برای گروه تلگرام سینما‌کلاب
خب، شروع کنیم.
و همه از خودشون می‌پرسن
چرا من با این دوربین فیلم‌برداری راه افتادم.
اون کلادینه، یکی از بچه‌های بخش وصول مطالبات ما.
دارم فیلم می‌گیرم تا مامانم ببینه کجا کار می‌کنم.
اینجا بخش وصول مطالباته. ولی فکر نکنم کسی اینجا باشه.
من اینجام، احمق.
خب، آخه حواسم اون‌طرف بود.
و اینجا هم پَمیه، و اون واقعاً یه پارچه گُله.
اوه، آره.
ساختمان آلفرد مورا - اوکلاهماسیتی
من تو تعاونی اعتبار
ساختمون فدرالِ مرکز شهر کار می‌کردم.
سلام آقای موگ. ایمی هستم از تعاونی اعتبار.
واقعاً هیجان‌زده بودم
چون داشتم کارای خرید اولین خونه‌م رو نهایی می‌کردم.
برای همین وقتی اون روز صبح رفتم سر کار،
داشتم با دوستام در موردش گپ می‌زدم.
- اونم کلادِته. - سلام!
و همین‌جوری این‌ور اون‌ور می‌رفتم، با همه حرف می‌زدم و سر می‌زدم.
اصلاً کار نمی‌کردم دیگه.
سلام مامان.
من واقعاً آدمایی که باهاشون کار می‌کردم رو دوست داشتم.
یه جور حس صمیمیت و همبستگی تو کل ساختمون بود.
ایشون مِری‌ان.
سلام مامان و بابا.
و کل جمع دوستای من، بچه‌های کارم بودن.
اونا دوستای من بودن.
قدرش رو نمی‌دونستم.
سازمان‌های دولتی تو ساختمون فدرال عبارت بودن از:
تأمین اجتماعی، وزارت مسکن (HUD)، اداره نظارت بر اسلحه (ATF)، سرویس مخفی، و یه مهدکودک هم اونجا بود.
تونی کوچولو اون موقع شش ماهه بود.
و من به عنوان ضابط یه قاضی تو دادگاه شهرستان، پایین همین خیابون کار می‌کردم.
می‌خواستم در طول روز بتونم ببینمش و بهش سر بزنم.
مهدکودکِ ساختمون «مورا» نزدیک بود،
برای همین تصمیم گرفتیم اونجا بذاریمش.
یه برنامه ویژه براتون داریم در «اوکلاهما ساعت چهار» امروز.
می‌خوایم شما رو به دنیای فانتزی ببریم...
من سی سالم بود. نه روز بود که تو «کانال ۹» کار می‌کردم.
اون روز صبح که داشتم می‌رفتم سر کار، خیلی هیجان داشتم
چون قرار بود مجری برنامه ساعت چهار بعدازظهر باشم،
و داشتیم مقدمات این برنامه جدید رو می‌چیدیم
که قرار بود از «کانال ۹» شروع بشه.
یه کت سبز داشتم و یه پیرهن سفید بزرگ،
و با خودم گفتم، «باید جواهرات خوشگلم رو بندازم،»
می‌خواستم خوش‌تیپ به نظر برسم.
و یادمه که تا سر کار با کلی هیجان رانندگی می‌کردم.
روز قشنگی بود.
ما هیچ...
من داشتم تو دانشگاه اوکلاهما کار می‌کردم
به‌عنوان رزیدنت سال سوم بخش اورژانس و تروما.
ساعت ۷ صبح که شیفتم تموم شد، هم سرگیجه داشتم، هم حالت تهوع،
و فقط می‌خواستم برم بخوابم.
یکی از دوستام زنگ زد، و می‌خواست برای صبحونه بریم بیرون.
تو این چهار سالی که تو دانشگاه اوکلاهما بودم، هیچ‌وقت صبحونه بیرون نرفته بودم،
ولی اون یه بار رو قبول کردم.
یکی از همکارام، رابین، که هفت ماهه باردار بود،
اومد و پشت میز کناری من نشست.
و تلفن زنگ زد.
چیز بعدی که یادمه، یه صدای غرش وحشتناک تو سرم بود.
بمبگذاری اوکلاهماسیتی زیرنویس: اشکان هیدی
بچه‌ها همین الان گزارش یه انفجار تو شهر داشتیم
میتونی موقعیتش رو بهم بدی؟
تقاطع برادوی و خیابان پنجم
جلوی ساختمون فدرال به طور کامل
از بین رفت؛ از پایین تا بالا؛
به هر چی آمبولانس و آتش نشانی که بتونی دست و پا کنی نیاز داریم.
رفیق گوش بده اوضاع ناجوره.
۱۹ آوریل یه روز خاص بود.
یه مراسم گلریزان داشتیم
برای المپیک ویژه (معلولان ذهنی). یه مسابقه گلف بود.
تقریباً تمام رؤسای سازمان‌های انتظامی اونجا بودن.
ما تازه اولین ضربه‌هامون رو زده بودیم، که یهو پیجر من به صدا دراومد.
و بعدش، پیجر بقیه‌ی رؤسای سازمان‌ها هم شروع کرد به زنگ زدن.
به ما گفتن که یه نوع بمب‌گذاری
تو ساختمون فدرال شده.
ما هم سریع برگشتیم سمت اوکلاهماسیتی،
ولی هیچ‌وقت فکر نمی‌کردیم ابعاد فاجعه در این حد باشه.
من تامی پین هستم، از اتاق خبر تلویزیون ۹.
اگه هرجای مرکز شهر باشید، احتمالاً صداش رو شنیدید و حسش کردید.
یه نوع انفجار در مرکز شهر.
این یه تصویر زنده از رنجر ۹ ـه.
جسی تو هلی‌کوپتر شماره ۹ ـه.
جسی، بهمون بگو از بالا چی می‌بینی.
تامی، می‌تونی دود سیاه و غلیظ رو ببینی
که از ساختمون دادگاه فدرال تو مرکز شهر بلند می‌شه.
می‌تونیم ببینیم شیشه‌های ساختمون‌های اداریِ دیگه
تا حدود پنج بلوک اون‌طرف‌تر شکسته.
تامی.
انگار یه قسمت از ساختمون کلاً نابود شده.
باید دور بزنیم بریم اون‌طرف‌تر.
به ما گفتن ساختمون فدراله.
میکروفون من بازه، درسته؟ اگه شما... سعی کنیم میکروفونم باز بمونه اگه می‌شه،
تا بتونم با جسی صحبت کنم.
اگه شما... همین‌طور که هلی‌کوپتر داره دور ساختمون فدرال می‌چرخه...
- وای. خدای من. - این صحنه رو ببینید.
واقعاً باورنکردنیه.
یه طرف ساختمون فدرال کلاً ریخته. جسی؟
حدود یک‌سوم ساختمون کلاً نابود شده.
و می‌تونید این دود و آوار و آتیش رو روی زمین ببینید.
تو مرکز شهر، روی زمین.
اوه... این واقعاً فاجعه‌باره.
و ما در حال حاضر مطمئن نیستیم که علت انفجار چی بوده.
داشتیم صبحونه می‌خوردیم،
که یه انفجار رخ داد که ما رو از جامون پروند.
بلند شدم و تا دم در رفتم، و انگار داشت کاغذ می‌بارید.
انگار داشت برفِ کاغذ می‌اومد. و همه‌جا پر از آوار بود.
ولی خیلی سورئال بود. سکوت مطلق.
صدای دزدگیر یه ماشین از دور می‌اومد.
غیر از اون، فقط صدای جیک‌جیک پرنده‌ها بود.
وقتی موج انفجار تو خیابون پخش شد،
همه‌ی شیشه‌های ساختمونای بلند رو از جا کند.
همه‌ی ماشین‌ها رو له کرده بود.
و من به سرعت رفتم به سمت ساختمون فدرال.
وقتی انفجار اتفاق افتاد، ما تو دادگاه بودیم، و کامل حسش کردیم.
تایل‌های سقف ریخت پایین.
شیشه‌ها خرد شد.
- بزن بریم. - تخلیه کنید.
مردم داد می‌زدن: «برید بیرون. تخلیه کنید. برید بیرون.»
یه هرج‌ومرجی بود.
می‌شنیدم که مردم می‌پرسیدن: «چی شده؟»
همون‌موقع بود که شنیدم یه پلیس به یکی دیگه تو جمعیت گفت...
...انفجار تو ساختمون «مورا» اتفاق افتاده.
و من با خودم گفتم «نه!» و فقط یادمه که شروع کردم به جیغ زدن.
وقتی من رسیدم، پارکینگ کامل غرق آتیش بود.
ساختمون از وسط نصف شده بود، می‌شد داخلش رو دید.
مردم اومده بودن بیرون و مثل زامبی‌ها راه می‌رفتن،
تا جایی که می‌تونستن می‌رفتن و بعد از پا می‌افتادن.
تو شوک بودن.
یه خانوم جوون خودش رو تا لب جدول رسوند،
و به یه نقطه‌ای خیره شده بود.
رفتم جلو گفتم: «حالتون خوبه؟»
نگاهم کرد و گفت:
«نمی‌دونم. نمی‌دونم.»
اصلاً نمی‌دونست چه بلایی سرش اومده.
رابین، از محل حادثه.
رابین، صدای ما رو داری؟ بله، دارم.
باورنکردنیه.
همه اینجا یه حرف می‌زنن: «آدم باورش نمیشه...
...که یه همچین اتفاقی تو اوکلاهاما سیتی بیفته.»
به عنوان یه خبرنگار، یه آدم، یه انسان، اینجا جامعه‌ی منه.
آدم بین دوراهی‌های مختلفی گیر می‌کنه که...
...چطور کارت رو انجام بدی،
و چطور برای این همه آدم دل بسوزونی.
شما مصدوما رو درمان کردید. اونا چی می‌گفتن؟ اونایی که آسیب دیده بودن.
فقط شوک. اونا کاملاً تو شوک بودن.
یادمه، یکم اون‌طرف‌تر یه افسر پلیس بود، که رسماً...
...درمونده شده بود.
فکر کنم این شاید بهترین کلمه برای حال همه‌مون بود.
فقط... درمونده.
وقتی درگیر یه پرونده‌ی بزرگ میشی، می‌دونی که قراره یه هرج‌ومرج کامل باشه.
این دیگه مسخره‌س. یعنی... باورم نمیشه.
اولین کاری که کردم این بود که محیط اطراف رو کنترل کنم،
چون باید صحنه جرم رو حفظ کنی.
چند بار باید بگم؟ برید عقب!
خیابونا رو بسته بودن.
من هی سعی می‌کردم برم تو. نمی‌تونستم برم چون نمیذاشتن رد بشیم.
یادمه سر یه افسر پلیس داد زدم،
گفتم: «من باید رد شم. باید برسم به پسرم.»
«اون تو مهدکودکه.»
اون موقع بود که گفت:
«همه بچه‌ها رو دارن می‌برن بیمارستان.»
اوضاع اینجا خیلی آشفته‌س. دارن سعی می‌کنن کنترلش کنن.
ما تا این لحظه هیچ گزارشی از تلفات نداشتیم.
قطعاً، همون‌طور که گفتم، تعداد مصدوما زیاده.
معلومه که ما می‌خواستیم اوضاع رو دست بگیریم،
ولی تو این مورد، نجات جون آدما اولویت اول و مهم‌تر از هر چیز دیگه‌ای بود.
همه چی خیلی سریع پیش می‌رفت.
پنج، ده، پونزده ثانیه وقت داشتی که وضعیت یه نفر رو بررسی کنی.
خب، هر وقت شما آماده باشید، ما هم آماده‌ایم که...
پس من دنبال علائم حیات می‌گردم. هر نشونه‌ای از زنده بودن.
رفلکس قرنیه، تنفس، ضربان قلب، نبض.
هر چیزی که بهم نشون بده حداقل یه نشونه از حیات وجود داره.
من مشخص می‌کردم کدوما باید اول برن،
و کدوما می‌تونن چند دقیقه صبر کنن.
این یکی اورژانسیه!
و بعدش... اونایی که قرار نبود برن.
این یعنی دقیقاً تریاژِ بحران. (اولویت‌بندی مصدومان در حوادث انبوه)
می‌تونی اسمتو بگی؟
و چیزی که همه اینا رو بدتر می‌کرد، حضور بچه‌ها بود.
می‌تونی اسمتو بگی؟
بچه‌هامون...
من دیدم فقط یکی از اون بچه‌ها رو بیرون آوردن...
...که علائم حیات داشت.
و درست پشت سرش، یه خانوم مسن‌تر بود...
...که روی برانکارد آورده بودنش، و هر دوشون داشتن نفسای آخر رو می‌کشیدن.
ولی اون بچه دچار جراحات مرگبار مغزی شده بود،
برای همین بهشون گفتم بپیچنش،
ببرنش به سردخونه‌ی موقتی که درست کرده بودیم،
و یه نفر پیش بچه بمونه تا نفسش قطع بشه.
خیلی‌ها با این قضیه کنار نیومدن و... بهم فحش دادن.
گفتن: «حتماً شوخیت گرفته، مردیکه.»
و من گفتم: «چیزی برای نجات نمونده. من اینجا یه زن دیگه دارم.»
«دو نفر دیگه هم دارن میان. تعداد مصدومای بدحال خیلی زیاده.»
و وقتی بلند شدم و برگشتم، مادرش پشتم بود.
گیج و منگ بود. و...
با بچه‌ش نرفت. فقط براش دست تکون داد.
فقط... انگار...
وقتی داشتیم می‌بردیمش، فقط دست تکون داد... و راهشو کشید و رفت.
یک ساعت و هجده دقیقه بعد از انفجار بمب
ستاد فرماندهی اوکلاهاما سیتی داشت پشت سر هم واحد اعزام می‌کرد...
...به مرکز شهر.
می‌دونستیم یه اتفاق خیلی مهمی افتاده.
از مرکز بهم بی‌سیم زدن،
و گفتن تو منطقه‌ی خودم بمونم و گشت‌زنی عادی رو ادامه بدم.
داشتم تو اتوبان رانندگی می‌کردم، افتادم دنبال یه ماشین مرکوری زرد قدیمی.
دیدم که این ماشین پلاک عقب نداره...
...برای همین چراغ و آژیر رو زدم و بهش دستور ایست دادم.
بعد درِ سمت راننده رو باز کردم و داد زدم،
«راننده، از ماشین پیاده شو.»
فوری پیاده نشد.
دوباره داد زدم: «راننده، از ماشینت بیا بیرون.»
و درِ سمت راننده‌ی ماشینش باز شد.
یه مرد قدبلند و لاغر بود.
موهاش مدل سربازی بود.
ازش پرسیدم: «گواهینامه داری؟»
اونم دستش رو برد سمت جیب عقب راستش،
که دیدم زیر بغل چپش یه برآمدگی هست که شبیه اسلحه بود.
همونجای ژاکتش که برآمده بود رو گرفتم،
و هم‌زمان اسلحه‌ی خودمو کشیدم بیرون،
و چسبوندم پشت کلّه‌اش.
و اون گفت: «خب، اسلحه‌ی منم پره.»
منم با لوله‌ی تفنگم یه سقلمه به پشت سرش زدم
و گفتم: «مال منم همین‌طور.»
گشتمش و بهش دستبند زدم،
گواهینامه‌اش رو گرفتم و با مرکز تماس گرفتم.
ازشون خواستم استعلام بگیرن ببینن تیم مک‌وی تحت تعقیبه یا نه.
ماشین سرقتی نبود. خودش هم تحت تعقیب نبود.
و هیچ سابقه‌ی کیفری هم پیدا نکردم، ولی یه اسلحه‌ی پر با خودش حمل می‌کرد،
و به همین خاطر هم بازداشتش کردیم.
اون روز رو یادمه.
من... میخکوب تلویزیون شده بودم.
بعد یهو چارلی با یه یارویی اومد تو که عین بقیه‌ی آدما بود،
با اتهامات جزئی.
روال استاندارد
برای کسی که به خاطر تخلف رانندگی و خلاف جزئی بازداشت شده،
اینه که صبح زود روز بعد آزاد بشه.
من ازش انگشت‌نگاری کردم.
عرق نکرده بود.
کف دستاش خیس نبود.
آروم بود و داشت با ما تلویزیون تماشا می‌کرد.
من و مارشا موریتز داشتیم درباره‌ی چیزایی که تو تلویزیون می‌دیدیم حرف می‌زدیم،
و مک‌وی هم چند باری به تلویزیون نگاه کرد،
ولی هیچ‌وقت درباره‌ی چیزی که می‌دید حرفی نزد.
بعدش هم، ازش عکس گرفتم.
نیروهای امدادی مجبورن از بین آوارها بخزن تا بتونن...
داشتم تصویر رو نگاه میکردم و تلاش میکردم صداشو بشنوم
...دارن با قربانی‌ها حرف می‌زنن...
اون تلویزیون اولین باری بود که واقعاً داشتم نتیجۀ کار رو می‌دیدم.
بدنم بی‌حس بود...
...و نمی‌تونستم تکون بخورم.
واقعاً هیچی حس نمی‌کردم.
گرم و تاریک بود.
هیچی نمی‌تونستم ببینم.
هر نفسی که می‌کشیدم، می‌سوخت.
فکر کردم شاید مردم.
ولی بعد صدای یه آژیر رو از دور شنیدم.
فهمیدم زنده‌به‌گور شدم.
داشتم برای کمک فریاد می‌زدم، ولی هیچی نمی‌شنیدم.
چندش‌آورترین...
...حس دنیا بود.
فقط...
تنها بودم.
تو این مرحله، ارتباطات کاملاً قطع شده بود.
خود سیستم‌های تلفن هم از کار افتاده بودن.
برای همین یه ستاد فرماندهی تشکیل دادیم،
و من واقعاً مجبور بودم از پیک استفاده کنم تا پیام‌ها رو
به سازمان‌های مختلف انتظامی که اونجا بودن برسونم.
و باید سریع منشأ انفجار رو پیدا می‌کردیم.
درباره‌ی علت انفجار، چندتا گزارش مختلف بهمون رسیده.
شنیدیم که ممکنه انفجار لوله اصلی گاز باشه.
مطمئن نیستیم چی شده.
اداره‌ی آتش‌نشانی داره احتمال انفجار لوله‌ی اصلی گاز رو بررسی می‌کنه.
اگه نشت گاز یا یه چیزی تو این مایه‌ها نبود،
اگه بمب‌گذاری بود، یعنی با یه کار خیلی پیچیده طرفیم.
بعد از مشورت با تکنسین‌های بمبم،
یه گودال بزرگ درست جلوی ساختمون ایجاد شده بود،
که نشون می‌داد
منشأ خود بمب همونجا بوده.
و جهت انفجار هم به سمت ساختمون بود.
با جمع‌بندی همه‌ی این اطلاعات، به این باور رسیدیم
که این در واقع یه بمب‌گذاری بوده.
ما هیچ‌وقت همچین بمبی تو آمریکا ندیده بودیم.
حالا با موقعیتی روبرو بودم که احتمالاً قرار بود تبدیل بشه به
بزرگ‌ترین پرونده‌ی تحقیقاتی در تاریخ اف‌بی‌آی.
فقط برید کنار!
حالا دیگه برای بازرس‌ها روشنه
که انفجار عظیم ساختمان فدرال...
هنوز آمار دقیقی از مجروحین و مفقودین در دست نیست،
و هنوز هیچ مظنون یا ادعای مسئولیتی در کار نیست...
...مسئول حمله‌ی بمب‌گذاری در اوکلاهما.
همونطور که بیل نیلی گزارش داد...
هیچ گزارشی وجود نداره...
- ...لس‌آنجلس... ...ایران مظنون‌هایی رو مطرح کرد...
...ساختمون دادگاه‌های جنایی، ساختمونی که همیشه...
بمب‌گذاری اوکلاهماسیتی بزرگ‌ترین خبر دنیا بود،
از همون لحظه‌ای که اتفاق افتاد.
یه خبر بود که با هیچی از چیزایی که ما تا حالا پوشش داده بودیم قابل مقایسه نبود،
چون ابعادش خیلی بزرگ بود.
و حتی قبل از اینکه اف‌بی‌آی بگه این یه حمله‌ی تروریستیه،
مردم شروع کردن به تحلیل و اینکه سعی کنن بفهمن
کدوم جهنم‌دره‌ای ممکنه این کار رو کرده باشه.
از همون اول کلی سرنخ‌های مختلف و عجیب‌غریب به دستمون می‌رسید.
سه تا آقا رو دیدم، یه وانت پُر آمونیوم نیترات خریدن.
یه تاکسی گرفت؛ خب، یا تاکسی سبزه یا زرد.
چاقوها رو چپونده بود تو بوت‌هاش.
بیل و کلنگ و همه چی داشتن.
موهای مشکی فِر پوست سبزه.
عرب‌های سبزه‌رو ریش‌دار
قدشون بین 5.6 تا 5.7 اینچ بود
من میدونم بمبگذاری کار اینا بود
اف‌بی‌آی یه اعلامیه داد
که دنبال یه ماشین شاسی‌بلند قهوه‌ای با دو تا سرنشین خاورمیانه‌ای می‌گردن.
دو مظنون اهل خاورمیانه توصیف شدن،
حدود ۲۰ تا ۲۵ ساله و ۳۵ تا ۳۸ ساله، که هر دو ریش داشتن.
یهو همه‌مون دنبال این بودیم که ببینیم،
آیا پای خاورمیانه‌ای‌ها در میونه؟
طبق گفته‌ی یه منبع دولتی آمریکا...
که به سی‌بی‌اس نیوز گفته بود، این کار کاملاً نشونه‌های تروریسم خاورمیانه‌ای رو داره.
اف‌بی‌آی به‌طور غیررسمی، این اتفاق رو مرتبط با خاورمیانه می‌دونه.
یه زن مسلمون با یه بچه.
خیلی سریع، با یه سرعت خیلی زیاد، با دخترش دوید و رفت.
خیلی هم شیک پوشیده بودن، و به نظرم عجیب بود.
کلی آدم خاورمیانه‌ای اونجا رفت‌وآمد می‌کردن.
چطور آدمایی بودن؟
قیافه‌شون… ببخشیدا، ولی به نظر من همه‌شون شبیه هم‌ان.
یکی می‌تونه چک کنه، امروز دومین سالگرد حادثه‌ی وِیکوـه؟
- دقیقاً همون روزه. - یعنی همون روزی که منفجر شد؟
- واسه همین نوزدهم اتفاق افتاد. - دقیقاً روز حادثه‌ی وِیکو.
- یا مسیح. - سال ۹۳.
یکی از خبرنگارامون اومد و اشاره کرد که امروز ۱۹ آوریله،
و این احتمال رو مطرح کرد که ممکنه این تروریسم داخلی باشه.
نمی‌دونم برای رد کردن این فرضیه هنوز زوده یا نه...
که این حمله یه جورایی...
انتقامِ اتفاقی بوده که دو سال پیش تو همین روز در وِیکو افتاد.
قرارگاه فرقه‌ی دیویدیَن وِیکو، تگزاس
سال ۱۹۹۳، به فرقه‌ی «برنچ دیویدیَن» حمله شد...
...که رهبرشون مردی به اسم دیوید کورِش بود...
...و داشت یه زرادخونه‌ی خیلی بزرگ از سلاح‌های غیرقانونی تو وِیکو (تگزاس) جمع می‌کرد.
پلیس ۹۱۱، چه کمکی از دستم برمیاد؟
۷۵ نفر ساختمونمون رو محاصره کردن، دارن بهمون شلیک می‌کنن.
بهشون بگو اینجا زن و بچه هست، عملیاتو متوقف کنن!
قضیه به درگیری مسلحانه و یه محاصره‌ی ۵۱ روزه کشید که اف‌بی‌آی وارد عمل شد.
باب ریکس یکی از مأمورای اصلی بود...
...که ماجرای محاصره‌ی فرقه‌ی برنچ دیویدیَن در وِیکو رو رهبری می‌کرد.
ما سعی می‌کردیم رو این تمرکز کنیم که «میاین بیرون یا نه؟»
جواب همیشه این بود: «منتظر پیامی از طرف خدا هستم.»
از همون اول می‌دونستیم...
...حل کردن ماجرای وِیکو فوق‌العاده سخت خواهد بود.
نوزدهم آوریل، سعی کردن با گاز اشک‌آور دیویدیَن‌ها رو بیرون بکشن...
...که آتیش‌سوزی شد و ۷۶ نفر کشته شدن، از جمله ۲۲ تا بچه.
ماجرای وِیکو واقعاً بدترین نقطه تو تاریخ معاصر اف‌بی‌آی بود،
و تبدیل شد به یه نقطه‌ی کانونی برای انواع و اقسام آدم‌هایی...
...که نگران بودن دولت قراره با اسلحه‌هاشون چیکار کنه.
اینا ذره‌ای نگران اون زن و بچه‌ها نیستن.
اصلاً برای چی رفته بودن اونجا؟
به‌خاطر یه تفنگ کوفتی، که حق داشته داشته باشه.
سرتاسر کشور، تجمعات اعتراضی برگزار می‌کردن.
مثلاً «کمیته‌ی ۱۷۷۶»، جلوی بنای یادبود لینکلن تو واشنگتن.
اگه قوانین غیرقانونی و ناعادلانه‌ی اسلحه تصویب کنین...
...که حق ما برای نگهداری و حمل اسلحه رو سلب کنه، خدا به دادتون برسه!
و مردم شروع کردن به تشکیل گروه‌های شبه‌نظامی.
اِی‌تی‌اِف (اداره سلاح گرم) جنایتکاره، نه من. من یه شهروند مطیع قانونم.
من هشتاد و چند نفر رو تو وِیکو نکشتم.
گروه‌های راست افراطی از انتقام‌جویی حرف می‌زدن،
که مردم باید در برابر کاری که دولت فدرال کرده، مقابله به مثل کنن.
قبل از بمب‌گذاری اوکلاهماسیتی،
یه برخوردی با دادستان کل داشتم...
...وقتی اومده بود اینجا.
بهش گفتم: «شاید متوجه نباشید، ولی اینجا ماجرای وِیکو هنوزم مسئله‌ی مهمیه.»
و جوابش این بود: «فکر نکنم دیگه کسی به وِیکو اهمیت بده.»
راستش، به ما دستور داده بودن که...
...عقب بکشیم و دیگه درمورد وِیکو حرف نزنیم.
وقتی اون روز تصاویر بمب‌گذاری رو دیدم،
همون لحظه به ذهنم رسید که این قضیه حتماً به وِیکو ربط داره.
و اونقدر تکان‌دهنده بود که...
...مجبور شدم ماشینو نگه دارم و کنار جاده بالا آوردم.
دستیارم گفت: «باب، امروز نوزدهم آوریله.»
و، خب… این باعث شد یه… یه حس عجیبی بهم دست بده،
و همون لحظه‌ی اول،
به این باور رسیدم که به احتمال خیلی زیاد این قضیه به وِیکو ربط داره.
هزاران نفر در این کشور هستن...
که اون تروریست‌ها رو…
منظورم حمله‌ی تروریستیه، اون رو...
یعنی بن‌بستِ وِیکو و آتیش‌سوزی بعدش رو...
برای خودشون مثل شلیک اول یه جنگ می‌دونن.
اون‌ها خودشون رو در حال جنگ با دولت می‌دونن،
و معتقدن که اون شلیک اول بود.
این ترس کاملاً جدی وجود داشت...
...که این فقط شروع ماجرایی خیلی بزرگ‌تره.
اون روز صبح تلویزیون رو روشن کردم...
...و ستونی از دود رو دیدم.
من مأمور اف‌بی‌آی و عضو واحد اوکلاهماسیتی بودم.
ساختمون فدرال اِی. پی. مورا محل کار چندتا اداره‌ی مختلف بود.
من همه‌ی آدمای اونجا رو می‌شناختم.
وقتی ساختمون رو دیدم، سریع سوار ماشینم شدم،
چراغ گردون رو گذاشتم بالا، آژیر رو روشن کردم،
و با سرعت به سمت مرکز شهر اوکلاهماسیتی روندم.
و داشتم پرواز می‌کردم.
همه‌جا چراغ قرمز آژیرها بود، از ماشینا دود سیاه بلند می‌شد،
و بعد از یه پیچی رد شدم و چشمم به ساختمون فدرال افتاد.
می‌تونستم ببینمش.
ولی مغزم چیزی که می‌دیدم رو هضم نمی‌کرد.
و رفتم داخل تا هر کسی رو که از بمب‌گذاری جون سالم به در برده...
...و هنوز تو ساختمون بود، پیدا کنم.
اما چیز عجیبی نیست
که شخصی که یه بمب رو منفجر می‌کنه،
یه بمب دوم هم کار گذاشته باشه،
و اون بمب دوم برای حمله به نیروهای امدادی طراحی شده.
واسه همین یه عده‌ای همون موقع داشتن دنبال هر نوع بمب دومی می‌گشتن.
دنبال سرنخ می‌گردیم.
دنبال مواد منفجره‌ای که پرت شده بیرون،
هر چیزی که ممکنه به مردم آسیب بزنه.
ساختمون نُه طبقه بود،
و هر طبقه‌ش از بتنی به این ضخامت بود،
و وسطش میلگرد داشت.
و طبقات موقع ریختن، مثل پنکیک رو هم افتادن.
طبقه‌های بالا روی طبقه‌ی بعدی و بعدی خراب شدن، تا جایی که رسیدن پایین
و دیگه جایی برای رفتن نداشتن، و این همون چیزیه که باید ازش رد بشی.
اولین کاری که کردیم، گشتن دنبال مجروح‌ها بود،
و دکترها هم اومدن پایین،
و همونجا، توی ساختمون، قطع عضو انجام می‌دادن.
وقتی یه جراح برای قطع عضو، خزید داخل اون حفره،
کیف پولش رو داد عقب و گفت: «اگه اینجا ریخت، اینو بدین به همسرم.»
داخل ساختمون، حرکت کردن خیلی سخت بود.
هیچ‌کس نمی‌دونست ساختمون سر پا می‌مونه یا نه.
یه پرستار دوید داخل تا ببینه می‌تونه کمکی بکنه یا نه،
که یه تیکه بتن افتاد و خورد تو سرش،
و در نهایت کشته شد.
اینجا جسد هست. اینجا یه نفر رو داریم...
صدای چندتا مرد رو شنیدم.
شروع کردم به جیغ زدن، و اونم شروع کرد به داد زدن،
«یه زنده‌ پیدا کردیم. نیروی کمکی می‌خوایم.»
و گفت: «نمی‌تونیم ببینیمت.»
«باید صدای خودت رو دنبال کنیم. باهامون حرف بزن.»
یه نفر دیگه پیدا کردیم!
خوبه.
سیم متصل بهش رو چک کن.
می‌شنیدم که دارن نزدیک‌تر می‌شن، و دست راستم بیرون زده بود...
...از کنار تل آوار.
و احساس کردم یکی دستم رو لمس کرد.
و گفتم: «فکر کنم همین الان به دستم دست زدید.»
گفت: «پیرهن تنت چه رنگیه؟»
گفتم: «نمی‌دونم.» و اون گفت: «فکر کن! پیرهنت چه رنگیه؟»
گفتم: «سبز.»
و به محض اینکه گفتم سبز، احساس کردم یه دست، دستم رو گرفت.
با خودم گفتم: «دیگه تمومه. الان یک، دو، سه...»
...آماده‌ان که من رو بکشن بیرون.
یک ساعت و بیست و شش دقیقه بعد از انفجار بمب
داشتم دور ساختمون راه می‌رفتم، که چشمم افتاد بالا و...
...بالای تل آوار رو دیدم،
و همونجا بود که جعبه‌ی موشک «لاو» رو دیدم.
موشک «لاو» (LAWS) یه راکت دوش‌پرتابه.
یه خرج انفجاری بزرگ شلیک می‌کنه.
وقتی به هدف می‌خوره، منفجر می‌شه.
باهاش تانک رو منفجر می‌کنن.
و یهو به من خبر رسید
که یه بمب دیگه داخل ساختمون «مورا» پیدا شده.
این ساختمون دقیقاً همونجا بود،
و مامانم اون تو بود.
بمب پیدا شده!
بمب! برید کنار.
همه برید عقب، یه بمب دیگه پیدا شده!
یه بمب دیگه! وای خدای من!
وایسا.
همه منطقه رو تخلیه کنند.
همه واحدها بخش غربی...
...ساختمان فدرال را تخلیه کنید.
اونجا شرایط اضطراری داریم.
سروصدای زیادی شنیدم.
آوار یه جورایی شروع کرد به لرزیدن،
و انگار می‌شنیدم که آدما دارن از روی من می‌دوئن.
- چه خبر شده؟ - یه بمب دیگه.
دارن به همه دستور تخلیه می‌دن، حتی به ستاد فرماندهی.
همه داشتن با آخرین سرعت از ساختمون می‌ریختن بیرون.
من قبول نکردم برم.
یه مأمور گشت، اسلحه‌ش رو گرفت سمت پام و گفت: «اگه نری بهت شلیک می‌کنم.»
گفتم: «ولی من اینجا چندتا بیمار دارم.»
اونم گفت: «قسم می‌خورم اگه نری تو پات شلیک کنم.»
واسه همین منم رفتم.
نگرانی‌های زیادی در مورد انفجار دوم وجود داره.
دارن مرکز شهر اوکلاهاما سیتی رو تخلیه می‌کنن.
پرسنل پزشکی هم دارن از صحنه فرار می‌کنن.
مردا شروع کردن به گفتن: «یه بمب دیگه پیدا شده.»
فهمیدم چه اتفاقی داره می‌افته.
و فقط شروع کردم اسمم رو بهشون گفتن، و اینکه به خانواده‌م بگن دوستشون دارم.
داشتن من رو زنده به گور می‌کردن.
و شروع کردم به فکر کردن در مورد زندگی‌م، و...
رابطه‌ها، و...
اینکه با زندگی‌ت یه کاری برای کمک به دیگران بکنی، و...
من هیچوقت مادر نشده بودم.
و ناگهان،
همه چیز خیلی واضح شد.
من جوری که واقعاً می‌خواستم زندگی نکرده بودم.
حالا که دارم می‌میرم، بهش فکر می‌کنم و می‌فهمم...
...نمی‌خوام اینطوری زندگی کنم.
می‌خوام جور دیگه‌ای زندگی کنم. ولی دیگه خیلی دیره.
مردم، باید برید عقب‌تر. عقب‌تر برید. برید عقب‌تر.
- برو کنار احمق! - ازتون می‌خوام برید عقب‌تر.
خلاصه من و اون افسر از نردبون‌ها رفتیم بالا.
حالا باید اون رو از آوار طبقه‌ی هشتم بیارم پایین
و سریع از این نردبون بیام پایین، چون نمی‌خوام منفجر بشه.
رفتم اونجا، و روی قسمت شلیک این موشک «لاو»،
علامتی بود که نشون می‌داد مسلح شده.
واسه همین یه طناب دورش بستیم.
و جعبه رو داریم می‌آریم پایین.
همین کارو کردیم.
گذاشتیمش تو کامیون.
بردنش به محوطه‌ی انفجار بمبِ حومۀ شهر و آتیشش زدن.
یه وسیله‌ی واقعی نبود.
یه وسیله‌ی قلابی بود که قرار بود توی یه عملیات ضربتی گمرک ازش استفاده کنن.
و این خیلی اعصاب‌خوردکن بود...
...چون باعث اختلال توی عملیات نجات شد.
این شد که بعدش تونستم اجازه بدم مردم برگردن داخل.
همچنین می‌خوایم این خبر رو هم اعلام کنیم. مأمورین اِی.‌تی.‌اِف (اداره اسلحه و مهمات) تأیید کردن...
...که اون وسیله‌ی انفجاری که پیدا کردن و باعث فرار مردم شد،
یه وسیله‌ی آموزشی بوده که تو دفتر اِی.‌تی.‌اِف پیدا شده،
که یکی از دفاتر میدانی‌شون توی همین ساختمون در اوکلاهماسیتیه.
هنوز آدمایی داخل هستن.
تو این لحظه مطمئن نیستن که بعضی‌هاشون هنوز زنده‌ن یا نه.
داشتم تو خیابون می‌دویدم که رسیدم پای این ماشین آتش‌نشانی.
مأمور ویژه «مت لاتسپایچ» رو دیدم، و کاملاً معلوم بود که ناراحته.
می‌گم: «مت، چه خبره؟»
گفت: «یه نفر رو زنده تو ساختمون جا گذاشتم.»
ما فقط یه جورایی برگشتیم، به ساختمون نگاه کردیم،
و بعد هردومون راه افتادیم سمتش.
کجاست؟
گرد و خاک خیلی غلیظ بود،
و می‌تونستی حس کنی ساختمون هنوز داره تکون می‌خوره.
و با خودم فکر می‌کردم،
«کاش می‌تونستم یه بار دیگه به بچه‌هام بگم که دوستشون دارم.»
چون تو اون لحظه...
...مطمئن نبودم که قراره از اونجا زنده بیرون بیایم.
و بعد رسیدیم به جایی که «ایمی» زیر این آوارها دفن شده بود.
یه تیکه بتن بود که این‌جوری افتاده بود،
و ایمی هم درست این پایین بود،
زیر تُن‌ها آوار.
بعد صدای مردهایی رو شنیدم، و یکی‌شون دستم رو گرفت.
گرفتمش.
تونست دست یکی رو بگیره،
و اون داشت سعی می‌کرد کارش رو انجام بده،
برای همین دستش رو گذاشت روی پوتین «مت»، و اون هم پوتین مت رو چسبیده بود.
این دفعه دیگه ولش نمی‌کنم.
مت و آتش‌نشان‌ها شروع کردن به دادن آوارها به من...
...تا بدمشون به افسرای پلیسی که همراهمون بودن.
بعد کم‌کم دیدیمش.
آدم باورش نمی‌شد: «آخه چطور ممکنه هنوز زنده باشه؟»
گیر کرده بودم، و همین‌طور که داشتن آوارها رو از روم برمی‌داشتن،
بهم گفتن که من هنوز روی صندلیم بودم،
برعکس، زیر حدوداً سه متر آوار دفن شده بودم.
بعد یهو گفتن:
«تا سه می‌شماریم. احتمالاً دردت می‌آد.»
و تا سه شمردن و کشیدن، و من از زیر آوار بیرون اومدم.
آره، همه‌ جام درد می‌کرد.
تک‌تک عصب‌هام زنده شده بودن، اما...
اون مهم نبود.
من رو از پشت ساختمون فدرال بیرون بردن.
باورم نمی‌شد چی داشتم می‌دیدم.
نمی‌دونستم جراحاتم چی هستن.
از دوستام خبر نداشتم، اما هیچ‌وقت یادم نمی‌ره...
...اون لحظه رو که به آسمون نگاه می‌کردم و اون نفس‌های هوای تازه رو می‌کشیدم،
و به خدا قول دادم که دیگه هیچ‌وقت مثل قبل زندگی نکنم.
دو ساعت و بیست و هشت دقیقه بعد از انفجار بمب
هنوز ترس زیادی در مرکز شهر اوکلاهماسیتی وجود داره،
در حالی که مقامات سعی دارن بفهمن کار کی بوده
و چه چیزی ممکنه از کارشون باقی مونده باشه.
اغلب موارد، پرونده‌های بمب‌گذاری خیلی سختن...
...چون شواهد و مدارک از بین می‌رن.
باید یه منطقه‌ای به وسعت تقریباً ده بلوک ساختمانی رو بگردیم،
و هر تیکه مدرکی رو که می‌تونیم جمع کنیم.
از من پرسیدن که دوست دارم کی برای کمک بیاد،
و من فکر کردم «دنی کولسون» می‌تونه خیلی مفید باشه.
اون رئیس تیم رهایی گروگان‌ها بود.
وقتی رسیدم، مستقیم رفتم به مرکز فرماندهی تا با «ریکس» ملاقات کنم.
و اون گفت: «تو مسئولیت جمع‌آوری شواهد رو به عهده بگیر،
و من هم تحقیقات رو اداره می‌کنم.»
تیم واکنش به صحنه جرم رو فرستادیم و شروع به جستجوی محل کردیم.
صدها نفر داشتن روی صحنه کار می‌کردن،
به همین خاطر می‌تونستیم تحقیقات رو به صورت سیستماتیک پیش ببریم.
سازمان‌های مجری قانون معتقدن که یه بمب بوده، احتمالاً یه بمب ماشینی.
هنوز ثابت نشده.
هنوز پزشکی قانونی نظری نداده.
چیزای زیادی رو زیر و رو کردیم.
اما نکته کلیدی، دیفرانسیل اون کامیون بود.
اولین مدرک کلیدی...
...یک بلوک اون‌ورتر از ساختمون فدرال پیدا شد،
جلوی یه مجتمع آپارتمانی به اسم «ریجنسی تاورز».
یه آقایی بیرون بوده.
یه صدای چرخشی شنیده، تقریباً شبیه صدای هلیکوپتر،
و ناگهان، این اکسل عقب پرت می‌شه و می‌خوره به یه ماشین.
اف‌بی‌آی اومد سراغ من چون ۱۶ سال تو بخش سرقت خودرو کار کرده بودم.
و وقتی اون محفظه اکسل رو انقدر دور از خودِ ساختمون دیدم،
مطمئن بودم که باید مال همون کامیونی باشه که ساختمون رو منفجر کرده.
انفجار انقدر شدید بود...
...که باعث شد اکسل عقب اون کامیون...
...که برای حمل بمب استفاده شده بود، کنده بشه و پرت شه.
فقط می‌تونستم آخرین شماره‌ش رو ببینم،
و با یه ابزار شیمیایی و یه برس سیمی، اونقدر تمیزش کردم تا به فلز خالص رسیدم،
و بعد شماره رو از روی اکسل خوندم.
و این یه سرنخ فوق‌العاده بود.
و من با «اداره ملی سرقت خودرو» تماس گرفتم،
و به اون خانم گفتم: «می‌خوام این شماره‌ی محرمانه رو به یه شماره شناسایی کامل خودرو (VIN) تبدیل کنی.»
گفت: «این کامیون هنوز اجاره‌اش تموم نشده.»
اون کامیون دو روز قبلش
تو تعمیرگاه «الیوت» در جانکشن سیتیِ کانزاس، اجاره شده بود.
روز بمب‌گذاری، من تو یه دفتر تک‌نفره تو سالینای کانزاس بودم.
فکر می‌کردم کل دخالتم تو این ماجرا اینه که از تلویزیون تماشاش کنم،
و حرص بخورم که کاری از دستم برنمیاد.
اما بعد از ظهر، حدود ساعت سه، یه تلفن بهم شد.
بهم گفتن کامیون تو جانکشن سیتیِ کانزاس اجاره شده.
تا می‌تونی سریع خودتو برسون اونجا، مدارک رو بردار،
و برسونشون به آزمایشگاه.
و وقتی داشتم مدارک اجاره رو
از تعمیرگاه «الیوت» بررسی می‌کردم،
دیدم اسمی که اجاره کننده استفاده کرده بود،
رابرت کلینگ بود.
شروع کردیم به بازجویی از افراد
تو تعمیرگاه الیوت.
فهمیدم که فرصت این رو داریم که چندتا چهره‌نگاری انجام بدیم،
و اف‌بی‌آی بهم زنگ زد و گفت
که یه طراح چهره‌نگار رو سوار هواپیما کردن،
و باید تا صبح اونجا باشن.
هفت ساعت و بیست و هشت دقیقه بعد از انفجار بمب
رئیس‌جمهور کلینتون این واقعه رو وضعیت اضطراری فدرال اعلام کرده.
بحث بزرگی در گرفته بود
سر اینکه آیا اطلاعات کامیون «رایدر» (شرکت اجاره کامیون) رو منتشر کنیم یا نه.
در نهایت، تصمیم گرفتیم که این کار هزاران سرنخ بی‌ربط ایجاد می‌کنه،
پس اون اطلاعات رو پیش خودمون نگه داشتیم.
ما در حال حاضر هیچ فرضیه‌ای
در مورد عاملین این بمب‌گذاری نداریم.
و صدها، و شایدم هزاران سرنخ به دستمون رسیده
از افرادی که زنگ زدن تا کسایی که ادعا می‌کنن شاهد عینی بودن.
تک‌تک این موارد خیلی جدی گرفته می‌شن.
ولی در این مقطع، نمی‌تونیم در مورد اینکه چه کسی مسئول این کار بوده گمانه‌زنی کنیم.
قصدم این بود که به مردم آمریکا
اطمینان بدم که این معما حل خواهد شد.
آخرش رفتم به کلیسا.
اونجا رو به عنوان مرکز اضطراری آماده کرده بودن که همه برن و منتظر بمونن.
همه خانواده‌ها اونجا بودن.
هر کسی که یکی از عزیزانش توی اون ساختمون بود.
یادمه تونی اومد تو.
و...
تنها چیزی که... تنها چیزی که یادمه چهره‌اش بود.
حتی نمی‌تونستیم حرف بزنیم.
فقط همدیگه رو بغل کردیم.
تا شب بشه،
کارم این بود که با همه‌ی اون پدر و مادرهایی که اونجا بودن حرف بزنم،
اونایی که از سرنوشت عزیزشون خبر نداشتن.
حالا باید سری به رابین مارش بزنیم.
اون با تعدادی از اعضای خانواده‌هاست
که مثل خیلی‌های دیگه، منتظر خبر هستن. رابین؟
بله. در حال حاضر خانواده‌ی کوپر کنار ما هستن.
یه عکس از آنتونیوی کوچولو داریم.
شش ماهشه.
این همون نوزادیه که الان همه داریم براش دعا می‌کنیم.
چیزی که شنیدیم اینه که احتمالاً یه بچه،
یه کودک ناشناس که هویتش معلوم نشده، ممکنه بچه خانواده‌ی کوپر باشه.
خانم کوپر، شما مرکز شهر کار می‌کنید. از صبحتون برامون بگید.
اینکه آنتونیو کوچولو رو به مهدکودک می‌بردین یه کار همیشگی بود؟
بله، هر روز می‌برمش اونجا و...
هر روز موقع ناهار می‌رم می‌بینمش، و امروز نتونستم برم.
یادمه اون شب اول، هوا خیلی سرد شد.
دما خیلی پایین اومد.
بارون شروع به باریدن کرد، و من فقط با خودم می‌گفتم: «خدایا، لطفاً نذار بچه‌م...
...تو اون ساختمون باشه، سرد و گرسنه، و...
...و زخمی.»
بدترین شب عمرم بود.
آخرین چیزی که هر کسی اینجا بهش نیاز داشت، الان داره اتفاق میفته، و اون بارونه.
اما می‌تونید پشت سر من این صحنه‌ی وهم‌انگیز رو ببینید.
تلاش‌ها برای نجات امشب هم ادامه داره،
و در حالی که امیدوارن که بتونن بازمانده‌ها رو پیدا کنن،
یه خانم که کل روز رو صرف بیرون کشیدن قربانی‌ها از زیر آوار کرده بود،
گفت که می‌ترسه آمار تلفات به صدها نفر برسه.
یک روز بعد از انفجار بمب
امروز صبح تو اوکلاهماسیتی یه داستان با پایان خوش داریم.
داستان اِیمی پتی، که پنج ساعت
تو آوار ساختمون «مورا» گیر افتاده بود تا اینکه بالاخره نجات پیدا کرد.
امروز صبح، اون در بیمارستان «پرزبیتری» (Presbyterian) بستریه
در اوکلاهماسیتی.
حالتون چطوره؟
کوفته‌ام، ولی خیلی خوش‌شانسم که زنده‌ام.
پزشک‌ها در مورد وضعیتتون چی می‌گن؟
خب، فقط یه کم کوفته خواهم بود، و یه بریدگی بزرگ رو پام دارم.
ولی خوب می‌شم.
تلفن بی‌وقفه زنگ می‌خورد،
خانواده‌های همکارام بودن
که زنگ می‌زدن بپرسن آیا من...
...اون شخص رو اون روز سر کار دیدم؟ می‌دونستم چی تنش بود؟
و من یادم نمیاد.
امیدوارم پیداشون کنن.
امیدوارم پیداشون کنن، و زنده باشن.
نوزدهم آوریل روز وحشتناکی بود،
و بیستم آوریل لحظه‌ای بود که مردم...
...دور هم جمع شدن.
مردم غذا میاوردن. مردم همه‌جور چیزی میاوردن.
می‌تونید از این تابلو ببینید. مردم برای کمک صف کشیدن.
با اینکه با هم اختلاف نظر داریم،
حداقل می‌تونیم برای کمک به کسی، کنار هم باشیم.
کم‌کم می‌دیدی که در برابر این عمل جنون‌آمیز
و وحشتناک،
صدها و در نهایت هزاران
حرکت محبت‌آمیز وجود داشت.
از آدم‌هایی که دست یاری دراز کردن و سعی کردن اوضاع رو بهتر کنن.
یه مرکز خرید داخل محوطه‌ی ما راه انداخته بودن.
اگه چکمه نداشتی، بهت چکمه می‌دادن.
اگه چیزی می‌خواستی بخوری، داشتن. یه پاپاسی هم قبول نمی‌کردن.
مردم اوکلاهما فوق‌العاده بودن.
فکر کنم همون چیزی بود که باعث شد همه سرپا بمونن.
چهره‌نگار رسید...
و شروع کرد به کار کردن با اون سه تا شاهد...
از تعمیرگاه «اِلیوت».
غافلگیر شده بود چون شاهد اول داشت مشخصات...
...یه مرد سفیدپوست رو می‌داد که قیافه‌اش به ارتشی‌ها می‌خورد.
نه یه مرد خاورمیانه‌ای.
و ساعت هفت شده بود.
ما دوتا طرح چهره داشتیم.
جان دوی (هویت نامعلوم) شماره یک و اون یکی، جان دوی شماره دو.
بعدش تیم‌هایی از مأمورها رو فرستادم که برن و یه پرس‌وجوی میدانی توی منطقه «جانکشن سیتی» انجام بدن،
تا ببینن کسی این دو نفر رو دیده یا نه.
کامیون «رایدر» (شرکت اجاره کامیون) یا یه کامیون بزرگ...
ایست بازرسی راه انداختیم.
با هر کسی که ممکن بود کامیون رایدر رو دیده باشه...
...یا فرد مشکوکی رو توی اون منطقه در حال فعالیت دیده باشه، مصاحبه کردیم.
اون روز صبح، به دفتر منشی دادگاه زنگ زدم.
داشتم سعی می‌کردم تیموتی مک‌وی رو همون روز بیارم دادگاه.
اونا هم گفتن: «امروز نمی‌تونیم بیاریمش. سرمون شلوغه.» منم گفتم: «باشه.»
تیموتی مک‌وی رو یه روز دیگه هم نگه داشتیم.
حالتون چطوره؟ داریم در مورد یه تحقیق...
...در مورد بمب‌گذاری اوکلاهماسیتی کار می‌کنیم.
مأمورها کپی‌هایی از چهره‌نگاری رو برداشتن و به رستوران‌ها،
فروشگاه‌های لوازم یدکی و هتل‌ها رفتن.
مأمورهای اف‌بی‌آی واقعاً مغازه به مغازه می‌رفتن،
و می‌پرسیدن: «اینا رو دیدین؟ این آدم‌ها رو می‌شناسین؟»
تو چهار ساعت، کلی از کسب‌وکارها رو پوشش دادن.
و بعد خیلی خوش‌شانس بودیم...
...که یه تیم رفت داخل هتل «دریم‌لند»،
و با صاحبش، لیا مک‌گاون، صحبت کرد.
وقتی ازش پرسید: «اخیراً کسی رو اینجا داشتین که کامیون «رایدر» داشته باشه؟»
اونم گفت: «راستش رو بخواین، آره.»
چهره‌نگاری‌ای رو که تو تعمیرگاه «اِلیوت» کشیده شده بود نشونش می‌دیم،
و می‌گه: «آره، خیلی شبیه همون کسیه...
...که اینجا بود و کامیون رایدر داشت.»
تصویر کلی آقای مک‌وی بود.
و اونا یه نگاهی به من انداختن و گفتن: «مک‌وی؟» انگار که دارم دروغ می‌گم.
من دروغ نمی‌گفتم. اونجا اسمش رو آقای مک‌وی نوشته بود.
این اولین باری بود که اسم تیم مک‌وی رو می‌شنیدیم.
پرسیدم: «کسی جستجوی آفلاین ان‌سی‌آی‌سی (پایگاه داده ملی جرایم) رو انجام داده؟»
ان‌سی‌آی‌سی پایگاه داده‌ی همه‌ی بازداشت‌هاییه که تو کشور انجام شده.
سال ۱۹۹۵، نوارهای کامپیوتری واقعی وجود داشت که بهت می‌گفت...
...یه نفر توسط پلیس کنار زده شده یا نه.
بهت می‌گفت کجا و کی کنار زده شده.
اما اگه اطلاعاتی از اون داده‌های آفلاین می‌خواستی،
باید از کامپیوتر می‌خواستی که این اسم رو پیدا کنه.
بعد یه نوار می‌ذاشتی، جستجو می‌کرد.
درش می‌آوردی، یکی دیگه می‌ذاشتی، جستجو می‌کرد.
انگار همه چی تو دورِ آهسته بود.
هم‌زمان، سوابق تلفن رو هم چک کردیم.
هر تماسی که از اتاق ۲۵ متل «دریم‌لند» گرفته شده بود، همون اتاقی که مک‌وی اجاره کرده بود.
شبِ شنبه، به یه رستوران محلی زنگ زده بود،
جایی که سفارشی به اسم رابرت کلینگ ثبت شده بود.
ما می‌دونیم که رابرت کلینگ همون اسمیه که برای اجاره کامیون رایدر استفاده شده بود.
پس حالا می‌دونیم که یا تیموتی مک‌وی خودِ رابرت کلینگه،
یا با یه رابرت کلینگ در ارتباطه.
حداقل روی یکی از توطئه‌گرهای این بمب‌گذاری متمرکز شدیم.
سی و یک ساعت بعد از انفجار بمب
بازرسان خودرویی را شناسایی کرده‌اند...
که در ارتباط با حمله‌ی دیروز مورد استفاده قرار گرفته...
...به ساختمان فدرال در اوکلاهماسیتی.
تحقیقات بیشتر مشخص کرده است...
...که دو مرد سفیدپوست با این خودرو در ارتباط بوده‌اند.
چهره‌نگاری ترکیبی این دو مرد آماده شده است.
هرکس اطلاعاتی درباره این دو مرد دارد...
...باید فوراً آن را در اختیار نزدیک‌ترین دفتر اف‌بی‌آی قرار دهد.
وقتی چهره‌نگاری‌ها رو دیدیم، مخم سوت کشید.
شبیه دوتا دهاتی بودن!
انگار دنبالشونن که یه کامیون آبجو رو دزدیدن.
اینا اصلاً به اون آدم‌هایی نمی‌خوردن...
...که فکر کنی مغز متفکر این انفجار عظیم باشن.
و فکر کنم ما دلمون می‌خواست فکر کنیم یکی دیگه این کار رو با ما کرده.
و باز هم، میچ و جنیفر، عجب تغییر بزرگی،
نسبت به زمانی که تمام جو‌سازی‌ها،
و برداشت‌ها به سمت بنیادگرایان اسلامی بود،
و حالا، ناگهان، تمرکز توجهات برگشته روی «ویکو»
تمرکز برگشته روی تروریسم داخلی...
به جای تروریسم بین‌المللی.
و متوجه می‌شی که...
وای... اینا که از خودمونن.
دو روز بعد از انفجار بمب
اندوه همچنان عظیم است،
و اینجا در اوکلاهماسیتی ساعت به ساعت بیشتر می‌شود.
خشم نیز همینطور. این را از مردمی می‌شنویم که با کانال ما تماس می‌گیرند.
بیایید به اطلاعات مظنون نگاهی بیندازیم که...
...دیروز بعد از ظهر توسط اف‌بی‌آی منتشر شد.
اول از همه، رسانه‌ها از یک مرد سفیدپوست با قد حدوداً ۱۷۸ سانتی‌متر رونمایی کردند.
جالبه، وقتی توی سلول بودم، این مشخصات رو از چهره‌نگاری دادن
یکی از بچه‌های اونجا به شوخی گفت: "هی، تو تازه واردی!
و منم گفتم: «آره، ولی به این توضیحات گوش کن.
اینکه من نیستم. من قدم ۱۸۸ سانته... و ما همینجوری به شوخی کردن ادامه دادیم.
و بعد، آنها هم دربست قبول کردند که من با مشخصات جور در نمی‌آیم.
و بعد، شکشون همونجا از بین رفت.
فردا صبح پا می‌شم، میام به ستاد فرماندهی.
همه هیجان‌زده‌ان و منم اینجوریم که «چه خبر شده؟»
والت لامار میاد تو دفترم...
...و می‌گه: «رئیس، باورت نمی‌شه.»
«تیموتی مک‌وی تو «پِری»، اوکلاهما،
حدود یک ساعت بعد از بمب‌گذاری دستگیر شده.»
نزدیکای ظهر، یه تلفن از اف‌بی‌آی داشتم،
و می‌خواستن بدونن تیم مک‌وی هنوز تو بازداشته یا نه.
منم گفتم،
«مک‌وی رو بردن دادگاه،»
«و همین الان که داریم حرف می‌زنیم جلوی قاضی وایستاده.»
اون ۳۵، ۴۵ دقیقه مونده بود که آزاد بشه و بره.
اون شاه‌مهره‌ایه...
...که قراره کل این تحقیقات رو به هم وصل کنه.
من به «دنی» دستور دادم بره پِری
و آماده‌ی انتقال مک‌وی به اوکلاهاما سیتی بشه.
گفت: «دنی، برو بیارش.»
کم‌کم خبر به گوشمون رسید که یه نفر دستگیر شده،
و اون شخص تو دادگاه بخش نوبِل تو شهر پری، اوکلاهاما، است.
واسه همین من و فیلمبردار سوار ماشین شدیم و رفتیم پری.
یک گزارش ویژه داریم از CBS، مبنی بر احتمال دستگیری یک نفر.
ببینیم می‌تونیم همین الان ارتباط برقرار کنیم یا نه.
به ما خبر دادن که یه مظنون، یک شخص در پری، اوکلاهاما، دستگیر شده،
که مشخصاتش با یکی از مظنون‌ها تطابق داره،
همون چهره‌نگاری‌ای که دیروز منتشر شد.
بعدش، همزمان با قضیه‌ی پری،
خبردار شدیم که تو دِکِر، میشیگان هم عملیات یورش در جریانه.
چون تو برگه‌ی ثبت مشخصاتش تو بازداشتگاه،
مک‌وی آدرس خونه‌ش رو یه آدرس تو دِکِر داده بود.
و تو متل دریم‌لند هم،
تیموتی مک‌وی همون آدرس تو میشیگان رو استفاده کرده بود.
پس یه نفر تو اون خونه مستقیماً با خود بمب در ارتباطه.
این خبر خیلی سریع تو رسانه‌های سراسری پخش شد.
مقامات تونستن محل یه مظنون احتمالی رو تو یه خونه پیدا کنن
تو یه منطقه‌ی روستایی
و الان توسط مقامات فدرال، محلی و ایالتی محاصره شده.
تو اتاق خبر همه‌جا تلویزیون روشنه، و سرتو که بلند می‌کنی،
تصاویر زنده‌ای از یه خونه‌ی روستایی تو دِکِر، میشیگان می‌بینی،
که داره توش عملیات انجام می‌شه.
متوجه می‌شیم که اون خونه مال شخصی به اسم «جیمز نیکولز»ـه،
و یه برادر به اسم «تری نیکولز» هم داره که اونم همونجا زندگی می‌کنه.
ممکنه تو این خونه یا ساختمون پشتی...
...یه «جری لین نیکولز»، یا یه «جیمز داگلاس نیکولز»، چند تا برادر،
یکی‌شون، هر دوشون، یا چند تا از اعضای خونواده‌شون باشن.
و این‌ها دو مظنون احتمالی بمب‌گذاری اوکلاهاما سیتی هستن.
ببینید، این ارتباط ماجراست با دِکِرِ میشیگان.
و همچنین اسم مردی که...
...در پریِ اوکلاهاما دستگیر شده رو هم فهمیدیم. شخصی به نام تیموتی مک‌وی.
این همون کسیه که امروز تو پری، اوکلاهاما، دستگیر شد.
ما خونه رو محاصره کردیم، و همه چی داشت از تلویزیون ملی پخش می‌شد،
برای همین شرایط فوق‌العاده خطرناک بود.
دارن می‌رن تو خونه. وارد خونه می‌شن.
شما احتمالاً حتی بهتر از من هم می‌بینید.
به نظر میاد دارن وارد خونه می‌شن.
اف‌بی‌آی وارد خونه‌ی دِکِر شد، ولی کسی رو پیدا نکردن.
در حال حاضر می‌خوایم ارتباط مستقیم برقرار کنیم با پری، اوکلاهاما، با رابین مارش.
رابین.
در همون حین، وقتی داشتیم از اونجا گزارش زنده می‌رفتیم،
آدم‌های بیشتری جمع شدن، و من یه نگاهی به دور و برم انداختم،
و دیدم هزاران نفر اونجان.
و رسانه‌هایی از سراسر جهان...
...تو این شهر کوچیکِ اوکلاهاما جمع شدن.
و دارید می‌بینید که چندتا مأمور لباس شخصی وارد...
...بازداشتگاه بخش نوبل می‌شن.
همین الان پلیس بزرگراه اوکلاهاما اونا رو رسوند.
مک‌وی خیلی نزدیک بود که آزاد بشه.
قرار بود از اونجا بره.
ولی شانس آوردیم که قبل از آزادیش رسیدیم.
اگه تیموتی مک‌وی رو تو اون لحظه پیدا نکرده بودیم،
وضع فوق‌العاده عذاب‌آور می‌شد...
...برای تمام کسانی که درگیر بودن.
یادمه داشتم از پله‌ها می‌رفتم بالا،
و یه آقایی اونجا بود با کلاه کابویی.
اومد جلو و گفت: «شماها از اف‌بی‌آی هستین؟»
گفتم: «بله، قربان.»
گفت: «اگه سر مدارک به مشکل خوردین،»
«این پسره رو از در پشتی بفرستین بیرون، ما خودمون حسابشو می‌رسیم.»
تنش خیلی بالا بود. این جمعیت می‌خواست ببینتش.
باید از جلو ولش کنن بیرون، تا همه دلی از عزا دربیارن.
اگه مقصرن، اون حرومزاده‌ها رو بکشید.
- برو جلوی دوربین بگو. - بکشیدش.
- منم می‌گم باید بکشنش.
سرمو که بلند می‌کنم، می‌بینم یه تیم SWAT (پلیس ویژه) بالای ساختمون دادگاه بخش نوبل مستقر شده.
همش با خودم می‌گفتم: «باید این یارو رو از اینجا ببرن.»
من واقعاً نگران بودم یه آدم بدی بخواد بگیردش یا بکشدش.
یعنی اگه عضو یه سازمانی باشه،
اگه من رئیس اونجا بودم، اولین کسی که می‌کشتم خود اون بود.
نمی‌خوام دهن‌لقی کنه و همه‌چیو لو بده.
ما فقط منتظر بودیم و منتظر. هیجان خیلی بالا گرفته بود.
اولین باری که مک‌وی رو دیدم، شبیه همون چهره‌نگاری بود.
اون گفت، میدونی واسه چی ما اینجاییم؟
منم گفتم، آره ، فکر کنم واسه اون قضیه اوکلاهماسیتی.
منم اینجوری بودم که، از اینجا به بعدش، من وکیل می‌خوام
وظیفه‌ی منه که از مک‌وی محافظت کنم.
دلم نمی‌خواد ازش محافظت کنم، ولی کارمه.
گفتم: خب، می‌تونم یه جلیقه داشته باشم؟ می‌شه یه جلیقه ضدگلوله بگیرم؟
اگه قراره گلوله‌ای بخورم، می‌خورم دیگه، اما...
دوباره می‌پرسم: قراره یه جلیقه بگیرم؟
و اونا هم گفتن: نه
منم گفتم: خب، کفشی چیزی به ما نمی‌دید؟
و اونا هم گفتن: هیچ کفشی بهت نمی‌دن
ممنونم.
سخت بود که حرفای تک‌تک رو تشخیص بدم چون همه‌شون همزمان داد می‌زدن، درسته؟
ولی من یکیشو قشنگ یادمه.
شنیدم که می‌گفت: اینجا رو نگاه کن حرومزاده بچه‌کش. تو چشمام نگاه کن.
فوری با خودم فکر کردم...
داغ نگاه کردن به اونجا رو دلت میذارم.
آقای مک‌وی همین الان با سرعت دور شد،
از دادگاه بخش نوبل در شهر کوچک پریِ اوکلاهاما.
اون رو به خاطر تخلف رانندگی و حمل سلاح به اینجا آورده بودن،
ولی دادستان و قاضی اینجا نمی‌دونستن این مرد کیه.
به خاطر کارهای دیگه‌ای که من و قاضی داشتیم، مجبور شدیم تا امروز صبح صبر کنیم.
ما تمام روز داشتیم می‌گفتیم، تو اکثر موارد، این یارو باید دیروز وثیقه می‌ذاشت و می‌رفت.
- الان چه حسی در این مورد دارید؟ - اِ... خدا هوامونو داشت.
هم‌زمان، اف‌بی‌آی هم شروع کرد به جمع‌آوری مدارک.
توی خونه‌ی جیمز نیکولز و برادرش، تِری بود.
برادران نیکولز به‌شدت ضد دولت هستن.
به سیستم حکومتی ما و بانک‌هامون اعتقادی ندارن.
سرشار از این نفرت نسبت به دولت هستن.
اطلاعات زیادی در مورد تری نیکولز به دست آوردیم،
که یکی از نزدیک‌ترین همدست‌های تیموتی مک‌وی بود.
اف‌بی‌آی خیلی زود فهمید...
...که این یارو، تیم مک‌وی، مدتی اونجا زندگی می‌کرده،
و رفیق دوران سربازی تری نیکولز بوده.
و ما یه عکس دسته‌جمعی پیدا کردیم...
که هم تری نیکولز و هم تیم مک‌وی توی اون عکس بودن.
از اون لحظه به بعد، تمام حواسم رو گذاشتم...
...روی اینکه بفهمم تری نیکولز ممکنه کجا باشه.
از همسر سابق تری نیکولز به اسم لانا پادیلا مطلع شدیم.
لانا پادیلا بهمون گفت که تِری الان تو هرینگتونِ کانزاس زندگی می‌کنه.
هرینگتون فقط یه مسیر کوتاه فاصله داره...
...از جایی که کامیون رایدر توی جانکشن سیتیِ کانزاس کرایه شده بود.
واسه همین دیگه تری نیکولز خیلی برامون مهم شده بود.
بنابراین خونه‌ی تری نیکولز رو تحت نظر گرفتیم...
...با این دستور که:
«سعی کنید تابلو نشید، ولی نذارید از دستتون در بره.»
مأمورها مدتی اونجا نشستن،
تا اینکه دیدن تری نیکولز و همسر و بچه‌اش اومدن بیرون،
و سوار وانت شدن و راه افتادن.
همین‌طور که مأمورها دنبالش می‌کردن،
تری نیکولز دور زد و از خیابونی که توش زندگی می‌کرد گذشت،
و به سمت اداره‌ی امنیت عمومی هرینگتون رفت.
به نظر میاد که متوجه تعقیب شده بود،
و وارد اداره پلیس محلی شد...
...و خودش رو تسلیم کرد.
هویت او به طور موقت تری نیکولز اهل میشیگان شناسایی شده.
به گفته‌ی ما، او خودش را به پلیس محلی در هرینگتون کانزاس تسلیم کرده.
مک‌وی صندلی عقب کنار من بود.
خواست بلند شه که نشوندمش سر جاش،
و گفتم: «تو این مسیر بچه خوبی می‌شی، وگرنه حالت رو جا میارم.»
«آدم باش، تا ما هم باهات مثل آدم رفتار کنیم.» گفت: «چشم قربان.»
برای همین با دستبند به کف هلیکوپتر وسط بستمش...
...چون نمی‌خواستم بپره بیرون و خودکشی کنه.
ما این یارو رو زنده می‌خوایم. مرده به دردمون نمی‌خوره.
ولی دقیقاً نمی‌دونستیم با چی طرفیم.
فقط یه نفره. فقط همین یه نفر.
آیا عضوی از یه توطئه‌ی بزرگتره، و یه عده‌ای می‌خوان بکشنش؟
نمی‌دونستیم. برای همین با بی‌سیم به خلبان گفتم:
«بچسبونش کف زمین. نمی‌خوام یه آرپی‌جی بیاد تو کونم.»
اونم همین کار رو کرد...
رسماً از روی حصارها می‌پریدیم. انقدر پایین و چسبیده به زمین بودیم.
و مک‌وی حتی پلک هم نزد.
همین‌طوری نشسته بود...
نه به چپ نگاه کرد، نه به راست.
کاملاً یخ و بی‌احساس.
پایگاه نیروی هوایی تینکِر
باب ریکس هماهنگ کرد که ما اونو به پایگاه نیروی هوایی تینکر ببریم.
به علاوه، یه تیم ویژه اف‌بی‌آی رو برای تأمین امنیت فرستاد.
امشب، دستگیری یک آمریکایی، و بازجویی از یک آمریکایی دیگر.
توی اداره پلیس هرینگتون،
ده ساعت از تری نیکولز بازجویی می‌کنن.
شروع کردیم به حرف زدن باهاش.
اصلاً دستپاچه به نظر نمی‌رسید. عصبی به نظر نمی‌رسید.
خونسرد و آروم بود.
ما مدام بحث رو می‌بردیم سمت رفتن‌شون به نمایشگاه‌های اسلحه...
...و حرف‌هاشون درباره‌ی ساختن بمب.
طولانی‌ترین بازجویی‌ای بود که تا حالا انجام داده بودم.
تونستیم با چندتا مسئله‌ی خیلی جدی غافلگیرش کنیم.
گفتم: «فکر می‌کنی هیچ احتمالی هست که مک‌وی این کارو کرده باشه؟»
و جوابش این بود که:
«می‌تونست این کار رو کرده باشه، بدون اینکه من خبر داشته باشم.»
ولی بعد، تری این جمله رو گفت:
«من هم به اندازه‌ی تیم مک‌وی از بمب‌سازی سررشته دارم.»
هیچ‌وقت نتونستیم مجبورش کنیم بگه «من این کارو کردم» یا «ما این کارو کردیم».
ولی وقتی این دو تا جمله رو شنیدم، تا جایی که به من مربوط می‌شد...
...همین برام کافی بود.
حالا دیگه شکی نیست...
...که اگه این یارو رو جلوی هیئت منصفه بذاریم، اونو گناهکار تشخیص می‌دن.
سه روز بعد از انفجار بمب
اول نگاهی می‌اندازیم به سرخط خبرهای امروز صبح.
مأموران فدرال تحقیقات خود را در مورد بمب‌گذاری پیش می‌برند.
برخی می‌گویند با سرعتی باورنکردنی.
حالا یک نفر متهم شده، و افراد دیگری تحت بازجویی هستند.
و زمزمه‌ی دستگیری‌های بیشتر به گوش می‌رسه.
همزمان که تری خودش رو تسلیم کرده، مأموران اف‌بی‌آی در حال بازرسی خانه‌ی او هستند.
سؤال این بود که، آیا اون تنهاست؟
آیا عضوی از یک گروهه؟ و آیا این اتفاق دوباره تکرار می‌شه؟
اونها نمی‌دونستن که آیا ممکنه سیم‌های تله...
...یا هر چیزی که باعث انفجار بشه اونجا باشه یا نه.
بنابراین تیم‌های حکم بازرسی با نهایت احتیاط عمل می‌کردن...
...قبل از اینکه بالاخره اجرای عملیات بازرسی رو شروع کنن.
بیا این طرف.
ما داخل اون خونه به گنجینه‌ای از مدارک دست پیدا کردیم.
پنج حلقه چاشنی انفجاری و فیتیله پیدا کردیم.
یه کارت تلفن پیدا کردیم،
و یه رسید خرید ۲۰۰۰ پوند (حدود ۹۰۰ کیلو) نیترات آمونیوم.
بعد از بمب‌گذاری، نیکولز سعی داشت از شر این وسایل خلاص بشه.
و اینقدر کود نیترات آمونیوم تو حیاطش ریخته بود که...
...همسایه‌ها می‌گفتن انگار داشت برف می‌اومد.
حالا داشتیم پرونده‌ی محکم علیه تری نیکولز...
...و همچنین تیم مک‌وی می‌بستیم.
اما می‌دونستیم تو همچین پرونده‌ای به یه آدم خودی نیاز داریم.
با شعبه‌ی بوفالو تماس گرفتم، مک‌وی اهل اونجا بود،
و ازشون خواستم پدرش رو بیارن.
و خیلی براش دلم می‌سوخت.
یعنی اگه پسر من بود،
نمی‌تونستم تحملش کنم. وحشتناک بود.
پس ازش پرسیدم: «پسرت این کار رو با کی ممکنه انجام بده؟»
گفت: «تری نیکولز و مایکل فورتی‌یر.»
خودشه.
مایکل فورتی‌یر، تری نیکولز،
و تیم مک‌وی همزمان توی ارتش خدمت می‌کردن،
و رفاقت خیلی نزدیکی داشتن.
خیلی با هم صمیمی بودن، اعتقادات ضددولتی مشترکی داشتن.
و اون حالا تو آریزونا زندگی می‌کنه.
باب ریکس گفت: «باید بریم سراغ مایکل فورتی‌یر.»
«می‌خوام تو این کارو بکنی.»
با کلانتر هماهنگ کردیم تا بیارنش پیش من برای بازجویی.
قیافه‌ش شبیه موش بود.
گفتیم: «می‌خوایم در مورد بمب‌گذاری اوکلاهما باهات حرف بزنیم.»
و بهش برخورد.
من باورم نمی‌شه که تیم هیچ ساختمونی رو تو اوکلاهما منفجر کرده باشه.
مک‌وی سال گذشته مدتی در کینگمن زندگی می‌کرد.
فورتی‌یر به او در پیدا کردن کار کمک کرد.
نمی‌خوام حرف بزنم.
مایک فورتی‌یر، ساکن کینگمن و هم‌قطار مک‌وی در ارتش،
به گفته‌ی برخی منابع، شاهد اصلی بالقوه‌ی این پرونده،
خانه‌اش توسط اف‌بی‌آی تفتیش شد.
زندگی‌اش در هفته‌های اخیر زیر و رو شده،
هم توسط مأموران فدرال و هم رسانه‌ها.
مشکل اینجا بود که ما اطلاعات کافی نداشتیم...
...تا مایکل فورتی‌یر رو متهم کنیم.
منزل نیکول
مهم‌ترین چیزی که تو خونه‌ی تری نیکولز پیدا کردیم...
...و واقعاً مایکل فورتی‌یر رو به بمب‌گذاری ربط می‌داد، اون کارت تلفن بود.
باید به اون دوران برگردید که هنوز همه تلفن همراه نداشتن،
ولی می‌تونستید یه کارت تلفن اعتباری داشته باشید...
...و هر چند وقت یک‌بار، باید دوباره شارژش می‌کردید.
اونا اون کارت تلفن رو خریده بودن...
...چون فکر می‌کردن این‌جوری هویتشون مخفی می‌مونه.
ما از اون کارت تلفن به‌عنوان نقشه راه استفاده کردیم.
این کارت تلفن سرنخ اصلی‌ای بود...
...که به اف‌بی‌آی اجازه داد نقشه‌ی کل این تار عنکبوت رو ترسیم کنه.
این کارت، اونا رو به جاهایی رسوند که در غیر این صورت هرگز ازشون خبردار نمی‌شدن.
و حالا می‌تونستیم ردشون رو بزنیم و بفهمیم کجا بودن...
...وقتی که تو کشور سفر می‌کردن...
...زمانی که داشتن قطعات بمب رو می‌خریدن.
نکته‌ی دیگه‌ای که این کارت تلفن به ما گفت...
...این بود که بر خلاف اون توطئه‌ی گسترده و بزرگی...
...که اول بهش مشکوک بودیم،
موضوع فقط به یه گروه کوچیک محدود می‌شد.
ولی باید مدارکی جمع می‌کردیم که برای پیگرد قانونی کافی باشه.
وقتی یه آدم خودی داشته باشی که بگه چه اتفاقی افتاده، خیلی کارت جلو میفته،
به‌خصوص اگه بتونی تک‌تک حرف‌هاش رو اثبات کنی.
کلی سر این موضوع با هم بحث کردیم، ولی همگی به این نتیجه رسیدیم:
بعضی وقتا مجبوری با خود شیطون معامله کنی.
یادمه گفت: «شما نمی‌فهمید. ما در حال جنگیم.»
گفتم: «نه، نیستیم. اگه بودیم تا الان کشته بودمت.»
گفت: «مسئله سر قانونه اساسیه.» گفتم: «دقیقاً.»
«ما بر اساس قانون اساسی دستگیرت می‌کنیم.»
«بر اساس قانون اساسی محکومت می‌کنم.»
«و یه روزی،»
«می‌خوایم ببندیمت به یه تخت، یه سوزن بکنیم تو دستت،»
«و بر اساس قانون اساسی اعدامت می‌کنیم.»
و با اینکه هیچ‌کدوم نمی‌تونستیم معامله با مایکل فورتی‌یر رو هضم کنیم،
می‌دونستیم که این کار لازمه.
اطلاعات زیادی به ما داد.
شاید بزرگ‌ترین گشایش کل پرونده همون بود.
از دیدارش با مک‌وی تو آشپزخونه‌ش تعریف کرد،
و اینکه چطور مک‌وی توضیح می‌داد که می‌خواد بمب رو بسازه.
و از قوطی‌های سوپ استفاده کرد...
...تا نشون بده مک‌وی چطور می‌خواد یه بمب با انفجار جهت‌دار درست کنه.
بعد از اینکه تری نیکولز و تیم مک‌وی اجزای بمب رو تهیه کردن،
اجزای بمب رو به مایکل فورتی‌یر نشون دادن.
تیم مک‌وی راضیش می‌کنه که یه سفری با هم به اوکلاهماسیتی برن،
و بهش نشون می‌ده که بمب‌گذاری قراره کجا اتفاق بیفته.
بعد از اون اتفاق، فکر کنم مایکل فورتی‌یر فهمید که قضیه جدیه.
کاملاً می‌دونست که تیم مک‌وی می‌خواد چیکار کنه.
می‌تونست با یه تماس تلفنی ناشناس جلوی همه‌ی این‌ها رو بگیره.
او به اتهام اطلاع قبلی از بمب‌گذاری،
علیه مک‌وی و نیکولز شهادت خواهد داد...
...به این امید که حکم سبک‌تری بگیرد.
برای همه‌مون سخت بود، و فهمیده بودیم که احتمال داره...
...هنوز جسد سه تا نوزاد زیر آوار باشه.
حالا داشتیم روی منطقه‌ای متمرکز می‌شدیم که احتمالاً اجساد اون نوزادها اونجا پیدا می‌شن.
یادمه روزی که اعلام کردن...
...تونستن به محلی که جسد بچه‌ها اونجا بود، برسن.
از اینکه تونسته بودن پیداش کنن خیلی خیلی خوشحال شدیم.
نه اینکه زنده باشه، ولی پیداش کرده بودن.
همه چیز تبدیل شده بود به این،
می‌دونی، فقط اینکه: «خواهش می‌کنم فقط بذار همشون اونجا باشن.»
بعد از اون، شب‌ها...
رانندگی می‌کردم و می‌رفتم تا زندانی که توش بود.
فقط همون بیرون می‌نشستم.
فقط همونجا تو تاریکی می‌نشستم،
و فکر می‌کردم چطور می‌تونم برم تو تا بتونم بهش صدمه بزنم.
دستگیری تیم مک‌وی نتیجه‌ی ترکیب فوق‌العاده‌ای از...
...مهارت، شانس و زمان‌بندی دقیق از طرف همون دولتی بود...
...که ظاهراً به‌خاطر بی‌کفایتی ازش متنفره.
سؤالای خیلی زیادی وجود داره.
یکی از گیج‌کننده‌ترین‌هاشون اینه که اگه طبق اتهامات گناهکاره،
چی شد که این کار رو کرد؟
همه می‌خواستن بفهمن اون کیه، و چرا این کارو کرده.
و یه خبرنگار از بوفالو به اسم لو میشل بود که اون خبر دست‌اول رو به دست آورد...
...که همه تو دنیا موقع پوشش خبری بمب‌گذاری، دنبالش بودن.
زندان فوق امنیتی آمریکا
وقتی تو زندان بود،
من و دَن هِربِک حدود ۶۰ ساعت از مکالماتمون باهاش رو ضبط کردیم.
و در اکثر موارد،
عمق این مکالمات تا حالا توسط هیچکس شنیده نشده.
خبر رسیده بود که اون کهنه سرباز ارتش از اولین جنگ خلیج [فارس] بوده،
و از اسلحه خوشش میاد، اما در کل واقعاً برای همه یه معما بود.
برای همین از بچگیش شروع کردیم.
و یادمه، چون خیلی قد کوتاه بودم، هیچکس منو برای تیم‌ها انتخاب نمی‌کرد
موضوع قلدری و زورگویی خیلی عمیق تو وجودش ریشه داره.
چون یه بچه لاغر مردنی بود که بقیه اذیتش می‌کردن.
فکر کنم بهم می‌گفتن "نودل مک‌وی"، چون مثل رشته (ماکارونی) لاغر بودم
«نودل»، «سوپ نودل مرغ» «چیکن مک‌ناگت»، «مک‌وی مک‌ناگت»
واقعاً نمی‌تونم بگم دوستای خوب زیادی داشتم.
هیچ سابقه‌ای پیدا نمی‌کنیم که نشون بده یه رابطه‌ی جدی با یه زن داشته.
تقریباً مشخصات یه تیرانداز مدرسه رو داشت.
مجموعه‌های کمیک‌بوک داشت،
و آخرش اون مجموعه کمیک‌بوکش رو فروخت...
...تا بتونه اسلحه بخره، چون اسلحه بهش حس امنیت می‌داد.
از همون سن خیلی کم، شیفته‌ی اسلحه بود.
یه عکس از مک‌وی هست که از یه درخت آویزون شده...
...با یه غلاف روی شونه‌اش که یه کلت کمری توشه.
این با اون تیپ نظامی قلدر و مردونه‌ای که سعی داشت باشه، جور در میاد.
به‌عنوان فرمانده کل قوا،
می‌تونم بهتون گزارش بدم، تجاوز شکست خورده.
جنگ تموم شده.
اون از اولین جنگ خلیج [فارس] برگشت خونه.
مدال ستاره برنز داشت.
یکی دو تا عراقی رو کشته بود.
ولی حتی تو ارتش هم، یه وصله ناجور بود.
وقتی میری سربازی، دیگه از آزادی خبری نیست.
و فقط وقتی ازت گرفته می‌شه، می‌فهمی که چی داشتی
من هیچ حق انتخابی نداشتم در اینکه دولتم برای چه کاری از من استفاده می‌کنه
بعد از اولین جنگ خلیج [فارس]، یه روح سرگردان بود.
تو کشور ول می‌گشت،
بین «دِکِر» میشیگان، پیش برادران نیکولز،
و «کینگمن» آریزونا، پیش مایکل فورتیه در رفت‌وآمد بود.
وقتی از ارتش اومدم بیرون
و کم‌کم دلم می‌خواست که
مسائل مربوط به حقوق اساسی رو کشف و جستجو کنم
خصوصاً حق حمل اسلحه، حق مالکیت و چیزهایی از این قبیل.
وقتی مک‌وی داشت تو کشور پرسه می‌زد و از این نمایشگاه اسلحه به اون نمایشگاه می‌رفت،
دائماً به حرفای این مجری‌های رادیویی راست‌گرا گوش می‌داد...
...که تئوری‌های توطئه رو ترویج می‌دادن و این حرفای ضد دولتی رو بلغور می‌کردن.
«ما از دولت متنفریم. اونا می‌خوان اسلحه‌هامون رو بگیرن.»
و مک‌وی جزو این گروه تندرو بود.
مُرد. درست خورد به قلبش.
دارن حقوقمون رو ازمون می‌گیرن.
کدوم حقوق؟
حقوق ما برای داشتن اسلحه.
عصبانیتش از دولت داشت همینطور بیشتر و بیشتر می‌شد.
برای همین به کتابی رو آورد که می‌پرستیدش، «خاطرات ترنر».
«خاطرات ترنر» کتابیه...
...که یه مرد به اسم ویلیام پیرس نوشته،
که یه نئونازی قدیمی بود.
این کتاب داستان یه انقلابی برتری‌طلب سفیدپوست رو تعریف می‌کنه...
...که شورشی رو علیه دولت فدرال رهبری کرد.
و برای افراطی‌های دست‌راستی مثل کتاب مقدس می‌مونه.
روی جلدش، عکس دختری بود که داشت با کلت شلیک می‌کرد و پسری که با یک تفنگ AR-15 تیراندازی می‌کرد.
روش نوشته بود: "خاطرات ترنر"
وقتی بیان اسلحه‌هاتو بگیرن، تو چیکار می‌کنی؟
شاید مهم‌ترین ایده‌ای که تو «خاطرات ترنر» بیان شده اینه که...
...هرکس باید از تماشاچی بودن دست بکشه و تبدیل به یک شرکت‌کننده بشه.
تو «خاطرات ترنر»،
تصویری از شخصیت اصلی وجود داره که داره...
...مقر اف‌بی‌آی رو با یه کامیون بمب‌گذاری‌شده منفجر می‌کنه.
اون کامیون با همون نوع مواد منفجره آمونیوم نیترات پر شده...
...که مک‌وی تو بمب‌گذاریش استفاده کرد.
بعد، ماجرای وِیکو تو سال ۹۳ اتفاق میوفته.
امروز تازه به دستم رسیده.
یکی بهم گفت خیلیا می‌ترسن...
...که همچین چیزی رو بپوشن.
گفته می‌شه تا ۸۶ نفر تو جهنم دیروز کشته شدن،
از جمله حدود ۱۷ کودک.
هنوز سؤالای جدی وجود داره...
...در مورد اینکه چرا اف‌بی‌آی تصمیم گرفت با این حجم از نیرو وارد عمل بشه.
یادمون نره...
...که همه‌ی اینا با یه حکم تفتیش شروع شد...
...و یه انبار از سلاح‌های ظاهراً غیرقانونی.
و برای کسی مثل مک‌وی، این مدرک قطعی بود...
...که فدرال‌ها (نیروهای دولت مرکزی) دنبال امثال اون هستن.
و حالا دیگه حس هدفمندی پیدا کرده بود.
تصمیم گرفتم تا در ساختمان "موراه" جان انسان‌ها را بگیرم
انگیزه‌ام از این کار، نفع شخصی نبود
من در این کار، خیری بزرگ‌تر می‌دیدم
دیگه کارد به استخوان رسیده
ویکو این جنگ رو شروع کرد
امیدوار بودم اوکلاهما نقطه پایانش باشه.
فکر می‌کرد می‌تونه قهرمان باشه،
که به همه تو آمریکا هشدار بده که وقتش رسیده...
...جلوی دولت بایستن قبل از اینکه برای گرفتن اسلحه‌هاتون بیان سراغتون.
امیدوار بود که بمب‌گذاری جرقه‌ی یک انقلاب رو بزنه.
من از هیچ‌کدام از احساساتم شرمنده نیستم
چون من آدمم.
و اگر نقطه ضعفی داشته باشم، به شما میگم.
یا هر عیب دیگه‌ای، اما من هیچ‌کدام را ندارم.
اینکه آیا پشیمانم؟
اینکه آیا پشیمانم؟ نه
هیئت منصفه کیفرخواست رو در دادگاهی صادر کرد...
...که روبروی محل وقوع بدترین حمله تروریستی...
...تاریخ ایالات متحده قرار داره.
تو کیفرخواست ادعا شده...
...که تیموتی مک‌وی و تری نیکولز به تنهایی...
...بمب‌گذاری رو طراحی و اجرا کردن.
مایکل فورتیه هم امروز متهم شد.
او که متهم به داشتن اطلاع قبلی از بمب‌گذاری است،...
...علیه مک‌وی و نیکولز شهادت خواهد داد...
...به امید اینکه حکم سبک‌تری بگیره.
با چیزایی که به ما گفت، وقتی پامون به دادگاه رسید،...
...پرونده واقعاً علیه‌اش سنگین بود.
ساختمان دادگاه فدرال ایالات متحده
امروز، شاهد کلیدی دولت علیه تیموتی مک‌وی...
...در دادگاه بمب‌گذاری اوکلاهاما سیتی پشت جایگاه شهود قرار می‌گیره.
انتظار میره مایکل فورتیه به هیئت منصفه بگه...
...که مک‌وی با جزئیات کامل بهش گفته بوده چطوری می‌خواد یه بمب بسازه...
...و ساختمون فدرال توی اوکلاهماسیتی رو منفجر کنه.
محاکمه خیلی برام سخت بود.
اصلاً دلم نمی‌خواست بخشی از اون محاکمه باشم.
اصلاً نمی‌خواستم برم دادگاه.
تقریباً سعی می‌کردم وانمود کنم که اصلاً همچین چیزی در جریان نیست.
فقط در ۱۱ روز شهادت، دادستانی...
...بیش از ۹۰ شاهد رو به دادگاه آورد،
و هم انگیزه‌ی مک‌وی رو مشخص کرد و هم رد پاش رو زد.
در نهایت، مک‌وی می‌خواست مسئولیت بمب‌گذاری‌ای رو...
...که خودش انجام داده بود به عهده بگیره.
این مردمِ اوکلاهما که عزیزانشون رو از دست دادن،
متاسفم. ولی میدونی چیه؟
تو اولین مادری نیستی که بچه‌شو از دست داده.
تو اولین پدربزرگ و مادربزرگی نیستی که نوه‌شو از دست داده.
بهشون میگم: «خفه خون بگیر.»
میدونی؟ تو آدم خاصی نیستی.
تمومش کن.
ما، هیئت منصفه،
رأی خود در پرونده‌ی تیموتی مک‌وی، اتهام شماره یک، را چنین اعلام می‌داریم.
توطئه.
گناهکار.
وقتی رأی رو خوندن،
انگار باد یه لاستیک خالی شد.
تموم شد. تموم شد.
بر اساس این ملاحظات، هیئت منصفه، با اتفاق آرا، توصیه می‌کند...
...که حکم زیر صادر شود،
اینکه متهم، تیموتی مک‌وی، به اعدام محکوم گردد.
گناهکار.
وقتی تصمیم گرفتن اعدامش کنن نمی‌خواستم که بمیره.
می‌خواستم اعتراض کنم.
تیموتی مک‌وی هیچ واکنشی نشان نداد،
وقتی شنید که هیئت منصفه رأی به اعدامش داده، اصلاً تکان نخورد.
این درست نیست. منصفانه نیست.
اون راه آسون رو انتخاب کرده. این ماییم که باید باهاش زندگی کنیم، نه اون.
وقتی از «اصول اوکلاهما» حرف می‌زنم، یه چیز واقعیه.
صدها داستان از آدم‌هایی هست که اون روز...
...وارد عمل شدن.
فقط می‌خواستم به مردم کمک کنم، به قربانی‌ها و خانواده‌هاشون.
هوای همدیگه رو داشتن.
مراقب همدیگه بودن.
تا بفهمن هنوزم خوبی توی این دنیا هست.
جون همدیگه رو نجات دادن.
برای همدیگه دعا کردن.
آره، دعا برای کسایی که عزیزاشون رو از دست داده بودن.
و وقتی به معنیِ این واکنش جمعی فکر می‌کنی،
می‌بینی مردم به یکی نیاز دارن که بهش تکیه کنن، یکی که دستشون رو بگیره، بغلشون کنه.
همسایه‌ها، دوست‌ها، فامیل، مادرها و پدرها.
بچه‌هاشون.
این خودِ ما هستیم.
استاندارد اوکلاهما به روشنی درخشید.
نشون می‌ده مردم اوکلاهما چه جور آدمایی هستن.
که آدمای دلسوزی‌ان.
این همه آموزشی که برای تلفات جمعی دیده بودم،
حتی یک بار هم کسی در مورد «عامل انسانی» بهم آموزش نداد.
تنها چیزی که قبل از رفتن به اونجا نمی‌دونستم،
اینه که اون اتفاق چه بلایی سرم میاره.
این هنوزم آزارم می‌ده، و اون دختر کوچولویی که تریاژش کردم.
همونی که مجبور شدم رهاش کنم.
این واقعاً اذیتم می‌کنه.
دکتر کارل اسپنگلر پس از بیش از ۲۰ سال فعالیت در پزشکی اورژانس، بازنشسته شد.
او در تالسا زندگی می‌کند و به کار خرید و فروش ملک مشغول است.
پسر دومم، کارلوس مور جونیور، درست روز تولد تونی کوچولو به دنیا اومد.
و من برای یه مدت طولانی، برای سال‌ها، یه مادر زیادی نگران بودم.
و خب، اشکالی نداره. من باهاش مشکلی ندارم.
رنه مور هنوز ساکن اوکلاهماسیتی است. هر دوشنبه با پسرش، کارلوس جونیور، شام می‌خورد.
اون عشق زندگی منه.
اسمش رو قرار شبانه گذاشتند.
آره. الان ۲۲ سالشه. باورم نمی‌شه.
ولی آره، عاشقشم.
من خیلی خوش‌بختم که یه فرصت دوباره پیدا کردم.
و امیدوارم که با قدر دونستنِ این فرصت،
یاد و خاطره‌ی آدم‌هایی رو گرامی بدارم...
...که فرصت دیگه‌ای نداشتن.
ایمی داونز، مدیرعامل همان صندوق اعتباری است که در سال ۱۹۹۵ در آن کار می‌کرد.
او یک سخنران انگیزشی، یک ورزشکار سه‌گانه
او یک سخنران انگیزشی، یک ورزشکار سه‌گانه و مادر است...
مایکل فورتیه اتهام خود مبنی بر اطلاع ندادنِ نقشه مک‌وی به مقامات را پذیرفت.
او بیش از ۱۰ سال را در زندان سپری کرد.
او و همسرش زیرنظر «برنامه فدرال محافظت از شاهدان» زندگی می‌کنند.
تری نیکولز در ایالت اوکلاهما به ۱۶۱ فقره قتل محکوم شد.
او در حال گذراندن حکم حبس ابد بدون امکان آزادی مشروط، به علاوه‌ی...
۱۶۱ فقره حبس ابد متوالی، در زندان فدرال فوق‌امنیتی در فلورنسِ کلرادو است.
تیموتی مک‌وی در تاریخ ۱۱ ژوئن ۲۰۰۱ با تزریق کشنده اعدام شد.
صدها نفر از اعضای خانواده و دوستان قربانیان بمب‌گذاری،
اعدام مک‌وی را از طریق تلویزیون مدار بسته تماشا کردند
در ۱۹ آوریل ۱۹۹۵، ۱۶۸ نفر، از جمله ۱۹ کودک، در اوکلاهماسیتی جان باختند.
این فیلم تقدیم به آنها، به تمام کسانی که برای نجاتشان تلاش کردند
و به تمام دوستان و خانواده‌ای که دلتنگشان هستند
زیرنویس: اشکان هیدی
برای گروه تلگرام سینما‌کلاب