Goed, eerste vraag.
Ben je te rijk?
Het is vreemd…
…om mensen te hebben die een miljard, tien miljard, honderd miljard, waard zijn.
Het is zo'n onvoorstelbaar bedrag ten opzichte van persoonlijke behoeften.
Ik weet nog dat ik de Forbes-lijst bekeek toen ik jong was.
Het fascineerde me om te begrijpen hoe de samenleving werkt…
…fortuin zat in onroerend goed, het bankwezen.
Er staan veel Wall Street-mensen op.
Waarom is dat zo'n bron van rijkdom en hoeveel van de rijkdom is geërfd?
Ik weet nog dat iemand tegen me zei:
'Denk je dat je ooit op die lijst komt?'
En ik dacht:
misschien kom ik met software, het werk dat ik deed, op die lijst.
Dat dacht ik niet in de beginjaren, maar later bleek ik ernaast te zitten.
Bill Gates is met 4,2 miljard de op één na rijkste persoon in het land.
Bill Gates, de rijkste man van het land.
Is dat een ja of nee?
Het is nogal wild dat we miljardairs hebben.
Het is een enorme hoeveelheid rijkdom.
Als je het zou proberen te consumeren, dat zou absurd zijn.
Je wilt dat geld teruggeven aan de samenleving, niet consumeren.
Het feit dat er in een rijk land als de VS nog steeds extreme armoede is…
…betekent dat ons sociale vangnet niet zo goed is als we zouden willen.
Maar ik vind niet dat rijkdom boven een bepaalde grens verbieden…
…de juiste manier is om het aan te pakken, maar nogmaals, ik ben bevooroordeeld.
Hoewel ik begrijp waarom sommige mensen dat vinden.
Dus het is een goed debat.
Als we uitgestrekte tentenkampen zien langs onze snelweg…
…verpleeguniformen die inzakken van uitputting in de metro…
…arme kinderen die voedselbanken bezoeken…
…moeten we deze vraag blijven stellen: 'Wie heeft er baat bij?'
In Amerika zijn er winnaars omdat er verliezers zijn…
…en niemand heeft meer gewonnen dan de ultrarijken.
De rijkste 1% van de Amerikanen bezit 40% van de rijkdom van het land.
Meer dan 38 miljoen Amerikanen kunnen zich geen basisbehoeften veroorloven.
Dus als de armen van Amerika een land stichtten…
…dan was dat groter dan Australië.
Een miljard dollar is duizend miljoen dollar…
…en we hebben miljardairs die 200 miljard hebben.
Ze hebben 200.000 miljoen…
…terwijl we kinderen hebben die geen plek hebben om te wonen.
Dat is krankzinnig.
In een perfecte wereld zouden miljardairs niet bestaan.
Je kunt stellen dat het bestaan van miljardairs een beleidsfout is.
Vooral als je ziet wat de meesten ermee doen.
Maar goed…
Er zijn zoveel manieren om macht uit te oefenen met die rijkdom…
…om verkiezingen te beïnvloeden et cetera.
Dus als je een samenleving creëert waarin zo veel geld bij zo weinig mensen is…
…kun je dat op een gegeven moment geen democratie meer noemen.
DE 1% ZUIGT ONS LEEG
De mensen die vinden dat we miljardairs moeten afschaffen…
…hebben het mis.
Zulke veranderingen zouden de economie kapot maken…
…want dan moet je een systeem bouwen dat we niet kunnen bouwen.
Mensen denken dat dat een egalitaire samenleving creëert.
Maar samenlevingen die meer egalitair zijn…
…hebben miljardairs, en soms zelfs best veel.
Er zijn miljardairs in Japan. In Frankrijk.
In Scandinavië.
Hoeveel miljardairs zijn er wereldwijd?
Dat zijn niet veel mensen, en je kunt zeggen…
…een miljard dollar hebben, dat is gek.
Maar dat is het probleem niet.
Het is een symptoom van iets geweldigs, de Amerikaanse droom.
Dat maakt Amerika speciaal.
Ik doe dit gewoon, omdat we het over geld hebben.
Goed.
Dat zijn er maar tien, toch?
Onze ouders lieten ons vaak spelletjes doen.
We zijn niet competitief in de zin dat we onze werkprestaties gaan vergelijken.
Dat zou heel moeilijk zijn.
Jij wint. Goed.
We zijn competitief in de zin dat we veel familiespelletjes doen.
Weet je nog toen hij bovenin de 400 stond? Is het nu de Forbes 500?
Toen werd het grappig om elk jaar te kijken…
…staat hij nog bovenaan? Dat was wel interessant.
Die competitieve aard die we hebben, hoorde daar ook bij.
Mooi zo, nog steeds bovenaan.
Tot ik genoeg geld weggaf om dat te stoppen.
Hij wilde er juist vanaf. -Je vond het niet leuk.
Het was een deel van het ethos van onze familie.
Ik weet nog dat mam, zodra je terug naar Seattle verhuisde met Microsoft…
…in een van de eerste gesprekken vroeg:
'Hoe ga je iets teruggeven aan de gemeenschap?'
Op de… Hoe heet het? De bruidslunch. -Ja.
…gaf ze het citaat:
'Van aan wie veel is gegeven, wordt veel verwacht'.
Je hebt het gehad over hoe je van de miljardairslijst af wilt.
Ik zeg niet dat het vreselijk is om op de lijst te staan.
Ik maak gewoon duidelijk dat het niet positief is.
De wereld zou beter zijn…
…als miljardairs vrijwillig meer geld zouden weggeven.
Als ik nooit geld had weggegeven…
…zou ik veel meer geld hebben dan nu.
Ik zag mezelf altijd als een student die uitzoekt hoe iets zit.
In de jaren 90, toen ik ongelooflijk vermogend werd…
…bestudeerde ik de grote stichtingen.
Wat deed Rockefeller?
Carnegie had het over: 'Rijk sterven is schandelijk sterven.'
In het jaar 2000 doneerde ik voor het eerst veel geld, 20 miljard.
Als je de stichting binnenloopt, staat er: 'Alle levens zijn even waardevol'
Dat is de drijvende set van waarden voor het werk dat we doen.
Ons grootste zaak in de VS zal onderwijs zijn…
…betere leerstof, betere lerarenopleidingen.
We doen internationale gezondheidszorg. Het zijn complexe zaken.
We zorgden dolgraag dat de meer dan een miljard per jaar goed terechtkwam.
Ik vind dat de rijken moeten teruggeven voor het terugdringen van ongelijkheid…
…zowel in dit land als in de hele wereld.
We hebben genoeg rijkdom om het veel beter te kunnen doen.
We zijn volgens mij beiden trots dat de VS het land van gelijke kansen wil zijn.
Maar het kapitalisme maakt de gelijkheid niet zo sterk als we hadden gewild.
Dus ik ben benieuwd: hoe moet de VS ongelijkheid verminderen?
We gaan helaas de verkeerde kant op.
We hebben de obscene situatie waarin drie mensen, jij bent er een van…
…meer rijkdom bezitten dan de onderste helft van de VS.
Dat doet me denken aan 150 jaar geleden.
De tsaar van Rusland en de koningen van Europa hadden rijkdom en macht…
…vanwege het goddelijke recht:
'God zei dat jij alles mag bezitten en alle macht krijgt.'
'Dat heeft God gezegd.' Maar ik zie geen troon op je hoofd, toch?
Je bent King Bill niet. -Daar heb je me.
Maar zou je wetten willen introduceren die miljardairs voorkomen?
Hoe zou je dat doen? -Ja.
Jij, jij persoonlijk, bent een zeer innovatieve man.
Verdien je daar een beloning voor? Ja. Maar hoeveel?
Kun je overleven met een miljard?
Kun je de familie te eten geven? Vast. De huur betalen? Misschien.
Ik wil je niet plagen. -Natuurlijk.
Over de hele wereld hebben we miljardairs en bij die rijkdom komt macht kijken.
Vind ik dat acceptabel? Nee. Als je mij vraagt:
'Vind ik dat we het concept van miljardairs moeten elimineren?' Ja.
Ik maak me echt zorgen over wat ik überkapitalisme zou noemen.
De concentratie van rijkdom en macht in de handen van enkelen…
…en het gevolg voor de hele samenleving.
Werkt het systeem volgens jou?
Werkt het?
Wat vind je?
Ik geloof dat kapitalisme het juiste deel van de oplossing is.
Kapitalisme schept vrijheid voor innovatie en mobiliteit…
…en in een land als de VS, omdat we niet in aristocratie geloven…
…zijn we trots op het idee van inkomensmobiliteit.
Het idee om gelijke kansen te creëren…
…zodat mensen mobiel zijn…
…en niet vastzitten vanwege wat de positie van hun ouders was.
Toen ik opgroeide, was ik een gezonde witte jongen…
…in een gezin uit de hogere middenklasse met toegang tot een geweldige opleiding…
…waardoor ik naar een topuniversiteit kon en een bedrijf kon beginnen.
Met de Amerikaanse omgeving en de timing had ik ongelooflijk veel geluk.
De drop-out van Harvard richtte een softwarebedrijf op toen hij 19 was.
Dit is de rijkste man op aarde.
Ik geloofde in een zekere soberheid…
…maar ik heb wel een Porsche gekocht toen ik 19 was.
Dus voor iemand in mijn positie, de mobiliteit…
…de kans om een beroep te kiezen en 't goed te doen, was ongelooflijk hoog…
…maar voor vrouwen…
…mensen met gezondheidsproblemen, mensen die niet wit waren…
…waren sommige van zulke kansen er niet.
We hebben vooruitgang geboekt…
…maar dat komt niet in de buurt van waar de Amerikaanse droom naar streeft.
Het begint met jonge mensen een leefbaar loon te betalen.
We zijn het zat.
1,2 miljoen arbeiders uit deze industrie zijn gestopt met werken…
…en zeggen genoeg is genoeg. We komen pas terug…
Dat klopt. -Ja.
Mensen die leven van fooien in Chicago hopen op een grote loonsverhoging.
Nu krijgen ze negen dollar per uur plus fooi.
Maar de gemeenteraad kan werkgevers dwingen dat te verhogen naar $ 16 per uur.
In de Verenigde Staten zijn er tenminste twee niveaus van lonen.
Er is een algemeen minimumloon van zeven dollar en vijfentwintig cent…
…en er is een subminimumloon voor wie fooien krijgt.
Dat subminimumloon varieert per staat.
Maar het minimum is twee dollar en dertien cent per uur.
Het betreft nog steeds vooral vrouwen, met een groter aandeel vrouwen van kleur.
Het aantal alleenstaande moeders is hoger…
…en het armoedecijfer ligt drie keer hoger dan bij andere arbeiders.
Maar de laatste 15, 20 jaar…
…is er een geweldige groep van zwarte vrouwelijke leiders van One Fair Wage…
…in Chicago die vechten voor een minimumloon met fooien.
Het inkomen is niet zeker.
De fooien zijn niet altijd gelijk.
Als ik naar huis ga, kan m'n loon variëren tussen de 80 en 150 dollar.
En soms ga ik naar huis met 40 dollar.
Je zei dat je ongeveer 15.000 dollar per jaar verdiende.
Per jaar.
Daarom… -Met bijstand.
Je had bijstand nodig. Hoe vaak zag je je kind?
Als ik hem wakker maakte en naar school stuurde.
Dat was mijn enige mama-tijd en dat duurde zo'n twee jaar.
Goedemorgen iedereen en burgemeester.
Tegenwoordig zijn fooiwerkers meestal vrouwen zoals ik die van fooien leven.
Dat betekent dat we nooit weten hoeveel we elke dag zullen verdienen.
Als we een echt loon kunnen krijgen, zou dat goed zijn.
Bedankt, dat is alles wat ik wilde zeggen, burgemeester.
Uiteindelijk hebben we te maken met kapitalisme.
De hogere mensen hebben ons nodig.
De kosten van levensonderhoud stijgen en we moeten dit blijven doen.
We moeten hard werken en blijven afhankelijk van overheidssteun.
Dus het is niet eerlijk, ze moeten ons eerlijk betalen…
…en anders verliezen ze.
We willen dat iedereen bepaalde basisvoorzieningen heeft.
Gezondheidszorg, fatsoenlijk onderwijs, fatsoenlijke huisvesting…
…en hoe ontwerpen we de juiste systemen…
…zodat we het basisniveau voor iedereen kunnen verhogen?
Hoi, senator. -Hoe gaat het?
Bedankt hiervoor. -Leuk je te zien.
De rol van de overheid en de privésector, daar heb je je hele leven over nagedacht.
De VS is het rijkste land, maar het is nog lang niet ideaal.
Zonder twijfel.
Ons vrije ondernemingssysteem, kapitalisme, zo je wilt…
…heeft buitengewone rijkdom voortgebracht.
Het is niet perfect, maar beter dan alle alternatieven…
…die we hebben gezien.
Veel mensen leefden in armoede…
…onder socialisme, communisme, honderden jaren lang.
Die landen hebben een soort vrije markt.
China ook deels, en interessant genoeg…
…haalde dat honderden miljoenen mensen uit de armoede.
Als je kijkt naar de afwegingen die de VS maakt…
…ten opzichte van Europa, waar een minder dynamische economie is…
…willen sommige mensen dat we meer op Europa gaan lijken.
Hoe zie je die afweging?
Als je de vitaliteit en groei vergelijkt…
…van de VS met die in Europa, moet je zeggen:
'De Verenigde Staten lijkt de zaken beter op orde te hebben.'
De meest innovatieve mensen ter wereld…
…als die een onderneming willen starten…
…willen ze in de Verenigde Staten zijn.
Kijkend naar de miljardenbedrijven, die zijn bijna allemaal in de VS.
De eenhoorns, die start-ups, zijn Amerikaans.
Waarom? We hebben dezelfde hersenen.
Ik geloof dat de risicotolerantie hier groter is.
De faillissementswetten, ons financiële systeem…
…de opties die ondernemers kunnen krijgen.
Dat creëert een omgeving voor het nemen van risico's en innovatie…
…wat heeft geleid tot allerlei successen.
Als je wilt dat mensen uit armoede komen en betere kansen hebben…
…is er bijna geen krachtiger elixer dan groei.
Als je economie groeit, als nieuwe bedrijven meer mensen aannemen…
…schept dat kansen voor mensen om uit de armoede te komen.
Het socialisme was een fantastisch systeem om mensen even arm te maken.
Kapitalisme maakt mensen ongelijk rijk.
In de geschiedenis van de mensheid…
…waren de landen die opbloeiden degenen met de meeste stromen.
Ideeënstromen, kapitaalstromen, stromen van mensen en stromen van macht.
Kunnen we alsjeblieft niet vergeten waarom economieën groeien?
Of het nu Henry Ford is met de Model T of Bill Gates met Microsoft…
…alles wat goede banen creëert, helpt de kleine man en de grote man.
Het verhoogt de vloer.
Het verhoogt ook het plafond. Het overheidsbeleid zou…
…de kloof tussen die stijgende vloer en 't stijgende plafond moeten verkleinen…
…door meer te investeren in collectieve voorzieningen.
Massatransport, openbare parken, openbare scholen…
…die basis voor elke gezonde democratische kapitalistische samenleving.
Fijn je te ontmoeten.
Connor Maxwell.
Laten we beginnen.
Een van onze onderwerpen bij de Bill and Melinda Gates Foundation…
…is economische mobiliteit.
Ik heb ontdekt dat om deze uitdagingen echt te begrijpen…
…het nuttig is om met mensen te praten die expertise hebben door hun ervaringen.
Michael, Ariana, Lashana, jullie hebben expertise ontwikkeld…
…van baantraining tot herintreding en ondernemerschap.
Jullie hadden alle drie geen makkelijke jeugd…
…wat je kansen beïnvloedde.
We willen graag van jullie horen over hoe het je verging. Hoe klinkt dat?
Michael, kunnen we met jou beginnen?
Mijn jeugd was best wel zwaar.
Mijn beide ouders kwamen in de gevangenis toen ik nog jong was.
En ik draaide zelf ook op jonge leeftijd de gevangenis in. Toen ik 15 was.
Vijftien?
Ik kwam pas vrij toen ik 28 was. -Achtentwintig?
Achtentwintig, ja. -Wauw.
Dat was een belangrijk deel van mijn leven.
Toen ik vrijkwam was er niet veel wat betreft re-integratieprogramma's…
…of hulp om werk te vinden…
…of zelfs simpele hulp zoals met het maken van een cv.
Wat kreeg je mee, toen je weg mocht om je op weg te helpen?
Tweehonderd dollar.
Dat was alles.
Iemand anders met wie ik vastzat, zei: 'Je moet vrachtwagenchauffeur worden.'
Maar mijn zoon hoorde ervan en zei: 'Dat zou cool zijn.'
Goed zo.
Hij is enthousiast. Hij kan niet wachten om in de zomer mee te gaan.
Geweldig. Ariana, wil je wat vertellen over je achtergrond?
Dus ik ben de oudste van vier kinderen. Opgegroeid in een gewelddadig gezin.
Toen ik zes of zeven was, was het geld op.
We verhuisden naar Deep East Oakland en daar zijn niet veel middelen.
Armoede gaat vaak over de dollars en centen…
…maar we praten niet over de mentale tol die het vergt.
M'n moeder was constant aan het werk.
Ze had meerdere banen.
Een gebrek aan middelen, vooral geld…
…beïnvloedt alles wat je doet.
Het heeft invloed op waar je woont en of je toegang hebt tot supermarkten…
…of tot een auto, scholen.
Het doordringt elk aspect van je leven.
Dat op zichzelf creëert een traumatische reactie.
Uiteindelijk verkeer je constant in een staat van overleven.
Je kunt niet vooruitkijken en plannen voor de toekomst…
…omdat je je zorgen maakt over het avondeten.
Als je in die overlevingsmentaliteit zit, is je geest constant druk.
Je hebt geen tijd om plannen te maken voor de toekomst.
Je hebt geen ruimte om te dromen.
Ongelijkheid is erg moeilijk, omdat het niet alleen om inkomen gaat…
…maar ook om kwaliteit van leven.
Ik weet waar mijn volgende maaltijd vandaan komt.
Ik weet dat ik vannacht onderdak heb.
Ik heb een kans om mijn kinderen onderwijs te geven.
We willen een land zijn waarin mensen hun eigen bedrijf beginnen…
…en voldoening ervaren in plaats van gevangen zitten in een systeem…
…waarin ze tekortkomen.
Het woord ongelijkheid klopt…
…want ik vind dat het, ironisch genoeg, een inclusief woord is.
Het roept een relatie op…
…tussen mensen aan de top en degenen die vechten om te overleven.
We bevinden ons allemaal op dit gedeelde spectrum…
…dat ook miljardairs omvat…
En het is één natie.
Wat is er nodig om de kloof te dichten tussen wat je hebt en wat je nodig hebt…
…om niet alleen te overleven, maar vooruit te komen in Amerika?
Die kloof wordt steeds groter.
Maar hoe we over dit probleem praten, of we het nu ongelijkheid of sociaal…
O, is dat een…
Dat is een helikopter voor een weekendje weg.
Serieus. -Het is vrijdag.
Mijn god.
Sommige mensen vinden dit een onoplosbaar probleem…
…omdat er zo veel kanten aan zitten.
Je kunt het zien als een probleem van de gezondheidszorg.
Een derde van het land heeft geen normale toegang tot medische zorg.
Het is een probleem van educatie…
…en het kaliber van het onderwijs waar je voor in aanmerking komt…
…en het is een inkomensprobleem.
We moeten ook uitzoomen.
Dan zien we dat de verschillen verbluffend zijn.
Als je een doorsnee inkomen hebt…
…in een land als Nederland, of in de VS…
…dan hoor je al bij de rijkste 5% ter wereld.
De helft van de wereldbevolking leeft van minder dan zeven dollar per dag.
Maar er is ook ongelijkheid binnen de ongelijkheid.
Vaak is er een genderkloof.
Gemeenschappen die zwart en bruin zijn.
De problemen van ras en klasse zijn niet hetzelfde…
…maar ze overlappen elkaar.
We zien keer op keer…
…dat die ideologieën zo vervlochten zijn.
Het succes van vakbonden…
…en relatief hoge lonen in het midden van de 20e eeuw…
…was door segregatie onbereikbaar voor zwarte mensen.
Het gemiddelde witte huishouden heeft ongeveer tien keer de rijkdom…
…van het gemiddelde zwarte huishouden.
Wat opvallend was in het midden van de pandemie…
…was dat dezelfde gemeenschappen onevenredig zwaar werden getroffen…
…door ongelijke sterftecijfers…
…politiegeweld op een onevenredig niveau.
Er is dus een raciale correlatie in deze dynamiek…
…wat het probleem van ongelijkheid in de samenleving verergert.
We hebben nog geen goede manier om dit aan te pakken…
…maar de VS heeft het goed gedaan.
Er was de New Deal.
Sociale zekerheid. Medicare, Medicaid, dat soort dingen.
We hebben een sociaaldemocratische staat bijeen geschraapt in Amerika.
Mensen die de VS zich voorstellen…
…als een hyperkapitalistische woestenij, hebben het mis.
Het creëren van een egalitaire samenleving met een basisniveau van levensonderhoud…
…veel landen hebben dat goed gedaan. Wij minder goed en het moet beter.
Misschien is het mijn optimisme, maar in ons leven…
…met de vooruitgang in de totale rijkdom, het vangnet, onderwijs…
…hebben we veel uitdagingen het hoofd geboden.
Denk je dat we daarmee vooruitgang kunnen blijven boeken?
Je ziet cultuurgevechten en demonisering van de andere partij.
Dus beleid, het soort dingen dat mensen uit de armoede helpt…
…staat aan de zijlijn.
Onze politieke partijen tasten om zich heen.
Ze weten niet wat te doen. Mijn partij, bijvoorbeeld…
…bestaat nu bijna voor tweederde uit mensen zonder universitaire opleiding.
Dit zijn mensen die, neem ik aan, graag een hoger minimumloon zien.
De theorie in de Republikeinse Partij was lange tijd:
'verhoog het minimumloon niet'. Dat zegt het bedrijfsleven.
Wat gaan we nu doen?
Die verwarring zorgde tot op zekere hoogte…
…voor het gebrek aan vooruitgang bij de uitdagingen die we hebben.
Dus we moeten dit probleem aanpakken.
Moeten we belastingen aanpakken?
Absoluut. Ik denk dat ons belastingbeleid aangepast moet worden.
Moeten we bezuinigen op dingen waar we geld aan uitgeven? Absoluut.
De geschiedenis geeft je wat perspectief over wat mogelijk is.
Soms zeggen mensen: 'Hogere belastingen, dat kan toch niet?'
'Dat is nog nooit gedaan.' Nou…
In de jaren 50 en 60…
…waren belastingtarieven 80 tot 90 procent voor de allerrijksten.
De economische groei was nooit zo hoog als in de jaren 50 en 60.
Er was een enorme innovatie…
…en de innovatie vertraagde in de jaren 80 en 90.
Grotere investeringen in het algemeen belang.
Dat is democratie, toch?
Belastingen zijn onze collectieve investering in het algemeen belang.
Het is raar dat in de VS de trend is om de belastingen te verlagen.
Het verbaast me dat de rijken niet aanzienlijk meer belast worden.
Als je de belastingen verhoogt…
…moet er genoeg zijn om het vangnet te vergroten.
Dat is niet zo goed gefinancierd als ik het zou maken.
Andere mensen gaan nog verder dan ik zou doen.
We zijn het eens dat het belastingsysteem een belangrijk instrument is…
…om te matigen wat het kapitalisme doet bij extreme winnaars zoals ik.
Onder het belastingstelsel zou ik zeggen…
…dat de rijken een derde hebben van nu.
Uiteraard zou ik veel verder gaan.
Je vriend Warren Buffett maakt het punt…
…dat zijn effectieve belastingtarief lager is dan dat van z'n secretaresse.
Dat is niet wat het Amerikaanse volk wil zien.
Ze willen dat de rijken hun deel van de belastingen betalen.
Het politieke systeem vertegenwoordigt helaas de behoeften van de rijken…
…veel meer dan die van gewone Amerikanen.
Je hebt van die onderzoeken naar geluk.
Ken je die? -Ja.
Landen waarin mensen economische zekerheid hebben…
…zoals in Scandinavië, meestal Denemarken of Finland, staan bovenaan.
Ik denk omdat mensen niet met de stress hoeven om te gaan…
…van hoe ze hun kinderen te eten geven of zorg of kinderopvang.
Dat niveau van economische stress, als ik tegen iemand zeg…
'Je hebt nooit geen zorgen meer over eten of gezondheidszorg voor je gezin.'
Bedankt. Gaat het hun leven perfect maken? Nee.
Zal het hun stressniveau verlichten, meer geluk, zekerheid brengen?
Dat denk ik wel.
Ik heb onlangs getweet dat ik veel belasting betaalde.
Daar was ik trots op.
Een van de meest patriottische dingen die je als Amerikaan kunt doen is…
…stinkend rijk worden, een hoop banen creëren…
…investeren in je bedrijf en anderen, en dan belasting betalen.
Ik heb zo veel geluk gehad.
Als ik mijn belastingen betaal, honderden miljoenen dollars…
…vind ik dat niet leuk, maar ik ben er trots op.
Vanwege de wegen, het leger, de politie, leraren, Medicaid, Medicare…
…daar gaat een groot deel van onze belastinggelden heen…
…en ik heb iets teruggegeven.
Mensen zeggen dat er geen wondermiddel is…
…voor het oplossen van ongelijkheid.
Dat idee wil ik aanvechten.
Ik denk dat er, in brede zin, een wondermiddel is, ondersteuning.
Dit zijn dingen variërend van universele kinderopvang…
…tot huisvesting tot leefbaar loon, zelfs een universeel basisinkomen.
Met een inkomensondergrens kunnen we de armoede in ons land uitbannen.
Bij een gesprek over dergelijke interventies…
…is de reactie: 'Dat kost te veel.'
De VS heeft vorig jaar een enorm bedrag uitgegeven aan welzijn.
Het probleem met die manier van denken is…
…dat het veronderstelt dat je door niet te investeren…
…bespaart, maar dat is niet zo.
We betalen elke dag voor armoede…
…door verminderde productiviteit op de arbeidsmarkt…
…en hogere kosten wat betreft misdaad en gezondheid.
Socioloog Mark Rank schat…
…dat de kosten van kinderarmoede in de VS ongeveer $ 1 biljoen per jaar zijn.
Een ander probleem is dat er veel programma's zijn…
…die heel belangrijk en nuttig zijn voor veel mensen die ze nodig hebben…
…maar ze zijn ingewikkeld.
We maken het heel moeilijk om een uitkering te krijgen.
Zelfs de programma's die er wettelijk voor je zijn.
Je weet van de earned income tax credit. Het is niet makkelijk.
Dit is de belastingaangifte van twee pagina's.
En dit is de handleiding van meer dan honderd pagina's…
…die bij die 2 pagina's hoort.
We gaan zien of je iemand kunt helpen om lastenverlaging aan te vragen.
Bill, ik geef je een potlood voor het geval dat.
De earned income tax credit is het belangrijkste belastingvoordeel…
…voor huishoudens met een laag of gemiddeld inkomen.
Het kan oplopen tot duizenden dollars.
Het wordt beschouwd als het grootste anti-armoedeprogramma in het land.
Het is ongelooflijk belangrijk om dit correct te berekenen.
We beginnen met een voorbeeld. En dat is Maria Johnson.
Mooie foto. -Ja.
Ze is een alleenstaande ouder van twee kinderen.
Ze heeft twee banen. Dus meerdere banen, meerdere kinderen.
Als je vragen hebt…
De earned income tax credit…
…als je optelt wat elk jaar niet wordt opgeëist…
…blijft er ongeveer 17 miljard dollar liggen.
Kerkmedewerker, geestelijken. Mijn god, Combat Pay.
En als je het totaal aan ongebruikte hulp, elk jaar, bij elkaar optelt…
…dan wordt meer dan 140 miljard dollar aan armoedehulp niet opgeëist.
We hebben de programma's opgezadeld met administratieve lasten.
Ik vind dat het net zo makkelijk moet zijn…
…om een werkloosheidsverzekering of voedselbonnen aan te vragen…
…als dat het voor mij is om met m'n telefoon iets te bestellen als…
…vogelzaad of wat dan ook, en het de volgende dag in huis te hebben.
Het antwoord is 'nee'. -Oké. Dat is bizar.
Hoe zeker ben je dat je het goed hebt ingevuld?
Er staat, zoals je zag, veel geld op het spel.
Ik weet 80 procent zeker dat ik het goed heb.
Ik geef je het vel, zodat je je antwoorden kunt vergelijken.
Dus ik zat er 5000 dollar naast. Oeps.
Ik ben gewend aan formulieren, maar deze zijn ingewikkeld.
Je moet allerlei definities opzoeken en lezen.
Juist. -Mijn god.
Naast je twee banen en twee kinderen opvoeden.
Een tweeling opvoeden. -Ja.
Hoe iemand die arm is, moet omgaan…
…met programma's op staatsniveau, federale programma's, het is ingewikkeld.
Van de mensen die in aanmerking komen…
…kan vaak minder dan de helft er echt van profiteren.
Je zou kunnen zeggen de helft die het het hardst nodig heeft.
Het is moeilijk, vooral als er een crisis is, om te krijgen wat nodig is.
'Aldus.'
Ik heb nog nooit met m'n broer over belasting gesproken.
Ik wel met Kristi. -Dat mag ik hopen.
Kristi deed mijn belastingen.
Wat hebben we?
Dat zijn 82, 97 en 93.
Wauw. -Je staat voor.
Ik heb nu alle klinkers.
Dus jij hebt ze bewaard.
Kristi en ik lijken veel op elkaar. Een verschil tussen ons is…
…dat ik verwend ben, en geluk heb gehad met zoveel dingen…
…maar ik had altijd ook een optimistische kijk.
Zo word je als ondernemer succesvol.
Dat helpt enorm.
En als het goed gaat, wordt dat nog versterkt.
Waar sta jij? -Ergens tussen jullie in.
Ja. -Ja.
Hoe zou hij zonder zijn optimisme door kunnen gaan met al die filantropie?
Want het voelt overweldigend.
Met de manier waarop zijn brein werkt, waarschijnlijk…
…heeft hij een idee hoe die dingen kunnen worden opgelost.
Dus als de rest van ons denkt dat alles hopeloos is, heeft hij een plan.
Deze zomer hebben Warren Buffett en Bill en Melinda Gates…
…hun 'Giving Pledge' aangekondigd.
Ze vragen de miljardairs van Amerika…
…om net als hen minstens de helft van hun rijkdom weg te geven.
Warren, Melinda en ik hebben met mensen die substantiële filantropen waren…
…diners gehad waar we het hadden over:
'Hoe heb je je doelen gekozen?' 'Waarom ben je betrokken?'
'Waarom zouden veel anderen dat niet zijn?'
Het werd duidelijk dat in filantropie je een beetje alleen staat.
Het dwingt je na te denken over je dood, je testament…
…onderwerpen waarvan het makkelijker is om ze te negeren en later af te handelen.
Waar tekenen ze voor?
Geven ze het grootste deel van hun geld weg…
Of een deel… -Het meeste.
Van de mensen die meedoen, geven velen 99% weg.
Rijke mensen vragen om meer dan de helft weg te geven…
…werkte verbazingwekkend goed.
Het werd duidelijk dat er nogal wat zijn die hun fortuin als dynastie beschouwen…
…dus ze willen het doorgeven aan hun kinderen.
Dan zijn er veel mensen…
…die niet hebben nagedacht over wie het weggeeft.
De mensen die meedoen hebben van elkaar geleerd en elkaar geïnspireerd.
We hoopten op tientallen deelnemers en nu hebben we meer dan 300 mensen.
Door zijn rijkdom weg te geven, legt Bill Gates…
…in wezen zichzelf een inkomens- en vermogensbelasting op.
Wat hij doet, roept een interessante vraag op:
moet hij kunnen beslissen wat hij doet met zijn geld, in plaats van de overheid?
Er zijn argumenten voor beide kanten.
Het probleem is…
…dat veel miljardairs niet iets doen zoals Bill Gates.
Ze potten hun geld op, of als ze het uitgeven…
…dan aan wat niet per se voor het algemeen belang is.
Sommige mensen zeggen: 'De miljardairs geven veel terug.'
Ik ben niet onder de indruk.
De meeste filantropie van miljardairs gaat eigenlijk over je naam…
…op een chic universiteitsgebouw of een museum. Het is ijdelheid.
Natuurlijk heeft liefdadigheid een ego-reputatie-element…
…en toch moet je je uiteindelijk afvragen: 'Verbetert het echt de samenleving?'
En een miljardair als Bill Gates?
De Gates Foundation heeft miljoenen levens gered.
Dat kan niemand ontkennen, maar aan de andere kant…
…zou ik liever een wereld hebben waarin goed gefinancierde regeringen…
…het werk doen dat deze zeldzame filantropen doen.
De Gates Foundation financiert innovatieve en experimentele ondernemingen…
…wat overheidsinstanties soms niet doen, omdat zij belastinggeld uitgeven.
India is een belangrijke plek voor het werk van onze stichting.
We hebben kunnen samenwerken met de regering…
…omdat ze het doel delen om ongelijkheid te verminderen en mensen te helpen.
We konden mensen kiezen…
…die hun hele leven al werkten aan deze problemen.
We financierden hen goed en stelden ambitieuze doelen.
We hebben gekeken naar ongelijkheid in India…
…vrouwen krijgen niet dezelfde toegang tot kansen.
Een van de belangrijkste programma's die de regering heeft uitgerold…
…is de zelfhulpgroepen.
Dit zijn groepen van 10 tot 20 vrouwen in het dorp.
Dingen die informatie mobiliseren, hun toegang tot markten vergroot…
…toegang tot bankdiensten.
We zien veel vrouwen die een klein bedrijf beginnen.
Nu gaat het om 90 miljoen vrouwen.
Samen hebben ze zes miljard dollar gespaard.
Waarom heb je de lening genomen?
Voor mijn boerderij.
We geloven dat als we doorgaan om zulke ondernemingen te laten groeien…
…we 50 tot 75 miljoen banen kunnen creëren op het platteland, op korte termijn.
Wij zijn de vrouwen van India.
We zijn geen bloemen maar vuurvonken.
Je moet kunnen zeggen: er is nog steeds veel vreselijke ongelijkheid…
…en we hebben ongelooflijke vooruitgang geboekt op dit gebied.
Ons bewustzijn van de slechte zaken is wel zo hoog dat mensen…
…vaak ten onrechte denken dat de wereld slechter wordt.
Dus ik zeg soms…
'Laten we leren van de gevallen waarin we het goed hebben gedaan…
…en de ongelooflijke vooruitgang die we hebben geboekt.'
Vandaag is het begin van het einde voor subminimumloon in Chicago.
Zesendertig ja.
De gemeenteraad stemde voor om dat systeem af te schaffen.
Het is aangenomen.
Dat was de eerste keer in mijn 22 jaar organiseren…
…dat de meerderheid van de wetgevers zeiden:
"Nee, we moeten arbeiders steunen.'
De wet in Chicago betekent dat mensen zichzelf kunnen onderhouden…
…en veel minder gebruik van uitkeringen maken.
Dat is zo historisch aan dit moment.
En het gaat van de goedbetaalde acteurs tot de laagstbetaalde horecamedewerkers.
Mensen staan op en eisen meer.
Wat betekent dit?
Dit kan het einde betekenen van laagbetaald werk zoals we dat kennen.
Als je kijkt naar de lange duur bij deze vragen…
…zie je dat ongelijkheid niet statisch is.
In 1964, toen de regering-Johnson de oorlog tegen armoede lanceerde…
…was tien jaar later de armoedegrens de helft van wat het was in 1960.
Het maakte een groot verschil.
Er werd zoveel bereikt, tegen alle waarschijnlijkheid in…
…omdat normale, alledaagse Amerikanen…
…hun wetgevers onder druk zetten, en deze kwestie aan de orde stelden.
Dat betekent dat de beste manier om een einde te maken aan armoede…
…is dat we ons verbinden en het eisen.
Het heeft aandacht nodig…
…van de slimste mensen en de machtigste mensen.
Niet alleen activisten op de grond, maar miljardairs als Bill Gates.
Ik kijk uit naar onze volgende 20 jaar, dan geven we al dit geld uit.
Er zijn zoveel innovaties die eraan komen…
…en er is niets wat alleen voor de elite is.
Vertaling: Wietske de Vries