Εσύ προσωπικά πώς νιώθεις για τα κουνούπια;
Σίγουρα με εκνευρίζουν.
Το καλοκαίρι στο Σιάτλ,
ξέρεις, σε δαγκώνουν και κάνεις μελανιές.
Αλλά δεν έχω ζήσει ποτέ πουθενά που να υπήρχε ελονοσία.
Τα κουνούπια του γένους Ανωφελές μεταδίδουν την ελονοσία στον άνθρωπο
η οποία μεταφέρεται από τον άνθρωπο στο έντομο
και πάλι στον άνθρωπο.
Η ελονοσία σκοτώνει 400.000 παιδιά τον χρόνο.
Αλλά δεν υπάρχει πουθενά στις πλούσιες χώρες.
Άρα, είναι μια παραμελημένη ασθένεια.
Όσον αφορά τις ασθένειες,
η ευκαιρία είναι να αναπτύξουμε πρωτοπόρες τεχνολογίες
όπως εμβόλια, αντισώματα,
ακόμα και κάποιες πιο αμφιλεγόμενες όπως η γονιδιακή επεξεργασία.
Έτσι, θα προσπαθήσουμε να εξαλείψουμε αυτές τις ασθένειες
από προσώπου γης.
Θα ήταν ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της ανθρωπότητας
η εξάλειψη της ελονοσίας.
ΤΙ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ;
ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΞΕΓΕΛΑΣΟΥΜΕ ΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ;
ΠΤΕΡΥΓΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ ΣΙΑΓΑ, ΚΕΝΙΑ
Η ελονοσία είναι μεγάλο πρόβλημα εδώ.
Πρέπει να πας νοσοκομείο
κι αν δεν έχεις λεφτά, η ελονοσία θα σε σκοτώσει.
Σκοτώνει τα μωρά.
Έχει σκοτώσει πολλά μωρά.
Σκότωσε ένα μωρό απ' την οικογένειά μου.
Ήταν της αδερφής μου.
Άρχισε να έχει σπασμούς.
Ανέβασε υψηλό πυρετό. Δεν έχασα χρόνο.
Την έφερα κατευθείαν εδώ.
Είχε ελονοσία σε πολύ ισχυρό στάδιο.
Συγγνώμη, κοριτσάκι μου.
Έχουμε μία φιάλη οξυγόνου.
Μπορείς να μας τη γεμίσεις οξυγόνο;
Όταν κάθεσαι σε αυτούς τους θαλάμους, βλέπεις πόσο τραγική είναι η κατάσταση
καθώς δεν υπάρχει ποτέ επαρκές προσωπικό
επειδή η ελονοσία είναι εποχιακή. Όταν ξεκινά η περίοδος των βροχών
τότε ο πληθυσμός των κουνουπιών μεγαλώνει εκθετικά.
Όταν ήμουν μικρός, δεν θυμάμαι καν πόσα επεισόδια ελονοσίας πέρασα.
Ακόμα βλέπω καθαρά την εικόνα του πατέρα μου.
ΑΜΠΝΤΟΥΛΑ ΝΤΙΑΜΠΑΤΕ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ
Στεκόταν στο κρεβάτι μου και με κοιτούσε.
Μπορούσα πραγματικά να δω στα μάτια του πόσο πολύ φοβόταν.
Αν η ελονοσία σκότωνε 600.000 ανθρώπους στις ΗΠΑ ή στην Ευρώπη,
το πρόβλημα θα είχε αλλάξει τελείως.
ΙΔΡΥΜΑ ΓΚΕΪΤΣ ΣΙΑΤΛ, ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ
Η ελονοσία τείνει κυρίως να συγκεντρώνεται στους φτωχότερους πληθυσμούς
που δεν έχουν πρόσβαση στην υγεία.
Το τόξο από το Μάλι, την Μπουρκίνα Φάσο, την Ακτή Ελεφαντοστού,
μέσω Νιγηρίας και Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό
δείχνει τα μέρη όπου η ένταση της μετάδοσης που πρέπει να τερματιστεί
είναι κάτι που δεν έχουμε αντιμετωπίσει ξανά.
ΠΩΣ ΤΑ ΚΟΥΝΟΥΠΙΑ ΔΙΑΔΙΔΟΥΝ ΤΗΝ ΑΣΘΕΝΕΙΑ
Η ελονοσία είναι ένα παράσιτο που κολλάς από το τσίμπημα ενός κουνουπιού.
Το παράσιτο ταξιδεύει και μολύνει το συκώτι σου.
Αφού μείνει στο συκώτι για ένα διάστημα,
ένα μολυσμένο ηπατικό κύτταρο θα απελευθερώσει 400.000 επιπλέον παράσιτα
που θα εισβάλλουν στα ερυθρά αιμοσφαίρια.
Το παράσιτο εισβάλλει στα ερυθρά αιμοσφαίρια, τα επεξεργάζεται,
μετά τους προκαλεί ρήξη για να εισβάλλει όλο και περισσότερο.
Έτσι κυριεύει το κυκλοφορικό σύστημα.
Όταν όλα τα ερυθρά αιμοσφαίρια που έχουν μολυνθεί διαλυθούν, το νιώθεις.
Νιώθεις έντονο ρίγος, πολύ υψηλό πυρετό και ιδρώτα.
Είσαι εξαντλημένος.
Κάποιες φορές, σε χτυπάει τόσο βαριά
που έχεις ναυτία και κάνεις εμετό. Και είναι μια σχετικά ήπια περίπτωση.
Όσο εξελίσσεται, μπορεί να οδηγήσει σε αναπνευστική δυσχέρεια,
να προκαλέσει μακροχρόνια αναιμία, φλεγμονή στον εγκέφαλο
και πολλές φορές, μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο.
Τα μικρότερα παιδιά, οι ευάλωτοι και οι έγκυες γυναίκες θα βιώσουν
μια πολύ βαριά μορφή της ελονοσίας.
Αρχικά, η ελονοσία ήταν μια μορφή υδρόβιων φυκιών,
πριν από 600 με 800 εκ. χρόνια.
Έχει ακόμα κατάλοιπα της φωτοσύνθεσης.
Πιστεύουμε ότι η σύγχρονη ελονοσία προήλθε από τα πουλιά
πριν από περίπου 130 εκ. χρόνια.
Είναι μια συμβιωτική σχέση.
Τα παθογόνα μάς χρησιμοποιούν ουσιαστικά για να αναπαραχθούν
και η ελονοσία απαιτεί δύο ξενιστές.
Χρειάζεται το κουνούπι και έναν δεύτερο ξενιστή.
Μπορεί να είναι άνθρωπος, ερπετό, αμφίβιο ή πίθηκος.
Όλοι έχουμε ελονοσία.
Ο κόσμος δεν της δίνει σημασία.
Οι Αμερικανοί είναι πολύ καλοί στο να μη σκέφτονται τίποτα
που δεν τους επηρεάζει άμεσα.
Η ελονοσία ήταν κάτι που επηρέασε τους παππούδες μου.
Στις αρχές του 20ού αιώνα, ήταν μεγάλη υπόθεση.
Το Κέντρο Ελέγχου Νόσων είναι στην Ατλάντα
γιατί εκεί η ελονοσία ήταν καταστροφική.
Τα κουνούπια που φέρουν ελονοσία είναι κοντά
και ψάχνουν το βραδινό τους στο ανθρώπινο αίμα.
Η ελονοσία ήταν πολύ μεγάλη υπόθεση σ' αυτήν τη χώρα
και τώρα πια έχει σχεδόν εξαφανιστεί.
Πλέον δεν πεθαίνουμε από ελονοσία γιατί μπορούμε να την ελέγξουμε.
Ας γυρίσουμε στη μεγάλη παγκόσμια προσπάθεια εξάλειψης της ελονοσίας
που ξεκίνησε στα μέσα του 20ού αιώνα.
Ένα εργαλείο εξάλειψης ήταν η περιβαλλοντική τροποποίηση
αφανίζοντας τα μέρη αναπαραγωγής των κουνουπιών
διεξάγοντας ψεκασμούς μεγάλης κλίμακας με εντομοκτόνα.
Όλα αυτά λειτούργησαν τότε.
Ωστόσο, τώρα δεν αποτελούν τα σωστά εργαλεία
στα μέρη όπου η ελονοσία παραμένει εδραιωμένη.
Άλμα με σκι. Συναρπαστικό, έτσι;
Τη δεκαετία του 1990 εγώ και η Μελίντα σκεφτόμασταν
πού θα έπρεπε να πάνε οι πόροι.
Ψάξαμε τις κυριότερες αιτίες παιδικής θνησιμότητας
και εκπλαγήκαμε όταν είδαμε ότι ήταν η πνευμονία, η διάρροια και η ελονοσία.
Όταν είδα πόσο λίγα λεφτά διατίθενται για την ελονοσία
ήταν τρομερά σοκαριστικό.
Χρησιμοποιούνται τόνοι DDT για τη φρικτή αρρώστια που προσβάλλει τα παιδιά μας.
Πάλι ο πόλεμος, καταστροφικός και φρικτός, συνεισφέρει με μία από τις ανακαλύψεις του
και σώζει ζωές.
Ο στρατός χρηματοδοτούσε την καταπολέμησή της
γιατί πήγαιναν σε μέρη με ελονοσία και πέθαιναν.
Μετά, τα φάρμακα που προστάτευαν τους στρατιώτες θεωρήθηκαν αρκετά καλά
και έπαψε πια να είναι προτεραιότητά τους.
Δίνονται πιο πολλά χρήματα σε φάρμακα για τη φαλάκρα απ' ότι για την ελονοσία.
Η φαλάκρα είναι ένα τρομερό πράγμα.
Το 2000, ιδρύεται το Ίδρυμα Γκέιτς,
και μπορούσε να γίνει προτεραιότητά μας το να σώζουμε τις ζωές παιδιών.
Έτσι, θα κάναμε κάτι πραγματικά μεγάλο.
Η ελονοσία χειροτερεύει.
Οι κουνουπιέρες κάνουν μεγάλη διαφορά.
Στο τέλος θα υπάρξει εμβόλιο.
Όσον αφορά τα λεφτά, αυτό που θέλουν οι Αμερικανοί,
δεν υπάρχει κάτι που να αξίζει περισσότερο.
Γνώρισα τον Μπιλ Γκέιτς όταν συναντηθήκαμε για τσιζμπέργκερ
και μιλήσαμε για την παγκόσμια υγεία.
Νομίζω ότι τον προσβάλλει
η ανόητη και ακαταλόγιστη σπατάλη σε οτιδήποτε
πέρα από την ανθρώπινη ζωή.
Φαίνεται να τον εξοργίζει, αλλά θα συζητήσει για όλα.
Τον πρώτο καιρό επικρατούσε μια τρέλα.
Ξέρεις ότι τον λέμε Kill Bill;
Θυμάμαι υπουργούς οικονομικών να είναι σε συναντήσεις και να τους λέει
"Λέτε ψέματα. Αυτό είναι ψέμα. Το ξέρετε πολύ καλά".
Κι εγώ να είμαι…
Είναι λίγο πανκ ροκ ο Μπιλ Γκέιτς. Δεν θα το λέγατε, έτσι;
Χρειάζονται νέα εμβόλια για να επιζήσουν τα παιδιά.
Πόσο προσπαθούμε όλοι σαν μια ανθρωπότητα να βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον;
Μαζέψαμε 30 εκ. δολάρια για την ελονοσία.
Σοκαρίστηκα που έτσι γίναμε ο μεγαλύτερος χρηματοδότης στον τομέα.
ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΟΝΟΣΙΑ
Όσοι πεθαίνουν από ελονοσία δεν έχουν φωνή στην αγορά.
Δεν υπάρχει ευκαιρία για κέρδος.
Η αγορά των σκυλοτροφών είναι 40 φορές μεγαλύτερη από την αγορά για την ελονοσία.
Από το 1990, μειώσαμε την ακραία φτώχεια και την παιδική θνησιμότητα στο μισό.
Συνήθως πιστεύετε
ότι όταν ο Μπιλ λέει ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι όντως ισχύει.
Πιστεύεις ότι θα τα καταφέρουμε;
Απολύτως.
ΑΜΠΟΥΤΖΑ, ΝΙΓΗΡΙΑ
Πες μου για τον Ντιαμπάτε.
Ο Ντιαμπάτε τρέχει το πρότζεκτ Target Malaria στην Μπουρκίνα Φάσο.
Το ερευνητικό του υπόβαθρο ήταν η εντομολογία.
Τα κουνούπια;
Ναι. Είναι εξειδικευμένος
στο να βρίσκει πού μαζεύονται για να ζευγαρώσουν.
-Γεια. Χαίρομαι που σε βλέπω. -Γεια σου. Κι εγώ.
Αρχικά, θα πω ότι τα στατιστικά τραβάνε την προσοχή.
Από τα 247 εκατομμύρια περιστατικά παγκοσμίως κάθε χρόνο,
η Αφρική έχει περίπου 235 εκατομμύρια κρούσματα…
-Απίστευτο. -…μόνη της.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι
ότι όταν κοιτάς τα συμβατικά εργαλεία που έχουμε,
δηλαδή τις κουνουπιέρες και τα καινούργια φάρμακα και όλα,
έχουν κάνει απίστευτη δουλειά.
Ως τώρα, φαίνεται ότι έχουν φτάσει το προστατευτικό όριο.
Με τα σημερινά εργαλεία
φαίνεται σαν να κάθεσαι σε ένα πολύ γρήγορο αμάξι
και στόχος σου είναι το φεγγάρι. Πώς θα τα καταφέρεις;
Χρειάζεσαι διαφορετικό κινητήρα.
Πρέπει να προσπαθήσουμε και να ερευνήσουμε
με στόχο να βρούμε καινούργια εργαλεία.
ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ
Για να νικήσουμε την ελονοσία πρέπει να συνδυάσουμε διάφορα εργαλεία.
Πρέπει να βελτιωθούμε στην εύρεση των κουνουπιών
και στην αποφυγή της μετάδοσης στον κόσμο.
Πρέπει να προστατεύσουμε περισσότερο τον κόσμο
και να σκοτώνουμε τα παράσιτα που φτάνουν σε αυτούς.
Εξετάζουμε επίσης
το πώς μπορείς να προστατευτείς αν σε τσιμπήσουν
και να βεβαιωθείς ότι το παράσιτο δεν θα ριζώσει.
Ο λόγος που ακόμη ασχολούμαστε μ' αυτό
είναι επειδή αυτό το παράσιτο έχει περίπλοκο κύκλο ζωής.
Σε κάθε στάδιο του κύκλου ζωής του το παράσιτο μοιάζει διαφορετικό.
Έχει ένα σωρό πολύπλοκους μηχανισμούς
που χρησιμοποιεί για να μπερδέψει το ανοσοποιητικό σύστημα
και να ξεφύγει όταν προσπαθήσει να το καταπολεμήσει.
Το παράσιτο εξελίσσεται.
Τα φάρμακα που έχουμε έχουν σώσει πολλές ζωές,
αλλά πλέον το παράσιτο είναι ανθεκτικό σ' αυτά.
Για να φτιάξουμε εμβόλιο, πρέπει να το ξεγελάσουμε για τα καλά.
Προφανώς, ο μεγάλος στόχος μας είναι να έχουμε ένα αποτελεσματικό εμβόλιο
που να είναι φτηνό, αξιόπιστο
και να μπορεί να διανεμηθεί σε όλο τον κόσμο.
ΣΙΑΓΙΑ, ΚΕΝΙΑ
Πώς είσαι;
Καλά.
Εδώ έγιναν οι σημαντικές μελέτες για το εμβόλιο ελονοσίας RTS,S.
Όταν κάναμε την πρώτη δοκιμή,
όλα έγιναν σ' αυτά τα δωμάτια.
Έχω μεγάλη ιστορία ανάμεσα σε αυτά τα δύο δωμάτια.
Είχα δουλέψει για το εμβόλιο ελονοσίας για σχεδόν επτά χρόνια.
Ήμασταν πολύ ενθουσιασμένοι όταν αρχίσαμε τη δοκιμή.
Πίστευα ότι θα πετύχει
και όταν πήραμε τα αποτελέσματα απογοητευτήκαμε πολύ.
Η ελονοσία προκαλεί θάνατο κάθε δύο λεπτά.
Νομίζω ότι αυτή είναι η αλήθεια.
Μιλάμε για περίπου δέκα με 15.000 θανάτους την εβδομάδα.
Κάθε βδομάδα, κάθε χρόνο.
Πρέπει να πάρεις τα δεδομένα στο χέρι,
να τα δεις και να βρεις άλλη λύση.
Αυτό με οδήγησε να στραφώ σε μια νέα παρέμβαση.
Απομονώσαμε ένα μονοκλωνικό αντίσωμα
που είναι πολύ αποτελεσματικό στην πρόληψη της ελονοσίας.
Το ερώτημα είναι "Είναι κάτι ασφαλές που μπορεί να λειτουργήσει;"
Αφού υπάρχουν μόνο μερικές εκατοντάδες παράσιτα ελονοσίας
που εγχέονται κάθε φορά που σε τσιμπάει κουνούπι,
αν μπορείς να σταματήσεις το παράσιτο με ένα σφηνάκι αντισώματος,
τότε μπορείς να σταματήσεις την ανάπτυξη της ελονοσίας στον ξενιστή.
Εμποδίζει τα παράσιτα πριν εισέλθουν στο συκώτι.
Λέγεται έλεγχος του ξενιστή.
Τους δίνεις την ανοσολογική αντίδραση που θέλεις.
Μπορούμε να δώσουμε μία δόση μια φορά
κι αυτή να παρέχει προστασία για έναν ολόκληρο χρόνο
ή θα χρειαζόσουν δεύτερη δόση στους έξι μήνες;
Έτσι σχεδιάστηκε η μελέτη και τώρα είμαστε στα μισά.
Έχουμε δώσει μία δόση
και θα δούμε τα δεδομένα των έξι μηνών.
Τελειώσαμε.
Έχουμε προσλάβει μέχρι στιγμής 324 παιδιά για το δεύτερο μέρος της δοκιμής.
ΑΣΘΕΝΟΦΟΡΟ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΤΗΣ ΣΙΑΓΙΑ
Η σύριγγα είναι του ενός ml. Βεβαιωθείτε ότι είναι ένα ml.
Το μωρό ήρθε για μια κανονισμένη επίσκεψη, δεν είναι άρρωστο.
Ποια επίσκεψη είναι αυτή;
-Η επίσκεψη 112. -Εντάξει.
-Ναι. -Εντάξει.
Στη δοκιμή συμμετέχουν κυρίως μητέρες.
Είμαι η Μπερναντίνα Οντιάμπο…
και είμαι 26 ετών.
Είμαι μητέρα δύο παιδιών.
Από δω ο Ίαν και η Μάργκαρετ.
Εδώ στη Σιάγια, ο κίνδυνος της ελονοσίας είναι υψηλός.
Ξέρουμε ότι υπάρχουν κάποια μέτρα που μπορούμε να πάρουμε μόνοι μας.
Το καθάρισα όσο πιο πολύ μπορούσα.
Δεν υπάρχουν στάσιμα νερά τριγύρω.
Κοιμόμαστε κάτω από επιστρωμένες κουνουπιέρες.
Χρησιμοποιούμε αντικουνουπικό.
Ακούσαμε για τις μελέτες ελονοσίας που διεξάγονται στην κομητεία Σιάγια.
Με ενδιέφερε πολύ αφού εγώ είμαι θύμα της ελονοσίας.
Ο μεγάλος μου γιος έπαθε ελονοσία όταν ήταν δύο μηνών.
Έτσι, όταν άκουσα για τις μελέτες αποφάσισα να συμμετάσχω.
Μόλις ξεκινήσαμε τη μελέτη, μας κάλεσαν.
Πήγαμε στο Κογκέλο.
Έπαιρναν αίμα για εξετάσεις.
Μετά από αυτό, τους δόθηκε μια δόση για την ελονοσία.
Βλέπεις ότι περνάμε στη δυτική Κένυα, αλλά βλέπουμε καλαμπόκι.
Σαν να είμαστε στη δυτική Νεμπράσκα.
Είναι η δεύτερη περιοχή μας. Εδώ είναι η κλινική του Κογκέλο.
Το Κογκέλο, είναι σε αγροτική περιοχή.
Είναι γνωστό γιατί εδώ γεννήθηκε ο πατέρας του Ομπάμα.
Πρέπει να καταλάβεις ότι αν φέρνεις μια νέα παρέμβαση,
θέλουν να ξέρουν καλά για τι δεδομένα πρόκειται.
Χαιρόμαστε που ο Μπομπ είναι εδώ σήμερα
για να μας ενημερώσει για το θέμα των μονοκλωνικών αντισωμάτων ελονοσίας.
Καλώς ήρθατε και σας ευχαριστώ που ήρθατε.
Όταν κάνουμε ένα εμβόλιο,
αυτό εισέρχεται και αναπτύσσουμε αντισώματα.
Παράγετε αντισώματα που είναι πολύ καλά
και προστατεύουν.
Αλλά και κάποια που δεν κάνουν τίποτα απολύτως.
Άρα, έχετε μια ομάδα αντισωμάτων.
Ποιος ξέρει τον Μάικλ Τζόρνταν;
Τον μπασκετμπολίστα.
Όχι;
Τον Μπαπέ;
Μπορεί να το σφραγίσει; Μπαπέ!
Τι πετυχημένο τελείωμα!
Ας υποθέσουμε ότι όλη η ομάδα σας ήταν σαν τον Μπαπέ.
Οι πιθανότητες να κερδίσει θα αυξανόταν.
Αυτό είναι το μονοκλωνικό αντίσωμα.
Πόσες δόσεις πρέπει να δοθούν;
Τώρα, μια δόση λειτουργεί για έξι μήνες.
Θέλουμε μια δόση να δουλέψει για έναν ολόκληρο χρόνο.
-Ευχαριστώ. -Ευχαριστώ για τις ερωτήσεις.
Η πιο συνηθισμένη ερώτηση αφορά το κόστος.
Αυτό για μένα είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο.
Δεν νομίζω ότι είναι αναγκαστικά επιστημονικό εμπόδιο.
Μετά προσπαθούμε να πείσουμε τον κόσμο ότι θα γίνεται πολύ φθηνότερα.
Αν μπορούν να μειώσουν το κόστος και να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα
τότε, όπου κι αν δώσεις το αντίσωμα, τα παιδιά δεν θα παθαίνουν ελονοσία.
Αυτό που κάναμε πάντα ήταν να παίρνουμε φάρμακα.
Μόλις ανεβάσεις πυρετό, παίρνεις τα φάρμακα.
Η κιγχόνη ευδοκιμεί στα ύψη της Νότιας Αμερικής
και κάποιος ανακάλυψε
ότι αν βράσεις τον φλοιό του δέντρου που είναι η κινίνη και το πιεις
θα αναρρώσεις από την ελονοσία πολύ γρήγορα.
Η ΚΙΝΙΝΗ ΘΕΡΑΠΕΥΣΕ ΤΗΝ ΕΛΟΝΟΣΙΑ
Το ενδιαφέρον για την κινίνη,
είναι ότι ένα από τα συστατικά της είναι το τόνικ.
Όταν μιλάμε για το τόνικ, αναφερόμαστε σε ένα φάρμακο.
Και το μεταλλικό νερό, το νερό κινίνης,
ήταν αυτό που οι ναύτες τον 18ο και 19ο αιώνα
έπαιρναν συνήθως προληπτικά.
Επειδή είναι πικρό
οι Βρετανοί στην Ινδία έβαλαν το τζιν για να κόψει τη γεύση
και γεννήθηκε το τζιν τόνικ.
Προφανώς, ο κόσμος τώρα δεν πίνει τζιν τόνικ για την ελονοσία.
Και ο καφές σχετίζεται.
Αρχικά, πλάσαραν τον καφέ ως θεραπεία κατά της ελονοσίας
κι αυτό μπήκε στην παράδοση του καφέ
και διαφημίζεται μέχρι και τα τέλη του 18ου αιώνα
ως θεραπεία για τον πυρετό.
Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι έκαναν μπάνιο σε ανθρώπινα ούρα.
Οι Ρωμαίοι φορούσαν φυλαχτά στον λαιμό με τη μαγική λέξη "Άμπρα Κατάμπρα".
Από εκεί προέρχεται, για να διώξει την ελονοσία.
Η ελονοσία είναι πολύ δύσκολο να εξαλειφθεί.
Υπήρξαν πολλές αποτυχημένες προσπάθειες.
Για πολύ καιρό,
αναρωτιόμασταν αν μπορούμε να εξαλείψουμε τις μολυσματικές ασθένειες.
Εξολοθρεύσαμε μία, την ευλογιά.
Κοντέψαμε την πολιομυελίτιδα, αλλά δεν τα έχουμε καταφέρει ακόμη.
Η ελονοσία, όμως, ανήκει σε άλλου είδους συζήτηση.
ΟΥΑΣΙΝΓΚΤΟΝ
-Γεια. Πώς είσαι; -Τόνι. Τι λέει;
-Καλώς ήρθες. -Ευχαριστώ.
Χαρά μου. Έλα μέσα.
Νομίζω ότι είναι μια σημαντική απόδειξη της ιδέας
αυτό που συμβαίνει τώρα στις μελέτες αντισωμάτων
που γίνονται στην Κένυα και αλλού,
αλλά νομίζω ότι αποπροσανατολιζόμαστε πριν φτάσουμε στο τελικό στάδιο.
Νομίζω ότι η εξάλειψη σε διάφορες περιοχές και χώρες
είναι κάτι απολύτως εφικτό με την ελονοσία.
Αλλά η εξάλειψη με την κλασική έννοια θα είναι κάτι πολύ δύσκολο
λόγω της επικράτησης των κουνουπιών, το κλίμα, την ανάγκη για έλεγχο.
Ελπίζω πολύ στην επιστήμη.
Τα εργαλεία μας θα βελτιωθούν τόσο που θα μας κάνουν πολύ φιλόδοξους
και θα προσπαθήσουμε να παρέμβουμε σε τόσο ακραίο βαθμό
ώστε να εξαλείψουμε το παράσιτο εντελώς από την περιοχή.
Υπάρχουν πολλά βήματα και προσεγγίσεις.
Να προσεγγίσεις τα κουνούπια ή τη θεραπεία ή την πρόληψη.
Τι χρειάζεται η δημόσια υγεία και ποια είναι η επιστημονική ευκαιρία;
Και είτε ακολουθείς τις υπάρχουσες επιστημονικές ευκαιρίες
ή δημιουργείς νέες επιστημονικές ευκαιρίες.
Για να καταπολεμήσουν τα κουνούπια
οι επιστήμονες μελετούν συνεχώς όσα μεταφέρουν ασθένειες.
Ψάχνουν νέους τρόπους να τα ελέγξουν και να τα καταστρέψουν.
Για να φτάσουμε στο μηδέν, πρέπει να δίνεις φάρμακα,
αλλά πρέπει να κυνηγάς και τα κουνούπια.
Μια από τις δυσκολίες που έχουμε είναι
ότι είναι μια ασθένεια που μπορεί να προληφθεί και να θεραπευθεί.
Ξεκίνησα την καριέρα μου κοιτώντας ένα κλουβί με κουνούπια
και ξαφνικά συνειδητοποίησα ότι αν σκοτώσεις αυτά τα κουνούπια
μπορείς να σταματήσεις όλα τα άλλα που έπονται.
Ιστορικά, το πιο διάσημο αντικουνουπικό είναι το DDT.
Είχε αρνητικές συνέπειες
και το περιβαλλοντικό κίνημα είπε ότι πρέπει να το απομακρύνουμε.
Υπάρχει μια ιδέα που λέμε γονιδιακή καθοδήγηση
που μέσω της γενετικής των κουνουπιών δεν αυξάνεται ο πληθυσμός τους.
Είναι ό,τι πιο συναρπαστικό έχουμε.
Ασχολήθηκα μ' αυτό γιατί όταν ήμουν παιδί με ενδιέφεραν πάντα τα έμβια όντα.
Οι γονείς μου με πήγαν στα Γκαλαπάγκος κι έτσι διάβασα Δαρβίνο.
Με γοήτευσε
το πώς είχε υφανθεί αυτή η πολυπλοκότητα της ζωής
και σκέφτηκα "Αυτό θέλω να μάθω να το κάνω".
"Θέλω να μάθω να διαμορφώνω είδη".
Αν μπορούσατε να εφεύρετε μια τεχνολογία που θα εξαφάνιζε την ελονοσία
θα το κάνατε;
Η απάντηση πρέπει να περιλαμβάνει την CRISPR.
CRISPR
Η τεχνολογία γονιδιακής επεξεργασίας CRISPR
κόβει μια συγκεκριμένη αλληλουχία σε ένα γονιδίωμα
και παρέχει μια αλληλουχία DNA που μπαίνει στο σημείο όπου κόβεται.
Έτσι φτιάχνεται αυτό που λέγεται γονιδιακή καθοδήγηση
και θα μας επιτρέψει να εξαπλώσουμε μια τροποποίηση από έναν οργανισμό
σε ολόκληρους πληθυσμούς στη φύση.
Στην καλύτερη μορφή, μια γονιδιακή καθοδήγηση που αναπαράγεται μόνη της
δεν έχει όρια πέρα από τους περιορισμούς κάθε είδους.
Δηλαδή, αν υπάρχει γονιδιακή ροή σε έναν πληθυσμό,
θα εξαπλωθεί για να τον επηρεάσει ολόκληρο.
Αν έχεις CRISPR, δηλαδή την ικανότητα αλλαγής γονιδίων,
και έχεις γονιδιακή καθοδήγηση που μεταβιβάζεται κληρονομικά,
θα μπορούσαμε να ξαναγράψουμε τα γονίδια αποφασίζοντας τι θα μεταβιβαστεί
και να τα κάνουμε όλα αρσενικά.
Έτσι, δεν θα μπορούν να ζευγαρώσουν με κανέναν.
Αν τα κάνεις όλα αρσενικά, αυτό θα είναι το τέλος αυτού του είδους
και θεωρητικά και το τέλος της ασθένειας.
Ο κόσμος αναρωτιέται αν μπορεί να βγει από τα κουνούπια
και να εισέλθει σε επικονιάζοντα έντομα που μας δίνουν καρπούς.
Υπάρχουν εύλογα ερωτήματα για μια τόσο ισχυρή τεχνική.
Τα κουνούπια έχουν και οφέλη για την κοινωνία.
Ανήκουν στα φυσικά οικοσυστήματα.
Άλλα ζώα τρέφονται μ' αυτά.
Οι πέστροφες, οι σολομοί.
Τα πουλιά και οι νυχτερίδες τα τρώνε.
Κάποιες ορχιδέες θα εξαφανίζονταν αν αυτά τα είδη κουνουπιών εξαφανίζονταν.
Τα κουνούπια είναι πολύτιμο κομμάτι σε οποιοδήποτε φυσικό οικοσύστημα.
Όταν αφαιρείς ένα είδος από ένα οικοσύστημα,
μπορεί να προκληθεί τροφική κλιμάκωση
από ακούσιες συνέπειες σε άλλα οικοσυστήματα.
Για παράδειγμα, όταν το μαμούθ εξαφανίστηκε,
εξαφανίστηκαν και τα άτυχα τσιμπούρια που τρέφονταν από αυτό.
Υπάρχουν πάνω από χίλια είδη κουνουπιών μόνο στην Αφρική.
Υπάρχουν τόσα είδη που αφαιρώντας μερικά,
όσων μεταδίδουν την ελονοσία, που είναι ελάχιστα,
η πιθανότητα να πάει κάτι στραβά οικολογικά είναι πολύ μικρή.
Όχι μηδενική, αλλά πολύ μικρή.
ΜΠΟΜΠΟ-ΝΤΙΟΥΛΑΣΟ, ΜΠΟΥΡΚΙΝΑ ΦΑΣΟ
Η έρευνα είναι μια μακρά διαδικασία.
Θέλουμε κάτι εδώ και τώρα, αλλά αν θες να κάνεις έρευνα,
όπως η συγκεκριμένη αυτή τεχνολογία που αναπτύσσουμε, θέλει χρόνο.
Συμμετέχω στο πρότζεκτ Target Malaria.
Χρησιμοποιούμε προηγμένα γενετικά εργαλεία για να απαλλαγούμε από την ελονοσία.
Δεν έχουμε ακόμη τα τροποποιημένα κουνούπια στην Αφρική για πολλούς λόγους.
Υπάρχουν τόσες πτυχές γύρω απ' το θέμα
που πρέπει τόσα πράγματα να μπουν σε σειρά
για να έχουμε κάτι πραγματικά ακλόνητο
και πολύ ασφαλές για την κοινότητα.
Η ελονοσία επικρατεί στην ύπαιθρο
και συμβαίνει την εποχή των βροχών.
Βάλε τα κουνούπια να διαδώσουν το γονίδιο για σένα
και ακόμη και σε μια πολύ δύσκολη περιοχή,
αν δεν έχεις πρόσβαση, το κουνούπι θα σου κάνει τη δουλειά.
Πραγματικά θεωρούμε ότι είναι ένα μετασχηματιστικό εργαλείο
αλλά είναι πολύ εύκολο να απελευθερωθούν κουνούπια στο πεδίο.
Θα μου πάρει μόλις 30 λεπτά,
αλλά πήρε επτά χρόνια να τα καταφέρουμε.
Αν ξεκινήσεις με τη γονιδιακή καθοδήγηση, μετά εξαπλώνεται και έχεις διάφορα θέματα
που δεν κοίταξες, θα είναι πολύ δύσκολο.
Πρέπει να δουλέψεις για να πάρεις την άδεια της κοινωνίας.
Δεν είναι κάτι δεδομένο. Πρέπει να χτίσεις εμπιστοσύνη μαζί τους.
Δεν μπορώ να εμφανιστώ σε ένα χωριό με έναν κουβά κουνούπια
λέγοντας ότι είμαι επιστήμονας και το κάνω για το καλό τους.
Ο κόσμος πρέπει να καταλάβει τι κάνεις.
Καλημέρα.
Πώς είσαι;
Πολύ καλά.
Καλημέρα.
-Πώς είσαι; -Πολύ καλά.
Τέλεια.
Χαιρόμαστε πολύ που σας καλωσορίζουμε εδώ.
Όπως βλέπετε, εδώ μελετούμε τα έντομα.
Εδώ είναι τα κουνούπια.
Ξέρουμε ότι υπάρχουν πολλές ανησυχίες εκεί έξω,
έτσι μερικές φορές είναι καλό
αν φέρεις τους αρχηγούς της κοινότητας
στο εργαστήριο και τους δείξεις
τα κουνούπια, πώς κάνεις τη μετατροπή,
και να τους επιτρέψεις να κάνουν οποιαδήποτε ερώτηση.
Όπως βλέπετε, όλο το κτίριο είναι βαμμένο λευκό.
Έτσι είναι πιο εύκολο να δούμε αν κάτι καθίσει στον τοίχο.
Με τους ανεμιστήρες, αν σταθείς εδώ, θα νιώσεις τον άνεμο.
Όλα γίνονται με τέτοιο τρόπο ώστε τα κουνούπια να μείνουν μέσα.
Όλα τα κουνούπια εδώ έχουν τροποποιηθεί γενετικά.
Να η παραφίνη που είναι σαν ανθρώπινο δέρμα.
Και η πηγή της θερμότητας που της βάζεις.
Ζεσταίνει την παραφίνη και τα κουνούπια το νιώθουν αμέσως.
Μόλις το νιώσουν, έρχονται και αρχίζουν να ρουφούν.
Έμαθα πολλά σήμερα στο εργαστήριο.
Έμεινα έκπληκτος με το πώς θα μπορούσε να τροποποιηθεί ένα κουνούπι.
Το κουνούπι είναι τόσο μικρό…
και το να μπορεί να τροποποιηθεί
είναι καταπληκτικό.
Αυτό το ονομάζουμε DNA.
Όταν ενσωματωθεί η τροποποίηση στο γονιδίωμα του κουνουπιού
θα δείτε ότι έχει κόκκινα μάτια.
Άρα τα μη τροποποιημένα κουνούπια δεν έχουν κόκκινα μάτια;
Όχι, δεν έχουν κόκκινα μάτια.
Είναι δύσκολο να αλλάξεις τη γενετική ενός είδους
και να είσαι βέβαιος για το ποιες είναι οι τελικές συνέπειες.
Μπορούμε να επεξεργαστούμε έναν υποδοχέα σε ένα κύτταρο που θα αποτρέψει τον HIV.
Θα αυξήσει τις πιθανότητες να πάθουν τη νόσο του Δυτικού Νείλου.
Οι περισσότεροι σήμερα θα έλεγαν ότι είναι εύκολη επιλογή.
Αλλά θα είναι έτσι και σε 10.000 χρόνια;
Μπορεί η ασθένεια του Δυτικού Νείλου να αφανίσει την ανθρωπότητα.
Είναι πολύ δύσκολο να προβλέψεις την κατάσταση.
Σίγουρα κάποιοι θα λένε
πως ακόμα και το όφελος της μείωσης των θανάτων από ελονοσία
δεν δικαιολογεί το άνοιγμα του Κουτιού της Πανδώρας.
Διαφωνώ απολύτως μ' αυτό.
Αν έχεις μόνο μερικά είδη στην Αφρική,
θα μείωνες την ασθένεια κατά 80 τοις εκατό.
Δεν βρίσκεται στη λίστα της εργαλειοθήκης του Δρ Κακού
και δυστυχώς, αυτή η λίστα δεν είναι άδεια.
-Δεν βρίσκεται εκεί. -Όχι.
Πολύ συχνά ο κόσμος θα σου πει
ότι αν αφαιρέσεις τα κουνούπια, τότε τι θα γίνει;
Η ερώτησή μου είναι ότι έχουμε 600.000 θανάτους κάθε χρόνο.
Κάτι κακό συμβαίνει ήδη.
Πρέπει να κάνεις κάτι γι' αυτό.
Είναι ακόμη δύσκολο να έρχεσαι από κάπου αλλού
και να λες σε μια χώρα ότι θες να χρησιμοποιήσεις τον κόσμο της
γιατί θα ωφεληθεί πολύ, αλλά δεν είσαι σίγουρος, και στο τέλος
θα αποφασίσουμε τι θα κάνουμε όταν τελειώσουμε με την τεχνολογία.
Όλη η ιστορία της αποικιοκρατίας είναι λευκοί που πηγαίνουν στην Αφρική
να χρησιμοποιήσουν ανθρώπους σαν να είναι ορυκτά ή κάτι παρόμοιο.
Ο πληθυσμός θέλει πραγματικά να πετύχει αυτό το πρότζεκτ
γιατί έχουμε δει πολύ σοβαρές περιπτώσεις ελονοσίας…
ΜΠΑΡΟ ΛΑΣΙΝΑ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ
…και ο κόσμος ζητά απελπισμένα να βρεθεί μια κατάλληλη λύση.
Αν είναι το περιβάλλον σου, εσύ αποφασίζεις.
Εγώ δεν ζω στην Αφρική και τα παιδιά μου δεν κινδυνεύουν από ελονοσία,
αλλά αν τα παιδιά μου κινδύνευαν και ζούσαν εκεί,
θα έλεγα να γίνει αμέσως.
Αυτοαναπαραγωγή, κάντε το αμέσως, τέρμα οι οικολογικές δοκιμές πεδίου.
Αν τα παιδιά μου κινδύνευαν, θα έλεγα κάντε το.
Μη χάνετε άλλο χρόνο.
Αυτό είναι ένα καλό παράδειγμα
του γιατί εμείς στον ανεπτυγμένο κόσμο
πρέπει να δώσουμε προσοχή σε παγκόσμιες ασθένειες σε όλο τον κόσμο.
Υπάρχουν δύο λόγοι.
Πρώτον, νομίζω ότι έχουμε ηθική ευθύνη ως πλούσια χώρα
να μην υποφέρει ο κόσμος αδικαιολόγητα από ασθένειες που θεραπεύονται
εξαιτίας του πού έτυχε να γεννηθούν
αλλά υπάρχει ένα βάσιμο προσωπικό συμφέρον
όταν έχεις να κάνεις με μολυσματικές ασθένειες.
Μπορούν να εισχωρήσουν σε άλλες περιοχές.
Το Κέντρο Πρόληψης προειδοποιεί
μετά από πέντε κρούσματα ελονοσίας στις ΗΠΑ.
Έκτακτα νέα από το Μέριλαντ…
Πρώτη μόλυνση από ελονοσία μετά από 40 χρόνια.
Η ελονοσία είναι αδυσώπητη.
Αν κοιτάξουμε την κλιματική αλλαγή,
θα δούμε πως τα πράγματα χειροτερεύουν.
Δεν θέλουμε ο κόσμος να βρεθεί στη θέση που όταν κάτι πάει στραβά
δεκάδες με εκατοντάδες χιλιάδες άτομα να πεθαίνουν από ελονοσία.
Έχουμε ένα ευπαθές περιβάλλον στις ΗΠΑ
ειδικά σε περιοχές του Νότου όπου το κλίμα είναι ζεστό
και βρίσκουμε το κουνούπι Ανωφελές.
Η πιθανότητα τοπικής μετάδοσης είναι πολύ ανησυχητική.
ΣΤΟ ΜΕΡΙΛΑΝΤ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΚΡΟΥΣΜΑ ΕΛΟΝΟΣΙΑΣ ΣΕ 40 ΧΡΟΝΙΑ
-Καλησπέρα. -Καλησπέρα.
-Πώς είναι η οικογένεια; -Καλά.
-Είστε όλοι καλά; -Ναι.
Από το πρωί, ξέρετε τι συνέβη;
Τι;
Επισκέφτηκα το εργαστήριο να δω πώς πάει η ελονοσία.
Πώς αναγνωρίζει κάποιος ένα τροποποιημένο κουνούπι;
Όταν τα κοιτάς, τα τροποποιημένα έχουν κόκκινα μάτια.
Μαμά, Ίαν, πώς είστε;
Καλά είμαι.
Ίαν, πες γεια στον γιατρό!
Εντάξει.
Τον τελευταίο μήνα,
από τότε που ήρθες στην κλινική δεν έχει κανένα πρόβλημα το παιδί;
-Είναι καλά. -Εντάξει.
Θες να αναφέρεις κάτι για το παιδί;
Έχουν περάσει έξι μήνες.
Επισκέψεις στο σπίτι και στην κλινική ξανά και ξανά.
Είμαι πολύ προνομιούχα που συμμετέχω σ' αυτήν τη μελέτη
γιατί το αγόρι μου είναι καλά.
Δεν έχει διαγνωστεί με ελονοσία εδώ και έξι μήνες.
Πριν, φοβόμουν
επειδή υπήρξα κι εγώ θύμα της ελονοσίας.
Αν και δεν έχει αποδειχθεί ότι θα πετύχει,
αλλά ελπίζουμε να συμβεί τα επόμενα χρόνια.
Προσεύχομαι με ταπεινότητα
αυτό το αντίσωμα
να δουλέψει.
Έτσι, δεν φοβάμαι.
Τα ανασχεδιασμένα κουνούπια θα μείνουν μαζί τους
μέσα στο εργαστήριο;
Μη φοβάστε τα τροποποιημένα κουνούπια.
Ο στόχος αυτής της εργασίας είναι να εξαφανίσουμε τα θηλυκά κουνούπια
για να καταπολεμηθεί η ελονοσία.
Φοβόμαστε γιατί συχνά ακούμε ότι οι λευκοί έχουν κάνει διάφορα
και άλλαξαν τις ασθένειές μας.
Αν πάτε στο εργαστήριο,
η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για κάτι συγκλονιστικό.
Ο κόσμος εκεί δουλεύει σκληρά και η δουλειά πάει πολύ καλά.
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως είναι μια ασθένεια των φτωχών
και όταν αρρωσταίνουν τα παιδιά
δεν μπορούν να πάνε σχολείο
και έτσι δεν μπορούν να βρουν δουλειά
και να βγάλουν τα προς το ζην.
Οι γονείς πρέπει να τα φροντίσουν και δεν δουλεύουν.
Πρέπει να ξοδέψουν λεφτά για τη θεραπεία
και οι δαπάνες υγείας τους αυξάνονται. Για να βγουν απ' αυτόν τον κύκλο
είναι καίριο να βγουν από τον κύκλο της φτώχειας.
Όσο η ελονοσία σκοτώνει ανθρώπους εδώ στην Αφρική
και καταστρέφεται η οικονομία μας,
θα δυσκολευτούμε να εξελιχθούμε.
Εδώ είναι οι ρίζες μου. Εδώ γεννήθηκα, εδώ μεγάλωσα.
Οι δικοί μου είναι εδώ.
Κανείς δεν θα φτιάξει τη χώρα μου.
Πρέπει να το κάνω εγώ.
Όλοι εμείς.
Γεια σου.
-Γεια σου. -Γεια σου.
Η ελπίδα μου είναι να αφανίσουμε την ελονοσία στα χρόνια που μου μένουν.
Η δική μου στα χρόνια που μένουν σε μένα, πιο σκληρός περιορισμός, οπότε…
Θα είσαι μια χαρά. Απλώς φρόντισε την υγεία σου.
Πάντα έχεις κάτι πριν ταΐσεις το πράγμα
όπου καταλαβαίνεις τι να βάλεις στην ενδιάμεση μνήμη,
αλλά ο ειδικός στα μαθηματικά…
Ο Μπιλ Γκέιτς είναι εκεί που πρέπει.
Όσα λέγονται εξωτερικά…
Η ιδέα ότι έχεις τέτοιο μυαλό που προσπαθεί να βρει τη λύση
δουλεύοντας με κάθε τρόπο.
Αυτό είναι πολύ καλό.
Δημιουργώντας, ας το πούμε, μια αρχιτεκτονική συστήματος…
Αν δεν υπήρχε, θα έπρεπε να τον εφεύρουμε.
Αλλά αν το κάναμε, κανείς δεν θα πίστευε έναν τέτοιο χαρακτήρα.
Νομίζω ότι είναι άντρας που θέλει να είναι χρήσιμος.
Είναι κάπως όμορφο.
Έχει να κάνει με τα αποτελέσματα.
Ακόμα και οι άντρες με τις πιο βαθιές τσέπες,
δεν μπορούν να λύσουν τέτοια προβλήματα. Είναι πολύ μεγάλα.
Χρειαζόμαστε βοήθεια από την κυβέρνηση και εδώ μπαίνει η υποστήριξη.
Εδώ μπαίνει η ιστορία και αυτοί που την αφηγούνται.
Χρειαζόμαστε εξίσου τη λογική αλλά και τη φαντασία.
Ο κόσμος αντιμετωπίζει πολλές μεγάλες προκλήσεις τώρα,
αλλά πιστεύω ότι θα βρούμε λύση.
Ο κόσμος έχει βελτιωθεί και απολαμβάνω να είμαι ένα μικρό μέρος αυτού.
Υπάρχουν προκλήσεις της πολιτικής πόλωσης
και περιορισμένοι πόροι και η αποφυγή της κλιματικής καταστροφής
και πρέπει να προωθήσουμε την καινοτομία για να τα ξεπεράσουμε όλα.
Θα το καταφέρουμε.
Θα είναι σε 15 ή σε 20 ή σε 30 χρόνια;
Εξαρτάται από την καλή δουλειά και τις προτεραιότητες.
Υποτιτλισμός: Ελισσάβετ Σίκαλου