Co myślisz o komarach?
Irytują mnie.
Latem w Seattle
gryzą i wyskakują potem bąble.
Ale nigdy nie mieszkałem w miejscu, w którym występuje malaria.
Komary widliszki przekazują malarię człowiekowi,
a człowiek z kolei przekazuje ją następnym moskitom,
które zarażają kolejnych ludzi.
Malaria zabija 400 000 dzieci rocznie.
Ale nie w bogatych krajach.
Więc ta choroba jest raczej ignorowana.
WRÓG PUBLICZNY NR 1
Jeśli chodzi o choroby,
możemy rozwinąć nowoczesne technologie
takie jak szczepionki, przeciwciała,
a nawet bardziej kontrowersyjne techniki takie jak edycja genów,
i wykorzystać te technologie do usunięcia tych chorób
z powierzchni ziemi.
Jednym z największych osiągnięć ludzkości
byłoby zniszczenie malarii.
CO DALEJ?
CZY POKONAMY CHOROBY?
ODDZIAŁ DLA CHORYCH NA MALARIĘ HRABSTWO SIAYA, KENIA
Malaria jest tu dużym problemem.
Musisz iść do szpitala,
a jeśli nie masz pieniędzy, malaria cię zabije.
Może zabić dziecko.
Zabiła już wiele dzieci.
W tym dziecko, które było mi bliskie.
Dziecko mojej siostry.
Zaczęła mieć konwulsje.
Miała wysoką gorączkę. Nie marnowałam czasu.
Przywiozłam ją tutaj.
Miała bardzo silną malarię.
Wybacz, maleńka.
Mamy jedną butlę.
Możesz napełnić ją tlenem?
Siedząc na takim oddziale, widzi się, że wszyscy biegają jak szaleni.
Obsada zawsze jest tam zbyt mała,
bo malaria jest sezonowa. Nadchodzi pora deszczowa
i populacja komarów rośnie wykładniczo.
Nawet nie umiem policzyć, ile razy miałem malarię w dzieciństwie.
Wciąż widzę wyraźnie mojego ojca.
ABDOULAYE DIABATÉ GŁÓWNY BADACZ
Stał przy moim łóżku i patrzył na mnie.
W jego oczach widziałem wielki strach.
Gdyby malaria zabijała 600 000 ludzi w Stanach czy w Europie,
podejście byłoby zupełnie inne.
FUNDACJA GATESÓW SEATTLE, WASZYNGTON
Malaria jest najbardziej skoncentrowana w najbiedniejszych populacjach
z małym dostępem do opieki zdrowotnej.
Mamy łuk od Mali, przez Burkinę Faso, Wybrzeże Kości Słoniowej,
Nigerię, po Demokratyczną Republikę Konga.
Gdzie intensywność transmisji, którą trzeba powstrzymać,
jest największa.
JAK KOMARY ROZPRZESTRZENIAJĄ CHOROBY?
Malaria to pasożyt wprowadzany do organizmu podczas ukąszenia komara.
Pasożyt wędruje do wątroby,
gdzie po pewnym czasie
jedna zakażona komórka wątroby może uwolnić 400 000 nowych pasożytów,
które atakują czerwone krwinki.
Pasożyt atakuje czerwoną krwinkę, trawi ją
i wreszcie rozrywa, by atakować kolejne.
Przejmuje krwiobieg.
Chory czuje te rozrywane zakażone krwinki.
Ma dreszcze, gorączkę, silnie się poci.
Jest wyczerpany.
W niektórych przypadkach
występują mdłości i wymioty. A to i tak dość łagodny przebieg.
Postępująca choroba może prowadzić do zaburzeń oddychania,
wywołać długotrwałą anemię, zapalenie mózgu,
a nawet śmierć. Stanowczo zbyt często.
Małe dzieci, osoby osłabione i kobiety w ciąży doświadczają
malarii w największym stopniu.
Pierwotnie malaria była odmianą alg wodnych.
Jakieś 600 do 800 milionów lat temu.
Wciąż ma szczątkowe pozostałości mechanizmu fotosyntezy.
Sądzimy, że współczesna malaria pochodzi od ptaków.
Powstała jakieś 130 milionów lat temu.
To relacja symbiotyczna.
Patogeny wykorzystują nas, by się rozmnażać.
Malaria potrzebuje dwóch żywicieli.
Komara i drugiego żywiciela:
człowieka, gada, płaza, małpy człekokształtnej.
Wszyscy mamy malarię.
Ludzie nie zwracają na to uwagi.
Amerykanie są szczególnie dobrzy w ignorowaniu tego,
co nie dotyczy ich bezpośrednio.
Kontakt z malarią mieli jeszcze moi dziadkowie.
U progu XX wieku to była poważna sprawa.
Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom jest w Atlancie,
bo tam malaria zbierała największe żniwo.
W pobliżu są komary malaryczne.
Poszukują kolacji z ludzkiej krwi.
Kiedyś malaria była w tym kraju poważnym problemem.
Teraz nikt o niej nie myśli.
Nie umieramy już na malarię, bo umiemy ją kontrolować.
Jeśli cofniemy się do ery światowego programu walki z malarią
uruchomionego w połowie XX wieku,
zobaczymy, że stosowano wtedy modyfikację środowiska,
likwidację miejsc lęgowych komarów
i opryski środkami owadobójczymi na dużą skalę.
To wtedy działało.
Teraz niekoniecznie są to najlepsze narzędzia,
jakich możemy użyć w rejonach malarycznych.
Skoki narciarskie. Fajne, prawda?
To było w latach 90. Zastanawialiśmy się z Melindą,
gdzie przekazać nasze zasoby.
Sprawdziliśmy, na co umierają dzieci.
I, o dziwo, były to zapalenie płuc, biegunka i malaria.
Gdy zobaczyłem, jak mało pieniędzy przeznaczano na malarię,
byłem w szoku.
Do walki z tą straszną chorobą zużywa się dosłownie tony DDT.
Raz jeszcze wynalazek z czasów wojny
ratuje życia.
Kiedyś armie finansowały walkę z malarią, bo umierali na nią żołnierze.
Ale potem leki, które chronią żołnierzy, uznano za wystarczające
i przestał to być priorytet.
W tej chwili więcej pieniędzy wydaje się na leczenie łysienia niż malarii.
Fakt, łysienie jest straszne.
W 2000 roku powstaje Fundacja Gatesów.
Uznaliśmy, że ratowanie życia dzieci może być naszym priorytetem
i możemy w ten sposób wiele zmienić.
Z malarią jest coraz gorzej.
Moskitiery bardzo pomagają.
Kiedyś powstanie szczepionka.
Patrząc na stosunek jakości do ceny, co lubią Amerykanie,
trudno o lepszy.
Poznałem Billa Gatesa przy cheeseburgerze.
Rozmawialiśmy o zdrowiu.
Chyba czuje się urażony
bezmyślnym marnowaniem czegokolwiek.
Szczególnie ludzkiego życia.
To go wkurza. Ale potrafi się kłócić o wszystko.
Na początku było ostro.
Nazywamy go Kill Bill, wiecie?
Czasem na spotkaniach byli ministrowie finansów, a on mówił:
„Kłamie pan. To kłamstwo. Wie pan, że to kłamstwo”.
Myślałem wtedy…
Jest trochę punkrockowy. Pewnie go takiego go nie znacie.
Potrzebne są nowe szczepienia, by dzieci mogły żyć.
Jak bardzo ludzkość stara się pomóc sobie wzajemnie?
Przekazaliśmy 30 milionów dolarów na walkę z malarią.
Byłem w szoku, że była to największa dotacja na tym polu.
FORUM NA TEMAT MALARII
Ludzie, którzy umierają na malarię, nie mają głosu na rynku.
Nie ma tu szansy na zysk.
Rynek karmy dla psów jest 40 razy większy od rynku leków na malarię.
Od 1990 zmniejszyliśmy skrajne ubóstwo i śmiertelność dzieci o połowę.
Jak widać,
kiedy Bill mówi, że damy radę, to faktycznie damy.
Myślisz, że damy radę?
Oczywiście.
ABUDŻA, NIGERIA
Opowiedz mi o Diabatém.
Diabaté prowadzi projekt Target Malaria w Burkina Faso.
Ma wykształcenie entomologiczne.
Komary?
Komary. To ekspert
w wykrywaniu miejsc godowych komarów.
- Cześć. Miło cię widzieć. - Mnie również.
Po pierwsze, statystyki świetnie opowiadają historie.
Spośród 247 milionów przypadków rocznie na całym świecie
na Afrykę przypada około 235 milionów przypadków.
Niesamowite.
Problemem jest to,
że gdy spojrzymy na konwencjonalne narzędzia
takie jak moskitiery czy nowe leki,
świetnie się spisują.
Ale wygląda na to, że osiągnęły limit ochrony.
Nasze obecne narzędzia
to jakby jechać bardzo szybkim autem,
ale celem jest księżyc. Jak tam dotrzeć?
Potrzebujemy innego silnika.
Musimy włożyć dużo wysiłku i pracy
w opracowanie nowych narzędzi.
ANALIZA PRÓBKI
Aby pokonać malarię, musimy połączyć różne narzędzia.
Musimy skuteczniej pracować z komarami
i uniemożliwić im przekazanie pasożytów.
Musimy też lepiej chronić ludzi
i lepiej zabijać pasożyty, które już atakują ludzi.
Rozważamy też,
jak możemy chronić ukąszonych ludzi tak,
by pasożyt nie miał szans się zagnieździć.
Nadal mamy z tym problem,
bo pasożyt malarii ma skomplikowany cykl życia.
Wygląda on inaczej na każdym etapie.
Pasożyt malarii ma szereg skomplikowanych mechanizmów,
którymi dezorientuje układ odpornościowy.
W ten sposób unika naszych systemów obronnych.
Ten pasożyt ewoluuje.
Mamy leki, które uratowały wiele istnień.
Ale pasożyt właśnie rozwija odporność na nie.
Aby opracować szczepionkę, musimy go przechytrzyć.
Najważniejszym celem jest skuteczna szczepionka,
która jest tania, niezawodna
i którą można rozprowadzić na całym świecie.
HRABSTWO SIAYA, KENIA
Jak się masz?
Dobrze.
To tutaj prowadzono badania nad szczepionką przeciw malarii RTS,S.
Pierwsze próby
odbywały się w tych pokojach.
Mam więc w związku z nimi wiele wspomnień.
Szukam szczepionki na malarię od prawie siedmiu lat.
Bardzo się cieszyliśmy, zaczynając te próby.
Myślałem, że się uda.
Ale wyniki były bardzo rozczarowujące.
Malaria odbiera życie średnio co dwie minuty.
Tak mniej więcej wychodzi.
To jakieś 15 000 zgonów tygodniowo.
Co tydzień, co rok.
Trzeba zebrać dane,
spojrzeć na nie i spróbować inaczej.
To doprowadziło mnie do nowego pomysłu.
Wyizolowaliśmy przeciwciało monoklonalne,
które jest niezwykle skuteczne w zapobieganiu malarii.
Pytanie brzmi: „Czy to będzie bezpieczne i zadziała?”.
Przy każdym ukąszeniu
komar wpuszcza tylko kilkaset pasożytów malarii.
Jeśli na tym etapie powstrzymamy pasożyty przeciwciałami,
zatrzymamy rozwój malarii u tego nosiciela.
Wiąże pasożyty, zanim dostaną się do wątroby.
Nazywamy to kontrolą nosiciela.
Mają odpowiednią reakcję immunologiczną.
Czy możemy podać jedną dawkę
i czy ta dawka przeciwciał zapewni ochronę przez cały rok?
Czy będzie potrzebna druga dawka po pół roku?
Tak zaprojektowano te badania. Teraz jesteśmy w połowie.
Podaliśmy jedną dawkę
i będziemy analizować dane po pół roku.
Gotowe.
Do tej pory 324 dzieci przystąpiło do drugiej części prób.
AMBULANS HRABSTWO SIAYA
W strzykawce mamy jeden mililitr. Potwierdź, proszę.
Dziecko przyszło na umówioną wizytę. Dziecko nie jest chore.
Która to wizyta?
- Sto dwunasta - Sto dwunasta.
- Tak. - Dobra.
W testach biorą udział głównie matki.
Jestem Bernadina Odhiambo.
BERNADINA ODHIAMBO HRABSTWO SIAYA, KENIA
Mam 26 lat.
Mam dwoje dzieci.
Iana i Margaret.
W Siayi mamy wysokie zagrożenie malarią.
Wiem, że pewne działania ochronne możemy podjąć sami.
Wyczyściłam go jak najdokładniej.
W pobliżu nie ma wody stojącej.
Śpimy pod moskitierami.
Używamy środków odstraszających.
Słyszeliśmy o badaniach nad malarią w hrabstwie Siaya.
Byłam tym zainteresowana, bo jestem ofiarą malarii.
Mój starszy syn zachorował na malarię, gdy miał dwa miesiące.
Postanowiłam więc wziąć udział w testach.
Gdy testy się rozpoczęły, dali nam znać.
Pojechaliśmy do Kogelo.
Pobrali im krew do badań.
Potem podali szczepionkę.
Jedziemy przez zachodnią Kenię, ale widzimy kukurydzę.
To równie dobrze mogłaby być zachodnia Nebraska.
To nasza druga lokalizacja. Przychodnia w Kogelo.
Kogelo jest na wsi.
Szczyci się tym, że urodził się tu ojciec prezydenta Obamy.
Istotne jest to, że jeśli wprowadza się nowy zabieg,
zespół musi dobrze rozumieć, o co w nim chodzi.
Cieszymy się, że Bob jest dziś z nami,
by przekazać nam nowe informacje o przeciwciałach monoklonalnych malarii.
Witam i dziękuję za przybycie.
Gdy się szczepimy,
organizm reaguje na szczepionkę wytworzeniem przeciwciał.
Produkujemy przeciwciała,
które nas chronią.
A także takie, które nic nie robią.
Mamy cały zespół przeciwciał.
Wiecie, kim jest Michael Jordan?
Ten koszykarz.
Nie?
Dobra, a Mbappé?
Czy mu się uda? Mbappé!
Piękny finisz!
Wyobraźcie sobie, że macie drużynę samych Mbappé.
Szanse na wygraną tej drużyny wzrosną.
To jest przeciwciało monoklonalne.
Ile trzeba podać dawek?
Na tym etapie dawka wystarczyłaby na pół roku.
Chcemy rozciągnąć to do roku.
- Dziękuję. - Dziękuję za pytania.
Najczęściej pytają o koszty.
To dla mnie największa przeszkoda.
Niekoniecznie naukowa.
Potem próbujemy przekonać ludzi, że możemy to zrobić taniej.
Jeśli uda im się obniżyć koszty i utrzymać skuteczność,
w miejscach, w których to rozpowszechnimy, dzieci przestaną chorować.
Z malarią zwykle walczymy tak,
że gdy pojawia się gorączka, podajemy leki.
W Ameryce Południowej rosną drzewa chinowe.
Ktoś zauważył,
że jeśli ugotuje się korę, w której jest chinina, i wypije ten napar,
szybko zdrowieje się z malarii.
CHININA LECZY MALARIĘ KURUJ SIĘ
Ciekawe jest to, że chinina
to jeden ze składników toniku.
Tonik to dawna nazwa lekarstwa.
I tonik, wodę z chininą,
pili profilaktycznie żeglarze
w XVIII i XIX wieku.
Ma gorzki smak,
więc brytyjscy koloniści w Indiach dodali gin
i tak powstał gin z tonikiem.
Teraz nie pije się już ginu z tonikiem w celach ochronnych.
Kawa też ma z tym związek.
Początkowo kawę reklamowano jako lek na malarię.
To ważny element historii kawy.
Do końca XIX wieku promowano ją
jako środek na malarię.
Starożytni Egipcjanie kąpali się w ludzkim moczu.
Rzymianie nosili amulety z magicznym słowem „abrakadabra”.
Stąd się wywodzi. Miało chronić przed malarią.
Malarię bardzo trudno zwalczyć.
Było wiele nieudanych prób.
Długo
rozmawialiśmy o wyeliminowaniu chorób zakaźnych.
Udało się z jedną. Z ospą.
Byliśmy blisko z polio, ale jeszcze się nie udało.
Z malarią jest inaczej.
WASZYNGTON
- Cześć, Bill. - Cześć, Tony.
- Miło cię widzieć. - Dzięki za zaproszenie.
Nie ma za co.
100 NAJBARDZIEJ WPŁYWOWYCH
To ważny dowód słuszności koncepcji.
Te badania nad przeciwciałami
w Kenii i innych miejscach.
Ale obawiam się, że stracimy uwagę, zanim dojdziemy do finału.
Myślę, że eliminacja malarii w różnych regionach i różnych krajach
jest całkiem możliwa.
Ale całkowita jej likwidacja będzie bardzo trudna.
Ze względu na powszechność komarów, klimat, kwestię kontroli.
Ale bardzo liczę na naukę.
Nasze narzędzia będą w końcu tak dobre,
że wprowadzimy zabiegi tak intensywne,
że całkowicie wyeliminujemy pasożyty w tym rejonie.
Jest wiele kroków i dróg.
Komary, leczenie, prewencja.
Czego potrzebuje służba zdrowia i jakie są możliwości naukowe?
I albo rozwijamy istniejące możliwości,
albo tworzymy nowe.
By zwalczyć to zagrożenie,
naukowcy nieustannie badają komary przenoszące choroby.
Szukają nowych sposobów, by je opanować i niszczyć.
By osiągnąć cel, musimy dać ludziom leki.
Ale musimy też zająć się komarami.
Jednym z problemów jest to,
że mamy chorobę, której można zapobiec i ją leczyć.
Zaczęłam moją karierę od spojrzenia na klatkę z komarami
i zrozumienia, że jeśli zabiję te komary,
mogę zatrzymać wszystko, co wydarzy się później.
Najsłynniejszym narzędziem do walki z komarami jest DDT.
Miało negatywne skutki
i ruch ekologiczny powiedział, że nie możemy już go używać.
Istnieje koncepcja napędu genowego.
Polega na wykorzystaniu genetyki komarów tak, by ich populacja nie rosła.
To nasze nowe, ekscytujące narzędzie.
Zająłem się tym, bo w dzieciństwie zawsze interesowały mnie żywe istoty.
Rodzice zabrali mnie na Galapagos. I zacząłem czytać Darwina.
Byłem zafascynowany tym,
jak misternie utkany jest gobelin życia.
I postanowiłem się tego nauczyć.
Chciałem umieć kształtować gatunki.
Gdyby dało się opracować metodę, która wyeliminuje malarię,
zrobilibyście to?
Odpowiedź wiąże się z napędem CRISPR.
Edycja genomu CRISPR to takie genowe nożyczki,
które pozwalają wyciąć jedną konkretną sekwencję
i wstawić na jej miejsce inną sekwencję DNA.
Można dzięki niej stworzyć napęd genowy,
który umożliwi rozprzestrzenienie zmiany w jednym organizmie
na całą populację na wolności.
Taki samonapędzający się napęd genowy na pełną skalę
nie ma ograniczeń w obrębie jednego gatunku.
Jeśli w populacji istnieje przepływ genów,
zmiana rozprzestrzeni się na całą populację.
Mając CRISPR, zdolność do zmiany genów,
i napęd genowy, który dziedzicznie przekazuje zmianę,
możemy modyfikować geny i decydować, co zostanie przekazane.
Możemy uzyskać same samce,
które nie będą mogły z nikim się rozmnażać.
Jeśli będą wyłącznie samce, będzie to koniec tego gatunku.
I, teoretycznie, koniec tej choroby.
Ludzie pytają, czy to może wyjść poza komary.
Przejść na owady zapylające, dzięki którym mamy owoce.
Jest wiele zasadnych pytań o tak potężną technologię.
Komary mają też zalety.
Są częścią naturalnych ekosystemów.
Żywią się nimi inne zwierzęta.
Pstrągi, łososie.
Jedzą je ptaki. Nietoperze.
Niektóre storczyki pewnie by wyginęły bez tych gatunków.
Komary są cenną częścią naturalnego ekosystemu.
Jeśli usuniemy z ekosystemu jeden gatunek,
może dojść do kaskady troficznej.
Konsekwencje mogą objąć inne ekosystemy.
Na przykład, gdy wyginął mamut włochaty,
wymarły też kleszcze, które na nim pasożytowały.
W samej Afryce mamy ponad tysiąc gatunków komarów.
Jest tyle gatunków, że po usunięciu kilku,
które roznoszą malarię, a jest ich niewiele,
szanse na problemy ekologiczne są bardzo małe.
Niezerowe, ale bardzo małe.
BOBO-DIOULASSO, BURKINA FASO
Badania to długi proces.
Chcemy mieć coś już teraz. Ale jeśli mamy prowadzić badania
pod kątem konkretnej technologii, potrzebujemy na to czasu.
Należę do projektu Target Malaria.
Korzystamy z zaawansowanych narzędzi genetycznych, by pokonać malarię.
Nie mamy jeszcze w Afryce komarów z napędem genowym. Z wielu powodów.
Wiąże się z tym mnóstwo elementów.
Wszystkie części układanki muszą być na miejscu,
by powstało coś solidnego
i bezpiecznego dla społeczności.
Malaria występuje głównie na wsi.
W porze deszczowej.
Jeśli komary mają rozprzestrzenić ten gen,
to nawet w trudnych rejonach,
do których nie mamy dostępu, komary odwalą robotę za nas.
To narzędzie może wiele zmienić.
A wypuszczenie komarów w terenie jest bardzo łatwe.
Zajmie mi to może pół godziny.
Ale pracujemy nad tym już 7 lat.
Jeśli już teraz uruchomimy napęd genowy,
a nie wzięliśmy pod uwagę
jakichś aspektów, będzie to problem.
Trzeba pracować ze społecznością, zdobyć poparcie.
To nie jest coś oczywistego. Trzeba zbudować ich zaufanie.
Nie mogę wpaść do wioski z wiadrem komarów,
bo jestem naukowcem i działam dla ich dobra.
Ludzie muszą rozumieć, co ja robię.
Dzień dobry.
Jak się masz?
Dobrze. Dziękuję.
Dzień dobry.
- Jak tam? - Świetnie.
Dziękuję.
Bardzo miło nam was gościć.
Jak widzicie, to nasze insektarium.
Tu są te komary.
Wiemy, że budzi to wiele obaw.
Czasem dobrze jest
zaprosić przywódców społeczności
do insektarium i pokazać im
komary, jak je zmieniamy.
Wysłuchać ich pytań.
Jak widzicie, cały budynek jest pomalowany na biało.
Dzięki temu łatwiej dostrzec, gdy coś siada na ścianie.
Jeśli staniecie tutaj, poczujecie powiew wentylatorów.
Zaprojektowaliśmy to wszystko, by komary pozostały w środku.
Wszystkie komary na tej linii zostały genetycznie zmodyfikowane.
Mamy tu parafinę. Przypomina ludzką skórę.
Mamy też źródło ciepła.
Rozgrzewamy w nim parafinę. Komary od razu to czują.
Wtedy przylatują i zaczynają ssać.
Dużo się dziś nauczyłem w insektarium.
Byłem zdumiony, jak można modyfikować komary.
Są takie małe…
TRAORE SY SOUMALO
LIDER KOMITETU WIOSKI SOUROUKOUDINGA
Nazywamy to DNA.
Gdy zmiana wejdzie do genomu komara,
oczy robią mu się czerwone.
Czyli komary bez modyfikacji nie mają czerwonych oczu?
Zgadza się, nie mają czerwonych oczu.
Nie da się zmieniać kodu genetycznego gatunku
i mieć całkowitą pewność, co z tego wyniknie.
Możemy zmienić receptor w jednej komórce, co uchroni ludzi przed zarażeniem się HIV.
Ale zwiększy też szansę na zarażenie wirusem Zachodniego Nilu.
Większość ludzi powie dziś: „Łatwa decyzja”.
Ale czy będzie łatwa za 10 000 lat?
Może się okazać, że ten wirus zniszczy ludzkość.
Trudno jest przewidzieć przyszłość.
Niektórzy powiedzą,
że nawet mniejsza liczba zgonów z powodu malarii
nie uzasadnia otwarcia puszki Pandory.
Nie zgadzam się z tym.
Eliminacja kilku gatunków w Afryce
zmniejszy obciążenie chorobą o 80%.
To nie jest pozycja z listy Doktora Zło.
A ta lista niestety nie jest pusta.
- Ale tego tam nie ma. - Nie.
Ludzie często pytają,
co się stanie, gdy pozbędziemy się komarów.
Odpowiadam, że co roku ginie 600 000 osób.
Coś złego już się dzieje.
Trzeba coś z tym zrobić.
Nie jest łatwo przylecieć z innego kraju
i powiedzieć, że chcemy wykorzystać miejscowych.
I może będą mieli z tego pożytek, ale nie jesteśmy pewni. A poza tym
to my zdecydujemy, co zrobić z tą technologią.
Cały kolonializm opierał się na tym, że biali przybywali do Afryki,
by eksploatować ludzi, jakby byli minerałami.
Ludziom bardzo zależy na sukcesie tego projektu,
bo widzieliśmy poważne przypadki malarii.
BARRO LASSINA PRZEDSTAWICIEL OKRĘGU
Ludzie desperacko potrzebują jakiegoś rozwiązania tego problemu.
To ich teren i ich decyzja.
Ja nie mieszkam w Afryce, moim dzieciom nie grozi malaria.
Ale gdyby groziła,
mówiłbym: „Działajcie”.
Sam się napędza? Do dzieła. Nie potrzeba dalszych prób terenowych.
Gdyby groziło to moim dzieciom, byłbym za.
Nie ma na co czekać.
To dobry przykład,
dlaczego kraje rozwinięte
powinny zwracać uwagę na choroby globalne.
Są dwa powody.
Po pierwsze, jako bogaty kraj mamy moralny obowiązek
udzielenia pomocy, by ludzie nie chorowali na uleczalne choroby.
Tylko przez to, gdzie się urodzili.
Ale mamy w tym również interes,
jeśli chodzi o choroby zakaźne.
Bo mogą przenikać do innych regionów.
CDC wydało nowe ostrzeżenie.
W Stanach potwierdzono pięć przypadków malarii.
Mamy wieści z Maryland…
Pierwsze zakażenie malarią od czterech dekad.
Malaria jest bezlitosna.
A ponieważ klimat się zmienia,
coraz więcej rzeczy może pójść nie tak.
Nie chcemy być w sytuacji, w której, jeśli coś pójdzie źle,
setki tysięcy ludzi umrą na malarię. Można tego uniknąć.
W Stanach mamy podatne środowisko.
Zwłaszcza na południu kraju, gdzie klimat jest ciepły
i występują komary widliszki.
Ryzyko lokalnej transmisji jest bardzo niepokojące.
PIERWSZE ZAKAŻENIE MALARIĄ W STANIE MARYLAND OD 40 LAT
- Dobry wieczór. - Dobry wieczór.
- Jak tam rodzina? - Dobrze.
- Wszystko gra? - Tak.
Wiecie, co się dziś stało?
Co?
Byłem w laboratorium, by zobaczyć postępy w pracach nad malarią.
Wiecie, jak można rozpoznać zmodyfikowanego komara?
Zmodyfikowane mają czerwone oczy.
Jak się macie?
Dobrze.
Ian, przywitaj się z doktorem!
Dobrze.
W ciągu ostatniego miesiąca,
odkąd byliście w klinice, nie było problemów?
- Ma się dobrze. - To dobrze.
Chcesz coś zgłosić na temat dziecka?
Minęło pół roku.
Wizyta domowa, klinika. Wizyta domowa, klinika.
Cieszę się, że biorę udział w tych próbach.
Bo mały czuje się dobrze.
Nie miał malarii od pół roku.
Wcześniej się bałam,
bo sama padłam ofiarą malarii.
Nie ma jeszcze dowodów, że to zadziała,
ale mamy nadzieję, że już za kilka lat się uda.
Modlę się,
żeby to przeciwciało
działało jak należy.
Nie boję się.
Te zmodyfikowane komary zostaną u nich?
W laboratorium?
Nie bójcie się tych zmodyfikowanych komarów.
Chodzi o to, żeby wyeliminować samice.
I pokonać malarię.
Boimy się, bo często słyszymy, że biali coś zrobili
i mamy przez to gorzej.
Możecie odwiedzić laboratorium.
To niesamowite.
Ludzie tam ciężko pracują i robią postępy.
Należy pamiętać, że malaria to choroba biednych.
A gdy dzieci chorują,
nie mogą iść do szkoły i się uczyć.
Jeśli się nie uczą, nie dostaną pracy
i nie zarobią na godne życie.
Rodzice chorych dzieci też nie mogą pracować.
Muszą wydać pieniądze na leczenie,
wydatki na zdrowie rosną. Wyrwanie się z tego cyklu
jest kluczowe dla wyjścia z biedy.
Dopóki malaria będzie zabijać ludzi w Afryce
i niszczyć naszą gospodarkę,
trudno będzie nam się rozwijać.
Tu są moje korzenie. Tu się urodziłem i wychowałem.
Mam tu całą rodzinę.
Nikt nie zbuduje mojego kraju za mnie.
Muszę to zrobić ja.
My musimy to zrobić.
Pa.
- Pa. - Pa.
Mam nadzieję, że wyeliminujemy malarię jeszcze za mojego życia.
Ja chcę się jej pozbyć jeszcze za mojego życia. To trudniejsze.
Będzie dobrze. Tylko dbaj o zdrowie.
Zawsze jest coś, zanim to wprowadzisz.
Musisz zdecydować, co wprowadzisz do wiersza poleceń.
Ale spec od matematyki…
Bill Gates jest tam, gdzie być powinien.
Tak zwane wtyczki…
To, że tak potężny umysł próbuje to rozgryźć.
Pracuje nad tym na różne sposoby.
To bardzo dobrze.
Tworząc, nazwijmy to architekturą systemu…
Gdyby nie istniał, musielibyśmy go stworzyć.
Ale gdybyśmy to zrobili, nikt by w to nie uwierzył.
Myślę, że to facet, który chce być pożyteczny.
To piękne.
Chodzi o wyniki.
Nawet ludzie z największymi majątkami
nie rozwiążą wielu problemów, bo są za duże.
Potrzebujemy wsparcia rządów. I tu zaczyna się rola aktywistów.
Ktoś musi opowiedzieć te historie.
Lewa i prawa półkula muszą ze sobą współpracować.
Świat mierzy się teraz z wieloma problemami.
Ale wierzę, że je rozwiążemy.
Ogólnie rzecz biorąc, świat jest lepszy. Cieszę się, że mogę być tego częścią.
Mamy wyzwania w postaci polaryzacji politycznej,
ograniczonych zasobów i groźby katastrofy klimatycznej.
Musimy napędzać innowacyjność, by sprostać tym wyzwaniom.
Damy radę.
Zajmie nam to 15 lat? A może 20 czy 30?
To zależy od dobrej pracy i traktowania tego priorytetowo.
Napisy: Paweł Awdejuk