1
00:00:03,000 --> 00:00:09,360
<i>Σήμερα, είναι από τις μεγαλύτερες
δημοκρατίες και στρατιωτικές δυνάμεις.</i>

2
00:00:09,520 --> 00:00:12,480
<i>Αλλά σε σταυροδρόμια μεταξύ ηπείρων,</i>

3
00:00:12,800 --> 00:00:16,040
<i>η Ισπανία έχει αντιμετωπίσει εισβολές</i>

4
00:00:16,160 --> 00:00:20,040
<i>από μέσα και έξω από την Ευρώπη.</i>

5
00:00:21,080 --> 00:00:24,920
<i>Είναι πεδίο μάχης για τη γη,</i>

6
00:00:25,280 --> 00:00:30,240
<i>τον πλούτο και, πάνω απ' όλα,
για τις ιδέες.</i>

7
00:00:31,680 --> 00:00:37,320
<i>Αυτή είναι η εκπληκτική ιστορία
της άμυνας της Ισπανίας.</i>

8
00:00:37,440 --> 00:00:39,600
<i>Μετά από αιώνες
θρησκευτικών συγκρούσεων,</i>

9
00:00:39,840 --> 00:00:45,520
θα πιαστεί σε μια παγίδα,
η οποία θα την καταστρέψει.

10
00:00:45,680 --> 00:00:50,080
<i>Μέσα από άγριες μάχες
για την προστασία του πλούτου της.</i>

11
00:00:50,240 --> 00:00:53,880
Όταν τελείωσε η τρομοκρατική επίθεση
στην πόλη, το Κάδιθ ήταν ερείπιο.

12
00:00:56,040 --> 00:01:01,640
<i>Όλα οδήγησαν σε έναν από τους πιο
πικρούς εμφυλίους του 20ού αιώνα.</i>

13
00:01:03,360 --> 00:01:05,800
Ο κόσμος άρχισε
να συρρέει στις σήραγγες.

14
00:01:05,960 --> 00:01:08,680
Χιλιάδες άντρες,
γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένοι

15
00:01:08,760 --> 00:01:13,600
προσπαθούν να ξεφύγουν
από τον εφιάλτη.

16
00:01:17,680 --> 00:01:20,960
<i>Κάθε χώρα είναι εγκλωβισμένη
στη γεωγραφία της,</i>

17
00:01:21,400 --> 00:01:24,880
<i>συνορεύοντας με βουνά, ποτάμια,</i>

18
00:01:25,200 --> 00:01:28,520
<i>θάλασσες ή ογκόλιθους.</i>

19
00:01:29,040 --> 00:01:32,160
<i>Κάθε χώρα πρέπει να υπερασπιστεί
τα σύνορα από επιθέσεις.</i>

20
00:01:34,920 --> 00:01:40,160
<i>Στη στεριά, στον αέρα
και στους ωκεανούς.</i>

21
00:01:41,800 --> 00:01:46,240
<i>Η εκπομπή εξερευνά απίστευτες δομές,</i>

22
00:01:46,920 --> 00:01:51,440
<i>ιδιοφυή όπλα και λαμπρές στρατηγικές</i>

23
00:01:51,640 --> 00:01:55,480
<i>που διαμόρφωσαν τις πιο σκληροτράχηλες
ευρωπαϊκές χώρες</i>

24
00:01:55,640 --> 00:01:58,680
<i>τα τελευταία χίλια χρόνια</i>

25
00:01:58,840 --> 00:02:03,720
<i>κι έπαιξαν κρίσιμο ρόλο στη δημιουργία
των εθνών που βλέπουμε σήμερα.</i>

26
00:02:06,360 --> 00:02:10,120
ΥΠΕΡΑΣΠΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

27
00:02:10,840 --> 00:02:13,960
ΙΣΠΑΝΙΑ

28
00:02:14,040 --> 00:02:17,480
<i>Τα τεράστια κάστρα,
παλάτια και καθεδρικοί της Ισπανίας</i>

29
00:02:17,640 --> 00:02:21,880
<i>είναι από τα πιο μεγαλειώδη
και εξωτικά στην Ευρώπη.</i>

30
00:02:24,240 --> 00:02:28,640
<i>Εντυπωσιακά μνημεία που ψιθυρίζουν
την επική ιστορία ενός έθνους.</i>

31
00:02:30,640 --> 00:02:36,880
<i>Μια ψυχή, σφυρηλατημένη σε βίαιες
συγκρούσεις μεταξύ δύο αυτοκρατοριών.</i>

32
00:02:39,080 --> 00:02:44,880
{\an8}<i>Στα νοτιοδυτικά της Ευρώπης, η Ισπανία
κατέχει την Ιβηρική Χερσόνησο,</i>

33
00:02:45,040 --> 00:02:48,680
{\an8}<i>σχεδόν ακουμπά
το βόρειο άκρο της Αφρικής.</i>

34
00:02:49,240 --> 00:02:51,200
{\an8}<i>Και 1.300 χρόνια πριν,</i>

35
00:02:51,360 --> 00:02:56,440
{\an8}<i>είχε σύνορα με τη μεγαλύτερη
αυτοκρατορία του κόσμου.</i>

36
00:02:57,560 --> 00:03:01,880
{\an8}<i>Ένα ισχυρό ισλαμικό Χαλιφάτο,
που απλώθηκε από την κεντρική Ασία</i>

37
00:03:02,040 --> 00:03:07,400
<i>μέχρι το Στενό του Γιβραλτάρ,
όπου το 711,</i>

38
00:03:07,560 --> 00:03:13,280
<i>το Χαλιφάτο εξαπέλυσε μια εισβολή
που θα άλλαζε για πάντα την Ισπανία.</i>

39
00:03:16,000 --> 00:03:19,480
<i>Στρατοί χιλιάδων ισλαμιστών πολεμιστών</i>

40
00:03:19,560 --> 00:03:25,160
<i>άρπαξαν την εύφορη γη της Ισπανίας
και τους ορυκτούς πόρους.</i>

41
00:03:27,640 --> 00:03:29,160
{\an8}<i>Μέσα σε λίγα χρόνια,</i>

42
00:03:29,240 --> 00:03:34,320
{\an8}<i>οι εισβολείς κατέλαβαν το μεγαλύτερο
μέρος της Ιβηρικής Χερσονήσου.</i>

43
00:03:34,960 --> 00:03:39,880
{\an8}<i>Ήταν μόνο η αρχή μιας μεγάλης διαμάχης
μεταξύ της χριστιανικής Ευρώπης</i>

44
00:03:40,040 --> 00:03:42,680
<i>και των βορειοαφρικανών εισβολέων.</i>

45
00:03:46,640 --> 00:03:51,400
<i>Ο ιστορικός, δρ Ονιέκα Νούμπια,
έχει έρθει στη νοτιοδυτική Ισπανία,</i>

46
00:03:51,560 --> 00:03:58,480
την καρδιά της ισλαμικής εξουσίας, για
να ψάξει τις τακτικές και τις μάχες.

47
00:03:58,720 --> 00:04:01,960
Οι άνθρωποι που ήρθαν από την Αφρική

48
00:04:02,040 --> 00:04:05,920
και τη Μικρά Ασία
αποκαλούνται κοινώς Μαυριτανοί,

49
00:04:06,440 --> 00:04:09,920
και κυβέρνησαν
μεγάλο μέρος της Ιβηρικής Χερσονήσου

50
00:04:10,040 --> 00:04:12,760
για σχεδόν οκτώ αιώνες.

51
00:04:13,040 --> 00:04:15,520
Ονόμασαν το βασίλειό τους Αλ-Άνταλους.

52
00:04:18,280 --> 00:04:24,080
<i>Οι Μαυριτανοί έφεραν στο Αλ-Άνταλους
έναν εκλεπτυσμένο πολιτισμό.</i>

53
00:04:24,920 --> 00:04:27,400
Πώς ήταν να ζεις
σε μαυριτανικό πολιτισμό;

54
00:04:27,560 --> 00:04:33,120
Αυτός ο πολιτισμός
συνδύασε αρχαία ελληνικά,

55
00:04:33,280 --> 00:04:39,480
αρχαία ρωμαϊκά και αφρικανικά ήθη με
ισλαμικές μουσουλμανικές παραδόσεις,

56
00:04:39,640 --> 00:04:43,680
όλα ανακατεμένα κι αυτό που βλέπετε
εδώ, το τρεχούμενο νερό

57
00:04:43,840 --> 00:04:48,600
και η υπόγεια θέρμανση, είναι μια
ένδειξη του πολιτισμού, της χλιδής,

58
00:04:48,760 --> 00:04:53,720
του μεγαλείου ίσως ενός
από τους πιο προηγμένους πολιτισμούς

59
00:04:54,040 --> 00:04:57,480
που υπήρχε τότε στη δυτική Ευρώπη.

60
00:04:58,480 --> 00:05:03,000
<i>Αλλά, ενώ στον νότο η ισλαμική Ισπανία
άκμαζε και πλούτιζε,</i>

61
00:05:04,240 --> 00:05:08,480
{\an8}<i>στον βορρά, οι χριστιανικοί στρατοί
άρχισαν να παίρνουν πίσω εδάφη.</i>

62
00:05:09,360 --> 00:05:14,840
{\an8}<i>Το Αλ-Άνταλους έγινε ευάλωτο σε
απειλές εισβολής από τη θάλασσα.</i>

63
00:05:16,440 --> 00:05:19,600
<i>Στον αγώνα για την επιβίωση
της ισλαμικής Ισπανίας,</i>

64
00:05:19,760 --> 00:05:25,080
<i>ένα μέρος θα αποδεικνυόταν σημαντικό.
Ένας επικερδής εμπορικός σύνδεσμος</i>

65
00:05:25,240 --> 00:05:30,600
<i>που θα συνέδεε το Αλ-Άνταλους
με τους μουσουλμάνους και τη Μεσόγειο,</i>

66
00:05:30,760 --> 00:05:33,280
<i>το νότιο λιμάνι της Μάλαγας.</i>

67
00:05:34,080 --> 00:05:39,880
<i>Το 1057, η Μάλαγα ήταν υπό την ηγεσία
ενός φιλόδοξου ισλαμικού πολέμαρχου,</i>

68
00:05:39,960 --> 00:05:44,480
<i>του Εμίρη της Γρανάδας,
του Μπάντις Ιμπν Χάμπους.</i>

69
00:05:44,640 --> 00:05:50,400
<i>Προτεραιότητά του ήταν
να υπερασπιστεί αυτό το λιμάνι.</i>

70
00:05:50,560 --> 00:05:52,680
Ο Ιμπν Χάμπους έπρεπε να φτιάξει κάτι

71
00:05:52,840 --> 00:05:58,120
που θα ήταν ισχυρό,
γεωγραφικά, στρατηγικά, στρατιωτικά.

72
00:05:58,440 --> 00:06:01,240
Ένα οχυρό απόρθητο.

73
00:06:01,440 --> 00:06:05,320
Η λύση του ήταν το Αλκαθάβα.

74
00:06:07,640 --> 00:06:10,880
Χτισμένο στον λόφο,
στη νοτιοανατολική άκρη της πόλης,

75
00:06:11,040 --> 00:06:15,960
<i>το Αλκαθάβα έχει θέα στο λιμάνι
και κυριαρχεί στο περιβάλλον.</i>

76
00:06:16,760 --> 00:06:19,800
Γεωγραφικά, είναι σε ισχυρή θέση.

77
00:06:20,120 --> 00:06:25,040
Αν ερχόταν επίθεση,
θα φαινόταν από παντού.

78
00:06:25,240 --> 00:06:30,760
Αλλά ο αμυντικός σχεδιασμός
του κάστρου το κάνει μοναδικό.

79
00:06:32,640 --> 00:06:38,080
<i>Είχε δύο ορόφους, έναν ψηλό εξωτερικό
τοίχο, με πύργους σε τακτά διαστήματα</i>

80
00:06:39,240 --> 00:06:43,680
<i>και ενισχυμένο εσωτερικό χώρο
που προστάτευε το παλάτι.</i>

81
00:06:45,600 --> 00:06:50,000
<i>Ακόμα κι αν οι επιτιθέμενοι
έμπαιναν στη βαριά οχυρωμένη είσοδο,</i>

82
00:06:50,320 --> 00:06:54,280
<i>θα βρίσκονταν σε ένα πέρασμα
σαν λαβύρινθο,</i>

83
00:06:54,440 --> 00:06:57,840
<i>που άνοιγε σε μια σειρά
από ισχυρές πύλες.</i>

84
00:06:59,240 --> 00:07:04,800
Μια επίθεση θέλει ορμή και ταχύτητα,
για να κατακτήσει τέτοιο κάστρο.

85
00:07:04,960 --> 00:07:08,240
Αυτό το σχέδιο,
με τις απότομες στροφές

86
00:07:08,480 --> 00:07:11,760
και τους στενούς χώρους
αποτρέπει αυτήν την ορμή.

87
00:07:12,160 --> 00:07:17,040
Οι επιτιθέμενες δυνάμεις
δεν έχουν την απαιτούμενη ταχύτητα.

88
00:07:19,840 --> 00:07:23,680
<i>Αλλά ο μεγαλύτερος κίνδυνος
θα ερχόταν από ψηλά.</i>

89
00:07:25,040 --> 00:07:30,680
Οι επιτιθέμενοι αντιμετώπιζαν δόρατα,
καυτό λάδι, λύματα

90
00:07:30,840 --> 00:07:36,080
ή το κύριο όπλο του αμυνόμενου,
το κοντό τόξο και τη βαλλίστρα.

91
00:07:36,360 --> 00:07:41,480
<i>Οι βαλλίστρες ήταν εύκολες στη χρήση
και εύστοχες σε μικρή απόσταση.</i>

92
00:07:43,200 --> 00:07:47,320
<i>Οι επάλξεις παρείχαν προστασία,
για να επαναφορτίσουν.</i>

93
00:07:48,720 --> 00:07:52,840
<i>Το κοντό τόξο σε επιδέξια χέρια
ήταν ιδανικό για γρήγορο σημάδι.</i>

94
00:07:54,280 --> 00:07:57,040
<i>Τα ιδανικά όπλα
για την υπεράσπιση του κάστρου.</i>

95
00:08:01,640 --> 00:08:05,120
<i>Καθώς οι επιτιθέμενοι
έβγαιναν στην αυλή,</i>

96
00:08:05,280 --> 00:08:08,800
<i>αντιμετώπιζαν καταιγισμό
φονικών βελών</i>

97
00:08:08,880 --> 00:08:11,200
<i>από κάθε γωνία.</i>

98
00:08:11,600 --> 00:08:17,640
Ψηλά σ' αυτά τα τείχη, η ιδιοφυΐα
του Ιμπν Χάμπους είναι ξεκάθαρη.

99
00:08:17,840 --> 00:08:22,480
Έχουμε πύργους, πυργίσκους και
διαδρόμους που προστατεύουν πύργους,

100
00:08:22,640 --> 00:08:26,840
πολεμίστρες και διαδρόμους
με διασταυρώσεις πυρών.

101
00:08:28,640 --> 00:08:33,920
ΟΙ επιτιθέμενοι αντιμετώπιζαν
πολλές γραμμές άμυνας.

102
00:08:34,200 --> 00:08:37,360
Ιδιοφυές.

103
00:08:37,560 --> 00:08:40,680
<i>Ένα είδος φονικού
μεσαιωνικού βιντεοπαιχνιδιού</i>

104
00:08:40,840 --> 00:08:44,600
<i>με αυξανόμενα επίπεδα δυσκολίας.</i>

105
00:08:49,760 --> 00:08:53,400
Οι άνθρωποι που έφτιαξαν
αυτά τα παλάτια θα ένιωθαν

106
00:08:53,640 --> 00:08:56,240
ασφαλείς από επιθέσεις,

107
00:08:56,400 --> 00:09:01,040
μέσα στο ισχυρό τους φρούριο.

108
00:09:02,320 --> 00:09:05,280
<i>Η άμυνα του Αλκαθάβα
ήταν τόσο επιβλητική,</i>

109
00:09:05,440 --> 00:09:07,480
<i>που τα πρώτα 400 χρόνια</i>

110
00:09:07,760 --> 00:09:10,880
<i>δεν υπήρξε καμία προσπάθεια
να το πολιορκήσουν.</i>

111
00:09:12,080 --> 00:09:15,320
<i>Αλλά η μέρα της κρίσης πλησίαζε.</i>

112
00:09:21,040 --> 00:09:24,760
{\an8}<i>Οι χριστιανικοί στρατοί συνέχισαν
να προχωρούν σταδιακά νότια,</i>

113
00:09:25,560 --> 00:09:30,480
{\an8}<i>ώστε μέχρι τον 15ο αιώνα το μόνο
που είχε απομείνει από το Αλ-Άνταλους</i>

114
00:09:30,640 --> 00:09:33,960
{\an8}<i>ήταν το Εμιράτο της Γρανάδας.</i>

115
00:09:34,280 --> 00:09:38,080
<i>Κυβερνώμενη από το πολυτελές
παλάτι της Αλάμπρα,</i>

116
00:09:38,360 --> 00:09:43,400
<i>η Ισλαμική Ισπανία θα αντιμετώπιζε
μια σκληρή δοκιμασία.</i>

117
00:09:43,560 --> 00:09:47,600
<i>Οι στρατιές των χριστιανών μοναρχών,
Φερδινάνδου και Ισαβέλλας,</i>

118
00:09:47,760 --> 00:09:53,680
<i>υπερτερούσαν πλέον των Μαυριτανών
και έρχονταν για τη Μάλαγα.</i>

119
00:09:54,440 --> 00:09:57,840
<i>Μαζί τους έφερναν υπερσύγχρονα όπλα.</i>

120
00:09:58,160 --> 00:10:03,240
<i>Πυροβολικό, με τη δύναμη να πυροβολεί
στην καρδιά των οχυρών της.</i>

121
00:10:14,640 --> 00:10:20,600
{\an8}<i>Τον Μάιο του 1487, ο στρατός τους
περικύκλωσε τη Μάλαγα</i>

122
00:10:20,760 --> 00:10:27,280
<i>με 80.000 στρατιώτες και το μεγαλύτερο
πυροβολικό της Ισπανίας.</i>

123
00:10:27,760 --> 00:10:34,280
<i>Απέκλεισαν το λιμάνι, για να μην
μπαινοβγαίνει κόσμος και προμήθειες,</i>

124
00:10:34,520 --> 00:10:37,440
<i>και μετά απαίτησαν
να παραδοθούν οι Μαυριτανοί.</i>

125
00:10:38,640 --> 00:10:44,000
<i>Αλλά ο ηγέτης των 15.000 Μαυριτανών,
σκληραγωγημένος και χαρισματικός,</i>

126
00:10:44,160 --> 00:10:50,000
<i>ο Χαμέτ Ελ Ζέγκρι, αρνήθηκε
και είχε λόγους να είναι σίγουρος.</i>

127
00:10:50,240 --> 00:10:54,120
<i>Οι Μαυριτανοί είχαν εκσυγχρονίσει
τις άμυνες της Μάλαγας</i>

128
00:10:54,440 --> 00:10:59,680
<i>με ένα επιβλητικό τείχος πάχους έως
τεσσάρων μέτρων γύρω από την πόλη</i>

129
00:10:59,840 --> 00:11:04,880
<i>και ένα επιπλέον εξωτερικό τείχος
για προστασία από βορινές επιθέσεις.</i>

130
00:11:05,040 --> 00:11:08,280
<i>Αλλά το μυστικό όπλο
του Ελ-Ζέγκρι βρισκόταν ανατολικά,</i>

131
00:11:08,440 --> 00:11:12,680
<i>όπου ένας απότομος λόφος
προσέφερε στρατηγικό πλεονέκτημα.</i>

132
00:11:12,840 --> 00:11:15,800
<i>Εδώ, οι Μαυριτανοί
έχτισαν ένα δεύτερο,</i>

133
00:11:15,960 --> 00:11:22,680
<i>καλά οχυρωμένο κάστρο, που επέβλεπε
και επισκίαζε το Αλκαθάβα.</i>

134
00:11:22,840 --> 00:11:26,760
<i>Το κάστρο του Γκιμπραλφάρο.</i>

135
00:11:27,960 --> 00:11:30,160
Το Γκιμπραλφάρο ήταν υπερσύγχρονο.

136
00:11:30,320 --> 00:11:35,680
Το μεγάλο πλεονέκτημα του Ελ-Ζέγκρι
ήταν ότι ο οχύρωση είχε κατασκευαστεί

137
00:11:35,840 --> 00:11:37,480
με τη σύγχρονη τεχνολογία

138
00:11:37,800 --> 00:11:44,000
και με τη γνώση ότι μπορούσε να δεχθεί
επίθεση με πυρίτιδα, κανόνια και όπλα.

139
00:11:47,080 --> 00:11:51,080
Αν κοιτάξετε, θα δείτε
ότι είμαστε σε υπερυψωμένη θέση,

140
00:11:51,320 --> 00:11:53,960
ψηλά στο βουνό.

141
00:11:54,160 --> 00:12:00,280
Αυτή η θέση είναι στρατηγικά
σημαντική, είναι στο ψηλότερο σημείο.

142
00:12:00,440 --> 00:12:02,680
<i>Οι αμυνόμενοι στο Γκιμπραλφάρο</i>

143
00:12:02,840 --> 00:12:06,920
<i>πυροβολούσαν τον επιτιθέμενο
όλη μέρα,</i>

144
00:12:07,280 --> 00:12:10,920
<i>ενώ οι επιτιθέμενοι
δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα.</i>

145
00:12:11,040 --> 00:12:15,320
Τα στηθαία και οι πύργοι
χτίστηκαν σε συγκεκριμένο ύψος,

146
00:12:15,640 --> 00:12:17,760
κάνοντας αδύνατο για τον Φερδινάνδο

147
00:12:17,840 --> 00:12:21,520
και την Ισαβέλλα
να κανονιοβολήσουν την κορυφή.

148
00:12:22,240 --> 00:12:26,840
<i>Η Μάλαγα είχε τα ισχυρότερα
οχυρώματα στο Αλ-Άνταλους.</i>

149
00:12:28,040 --> 00:12:32,960
<i>Αντιμετώπιζε, όμως, τη μεγαλύτερη
δύναμη πυρός που είχε δει η χώρα.</i>

150
00:12:33,240 --> 00:12:39,080
<i>Το μέλλον Ισπανίας, ισλαμισμού και
χριστιανισμού κρεμόταν από τη μάχη.</i>

151
00:12:41,840 --> 00:12:48,480
<i>Και ξεκίνησε, όταν οι πυροβολαρχίες
του Φερδινάνδου άνοιξαν πυρ.</i>

152
00:12:53,040 --> 00:12:58,680
<i>Μετά από εβδομάδες βομβαρδισμών,
τελικά παραβίασαν τα εξωτερικά τείχη.</i>

153
00:13:01,840 --> 00:13:06,000
<i>Οι Μαυριτανοί πολέμησαν άγρια,
για να κρατήσουν έξω τα στρατεύματα,</i>

154
00:13:06,920 --> 00:13:12,480
{\an8}<i>τελικά υποχώρησαν
πίσω από τα τείχη της πόλης.</i>

155
00:13:14,160 --> 00:13:17,880
{\an8}Φαινόταν ότι οι αμυνόμενοι
πιάστηκαν σε παγίδα

156
00:13:18,040 --> 00:13:20,920
{\an8}και θα καταστρέφονταν ολοκληρωτικά.

157
00:13:21,200 --> 00:13:27,280
<i>Ο Φερδινάνδος έφερε ένα νέο όπλο,
τα βαριά κανόνια Λόμπαρντ,</i>

158
00:13:27,560 --> 00:13:31,160
<i>που έριχναν
σιδερένιες οβίδες 30 κιλών,</i>

159
00:13:31,440 --> 00:13:35,160
<i>για να διαλύσουν τα τείχη της Μάλαγας.</i>

160
00:13:38,240 --> 00:13:41,840
<i>Αλλά τα τείχη άντεξαν.</i>

161
00:13:42,160 --> 00:13:44,280
<i>Αρνούμενος ακόμα να παραδοθεί,</i>

162
00:13:44,480 --> 00:13:50,320
<i>ο Ελ-Ζέγκρι εξαπέλυσε εφόδους,
για να τρομοκρατήσει τους Χριστιανούς.</i>

163
00:13:50,480 --> 00:13:54,880
<i>Οι χριστιανοί αποφάσισαν να απαντήσουν
και η βασίλισσα Ισαβέλλα</i>

164
00:13:55,040 --> 00:13:59,760
<i>ήταν ο ιθύνων νους
για το πώς θα γινόταν.</i>

165
00:13:59,920 --> 00:14:05,080
<i>Έφεραν χιλιάδες ακόμα στρατιώτες
και κινητούς πολιορκητικούς πύργους.</i>

166
00:14:06,840 --> 00:14:12,280
<i>Ως απάντηση, οι Μαυριτανοί έσκαψαν
από κάτω και τους ανατίναξαν.</i>

167
00:14:16,280 --> 00:14:21,280
<i>Όσο κι αν πάλευαν οι Μαυριτανοί,
δεν έσπασαν την πολιορκία.</i>

168
00:14:22,040 --> 00:14:27,680
Οι επιτιθέμενοι κατάφεραν να κόψουν
την εισαγωγή τροφής και νερού.

169
00:14:30,440 --> 00:14:34,720
<i>Τελικά, μετά από τρεις μήνες μάχης,</i>

170
00:14:34,880 --> 00:14:39,480
<i>ο Φερδινάνδος κατέστρεψε τον πύργο
που φρουρούσε την κεντρική γέφυρα,</i>

171
00:14:39,640 --> 00:14:43,560
<i>επιτρέποντας στους Χριστιανούς
να εισβάλουν.</i>

172
00:14:50,920 --> 00:14:54,600
<i>Τότε, οι πολίτες της Μάλαγας
είχαν καταλήξει να τρώνε γάτες,</i>

173
00:14:54,720 --> 00:14:58,880
<i>σκύλους και φύλλα,
και στις 13 Αυγούστου</i>

174
00:14:58,960 --> 00:15:03,480
<i>αφέθηκαν στο έλεος
του Φερδινάνδου και της Ισαβέλλας.</i>

175
00:15:06,040 --> 00:15:10,880
<i>Αλλά ο Ελ-Ζέγκρι και ο στρατός του
στην Αλκαθάβα αρνήθηκαν να παραδοθούν,</i>

176
00:15:11,040 --> 00:15:14,320
<i>ελπίζοντας ακόμα να έρθουν ενισχύσεις.</i>

177
00:15:15,440 --> 00:15:18,480
<i>Ενάντια στις πιθανότητες,
συνέχισαν να πολεμούν.</i>

178
00:15:20,040 --> 00:15:22,680
Τελικά, οι αμυνόμενοι στην Αλκαθάβα

179
00:15:22,840 --> 00:15:29,480
αναγκάστηκαν να μετακινηθούν από εκεί
στο Γκιμπραλφάρο.

180
00:15:31,160 --> 00:15:35,280
<i>Η Αλκαθάβα συνδεόταν
με το Γκιμπραλφάρο</i>

181
00:15:35,440 --> 00:15:40,080
<i>μέσω ενός οχυρωμένου διαδρόμου,
του Κοράτσα.</i>

182
00:15:43,360 --> 00:15:49,000
Το Κοράτσα ήταν μια οδός διαφυγής
από όπου οι στρατιώτες και τα όπλα

183
00:15:49,160 --> 00:15:53,640
μεταφέρονταν σε περίπτωση υποχώρησης
μεταξύ των κάστρων.

184
00:15:53,960 --> 00:15:58,640
<i>Οι άντρες του Ελ-Ζέγκρι ανέβηκαν
από το Κοράτσα στο Γκιμπραλφάρο.</i>

185
00:16:00,560 --> 00:16:05,960
Ο εχθρός έριξε όλα τα πυρά του,
αλλά δεν μπόρεσε να σπάσει τις άμυνες.

186
00:16:07,160 --> 00:16:11,440
<i>Ο Ελ-Ζέγκρι άντεξε μέσα στο οχυρό
για περίπου μία εβδομάδα, αλλά τελικά</i>

187
00:16:12,840 --> 00:16:16,880
<i>δεν απέτυχαν τα οχυρωματικά έργα.</i>

188
00:16:17,040 --> 00:16:19,960
<i>Οι ενισχύσεις του δεν έφτασαν ποτέ.</i>

189
00:16:20,120 --> 00:16:24,560
<i>Ο Φερδινάνδος τις είχε καταστρέψει,
πριν φτάσουν στη Μάλαγα.</i>

190
00:16:24,720 --> 00:16:28,680
<i>Όταν ο Ελ-Ζέγκρι το κατάλαβε,
δεν είχε άλλη επιλογή.</i>

191
00:16:28,840 --> 00:16:33,800
<i>Στις 19 Αυγούστου 1487 παραδόθηκε.</i>

192
00:16:34,320 --> 00:16:39,320
<i>Τα περισσότερα στρατεύματα και οι
πολίτες πουλήθηκαν ως σκλάβοι.</i>

193
00:16:39,960 --> 00:16:43,680
<i>Ο ίδιος ο Ελ-Ζέγκρι πέθανε στη φυλακή.</i>

194
00:16:45,160 --> 00:16:49,280
<i>Στη Μάλαγα, το μουσουλμανικό σύμβολο
της ημισελήνου αντικαταστάθηκε</i>

195
00:16:49,440 --> 00:16:51,160
<i>από τον σταυρό.</i>

196
00:16:53,560 --> 00:16:58,680
<i>Το μικρό τζαμί στο Γκιμπραλφάρο
καθιερώθηκε ως χριστιανικό παρεκκλήσι.</i>

197
00:17:04,840 --> 00:17:10,480
{\an8}<i>Αλλά Φερδινάνδος και Ισαβέλλα
θα πολεμούσαν για άλλα πέντε χρόνια,</i>

198
00:17:10,640 --> 00:17:16,880
{\an8}<i>μέχρι που το 1492
τελικά κατέλαβαν τη Γρανάδα.</i>

199
00:17:17,040 --> 00:17:22,680
<i>Μετά από σχεδόν 800 χρόνια,
όλη η Ισπανία ήταν και πάλι χριστιανή.</i>

200
00:17:24,040 --> 00:17:28,080
<i>Αλλά αυτό το ισχυρό ζευγάρι
μόλις άρχιζε τις κατακτήσεις του.</i>

201
00:17:29,440 --> 00:17:33,440
<i>Την ίδια χρονιά,
πήραν μια βαρυσήμαντη απόφαση</i>

202
00:17:33,760 --> 00:17:39,720
<i>και ρίσκαραν να χρηματοδοτήσουν
έναν ναύτη, τον Χριστόφορο Κολόμβο,</i>

203
00:17:40,440 --> 00:17:44,320
<i>για να ψάξει δρόμο προς την Ινδία,
πηγαίνοντας δυτικά.</i>

204
00:17:47,040 --> 00:17:50,080
<i>Από τις στάχτες
του Ισλαμικού Χαλιφάτου</i>

205
00:17:50,360 --> 00:17:53,960
<i>επρόκειτο να γεννηθεί
μια νέα αυτοκρατορία,</i>

206
00:17:54,560 --> 00:17:56,880
<i>η Ισπανική Αυτοκρατορία.</i>

207
00:18:02,160 --> 00:18:06,680
<i>Τον Οκτώβριο του 1492, ο Χριστόφορος
Κολόμβος έφτασε στις Μπαχάμες</i>

208
00:18:06,840 --> 00:18:09,800
<i>με τρία μικρά πλοία.</i>

209
00:18:09,960 --> 00:18:16,080
<i>Ένα σεισμικό γεγονός που θα εκτόξευε
την Ισπανία σε παγκόσμια υπερδύναμη.</i>

210
00:18:17,240 --> 00:18:20,480
{\an8}<i>Η νέα αυτοκρατορία
εξαπλώθηκε στην Καραϊβική</i>

211
00:18:20,640 --> 00:18:24,080
{\an8}<i>και σε μεγάλες λωρίδες
της βόρειας και νότιας Αμερικής.</i>

212
00:18:26,240 --> 00:18:30,120
<i>Για τους αυτόχθονες,
όμως, ήταν καταστροφική.</i>

213
00:18:30,360 --> 00:18:36,200
<i>Μαζί με τον εκσυγχρονισμό
και μια νέα θρησκεία, ήρθε η σκλαβιά.</i>

214
00:18:36,360 --> 00:18:43,280
<i>Εκατομμύρια πέθαναν από πόλεμο
και αρρώστιες, ενώ οι Ισπανοί πήραν</i>

215
00:18:43,440 --> 00:18:47,680
<i>χρυσό και ασήμι στην πατρίδα τους.</i>

216
00:18:47,840 --> 00:18:52,400
<i>Το μεγαλύτερο μέρος των θησαυρών
μεταφέρθηκε από το λιμάνι του Κάδιθ,</i>

217
00:18:52,560 --> 00:18:57,480
<i>μια πόλη επισφαλώς τοποθετημένη
στην κορυφή μιας στενής χερσονήσου.</i>

218
00:19:00,720 --> 00:19:03,600
<i>Ο ιστορικός Κλαούντιο Λοζάνο ερευνά</i>

219
00:19:03,760 --> 00:19:08,320
<i>πώς αυτά τα πλούτη έκαναν και
το Κάδιθ ευάλωτο στους εχθρούς.</i>

220
00:19:09,840 --> 00:19:13,240
Όταν φέρνεις όλον αυτόν τον πλούτο
από τον νέο κόσμο,

221
00:19:13,520 --> 00:19:17,480
κι όχι μόνο αυτόν, αλλά και όλους
τους μύθους για το Ελ Ντοράντο

222
00:19:17,640 --> 00:19:22,480
και για έναν πολύ πλούσιο Νέο Κόσμο,
όλα τα σημεία μεταφοράς,

223
00:19:22,640 --> 00:19:25,640
και ειδικά το Κάδιθ,
έγιναν αμέσως στόχος.

224
00:19:34,120 --> 00:19:37,520
<i>Η χειρότερη επίθεση
στο Κάδιθ ήταν το 1596,</i>

225
00:19:37,680 --> 00:19:44,000
<i>εν μέσω ενός πολέμου δύο δεκαετιών
με την Αγγλία και την Ολλανδία.</i>

226
00:19:44,240 --> 00:19:48,400
Εκατόν πενήντα πλοία και 15.000 άντρες

227
00:19:48,600 --> 00:19:50,920
υπό τη διοίκηση
της βασίλισσας Ελισάβετ Α'.

228
00:19:51,160 --> 00:19:57,040
<i>Την αυγή της Κυριακής 30 Ιουνίου,
τα αγγλικά ναυτικά κανόνια άνοιξαν πυρ</i>

229
00:19:57,240 --> 00:20:02,080
<i>κατά των ισπανικών πλοίων που
φρουρούσαν τον στόλο στον κόλπο.</i>

230
00:20:04,040 --> 00:20:09,000
<i>Οι πυροβολαρχίες και τα πολεμικά πλοία
του Καντίζ δεν τους σταμάτησαν,</i>

231
00:20:09,160 --> 00:20:14,400
<i>που μπήκαν στον κόλπο
και αφηνίασαν με τον Στόλο Θησαυρού.</i>

232
00:20:14,560 --> 00:20:19,680
<i>Μετά, μπήκαν στην πόλη
και τη λεηλάτησαν.</i>

233
00:20:21,360 --> 00:20:23,080
Λεηλάτησαν όλη την πόλη,

234
00:20:23,240 --> 00:20:26,680
καίγοντας κάθε κτήριο,
κουρσεύοντας θησαυρούς.

235
00:20:26,920 --> 00:20:31,400
Φανταστείτε τον τρόμο των ανθρώπων
εδώ, να καίγεται η πόλη τους,

236
00:20:32,080 --> 00:20:36,080
να σκοτώνονται οι αγαπημένοι τους και
να τους κλέβουν οτιδήποτε πολύτιμο.

237
00:20:39,120 --> 00:20:44,520
Όταν τελείωσε η τρομοκρατική επίθεση
στην πόλη, το Κάδιθ ήταν ερείπιο.

238
00:20:44,680 --> 00:20:46,480
<i>Ήταν καταστροφή για την Ισπανία.</i>

239
00:20:46,640 --> 00:20:52,480
<i>Η απώλεια του Κάδιθ απείλησε τις
οδούς εφοδιασμού και την Αυτοκρατορία.</i>

240
00:20:59,040 --> 00:21:05,240
<i>Οι Ισπανοί έπρεπε να επιλέξουν, να
σώσουν το Κάδιθ ή να το εγκαταλείψουν.</i>

241
00:21:05,520 --> 00:21:09,240
<i>Έτσι, ο βασιλιάς της Ισπανίας
αποφάσισε να το ξαναχτίσει</i>

242
00:21:09,440 --> 00:21:15,280
<i>υπό τον σπουδαιότερο στρατιωτικό
μηχανικό, Κριστόμπαλ ντε Ρόχας.</i>

243
00:21:15,440 --> 00:21:17,160
<i>Για να κάνει το Κάδιθ απόρθητο,</i>

244
00:21:17,320 --> 00:21:23,320
<i>ο Ντε Ρόχας υιοθέτησε τις ιδέες από τα
υπερσύγχρονα οχυρά της Ευρώπης.</i>

245
00:21:24,840 --> 00:21:27,880
<i>Πρώτον, για να προστατεύσει
την πόλη από θαλάσσια επίθεση</i>

246
00:21:28,040 --> 00:21:34,840
<i>κατασκεύασε οχυρό σε σχήμα αστεριού,
το Καστίγιο ντε Σάντα Καταλίνα.</i>

247
00:21:35,000 --> 00:21:40,240
<i>Σουβλερά προπύργια οπλισμένα
με αμυντικά πυρά προς κάθε κατεύθυνση.</i>

248
00:21:40,480 --> 00:21:44,400
<i>Ο κόλπος προστατευόταν
από μια φυσική πύλη,</i>

249
00:21:44,640 --> 00:21:48,560
<i>χωρίς τότε να υπάρχει γέφυρα.</i>

250
00:21:48,800 --> 00:21:52,240
<i>Ο Ντε Ρόχας σχεδίασε δύο νέα οχυρά,
για να τον φυλάει.</i>

251
00:21:52,520 --> 00:21:56,000
<i>Στην ανατολική όχθη,
το Καστίγιο Ματαγκόρντα.</i>

252
00:21:56,160 --> 00:22:00,080
<i>Στη δυτική όχθη, το Καστίγιο
Σαν Λορέντζο ντε Πούνταλες.</i>

253
00:22:01,440 --> 00:22:04,880
<i>Αυτά τα οχυρά έδιναν στους Ισπανούς
τον πλήρη έλεγχο</i>

254
00:22:05,040 --> 00:22:08,680
<i>των θαλάσσιων οδών
από και προς τον κόλπο.</i>

255
00:22:11,360 --> 00:22:15,680
<i>Για την προστασία των πολιτών, η άμυνα
του Κάδιθ επεκτάθηκε με ένα παχύ,</i>

256
00:22:15,840 --> 00:22:18,680
<i>βαριά οπλισμένο παραπέτασμα.</i>

257
00:22:21,040 --> 00:22:23,600
Η άμυνα του Κάδιθ
κατά των θαλάσσιων επιθέσεων

258
00:22:23,680 --> 00:22:26,360
ήταν το πιο φιλόδοξο
στρατιωτικό έργο της χώρας,

259
00:22:26,520 --> 00:22:30,400
μεταμορφώνοντας την πόλη
σε μία από τις καλύτερα φυλασσόμενες.

260
00:22:33,920 --> 00:22:35,360
{\an8}Στους επόμενους δύο αιώνες,

261
00:22:35,560 --> 00:22:40,080
{\an8}το Κάδιθ αντιμετώπισε σειρά επιθέσεων
από την Αγγλία και τους συμμάχους της.

262
00:22:47,440 --> 00:22:50,000
{\an8}<i>Αλλά χάρη στα ισχυρά οχυρώματα,</i>

263
00:22:50,280 --> 00:22:53,880
<i>κανείς δεν κατάφερε
να μπει στην πόλη ή στον κόλπο.</i>

264
00:22:56,080 --> 00:22:58,880
<i>Το Κάδιθ φαινόταν απόρθητο.</i>

265
00:22:59,160 --> 00:23:01,640
<i>Και η αυτοκρατορία της Ισπανίας
συνέχισε να ακμάζει,</i>

266
00:23:01,960 --> 00:23:05,120
<i>μέχρι το τέλος του 18ου αιώνα.</i>

267
00:23:06,840 --> 00:23:12,880
<i>Αλλά μια νέα απειλή ερχόταν από μια
αναπτυσσόμενη αυτοκρατορία στον βορρά.</i>

268
00:23:14,640 --> 00:23:20,800
<i>Και όλη η Ισπανία θα εξαρτιόταν από
τα οχυρώματα του Κάδιθ για επιβίωση.</i>

269
00:23:28,400 --> 00:23:31,920
{\an8}<i>Το 1803,
ξεκίνησαν οι Ναπολεόντειοι πόλεμοι.</i>

270
00:23:32,200 --> 00:23:37,960
{\an8}<i>Αρχικά, η Ισπανία στήριζε τη Γαλλία
ενάντια σε Βρετανία και Πορτογαλία,</i>

271
00:23:38,960 --> 00:23:44,760
<i>αλλά αυτό άλλαξε, όταν ο Ναπολέων
αποφάσισε να εισβάλει στην Ισπανία.</i>

272
00:23:46,040 --> 00:23:52,680
{\an8}<i>Το 1808, η ισπανική κυβέρνηση έφυγε
από τη Μαδρίτη, πήγε πρώτα στη Σεβίλλη</i>

273
00:23:52,840 --> 00:23:56,680
{\an8}<i>και μετά οπισθοχώρησε μέχρι το Κάδιθ.</i>

274
00:23:56,840 --> 00:24:01,120
Το Κάδιθ ήταν η τελευταία ελπίδα
ανάκτησης ανεξαρτησίας της Ισπανίας.

275
00:24:02,440 --> 00:24:06,800
<i>Το Κάδιθ θα μπορούσε τώρα
να αμυνθεί από μια χερσαία επίθεση</i>

276
00:24:06,960 --> 00:24:09,880
<i>από τον ισχυρό στρατό του Ναπολέοντα;</i>

277
00:24:11,960 --> 00:24:15,680
<i>Από το 1500,
η εκπληκτική Πουέρτα ντε Τιέρα,</i>

278
00:24:15,840 --> 00:24:21,360
η "πύλη της χώρας"
κυριαρχούσε στην είσοδο της πόλης.

279
00:24:21,520 --> 00:24:25,240
Παραβιάστηκε, όμως,
κατά την αγγλική επίθεση του 1596.

280
00:24:26,960 --> 00:24:32,280
Έτσι, ο Κριστόμπαλ ντε Ρόχας
έπρεπε να βελτιώσει τις οχυρώσεις.

281
00:24:33,720 --> 00:24:36,800
Σχεδίασε
τεράστιους πυργίσκους ζιγκ-ζαγκ,

282
00:24:36,960 --> 00:24:41,280
ανάμεσα σε βαθιά χαντάκια
και κεκλιμένες επάλξεις.

283
00:24:42,640 --> 00:24:47,280
Μια τρομακτική πρόκληση
για κάθε εισβολέα.

284
00:24:47,440 --> 00:24:49,960
Ακόμα κι αν, όπως συνηθιζόταν,

285
00:24:50,120 --> 00:24:56,000
ο εχθρός έσκαβε κάτω από τα τείχη,
θα βρισκόταν προ εκπλήξεως.

286
00:24:58,440 --> 00:25:00,800
Ο σπηλαιολόγος, Γιουχένιο Μπελγκράνο,

287
00:25:00,960 --> 00:25:04,640
πάει τον Κλαούντιο να δει
το μυστικό υπόγειο όπλο του Κάδιθ.

288
00:25:16,560 --> 00:25:21,280
Τον 18ο αιώνα, οι Ισπανοί έχτισαν
δίκτυο σηράγγων τριών χιλιομέτρων

289
00:25:21,440 --> 00:25:24,280
κάτω από τις οχυρώσεις.

290
00:25:29,840 --> 00:25:35,200
Στις σήραγγες υπήρχαν μικρά δωμάτια,
ονόματι "χορνίγιος",

291
00:25:35,360 --> 00:25:37,320
που γέμιζαν μπαρούτι.

292
00:25:37,480 --> 00:25:41,080
Όταν ο μηχανικός καταλάβαινε
ότι το εχθρός πλησίαζε,

293
00:25:41,240 --> 00:25:45,160
το ανατίναζαν ολόκληρο,

294
00:25:45,440 --> 00:25:48,080
καθιστώντας αδύνατη
την πολιορκία του Κάδιθ

295
00:25:50,840 --> 00:25:54,480
Είναι πολύ εντυπωσιακό
ότι η υπόγεια άμυνα, μαζί με

296
00:25:54,640 --> 00:25:59,280
με την άμυνα εδάφους,
καθιστούσαν την πόλη απόρθητη.

297
00:26:03,360 --> 00:26:07,400
<i>Οι Γάλλοι ανακάλυψαν ότι όχι μόνο
η χερσαία πύλη ήταν απόρθητη,</i>

298
00:26:07,560 --> 00:26:12,960
<i>αλλά και ότι υπήρχαν πολεμικά πλοία
από τη νέα σύμμαχο, τη Βρετανία.</i>

299
00:26:13,120 --> 00:26:16,680
<i>Η καλύτερη ευκαιρία ήταν να πλησιάσουν
από την αντίθετη πλευρά,</i>

300
00:26:16,840 --> 00:26:22,080
<i>κατά μήκος της χερσονήσου Τροκαντέρο,
για επίθεση στο οχυρό Ματαγκόρντα,</i>

301
00:26:22,240 --> 00:26:26,600
<i>που δεν ήταν εξοπλισμένο
για χερσαία επίθεση.</i>

302
00:26:26,760 --> 00:26:30,720
<i>Βρετανικές ενισχύσεις κλήθηκαν
να υπερασπιστούν το οχυρό.</i>

303
00:26:32,040 --> 00:26:35,200
Ένας λόχος από το 94ο Σύνταγμα Πεζικού

304
00:26:35,360 --> 00:26:39,680
μετέφερε άντρες και όπλα στον κόλπο.

305
00:26:44,120 --> 00:26:45,720
<i>Αλλά δεν ήταν αρκετό.</i>

306
00:26:46,960 --> 00:26:49,880
Όλες οι προσπάθειες ήταν μάταιες,
λόγω της συντριπτικής

307
00:26:50,040 --> 00:26:53,280
δύναμης του γαλλικού πυροβολικού.

308
00:26:53,440 --> 00:27:00,080
<i>Οι Γάλλοι είχαν φέρει 30 πολυβόλα
με βολές 10 κιλών,</i>

309
00:27:00,360 --> 00:27:05,840
<i>αφήνοντας στους 140 αμυνόμενους άνδρες
ελάχιστες πιθανότητες.</i>

310
00:27:08,440 --> 00:27:13,520
Η μάχη ήταν πλήγμα για την άμυνα.
Οι μισοί τραυματίστηκαν ή σκοτώθηκαν.

311
00:27:17,080 --> 00:27:20,040
Οι υπόλοιποι
αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν.

312
00:27:22,960 --> 00:27:25,080
<i>Ακόμα και με τη Γαλλία
στο Ματαγκόρντα,</i>

313
00:27:25,240 --> 00:27:28,480
<i>οι κάτοικοι του Κάδιθ,
τρία χιλιόμετρα μακριά,</i>

314
00:27:28,640 --> 00:27:33,480
<i>ήταν εκτός εμβέλειας των όπλων και
προστατευόταν από το Βασιλικό Ναυτικό.</i>

315
00:27:35,160 --> 00:27:41,120
<i>Έτσι, οι μηχανικοί του Ναπολέοντα
κατασκεύασαν ένα τολμηρό νέο όπλο,</i>

316
00:27:41,280 --> 00:27:45,240
<i>πολύ μεγαλύτερου βεληνεκούς
από όλα τα κανόνια που υπήρχαν.</i>

317
00:27:47,840 --> 00:27:50,480
<i>Το Οχυρό Ματαγκόρντα δεν στέκεται πια,</i>

318
00:27:50,640 --> 00:27:56,920
<i>μα κοντά εκεί που βρισκόταν υπάρχουν
τεράστια τσιμεντένια θεμέλια.</i>

319
00:27:57,080 --> 00:28:04,000
<i>Μια σειρά πλατφορμών που υποστηρίζουν
10 κανόνια οβιδοβόλων 20 εκατοστών,</i>

320
00:28:04,160 --> 00:28:10,520
<i>με εμβέλεια έως και πέντε χιλιόμετρα,
αρκετά εύκολα για να φτάσουν το Κάδιθ.</i>

321
00:28:10,800 --> 00:28:13,920
<i>Ήταν γνωστά ως μεγάλοι ολμοβόλμοι.</i>

322
00:28:16,240 --> 00:28:19,480
<i>Οι Γάλλοι εξαπέλυσαν
μαζικό βομβαρδισμό</i>

323
00:28:19,640 --> 00:28:24,000
<i>με τεράστια εκρηκτικά στο Κάδιθ.</i>

324
00:28:31,160 --> 00:28:34,200
<i>Αλλά η τεχνολογία ήταν καινούργια.</i>

325
00:28:34,840 --> 00:28:38,400
Ο ολμοβόλμος ήταν πολύ ισχυρός,
αλλά όχι ακριβής.

326
00:28:38,560 --> 00:28:41,480
Πολλά βλήματα δεν εξερράγησαν.

327
00:28:41,640 --> 00:28:46,080
Ακόμα κι ένα έπεσε στην πόλη,
σε πολυσύχναστο μέρος,

328
00:28:46,240 --> 00:28:47,640
χωρίς τραυματισμούς.

329
00:28:50,640 --> 00:28:55,680
<i>Η πολιορκία συνεχίστηκε οκτώ μήνες,
αλλά το Κάδιθ παρέμεινε απόρθητο.</i>

330
00:28:55,840 --> 00:28:58,200
<i>Έχοντας εφόδια και βαρύ οπλισμό,</i>

331
00:28:58,480 --> 00:29:03,000
<i>έστελνε στρατιώτες αντάρτες να κόψουν
τις γαλλικές γραμμές εφοδιασμού.</i>

332
00:29:04,880 --> 00:29:07,400
<i>Σε όλη την Ισπανία,
τέτοιες επιθέσεις ανταρτών</i>

333
00:29:07,560 --> 00:29:10,680
<i>έγιναν ένας αυξανόμενος εφιάλτης
για τον Ναπολέοντα.</i>

334
00:29:11,840 --> 00:29:17,080
{\an8}<i>Στον βορρά, με τη βοήθεια Πορτογάλων
και Βρετανών, απώθησαν τους Γάλλους,</i>

335
00:29:17,240 --> 00:29:22,320
{\an8}<i>απειλώντας να αποκόψουν τις δυνάμεις
του Ναπολέοντα στο Κάδιθ.</i>

336
00:29:23,960 --> 00:29:27,280
<i>Έτσι, στις 24 Αυγούστου 1812,</i>

337
00:29:27,440 --> 00:29:32,480
<i>οι Γάλλοι πολιορκητές τα μάζεψαν
και γύρισαν σπίτι.</i>

338
00:29:36,480 --> 00:29:39,040
<i>Η ισπανική κυβέρνηση
είχε προστατευτεί.</i>

339
00:29:39,640 --> 00:29:46,240
<i>Το Κάδιθ ήταν η μόνη δυτική ευρωπαϊκή
πόλη που άντεξε στον Ναπολέοντα.</i>

340
00:29:46,480 --> 00:29:50,600
Όλες οι άμυνες λειτούργησαν τέλεια.
Το βρίσκω πολύ εντυπωσιακό.

341
00:29:51,600 --> 00:29:53,360
Το Κάδιθ αντιστάθηκε.

342
00:29:55,760 --> 00:30:01,040
<i>Ήταν η τελευταία φορά που ξένη δύναμη
καταλάμβανε την Ισπανία.</i>

343
00:30:02,440 --> 00:30:05,400
<i>Αλλά η διαμάχη αυτή διέλυσε τη χώρα.</i>

344
00:30:08,000 --> 00:30:12,840
<i>Τον επόμενο αιώνα θα διαλυόταν,
λόγω διαφορετικών ιδεών</i>

345
00:30:13,160 --> 00:30:16,920
<i>για το πώς πρέπει να είναι
μια σύγχρονη Ισπανία.</i>

346
00:30:22,840 --> 00:30:28,080
{\an8}<i>Μετά τους Ναπολεόντειους πολέμους,
η ισπανική αυτοκρατορία κατέρρευσε.</i>

347
00:30:29,560 --> 00:30:34,280
{\an8}<i>Στις αρχές του 20ού αιώνα,
δεν είχε μείνει σχεδόν τίποτα.</i>

348
00:30:37,160 --> 00:30:39,600
<i>Χωρίς τα πλούτη
που έφερνε η αυτοκρατορία,</i>

349
00:30:39,760 --> 00:30:44,680
<i>η Ισπανία έγινε μία από τις πιο φτωχές
αγροτικές οικονομίες της Ευρώπης.</i>

350
00:30:47,120 --> 00:30:50,760
<i>Αναπτύχθηκε διαμάχη μεταξύ όσων
υποστήριζαν μοντέρνες ιδέες,</i>

351
00:30:50,840 --> 00:30:54,280
<i>όπως τη δημοκρατία και τον σοσιαλισμό,</i>

352
00:30:55,600 --> 00:31:00,160
<i>και σε όσους λαχταρούσαν το ένδοξο
παρελθόν μιας ισχυρής αυτοκρατορίας,</i>

353
00:31:00,440 --> 00:31:04,680
<i>μιας ισχυρής εκκλησίας και ενός
ισχυρού απολυταρχικού κράτους.</i>

354
00:31:12,160 --> 00:31:17,400
<i>Το 1936, δεξιοί εθνικιστές επαναστάτες
με αρχηγό τον Φρανσίσκο Φράνκο</i>

355
00:31:17,560 --> 00:31:22,280
<i>έκαναν πραξικόπημα
κατά της δημοκρατικής κυβέρνησης</i>

356
00:31:22,440 --> 00:31:24,680
<i>του Μανουέλ Αζάνια.</i>

357
00:31:25,960 --> 00:31:31,000
<i>Ένα πολωμένο έθνος μπλέχτηκε
σε έναν άγριο εμφύλιο πόλεμο.</i>

358
00:31:31,280 --> 00:31:36,840
<i>Οι αστικές περιοχές στα νοτιοανατολικά
ήταν με την κυβέρνηση του Αζάνια,</i>

359
00:31:37,160 --> 00:31:38,880
<i>ενώ οι πιο συντηρητικοί Βόρειοι</i>

360
00:31:39,040 --> 00:31:43,800
<i>και Νοτιοδυτικοί υποστήριζαν κυρίως
τους εθνικιστές του Φράνκο.</i>

361
00:31:43,960 --> 00:31:49,480
<i>Μια πόλη που στήριζε την κυβέρνηση θα
γινόταν διαβόητη για έναν νέο πόλεμο,</i>

362
00:31:49,640 --> 00:31:55,480
<i>που πρωτοεμφανίστηκε
στον Ισπανικό Εμφύλιο. Τη Γκερνίκα.</i>

363
00:31:58,640 --> 00:32:05,480
<i>Ήταν το απόγευμα
της 26ης Απριλίου 1937. Ημέρα αγοράς.</i>

364
00:32:05,640 --> 00:32:11,480
<i>Η κεντρική πλατεία ήταν γεμάτη, όταν
σήμαναν οι καμπάνες της Σάντα Μαρία.</i>

365
00:32:14,160 --> 00:32:17,880
<i>Εθνικιστικά αεροσκάφη
σκοτείνιασαν τον ουρανό.</i>

366
00:32:19,240 --> 00:32:21,880
<i>Μέσα σε τρεις ώρες,
50 τόνοι εκρηκτικών</i>

367
00:32:22,040 --> 00:32:25,680
<i>και εμπρηστικών βομβών έπεσαν,</i>

368
00:32:25,760 --> 00:32:28,800
<i>ισοπεδώνοντας τα τρία τέταρτα της πόλης.</i>

369
00:32:31,440 --> 00:32:36,480
<i>Όσοι προσπάθησαν να ξεφύγουν
χτυπήθηκαν ανελέητα από μαχητικά.</i>

370
00:32:40,560 --> 00:32:44,000
<i>Εκατοντάδες σκοτώθηκαν
και τραυματίστηκαν.</i>

371
00:32:44,160 --> 00:32:50,720
<i>Ο τρόμος της επίθεσης αποτυπώθηκε
στον πίνακα του Πικάσο, "Γκουέρνικα".</i>

372
00:32:55,960 --> 00:32:59,080
<i>Και η Γκουέρνικα
ήταν μία από τις πολλές.</i>

373
00:33:00,320 --> 00:33:03,280
<i>Ο Ισπανικός Εμφύλιος Πόλεμος
ήταν ο πρώτος στην ιστορία</i>

374
00:33:03,440 --> 00:33:07,680
<i>με συστηματικούς βομβαρδισμούς πολιτών</i>

375
00:33:07,840 --> 00:33:11,280
<i>και συνέβη σε όλη τη χώρα.</i>

376
00:33:17,560 --> 00:33:21,960
<i>Ο πρώην πεζοναύτης, Άρθουρ Γουίλιαμς,
είναι ιστορικός και πιλότος</i>

377
00:33:22,240 --> 00:33:25,160
<i>που ήρθε στη νότια Ισπανία
να ερευνήσει τις επιθέσεις</i>

378
00:33:25,240 --> 00:33:29,040
<i>και την εξαιρετική ανταπόκριση
των πολιτών εδώ.</i>

379
00:33:30,640 --> 00:33:34,680
Είναι δύσκολο να φανταστείς μια
συνηθισμένη μέρα, τόσα χρόνια μετά,

380
00:33:34,840 --> 00:33:39,280
πώς οι χιλιάδες άνθρωποι που
περνούσαν την καθημερινότητά τους

381
00:33:39,440 --> 00:33:43,280
αμύνθηκαν σε μια απρόσμενη επίθεση,

382
00:33:43,440 --> 00:33:45,080
με βόμβες να πέφτουν

383
00:33:45,240 --> 00:33:48,080
και να εκρήγνυνται οβίδες
σε τυχαία μέρη.

384
00:33:48,240 --> 00:33:53,080
Μπορείτε να φανταστείτε το χάος
και τη σύγχυση που ακολούθησε.

385
00:33:55,040 --> 00:33:59,480
<i>Αλλά πώς ένας επαναστάτης σαν
τον Φράνκο είχε αυτά τα μηχανήματα;</i>

386
00:34:02,600 --> 00:34:07,800
<i>Τα αεροσκάφη ήρθαν από τη ναζιστική
Γερμανία και τη φασιστική Ιταλία.</i>

387
00:34:07,960 --> 00:34:11,240
<i>Και οι δύο ήθελαν
την εξουδετέρωση της Ισπανίας</i>

388
00:34:11,400 --> 00:34:13,680
<i>για μελλοντικές συγκρούσεις.</i>

389
00:34:15,800 --> 00:34:18,720
<i>Τα γερμανικά αεροπλάνα
ανήκαν στη Λεγεώνα Κόνδορ</i>

390
00:34:18,840 --> 00:34:24,200
<i>κι έφεραν τους σταυρούς
των εθνικιστών στα φτερά τους.</i>

391
00:34:24,360 --> 00:34:27,200
<i>Ήταν μια νέα γενιά αεροσκαφών</i>

392
00:34:27,360 --> 00:34:33,480
<i>που σύντομα θα γίνονταν
τα σύμβολα των Ναζί του Β' Π.Π.</i>

393
00:34:33,640 --> 00:34:36,400
<i>Διευκολύνοντας τον θάνατο από αέρος,</i>

394
00:34:36,560 --> 00:34:42,880
<i>ένα νέο μαχητικό, από τα αεροπλάνα
που χτύπησαν πολίτες εκείνη τη μέρα.</i>

395
00:34:45,560 --> 00:34:48,800
Αυτό είναι το Messerschmitt BF109.

396
00:34:48,960 --> 00:34:52,040
Ήταν από τα πιο σημαντικά αεροσκάφη

397
00:34:52,200 --> 00:34:54,800
στην ιστορία της πολεμικής αεροπορίας.

398
00:34:55,840 --> 00:34:58,800
Λίγους μήνες
μετά την παρθενική του πτήση,

399
00:34:58,960 --> 00:35:02,560
τρία BF109 στάλθηκαν
στην Ισπανία για δοκιμές.

400
00:35:02,720 --> 00:35:07,520
Όταν παρουσιάστηκε, ήταν το πιο
προηγμένο μαχητικό της εποχής του.

401
00:35:07,840 --> 00:35:12,920
Οι Γερμανοί έφεραν γύρω στα 150
στον Ισπανικό Εμφύλιο Πόλεμο.

402
00:35:14,240 --> 00:35:19,680
<i>Το ελαφρύ πλαίσιο και τα λεπτά φτερά
τού έδιναν ταχύτητα κι ευελιξία,</i>

403
00:35:19,840 --> 00:35:25,080
<i>και το 1936 έγινε
το πιο τρομακτικό μαχητικό στον κόσμο.</i>

404
00:35:25,360 --> 00:35:29,640
<i>Αντιθέτως, η κυβερνητική αεροπορία
είχε μικρότερο αριθμό σοβιετικών</i>

405
00:35:29,840 --> 00:35:33,320
<i>και απαρχαιωμένων αεροσκαφών
που δεν συγκρίνονταν.</i>

406
00:35:35,760 --> 00:35:39,840
Το BF109 υποστήριζε βομβαρδιστικά
σε πολλές εναέριες επιθέσεις

407
00:35:40,000 --> 00:35:44,200
που στόχευαν πολίτες
σε όλη την Ισπανία.

408
00:35:44,360 --> 00:35:48,080
Η υπεροχή των αεροσκαφών
ήταν καθοριστική

409
00:35:48,240 --> 00:35:50,760
για τις καταστροφικές συνέπειες
των επιδρομών.

410
00:35:52,240 --> 00:35:58,480
<i>Σε κάποιες πόλεις, όμως, οι πολίτες
αμύνθηκαν από τις επιθέσεις.</i>

411
00:35:59,080 --> 00:36:04,600
<i>Και εδώ, στη νότια πόλη της Αλμερίας,
εφηύραν κάτι εξαιρετικό.</i>

412
00:36:06,160 --> 00:36:10,280
Για να βρούμε αυτό το αριστούργημα
άμυνας, πρέπει να πάμε υπογείως.

413
00:36:13,080 --> 00:36:19,040
<i>Κάτω από τους δρόμους της Αλμερίας,
υπάρχουν υπόγεια μονοπάτια πέντε χλμ.,</i>

414
00:36:19,760 --> 00:36:23,280
<i>γνωστών στην περιοχή ως "καταφύγια".</i>

415
00:36:23,440 --> 00:36:28,400
Το συναρπαστικό με αυτά τα τούνελ
είναι ότι δεν ήταν στρατιωτικά,

416
00:36:28,560 --> 00:36:33,600
δεν προστάτευαν στρατιώτες
ή βοηθούσαν σε αντεπίθεση.

417
00:36:33,760 --> 00:36:37,680
Ήταν, για να σώσουν
τις ζωές κοινών ανθρώπων.

418
00:36:40,640 --> 00:36:43,080
<i>Χρειάστηκε τεράστια
κοινοτική προσπάθεια.</i>

419
00:36:43,240 --> 00:36:45,640
<i>Από τον Ιανουάριο του 1937,</i>

420
00:36:45,880 --> 00:36:50,320
<i>εκατοντάδες εθελοντές βοήθησαν
επαγγελματίες να σκάψουν τα τούνελ.</i>

421
00:36:51,240 --> 00:36:56,880
Έσκαψαν τα τούνελ με τα χέρια,
χρησιμοποιώντας αξίνες και φτυάρια.

422
00:36:57,040 --> 00:37:01,040
<i>Οι εργάτες δούλεψαν υπό πίεση,
για να τελειώσουν,</i>

423
00:37:01,320 --> 00:37:05,600
<i>γνωρίζοντας ότι η καταστροφή ερχόταν
από τον ουρανό ανά πάσα στιγμή.</i>

424
00:37:07,080 --> 00:37:10,080
Αλλά μόλις λίγους μήνες
μετά τη μνημειώδη διαδικασία,

425
00:37:10,240 --> 00:37:15,200
τα καταφύγια θα περνούσαν
τη μεγαλύτερη δοκιμασία,

426
00:37:15,360 --> 00:37:19,200
σε ένα από τα πιο σοκαριστικά
γεγονότα του Εμφυλίου Πολέμου.

427
00:37:27,440 --> 00:37:33,600
<i>Στις 29 Μαΐου 1937,
έξω από το ισπανικό νησί Ίμπιζα,</i>

428
00:37:33,760 --> 00:37:38,400
<i>Σοβιετικοί πιλότοι σε βομβαρδιστικά
της κυβερνήσεως εντόπισαν στόχο</i>

429
00:37:38,560 --> 00:37:42,080
<i>που ταυτοποιήθηκε
ως εθνικιστικό θωρηκτό.</i>

430
00:37:43,640 --> 00:37:47,600
<i>Μόνο αφού το χτύπησαν, σκοτώνοντας
ή τραυματίζοντας 100 ναύτες,</i>

431
00:37:47,760 --> 00:37:50,480
<i>ανακάλυψαν το λάθος τους.</i>

432
00:37:51,840 --> 00:37:57,880
<i>Ήταν ένα μη πολεμικό γερμανικό πλοίο,
σε περίπολο, το Deutschland.</i>

433
00:37:59,120 --> 00:38:05,000
<i>Ο Χίτλερ νευρίασε, ήθελε να εκδικηθεί
την κυβερνητική πόλη, Αλμερία.</i>

434
00:38:09,840 --> 00:38:15,480
<i>Την αυγή της 31ης Μαΐου, τέσσερεις
μήνες μετά την έναρξη της κατασκευής,</i>

435
00:38:15,640 --> 00:38:22,160
<i>το δημόσιο αντιαεροπορικό καταφύγιο
της Αλμερία κλήθηκε σε δράση.</i>

436
00:38:22,440 --> 00:38:26,520
Γερμανικά πολεμικά πλοία, που ήταν
στην ακτή, άνοιξαν πυρ προς την πόλη.

437
00:38:28,240 --> 00:38:30,160
Κόσμος άρχισε να συρρέει στα τούνελ,

438
00:38:30,320 --> 00:38:35,000
αναζητώντας απεγνωσμένα καταφύγιο από
την κόλαση που εξελισσόταν στο έδαφος.

439
00:38:36,000 --> 00:38:39,240
<i>Εκατοντάδες βαριά ναυτικά βλήματα
έπεσαν στην Αλμερία,</i>

440
00:38:39,360 --> 00:38:42,200
<i>καταστρέφοντας 200 κτήρια.</i>

441
00:38:43,480 --> 00:38:45,840
Πρέπει να φανταστούμε πώς θα ήταν

442
00:38:46,000 --> 00:38:49,000
στους κλειστοφοβικούς χώρους,
με χιλιάδες ανθρώπους,

443
00:38:49,160 --> 00:38:53,240
άντρες, γυναίκες, παιδιά,
ηλικιωμένους, αποπνικτικές συνθήκες,

444
00:38:53,400 --> 00:38:57,680
να προσπαθούν να ξεφύγουν
από τον εφιάλτη στον αέρα.

445
00:38:57,840 --> 00:39:02,920
Η μόνη άμυνά τους ήταν
εννέα μέτρα χώματος.

446
00:39:03,160 --> 00:39:05,760
<i>Σαράντα πολίτες σκοτώθηκαν.</i>

447
00:39:05,840 --> 00:39:10,080
<i>Αλλά θα ήταν εκατοντάδες,
αν δεν υπήρχαν τα καταφύγια.</i>

448
00:39:12,840 --> 00:39:14,480
<i>Μόλις ήταν ελεύθερη η ακτή,</i>

449
00:39:14,640 --> 00:39:18,880
<i>οι εργάτες έσκαβαν σήραγγες
σε όλη την πόλη.</i>

450
00:39:22,240 --> 00:39:25,160
<i>Τα καταφύγια σχεδιάστηκαν
ως σύστημα υποστήριξης ζωής,</i>

451
00:39:25,320 --> 00:39:28,480
<i>συνδεδεμένα με τις υπηρεσίες
πάνω από το έδαφος.</i>

452
00:39:29,840 --> 00:39:33,680
Ένα από τα πιο ευρηματικά στοιχεία
του σχεδιασμού αυτών των καταφυγίων

453
00:39:33,840 --> 00:39:38,000
ήταν ότι αξιοποίησαν
την ήδη υπάρχουσα υποδομή της πόλης,

454
00:39:38,160 --> 00:39:41,760
για να στηρίξουν τους χιλιάδες
ανθρώπους που βρήκαν καταφύγιο εδώ.

455
00:39:41,920 --> 00:39:46,080
Για παράδειγμα, οι άνθρωποι
χρειάζονταν τροφή και νερό

456
00:39:46,240 --> 00:39:47,880
και οι σήραγγες περνάνε

457
00:39:48,040 --> 00:39:52,280
κάτω από την υπάρχουσα αγορά
της πόλης.

458
00:39:52,440 --> 00:39:58,600
<i>Σκάλες συνέδεαν την αγορά τροφίμων
και το νοσοκομείο με τα καταφύγια.</i>

459
00:39:58,760 --> 00:40:02,880
Γιατροί και νοσοκόμες, μόλις
ξεκινούσαν οι αεροπορικές επιδρομές,

460
00:40:03,040 --> 00:40:05,280
έφερναν ασθενείς και ιατρικά εφόδια,

461
00:40:05,440 --> 00:40:08,720
και ό,τι χρειάζονταν εδώ κάτω
πάρα πολύ γρήγορα.

462
00:40:08,960 --> 00:40:13,960
Ήταν εξοπλισμένο για ένα πλήρως
λειτουργικό χειρουργείο.

463
00:40:14,040 --> 00:40:17,400
Το χρειάζονταν αυτό, γιατί έπεφταν
βόμβες πάνω από το έδαφος.

464
00:40:17,640 --> 00:40:20,160
Έρχονταν πολλά θύματα εδώ
με γρήγορο ρυθμό.

465
00:40:20,240 --> 00:40:22,480
Έπρεπε να νοσηλευτούν.

466
00:40:28,000 --> 00:40:32,960
<i>Δεν μπορεί να μετρηθεί το ψυχολογικό
τραύμα των πολιτών που βομβαρδίστηκαν,</i>

467
00:40:33,840 --> 00:40:38,080
<i>αλλά υπάρχει μια ένδειξη στα τούνελ
για το πώς επηρέασε τα παιδιά.</i>

468
00:40:39,720 --> 00:40:41,400
Αν κοιτάξουμε την κολόνα,

469
00:40:41,560 --> 00:40:46,680
θα δούμε γκράφιτι που απεικονίζουν
τις σκηνές της ημέρας.

470
00:40:50,280 --> 00:40:51,840
Έχουμε αρκετά αεροσκάφη.

471
00:40:51,920 --> 00:40:54,160
Τέσσερα έρχονται προς το μέρος μας.

472
00:40:54,280 --> 00:40:56,920
Να οι προπέλες, το σασί.

473
00:40:58,280 --> 00:41:01,200
Κι αυτό είναι ένα σπίτι.

474
00:41:01,360 --> 00:41:05,680
Αυτά τα σημάδια είναι οι οβίδες
που πέφτουν στην πόλη.

475
00:41:09,640 --> 00:41:13,080
Εδώ, τα παιδιά
ζωγράφιζαν ό,τι έβλεπαν

476
00:41:13,240 --> 00:41:16,520
και αυτά είναι πολεμικά αεροσκάφη
πάνω από σπίτια

477
00:41:16,680 --> 00:41:20,680
και πολεμικά πλοία
που βομβαρδίζουν την πόλη τους.

478
00:41:24,040 --> 00:41:30,680
Και με την αθωότητα της νιότης,
αιχμαλώτισαν μια στιγμή στον χρόνο.

479
00:41:41,000 --> 00:41:45,400
<i>Από την αρχή της κατασκευής των
καταφυγίων μέχρι το τέλος του πολέμου,</i>

480
00:41:45,480 --> 00:41:49,480
<i>η Αλμερία υπέστη 40 εναέριες
βομβαρδιστικές επιδρομές.</i>

481
00:41:53,080 --> 00:41:56,680
<i>Τα καταφύγια
ίσως έσωσαν χιλιάδες ζωές.</i>

482
00:41:59,840 --> 00:42:03,480
Τα τούνελ των καταφυγίων
δεν είναι οχυρό ή κάστρο,

483
00:42:03,800 --> 00:42:05,840
δεν δέχονται υπερόπλα

484
00:42:05,960 --> 00:42:08,400
ή αποτελούν πλεονέκτημα
για τους στρατιώτες,

485
00:42:08,560 --> 00:42:12,800
ο σκοπός τους ήταν
να προστατεύουν αθώους πολίτες

486
00:42:14,040 --> 00:42:19,080
κι αυτό τα καθιστά ένα από τα πιο
εντυπωσιακά αμυντικά συστήματα

487
00:42:19,240 --> 00:42:21,480
στην Ευρώπη.

488
00:42:23,160 --> 00:42:26,000
<i>Χάρη στην εναέρια υπεροχή τους,</i>

489
00:42:26,160 --> 00:42:30,400
{\an8}<i>οι εθνικιστές όδευαν προς τη νίκη.</i>

490
00:42:30,560 --> 00:42:37,320
{\an8}<i>Στις 31 Μαρτίου 1939, η Αλμερία, από
τα τελευταία κυβερνητικά προπύργια,</i>

491
00:42:37,640 --> 00:42:40,240
<i>αναγκάστηκε να παραδοθεί.</i>

492
00:42:42,920 --> 00:42:46,960
<i>Οι πολίτες βγήκαν από τα υπόγεια
καταφύγιά τους, ασφαλείς,</i>

493
00:42:47,160 --> 00:42:50,680
<i>αλλά μπροστά σε μια απόλυτη
εθνικιστική νίκη.</i>

494
00:42:56,040 --> 00:43:02,000
<i>Μετά τον πόλεμο, τα καταφύγια
ξεχάστηκαν για 60 χρόνια.</i>

495
00:43:05,080 --> 00:43:11,000
<i>Όταν άνοιξαν ξανά, το μιλιταριστικό
καθεστώς του Φράνκο είχε εξαφανιστεί.</i>

496
00:43:13,560 --> 00:43:18,080
<i>Σήμερα, η Ισπανία αντιμετωπίζει
ακόμα εθνικές διαφορές,</i>

497
00:43:19,760 --> 00:43:24,400
<i>αλλά έχει μετατραπεί ειρηνικά
σε προοδευτική δημοκρατία.</i>

498
00:43:27,040 --> 00:43:31,120
<i>Ένα μέρος όπου οι αντιφάσεις
είναι πιο πιθανό να αντιμετωπιστούν</i>

499
00:43:31,280 --> 00:43:35,440
{\an8}<i>με διάλογο, παρά με βία.</i>

500
00:43:35,760 --> 00:43:41,960
{\an8}<i>Ο στρατός δεν εμπλέκεται στην πολιτική
και έχει παγκόσμια απεύθυνση,</i>

501
00:43:42,200 --> 00:43:45,480
{\an8}<i>αλλά αντί να προστατεύει
στόλους με θησαυρούς,</i>

502
00:43:45,560 --> 00:43:49,200
{\an8}<i>συμμετέχει σε επιχειρήσεις ασφαλείας
του ΝΑΤΟ,</i>

503
00:43:50,880 --> 00:43:54,720
{\an8}<i>της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΟΗΕ.</i>

504
00:43:56,400 --> 00:43:58,120
{\an8}Απόδοση: Κατερίνα Ζαρογιαννοπούλου