โอเค คำถามแรก
คุณรวยเกินไปไหมคะ
มันเป็นเรื่องแปลก
ที่มีคนที่รวยเป็นพันล้าน หมื่นล้าน หรือแสนล้าน
เป็นจำนวนเงินที่มากจนน่าตกใจ เมื่อเทียบกับความต้องการส่วนตัวของคน
ผมยังจำได้ว่าตอนเด็กๆ ผมดูรายชื่อของฟอร์บส์
และมันทำให้ผมทึ่ง เพราะได้เข้าใจว่ากลไกสังคมเป็นยังไง
คนทำงานวงการอสังหาฯรวย คนวงการธนาคารรวย
แล้วก็มีพวกคนจากวอลล์สตรีทอยู่ในอันดับนั้น
ทำไมถึงมีแหล่งความมั่งคั่งแบบนั้นได้
และทำไมความมั่งคั่ง มันยังตกทอดไปรุ่นลูกรุ่นหลานขนาดนี้
ผมจำได้ว่ามีคนพูดกับผมว่า
"คุณคิดว่าคุณจะได้ไปอยู่ในรายชื่อนี้ไหม"
ผมก็คิดว่า
"บางทีซอฟต์แวร์ งานที่ผมทำอยู่ จะทำให้ผมไปอยู่ในรายชื่อนั้นได้"
ผมไม่เคยคิดว่าจะได้ในช่วงปีแรกๆ
แต่ต่อมาก็กลายเป็นว่าผมคิดผิด
บิล เกตส์ ด้วยทรัพย์สิน 4,200 ล้านดอลลาร์ เป็นบุคคลที่รวยเป็นอันดับสองของประเทศ
บิล เกตส์ บุคคลที่รวยที่สุดในประเทศ…
สรุปว่า "ใช่" หรือ "ไม่ใช่" คะ
(What's Next? มองอนาคตกับบิล เกตส์)
(ผิดไหมที่รวยเกินไป)
มันก็บ้าดีนะที่เรามีเศรษฐีพันล้าน
มันเป็นความมั่งคั่งที่มหาศาลมาก
ซึ่งถ้าคุณพยายามจะใช้มันจริงๆ มันคงเป็นอะไรที่ไร้สาระมาก
คุณต้องอยากให้เงินนั้นคืนสู่สังคม ไม่ใช่แค่เอาไว้ใช้อย่างเดียว
ในประเทศที่ร่ำรวยอย่างอเมริกา
ความจริงที่ว่ายังมีความขาดแคลน
โครงข่ายความปลอดภัยทางสังคมของเรา ยังไม่ได้รับการอุดหนุนเท่าที่เราอยากให้เป็น
แต่ผมก็ไม่ใช่คนที่คิดว่า การขูดรีดจากคนที่รวยเกินระดับหนึ่งๆ
เป็นวิธีการจัดการที่ถูกต้อง แต่ก็อีกนั่นแหละ ผมมีความลำเอียง
ถึงผมจะเข้าใจทำไมบางคนถึงรู้สึกแบบนั้น
นี่เป็นเรื่องดีที่น่าเอามาถกกัน
เมื่อเราเห็นเต็นท์นอน ที่กางกระจายกันอยู่เต็มข้างถนน
คนใส่เครื่องแบบพยาบาลล้มพับ จากความเหนื่อยล้าในรถไฟใต้ดิน
เด็กๆ ที่ยากจนไปที่โรงทาน
ผมคิดว่าคำถามที่เราต้องถามซ้ำๆ และซ้ำๆ คือ "ใครที่ได้ประโยชน์"
ที่อเมริกาที่เรามีผู้ชนะเพราะมีผู้แพ้
และไม่มีใครชนะยิ่งไปกว่าพวกอภิมหาเศรษฐี
คนอเมริกันที่รวยที่สุด 1% เป็นเจ้าของความมั่งคั่งของประเทศ 40%
มีชาวอเมริกันกว่า 38 ล้านคน ที่ไม่สามารถหาปัจจัยสี่ได้ครบ
ถ้าเกิดคนจนของอเมริกาก่อตั้งประเทศ
ประเทศนั้นจะใหญ่กว่าออสเตรเลีย
พันล้านดอลลาร์คือหนึ่งพันล้านดอลลาร์
และเรามีมหาเศรษฐีที่มีถึงสองแสนล้าน
พวกเขามีทรัพย์สิน 200,000 ล้าน
ในขณะที่เรามีเด็กๆ ที่ไม่มีที่ซุกหัวนอน
นี่มันบ้าไปแล้ว
คืองี้นะครับ ในโลกที่สมบูรณ์แบบ ผมคิดว่ามหาเศรษฐีจะไม่มี
คุณอาจโต้แย้งได้ว่า
การมีอยู่ของมหาเศรษฐี เป็นเพราะนโยบายผิดพลาด
ยิ่งถ้าคุณเห็นว่า มหาเศรษฐีส่วนใหญ่ทำยังไงกับความรวย
แต่ก็… เอาเถอะ
เราต่างก็รู้ว่ามีหนทางมากมาย ที่จะใช้อำนาจด้วยความมั่งคั่งนั้น
มามีอิทธิพลต่อการเลือกตั้ง และอื่นๆ อีกมาก
ดังนั้นถ้าคุณสร้างสังคมที่มีความมั่งคั่งมากๆ
แต่อยู่กับคนแค่ไม่กี่คนขึ้นมา พอถึงจุดหนึ่ง
คุณจะเรียกสิ่งนั้นว่าประชาธิปไตยไม่ได้อีกแล้ว
(คน 1% ขูดรีดเราจนตาย ไม่เอาเฟดแล้ว)
คนที่คิดว่าเราควรถอนรากถอนโคนมหาเศรษฐีซะ
คนพวกนั้นคิดผิด
การเปลี่ยนแปลงแบบนั้นจะทำเศรษฐกิจล่มสลาย
เพราะมันต้องมีการสร้างระบบเศรษฐกิจใหม่
ที่เราไม่รู้จะสร้างยังไง
ผู้คนจินตนาการถึงการสร้างสังคมที่เท่าเทียม
แต่เมื่อคุณดูสังคมต่างๆ ซึ่งมีความเท่าเทียมมากกว่าเรา
สังคมพวกนั้นก็มีมหาเศรษฐี และบางครั้งก็มีเยอะด้วย
มีมหาเศรษฐีในญี่ปุ่น มีมหาเศรษฐีในฝรั่งเศส
มีมหาเศรษฐีในสแกนดิเนเวีย
มีมหาเศรษฐีกี่คนในโลกเหรอ
จำนวนไม่สักกี่คนหรอก และเราอาจพูดได้
"เนอะ มีเงินเป็นพันล้าน บ้าไปเลย"
แต่คุณก็ต้องรู้ด้วยว่านั่นไม่ใช่ปัญหา
นั่นเป็นอาการของบางอย่างที่น่าทึ่ง มันคือความฝันแบบอเมริกัน
นั่นคือสิ่งที่ทำให้อเมริกาพิเศษ
ฉันจะต่อคำนี้ละ ไหนๆ เรากำลังพูดเรื่องเงินกัน
โอเค
ฉันคิดว่านั่นแค่สิบแต้ม ถูกไหม
(คริสตี้ เบลก น้องสาว)
พ่อแม่ให้เราเล่นเกมเยอะมาก
เราไม่ได้ชอบแข่งขันกันแบบที่
เอาความสำเร็จ เรื่องงานของเรามาเปรียบเทียบกัน
คงจะเปรียบได้ยากน่าดู
พี่ชนะ ฉันยอม
แต่เราชอบแข่งกัน ด้วยความที่เราเล่นเกมด้วยกันเยอะมาก
จำตอนที่เขาติดอันดับหนึ่งใน 400 ได้ไหม
- ฟอร์บส์ 500 ไม่ใช่เหรอ - 400
แล้วก็มีเรื่องตลกที่ทุกปีพอมันออกมา
"เขายังอยู่ที่หนึ่งไหม" กลายเป็นอะไรที่เราสนใจ
นี่ก็เป็นเพราะนิสัยชอบแข่งขัน ที่อยู่ในตัวพวกเราด้วย
แบบ "โอเค ดี ยังอยู่ที่หนึ่ง"
แล้วฉันก็เลยสละเงินไปเยอะ เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหานั้น
- เขาพยายามจะหลุดจากที่หนึ่ง - ใช่ พี่ไม่ชอบ
ใช่ มันเป็นพื้นนิสัยอย่างหนึ่งในครอบครัวเรา
ฉันจำได้ว่าแม่ ทันทีที่พี่กับไมโครซอฟต์ย้ายกลับไปซีแอตเทิล
สิ่งแรกๆ พี่แม่คุยกับพี่คือ
"แล้วลูกจะตอบแทนชุมชนยังไง"
- ตอนงานอะไรนะ ฉลองว่าที่เจ้าสาว - ใช่
พูดกับ… ยกคำพูดเลยนะ แบบ…
"ผู้ที่ได้รับมากก็จะถูกคาดหวังมาก" ก็เลย…
คุณมีพูดว่าอยากหลุดจากรายชื่อมหาเศรษฐี
ไม่ ผมไม่ได้จะพูดว่าการอยู่ในรายชื่อนั้นมันแย่
ผมแค่พูดให้ชัดเจนว่ามันไม่ใช่เรื่องดี
ผมว่าโลกคงน่าอยู่ขึ้น
ถ้าพวกมหาเศรษฐีสมัครใจ เลือกที่จะบริจาคเงินออกไปมากกว่านี้
ถ้าผมไม่เคยบริจาคเงินเลย
วันนี้ผมคงมีเงินเยอะกว่านี้เยอะ
ผมมักจะคิดว่าตัวเองเป็นนักเรียน ที่พยายามหาต้นตอของสิ่งต่างๆ
ช่วงปี 1990 ช่วงที่ผมกำลังมีแรงจูงใจ ที่จะเป็นคนที่ร่ำรวยสุดๆ
ผมอ่านหนังสือรากฐานที่ยิ่งใหญ่
ร็อกเกอะเฟลเลอร์ทำอะไร
คาร์เนกีพูดถึง "การตายอย่างร่ำรวยคือการตายอย่างอัปยศ"
ตอนนั้นคือปี 2000 ที่ผมมอบของขวัญชิ้นแรก ชิ้นใหญ่ยักษ์เป็นเงินสองหมื่นล้าน
เป็นมูลนิธิที่ตอนคุณเดินเข้าไป จะมีเขียนว่า "ทุกชีวิตมีค่าเท่ากัน"
เป็นชุดของค่านิยมที่เป็นตัวขับเคลื่อนงานที่เราทำ
เรื่องใหญ่ที่สุดของเราในอเมริกาคือการศึกษา
หลักสูตรที่ดีขึ้น การฝึกอบรมครูที่ดีขึ้น
เรายังทำงานด้านสาธารณสุขระดับโลก
มันเป็นปัญหาที่ซับซ้อนมาก
แต่เราก็มีพลัง ที่จะใช้เงินกับเรื่องนี้กว่าพันล้านต่อปี
และทำให้แน่ใจว่ามันถูกใช้อย่างคุ้มค่า
ผมเป็นผู้ที่สนับสนุนอย่างแข็งขันว่าคนรวย ควรให้คืนสู่สังคมเพื่อลดความเหลื่อมล้ำ
ทั้งในประเทศนี้และทั้งโลก
เรามีทรัพย์สมบัติมากพอ ที่จะทำให้อะไรดีขึ้นอย่างหน้ามือเป็นหลังมือ
(วอชิงตัน ดี.ซี.)
ผมคิดว่าเราทั้งคู่ภูมิใจกับการที่
สหรัฐฯ เรียกตัวเองว่า ดินแดนแห่งโอกาสที่เท่าเทียม
แต่เมื่อระบบทุนนิยมพัฒนาไป
ความเท่าเทียมที่ว่าไม่ได้แข็งแกร่ง อย่างที่เราอยากเห็น
ผมเลยสงสัย
อเมริกาควรจะต่อสู้ เพื่อลดความเหลื่อมล้ำอย่างไร
ผมคิดว่าน่าเสียดายที่เรากำลังเดินไปผิดทาง
เราเจอสถานการณ์ที่น่ารังเกียจ
กับการที่มีคนสามคน คุณเป็นหนึ่งในนั้น
ที่มีทรัพย์สินมากกว่า คนชั้นล่างครึ่งหนึ่งของอเมริการวมกัน
มันทำให้ผมนึกถึงเมื่อสัก 150 ปีก่อน
สมัยที่พระเจ้าซาร์แห่งรัสเซียหรือกษัตริย์ ของยุโรปถือครองทรัพย์สินและอำนาจทั้งหมด
เพราะสิทธิอันชอบธรรมของการ
"พระเจ้าบอกว่าเจ้าเป็นเจ้าของทุกสิ่ง และอำนาจทั้งหมด"
"พระเจ้าตรัสไว้อย่างนั้น" ผมไม่เห็นว่ามีมงกุฎบนหัวคุณ
- คุณไม่ใช่พระราชาบิล - เรื่องนั้นผมเถียงคุณไม่ได้
แต่คุณจะทำถึงขั้นออกกฎหมาย
ที่จะหยุดการเป็นมหาเศรษฐีไหม
- คุณจะจัดการกับมันยังไง โอเค - ครับ ผมจะทำ
ตัวคุณ ว่ากันเฉพาะที่ตัวคุณนะ คุณเป็นคนมีความคิดริเริ่มมาก
งั้นคุณก็สมควรได้รับเงินตอบแทนไหม คุณควรได้ แต่คุณควรได้แค่ไหน
สักพันล้านคุณจะพอใช้ไหม
คิดว่าจะหาเลี้ยงครอบครัวพอไหม อาจจะ
จ่ายค่าเช่าล่ะ อาจจะ
- ผมไม่ได้ตั้งใจจะวิจารณ์คุณนะ - ครับๆ
เรามีมหาเศรษฐีหลายพันล้านอยู่ทั่วโลก
และด้วยความมั่งคั่งนั่นก็นำมาซึ่งอำนาจมหาศาล
ผมคิดว่าแบบนั้นยอมรับได้ไหม ไม่ได้ ดังนั้นถ้าคุณถามผม
"ผมคิดว่าเราควรกำจัด แนวคิดเรื่องมหาเศรษฐีไหม" ผมคิด
ผมมีความเป็นห่วง ต่อสิ่งที่ผมเรียกว่าทุนนิยมสุดโต่งจริงๆ
ซึ่งก็คือการที่ความมั่งคั่งและอำนาจกระจุกตัว
อยู่ในมือของคนแค่ไม่กี่คน และมันจะทำให้สังคมของเราเป็นอย่างไร
ระบบแบบนี้จะทำงานได้ไหม ตามความคิดคุณ
จะได้ไหม
คุณคิดว่าไง
ผมเชื่ออย่างมากว่า ทุนนิยมคือการแก้ปัญหาที่ถูกต้อง
ทุนนิยมก่อให้เกิดอิสรภาพ ในการสร้างนวัตกรรมและความคล่องตัว
และในประเทศอย่างอเมริกา เพราะเราไม่เชื่อเรื่องการปกครองโดยชนชั้นสูง
เราภาคภูมิใจในแนวคิดความคล่องตัวของรายได้
มันคือแนวคิดที่จะการสร้างโอกาสที่เท่าเทียม
เพื่อผู้คนจะได้ไม่ย่ำอยู่กับที่
และไม่ติดแหง็ก เพราะสิ่งที่พ่อแม่พวกเขาทำได้หรือไม่ได้
ในวัยเด็กผมเป็นผู้ชายผิวขาวสุขภาพดี
จากครอบครัวชนชั้นกลาง ที่มีโอกาสเข้าถึงการศึกษาที่ดีเลิศ
ซึ่งทำให้ผมมีโอกาสได้เข้ามหาวิทยาลัยดีๆ และได้เริ่มธุรกิจ
ผมหมายถึงสภาพแวดล้อมและจังหวะ ในสหรัฐฯ ในตอนนั้นเอื้ออย่างไม่น่าเชื่อ
นักศึกษาที่ลาออกจากฮาร์วาร์ด มาร่วมก่อตั้งบริษัทซอฟต์แวร์
กับเพื่อนสมัยเด็กตอนที่อายุเพียงแค่ 19 ปี
นี่คือคนที่รวยที่สุดในโลก
ผมเชื่อในความมัธยัสถ์
แต่ผมก็ซื้อรถพอร์ชให้ตัวเองตอนผมอายุ 19
ดังนั้นกับคนที่อยู่ในตำแหน่งเดียวกับผม ความคล่องตัว
โอกาสที่จะเลือกอาชีพ และประสบความสำเร็จ สูงอย่างไม่น่าเชื่อ
แต่กับผู้หญิง
คนที่มีปัญหาสุขภาพ คนที่ไม่ใช่คนขาว
โอกาสเหล่านั้นบางอย่างก็ไม่มีเลยจริงๆ
และเราดำเนินการกับปัญหาเหล่านี้ จนคืบหน้าไปบ้างแล้ว
แต่ยังไม่ใกล้เคียงสมกับแรงบันดาลใจ ที่ความฝันแบบอเมริกันให้เราเลย
มันต้องเริ่มต้นด้วยการจ่ายค่าจ้าง ให้คนหนุ่มสาวของเราอยู่ได้
ใช่!
วันนี้เราไม่ทนแล้ว
คนงานกว่า 1.2 ล้านคน ตบเท้าออกจากงาน ออกจากอุตสาหกรรมนี้
บอกว่าพอก็คือพอ เราจะไม่กลับมาเว้นแต่…
- ใช่แล้ว - ใช่
แรงงานที่ต้องอาศัยค่าทิปในชิคาโก อาจได้รับการปรับค่าจ้างครั้งใหญ่
ตอนนี้พวกเขาได้รับค่าจ้าง เก้าดอลลาร์ต่อชั่วโมงบวกค่าทิป
แต่สภาเมืองอาจให้นายจ้าง ต้องจ่ายให้พวกเขาเท่ากับที่อาชีพอื่นได้
คือเกือบ 16 ดอลลาร์ต่อชั่วโมง
ที่สหรัฐฯ มีค่าจ้างอย่างน้อยๆ สองระดับขั้น
มีค่าแรงขั้นต่ำที่รัฐบาลกลางตั้งไว้ ที่เจ็ดดอลลาร์กับ 25 เซนต์
แล้วก็ยังมีอัตราค่าจ้างขั้นต่ำรอง สำหรับแรงงานที่ได้ทิป
ซึ่งอัตราที่ว่าแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับแต่ละรัฐ
ที่รัฐบาลกลางตั้งไว้อยู่ที่ สองดอลลาร์ 13 เซนต์ต่อชั่วโมง
นี่คือสัดส่วนประชากรที่
จนถึงทุกวันนี้ส่วนใหญ่ยังเป็นผู้หญิง หนักไปทางผู้หญิงผิวสี
ที่สูงที่สุดคือจำนวนแม่เลี้ยงเดี่ยว จากทุกสาขาอาชีพ
ที่มีอัตราความยากจน สูงเป็นสามเท่าของแรงงานอื่น
- ใช้แสตมป์อาหารเป็นสองเท่า - ขอค่าจ้างที่ยุติธรรม…
แต่ในช่วง 15 หรือ 20 ปีหลังนี้
เกิดมีกลุ่มผู้นำหญิงผิวดำที่น่าทึ่งจากวันแฟร์เวจ
ในชิคาโกที่กำลังต่อสู้ เพื่อให้ได้ค่าแรงขั้นต่ำเต็มจำนวนบวกค่าทิป
เงินที่ได้มันไม่ยั่งยืน
ค่าทิปไม่เท่ากันตลอด
บางวันฉันกลับบ้านตอนเช้า
ฉันอาจหาได้ 80 ถึง 150 ดอลลาร์กลับไป
แต่บางวันฉันได้แค่ 40 ดอลลาร์กลับบ้าน
คุณบอกฉันว่าคุณหาเงินได้ ประมาณ 15,000 ดอลลาร์ต่อปี
ต่อปี
- นั่นคือเหตุผลที่… - รวมเงินช่วยเหลือจากรัฐ
คุณต้องขอความช่วยเหลือจากรัฐ คุณได้เจอลูกบ่อยแค่ไหน
แค่ตอนที่ฉันปลุกเขาและส่งเขาไปโรงเรียน
นั่นเป็นช่วงเวลาเดียวที่ได้เป็นคุณแม่ ซึ่งเป็นแบบนี้มาสองปีแล้ว
อรุณสวัสดิ์ทุกท่านและท่านนายกเทศมนตรี
ทุกวันนี้แรงงานที่ได้ทิปส่วนใหญ่ คือผู้หญิงอย่างฉัน ถูกบังคับให้ต้องยังชีพด้วยค่าทิป
ยังชีพด้วยค่าทิปหมายถึงเราไม่มีทางรู้ ว่าแต่ละวันเราจะหาเงินได้เท่าไหร่
ดังนั้นถ้าเราได้ค่าจ้างจริงๆ ได้ก็คงจะดี
ขอบคุณ ฉันไม่มีอะไรจะพูดแล้วค่ะ ท่านนายกเทศมนตรี ฉันโอเคแล้ว
สุดท้ายแล้ว เรากำลังรับมือกับทุนนิยมอยู่ โอเคไหม
พวกเบื้องบนต้องการเรา
ทุกปีค่าครองชีพสูงขึ้น แต่เราต้องอยู่ในอุตสาหกรรมนี้ต่อไป
และเราต้องอยู่ด้วยลำแข้งตัวเองให้ได้ แต่ยังต้องพึ่งความช่วยเหลือจากรัฐอีก
มันไม่ยุติธรรม พวกเขาต้องจ่ายค่าจ้างเรา และจ่ายให้เหมาะสมด้วย
และถ้าพวกเขาไม่ทำ พวกเขาจะสูญเสีย
ในอเมริกา เราอยากให้ทุกคน ได้รับปัจจัยพื้นฐานถ้วนหน้า
ซึ่งก็คือ การรักษาพยาบาล การศึกษาและที่อยู่อาศัยที่เหมาะสม
ถ้าเช่นนั้นเราจะออกแบบระบบยังไง
เพื่อที่จะยกระดับพื้นฐานที่ว่าให้ทุกคนได้มีกัน
- สวัสดี ท่านส.ว. - บิล สวัสดี
- ขอบคุณที่มาครับ - ครับ ดีใจที่ได้เจอ
เรื่องพวกนี้ เรื่องบทบาทของรัฐบาล
บทบาทของภาคเอกชน คุณคิดเรื่องนี้มาทั้งชีวิต
และสหรัฐฯ เป็นประเทศที่ร่ำรวยที่สุด แต่ยังไม่ใกล้เคียงอุดมคติที่เราอยากให้เป็น
เรื่องนั้นไม่ต้องสงสัยเลย
ระบบเศรษฐกิจแบบเสรีนิยม และทุนนิยมของเรา ถ้าจะว่าไป
ได้สร้างความมั่งคั่งมากมายมหาศาล
มันไม่สมบูรณ์แบบ มันก็แค่บังเอิญดีกว่าระบอบอื่นๆ
ที่เราเห็นอยู่ทั่วโลก
มีคนมากมายอยู่อย่างยากจน
ภายใต้ระบอบสังคมนิยม คอมมิวนิสต์ เป็นเวลาหลายร้อยปี
จนในที่สุดพวกเขาก็รับ เศรษฐกิจแบบเสรีนิยมไปใช้
อย่างเช่นจีนที่ทำแบบนั้น และที่น่าสนใจคือ
คนหลายร้อยล้านคนหลุดพ้นจากความยากจน
เมื่อเราเปรียบเทียบสิ่งที่สหรัฐฯ ทำ
อาจจะกับยุโรป ที่เศรษฐกิจของพวกเขามีพลวัตน้อยกว่า
แต่บางคนก็อยากให้เราเป็นเหมือนยุโรปมากกว่า
คุณมองการเปรียบเทียบนั้นอย่างไร
ผมคิดว่าถ้าคุณเปรียบเทียบ ความคึกคักและการเติบโต
ที่มีอยู่ในสหรัฐอเมริกา เทียบกับที่มีอยู่ในยุโรป คุณต้องพูดแน่ว่า
"ให้ตายสิ ดูเหมือนอะไรๆ ในสหรัฐฯ จะดีกว่า"
ไม่ต้องสงสัยเลยว่า คนที่เก่งๆ ด้านนวัตกรรมในโลกนี้
ถ้าพวกเขาคิดจะเริ่มต้นทำธุรกิจ
สถานที่ที่พวกเขาคิดจะทำก็คือสหรัฐอเมริกา
เมื่อดูที่บริษัทระดับพันล้านดอลลาร์ เกือบทุกบริษัทอยู่ในอเมริกา
บริษัทที่เรียกกันว่ายูนิคอร์นของวงการ เป็นบริษัทอเมริกันทั้งหมด
ทำไมถึงเป็นอย่างนั้น เราทุกคนก็มีสมองเหมือนๆ กัน
ผมบังเอิญเชื่อว่า ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ที่นี่ดีกว่า
กฎหมายล้มละลาย ระบบการเงินของเรา
ทางเลือกต่างๆ ที่ผู้ประกอบการสามารถได้มา
สิ่งเหล่านี้สร้างสภาพแวดล้อม ของการกล้าเสี่ยงและนวัตกรรม
ซึ่งนำไปสู่ความสำเร็จทุกรูปแบบ และอีกอย่าง
ถ้าคุณต้องการให้คน หลุดออกจากดินแดนแห่งความยากจน
และมีโอกาสที่ดีขึ้น
แทบไม่มีอะไรที่เป็นยาวิเศษ ที่ทรงพลังยิ่งไปกว่าการเติบโต
ถ้าเศรษฐกิจของคุณเติบโต
ถ้ามีการเปิดธุรกิจใหม่ๆ และจ้างคนเพิ่ม
นั่นจะสร้างโอกาส ให้ผู้คนได้หลุดพ้นจากความยากจน
สังคมนิยมเป็นระบบที่ยอดเยี่ยม ในการทำให้คนจนเท่าๆ กัน
ทุนนิยมทำให้คนรวยไม่เท่าเทียมกัน
ในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ
ประเทศที่รุ่งเรืองคือประเทศ ที่มีกระแสไหลเวียนมากที่สุด
กระแสความคิด กระแสเงินทุน กระแสผู้คน และกระแสอำนาจ
ช่วยจำกันหน่อยได้ไหม ว่าทำไมเศรษฐกิจถึงเติบโต
ไม่ว่าจะเป็นเฮนรี่ ฟอร์ดกับโมเดลที หรือบิล เกตส์กับไมโครซอฟต์
อะไรก็ตามที่สร้างงานดีๆ ช่วยหมดไม่ว่าจะคนใหญ่หรือคนเล็ก
สิ่งที่มันทำคือยกพื้นให้สูงขึ้น
แต่มันก็ให้เพดานสูงขึ้นด้วย และจุดที่นโยบายของรัฐบาลควรเข้ามา
อาจจะเป็นการลดช่องว่าง ระหว่างพื้นและเพดานที่ยกสูงขึ้น
ด้วยการลงทุนเพื่อสาธารณประโยชน์มากขึ้น
ขนส่งมวลชน สวนสาธารณะ โรงเรียนรัฐ
ที่จะช่วยสร้างฐานรากให้แก่ สังคมทุนนิยมประชาธิปไตยที่แข็งแรง
(ซานฟรานซิสโก)
- สวัสดี - สวัสดี
สวัสดี
- สวัสดี - ยินดีที่ได้รู้จัก
- คอนเนอร์ แม็กซ์เวลล์ - สวัสดี
มาเริ่มกันเลยดีกว่า
หนึ่งในหัวข้อที่เราสนใจมาก ที่มูลนิธิบิลและเมลินดา เกตส์นี่
คืออุปสรรคของความคล่องตัวทางเศรษฐกิจ
แต่ในขณะเดียวกัน ผมก็พบว่า การที่จะเข้าใจอุปสรรคเหล่านี้
การได้คุยกับคนที่พัฒนาความเชี่ยวชาญ
จากประสบการณ์ชีวิตมันช่วยได้
ไมเคิล อารีอานา ลาชานา พวกคุณสามคนได้พัฒนาความเชี่ยวชาญ
จากการฝึกงาน การกลับเข้าสู่สังคม และการเป็นผู้ประกอบการ
พวกคุณทั้งสามคนต้องเจอกับ อุปสรรคใหญ่ๆ ในช่วงที่พวกคุณเติบโตมา
ที่ส่งผลกระทบต่อโอกาสของคุณ
ผมจึงคิดว่าเราอยากฟังจากปากคุณ ถึงเรื่องราวชีวิตคุณ คิดว่าไงครับ
โอเคนะ ไมเคิล เริ่มจากคุณได้ไหม
ได้ สำหรับผมวัยเด็กเป็นอะไรที่สาหัส
ผมมีทั้งพ่อและแม่ เสียทั้งคู่ไป เพราะพ่อแม่ติดคุกตั้งแต่ผมอายุยังน้อย
ตัวผมเองก็ถูกจองจำตั้งแต่อายุยังน้อยเหมือนกัน
ผมเป็นผู้ต้องขังตอนอายุ 15
สิบห้าเหรอ ว้าว
กว่าผมจะได้รับการปล่อยตัวก็อายุ 28 แล้ว
ยี่สิบแปดเนี่ยนะ
- ยี่สิบแปด ใช่ครับ - โห
นั่นแบบว่าเป็นช่วงเวลาสำคัญในชีวิตผม
ตอนได้รับการปล่อยตัว โครงการคืนสู่สังคมก็ไม่ได้ทำอะไรให้เท่าไหร่
หรือช่วยหางานทำให้
หรือแม้แต่ความช่วยเหลือพื้นๆ อย่างการช่วยเขียนเรซูเม่
ตอนคุณกำลังจะออกมา พวกเขาให้อะไรคุณ
หรือจัดหาให้คุณเพื่อช่วยในก้าวต่อไป
สองร้อยเหรียญตอนเดินออกจากประตู
แค่นั้น
คนอื่นที่ติดคุกร่วมกับผมบอกว่า "นายน่าจะลองขับรถบรรทุกดู"
แต่สิ่งที่ทำให้มันปิ๊งขึ้นมาคือ ลูกชายผมบังเอิญได้ยินเข้า แล้วเขาแบบ
"น่าจะเจ๋งดี พ่อน่าจะทำนะ"
โอเค
เขาตื่นเต้นมาก เขาอยากไปนั่งรถเที่ยว ตอนปิดเทอมฤดูร้อนใจจะขาดแล้ว
เยี่ยม อารีอานา อยากเล่าภูมิหลังคุณให้ฟังหน่อยไหม
ค่ะ
ฉันเป็นพี่ของพี่น้องทั้งหมดสี่คน
ตอนนั้นฉันโตมาในบ้านที่มีการทำร้ายกัน
ตอนฉันราวหกหรือเจ็ดขวบ รายได้ก็ไม่มีเข้ามาแล้ว
เราเลยย้ายไปอยู่แถวบ้านนอกที่อีสต์โอ๊กแลนด์
แล้วที่นั่นก็ค่อนข้างจะกันดาร
ความยากจนบ่อยครั้งมักจะผูกกับตัวเงิน
และเราไม่พูดถึง การที่มันส่งผลต่อสุขภาพจิตยังไง
แม่ฉันเร่งรีบตลอดเวลา
แม่จะทำหลายงานมาก
การขาดแคลนทรัพยากร โดยเฉพาะเงิน
มันส่งผลต่อทุกย่างก้าวของเรา
เช่นมันส่งผลต่อที่ที่เราอยู่
เราจะมีปัญญาเข้าร้านขายของชำไหม
เราจะซื้อรถไหวไหม โรงเรียนอีก
มันแทรกซึมเข้ามาในทุกด้านของชีวิตเรา
สิ่งนั้นทำให้เกิดการตอบสนอง จากการที่จิตใจกระทบกระเทือน
จนสุดท้ายสิ่งที่เกิดขึ้นคือ เราอยู่ในภาวะที่ต้องเอาตัวรอดตลอดเวลา
เราจะไม่สามารถมองไปไกลๆ และวางแผนอนาคตได้
เพราะเรามัวแต่ห่วงเรื่องปากท้อง
แล้วพอเราอยู่ในกรอบความคิด ที่คิดแต่การเอาตัวรอด
ในหัวเราจะคิดโน่นนี่อยู่ตลอด
เราไม่มีเวลาจะมาวางแผนเพื่ออนาคต
เราไม่มีพื้นที่ให้ฝัน
ความไม่เท่าเทียมมันยากมากเพราะ…
มันไม่ใช่แค่เรื่องรายได้อย่างเดียว
แต่เป็นคุณภาพชีวิตของพวกเขาด้วย
คือการที่ฉันรู้ว่า อาหารมื้อต่อไปของฉันจะมาจากไหน
คือการที่ฉันรู้ว่าคืนนี้ฉันจะมีที่พักพิง
คือการที่ฉันมีโอกาส ส่งลูกๆ ของฉันให้ได้เรียนหนังสือ
เราอยากเป็นดินแดน ที่ที่ผู้คนเริ่มทำธุรกิจของตัวเอง
ได้รู้สึกถึงความสำเร็จในชีวิต และไม่ติดอยู่ในระบบ
ที่ซึ่งพวกเขา… ขาดแคลน
ฉันชอบคำว่า "ความไม่เท่าเทียม"
เพราะฉันพบว่ามัน เป็นคำที่ครอบคลุมแบบประชดๆ ดี
มันกระตุ้นความสัมพันธ์
ระหว่างคนที่อยู่ข้างบน และคนที่ดิ้นรนเอาตัวรอด
เราทุกคนอยู่ในวังวนเดียวกัน
ซึ่งรวมถึงพวกมหาเศรษฐีด้วย
และมันคือประเทศเดียวกัน
ต้องทำยังไงถึงจะปิดช่องว่าง ระหว่างสิ่งที่คุณมีกับสิ่งที่คุณต้องการได้
เพื่อที่ไม่เพียงแค่มีชีวิตรอด แต่มีความก้าวหน้าในอเมริกา
ช่องว่างนั้นกว้างมากขึ้นเรื่อยๆ
แต่ไม่ว่าจะพูดถึงปัญหานี้ยังไง ไม่ว่าจะเป็นความไม่เท่าเทียมหรือปัญหา…
นั่นใช่…
นั่นเฮลิคอปเตอร์เบลดกำลังบินไปแฮมป์ตันส์
- ฉันพูดจริงนะ - วันนี้วันศุกร์
พระเจ้า
หนึ่งในเหตุผลที่ทำให้คนคิดว่า นี่เป็นปัญหาที่ยากจะแก้ไข
คือความที่มันมีหลายแง่มุมมาก
เราอาจมองว่านี่เป็นปัญหาระบบบริการสุขภาพ
คนประมาณหนึ่งในสามของประเทศ ไม่อาจเข้าถึงการรักษาพยาบาลสามัญ
มันเป็นปัญหาด้านการศึกษา
การมีสิทธิ์จะได้รับการศึกษา ตามกำลังสติปัญญาคุณ
และมันเป็นปัญหาเรื่องรายได้
ผมว่าเราต้องซูมออกมาดูภาพใหญ่ด้วย
แล้วเราก็เห็นว่า ความแตกต่างนั้นน่าประหลาดใจมาก
ถ้าคุณได้ค่าแรงเฉลี่ย
ในประเทศอย่างเนเธอร์แลนด์หรืออเมริกา
งั้นคุณก็เป็นส่วนหนึ่งของ พวกที่รวยที่สุด 5% ของโลกนี้แล้ว
ประชากรมากกว่าครึ่งหนึ่งในโลก ใช้ชีวิตด้วยเงินไม่ถึงเจ็ดดอลลาร์ต่อวัน
แต่ในความไม่เท่าเทียมก็ยังมีความไม่เท่าเทียม
บ่อยครั้งมีการแบ่งแยกเพศ
บ่อยครั้งที่แบ่งว่าคนพวกนั้น เป็นคนผิวดำหรือผิวสีน้ำตาล
ปัญหาของเชื้อชาติ และปัญหาชนชั้นมันไม่เหมือนกัน
แต่มันทับซ้อนกัน
เราจะได้เห็นครั้งแล้วครั้งเล่า
ว่าอุดมคติเหล่านี้มันถักร้อยเข้าด้วยกัน
ความสำเร็จของสหภาพแรงงาน
และค่าแรงที่ค่อนข้างสูง ในช่วงยุค 1930 ถึง 1970
แต่การแบ่งแยกสีผิวกีดกันคนดำจากสิ่งเหล่านั้น
ปัจจุบัน ทรัพย์สินเฉลี่ยของครอบครัวคนขาว มากกว่าทรัพย์สินเฉลี่ย
ของครอบครัวคนดำสิบเท่า
สิ่งหนึ่งที่ยิ่งเห็นได้ชัดในช่วงที่เกิดโรคระบาด
คือชุมชนเดียวกัน ต้องเจอผลกระทบจากอัตราการตาย
ที่แตกต่างอย่างไม่เป็นสัดส่วนกันโดยสิ้นเชิง
ความรุนแรงของตำรวจ ที่ทำกับคนผิวสีและคนขาวที่ต่างกัน
ดังนั้นเชื้อชาติจึงมีความสัมพันธ์ เกี่ยวเนื่องกับความเป็นไปเหล่านี้ด้วย
ซึ่งทำให้ปัญหา ความไม่เท่าเทียมในสังคมโดยภาพรวม
ยิ่งรุนแรงขึ้นอีก
ผมไม่คิดว่า เราได้คิดวิธีการแก้ปัญหาที่ดีเด่อะไรขึ้นมาจริงๆ
แต่สหรัฐฯ ทำได้ค่อนข้างดี
เรามีนิวดีล
เรามีการใช้ระบบประกันสังคม เมดิแคร์ เมดิเคด อะไรพวกนั้น
เราเอาระบบมารวมกันเป็น รัฐสังคมประชาธิปไตยในอเมริกา
และคนที่จินตนาการว่าสหรัฐฯ
เป็นดินแดนทุนนิยมป่าเถื่อน คนพวกนั้นคิดผิด
แต่การจะสร้างสังคมที่เท่าเทียมยิ่งขึ้น ด้วยการให้สิ่งดำรงชีพขั้นพื้นฐาน
หลายประเทศทำได้ดีด้วยวิธีนี้
เรากลับทำได้ดีน้อยกว่า เราต้องทำให้ดีกว่านี้
อาจเป็นแค่ความมองโลกในแง่ดีของผม แต่ในช่วงชีวิตของเรา
ความก้าวหน้าของความมั่งคั่งโดยรวม โครงข่ายความปลอดภัยทางสังคม การศึกษา
เราผ่านมาอุปสรรคยากๆ มาได้แล้วมากมาย
คุณคิดว่าเมื่อเวลาผ่านไป เราจะยังสามารถก้าวหน้าต่อไปได้ไหมครับ
ทุกวันนี้มีการต่อสู้ทางวัฒนธรรม
และการตราหน้าว่าเป็นปีศาจ ของพรรคฝ่ายค้าน
ทำให้นโยบาย หรืออะไรพวกที่ จะช่วยให้ผู้คนหลุดพ้นจากความยากจน
ต้องถอยไปต่อคิว
ผมคิดว่าพรรคการเมืองของเรา ก็มีเหวี่ยงแหนิดหน่อย
พวกเขาไม่รู้ว่าจะไปที่ไหน อย่างเช่นพรรคของผม
ตอนนี้มีคนเกือบสองในสาม ไม่ได้เรียนจบมหาวิทยาลัย
คนพวกนี้คือคนที่ผมคาดว่า เป็นคนที่อยากเห็นค่าแรงขั้นต่ำสูงขึ้น
แต่ในพรรครีพับลิกันเรา มีหลักปฏิบัติมาอย่างยาวนานว่า
"อย่าขึ้นค่าแรงขั้นต่ำ" เพราะพวกธุรกิจพูดแบบนั้น
แล้วเราจะทำยังไง
ในระดับหนึ่ง ความสับสนที่ผมว่ามีส่วนที่ทำให้
เกิดการขาดความคืบหน้า ในการจัดการกับความท้าทายที่เราเผชิญอยู่
ดังนั้นเราต้องจัดการเรื่องนี้
หมายถึงต้องมีการเปลี่ยนแปลงนโยบายภาษีไหม
แน่นอน ผมคิดว่า นโยบายภาษีของเรามีความผิดปกติ
ที่ผมคิดว่าควรจะต้องปรับ
มันหมายถึงอะไรที่เราใช้จ่ายอยู่ เราต้องตัดลดลงไหม แน่นอนครับ
นี่คือหนึ่งในสิ่งมหัศจรรย์เกี่ยวกับประวัติศาสตร์
มันทำให้เรามีมุมมองเกี่ยวกับสิ่งที่อาจเป็นไปได้
เพราะบางครั้งคนก็พูดว่า "เก็บภาษีสูงขึ้น ไม่มีทางเป็นไปได้"
"ไม่เคยทำมาก่อน" อันที่จริง…
ในยุค 50 และ 60
อัตราภาษีที่เก็บกับคนที่รวยมากๆ เคยสูงถึง 80 ถึง 90 เปอร์เซ็นต์
กลายเป็นว่าการเติบโตทางเศรษฐกิจ ไม่เคยสูงเท่ายุค 50 และ 60 อีกเลย
เกิดนวัตกรรมจำนวนมหาศาล
และที่จริงนวัตกรรมชะลอลงในยุค 80 และ 90
เราต้องการการลงทุน เพื่อสาธารณประโยชน์มากขึ้น
นั่นคือประชาธิปไตย ใช่ไหมครับ
ภาษีคือการลงทุนที่เรียกเก็บมา เพื่อสาธารณประโยชน์ของเรา
มันแปลกที่ในอเมริกา แนวโน้มคือการลดภาษีมาตลอด
แต่ผมงงที่คนรวย ไม่โดนเรียกเก็บภาษีให้มากกว่าที่ทำอยู่
ถ้าคุณขึ้นภาษีอีกนิดหน่อย
มันจะพอยกระดับ โครงข่ายความปลอดภัยทางสังคม
ซึ่งไม่ได้รับเงินอุดหนุนมากเท่าที่ผมอยากจะทำ
คนอื่นอาจจะทำยิ่งกว่าผมก็ได้
สิ่งหนึ่งที่ผมคิดว่าคุณกับผมเห็นตรงกัน คือระบบภาษีคือเครื่องมือสำคัญ
ที่จะบรรเทาสิ่งที่ทุนนิยมทำ
ซึ่งก็คือการมีผู้ชนะสุดโต่งอย่างตัวผม
ดังนั้นภายใต้ระบบภาษีที่ผมจะเลือก
ความมั่งคั่งก็คงมีสักแค่หนึ่งในสาม
คงไม่จำเป็นต้องพูดว่าผมจะไปให้ไกลกว่านั้นอีก
ผมว่า… วอร์เรน บัฟเฟตต์เพื่อนคุณพูดไว้ดี
ว่าอัตราภาษีที่แท้จริงของเขา ต่ำกว่าของเลขาเขาอีก
และนั่นไม่ใช่สิ่งที่คนอเมริกันอยากเห็น
พวกเขาอยากเห็นคนรวย จ่ายภาษีตามที่พวกเขาควรจ่าย
แต่เรามีระบบการเมือง
ซึ่งน่าเสียดายที่เป็นตัวแทน ให้แก่ความต้องการของคนรวย
มากกว่าความต้องการของคนอเมริกันทั่วไป
พวกเขาทำแบบสอบถามความสุข
- คุณเคยเห็นไหม - ครับ
สิ่งที่พวกเขาพบคือประเทศต่างๆ ที่ที่ผู้คนมีความมั่นคงทางเศรษฐกิจ
เช่นในสแกนดิเนเวีย ปกติก็เดนมาร์ก หรือฟินแลนด์หรือสักประเทศที่อยู่ต้นๆ
ทำไมถึงเป็นอย่างนั้น ผมคิดว่าเป็นเพราะ คนไม่ต้องรับมือกับความเครียด
ว่าพวกเขาจะหาเลี้ยงลูกยังไง หรือจ่ายค่ารักษาพยาบาลหรือดูแลเด็ก
ถ้าเอาความเครียดทางเศรษฐกิจในระดับนั้นออก ถ้าผมบอกใครสักคนว่า
"คุณไม่มีวันต้องห่วงเรื่องหาเลี้ยงครอบครัว หรือลูกๆ คุณจะมีเงินหาหมอไหมอีกต่อไป"
ขอบคุณ มันจะทำให้ ชีวิตพวกเขาสมบูรณ์แบบไหม ไม่
มันจะช่วยผ่อนคลายความเครียด นำความสุข ความไร้กังวลมาให้ไหม
ผมคิดว่าใช่
ผมเพิ่งจะทวีตไปว่าผมจ่ายภาษีไปเยอะมาก
และผมก็ภูมิใจกับมัน
หนึ่งในสิ่งที่แสดงถึงความรักชาติ ที่เราทำได้ในฐานะคนอเมริกัน
คือออกไปทำให้พวกคนรวยเป็นบ้าเป็นหลัง สร้างงานขึ้นมาเยอะๆ
ลงทุนในบริษัทของคุณกับของคนอื่นๆ แล้วก็จ่ายภาษีซะ
ฟังนะ ผมนี่เป็นคนที่โคตรโชคดีที่สุดในโลก
และตอนที่ผมเขียนเช็คให้สรรพากร
จ่ายไปหลายร้อยล้านดอลลาร์นั่น
ไม่ใช่ว่าผมชอบนะ แต่ผมภูมิใจ
เพราะถนน กองทัพ ตำรวจ ครู เมดิเคด เมดิแคร์
นั่นคือที่ที่เงินภาษีของเราเอาไปลงเป็นส่วนใหญ่
และผมรู้สึกเหมือนได้ให้อะไรตอบแทน
คนชอบพูดว่าไม่มียาครอบจักรวาล
เมื่อเป็นเรื่องการแก้ไขความไม่เท่าเทียม
ฉันอยากท้าทายความคิดแบบนั้น
ฉันคิดว่ามีนะยานี่น่ะ ในแง่กว้างๆ การสงเคราะห์ไง
ของพวกนี้มีตั้งแต่โรงเรียนเตรียมอนุบาลทั่วไป
จนถึงการเคหะแบบสงเคราะห์ ค่าจ้างที่พอเลี้ยงตัว
แม้แต่เรื่องรายได้พื้นฐานสากล
เราต้องมีฐานรายได้ เรากำจัดความยากจนในประเทศของเราได้
ทุกครั้งที่มีการพูดคุย เรื่องการเข้าไปแทรกแซงแบบนี้
คำตอบมักจะเป็น "มันแพงเกินไป"
สหรัฐฯ ใช้เงินจำนวนมหาศาล ไปกับโครงการสวัสดิการปีที่แล้ว
ปัญหาของแนวความคิดนั้นคือ
มันสันนิษฐานว่าการไม่ลงทุน ในโครงการราคาแพงพวกนี้
เราจะประหยัดเงินได้ แต่ความจริงก็คือไม่ใช่เลย
เราจ่ายให้แก่ความยากจนทุกวัน
จ่ายให้กับผลผลิตที่ลดลง จ่ายให้ตลาดแรงงาน
จ่ายในรูปแบบของค่าใช้จ่าย ด้านสุขภาพและอาชญากรรมที่เพิ่มขึ้น
นักสังคมวิทยา มาร์ก แรงก์ ประมาณการไว้ว่า
ว่าความยากจนในเด็กในอเมริกา ทำให้ต้องเสียเงินราวหนึ่งล้านล้านดอลลาร์ต่อปี
ปัญหาอีกอย่างที่เราเจอคือมันมีโครงการมากมาย
ที่สำคัญและเป็นประโยชน์มาก ต่อผู้คนมากมายที่ต้องการมัน
แต่เราไม่ได้ทำให้มันง่ายเลย
ที่จริงเราทำให้มันยากมาก กว่าจะได้ความสงเคราะห์อะไรสักอย่าง
แม้แต่ของที่มีอยู่แล้วตามกฎหมาย ไว้ให้คุณ
บิล คุณรู้เรื่องมาตรการเงินโอนแก้จนคนขยัน มันได้มาไม่ง่ายเลย
นี่คือแบบฟอร์ม 1040 ที่มีสองหน้า
ส่วนนี่คือคู่มือการกรอกหนาร้อยกว่าหน้า
ที่มาพร้อมกับแบบฟอร์มสองหน้านี้
เราจะดูกันว่าคุณจะสามารถช่วยให้คน
ขอเงินจากมาตรการเงินโอนแก้จนคนขยันได้ไหม
บิล ผมว่าผมให้ดินสอคุณไว้ดีกว่า เผื่อไว้
มาตรการเงินโอนแก้จนคนขยัน คือการคืนภาษีที่สำคัญที่สุด
ที่มีไว้ให้แก่ครัวเรือนที่มีรายได้ปานกลางถึงต่ำ
มันอาจได้รวมแล้วถึงหลายพันดอลลาร์
ถือว่าเป็นโครงการ สู้กับความยากจนในประเทศที่ใหญ่ที่สุด
มันจึงสำคัญมากที่ต้องคำนวณให้ถูกต้อง
เราจะเริ่มด้วยตัวอย่าง ซึ่งก็คือมาเรีย จอห์นสัน
- ผมชอบรูปเธอ - ใช่
เธอเป็นแม่เลี้ยงเดี่ยว มีลูกสองคน
เธอทำงานสองงาน ก็คือทำงานหลายงาน มีลูกหลายคน
ถ้าคุณมีคำถามอะไร…
มาตรการเงินโอนแก้จนคนขยัน
ถ้าคุณรวมจำนวนเงิน ที่ไม่มีการจ่ายออกไปในแต่ละปี
แต่ละปีจะเหลือเงินประมาณ 17,000 ล้านดอลลาร์
"พนักงานโบสถ์ พระ…" ให้ตายสิ "เงินเพิ่มพิเศษค่าออกรบ"
และถ้ารวมยอดเงินช่วยเหลือ ที่ไม่ได้ใช้ทั้งหมด ทุกปี
เงินช่วยเหลือผู้ยากไร้ กว่า 140,000 ล้านดอลลาร์ที่ไม่มีการเบิกจ่าย
เราเอาภาระด้านการบริหารจัดการ ไปให้โครงการเหล่านี้แบก
ผมคิดว่าใครที่คิดจะมายื่นขอ
ประกันการว่างงาน หรือแสตมป์อาหาร มันควรจะทำได้ง่ายๆ
ง่ายเหมือนที่ผมหยิบมือถือออกมาแล้วกดสั่ง
อาหารนกหรืออะไรก็แล้วแต่ แล้วมันก็มาส่งให้ผมในวันรุ่งขึ้น
- คำตอบคือ "ไม่" - โอเค โห นี่มันสุดๆ จริงๆ
คุณมั่นใจแค่ไหนว่าคุณกรอกถูกต้อง
อย่างที่คุณเห็น เงินที่จะได้หรือไม่ได้สูงมากเลยนะ
ผมมั่นใจ 80 เปอร์เซ็นต์ว่าผมกรอกถูก
ฉันจะส่งคำตอบให้ คุณจะได้เทียบกับสิ่งที่คุณกรอกลงไป
ผมหายไป 5,000 ดอลลาร์เลย อุ่ย!
ผมชินกับแบบฟอร์มพวกนี้นะ แต่ไอ้นี่เป็นแบบฟอร์มที่ซับซ้อนมาก
คือคุณต้องกรอกตรงโน้นตรงนี้ ต้องอ่านคำจำกัดความ
- ใช่ - พระเจ้า
ทำงานสองที่กับเลี้ยงลูกสองคนยังต้องมาเจอนี่อีก
- เลี้ยงลูกแฝด - เลี้ยงลูกแฝด
ความซับซ้อนของโครงการระดับรัฐ
โครงการของรัฐบาลกลาง ที่คนจนต้องรับมือ มันซับซ้อนสุดๆ
และหลายโครงการเหล่านั้น จากจำนวนคนที่มีสิทธิ์
เรียกว่าน้อยกว่าครึ่ง ที่สามารถได้ประโยชน์จากมันได้จริง
ในบางแง่ คุณอาจพูดได้ว่า นั่นเป็นครึ่งที่ต้องการมันมากที่สุด
มันยาก โดยเฉพาะเมื่อพวกเขา กำลังเผชิญวิกฤต ที่จะได้ในสิ่งที่ต้องการ
"เพราะฉะนั้น"
ฉันไม่เคยพูดเรื่องภาษีกับพี่ชายฉันเลยสักครั้ง
- แต่ฉันเคยคุยกับคริสตี้นิดหน่อย - หวังว่านะ
คริสตี้เป็นคนทำภาษีให้ฉัน
ตกลงคะแนนเป็นยังไง
คะแนน 82 97 กับ 93
- ว้าว - พี่นำ
ตอนนี้ฉันเหลือแต่สระ
พี่เป็นคนเก็บไว้เองนะ
คริสตี้กับฉันคล้ายกันมาก ความแตกต่างอย่างหนึ่งระหว่างเราคือ
ฉันแบบว่าถูกตามใจและโชคดีในหลายๆ เรื่อง
แต่แบบว่าฉันมักจะมีทัศนคติมองโลกในแง่ดี
ฉันคิดว่าสำหรับผู้ประกอบการ ต้องแบบนี้แหละถึงจะประสบความสำเร็จ
ใช่ มันช่วยได้มาก
แล้วยิ่งถ้ามันไปได้สวย ก็จะยิ่งมองโลกแง่ดีขึ้นอีก
- แล้วเธออยู่ตรงไหน - ฉันอยู่ระหว่างพวกพี่นะ
- ใช่ - ใช่
ฉันว่าถ้าเขาไม่มองโลกในแง่ดี
เขาคงจะทำเรื่องงานการกุศล ที่ทำอยู่นี่ไม่ไหวหรอก
เพราะมันน่ากลัวไม่ใช่ย่อย
แต่การทำงานของสมองเขา บางทีในหัวเขา เขาคงจะ
เขาคงจะมีความคิดแล้วว่าเรื่องพวกนี้จะแก้ยังไง
ตอนที่พวกเราที่เหลือ คิดว่าอะไรๆ หมดหวังแล้ว เขามีแผน
ฤดูร้อนที่ผ่านมา วอร์เรน บัฟเฟตต์ และบิลกับเมลินดา เกตส์
ประกาศแนวคิดเรื่อง "การให้คำปฏิญาณ"
พวกเขากำลังขอให้มหาเศรษฐีของอเมริกา
เข้าร่วมกับพวกเขา ให้สละทรัพย์สินครึ่งหนึ่งที่มีอยู่ไป
วอร์เรนกับเมลินดากับผม ร่วมกับคนอื่นๆ ที่เป็นคนทำการกุศลรายใหญ่ๆ
ไปกินมื้อค่ำกัน แล้วก็คุยกันว่า
"คุณเลือกการกุศลที่จะทำยังไง" "ทำไมถึงลงทุนลงแรงนัก"
"ทำไมถึงคิดว่าคนอื่นไม่ค่อยจะ"
เห็นชัดว่าในงานการกุศล คุณค่อนข้างโดดเดี่ยว
มันบังคับให้คุณคิดถึง ความตายของคุณ พินัยกรรมของคุณ
หัวข้อที่เรามักจะพักไว้ไม่ไปคิดถึงมัน
แล้วคิดว่าค่อยมาจัดการทีหลัง
เมื่อพวกเขาเซ็น จะหมายความว่ายังไง
หมายถึงพวกเขาจะสละเงินส่วนใหญ่ไป…
- หรือแค่… - ส่วนใหญ่
คนที่อยู่ในกลุ่มนี้ เยอะเลยที่ตั้งใจจะสละทรัพย์สินมากถึง 99%
การขอให้คนรวยๆ สละเงินอย่างน้อยครึ่งหนึ่ง
ผมแปลกใจนะที่มันได้ผลไม่เลวเลย
เห็นได้ชัดว่ามีเพียงส่วนน้อยที่คิดว่า ความร่ำรวยของพวกเขาเป็นเหมือนฐานันดร
พวกเขาเลยอยากส่งต่อให้แก่ลูกๆ ของพวกเขา
แล้วก็มีคนมากมาย
ที่ไม่เคยเจอปัญหาเลยว่าใครที่จะเป็นคนสละ
คนที่เข้าร่วมคำปฏิญาณนี้ได้เรียนรู้จากกันและกัน
เป็นแรงบันดาลใจให้กันและกัน และเราหวังว่าจะมีคนเข้าร่วมหลายสิบคน
และตอนนี้เราได้มากกว่า 300 คนแล้ว
ด้วยการสละทรัพย์สมบัติของเขา ก็เหมือนกับบิล เกตส์
เรียกเก็บภาษีรายได้ และภาษีความมั่งคั่งกับตัวเขาเอง
และฉันคิดว่าสิ่งที่เขาทำอยู่ ก่อให้เกิดคำถามที่น่าสนใจซึ่งก็คือ
เขาควรเป็นคนตัดสินใจ ว่าจะทำยังไงกับเงินของเขามากกว่ารัฐบาลไหม
และคุณจะเห็นข้อโต้แย้งจากทั้งสองฝ่าย
แต่ปัญหาคือ
มหาเศรษฐีมากมายไม่ทำเหมือนบิล เกตส์
พวกเขาจะเก็บเงินไว้เองหรือไม่ถ้าจะมอบให้
ก็จะมอบให้กับสิ่งที่ ไม่จำเป็นต้องเพื่อสาธารณประโยชน์เสมอไป
บางคนบอกว่า "ว้าว มหาเศรษฐีให้เงินคืนกลับมาเยอะมาก"
ผมไม่ประทับใจสุดๆ
งานการกุศลของมหาเศรษฐีส่วนใหญ่ หลักๆ แล้วก็คือการได้เอาชื่อคุณ
ไปแปะบนตึกมหาวิทยาลัยหรูๆ หรือพิพิธภัณฑ์ มันก็แค่ความอยากได้หน้า
แน่นอน การกุศลมีองค์ประกอบ ด้านอัตตาและชื่อเสียงอยู่ด้วย
แต่ถึงอย่างนั้น สุดท้ายแล้วคุณต้องถามว่า
"มันทำให้สังคมดีขึ้นจริงหรือไม่"
แล้วมหาเศรษฐีอย่างบิล เกตส์ล่ะคะ
มูลนิธิบิลและเมลินดา เกตส์ช่วยชีวิตคนนับล้าน
ผมไม่คิดว่าจะมีใครปฏิเสธเรื่องนั้นได้ แต่ในทางกลับกัน
ผมอยากย้ายไปอยู่โลกที่รัฐบาลที่มีทุนที่เหมาะสม
ทำงานที่คนใจบุญที่หาได้ยากพวกนี้ทำมากกว่า
มูลนิธิเกตส์มอบทุน ให้แก่โครงการที่เสี่ยงและล้ำยุค
ที่หน่วยงานของรัฐ ซึ่งต้องตอบคำถามผู้เสียภาษีไม่สามารถทำได้
(อุตตรประเทศ อินเดีย)
อินเดียเป็นประเทศที่สำคัญมาก ต่อรากฐานของงานของเรา
เราสามารถทำงานร่วมกับรัฐบาล
เพราะพวกเขาก็มีเป้าหมาย ที่จะลดความไม่เท่าเทียมและยกระดับประชาชน
ชัดเจนว่าเราสามารถเลือกคน
ที่กำลังอุทิศชีวิตแก้ปัญหาเหล่านี้อยู่แล้ว
และให้ทุนพวกเขาไปเต็มที่ และตั้งเป้าหมายให้สูงๆ ได้
บิล ตามที่เราดูปัญหา ความไม่เท่าเทียมในอินเดียกันมา
พวกผู้หญิงไม่มีสิทธิ์ได้โอกาสแบบเดียวกันนั้นเลย
ดังนั้นโครงการสำคัญโครงการหนึ่ง ที่รัฐบาลเปิดตัวไป
คือกลุ่มช่วยเหลือตนเอง
พวกนี้เป็นกลุ่มของผู้หญิงสิบถึง 20 คนในหมู่บ้าน
อะไรที่จะช่วยระดมข้อมูล ขยายการเข้าถึงตลาด
การเข้าถึงบริการธนาคารให้พวกเขา
เราเห็นผู้หญิงหลายคนที่เริ่มต้นธุรกิจเล็กๆ
ทุกวันนี้เรามีผู้หญิงรวมกลุ่มกัน 90 ล้านคน
พวกเขาสะสมเงินรวมกันได้ถึงหกพันล้านดอลลาร์
ทำไมคุณถึงกู้เงินคะ
เพื่อมาทำนาค่ะ
เราเชื่อว่าถ้าเราขยายงานแบบนี้ต่อไปได้เรื่อยๆ
เราจะสามารถสร้างงานได้ 50 ถึง 75 ล้านตำแหน่ง
ในชนบทของอินเดียในอนาคตอันใกล้นี้
- เราคือยอดหญิงแห่งอินเดีย - เราคือยอดหญิงแห่งอินเดีย
- เราไม่ใช่ดอกไม้ แต่เป็นประกายไฟ - เราไม่ใช่ดอกไม้ แต่เป็นประกายไฟ
คือเราต้องสามารถพูดได้เต็มปากว่า ยังมีความไม่เท่าเทียมกันอีกมาก
และเราได้ทำอะไรเพื่อแก้ไข ที่คืบหน้าอย่างน่าตื่นตะลึง
การตระหนักรู้ถึงความไม่ดีต่างๆ มันสูงพอแล้ว
จนคนมักจะสับสนจนคิดไปว่าโลกกำลังแย่ลง
บางครั้งผมก็พบว่าตัวเองพูดว่า
"เดี๋ยวนะ เรามาเรียนรู้จากสิ่งที่เราทำได้ดี
และความก้าวหน้าที่น่าทึ่งที่เราทำได้กันดีกว่า"
(10 ตุลาคม 2023)
วันนี้คือจุดเริ่มต้นของจุดจบ ของอัตราค่าจ้างขั้นต่ำรองในชิคาโก
ผ่าน สามสิบหกคน
เมื่อไม่กี่ชั่วโมงก่อน สภาเมืองลงมติยกเลิกระบบดังกล่าว
ญัตตินี้ผ่านแล้ว
นี่เป็นครั้งแรกใน 22 ปีที่ฉันจัดการชุมนุมมา
ที่เราได้เห็นผู้บัญญัติกฎหมายส่วนใหญ่พูดว่า
"ไม่ เราต้องยืนอยู่ข้างแรงงาน"
กฎหมายในชิคาโกที่ผ่านนี้ หมายถึงว่าแรงงานพวกนี้จะหาเลี้ยงตัวเองได้
การใช้เงินเพื่อช่วยเหลือประชาชนจะลดลง
นั่นแหละที่นับเป็นประวัติศาสตร์ของช่วงเวลานี้
และในทุกระดับ
ตั้งแต่นักแสดงค่าตัวสูง จนถึงพนักงานร้านอาหารที่ได้รับค่าจ้างต่ำสุด
ผู้คนลุกขึ้นมาเรียกร้องมากขึ้น
สิ่งนี้หมายความว่ายังไง
นี่อาจเป็นจุดจบของงานค่าแรงต่ำ อย่างที่เรารู้จักกันอยู่ตอนนี้
เมื่อคุณมองช่วงเวลาที่ยาวนานของคำถามเหล่านี้
สิ่งที่คุณเห็นคือความไม่เท่าเทียมนั้นไม่คงที่
ในปี 1964 เมื่อรัฐบาลจอห์นสัน เริ่มสงครามกับความยากจน
สิบปีต่อมา เส้นความยากจน ลงมาที่ครึ่งหนึ่งของปี 1960
มันสร้างความแตกต่างอย่างมาก
ถ้าทำสำเร็จได้ขนาดนั้นทั้งที่อุปสรรคมากมาย เหตุผลสำคัญข้อหนึ่ง
คือเพราะคนอเมริกันทั่วไป
กดดันผู้ออกกฎหมายของพวกเขา ให้ยกประเด็นนี้ขึ้นเป็นเรื่องสาธารณะ
นั่นหมายถึงเส้นทางที่ดีที่สุดที่เรามี ในการขจัดความยากจน
คือการล่มหัวจมท้ายกัน และเรียกร้อง
มันเรียกร้องและต้องการความสนใจ
จากคนที่ฉลาดที่สุด และคนที่มีอิทธิพลมากที่สุด
ไม่ใช่แค่นักเคลื่อนไหวที่ลงสู่ท้องถนน แต่จากมหาเศรษฐีอย่างบิล เกตส์
ผมตื่นเต้นกับอีก 20 ปีข้างหน้า ซึ่งเป็นตอนที่เราจะใช้เงินทั้งหมดนี่
มีนวัตกรรมมากมายที่จะเกิดขึ้นในอนาคต
และไม่มีอะไรที่มีไว้ให้พวกอภิชนเท่านั้น
คำบรรยายโดย วราภรณ์ วราสภานนท์