı olabilir.
Güncel yöntemlerle nasıl yapılacağını bile bilmiyoruz
ama zamanında yapılabilir mi?
Fosil yakıtlara olan bağımlılığımıza
ve bundan kurtulmak için izlediğimiz yola bakın, kaybediyoruz.
Fosil yakıt endüstrisi rekor kâr elde ediyor.
Emisyonlar artıyor.
İnsanlar şüpheci ve bıkkın olmakta haklı.
Hareketin tam olarak katılmadığım bir yanı var,
şu anki düzenin alternatifi bulunmadan
onu amansızca eleştiriyorsunuz.
Keşke yeni olana da bir o kadar vurgu yapılsa
ama ben iyimser bir insanım
ve bence sıcaklık artışını sınırlayacağız.
İyimserliğin kaynağı gerçekçi aksiyonlar olmalı.
Oturduğumuz yerden "Ah, ben iyimserim" dersek
bu, bizim amacımıza hizmet etmez.
Körü körüne iyimserliğin belli seviyeleri iklim sorununun inkârına varabiliyor.
Paris Anlaşması hedefi belirledi;
sıcaklık artışı iki santigrat derecenin çok altında tutulacak,
2015 ve 2030 arasında emisyonlar yarıya inecek
ve 2050'ye kadar net sıfır emisyona ulaşılacak.
Nasıl gidiyoruz?
Atmosferdeki karbondioksit baharda rekor seviyelere ulaştı,
dört milyon yıldır görülmeyen seviyede.
Kötü. Çok kötü gidiyoruz.
Uzun vadeli eğilimde emisyonlarda bir düşüş görmüyoruz.
İki derecelik hedefe ulaşamayabiliriz,
bu durumda oluşacak tahribat ciddi boyutta olacak.
İki derece çok uzak bir hedef gibiydi.
Şimdiki seviye neredeyse 1,5.
Geçen yaz bunun ne kadar yıkıcı olduğunu gördük.
İki derecenin sonucunda
dünyanın bazı bölgelerinin yaşanılmaz olacağı öngörülüyor.
Milyonlarca insanın yaşadığı şehirler yaşama elverişsiz hâle gelecek.
Çok iç karartıcı, evet.
Bu bir süreklilik.
Tek bir devrilme noktası mı var? Hayır, tek bir devrilme noktası yok.
Gezegende en son 120 bin yıl önce
bugünkü yüzey sıcaklığı görüldü.
Deniz seviyesi bugünkünden sekiz metre yüksekti.
New York'un deniz seviyesinden yüksekliği
10 metre.
Miami'nin deniz seviyesinden yüksekliği
iki metre.
Miami ne zaman yaşanılmaz olacak? Onlarca yıl sonra mı?
Birçok sorun iç içe geçmiş durumda.
En büyük sorun şu,
ekvatora yakın olan ve dışarıda çalışanlar için,
özellikle Afrika'daki çiftçiler için
bu durum korkunç sonuçlar yaratabilir.
Tarımın oldukça basit bir insan faaliyeti.
Çoğumuz mecburiyetten ötürü çiftçilik yaptık.
Bu, önemli bir sera gazı kaynağı.
Emisyonlarımızın yaklaşık %20'si tarımla ilgili.
Onlardan kurtulmak çok zor.
İnekler metan gazı çıkarıyor.
Toprağı sürmek topraktaki karbonu harekete geçirebilir.
Azotlu gübre doğal gazla yapılır.
Ziraat ona bağlı.
Tarlalardaki biçerdöverler çok fazla fosil yakıt kullanıyor.
Tarım birçok yönden iklim değişikliğine katkıda bulunuyor.
Gıdalarımızı yetiştirmek için çok fazla enerji, toprak ve su gerek.
Ekinleri gübrelemeliyiz. Ekinleri marketlere ulaştırmalıyız.
Gıdaları marketten eve taşıyoruz.
Yüzde 40'ı çöpe gidecek gıdaları buzdolaplarımızda saklıyoruz.
Çoğu kişinin bilmediği şey şu, gıda atığı büyük bir metan yayıcıdır.
Çöplüklerde tonla gıda atığı var.
Diğer çöplerin arasına sıkışıyor
ve toprakta olduğu gibi çürüyüp yok olmuyor.
Yani gıda atıkları metan salıyor.
Metan, karbondioksitten çok daha etkili bir sera gazı,
yani ısınma potansiyeli daha yüksek.
Gıda israfı bir ülke olsaydı emisyon bazında üçüncü olurdu.
Çin, ABD, gıda israfı.
Mill'de yeni bir sistem yarattık.
Gıdaları çiftliklere geri iletmenin en kolay yolu bu.
Muhafaza daha sıkı olduğu ve cihaza yapıştı için
kabalaşma etkisi yaratıyor.
Böylece her şey bir arada kalıyor,
parçalar yer değiştirmiyor.
Bunu çözebilirsek kullanıcı deneyimi epey iyileşecek.
Çöp kutusu gibi, herkes onu kullanmayı biliyor.
Pedala basıyorsunuz ve açılıyor.
Gıda artıklarını içine atıyorsunuz.
İşiniz burada bitiyor.
Bütün sihir içeride gerçekleşiyor.
Bir gecede ve otomatik olarak tüm yiyecekleri kurutup öğütüyoruz.
Gıdanın %80'i su.
Güzel olan şu, suyu çıkarınca bayağı küçülüyor.
Neredeyse kokusuz oluyor ama besinleri tutuyor.
Haftalar içinde dolan kutuyu kapınızın önüne bırakıyorsunuz.
Kutuyu gelip alıyoruz ve tesisimize götürüyoruz.
Çöp toplayan bir Uber gibi.
-Kutuyu açıyoruz. -Açalım.
Torbayı çıkaralım.
Onları makinemize yüklüyoruz, orada elenip ayrılıyorlar.
Araya karışan etiket gibi kirleticiler burada ayrılıyor.
Gıda güvenliği nedeniyle ısıl işlemden geçiyor.
Sonra o malzemeyi paketliyoruz
ve yem olarak kullanılmak üzere çiftliklere gönderiyoruz.
Alınan yemler
kümes hayvanı çiftçilerinin emisyonlarının %80'ini oluşturuyor.
Tavuk yetiştirenler için
Mill, karbonu azaltılmış yem sunuyor.
Bu gıdalar çöpe gidecekti.
TARIM %20
HAYVANCILIK - EKİN ATIK - ARAZİ KULLANIMI
İnovasyona dair takdir etmeye başladığım şey
çok umut verici bir yanının olması
ama görüyorum ki hâlâ sistemik bir direnç var.
Bununla büyümüş insanların
hedeflerinin ve ahlaki pusulalarının parçası olarak
yetkili pozisyonlara gelmesini beklemeyi
makul bir yol görmüyorum.
Bu konuya karşı olan insanları tam olarak anlamıyorum
ama görmezden gelmek daha kolay.
İnsanlar aktivizme tepki veriyor.
Statüko çok güçlü.
Nasıl düşüneceğimi bilmiyorum,
iklim sorununun aciliyetini akıllarda tutmakla
insanları öfkelendirmeyi kıyaslayamıyorum.
Hangisi daha değerli? Sanat mı, hayat mı?
Aktivizm ne kadar sert olmalı ve kimi hedef almalı?
Aktivistler ve sahada çalışanlar arasında
yapıcı diyalogların süreceğini umuyorum.
Gagamı takıp başlamaya çalışıyorum.
Kanaryalar olarak alarm veriyoruz.
Birleşik Krallık'ta Yok Oluş İsyanı adlı bir grup vardı.
Arabamla toplantıya gideceğim esnada yolu kapattılar.
Yok Oluş!
İsyanı!
Kesinlikle farkındalık yarattılar.
Burası politik bir dünya.
Maalesef tüm bu şeyler için aynı sorun söz konusu,
temiz yol çok pahalıysa o zaman bunu kim ödeyecek?
Önce biz sıfıra ulaşmazsak başka ülkelerden bunu bekleyemeyiz
ama olay bunun çok ötesinde.
Diğer ülkelerden çok daha fazla paramız var.
Brezilya, Hindistan ve Endonezya gibi
yükselişteki büyük ekonomilerden karbondan arınmak için
temiz çözümlere daha fazla para harcamasını bekleyemeyiz.
Fosil yakıtların daha pahalı olması gerekiyor
ama benzin fiyatlarına yapılan her zam büyük bir siyasi krize dönüşüyor.
"Vergi" kelimesi bu ülkede nefret edilen bir şey.
Hatta konusu bile açılmıyor.
Hükûmete büyük bir iş düşüyor.
Onların kuralları ve vergi teşvikleri
laboratuvara giriş çıkış sürecini ve büyük ölçeğe geçişi hızlandırıyor.
Neticede temiz teknoloji bir o kadar ucuz ya da daha ucuz.
Ahlaki bir yükümlülüğümüz var.
Bu yatırımları yapacak ekonomik kaynaklara sahibiz.
Teknolojik atılımlar gerçekleştirerek
onları maliyet-hacim eğrisinde aşağı çekebiliriz.
Gezegendeki herkes bu çözümlere ulaşabilir.
Güneş enerjisi ve rüzgâr enerjisi bunu başardı,
işte bu yüzden ülkenin kırsal bölgelerinde bile
yasama organlarının çok iklim odaklı olmadığını görüyoruz.
Örneğin, Teksas'ta
rüzgâr ve güneş enerjisinden müthiş fayda sağlıyorlar.
Enerji karışımlarının büyük bir kısmı bu.
Güneş ve rüzgârda sunulan vergi teşvikleri bunu mümkün kıldı,
politika buna öncülük etti.
Tabii bu teşvikler için
söz konusu teknolojinin hazır olması gerek.
Beklemede olan teknolojiler var.
Onları hemen şimdi topluluklara ulaştırıp hızlı hareket etmemiz gerek.
ULAŞIM %15
ARABA - KAMYON TEKNE - UÇAK
Tüm emisyonların %3'ünden fazlası uçuştan kaynaklanıyor.
Günümüze uygun olan çözüm bitkilerden elde edilen yakıtları alıp
biyoyakıt dediğimiz şeyi yapmak.
Ne yazık ki, günümüz şartlarında
üretilecek yakıtın maliyeti normal uçak yakıtı maliyetinin iki katı.
Bunu uçak yolculuğum için alırken talep yaratıyorum.
Talep arttıkça,
o yakıtın maliyetini güncel yakıt maliyetine indirmek için
yeni fikirler üretilmeye başlar.
Elektrikli arabaların ekstra maliyeti zamanla azalıyor.
Binek araçlar tüm emisyonların sadece %8'ini oluşturuyor
ama bu yeni binek arabaları almak için herkesi ikna edebilirseniz
sorunun %8'i çözülüyor.
Hidrojen yüksek yoğunlukta olmalı,
üretildiği yerden kullanılacağı yere ekonomik olarak taşınabilmeli.
Verne kriyo-sıkıştırma ile ilk aracımızı çalıştırdık.
Küçük pazarımız Sınıf 8 ve ağır kamyon taşımacılığı
çünkü en büyük ticari fırsatlar orada.
Günümüzdeki akülü elektrikli kamyonlar 400 km kadar gidebiliyor,
depomuzu kullananlar 1600 km gidebilecek.
Günümüzdeki dizel kamyonların menzili bu.
Bu işin içinde fikrî mülkiyet var mı?
Hem kriyojenik hem yüksek basınç sunan çok fazla malzeme yok
Isı değiştirici bir sünme parçası. Fikrî mülkiyet orada.
ULAŞIM %15
ARABA - KAMYON TEKNE - UÇAK
TOPLAM KÜRESEL EMİSYON
Olabildiğince hızlı çalışıyoruz,
beş kategoride de emisyonları sıfırlamak istiyoruz
ama oraya varana kadar çok daha fazla CO2 salmış olacağız.
Seni görmek güzel. Tekrar teşekkürler.
-Elbette. -Heyecanlıyız.
Evet, eğlenceli olacak.
Isınmayı 1,5 dereceyle sınırlandırmayı gerçekten istiyorsanız
karbon giderme teknolojisini desteklemeniz gerek.
Havadaki karbonu emip yer altına koymanız
ve bunu yılda yaklaşık 10 gigatonla 50 yıldan 2100'e kadar yapmanız gerek.
Hayret bir şey. Kimse bunu düşünmüyor, bunu konuşmuyor.
-Buyurun. Başlıyoruz. -Beyler.
Karbon yakalama ve rolü hakkında ne düşünüyorsunuz?
Breakthrough Enerji portföyünde
karbon yakalama maliyetini düşürmeye çalışan birçok şirket var.
Şu an Climeworks'ün en büyük bireysel müşterisiyim,
karbon yakalama ücretleri ton başına 300 dolardan fazla.
En büyük müşteri olmak ne anlama geliyor?
Nasıl bir şey?
-Çek yazıyorum. -Öyle mi?
Bu, kişisel emisyonunuzu sıfırlıyor mu?
Evet.
REYKJAVİK, İZLANDA
Çalıştığım şirket iklim değişikliğini ele alıyor.
Bence gezegenin ısınmasının ana sebebi
atmosferde zaten var olan CO2.
Climeworks'ün yaptığı şey CO2'yi atmosferden çıkarmak.
Bunu filtrelemek aslında oldukça zor
çünkü en seyreltilmiş CO2 kaynağı bu.
Çok büyük miktarda havayı filtreden geçiriyoruz.
Hava bu malzemeden geçince
CO2 molekülleri tepkimeye girerek filtrenin içinde kalıyor.
Kapağı kapatıp odayı ısıtıyoruz,
bu da kimyasal reaksiyonu tersine çeviriyor.
Sonra da o CO2'yi tesisimize çekiyoruz.
Sadece sürdürülebilir enerji kaynaklarına kendimizi bağlıyoruz,
İzlanda'daki jeotermal enerji gibi.
Süreç aslında o kadar karmaşık değil
ama teknolojinin uygulanması ve işin verimli bir şekilde yapılması zor.
Cidden karbonu topluyorlar.
Toplamakla kalmayıp
İzlanda'daki tesiste karbonu mineralize ediyorlar.
Yanımdaki şey bir enjeksiyon kuyusu.
Dört kuyudan biri olan bu enjeksiyon kuyusunda
CO2 enjekte ediyoruz.
Bu, dünyada bu işlemi yapan ilk enjeksiyon kuyusu.
Su ve CO2 enjekte ediyoruz.
Belli bir derinlikte CO2'yi su akışına salıyoruz
ve bu derinlikte,
SodaStream etkisinin gerçekleşmesi için yeterli basınç oluyor.
CO2'yi suya itiyoruz
ve sonra anakayaya taşınan CO2 taşa dönüşüyor.
Fazla enerji gerektirmiyor.
Hâlihazırda yerde bulunan suyu kullanarak
CO2'ye basınç uyguluyoruz.
Dört kilotonluk bir tesis bir yılda saldığımız 40 gigatona oranla
şu anki yıllık toplam emisyonumuzun
%0,00000000001'ini sıfırlıyor.
Bu yüzden bu teknolojiyi büyütmemiz çok önemli.
Bir kamu şirketi gibi çalışmak istiyoruz.
Her hafta evinizden çöp toplamak yerine
atmosferi temizliyoruz.
ama doğrudan hava yakalama mevcut emisyon sorununa bir çözüm değil.
Zaten atmosferde bulunan eski emisyonları temizlemek için kullanılıyor.
Şu anda,
dünyanın en büyük yakalama tesisleri yılda 100 bin tonun altında.
Milyonluk kapasitede üretilenler var
ama milyarlık kapasiteye ulaşılmadıkça
yeterli oran yakalanamaz.
Pek bir etkisi olmaz.
Enerji üretirken havaya salınan CO2'nin havadan toplanması
aslına bakarsanız çılgınca bir fikir.
Farklı bir şekilde enerji üretmeliyiz.
Çok ciddi isimlerin bunu konuşuyor olması
mevcut düzeni koruyup
kestirme yolla sorundan kaçmayı ne kadar istediğimizin kanıtı.
Bu konuşmaların büyük bir kısmı insan odaklı.
İklim değişikliğinin gerçek kurbanları gezegendeki diğer türler.
Okyanus, karbonumuzu atabileceğimiz bir yer mi olacak?
Ormanlar tam kapasiteyle karbon depolayabileceğimiz yerler mi?
Ağaçların genetiğini değiştirebilir miyiz?
Heyecan verici.
Orada büyük potansiyel var ama farklı açıdan bakıldığında
şu an oradaki bir ağaç içinde yaşayan birçok tür için
muhtemelen önemlidir.
Burada her şeyin bir bedeli var.
Sihirli değnek yok.
Bunlar elektroliz ile yapılırsa 140 fabrikaya ihtiyacımız olabilir,
hepsi ana teknolojiyi, tankları üretecek.
Her bir fabrikanın büyüklüğü
bu tür bir üretimi desteklemek için
en büyük fabrikamızın beş katı olmalı.
Benim için netlik kazanan şey şu oldu,
bu alanda ölçekleme çok zor.
İnovasyonları geniş ölçekte uygulamak gerçekten çok zor.
Bu zorluklarla karşılaşıp durumu anlayınca
bu şeyleri inşa etmenin zorluğu ortaya çıkıyor.
Hızlı ilerlemeliyiz çünkü bu iş uzun zaman alacak.
Zorlu, engebeli, kirli, karmaşık bir yolculuk olacak.
Riskli olduğu noktalar olacak
ve felakete sürüklendiğimizi düşüneceğiz.
Şimdiden bunun çılgınlık olduğunu söylemeye hazırım.
Çılgın bir yolda ilerliyoruz.
İyimser olmak istiyorum.
Felaket tellalı olmayı sevmiyorum.
Her şeye muhalif olmak istemiyorum.
Sadece geldiğimiz noktaya bakıyorum.
Önümüzde beş on yıllık bir süreç var,
sıfıra ulaşmalıyız. İyimser olmadığımı söyleyemem.
Bunu çözebileceğimize inanıyorum.
Harika örnekler verdiniz ama gücümü umuttan almıyorum.
Bana güç veren şey evime olan sevgim,
insana ve dava arkadaşlarıma olan sevgim
ve makul ölçüde korku.
Tanrım, bu konu her açıldığında ağlıyorum.
Tutkunu duyduğumda diyorum ki "Vay canına,
istediğin kadar hızlı ilerlemiyoruz."
Kolay değil.
Tüm fiziki altyapıdan bahsediyoruz.
Bu yeni yolu inşa etmek zaman alacak
ama bu tablo karşısında süreci hızlandırmamız gerektiğini gördüm.
Teşekkür ederim.
Yapacak çok işimiz var.
Ne kadar erken olursa o kadar iyi.
Alt yazı çevirmeni: Begüm Hanağasıoğlu