Ilan sa CCTV & aerial footage
ay ni-recreate base sa research at kuwento ng mga saksi.
8 TAON 3 BUWAN MATAPOS ANG 9/11
Sobrang excited ang mga CIA officer sa Khost sa posibilidad
ng source na maaaring magdala sa 'tin kay bin Laden.
Kaya di siya kinapkapan. Basta lang siyang pinadaan.
Nando'n ang CIA team ng contractors, special forces, analysts,
at case officers.
Lumabas silang lahat para sa pagdating niya.
Napakalaking bagay nito kung sakali.
Sobrang tindi ng tensiyon.
Bumaba siya sa kabilang side ng kotse,
lumapit 'yong security namin, ang sabi,
"Ilabas mo ang mga kamay mo."
At nag-alala sila kasi ayaw niya.
Di nila naintindihang 'yong asset ang mismong bomba.
Nakaupo ako sa sala namin no'ng makatanggap ako ng tawag.
Sabi, "Tracy, may malaking pagsabog."
Sabi ko, "Ano'ng sinasabi mo?" Wala pa yata 'yon sa TV no'n.
Di ko alam kung ano'ng nangyari.
Balita sa Afghanistan.
Nakagigimbal na detalye ukol sa suicide attack
na pumatay ng pitong opisyal ng CIA.
Inimbitahan ang attacker na pumasok sa base,
at hindi siya kinapkapan.
Para sa inyo 'to.
Hindi ito relo. Detonator ito.
Ipapadala kayo sa impiyerno.
Di kilala ng mga Amerikano ang taong ito,
pero pinapasok nila siya sa bantay-saradong CIA.
Saka niya nagawang magpasabog dito.
Naka-half-staff ngayon ang watawat sa CIA headquarters
para sa pitong officers nito.
Ani Director Panetta, namatay silang malayo sa bayan at malapit sa kalaban.
Napasobra sa lapit.
Ang kasama kong si Jennifer Matthews ang CIA base chief
sa Khost, Afghanistan.
Para kaming cadre.
Nakakasama ko na si Jennifer sa pagtugis sa al-Qaida bago pa natin malamang
al-Qaida iyon.
Tapos, tumawag si Gina, sinabing napatay siya.
Ang sakit marinig no'n.
Pumunta ako no'n sa church at 'yong standard prayers,
para sa lahat ng militar. Naisip ko, "Pa'no kami?"
"Pa'no si Jennifer?"
Ang hirap pakinggan 'yong mga nakasama niya mula pagkabata,
mga anak niyang kinukuwento siya,
kasi di nila alam ang trabaho niya.
Naaalala kong nando'n ako sa burol ng bawat isang CIA officer.
At napansin ko, habang bumabaybay kami sa napakalamig na panahong 'yon,
may pamilyang nakatayo sa front porch nila,
may hawak-hawak na sign na ang sabi,
"Salamat sa pagprotekta sa amin."
Naaalala kong
nakausap ko ang family members nila.
Sabi ng mga magulang,
"Wag kayong susuko sa misyong
kumitil sa buhay ng mahal namin. Wag kayong susuko."
At ang misyon ay ipagpatuloy ang pagtugis kay bin Laden.
Sinasabi ko sa mga Amerikano, alinsunod sa kaloob ng Diyos, papatayin namin kayo.
Kung akala ng al-Qaida, manghihina kami dahil sa pag-atake sa Khost,
maling-mali sila.
Kabaligtaran ang naging epekto no'n.
Lalo lang kaming naging determinado.
Dahil sa Khost, naging personal na ito.
Napakapersonal.
8 TAON 4 BUWAN MATAPOS ANG 9/11
Papalapit na kami nang papalapit sa tenth anniversary ng 9-11,
at mas tumindi ang demand at kagustuhang mahanap si bin Laden.
Wanted pa rin si Osama bin Laden, nananatili pa ring banta sa mga Amerikano.
$25 milyon pa rin ang pabuya sa paghanap sa kanya.
Diumano, may spies at strike teams tayong naghahanap sa kanya kung saan-saan.
Bakit malaya pa rin siya?
Ilang beses na kaming nasaktan dahil sa palpak na leads,
tipong akala namin, tapos na. "Nandito siya."
Ilang beses pinaghanda ang military para sana hulihin siya,
pero walang nangyari.
Clear dito. Tuloy lang.
Sobrang…
nakakainis.
Mapapatanong din kayo kung ga'no nga ba ka-intelligent
ang intelligence agencies natin.
No'ng puntong 'yon, inaatake ng politika ang CIA
mula sa parehong partido.
Di ba failure 'yon?
Di n'yo siya nahuhuli, di n'yo yata alam kung nasa'n siya.
Buweno…
Sa tingin ko,
ang paghuli o pagpatay kay bin Laden
ay napakahalaga sa ating pambansang seguridad.
Napakatindi ng pressure sa CIA at sa buong intelligence community
na magtrabaho pa.
Pag-igihan ang pagtugis kay bin Laden at sa al-Qaida.
No'ng araw ng 9-11, nagtatrabaho ako sa Pentagon.
Sa branch ko, ako lang ang nag-iisang nakaligtas.
Nasunog ang balat ko,
pero nakabawi ako at patuloy na nakalaban araw-araw pagkatapos no'n.
Kumusta ka?
Mabuti.
Salamat sa Diyos.
No'ng 2009, may kaibigan akong kumontak sa 'kin at nagsabing,
"Kevin, kailangan namin ang tulong mo sa bin Laden team."
"Isa lang ang misyon no'n, hanapin si bin Laden."
Sabi ko sa team ko, "Gusto kong mag-report kayo sa 'kin linggo-linggo."
"'Yong minamanmanan n'yo, nahahanap n'yo,
clues na meron kayo, posibleng ebidensiyang nasa inyo."
Sa'n siya pumunta kung umalis siya sa Afghanistan? Nasa'n na siya?
Buhay pa ba siya? Lagi mong tanong 'yon.
Kaya pag lumalabas siya sa TV,
susuriin 'yon nang todo.
Nagsimula kaming tumutok sa laman ng media statements ni bin Laden.
Pakikinggan namin ang tapes ni bin Laden para malaman
kung may maririnig kaming tunog na pwedeng magsabi
kung saan siya matatagpuan.
Tunog ng ibon o tunog ng industriya doon.
May hidden messages ba siya?
Ano'ng nasa background na makapagsasabi kung nasa'n siya?
Sinubukan din naming i-trace kung pa'no nadadala ang videos niya sa media.
Nakakapagpadala siya mula at papunta sa kung nasaan man siya.
Wala silang tiwala sa mga electronic device
gaya ng telepono,
at malamang mano-mano ang gamit nila, by courier.
Kung mahahanap at masusundan namin 'yong courier,
posible kaming madala no'n kay bin Laden.
Lahat ng leads, sinundan ng CIA.
'Yong lead tungkol sa courier, nagsimula no'ng 2002.
Alam naming may pinagkakatiwalaang tagahatid si bin Laden,
at maraming ginawa para matukoy ang pangalan niya.
Fake names ang binigay ng mga nahuli.
Sabi ng iba, walang courier.
Sabi ng iba, meron, pero retired na siya.
Ang hirap malaman kung ano 'yong kasinungalingan tungkol sa courier.
No'ng patapos na ang 2002,
may operatiba ng al-Qaida
sa custody ng North African government
na naaresto at ini-interrogate ukol sa nalalaman niya at kilala niya.
Sa interrogation na 'yon,
may nabanggit siyang taong sinabi niyang nakatrabaho ni bin Laden
bago ang 9-11,
at nagtrabaho kay Khalid Shaikh Mohammed pagkatapos ng 9-11,
at siyang tagahatid ng mensahe ng dalawang 'yon.
Ang binanggit niyang pangalan ng courier ay…
Abu Ahmed.
Siyempre, sobrang interested kami sa impormasyong 'yon.
Tinanong namin si KSM,
na nakakulong pa din sa sekretong CIA prison,
"Ano'ng alam mo kay Abu Ahmed?"
Sumailalim na si KSM sa enhanced interrogation techniques.
Sinasabi na niya sa 'min halos kahit ano'ng gusto naming malaman.
Sabi niya, "Oo, kilala ko si Abu Ahmed, pero wala na siya sa al-Qaida ngayon."
Bumalik siya sa selda niya, na b-in-ug namin,
at sinabi niya sa iba pang al-Qaida operatives
na kasama niya,
"Walang magsasalita tungkol sa courier."
Ginagawa ni KSM ang lahat para protektahan ang courier dahil alam niyang
madadala kami ni Abu Ahmed kay bin Laden.
Kaya tumutok kami sa pagtugis kay Abu Ahmed.
Mahusay ang pinili nina bin Laden at KSM.
Ang galing ng operational security niya
kaya ang hirap niyang hanapin.
Kalaunan, nalaman naming Kuwaiti siya.
Bawat posibleng lead, sinundan namin. Di namin alam ang itsura niya.
Palaisipan siya sa 'min.
Matagal at puspusan naming sinubukang tukuyin 'yong pattern niya ng pamumuhay,
'yong galaw niya, sa'n siya pumupunta,
pati kung ano'ng gamit niya sa pakikipag-usap, pa'no ginagamit 'yon.
Nag-aalala kaming baka magkamali kami at maalerto siyang
sinusundan namin siya.
Lahat 'yon, nangyari mula 2002 hanggang 2010.
Walong taon para lang mahanap siya sa mundo.
No'ng summer ng 2010, may nangyaring pambihira.
Natunton namin ang phone niya sa Peshawar, isang bayan sa Pakistan…
at napakinggan namin 'yong tawag sa kanya.
May kausap siyang kakilala niya mula sa nakaraan.
Tanong ng kaibigan niya, "Ano'ng ginagawa mo ngayon?"
"Wala 'kong balita sa 'yo. Di pa tayo nagkikita."
"Ano na'ng ginagawa mo?"
Paulit-ulit niyang sinasabi,
"Busy ako. Nagtatrabaho ako."
Hindi sumuko ang kaibigan niya.
Sabi no'n, "Pero ano na nga? Ano na'ng pinagkakaabalahan mo?"
Sandali siyang natahimik.
Tapos sabi niya,
"Dating gawi."
Sabi ng kaibigan niya, "Kasihan ka nawa ni Allah."
Malinaw na ang dati niyang gawi ay magtrabaho para kay bin Laden.
Kailangan namin ng human intelligence doon.
Akala ng iba, 'yong intelligence work, nagbabasa lang ng reports ang analysts.
Pero nando'n sila sa mismong lokasyon.
Bilang task force commander,
nakabase ako sa Kabul, at may mga hawak ako sa buong region.
Kailangan namin ng intelligence na magpapatunay sa mga impormasyon.
Ano'ng alam namin?
Ano'ng di namin alam? Ano'ng nakikita natin?
Nakita naming sumakay 'yong courier sa maliit na puting SUV.
Maraming puting SUVs sa Pakistan.
Sinundan 'yon ng CIA officers namin mula sa Peshawar papunta
sa bayang tinatawag na Abbottabad.
Tapos, huminto 'yong sasakyan sa isang malaking bahay.
Maraming pahiwatig na magsasabing may kakaibang nangyayari doon.
Ibang-iba 'yon sa mga nakita na namin.
Ang nakita namin, isang compound na mas malaki sa ibang mga compound
na nasa area.
Nalaman naming 'yong courier, si Abu Ahmed,
binili niya ang bahay na 'yon noong 2005,
sa mamahaling bahagi ng Abbottabad, kahit wala siyang pinagkakakitaan.
'Yong mga pader, nasa 12 to 18 feet ang taas,
may barbed wire, at merong balkonaheng
may privacy wall.
Kilala ang Abbottabad bilang tourist area dahil sa mga bundok,
kaya bakit ka maglalagay ng eight-foot wall sa third floor?
Ang weird ng security sa third floor.
Pagtatagni-tagniin mo ngayon ito.
Ayaw magpakita ng taong nandito.
Sobrang kahina-hinala 'yon,
naalarma ang lahat sa team.
Malinaw namang
merong napakahalagang tao sa loob no'n.
9 TAON MATAPOS ANG 9/11
Pumunta agad ako sa Pangulo ng United States
at sinabi ang mga natagpuan namin.
Nag-brief muna kami kay Mike Vickers, Senior Department of Defense official,
at kay John Brennan, Head ng Counterterrorism ng White House.
Bago ang araw na 'yon, tinawagan ako ni Michael Morell,
napakasensitibong impormasyon daw ang sasabihin kay Obama.
Mula sa unang meeting na 'to kasama ang Pangulo,
sinabi agad ni Leon Panetta,
"Na-geolocate namin ang courier ni bin Laden
at sinundan namin siya hanggang sa compound na ito."
Sabi ko, "Mr. President, napakataas ng hinala naming
maaaring dito matatagpuan si bin Laden."
Medyo optimistic si President Obama na maaaring isa itong actual lead
na hindi pa namin nakikita dati.
Sa pagtatapos ng briefing, dalawa ang iniutos ng pangulo,
at di palautos si Barack Obama.
Ang una, "Leon, Michael,
alamin n'yo kung ano'ng nangyayari sa compound na 'yon."
At pangalawa, "'Wag n'yong sasabihin kahit kanino."
"Hanggang dito lang 'to."
"Walang iba sa gobyerno ang dapat makaalam nito."
Nagpatuloy kami sa pagmamanman,
nakaantabay sa lahat ng nangyayari sa compound na 'yon.
Napakahirap mangalap ng intelligence.
Walang phone, walang internet.
'Yong mga cell phone ni Abu Ahmed,
nilalagyan niya lang ng baterya pag malayo na siya sa Abbottabad.
Napakatindi ng operational security niya.
Nakaisip si Director Panetta ng ideas sa pagkuha ng intelligence.
Lagyan kaya ng camera 'yong puno?
Sabi ng iba, "Kunin kaya natin ang basura nila para humanap ng clues?"
Pero di nila pinapakuha ang basura nila.
Sinusunog nila ang basura nila.
May kinuntsaba kaming doktor para pumunta sa compound,
magbigay ng polio vaccine,
at kumuha ng sample ng dugo.
Gusto sana naming maberipika na nando'n ang pamilya ni bin Laden.
Di sila pinayagang makapasok ng mga courier.
Paglipas ng panahon, nakakita na kami ng mga babae at batang
labas-masok sa compound.
Sinundan namin sila, minanmanan namin sila.
Natuklasan naming may dalawang pamilyang
nakatira sa compound, kina Abu Ahmed at sa kapatid niya.
Pero nang magmasid kami sa satellite photography…
nalaman naming may ikatlong pamilya do'n.
Hindi sila umaalis sa compound.
Di pumapasok sa school ang mga bata,
di gaya ng ibang mga bata sa parteng 'to ng Pakistan.
Natukoy namin,
gamit ang pagsusuri sa sampayan,
kung ilang miyembro ng pamilya ang nando'n.
Sapat na ang bilang ng mga bata at ng matatanda para magkaro'n kami
ng suspetsa kung sino ang ikatlong pamilyang ito.
Minsan, may nakita kaming matandang
lumalabas ng bahay,
naglalakad nang paikot-ikot,
parang bilanggo sa prison yard.
Araw-araw, lumalabas siya at naglalakad sa garden.
Araw-araw. Tawag namin sa kanya, " The Pacer."
Gamit ang tinatawag na mensuration,
'yong tao, pag nandito 'yong araw,
nagkakaro'n ng anino.
Susukatin namin 'yong anino,
tutukuyin 'yong eksaktong height ng may-ari ng anino,
at kapareho ng height no'n ang height ni Osama bin Laden.
Literal na nanindig 'yong balahibo ko.
"Diyos ko, nahanap na yata namin siya."
Marami na akong nakitang leads kay bin Laden.
Wala sa mga 'yon ang kasingtindi ng isang 'to.
Sabi ko yata no'n, "Grabe, si bin Laden yata 'to."
"Gawin n'yo ang lahat para makita ko 'yong mukha."
Sabi nila, "Napakahirap no'n, Director."
"May 18-foot na mga pader sa kabila, 12-foot naman sa kabila."
"Walang magandang anggulo."
Sabi ko yata sa kanila, "Alam n'yo,
nakapanood na ako ng mga pelikula kung saan nagagawa 'to ng CIA."
Nagtawanan kami. Nagtawanan ang lahat.
Pero di sila nakakuha ng malinaw na picture.
Matinding pressure ang ibinigay ni Director Panetta
para makakalap pa ang Counterterrorism Center.
9 TAON 5 BUWAN MATAPOS ANG 9/11
Isang araw, pinapunta ako sa bin Laden unit sa CIA
para mag-brief tungkol sa panayam ko kay Osama bin Laden.
Sabi ko, "Ang tagal na no'n, pero okay."
Na-interview ko si bin Laden no'ng 1998.
Sa tanang buhay ko, 'yon lang ang interview kong
habang tumatagal, lalong binabalikan.
Ngayon, kasama ko ang CIA sa panonood ng footage.
Baka 'ka ko interesado sila sa security
ni bin Laden. Paano siya dumating at umalis?
'Yong palitan sa radyo.
Kaya dinetalye ko nang maigi ang lahat ng 'yon, tapos sabi nila,
"May footage ka ba niya habang naglalakad-lakad?"
Bakit gusto nilang makita siyang naglalakad-lakad?
Wala talaga akong alam no'n.
Pero gusto pala nila ng footage para matukoy kung 'yong pag-ika-ika niya,
'yong postura ng The Pacer
ay tugma sa lakad ni bin Laden,
mula sa pinakamalapit na footage na kita ang paglalakad niya
no'ng makipagpanayam siya sa 'kin no'ng 1998.
Di ko alam 'yon noon.
Kahit nakita sa footage ni Miller na may pagkakapareho sila,
di 'yon sapat na ebidensiya para sabihing nando'n nga si bin Laden.
Siyempre, iniisip kong baka si bin Laden 'yon.
Lahat, 'yon ang iniisip.
Kailangan lang patunayan 'yon sa lebel na magagawa ng decision-maker
na umaksiyon nang may kumpiyansa.
Linggo-linggo, nag-uulat sila sa 'kin.
Minsan, sasabihin nila, "Wala kaming nalamang bago."
At sabi ko sa kanila,
"Hindi okay 'yan. Hindi sapat 'yan."
Bilang survival mechanism sa pinagdaraanan mo sa trabaho,
nade-detach ka na sa emosyon.
Napakahirap no'n.
Gumagawa ako no'n ng video ng events sa buhay ng anak ko
kasi magtatapos na siya ng high school,
at lahat ng videos ng mga ginawa niya,
di ko naaalala.
Wala akong maalala sa mga nangyaring 'to sa buhay ng anak ko.
Tapos,
galit ako no'ng pumasok no'ng gabing 'yon.
Kinailangan kong tiisin 'yon,
pinili kong magpatuloy do'n, e.
Lagi mong nararamdamang, "Kulang ang ginagawa namin,"
Kahit weekends, nagtatrabaho. Di mo makasama ang pamilya mo.
Tapos, namatay si Mama
habang tinutugis namin si bin Laden. Tapos…
Sabi ko sa kanya bago siya mamatay,
"Napakalaking bagay ng ginagawa ko. At sana…"
sana maabutan mo pa 'to."
No'ng mamatay siya sa cancer, 'yong tanging nakatulong sa 'kin
ay 'yong malaking responsibilidad. Alam kong umuusad na kami.
Pero na-obsess ako sa pagpapatibay sa intelligence case
na nasa compound na 'yon si bin Laden.
Sa puntong iyon, 'yong pag-asang magkaro'n ng 100% kasiguraduhang
nando'n siya, napakalabo na.
May pangamba ding na-realize na ni bin Laden na natagpuan na siya.
Pwede siyang umalis do'n kahit anong oras,
kaya masyadong delikado para magpatuloy sa pangangalap.
9 TAON 6 BUWAN MATAPOS ANG 9/11
Papalapit na kami sa pagdedesisyon
ng gagawing aksiyon sa compound.
Gustong malaman ng pangulo kung ano-ano ang prospects
para makakuha pa ng intelligence,
para makumpirmang nando'n nga si bin Laden.
Wala kaming 100% na ebidensiyang naroon talaga si bin Laden.
Circumstantial case 'yon.
Walang kahit isang direct evidence na nando'n siya.
Sabi ko, "Mr. President, kailangan mong malaman na 'yong kaso dati kay Saddam na
may weapons of mass destruction siya…
mas kapani-paniwala pa kaysa sa kasong nasa Abbottabad si bin Laden."
Natahimik ang buong kuwarto.
Malaking national security decision 'to.
Sabi ng political advisors niya, pag pumalpak ang operasyon,
labis na bababa ang public image niya.
Para sa akin, napakalaking political risk no'n,
pwedeng mamatay ang ilang U.S. service members sa operation.
Parang Carter rewind.
No'ng magka-Islamic Revolution sa Iran, dinumog ang U.S. embassy,
maraming hinostage.
Nag-utos si President Carter na magdala ng helicopters sa Iran
para iligtas ang hostages.
Nag-crash sila sa disyerto at maraming namatay.
Dahil do'n, nagmukha siyang mahina, nagmukhang mahina ang U.S.
Kaya 'yon hinambing kay Carter, kasi palpak na operasyon 'yon.
Isang taon bago ang eleksiyon, di na-reelect si Carter.
Sabi ni President Obama, "Wala akong pakialam sa politika."
"Sobrang tagal nang
nalulusutan ni bin Laden ang hustisya ng America."
Sabi ng pangulo,
"Gusto kong maghanda kayo ng operasyon para lusubin ang compound na 'to."
Sabi niya, "Hindi pa 'ko nagdedesisyon,
pero kung magdedesisyon tayo, di natin pwedeng tagalan."
"Ihanda na ang plano."
Tumawag ang vice chairman ng Joint Chiefs of Staff.
Sabi niya, "Sa tingin ng CIA, may lead na kay Osama bin Laden."
Nagliwanag ang mga mata niya. SEAL ang isang ito.
Parang natupad na pangarap.
Hostage rescue at raids sa terrorist groups ang trabaho ko.
Pero ito na ang pinakamalaking misyon ng karera ko.
Isang taon bago 'yon, na-diagnose ako ng cancer,
chronic lymphocytic leukemia.
Di pa lumalala 'yong cancer para makuha nito ang kakayahan kong
mag-command.
Kahit nakakalungkot, nagkaroon ako ng palusot
at magandang rason para bumalik sa States.
Pagbalik sa D.C., nagkita kami ni CIA Director Leon Panetta.
Kinuwento niya 'yong compound.
Sabi ko, "Ang kailangan mong gawin, bumuo ng operasyong
lulusob sa compound na 'to."
3 LINGGO BAGO ANG RAID
Pipili kami ng pinakamahuhusay dito
para sa United States of America.
Papasok ang SEALs sa mission.
Ang SEAL Team Six ang Tier One ng Navy.
No'ng una, meron tayong SEAL Team One, SEAL Team Two, tapos noong 1980,
kinomisyon ni Commander Marcinko ang Team Six.
Kaya Six, kasi alam niyang sasabihin ng Russians,
"May SEAL Team One, Two, at may Six."
"Nasaan ang 3, 4, at 5?" Magandang counterintelligence, tama?
Hindi lang paandar 'yon. Pinag-isipan 'yon.
Kagagaling lang namin sa Afghanistan.
Nasa Miami, Florida kami, nagda-dive, nag-eenjoy ng kaunting kalayaan
na magkasama-sama sa beach.
Nasa patio kami isang gabi, may tumawag,
pinapabalik kami sa Virginia Beach, di namin alam kung bakit.
Nakakadismaya kasi madalas, wala namang nangyayari sa spin-ups.
Ibi-brief ka sa kung ano-anong walang kinalaman sa 'yo,
at nakakainis lang.
Matagal na naming hinihintay makapag-Miami mula pa sa Jalalabad.
No'ng una ko silang pinulong, galing sila sa leave nila,
at halata ko sa body language nila na di sila masaya.
Akala nila, exercise lang 'yon.
Huminto kami sa ordinaryong lugar.
Parang maliit na school, bungalow.
May armadong guard, pumasok kami do'n.
Naka-set up na parang classroom. May mga whiteboard.
Dinala namin sila sa briefing room. Lumabas ang CIA briefer,
pinapirma sila ng mga nondisclosure agreement,
na di naman kakaiba kasi may sensitive training na kami dati.
Tumayo 'yong CIA officer, tapos, narinig kong
binanggit niya 'yong "Abbottabad." Noon ko lang narinig 'yon.
Kinikilabutan na 'ko do'n ngayon.
Noon ko lang narinig ang siyudad na 'yon sa ibang bansa.
Dumating ang commanding officer ng SEAL Team Six,
nonchalant pa din, at sinabi niya…
"Gentlemen, tutugisin natin si Osama bin Laden."
Si Osama bin Laden ang target.
Most wanted terrorist sa mundo.
Naisip ko, "Ito ang pinakamahalagang misyon sa modernong kasaysayan."
"Karangalan 'to. Masarap mapasama sa team na 'to."
Pero isa sa binanggit nila, time-sensitive 'yon.
Ilang linggo na lang bago magkaro'n ng 0% illumination
sa lunar cycle,
at gagawin namin 'to sa isa sa mga araw na 'yon.
Hindi ito exercise.
May trabaho tayo, at magsimula na tayong maghanda.
Trabaho naming ihanda sila sa gagawin nila.
Bibigyan namin sila ng tools para magawa ang kailangan.
Sa kasong ito, may iba kaming ginawa.
Napagpasyahan naming kaya naming gayahin 'yong compound
para pagpraktisan nila.
Ginawan kami ng mock-up ng CIA.
Kahawig ng compound ni bin Laden 'yong labas no'n.
Sa gano'n, makakapag-ensayo ang SEALs
ng tactical movement nila sa misyon.
Inensayo ng helicopter pilots ang profiles nila.
Nag-fast rope ang SEALs sa tuktok ng isang three-story building
papunta sa bakuran.
Nagpaulit-ulit kami do'n, nanakit na ang wrists nila.
Nagkaka-tendinitis ka na.
Umabot sa puntong napatunayan naming kaya na namin.
Wag na tayong magpaulit-ulit.
Alam namin ang hugis no'n, kung nasa'n ang mga gusali.
Ang di namin alam, ano'ng itsura sa loob?
Open space ba 'yon, o may pasilyo,
na may mga kuwarto sa kanan at kaliwa?
Kaya modular 'yong structure.
-Nakapasok na 'ko. -Clear!
Nagbabago 'yon kada pasok nila.
Dito.
Ang galing nila, sinusuri nila 'yong compound
gabi-gabi sakaling nasa taas 'yong satellites ng kalaban.
2 LINGGO BAGO ANG RAID
'Yong bilang ng training nila,
aabot sa higit isang daan.
Magpaplano nang paulit-ulit, magre-rehearse nang paulit-ulit,
titingnan mo ang lahat ng pwedeng contingency.
Pati 'yong mga parang simple lang, sa'n sa helicopter ka uupo?
Ano'ng uupuan mo? Gumagamit ka ba ng gano'ng upuan?
Saan ang aso? Kunwari, may naiwan.
Kunwari, pumalpak ang fast rope.
Pa'no pag may nabaril? Pa'no pag sumabog 'yong kuwarto?
Pa'no kung 'yong 24 na sundalo, naging 12 na lang?
Nanira talaga sila ng mga kailangang ayusin.
Atras!
Tapos, babalik kami para itayo ulit 'yon.
Sa'n tayo nag-excel? Sa'n tayo pumalpak?
Twelve hours a day ng rehearsal at planning, mas mahaba pa yata.
Babalik kami sa barracks na tinutuluyan namin
at pag-uusapan namin 'yong model.
Meron bang contraption do'n
na may slide mula sa third floor pababa sa eskinita?
May makakaakyat ba mula sa imburnal?
Isang gabi, sabi ng isang boss,
"Ano'ng pinakamalalang pwedeng mangyari?"
Sabi ng pinakabata,
"Mag-crash 'yong helicopter sa bakuran."
Tiningnan namin siya, "Ba't ka naman magpapaka-jinx nang ganiyan?"
1 LINGGO BAGO ANG RAID
Ang main staging base ng operation ay sa Jalalabad sa Afghanistan side
ng border.
Maraming problema sa pagitan ng 350 kilometrong 'yon.
Malaki ang panganib. Papasok ka sa airspace ng Pakistan.
Malapit lang ang compound sa West Point ng Pakistan,
'yong military academy nito,
at iba pang lokasyong pangmilitar.
Nagsasanay sila ng mga opisyal ng militar sa Abbottabad.
Kailangang mag-ingat dahil pag may na-detect silang banta,
ano'ng gagawin nila?
Nilinaw ni President Obama na di kami magsasabi
sa mga Pakistani dahil 'yong intelligence nila,
maraming taon nang nag-iiba-iba ng pinapanigan.
May mga ugnayan din sila sa maraming militanteng
terrorist groups doon, kabilang ang al-Qaida.
Posibleng makadigmaan natin ang Pakistan.
May hukbo sila ng special forces, intelligence service, air force,
armored force, at nuclear weapons.
Matatawid ba 'yong 260 km nang di nade-detect?
Tiningnan namin kung nasa'n ang radar systems ng Pakistan,
kung ano'ng itsura ng radar, at susubukan mong iwasan 'yon.
Ang daming variables sa pagpasok sa Pakistan.
Pupuntiryahin ka nila sa pagpasok at paglabas do'n.
Kahit nagbibiruan, sabi ko sa kanila,
"Seryoso na 'to. One-way mission na 'to."
"Di na tayo makakabalik. Huling misyon na natin 'to."
Pagdating namin sa hangar, nakita namin 'yong helicopters.
May dalawang classified helicopters na di madaling ma-detect ng radar.
Natawa kami. Parang 'yong usapan no'n,
"Tumaas 'yong tsansang mabuhay kami,
susugod pala kami nang naka-Transformers."
Unang misyon 'to sa mga bagong helicopter.
Di ko alam kung nakailang test na sila pero seryosong tech 'yon.
Nakakatakot ang mga operation na 'to. Kaya may machine guns kami.
Sobrang mapanganib, delikado, at dapat magtagumpay ito.
5 ARAW BAGO ANG RAID
Si McRaven ang nakaisip ng idea
na ipapadala kami sa Jalalabad, Afghanistan
sakaling aprubahan ito.
Do'n kayo maghihintay ng paglusob.
Lagi namang mahirap magpaalam sa mga bata.
Sa kasamaang palad, bilang SEAL Team Six, nakasanayan na namin 'yon.
Normal na 'yon sa mga anak ko.
Mula no'ng babies pa sila hanggang makaalis ako sa Navy,
kailangan mong paspasan ang pamamaalam,
kailangan mo silang i-kiss sa huling pagkakataon,
tapos, tumalikod ka na.
Alam ba nilang nagpapaalam ka at baka hindi ka na bumalik?
Oo, matalino sila, alam nila.
May mga kaibigan silang di na bumalik ang ama, kaya alam nila.
3 ARAW BAGO ANG RAID
Dumating na 'yong sandali ng pagbi-brief sa National Security Council.
Kilala ko si Obama.
Isa iyon sa mga trabaho ko, kilalanin si Obama.
Dama mo 'yong body language niya,
tipong susugal siya dito, alam n'yo 'yon?
Handang-handa na siya para dito.
Tinanong ng pangulo 'yong lahat ng principals sa opinyon nila
kung dapat ituloy ang raid.
Halo-halo ang sagot.
Maraming nagtanong.
Sinuportahan 'yon ni Secretary Clinton.
Kami ni Jim Clapper, Director ng National Intelligence,
suportado rin namin 'yon.
No'ng ako na, sabi ko lang, "Lagi mong sinasabing gagawin mo 'to."
Pero maraming argumento laban do'n.
Nag-no ang vice president.
Di pa raw sapat 'yong intelligence,
at nag-aalala siya sa impact no'n sa U.S.-Pakistani relations.
Si Bob Gates, ang Secretary of Defense,
nag-alala siya sa kaligtasan ng mga sundalo.
Nasa U.S. government na si Bob Gates no'ng gawin ang Desert One,
kaya nakabase 'yong pagtutol niya sa takot na magkaro'n uli ng Desert One.
Binanggit 'yon ni Gates, sabi ko, "Diyos ko, wag mong sabihin,"
kasi pa'no pag nangyari 'yon at lumabas 'yong nasa mga meeting na 'to?
Kausap lang kita.
Baka malamang may nagbanggit nito, tapos,
hindi 'yon pinansin ni Obama.
Lahat, pinakinggan ng pangulo
pero sabi niya, "Pag-iisipan ko ito."
Sabi ni President Obama, gagawa siya ng pinal na desisyon
at mag-iisip pa nang isa pang gabi.
2 ARAW BAGO ANG RAID
Kinabukasan, tandang-tanda ko 'yon,
nasa headquarters ako,
tumawag si National Security Advisor Tom Donilon sa akin,
sabi niya, "Nagpasya ang pangulo na ituloy ang misyon."
Malaking sugal ito.
Pupusta kaming nando'n si bin Laden,
at pupusta kaming magagawa namin ito,
pero ito na ang best shot namin laban kay bin Laden.
Sige. Tara na.
1 ARAW BAGO ANG RAID
Twenty-four hours bago 'yong raid,
may malaking event sa Washington,
'yong White House Correspondents' Dinner.
Napagdesisyunan naming pupunta kami,
kung hindi, may mga maghihinala.
'Yong pagpunta sa Correspondents' Dinner no'ng gabing 'yon
ang isa sa mga pinakawirdong karanasan ko sa buhay ko.
Ang Pangulo ng United States.
'Yong mga sangkot dito, mula sa pangulo pababa,
alam nila ang kahalagahan ng paglilihim nito.
Kaya tingin ko, magandang cover 'yong Correspondents' Dinner
kasi mukhang normal ang lahat.
Masaya akong maparito sa White House Correspondents' Dinner.
Grabe ang linggong 'to.
Napakahirap.
Malaki ang respeto ko sa kakayahan niyang gampanan ang papel
bilang Pangulo ng United States.
Masayang makasama ulit ang mga kagalang-galang nating panauhin,
essential government employees,
non-essential government employees. Kilala n'yo kung sino kayo.
Tapos, may komedyanteng nag-joke tungkol sa isyu kay bin Laden.
Iniisip ng mga taong nagtatago si bin Laden sa Hindu Kush,
pero alam n'yo bang nagho-host siya ng show tuwing 4 pm to 5 pm
sa C-SPAN?
Lahat, nagtawanan.
Lahat kami, napaisip,
"Kung alam n'yo lang
ang alam ko."
At 'yong mangyayari kinabukasan.
'Yong pinaka-classified na operation
sa nakalipas na 20 taon.
Salamat at good night.
ARAW NG RAID
Umaga ng Linggo kinabukasan kaya nagsimba ako,
at taimtim na nanalangin
para sa mangyayari ng araw na 'yon.
Ipinagdasal kong magtagumpay kami.
Pag-alis sa simbahan, dumeretso ako sa CIA.
Ang araw ng pagsalakay. Oras na.
Karamihan sa paghahanda sa Counterterrorism Center
ng United States, ginagawa nang tahimik.
Kabado kami.
Ang papel ko do'n, communication relay.
Nasa kabilang cubicle si Tina.
Di ako nakatulog no'ng gabi.
Ang tinding pressure no'n.
First time 'yon na nakaramdam ako ng pag-aalinlangan.
Ako ang tumrabaho sa lead na 'to, tapos magpapadala na ng troops
sa posibleng panganib.
Lahat kami, responsable.
Dama naming totoo na talaga 'to.
Dalawa lang ang mangyayari, pambihirang tagumpay,
o malaking kabiguan.
Pamilyado ang mga SEAL.
Trabaho kong siguruhing nasa posisyon silang magtagumpay.
'Yon lang ang inaalala ko.
Pumirma na kami sa mga will, na may powers of attorney,
para masigurong ligtas ang pamilya mo pag namatay ka.
Pero ang misyong 'to, pwedeng di kami makaligtas,
kaya gumawa na 'ko ng sulat para sa lahat.
Tanda kong nagsulat ako sa mga anak ko, parang ang dating no'n,
"Sorry at wala ako diyan," napatakan pa ng luha 'yong papel.
Maaga akong dumating sa White House.
Tuwing weekend, may mga nagtu-tour do'n.
Pero kinansela namin 'yon dahil baka magkaroon
ng pangamba 'yong mga bibisita ro'n
dahil maraming senior officials kahit Linggo.
Marami sa 'ming pumunta nang maaga sa White House Situation Room.
Anxious ka. Nag-aalala. Kinakabahan.
Para talagang command center 'yon.
Nakaupo sa dulo si Obama.
Tapos nando'n ang senior cabinet niya,
sina Bob Gates, Hillary Clinton.
Nasa isang screen si Leon Panetta.
Nasa CIA siya, sa Situation Room nila do'n,
kasama 'yong iba.
Sa kabilang screen, nando'n si Admiral McRaven na nasa Jalalabad.
Napakatindi ng anticipation no'n.
'Yong Commander-in-Chief, siya ang nag-utos no'n.
Siya ang pinakamawawalan dito.
'Yong tingin sa mukha niya, sobrang intense.
Pero halata ring kabado siya.
May connection kami kay Admiral McRaven sa Jalalabad,
kung sa'n siya nakabase.
Di ako nakatulog nang maayos.
Posibleng maging makasaysayang sandali ito.
Ayaw ko lang na may mangyari.
Sabi ko sa kanila, "May trabaho tayo. Gawin natin 'to."
Geronimo ang code name ni bin Laden. Napagkasunduan na 'yon.
Ang tindi ng tensiyon na baka may mangyaring mali.
Pa'no kung wala do'n si bin Laden?
Naaalala ko, 'yong iniisip ko no'ng ni-launch na 'yong helicopters,
"Heto na."
Wala pang nakasakay dito dati. Paano'ng di ko maiisip 'yon?
Simple lang. Magbibilang ako.
One, two, three, four.
Nagbibilang ako no'n.
Pagdating sa 557, sinabi ko, "Nilusob ang kalayaan kaninang umaga
ng isang duwag, at kailangang ipagtanggol ang kalayaan."
'Yon ang sinabi ni Bush no'ng 9-11. Ewan ko kung ba't ko naalala.
Sabi ko, "Tama na sa bilang. Uulitin ko 'yon."
Nilusob ang kalayaan kaninang umaga ng isang duwag,
at ipagtatanggol ito.
Do'n ko nasabing, "Okay, nandito ako sa misyong ito."
"Ito na'ng team na 'yon, at papatayin natin siya."
Umalis sila sa Jalalabad,
at habang lumilipad sila sa airspace ng Afghanistan,
nakakahinga ka nang maluwag.
Tapos, dumating 'yong sandaling papasok na sila sa Pakistan,
at tumindi 'yong pag-aalala mo.
Kailan sila made-detect ng Pakistani military?
Ilang beses na kaming pinaputukan ng mga Pakistani.
Kaya walang dudang pag nakita ng mga Pakistani 'yong helicopters,
at naisip nilang U.S. force 'yon, aatakihin nila kami.
Sobrang tense.
Nakikinig kami nang maigi para makita kung may indikasyong
na-detect na sila.
Nasa punto na kami no'n kung kailan malalaman namin
kung gumagana siya.
Habang nasa ere sila sa higit isang oras na helicopter ride
sa airspace ng Pakistan,
parang nagka-interregnum sa room na 'yon sa Washington
kasi wala kayong magawa.
Nag-break si Obama. Sabi niya, "Aakyat muna ako."
"Sabihan n'yo 'ko pag kailangan nang bumalik."
Umakyat siya para magbaraha.
Naglalaro siya ng spades pag kinakabahan siya
o dini-distract niya ang sarili niya.
Nakaupo lang kami do'n, tapos napag-usapan na namin 'yong 9-11.
'Yong mga nakatayo, mga umiinom ng kape, sabi nila, "Ito 'yong ginagawa ko no'n…"
Natural na magbalik-tanaw sa araw na 'yon.
Napagtanto naming lahat kami,
nando'n dahil kay bin Laden.
Pagbalik ni Obama,
sa kabila ng pasilyo,
may maliit na conference room na may general monitoring sa operation.
Pumasok do'n si Obama,
kaya nagsimulang lumipat 'yong mga tao sa maliit na conference room na 'to,
at nagsimula nang magsalita si McRaven.
Siya ang boses ng Diyos sa operation na 'to.
Pinakanabalisa kami no'ng two minutes na lang kami mula sa target.
Sobrang vulnerable kami no'n
dahil malapit lang ang Pakistani West Point,
at ilang milya lang ang layo ng major infantry battalion.
Pwedeng lusubin ang mga SEAL ng daan-daang sundalo.
Mapapalibutan kami ng mga Pakistani.
Nilinaw ng pangulo na pag nangyari 'yon,
maghanda kaming lumaban.
Ayaw naming magkaro'n ng hostage situation,
na mahuli ng mga Pakistani ang puwersa natin.
Inabot ng air crew 'yong pintuan at binuksan 'yon.
Pagtingin namin sa bintana, two minutes na lang ang layo.
Wala na kami sa training area. May kuryente dito.
Nasa taas kami ng isang resort sa Pakistan.
Ang plano, magho-hover sila, saka kami bababa.
Sa bubong 'yong team ko. Ganito ang atake.
Perpektong plano 'yon, pero do'n na nagkandaletse-letse.
Habang bumababa ang helicopters sa compound…
isa sa mga 'yon ang medyo gumiwang.
Bumagsak 'yon.
Nag-crash.
'Yong sandaling 'yon,
parang iikot ang tiyan mo do'n.
Malapit lang ako kay Obama.
Bakas sa mukha niya 'yong gulat at pag-aalala.
Tipong, "Eto na 'yong Desert One."
Naisip ko, "Diyos ko,
nawalan yata kami ng mga tao dahil sa lead na hinahabol namin."
Natataranta ang lahat, naghihintay makita
kung may magre-respond ba.
'Yong mga kapitbahay ang nag-respond. Nagsibukasan ng mga ilaw.
No'ng sandaling 'yon,
nakompromiso ang operation sa social media.
Maraming nakaalam na may nag-crash na helicopter.
ARMY HELICOPTER CRASH SA ABBOTTABAD
Di nila alam na American 'yon.
Akala nila, Pakistani helicopter.
SABI NILA, DI TECHNICAL FAULT 'YON. PINABAGSAK DAW.
PARANG SINADYA.
HELICOPTER, PINABAGSAK
Sa pananaw ng counterintelligence, palpak na 'to.
Pahiwatig at babala na 'yon sa Pakistani intelligence.
Kita mong nanganganib ang misyon.
Sabi ko kay Bill McRaven, "Ano'ng nangyayari?"
Alam kong okay sila. Nakita ko silang lumabas ng helicopter.
Ang nangyari, pagdating ng helicopter,
tumama 'yong down blast ng helicopter sa 18-feet na pader
kaya nagka-vortex, nawalan ng lift ang helicopter.
Gumiwang siya saka pabagsak na lumapag sa animal pen.
Di nagmintis si Bill. Sabi niya, "Tinawag ko na ang backup helicopter."
"Papasok kami sa pader. Tuloy ang misyon."
Sabi ko, "God bless you. Tara na."
Lumabas sila mula sa helicopter.
Agad na sumunod 'yong ikalawang helicopter.
Di ko alam na nagkaisyu 'yong una.
May ibababa lang sana 'yong team ko, sa rooftop kami bababa.
Ibinaba namin sila, gaya sa training. Pag-angat namin, bumaba kami ulit.
Di alam ng pilot ng second helicopter ang nangyari.
Di siya sigurado kung nagkaputukan na.
Kaya lumapag siya sa labas ng compound.
Pinalabas na kami ng piloto.
Wala kami sa dapat bababaan namin,
base sa plan A.
Dapat nasa bubong ako.
Naisip ko no'n, "Mukhang dito na sisimulan ang digmaan."
Buti na lang, meron kaming plan B, plan C, at plan D.
Papasukin na nila ang compound.
Sa labas ng pader, merong parang pinto.
Sa pintong 'yon sila nag-demolition charge.
Nakita ko ang pagsabog…
pero di sila gumalaw.
Pekeng pinto pala 'yon sa four-feet na sementong pader.
Lumingon siya, sabi niya, "Failed breach, masama 'to."
Sabi ko, "Hindi, okay 'to."
"Pekeng pinto 'yan."
"Walang gagawa niyan. Nasa loob siya."
Alam naming 'yong carport sa kanan,
nabubuksan, labas-masok ang sasakyan do'n.
'Yon ang pasasabugin namin.
Nagradyo ako, "Failed breach, northeast corner."
"Pasasabugin namin ang carport."
May sumagot, "Wag. Bubuksan namin."
Bumukas ang gate,
may lumabas na glove na may hinlalaking nakikilala ko.
Pumasok kami.
Pagkatapos ng ilang minuto,
nasa main area na ng compound ang lahat.
Madilim. Naka-night vision goggles sila.
Umaapaw ang adrenaline.
Kita mo 'yong laser target designators sa mga baril nila. Kumikilos sila.
Kita mong naghahanap sila ng mga banta.
Tapos nakita ko silang papasok sa three-story building.
Hanggang do'n na lang ang nakita ko.
Napakatindi ng tensiyon.
Alam ng Diyos ang mangyayari ngayon.
Ito na ang sandali kung kailan ang lahat ng pinlano n'yo,
lahat ng inasahan mong mangyari sa pagtugis kay bin Laden,
nakataya sa susunod na 20 minutong ito.
Ito ang magsasabi kung tagumpay o kabiguan 'to.
Nagkaro'n ng 20 minutong katahimikan.
Pinakamahabang 20 minuto ng buhay ko.
Sa loob ng 20 minutong 'yon,
'yong SEALs sa loob…
nakaengkuwentro si Abu Ahmed,
at binaril at pinatay nila siya.
Pagpasok namin sa first floor ng bahay,
isa sa mga kasama ko, binaril 'yong courier pati 'yong asawa.
Tumalon 'yon sa harap niya.
Naging human shield ang mga kababaihan.
Palatandaan ulit 'yon. Nandito siya.
Paakyat kami. Dumaan kami sa mga naka-lock na pinto,
pinasabog namin 'yong pinto gamit ang breacher.
Pampito ako sa tinatawag naming train,
at paakyat kami sa hagdan.
Nakita ng nasa harap 'yong 20-year-old na anak ni bin Laden,
si Khalid bin Laden.
Nagtago si Khalid sa balustre.
'Yong nasa harap,
narinig kong bumulong siya para malito si Khalid.
Halika.
Sabi niya, "Halika," sa dalawang magkaibang wika,
nalito si Khalid, kaya sumilip siya…
saka niya siya binaril.
Nasa second floor kami, papunta na kami sa third,
kung nasa'n si bin Laden,
pero kailangan munang i-clear ang second floor bago 'yon.
Naghiwa-hiwalay kami.
Nag-alisan 'yong mga nasa harap, ako 'yong last,
kaya ako na 'yong number two.
Ang trabaho ni number one, mauna sa hagdan.
Sasabihan siya ni number two pag may kasama na kami.
Kailangan ko ng apat, kaya nag-abang ako.
Nasa 23 kami doon, nasa iba-ibang lugar,
iba-iba ang kuwento. Iniwan namin 'yong iba.
Dalawa na lang kami.
May kurtina sa taas ng hagdan sa third floor,
may mga tao sa likod no'n, at nakikita sila ni number one.
Sabi niya, "Suicide bombers ata. Kaya natin sila, pero kumilos na tayo."
Haharap kami sa suicide bomber. Ayoko nang isipin.
Tapusin na natin 'to. Hinawakan ko siya at umakyat kami.
Pag-akyat namin sa hagdan,
paghawi ni number one sa kurtina, may mga nakatayo.
Sinugod niya sila para siya lang ang sasabog kung sakali.
Dahil pumunta siya do'n, lumiko ako,
at nakatayo sa harap ko, two feet mula sa 'kin, si Osama bin Laden.
Isa 'yon sa mga sandali sa buhay mo na biglang bumabagal.
Mas matangkad at mas payat siya sa inakala ko.
Gray-white 'yong balbas niya, at nakilala ko 'yong ilong niya.
Siya talaga 'yon.
Hindi siya sumusuko.
Banta siya, di lang sa 'kin, kundi sa team ko.
Dapat siyang mamatay.
Palakas nang palakas ang tensiyon.
Naghihintay kami ng kahit anong uri ng response.
Nagkaro'n ng katahimikan, naghihintay na may marinig.
Parang naalala ko do'n 'yong waiting room sa ospital
kapag may manganganak.
Nag-aanticipate ka, nag-aalala ka.
Ang haba ng 19 minutong 'yon.
Tapos, tumwag ang ground force commander.
Ang radyo ng ground force commander,
"Para sa Diyos at bayan, Geronimo, Geronimo, Geronimo."
Nahuli na siya.
Alam naming ibig sabihin no'n,
napatay na ng U.S. forces si Osama bin Laden.
Parang, "Holy shit." Wala talagang nagsasalita.
Walang pumapalakpak.
Napakatahimik ng silid.
Binasag ni Obama ang katahimikan, di siya gumalaw sa upuan.
Sabi niya lang, "Nahuli na natin siya."
No'ng marinig ko 'yon, naluha ako,
at tiningnan ko 'yong kasama ko no'n.
Nagtinginan kami.
'Yong marinig 'yon doon, di ako makapaniwala.
Para sa 'kin, nagkaro'n ng closure do'n. Naantala man, meron pa ring hustisya.
Nahuli na siya.
Naisip ko, "Diyos ko, ito na 'yon."
Sana alam ni Mama, kung nasa'n man siya.
Nakakagaan talaga ng loob.
Matapos ang isang dekada ng pagsisikap mahuli si bin Laden,
habambuhay na nakatatak sa isip ko 'yong nangyari ng araw na 'yon.
Emosyonal 'yon,
pero ilang segundo lang nagtagal 'yon,
dahil sa init ng tensiyon,
nakatutok pa rin kami para ligtas na makabalik ang SEALs.
Mukhang stressed pa rin si Obama. Tumayo siya, sabi niya,
"Sabihin n'yo sa 'kin pag wala na sila sa airspace ng Pakistan."
Di pa tapos ang misyon kasi kailangan pa nilang umalis
ng Pakistan papuntang Afghanistan.
Walang humihinga hangga't di pa tapos.
Pagsilip ko, nando'n 'yong bangkay ni bin Laden.
May lumapit sa 'kin, tanong niya, "Okay ka lang?"
Sabi ko, "Ano na'ng gagawin natin?"
Sabi niya, "Hanapin ang computers."
Sabi ko, "Tama." Nagising na 'ko. Shit.
Sabi ng ground force commander, "May nakita kaming
treasure trove ng intelligence sa second floor."
Nasa opisina kaming merong makalumang hard drives
at compact disks.
Sabi ko, "Kunin n'yo lahat ng kaya n'yo. Kailangan na nating umalis."
Sa puntong 'to, sa labas ng compound,
nagsilabasan na ang mga tao dahil sa ingay.
Meron kaming kasamang linguist.
Nasa gilid siya ng compound.
Pinapalayo niya sila.
'Yong kasama kong sniper, sabi niya, "Handa akong
paputukan sila, kaya kausapin mo sila."
Sabi ko sa kanila,
"Ayokong pumatay kayo maliban na lang kung nanganganib kayo."
Balisang-balisa ako. Sabi ko, "Pwede ba nating bilisan nang kaunti?"
Pero nakabantay pa rin kami sa radars ng mga Pakistani.
Ang dami naming nakita, dapat 32 minutes lang kami,
pero lagpas 40 na kami, 45 minutes na kami.
Kahit matagalan kami, baka mas maraming buhay ang maligtas.
Baka may mailigtas kaming siyudad sa U.S. o sa London,
kasi baka may binabalak sila. Kailangan naming tapusin 'yon.
Walang may gustong pahabain 'yong oras namin do'n.
Noong panahong 'yon, marami nang tao sa labas.
Sabi niya, "Walang makikita dito. Pakistani exercise. Wag kayong mag-alala."
"Umuwi na kayo."
Kailangang ilagay si bin Laden sa body bag. Dadalhin namin siya.
Lumabas sila kasama ang katawan ni bin Laden
at sumakay sa backup helicopter,
saka umalis.
Pinasabog nila 'yong bumagsak dahil sa sensitive material dito.
Parang nanonood ako ng pelikula.
Paalis na kami. Nasa harap ang piloto, ang bilis ng lipad.
Alam na yata ng mga Pakistani na nando'n kami.
May nakabukas na radar. Nakita naming may mga nagbukas na silo.
Nag-launch sila ng mga F-15,
sinusubukang harangan 'yong helicopters namin.
F-16 laban sa 47, di maganda 'yon. Mapapatumba nila kami.
Kaya nag-stopwatch ako ng 90 minutes.
Sa 90 minutes, makakatawid kami mula Pakistan papuntang Afghanistan,
at di na kami mapapabagsak no'n kasi may F-15s kami sa border
na poprotekta sa 'min.
Sige, ten minutes. Twenty minutes pa.
Mabagal ang lipad ng helicopter.
Nagraradyo sila kung ga'no pa sila kalayo
sa base.
Thirty minutes. Dapat 90.
Lahat kami sa center, ini-encourage silang
madaliin 'yong lipad nila.
Sixty minutes na, dapat 90. Seventy minutes na.
Sinusubukan kong di isipin 'yon.
Inisip ko 'yong Olympics sa Lake Placid no'ng 1980.
Tumataas ang excitement at tensiyon. Dumarami ang tao sa Olympic center.
Ang pinakamahusay na hockey team ng mga Russian.
Di pa sila natalo sa gold medal mula no'ng 1950s.
Kalaban nila, mga batang American na kaka-graduate lang sa college,
walang experience, pero nananalo na.
Four-three sa third period, ang ingay ng mga manonood.
Ten, nine, pwede pang magkamali. Kinakabahan sila.
Eight,
seven,
six,
five,
four,
three,
two.
Tapos, sinabi ng pilot mahigit 85 minutes ng flight,
"Gentlemen, sa unang pagkakataon,
matutuwa kayong marinig 'to. Welcome sa Afghanistan."
Naniniwala ba kayo sa milagro?
Yes!
Pambihira!
No'ng makarating 'yong helicopter sa border ng Pakistan,
umikot ang mga Pakistani.
Nakahinga ako nang maluwag dahil ligtas na sila.
Di lang kapani-paniwalang nagtagumpay kami dahil
tanggap na naming mamamatay kami sa misyong 'to,
pero masarap ding mabuhay.
Noong lumapag ang mga helicopter sa Jalalabad sa Afghanistan,
do'n namin nasabi, kaming lahat do'n sa mesa,
"Mission accomplished."
Lahat ng ginawa namin,
lahat ng pagpaplano,
lahat ng trabaho,
nasuklian ng pagkakatamo ng isang bagay di namin akalaing
magagawa namin,
at 'yon ay ang mapatawan si bin Laden ng hustisya.
Nagyakapan kami at binati ang isa't isa.
-Magaling, National Security Team. -Sir.
-Salamat. -Oo, sir.
Oo, ipinagmamalaki kita.
-Magaling ang ginawa n'yo. -Salamat.
Pag pinuri ng Pangulo ng United States ang trabaho mo,
di mo malilimutan 'yon. Di mo malilimutan 'yon.
No'ng araw ng raid,
senior sa high school ang anak ko.
Huling concert niya 'yon.
Sabi ng asawa ko, "Nasa'n ka?"
Sabi ko, "Di ako makakarating."
At sabi niya, "Hindi? Kahit isang oras lang?"
"Mas mahalaga 'yang trabaho mo kaysa sa anak mo?"
Sabi ko, "Sige na," tapos binaba ko na.
Buong araw siyang nando'n sa sofa,
iniisip, "Pa'no ba 'tong divorce na 'to?"
Matagal na akong nagtatrabaho,
seven days a week,
walang day off.
Nanganib na 'yong pagsasama namin.
No'ng magpasya ang pangulo na sasabihin na niya sa bansa,
tinawagan ko siya, sabi ko, "Buksan mo 'yong TV…
saka mo maiintindihan."
Sabi niya, "Nahuli n'yo siya."
Nagbabagang balita, President Barack Obama,
may surprise announcement mamaya.
Di namin alam kung tungkol saan, pero asahan nating
malaking anunsyo ito dahil kakaiba ang ganito.
Nasa bahay ako, binabasahan ko ng bedtime stories ang anak ko.
Pumasok si Emily, 'yong asawa ko, at sabi niya,
"Ring nang ring lahat ng phones." Sabi ko, "Nagbabasa ako."
Sabi niya, "Hindi, nagri-ring lahat ng phones." Di okay 'yon.
Tumawag ang White House, isa-isang sinabihan ang bawat news organization
na magkakaroon ng pahayag mamayang…
Sabi ni Obama, "Kailangan ko ng speech," at wala pa 'kong nasulat.
Kaya sabi ko, "Ay, shit."
Tumalikod ako, sabi ko, "Pahinging five minutes!"
Na-realize ko, "Shit. Di ka dapat gano'n sa pangulo."
"Di mo siya dapat kausapin nang gano'n sa harap ng gabinete niya."
Pero sabi niya, "Ako'ng bahala."
Nag-usap kami, "Ano'ng gusto mo sa speech?"
Libo-libong speeches na ang nasulat ko.
Walang papantay sa pakiramdam habang sinusulat ko 'yon.
Parang no'ng sinulat ko 'yong unang sentence,
na-realize ko 'yong bigat ng opportunity na gawin 'yon.
"Ako ang magsasabi sa mundo nito."
Minadali, pero sanay na 'ko sa gano'n pag nagpa-finalize ng speech ni Obama.
Mahilig siyang mag-edit hanggang dulo. Nag-eedit ako sa draft,
at tumatakbo ako sa teleprompter operator
para unahan si Obama, alam mo 'yon?
Pero ang nakakapangilabot,
napakakaunti lang ng media na in-assemble para dito.
Mangilan-ngilan kami, pero bakante 'yong malaking kuwarto.
Ang nasa TV, naglalakad lang si Obama
sa mahabang pasilyo papunta sa podium.
At mga camera lang ang kausap niya.
Walang audience.
Nakaupo lang kami sa likod.
Magandang gabi.
Ngayong gabi, maibabalita ko sa mga Amerikano at sa buong mundo
na nagsagawa ang United States ng operasyong
kumitil kay Osama bin Laden, ang lider ng al-Qaida.
Narinig kong sinabi ni President Obama, "Osama bin Laden."
Tiningnan ko si bin Laden at naisip ko,
"Paano ako nakarating dito mula Butte, Montana?"
Tapos, natauhan ako ulit, nagsasalita siya,
sabi ng mga nasa paligid ko, "Sabihin mong walang nasaktan."
Isinagawa ito ng maliit na grupo ng mga Amerikanong
may pambihirang tapang at kakayahan.
Walang Amerikanong nasaktan.
Tinanong ko si Brennan habang nagsasalita si Obama,
"Ga'no katagal n'yo nang tinutugis si bin Laden?"
Agad-agad, sagot niya, "Fifteen years."
Kabisado niya.
Mula Sudan hanggang Afghanistan.
Do'n mo mararamdaman 'yong,
"Diyos ko, ang dami nang sumubok mahuli ang taong 'to."
Magsasampung taon na mula nang sirain ang araw na 'yon ng Setyembre
ng pinakamalalang pag-atake sa mga Amerikano sa ating kasaysayan.
At sa mga gabing tulad nito,
masasabi natin sa mga pamilyang nawalan ng mahal sa buhay
sa paninindak ng al-Qaida,
nakamit na ang hustisya.
Ngayong gabi, nagpapasalamat tayo sa intelligence
at counterterrorism professionals na pinagsikapang magawa ito.
Di nakikita ng mga Amerikano ang trabaho nila, di sila kilala,
pero ngayong gabi, ramdam nila ang bunga ng trabaho nila…
at ang resulta ng pagtugis sa katarungan.
Salamat.
At pagpalain nawa ng Diyos ang United States of America.
Pagkatapos niyang magbigay ng talumpati,
bumalik ako sa opisina ko,
at habang palabas ako ng West Wing,
nakita kong mas maliwanag kaysa karaniwan no'ng gabing 'yon.
Nakita kong napakaraming tao ang nagtipon sa Lafayette Park,
sumisigaw ng, "USA, USA."
Nagsasaya ang lahat dahil sa nangyari,
at napagtanto ko sa puntong 'yon,
di lang namin naparusahan si bin Laden,
pero nabigyan namin ng hustisya
ang lahat ng biktimang namatayan ng kapamilya
sa Trade Towers at sa ibang lugar.
Bumaba ako, kumuha ako ng beer sa ref,
tapos naisip ko, "Parang kulang ang beer dito,"
kaya kumuha ako ng bote ng whiskey mula sa aparador,
pumunta sa veranda, kumuha ng tabako
mula sa kahon do'n sa sala kasi naisip ko, "Magiging magandang gabi 'to."
Thank you, USA!
Handa na 'ko, iniisip ko,
"Eto ka, ipagdiriwang ang pagkamatay ng isang tao
sa marahas na paraan, di ba sibilisado tayo para do'n?"
Tapos naisip ko, sabi ko, "Alam mo? Gago siya."
"Namatay siya kung pa'no siya dapat mamatay."
Inisip ng pangulo kung ano ang gagawin sa bangkay ni bin Laden.
Ang desisyon, ililipat ang bangkay sa isang aircraft carrier
sa Indian Ocean,
tatanggap siya ng huling Muslim rites,
pero ililibing siya sa dagat
at hindi kung saan lang para hindi 'yon maging shrine.
'Yong pinaka di ko makakalimutan,
gumawa ng photo album ang military ng paglalakbay
ng katawan ni bin Laden.
Nagsimula sa pagkakabaril sa kanya,
tapos no'ng nasa Jalalabad na,
tapos no'ng nalinis na ang mukha.
Ang pinakanaalala ko, di 'yong picture ng pinagbabaril na mukha ni bin Laden,
'yong nasa vessel na.
Nakabalot ang bangkay niya sa shroud
habang ibinababa sa tubig,
palubog sa dagat.
Sobrang naantig ako do'n.
Pagkatapos ng lahat ng nangyari sa mundo,
itong taong 'to,
nandoon lang sa Indian Ocean,
balot ng puting tela.
United States ang nanalo sa laban matapos ang 9-11.
Wala nang gano'n kalaking pag-atake sa 'tin.
Nahuli at napatay
ang buong senior leadership ng al-Qaida na responsable sa 9-11.
Pero natatakot akong nanalo si bin Laden sa digmaan.
Tingin ko, napahina niya ang America.
Trilyon-trilyong dolyar ang ginastos sa counterterrorism,
napakahaba ng digmaan sa Afghanistan,
hinati ng digmaan sa Iraq ang mga Amerikano.
Patuloy pa rin 'to hanggang ngayon.
U.S., PINATAY SI BIN LADEN
NAHULI NA!
Sobrang humanga ako sa lahat
ng sangkot para makaabot tayo do'n.
Pero…
Di ko alam.
Gusto kong magdusa 'yong taong karapat-dapat magdusa
sa paraang pinakakinatatakutan nila.
Gusto kong mamatay siyang matanda,
limot na,
'yong mabuhay siyang walang nagmamalasakit sa kanya
o nag-iisip sa kanya o kilala kung sino siya.
Para sa 'kin, 'yon ang pinakamasahol na magagawa mo sa kahit sinong terorista.
Tingin ko, di lang maintindihan ng mga tao
'yong kapangyarihan nating mapuksa ang terorismo sa di pagpapaimpluwensiya,
di pagiging takot, di paggawa ng desisyon nang dahil dito.
'Yon ang pinakamagandang paraan para matapos at mapuksa ang terorismo.
Sabihin mo lang, "Hayop ka." Alam mo 'yon?
"Di mo mababago kung sino kami o ano'ng ginagawa namin."
Nakikita mo 'yong dusa ng mundong gumagawa ng gano'ng problema,
na magdudulot ng trahedya,
galit, matinding emosyon,
tapos may darating na isang tao
para gamitin 'yon.
Hindi pa tapos ang kwento,
pero ito na ang wakas ng kabanatang ito,
ang kabanata ni bin Laden.
Nagsalin ng Subtitle: J. Ignacio